Skip to main content

Full text of "Alexandri ab Alexandro, jurisperiti neapolitani, genialium dierum libri sex : cum integris commentariis Andreae Tiraquelli. Dionysii Gothofredi, J.C. Christophori Coleri & Nic. Merceri .."

See other formats 


T 


7  i     tksj 


THE 

WILLIAM  R.  PERKINS 

LIBRARY 

OF 
DUKE  UNIVERSITY 


Rare  Books 


LERSE. 


'%>■ 


Lxjgd.Batav.  Ex  OrTjcina  H  ackiana   i6jj  . 


*- 


fuwcra 


ALEXANDRI  AB 
ALEXANDRO, 

JURISPERITI   NEAPOLITANI, 

GENIALIUM  DIERUM 

LIBER   QUINTUS. 

C    A    P    U  T     I. 

hoCM  ex  Martiale ,  apud  Gabrielem  Ahtlium  in  convi- 
viofamiltart  ravicem  dtfcujfiis. 

D  Gabriclcm  Altilium ,  virum  modcftifli- 
mum,do<5r.if7innimquc,cum  quo  mihi  a  prima 
adolcfccntia  intimafamiliaritasfuit,  quodis 
tunc  ad  pontificatum  evcctus  fucrat ,  nos  &: 
alicjuot  bonamm  artium  ftudioli  juvcncs,  fummo  loco  nati 
Ncapoli,congratulatum  vcncramus :  ad  qucm  ut  vcnimus, 
cxccpti  ab  co  comitcr  &  benigne  fuimus.  Cumque  com- 
plcxi  homincm  in  primis  ardibus ,  poft  mutuam  falutatio- 
nem ,  la?tis  prccationibus  d  ^ratularcmur ,  eumque  hono- 
rem  (ibi  a  diis  fortunari ,  &  quod  nobis  diu  in  optatis  f  ue- 
rat,  id  nunc  ma^na?  voluptati  efle ,  ac  bene  locatum  in  ho- 
mine  morum  honeftatc  &  omni  doctrina  confpicuo ,  fpc- 
rarequc  illud  fibi,&  urbi  nofha;  ornamcnto  ccifurum,pro- 
fiteremur :  poft  mutuos  intcr  nos  mira  fuavitate  editos 
fermoncs  ad  multam  diem ,  cum  jam  advefperafcerct ,  8c 
ccense  tempus  appetcrct ,  indcquc  nos  digredi  volentcs 

A  z  univerii 


. , 


4  Alex.  abAlexandro 

univcrfi  aflurgcrcmus ,  impenfe  rogavit ,  invitavitque  nos 
diu  rccufantes ,  atque  exccpit  ipfe  admodum  placidus  & 
mitis ,  non  grandi  convivio ,  fedccenula  non  injucunda, 
minimcque  fumptuofa  &  pctulanti,  verum  admodum  ele- 
ganti  &  frugi  :  olcrum  fcilicet  fcrculo ,  thyrfis  viridibus, 
minufculis  cauliculis  tencris,tunc  in  florem  erumpentibus, 
leviter  igni  admotis ,  &  pifciculis  multo  pipere  &  nuce 
conditis ,  cum  pnecoci  uva ,  &  primis  pomis ,  ex  Lucano 
fuo ,  quce  ad  fc  dclata ,  fecundas  nobis  mcnfas  ipfe  pra? pa- 
rarat.  Cumque  miti  caftoque  inter  nos  procedente  fermo- 
ne ,  variato  lufu ,  ad  finem  ccenula?  vcntum  foret ,  quem- 
piam,  qui  ibi  afliftcbat,  rarze  indolis  pucrum,forma  &  fpe- 
cie  liberali ,  litcrulis  fatis  afpcrfum  ,  ad  fe  advocavit ,  ac 
unumqucmquc  noftriim  per  vices  dicere  juffit,  quod  quif- 
que  vellet  fibi  ab  illo  cani  epigramma.  Cutnque  nonnullis 
enunciatis  vcrfibus,quos  miris  modulis  &  concentu  admo- 
dum  fuavi ,  perquam  fefliviter  ad  lyram  ille  decantarat ,  a 
quodam  noftrate  in  co  ccetu  fcrvata  ejus  vice ,   '  hoc  epi- 

iw>:<    gramma  prolatum  fuit : 

Ouod  non  argentum ,  quod  non  tibi  mijimm  attntm, 

■ ;.,.  Hoc  facimm  caufa  Stella  diferte  tua : 

Ouifjuii  magna  dedit ,  'voluitjibi  magna  remitti : 
Fikltlibm  nofiris  exoneratm  eris. 
Quos  verfus  quum  admodum  concinniter  fuaviterque  ille 
fuiflct  moduIatus:Quid  eft,AItilius  inquit,quod  hic  auctor 
dicit,  quod  qui  multas  opes  liberaliter  largitus  eft,  expetat 
ipfc  tantundem  fibi  reddi  ab  eo  quem  munere  affecit, 
equidcm  ignoro :  quum  fatis  conftct ,  quod  is  qui  ingenue 

,/i(,_    Iibcralis  eft  ,  non  id  appetit ,  ut  beneficium  pro  beneficio 

faiis     fcencretur.   Siquidem  munificcntia  &  liberalitas,qua?  ma- 
.   "   gni  animi  eft ,   avaritia?  8c  appetcntia?,  qua?  femper  pufilli 

tura.    fuit,  difpar  longe  &  divcrfa  exiftit.  Qui  ergo  munificus  & 
liberalis  cft,  tk  fponte  largitur ,  is  profccl:o  ita  liberalis  eft, 

ut 

T  I  R  A   QJ.1  E  L  L  U  S. 

i  iloctplgr.immit.]  IdAlartialiseftlib.  5.  epigramm.  6c. 

x  Vt 


\Li,- 
tiulls 


Geniales  Dies.   Lib.  V.  5 

ut  quod  dedit  bcneficium  non  mcrcctur  :  &  quanto  quif- 
que  magno  &  crecto  animo  cft ,  ut  ingentia  largiatur ,  ira 
magni  putat  fuiflc ,  multo  plura  &  majora  fi  poflet  largiri, 
neque  beneficii  collati  unquam  pccnitere.  Alioqui  qui  opis 
emolumentivc  caufa  largitur ,  virtutis  nomen  amittit ,  in- 
gentiaque  eum  animi  bona  tccdarc  ncccfle  cft.  Ncque 
enim  ('  ut  Ciccro  inquit)  fiob  tuam  caufam  cuiquam  com- 
modcs,  beneficium  id  putandum  cft»  fcd  fcencratio.  Con- 
tra  vero  avari  &  cupidi  cft ,  fi  quod  fortc  munus  erogavit,  ^^ 
tantundcm  aut  multo  plura  poftulare ,  &  velut  data:  mcr-  "•"*>•<• 
cis  prccium  ferre  :  qua:  fi,  ut  videtis,  rcpugnantia  funt,quo 
nunc  modo  in  unum  cocant ,  &  in  eodem  fubje&o  fint, 
non  fane  intclligo.  Quum  crgo  auclor  hic  dicat,  quod  qui 
magna  dedit ,  quod  ofHcium  magni  &  liberalis  cft ,  magna 
iibi  poftulet  rcmitti,  quod  cfle  cupidi  &  avari  fatis  conftat, 
cquidem  eundcm  libcralis  dantis,  &  avari  rcpofcentis,ani- 
mum  in  unum  poncre  videtur :  quod  cflc  minime  poteft , 
ncc  dccct.  Cumque  vir  quifpiam  baud  (ane  incruditus,qui 
fermoni  aderat,  fe  maximc  putarc  diccrct,  poctam  non  in- 
^cnui  cvr  libcralis ,  fed  cupidi  &  turpis  animi  vim  naturam- 
quc  hoc  cpigrammate  defignafle,  quod  ufu  compcrtum 
clfet,  alieni  appetcntem ,  cjus  ingcnii  cfle ,  ut  fi  quid  beni- 
gna  manu  dcdit ,  prxpoftero  more  &  turbato  gcntium  ju- 
rc ,  majora  fibi  reddi  poftulct :  cv  ideo  contra  officium  ra- 
cit ,  quiita  bcncficium  dando  fcencratur  :  iftumquc ,  qui- 
cunque  cft ,  qui  tam  ftolide  Iargitur ,  avari  potius  quani  li- 
bcralis  officium  fcrrc.  Nunquam,  inquit  Altilius ,  tam  ru- 
ftica  mufa  Martialcm  fuilfe  ccrtc  fcio ,  ut  quum  libcralem 
cx-primcre  oftcndat ,  cupidum  potius  &  appctentcm  defi- 
gnafle  credatur ,  quum  prarfertim  dcfinito  utatur  verbo, 
abfonumquc ,  &  ab  omni  prorfus  candorc  alicnum  vidcri 
potcrat ,  turpis  animi  potius  quam  vcrc  ingenui  vim  expri- 
mcre  voluifle.  Et  ad  nte  convcrfus ,  quid  ccnferem  in  hac 
rcpotiflime  interrogavit.Tum  cgome  arbitrari  dixi,quod 

isqui 

I    Vt  Cicac  rr.qnit.']  Lib.  de  Fiilibus. 

vl  ;  1  Jiec 


6  Alex.  aeAlexandro 

is  qui  munificus  &  liberaiis  cft ,  licet  ingenue  largiatur ,  & 

libenter  officium  faciat,  tamcn  natura  ita  effe  compara- 

.Q*»'     tum,  ut  qui  beneficium  accipit,  eo  confilio  &  animo  iit,  ut 

J^~  illi  a  quo  accepit ,  ad  tantundem  fponte  obligatus  maneat, 

acdpit.  eumquc  pari  obfequio  devinciat,  ut  fimilem,  fi  occafio  de- 

tur ,  gratiam  referat ,  qui  de  fe  benemeritus  fuit :  idque  fit, 

non  animi  appetentia ,  aut  lucri  fpe  fuadente ,  fed  quod  ita 

hoinini  natura  prxfcripfit ,  ut  ampla  precia  bcneficiis  de- 

mus.  Sicjiiidem  ad  promerendum  nulla  efficacior  vis  cjuam 

officium  manct.  Atque  ita  hoc  perfpicuum  cft,  fixum  ho- 

a-Mi-  mini  ingcnitumque  fuifTe ,  ut  ficut  fe  a  vi  &  injuria  tutari, 

tHdo     fk  illatam  contumeliam  ulcifci ,  ac  talionemrcddere,  iu- 

iher     bente  natura  lmpelhmur ,  lta  collatum  nobis  ofncium  aho 

tiomini  officio  penfare  &  conferre  cogamur. r  Nec  tantum  eadem 

menfura ,  fed  multo  majore ,  fi  poteft ,  bcneficium  remu- 

nerari ,  &  bene  cumulatam  gratiam  referre  decet ,  nec  vo- 

care  ad  calculos  expcnforum  &  acceptorum.  '  Ideo  non 

cmtu  immeritoGratias,  unam  averfam,dua'que  nos  afpicientcs, 

t>es.     vcteres  effinxere ,  quia  geminata  gratia ,  &  cumulatior  ad 

nos  redirc  dcbet :  3  quarum  nomina  Pafithea ,  Aglaia ,  & 

Euphro- 

T   1<{ec  t antum  eadem  menfv.ra.  ]  He-  |  convenit  tres  eflfe  Gratias  :  de  nomi- 
fiodusinlibrisoperum  6cdierum,        I  nibus  autem  nonconvenit.  Hefiodus 
Ei/ y£ (*&!?&£%  oJ^pyeiwi®',  £  //,'    in  Theogonia  easnominat  Aglaiam, 
"ibnJ  i v*i  j  Euphrolynem  &  Thaliani, 

Al/T&TlT.r^t/.STf OiyKjX&UCiV  TUXi  J)jV>ICU.    I       TpHC    Ji    0/    EiipUJjiun    XiJtV  T8« 

Etab  eoTulliuslib.  i.  Officior.  mo-  n$i^jmifiss 

nens  imitandos  agros  fertiles,    rjui  i    h'y\u.iUu  n,  x^tl-JtpomvLtJ,  ©*- 

irmlto  pius  afterunt  cpam  acceperint.  /\iLur'  i^flavku. 

De  Hefiodi  fcntenria  Erafm.  Chil.  i.  !  Sed  Homerus  Iliad.  lib.  14.  unam  il- 

cent.  1.  cap.  ;6.  Eadem  menfura.  Et  j  larum  Pafitheamappellavit, 

EosabundediximusinCommentariis       H  tlCitjtu  dbJTiiv  ^t^ijusv  (m-v>  oirKi- 

nolrris  /.  fi .-mqitam,  in  verbo,  Dinatio -  I  nppwv 

velargitM.  num.  85.  incip.  Et  ego.         \    Xlu.i-fiiluj,  JsT  aJtbj  iixJofxiu  Hust- 

1  IdiouonimmeritoGratias.^Sexvius  |  lcf^vivja. 

CnarransilludVirgilii  1. 1.  An,  ad  fin.  ■  Qnem  fequutus  Statius  lib.  2.  Thebai- 
-—  ^At  r.iCitarille  I  dos  fic  infit, 

Mad  i<t  .ylcidaiix.  7^»«  hoc  Pafitbca  LLandarnm  primafio- 

jQ»cd~:ero,[n(]iill,unda'verfitpi:3Z'tKy,  |  rorum. 

duArtosreffricientt  1 ,  b.tcratio  efi  :  fuia  '  Ubi  Luctatius  interpres  hanc  dicit  ef- 
f.ofvH.-tlrubisgratiadupkx fiolet  re-jerti.    fe  i:nam  Gratiarum  :  alias  autem  vo- 

5  li*>iwm  ncmha.)  Inter  omncs  cari  A^laiam  &  Euphrofynain. 

I  Aftid 


Geniales  Dies^  Lib.  V.  J 

Euphrofyne.  '  Apud  Laccdannonios  traduntur  dua: ,  ab  '■  •'- 
2  Homcro  una ,  uxor  Vulcani :  illarumcjue  ardes  in  foro  ^™ 
medio  veteres  pofuere,  ut  gratia  meriti  cuivis  in  promptu 
foret ,  atquc  ad  promcrendum  quifquc  cifet  faciiis  8c  ex- 
peditus.  Quod  cjuidem  jus  naturar  eft ,  nullo  jurc  civili  aut 
plcbifcito.    5  Itaque  fi  quis  cum ,  cjui  de  fe  bcncmcritus 
fuit,  illibcrali  animo,  alio  officio  non  dcmcrctur,  ncque  il- 
lud  grate  acccptum  fcrt ,  quippc  qui  nihil  adjumcnti ,  nihil 
opis  confcrt :  is,  profecto  tanquam  violator  humani  juris, 
ita  de  ofrkiodecedit,  utomnihumanaopeindignus,  in- 
grati ,  criminoii,  &  mali  hominis  fufpicioncm  non  evadat, 
iimulquc  fama?  jacturam  raccrc  ccrtum  iit.  4  Quod  apud 
Athenicnfes  5  &  Macedoncs  lcgc  cavcbatur,ut  haud  fccus  Lex 
adverfus  male  meritos  ingrati  actio  dctur,  jus  judiciumque  mtn. 
dicatur ,  ac  ii  a?rc  alieno ,  aut  gravi  crimine  ncxi  forent :  f'Hm> 
nam  benericii  memoriam  ( 6  auctorc  Dcmofthenc)  qui  rc-  ^(dof 
cipit,  habcre  debct:  qui  vcro  dcdit,  ftatim  oblivifci. ;  Pcr-  »<"»» 
fa?  quoquc  illum,  qui  acccpto bencficio gratiam ,  quum'" 
poiTit ,  non  refcrt ,  gravi  pccna  profequuntur ,  in  cumquc  />»*>- 
legc  agere  licct,  tanquam  magno  cifet  fcelercpollutus.^'^ 
8Germani  contra:  nam  collatibcncficiimcritonihiliibipfr/** 
dcbcri  putant ,  nequc  acccptis  obligantur.    Quum  crgo  Gcr~. 
auctor  hic  dicat ,  eum  qui  magna  dedit ,  magna  fibi  vclle 

remit- 


I  ,.4pud  Lacedemonior  traduntur  due. ] 
Scilicct  Clyta  five  Clyto  &  rhxnua 
Thaygetxfilix.  rauianias  lib.  5.  &  6. 
&  Pliniuslib.  9. 

2   Jlb  Homero  una,  ttxor  Vulc.mi.' 
Scilicet  Iliados  r8. 


5  Itaquefi  quis  cum.~  Hxc  CX  Scr.e- 
ca  inlibrisde  Bcnefkcntia. 

4  S>uod  apud  ^4themenfcr.~  VaJe- 
rius  Maximuslib.  2.  c.  1.  &cxprcllius 
lib.  5.  c.  j. 

5  Et  M.tccdones.'  Scncca  lib.  ;.  il- 
lius  operis  de  Beneficentia,tradit  apud 


'  J\        ^.  liuo  u^cio  uc  j>ciicih.l.ijliu,liuuii.  a^ui 

r  .v  \  3         «     .     <     .  ,        j  ipfos  Macedonas  folos  datam  elTe  ad- 

K.A>.H,  T  WJVl  'n%<>cXl/TOC   5f  U;iU'::«f.    I      L     ,-  ~. 

n..^    „• r    n.     -ii  jni-  -i'l  verlusinrrratosactionem. 

Viiio  etiam  Ipcftat  illudPhnulib.55.  ° 

cap.ro.   Decf  i^unamillamVenerem  \       6  ^uclore  Demijrl>ene.]  In  OratiO- 

dicebat.qu.imGra-ciCbarita-joc.tnt :  &■     nedcCorona. 

quod  Pbanutius  tradit  unain  Gratiarum  7.  ~°e>fx  quequc.'  XcnopllOn  lib.  I. 

fulcano  e/Jc  conjunflam  :  caforte  ,  ut  di-  |  P^dix  Cyri. 

cit,caufa,quodqutta;tefimH  ,opcr.ti~ri\        ~   Germani  ccntr.i.'  Corn.  Tacitus 

X*~t~i  dicnntv.,.  I  Iib.  de  Moribus  Germanorum. 

A  4  1  J~h* 


S  Alex.  adAlf. xandro 

rcmitti ,  non  cupidi  animum  penfare  voluuTe  putandum 
cft,  fed  liberalis  potius  &  ingcnui ,  quodque  natura  juben- 
-  te  cogimur,  ut  cum  qui  bencficia  in  nos  contulit ,  alio  offi- 
cio  devinciamus ,  certa  ftabilique  fcntcntia  multa  majora, 
&  cjuam  maxima  largiri:  '  qua»  obligatio,  adclvM&^ 
dictacft:  bcneHcium  enim  cuicollatum  eft,  adprome- 
rendum  natura»  lex  obligat  &  devincit.  Eft ,  inquit  Alti- 
lius,  ita  ut  dicis ,  polfetque  veritas  carminis  &  mens  au£to- 
ris  ex  tuo  fenfu  facile  judicari,promptaque  &  expedita  de- 
fenfio  foret,  nifi  aliud  ex  contextu  verborum  liqueret.  Scd 
in  hoc  cgo  anccps  adhuc  &  dubius  fum ,  quod  poeta  iftud 
non  natura?  tribuit ,  ficut  tu  afleveras ,  uteaco^ente,  qui 
bcneficium  acccpit,  alio  officio  obftrictus  maneat :  fed 
hoc  tribuit  voluntati  dantis,illo  fcilicet  qui  fponte  largitur, 
quiquebencficiumcontulit,  idpoftulante.  Namque  his 
iititur  verbis : 

Si  quis  manna,  dedit ,  voluit  fibi  maqna  remitti. 
Quod  vcrbum  cupidi  &  expetentis  eft ,  &  propterea  ava- 
ri.  Convincimur  ergo,auc1:orem  potius  benemerentis  vo- 
Juntatem,  quam  vim  natura? ,  pcnfitare  voIuilTe.  Et  quum 
is  qui  largitur ,  eo  animo  fit ,  ut  ob  gratiam  meriti  tantun- 
dem  rcpetat :  profeclo  appetentem  &  turpem  animum, 
non  autem  ingenuum  &  liberalem,  prarferre  videtur.  Er- 
go  avari  potius ,  non  autcm  promptc  liberalis  animum 
poctacxpcndcre  voluit.  Tum  ego ,  Eft  ,  inquam  ,  quod 
dubitctur :  fed  tamen ,  fi  vera  &  falubri  ratione  rem  pen- 
fitare  volumus ,  qui  mihinaturaHmperio  ad  dandum  fa- 
cicndumve  devinc~his  manct,  eundem  mihi  velleobno- 
xium  mancrc,  qui  a  me  cfficiumaccipit,  profcd:onon  ne- 
gavenm ,  ut  dare  facereque  tencatur ,  quod  natura  impe- 
rar ,  quodque  jura  divina  &  humana  volunt ,  ne  fubeat  in- 
graticulpam  :  licet  egolibenter  dem ,  &ingenue  liberalis 
fim.  Nequc  propterca  animum  videor  deturpare ,  quod 

in 

T   Shneollig/ttio,  tid  dniJh^cnliciit  ej}."\  Ulpianusin/.  fed ctfi lcge.%.  con- 
/Hftit.  ff.  dtfct.  hercd. 

I  Tribiou 


Gf.nialfs  D  i  e  s.  Lib.  V.  9 

ip  quem  beneficium  contuli ,  eundem  obnoxium  mihi  cfle 
volo.  Igitur  quum  legc  natura?,  quibcncficiumaccipit, 
debitor  maneat ,  proculdubio  mc  vclle,  quod  mihi  naturse 
imperio  debetur ,  non  ncgavcrim  :  ncque  proptcrca  libe- 
ralisofficiumimminuo,  autdcturpo.  Nam  gratise  dcbitio 
ita  homini  ingcnita  eft ,  ut  divclli  nullo  modo  qucat:  quam 
dantem  appetcrc ,  vclut  promcritum,  non  eft  contra  offi- 
cium  :  nifi  fit  fortaflb  quod  tu  fecus  arbitrerc.  Tum  Alti- 
lius  miti ,  ut  crat ,  ingenio  :  aut  hoc  inquit  vcrum  cft,  quod 
modo  dixti ,  aut  profcclo  fua  tcmpora ,  in  quibus  qui 
multadabant,  multarcpctcrc  volcbant,  feftivitcr(utfolct) 
pocta  hic  criminatur. 

C  A  P  U  T      II. 

Ouotplebis  tribuni  kprimordto  urbisfuerint ,  quxve poteftM, 
ejr  qui  confulari potejiate ,  rj  qui  tribunt  ttrarii. 

'nr^Ribuni '  plcbis,  qui  poft  fcccflioncm  ad  facrum  mon-  Tnlll_ 
X   tem ,  ut  cflent  pradidio  advcrfus  potcntiam  magiftra-  »»>/«•- 
tuum ,  creati  funt ,  bini  a  principio  fucrc,  *  C.  fcilicet  ni  ^ 
Licinius,  &P.  Albinus,  c  plebchomincs,  comitiiscu-  trUm 
riatis  crcati,  qui  tres  collcgas  fibi  dcfumpfcrc,  ita5  ut  quin-  "r~ 
quc  cilcnt  qui  plcbis  tribunatum  gcrcrcnt ,  fingulicxfin- 
gulis  cla/Iibus :  cautumquc  fuit ,  nccuipatriciocum  gcrc- 
rc  honorcm  licerct.  +  Cumquc  proptcr  crcbras  patrum  & 
plcbis  contcntiones  fcditio  glifceret  magis  in  dics ,  tribu- 
norumque  numcrum  augcri  oportcrct ,  qui  munimcntum 

cflcnt 


T  I  R  A  QU  E L  L 11  S. 

i  TiiljunipicLit.l  Livius  i.  Dccad. 
Iib.i.  nonunoinloco.  Sedhaxalitcr 
Dionyfius  Halicarnaflius  lib.  6.  non 
longe  afin.ticfcribit,  Plebjcuriatii  co- 
tnitiis  annuos  ma%iftratus creavit  1.  'Ju- 
mum  Erutum,  C.Sicimum  Bttlla!utn,qi<cs 
&  antea  Ditccs  habucrat  ,  cw.n  hifqttc  C. 
&  P.  Licinios ,  &  Sp.  Icilium  Rugam. 
Hi quinqitt  primiTribuniti, mipotcfl.it cm 
(tccept/unt  ad  quartum  Jtiunm  Dcccm- 


hrium,qucmadmodum  fit  &  hoc  tempore. 

1  C  fcilicct  Licinitu  &  P.  .Alhinm.  ] 
Alios  nominat  lMutarcluis  inCorio- 
Iano  ,  &  Afconius  Pxdianus  in  Oiat. 
Ciccr.  pro  Comelio. 

;  JJt  quinque  elfent.~\  Prcdianus  5c 
Dionyfius  Halicarn.  ubi  fupia. 

4  Cumqve  proptcr  crebrtU.]  Livius 
r.  Decad.  lib.  j.  Halicarn.lib.ro. Pa> 
dianus  ubi  fuura^Valerius  Max.L9.c7. 
poft  princ. 

A  5  1  fHgt- 


TnLn- 
m  de- 
cem. 


Tribu- 

mrnm 

ptrbit 

ptti- 

jias. 


10  Alf.x.  AB  Alexandro 

cflent  libertatis,  a  L.Trcbonio  rogationc  promulgata,' 
'  trigeiimo  poft  cxacto  anno  cautum  iuit ,  ut :  decem  nu- 
mcro  potcitas  iinirctur,  biniqucexiingulisclallibusfie- 
rcnt ,  c]iii  iterum  ac  tertio  rchci ,  &  in  fequcntcs  annos  a 
fcipiis  crearipoterant.  '  Tametii,  ne  eofdcm  tribunos  po- 
pulus  viderct,  4  ncvc  collcgaaicooptare  jusforet,  pra?- 
c  ipua  lege  exccptum  tucrit :  cjua  lcgc  cavebatur,  ut  eifent 
facrofancri ,  '  in  hxc  vcrba :  Plcbs  quos  pro  fe  contra 
vi:n  ,  auxilii  ergo,  dccem  creavciit,  tiibuni  ejus  funto: 
quodque  hi  prohibuiifent ,  quodque  hi  plebem  rogallent, 
ratum  cito :  fanctique  funto ,  neve  plebem  orbam  tribu- 
nis  rclinquunto.  &  inrra:  6  Qui  ctiam  eo  poteitatis  ve- 
ncrc,  ut  comitia  confulum  7prxtorumve,  8  cV  aliorum 
magiitratuum  liabcre,  &  nequidheret,  inhibere,  9fe- 
natum  diifolvcre  ,  ,0rc!iquis  tribunis,  &  quibufcunque 
magiftratibus    dicmdiccrc  ,    "   arrarii  curam  gercre, 

patri- 

T  Trifefimo  pofl.~\  Trigcfimo  fexto  [ficolib.  6-  adfin.  ubietiamd.  lcgem 
diiitLivius  ubifupra.  j  fcribir. 

2  Deccm.]  In  lioc  numeroetiam  6  SZuietiamrcpoteft.itiovenere.^Li- 
concordat  Cicero  in  Orat.  in  Vati*  j  vius  i.  Dccad.  lib.  q.  &  alibi  cpoque 
inum  non  fcmcl :  <pant]uamaliquan-  ■  dicrum eft  fupra  lib.  r.cap.  5. 
doundecimfuiflelegimus.Nam  S<  Li- 
vius  1.  Decad.  lib.  4.  fcribit  L.  Minu- 
tium  undccimum  fuiflc  tribunum  ple- 
biscooptatum.  Scdtamenibi  vidc. 

^  Tametfi ecfdeml]  LiviusL;.Dc- 
cad.  1 .  &  alibi  cjuoque  difturn  cft. 

4  "Htm  collegam.]  Idem  Liviuse- 
jufdem  Dccad.  lib.  4.  Tranquillus  ta- 
men  LnAugufto ,  c.  %-.  ad  Enexn  fcri- 
bit ,  Augultum  poteftatcmTribuni- 
tiam  pcrpctuam  rcccpifle ,  &  in  ca  fc- 
mel  atquc  itcrum  pcr  fingula  luftra 
collcgam  iibi  cooptafii-.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 

*  VidcCornel.Tacitumlib.j.  An- 
naL  &:  Dionemlib.  42. 

T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

s  l-i  h.\  (  verhd. )  Apud  Ciceroncm 
lib.  5.  dcLcgibus.  Exquointclliges, 
hic  etnendanda  plurima  verbahujus 
legis.  Quod  autcm  Lacrofanfti  eflcntj 
viieic  licct  cx  Dionyfio  Halicariwf- 


7  Pratorunne.]  Dion.  Halicarnaff. 
Iib.  8. 

8  F.t  aliomm  magifiratHHm.]  Dixi- 
musfupralib.  i.cap.  3. 

9  Senat  um  di  ffoher  e.]Li\\\is  i.De- 
cad.  lib.  4.  non  multo  poft  princip.  Sc 
Appiannslib.  2.  bcllorumCivilium, 
ubi  d^CurioneTrib.  pleb.loquitur,8c 
fupradiximusd.  lib.  i.c.  j. 

ir  ReHtjui*  tribunif.]  Gellius  LlJ. 
cap.  1  i.fcribit  Tribunos  plebis  habuif- 
Ct  fummamcoercendi  poteftatem:  jus 
vocandi  non  liabuifle. 

1 1  JErarii  curamgererc.]  Pompo- 
nius  Jurifconfultus  inl.i.jf.  deorie, 
\uris.  * 

C  O  L  E  R  n  s. 

*  Varrolib.  4.  de  ling.  Latin.  T.i- 
bntum  tlilium  ii  tribubus  y  mtod  e,t  pecu- 
ma  ,  iju.t  populo  ir.!perata  ei  at  tributim  a, 
finguUi ,  propoi  tione  cenfks ,  exigebatHT, 
ab  \nc  ttt  fHA  adjignattt  ertitf  adtribw 
tuin 


GEN  I  ALFS  D  I  FS.    LlB.V.  II 

1  patricios  cogerc , :  mulctam  irrogarc,  atquc  fcnatus '  dc- 
creta  approbare  &  improbarc  potcranf.coquc  cjuod  tribu- 
ni  plebis  fanxiifent, 4  lcgc  ab  Hortcnfio  lata  cautum  ruit,ut 
omnes  tencrcntur.  Hinc  qua:  a  tribunis  plcbis  cdita  funt, 

plebi- 

cordix nafcebantur  dc  l>t s plcbifi.tis  ,  pro 
iegibus  ptdcuit  C~  c:  .      «  Htr- 

tenfia  t.tta ,  &itdfd8nmefi ,  nt  tnttr 
pkbifcita  cjr  leges  ,  ff>cacs  ctnftUntnM 
intcrcffit  ,  &  potcjl.ts  e.tdvm  cffit.  Et 
Juftinianusin§.  fltbtfcitnm.inftit.  de 
\nr.  n.ttnr.gcnt.  CS -ci-jil.  Scd  C~  ,  in- 
quit ,  plcbt/cit.t  leff  Hortenfialatancn 
mintu  valere  qtt.tm  leies  caperunt  Et 
hujus  quoquc  Hortcnfii  Dictatoris,qui 
plcbcm  ,  ouz  in  Janiculum  feceiTerat, 
ccvocavit,  memincte  Jul.  Florusepit. 
Livii  lib.  1 1.  ad  fmcm.  cc  Divus  Au- 
guninusdeCivitatcDei,lib.  j.c.  i-, 
Quaceo  volui  dicctc  ,  quoniamlcgitur 
apud  Livium  i.  Dccad.  lib.  $.L.  Va- 
lcrium  Sc  M.Horatium  CofT  cum  vcl- 
uti  incontroverfo  jurecflct ,  teneren- 
tume  pattes  plcbifcitis  ,  legem  centu- 
riatis  comitiis  tulifle,ut  quod  tributim 
plcbs  jufliflet ,  populus  tcncret,  id  elt, 
ut  id  proptet  imbecilliores  interpre- 
tcr,  univerfos  civcs ,  comprehenfis  ct- 
iam  patriciis  &  Senatoribus,  ut  etiam 
difcrte  declaratur  in  d.§.plebifcitum. 
Subjungit  autem  Livius,  XJ^"  tege  Tri- 
buniciii  re&tthnibtu  tclum  acernntnnt 
d.itum  <•/?."  Et  eadcm  propemodura 
fcribit  Dionyfius  HalicatnaiT  lib.  ir. 
Sed&ipfeLivius  r.  Decad.  lib  8tra- 
dit,  T.  Amylium  Mamercum  Confu- 
lem  ,  dixifle  Di&atoreinQ^Publiura 
Philoncm  fuum  collegam  ,  qui  tres  lc- 
ges  lecundilfimas  plebi ,  adverfas  no- 
bilitati  tulit :  Priinam  ut  plebifcita 
omnes  Quiritcs  tenerent ,  ut  ex  his 
aperte  intelligas,  non  Hortenfium  Di- 
ftatorem  primum  cam  legcm  plebi- 
fcitorum  tulilTe  :  fcdantea  nonfemcl 
htam  fuifle.  Sed  quia  ,  verifimile  cft, 
non  paflim  obfcrvabatur,  refiftcnti- 
bus  (etnpei  patribus,  tandcm  &  tertio 
lata  eft  ab  ipfo  Hortenfio  ,  deniquc 
perpetuo  obfervata.Exquo  &  Horten- 
fia  di&a  eft. 

I  Jldta 


tum  diclum  :  ab  eo  quoquC  ,  quihus  adt,  i- 
buta  erat  pecunia,  utmiliti  redderent, 
tribuni  Xtarii  dicti.  Afcon.Pcdianus  in 
Verrin.  Pecunia  ,  inquit,  adtribut.t  efl, 
qu.c  injlipendium  militum  ,  de  xrario  .i 
tribunis  drariis  adnumcrari  Qu.cj}orijo- 
let. 

TIBAQUELLUS. 

I  Patricios  cogere.  ]  Quando  pri- 
rnum  Tribuni  pleb.  fenatum  convo- 
carc  aggrcfli  fint ,  meditataoratione 
fcribit  Dtonyfius  Halicarnalf.  lib.  An- 
tiquit.  io. 

Z  Mulcl.tm  irrogare.]L\v\us  5.DCC 
lib.  5. 

5  Decreia  approbare.  ]  Nam  cum 
L.  Manlius  Acidinus  aSenatuimpe- 
traflct,  ut  cx  Hifpania  dccedens.ovans 
uibem  rcd'uet,proliibitus  eft  a  M.Por- 
cio  Lecca  Trib.  plcbis  ,  utrctulitLi- 
vius^.  Decad.  lib.4. 

4  Lege  ab  Hjrtenfio  l.tta.]  Plinius 
lib.  1 6.  cap.  r : .  non  mnlto  poft  princ. 
Q  (inquit)  Hurtcnfius  Diii.ttor,  cum 
plcbi  fecijsijfit  in  Janimlum ,  legcrn 
in  EJculcto  tidit  ,  ut  quod  ca  •ufiiffit  om- 
nes  Quirites  tenerent.  Lrclius  Felixad 
Q^Mutium  apud  Gcllium  lib.  15.  ca- 
pite  2~.  It.i  nc  tcges  quidem  preprie  ,  fi.l 
flebifcita  dbpeUdntur  ,  qu.c  Tiibnnis  flc- 
bi iferenttbus  acceptafitnt.  (Juibus  rc^.t- 
tionibus  antc  p.tiiicii  nm  tencbantur,  do- 
ncc  Q^Hortcnfiius Diclator  eam legcm  tu- 
lit,  ut  cu  \nre  qtiodpiebsjl.ttiv.ljlt,  omxes 
jQuiritcs  teneientur.  Et  lr.ijus  quoque 
legis  meminit  Pomponius  Juriicon- 
fultus  in  /.  2 .  §.  deiiulc  cu.n  ejfit.  ffi.  de 
orig.jiur.  in  hxc  verba,  Deinde  cum  effct 
in  cirJttate  lex  duodecim  t.tbularitm  ,  & 
\us  cklUt,  effent  &  ieqis  aHiones,  eirnit 
ut  pUbs  in  difcordiam  cnm  p.tt/ibus  fer- 
veniret  Ci~  feccderet  ,fibiquc  \ur.t  conjli- 
tuertt ,  qusc  piebifiita  rjocantur.  Mox 
c;m  revicdta  elfitplebs ,  qni.i  nutltce  tUf- 


Plebi- 
Jcita 

unde 

di8a. 

Pote- 

Jhtstri- 

Lumiia 

info- 

lens. 

H.inc 

ctmmi- 

mat 

sy:  .r. 


Jnter- 
cejfto 
tribn- 
nis  re- 
HBa. 


12  Alix.ab  Alexandro 

plcbifcita  dicuntur.   Fuitquc  prarcipuo  quodam  jureex- 
celfa  &:  infolens  tribunitia  potcitas  ,  '  adeo  ut  M.  Vc- 
ctium  in  capitis  dimicationem  venifTc,  &  ultimo  afrcdum 
fupplicio  fuifle ,  quod  tranfeunti  tribuno  non  decedcrct 
de  via ,  fcriptum  invcniamus, "'  doncc  Sylla  rerum  potcns, 
cum  reipub.  impcritarct ,  tribunitiam  potcftatemita  fre- 
oit  &  comminuit ,  ut  legem  ferrct,  ne  cui  qui  tribunatum 
ociliflct ,  ad  alios  honorcs  patcret  aditus ,  velut  indignus 
honorc  publico  fernper  futurus.  Intcrceilionem  tamcn 
liberam  tribuno  nihilominus  reliquit ,  '  quam  pofiea  Ti- 
bcrius  Gracchus  in  tribunatu  collcgis  abrogavit.  1  Qua; 
quidcm  '  intercefiio  etiam  prartcribus  ccmpetcbat:quippe 
intcrccdere  etiam  Prsetor  prajtori  poterat :  6  qui  iicet  tan- 
tx  potcftatis  forct ,  ut  ctiam 7  confulcm  in  carccrem  du- 
cere,  di&atorique  comminari ,  &  mulctam  irrogarc  pof- 

fct: 


i  Adeo  ut  M.  ^•<3»'«w.]Plutarchus 
in  vita  C.  Gracchi. 

2  Doncc  S-:Ha. }  Cxfar  Comment. 
belli  Civilislibro  i.  non  multo  poft 
princ.  fcribit  Syllam  omnibusrcbus 
nudaffe  Tribunitiam  poteftatem ,  cui 
tantum  intcrceflionem  liberamreli- 
quit.  Q^  Ciccio  fic  incjuit  apud  M. 
Tullium  Fratremlibroj.  delegibus, 
S^am  ob  rem  in  ifta  cjv.idem  re  -jebemen- 
teriaudo  Syllam  ,  <p*  Trtit.  plcbuftit  le~ 
ge  inynrut  faciendapoteftatan  ademerit, 
auxiiiiferendi  reiiquerit .  Pomper.tmque 
noftrnm  in  c.tteri*  relmi fimfer  ampiif- 
fimii fnrr.mifcjue eJferoUv.dibui  :  cft  ~L.i- 
tunitia potejiate  taceo:  ntqve enim  rcpre- 
bendcrelibet,  nec/ue  laudarepcfjum.  Ap- 
pianus  bellorum  Ci vilium  lib.  I .  Sylla 
JJuiator ,  i liqui t ,  Tnbunit iampot efta - 
tem  adeo  perfcgit  ac  debilitavit ,  utfere 
ad  nibiium  redegtrlt ,  cum  ex  lege  probi- 
btret,  eutn  cjui  TrMntnkumgtfliffettidte- 
rius  pof.fatem  babere pofje.  Florus  epi- 
tom.Livii  89.  fcribit  omnem  fercnda- 
ium  lcgum  poteftatem  Trib.  plcbisa 
Syllaadcmptamfuiffe.PraEter  hos  vide 
Suet.  in  Caifarecap.  5.  Afconium  Pe- 
dianum  in  Ont.  Cicer.  pro  Corndio 
Ealbo,  c<  3 .  iii  Vericrn  aft.  ad  fin. 


5  £TuAm pofleaTib.  Craccbut.]  Plut. 
in  vita  iilius. 

4  Qu.e  tjv.idem intcrcefiio.~\ A fconiu i 
Pedianusin  3.  inVerremaft. 
MERCERUS. 

<f  Interceftio  Prxtot  ibtcs  competclat.  ] 
Xon  folum  Prstoribus,  fedcuilibet 
majori  poteftati.  Pmorem  Conful 
vetare  poterat  haberecomiria,  popu- 
lum  vocare,  concioncm  habcre^cV  alia 
multa  jure  fui  magiftratus  agere.Unde 
Cic.  inleg.  Par  ,  majcrcpotiji.zs ,  piut 
valeto.  Id  confirmant  ornnes  hiftorix. 
Vetareautem  nihileft,  cjuam  intcrce- 
dere.Nam  ScipfiTribuni  picbis,  quo- 
rum  quafi  peculiaris  erat  inteiceflio, 
cum  intcrccderent ,  nulloalio  verbo 
utcbantur  quam  verbo,  Veto.  Teftis 
Livius  lib.  6.  ^Agitedttm,  comitia  indi- 
cite  Pati  es  ,  Tribunis  miiitum  cveandis. 
Faxo  ne  '^u-jet  -jox  ifta  Veto  ,  qtta  nunc 
concinentes  coUegits  noftros  tam  Uti  au- 
ditis. 

T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S- 

6  Qui  iicet. )  Scilicet  Tribunus  ple- 
bis,  ad  cum  enim  redit. 

7  Confv.iem.~)  Vide  fupralib.i.  c.q. 
n»r,  8.  &  9. 

1  Si 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  15 

fet :  '  fi  quid  tamen  fcelefto  confilio  contra  commoda  Tribu. 
plebis  gcifilTet,  aut  exorta  orfenfionc  apud  collegas  minus  *"' 
jufte  intcrceiriflct ,  poterat  ci  a  reliquis  tribunis  dies  ad  />««,*. 
populum  dici,  jufluque  populi  aut  tribunorum  in  carcc-  b?*r. 
rem  duciciquetribunatusabrogari,  &  in  exilium  agi ,  &?«,,' 
fenatu  amovcri.  *  Cn.  enim  Tremclio  tribuno  pl.  in  cri- ***& 
men  adducto,  quod  M.  ■£mylioLepidopontifkimaxi-cT.'''<'' 
mo  convicium  fcciflet ,  contumeliaque  &  probris  aifccif-  T,emr- 
fet ,  a  populo  mul&a  dicla  fuit.  3  Et  L.  Cottam  tribunum  'Lu,C9t. 
plebis ,  quum  xs  alicnum  abncgaret ,  co  quod  in  jus  vo-  '«■ 
cari,  &  magiftratus  impcriocogi  non  poflTct,colIega?  illum 
cocgcrc ,  comminatiquc  funt  ,nifi  a?s  folvcrct  alienum ,  fc  JJjzT 
crcditoribusillum  dcdituros  ,  fl  poftulaflcnt.  Aliiquc  td-fiMt 
buni  furrragio  populi  faepe  cocrciti  fucre  ,  pcnes  qncm  £'*'" 
cocrcitio  tribunorum  fuit.  4  Scd  tamctfi  tribunatus,plcbis  trw 
forct  madftratus ,  5  fcquutis  inde  tcmporibus ,  a  nlebe  ad  lai"', 

r  n  r  •  r  ■    «••••    f/*** 

lcnatum  tranllatus  rcrtur :  lta  ut  lenatorcs  &    patncn  tn-  /?„.,.-,. 
bunatum  gcrcrc  ampli(fimum  munus  putarcnt :  quod  poft rn  & 

Syll&cfa/ 


1  Siquiti  tamen.]  Livius  I.  Decad. 
lib.  5.  &PlutarchusinTiberioGrac- 
cho. 

2  Cn.  enim  Tremelio.]  L.Florus  epi- 
tom.  Livii  libro  47.  in  princ. 

j  Et  L.  Cott,tm.]  Val.  Maximus  1.6. 
cap.  5. 

4  Sed  tametfi  Tribun.]  Et  non  po- 
puli ,  ut  dicit  Appiusapud  Livium  r. 
Dec.  lib.  2. 

5  Sequntii  incle  temporibnt.']  Livius 
T.  Decad.  lib.  *.  ubi  dicit  duospatri- 
ciosconfularefque  Sp.Tarpejum  Sc  A. 
ALtcminum  in  Tribunos  plebis  fuifle 
cooptatos,  &  iterum  libro  4. 

M  E  R  C  E  R  U  S. 

6  P,itritii.]Cmc  colligas  ex  Hifto- 
ria  Romana  duo  valdc  intcr  fepug- 
nantia.  Prius:  Patritiis  interdiclrum 
tribunanimplcbis.  Poftcrius:  Licuiflc 
plebi  quos  vellet  Tnbunos  creare 
Imo,  de  tafto  hunc  honorem  aliquan 


do  detulifle  Patriciis ,  ut  legas  apud  |  prius  erat  plebis. 


Livium  !ibro2.  Tribunos  plebisfibi 
cooptafle  duos  patritios,&  confularcs: 
Sp.Tarpejum,  5c  A.  Arterium.  Cxfc- 
ra,  vix  legasullumpatriciumgeffifle 
hunc  magiftratum.  Ncc  video  quomo- 
do  h.tcduopoflintconciliari ,  nitidi- 
cas  inrcrdi&am  quidem  Patritiis  peti- 
tioncm  Tribunatus ,  non  autem  cum 
Magiftratum.  Necobftitiflc  quin  cjm 
Magiftratum  caperent ,  fi  modo  vcl  a 
plcbc,  vel  ab  ipfisTribunisplebise- 
vcherentur  ad  eum  honorisgradum. 
Non  eft  vcro  dubium,quin  poft  legem 
Atiniam ,  Senatorcs potucrint  petcre 
tribujiatum  ,  fi  modoplcbejac  p.entis 
eflenr.  Adeo  ut  poftca  mos  invalucrir, 
ne  quis  eum  Magiftratum  peterct,  nifi 
jam  fenator  foret.  Colligas  ex  Suet. 
qui  tradit  Auguftum  Tribunos  ex  E- 
quitibus  Romanis crcafle ,  fi  candida- 
ti  fenatores  decflent.  Itaque,  qui  tune 
tantum  plebcjus  erat,  vixpoteratad 
eum  Magiftratum  afpirare  qui  pro- 


r  Li 


14  Alex,  ab  Alexandro 

r/ilu-  Sylla?  tempora  obfervatum  invenimus, '  in  tantum ,  utex- 

"potcihs tra  urDCin  tribuno  provincias  demandari ,  iilifque  cum  im- 

aucta.  pcrio  pra?fuifle,  exercitus  duCtafle ,  fafcefque  &  lictores 

Lexc.  habuifle  lcgamus.  2Primufque  Cotta  legem  tulit ,  uttri- 

&***'  bunus  gererc  honores,&  provinciis  pr£eiTe,ac  magiftratus 

extra  urbem  fortiri  poflet. 3  Aprincipio  enim  extra  urbem 

ultra  miJle  paflus  tribuno  nulla  erat  potcftas  autimperium. 

4Demum  Csfares  tiibunitiam  poteftatem  tam  cupide 

appctivcrunt,  ut  magni  muneris  loco ,  proque  regali  pote- 

ftate  illis  deiata  iit :  5  cjuippe  Auguftus ,  ne  regis  aut  di&a- 

toris 


T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

1  In  tantum  ,  ttt  exira  ttrbem.~\  Id 
qtiod  cx  fequentibns  apparet. 

2  'Primu/ijtte  (ltta.]A(con.  Pedia- 
ntis  in  Oratione  Cic.  pro  Cornelio. 
Ciccro  aurcm  in  j.in  Verremaftio. 
icribit  Q^Opiniium  addu<5tumin  ju- 
dicium,  vcrbo,  qtiod  cum  eflet  Tribu- 
nus  plebis,  intercefiifletcomralegcm 
Corneliam ,  quodin  Tribtmatu  dixif- 
fet  contra  alicujus  hominis  nobilis 
voiuntatem.  11  bi  Afconius,  ut  Tribuni 

flebts,  inqtnt ,  aliorum  cjuonue  magiftra- 
tuum  capcffendorum  potijiatem  haberent, 
pcfu.-fjje  dicitttr  hanclezem  Optmius. 

5  -Aprincipio.]  Livius  i.  Decad.  li- 
bro3. 

4  Demum  Cafares.]  Id  probatfe- 
qucntibus  exemplis.  Sedhucquoque 
pcrtinet  quodfcribit^lius  Spartian. 
in  vita  Adriani  poft  princip.  Tribunus 
pfebit  facius  eji  Cand.do  &  Quadrato 
itervm  Coff.  in  cjuo  magrftratit  adpe<pe- 
tuam  Tribunitiam  pttesiatem  omen  ftbi 
faclum  afferit ,  cjuod  pcnulas  amferit, 
cjmbr.s  uti  Tribuni plebis pluoiit  tempeie 
fulcbsnt :  Impe;  atores  autem  nuntjuam. 
I  Javius  Vopi  cus  in  Aureliano  dicit 
Tribuniriam  poteftatem  efle  partem 
inn:  imam  regalis  impcrii.  &  vide  in- 
fra  in  verbo,  Licet  nero  feFfiafanus. 

5  Xiuippe^Augufltts.]  App  anusl.5. 
beiii  Civilis  tradit  Auguftum  perpe- 
tutim  plebis  Tribunum  a  Romanis 
fiiifle  deleifrum ,  ut  a  primn  magiftra- 
tu  ipfura  averterent ,  hifque  aufptciis 


initiifque  eum  Tribunitiam  potefta- 
tem  fufcepifli  ,  quam  tamen ,  immc- 
mor  promifiionis,  ad  fulciendam  mo- 
narcliiam  deponere  noluit :  atquc  in- 
fuper  in  privignos  fuos  Tiberium& 
Drufum  transfudit.  Suetonius  quoquc 
in  vita  illius,  cap.  27.  Tribunitiam,  in- 
cpit,pctejiatem  perpetuam  rccepit.  Dion 
item  in  vitaejufdem  rationem  reddir, 
cur  Trib.  poteftatem  perpetuam  reti- 
nuerit.  Cornelius  Tacitus  lib.  3.  de 
poteftate  Tribttnitia  loquens ,  Id,  air, 
fummif.iftigii  i'Ocabulum  ^Augujius  repe- 
rit ,  ne  Rcgis  aut  Diclatori*  nomen  affu- 
meret ,  ne  tamen  appellatione  alicjua  cx- 
terapramineret.  *  Sed  ante  lib.  fcilicct 
1.  defcribens  pompam  funeris  Augu- 
fti,  ficfcribit,  Continuatapertrigtntx 
feptem  annos  Tribunitiapotefia.s.  Ex  qui- 
bus  Taciti  locis  Alexander  ha:c  afliim- 
plit. 

COLERUS. 

*  Sed  hoc  refutat  Dion  lib.  42  ubi 
fcribit,Ca:farem  admififle  ut  Di&ator 
in  intcgrum  annum  diceretur,  Sc  Tri- 
buniriam  potcftatcm  per  omne  xvum 
habeiet. 

M  E  R  C  E  R  U  S. 

jQuippe  .Augujius .  ]  Ne  putes  ex  hoc 
loco  Auguftum  primum  ufurpafle  Tri- 
bunitiam  poteftatem.  Ante  Augu- 
ftum  eam  ceperat  Julius  C:rfar,&  ejus 
inftituto  cxtiterat.  Diolib.  42.  (*~ 
ftr  hoc  accepit,ut  cjuinque  continuif  annit 
cenfutatum  gercret ,  ut  diHator  non  infe- 
mejire  tantHmflxtium  t  fed  in  integrum 
ammm 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  15 

toris  nomcn  aflumeret ,  tribunitiam  potcfbtem  vclut  fub-  <**&■ 
lime  faftigium ,  &  fumma  potcntia  fubnixus  forct ,  pcr  fe-,'."/w_ 
ptcm  &  triainta  annos  perpetuam  "cflit.  '  Quam  ctiam  ■« 
Tibenus  m  quinqucnnmm  acccpit  :     iplamquc  Drulo^^-. 
conferri  a  populo  pro  fummo  decore  habuit.  *  Et  dein-s"** 
ceps  Otho ,  &  fcquuti  Cajfares ,  ampliflimi  impcrii  loco  "J^ 
appetiverc,  4  licet  fero  Vcfpalianus  iilam  fucrit  affequutus.  o-tcm 
J  Adcoquc  proceflit  tribunitia  potcftas ,  ut  adum  aliquan-^™. , 
do  fucrit  in  fcnatu ,  ut  non  a  confulibus ,  fcd  ab  his  qui  tn-t»bu- 
bunitiam  gcrercnt  poteftatem,  annos  3c  tcmpora  dinumc 
rarcnt.  °  Poftea  vcro  a  Ncronc  illi  ordini  infenfo ,  tribu-/Jt 
norum  facultas  maximis  cdictis  coercita  fiiit ,  cautumque 
fcvcre,  nctribunijusprartoiium  aut  confulum  pra?ripc-,wj 

rcnt,"?'"*- 

tum. 


mr,  ait 
a  eon- 


numt- 
r.trcn- 


annum  dicerctur.  ^Adhac  tribtmitiampo- 
tejiatt/u  per  omnemfuam  vitam  haberet. 
Auguftus  tatnen  tit  loquiturCorncl. 
Tacit.  Annal.  y.idfummifajiigiivoca- 
bulum  reppn  it.  Quomodo  ergo  veruin 
dixcrat  Dio  ?  Quod  aliqui  dicunt  Cx- 
farem  publice  non  prxtulifle  noinen 
Tribuni ,  confutare  videtur  Dio ,  qui 
tradit  Cxfarem  alYiderefolituminter 
Tribunos  plebis ,    &  omnia  corum 
muniaobirc.  Quidergodiccs?  Anfal- 
fus  Tacitus?  Abfit.  An  Dio?  N"on  di- 
co.fortc  tamen  id  vocabulum  non  fuit 
fummi  faftigii  fub  Cxfare,ficut  poftea 
fuit  Augufto.  Hoc  tamcn  non  fatisfa- 
cit.   Forte  etiam  JuliusCxfarTribu- 
bunatum  plebis  re  vera  gercre  voluir. 
Cum  intcrea  cxteri  Cxfares,  ut  au&or 
eft  Dio  lib.  5 ; .  nefas  duccrent  gerere 
tribunatum  plebis ,  &  folam  potefta- 
tem  tribunorum  aflumpferint,cum  in- 
terea  alios  Tribunos  crearent. 
TIRAQVELLVS. 
I    Quam  etiam  Tibcriut.~\   Dionin 
Augufto   fcribit   Auguftum  Tiberio 


$  Et deincrpr  Otho. ] Tacitus lib.  1 7. 
rDecernitur ,  inquit ,  Othcni  T.tbunitia. 
potcjias  ,  C"  namcn  ^iugujli  ,  C~  omn:s 
prtiutpum  knures. 

4  licct  fero  Vc7J>afianus.~\  Suctonius 
in vitaillius,  cap.  1  2.  Sed fuperiori- 
bus  adde ,  quod  julius  Capitolinus  irt 
Antonino  Piotradit :  ipfum  Antoni- 
num  gratias  in  Senatu  cgifle ,  quod 
faftus  cflet  patri  (fcilicet  Hadriano')& 
in  imperio  Proconfulari  &  m  Tribu- 
nitiapotcftatecollega.  Et  in  vita  Ma- 
crini:  Deniquc  Macrinojiatim&'  Pro- 
confulare  imperium,  &•  potejiatem  Tribu- 
nitiam  detulcrunt.  Et  in  Maramino  Sc 
Balbino,  "~Decretis  ergoomnibus  Impera- 
toriis  honoribus  atqut  infigntbu*  ,  perce- 
pt.t  Tribunitia potejiate ,  jure  Proconfula- 
ri,  Pcntificatu  Maximo,patris  etiam  no- 
mine  meruerunt  imperium. 

5  ^tJeojueproce fiit.]Tac\tUslib.l. 
Marcus,ait,  SyU.mus ex contumelia  Con- 
Julatus  honoremprinctpibus  pettrjit ,  di- 
xitfypro fenti;>tia,ut publicis  privaiifque 
mommentis  ad  memoriam  temporunr,  noit 


poteftatem    Tribunitiam  dedifle  in  i  Confulum  nomina  prxfiriberentut ,  fcd 


cjutnquenntum. 

2  Ipfamque  Drufo.~\  Tacituslib.  3 
Tiberius,  inquit,  mittit  literas  ad  Sena- 


I  eorum  qui  Tribunitiampotejiatemgcre- 
rent. 

6  Poflea  iero  rT^erone.~\  Hxc  ufque 


tum,quels fotejiatem  Tribunitiam  Drufo  :  ad  claufulam,  Sedpxtto  hos  ,  funt  Ta- 
petebat.  I  citilib.  13. 

1  Fuere 


i6 


Alp.X.  A  B   A  L  E  X  A  N  D  R  O 


Tribuni 
confida 
ri  (>ote- 
fiute. 


T,  ibuni 

militH 

dicfi. 


Roma- 
mfine 

COhfu- 
llLnS. 


rent ,  neve  quempiam  ex  Italia  evocarent ,  cum  quo  lege 
agi  poflet ,  neve  quidintra  domum  pro  potcftate  agercnt, 
neve  illatam  mulctam  a  tribunis  quxftorcs  serarii  intra 
mcnfcs  quatuor  in  publicas  tabulas  referrent.  Sed  prartcr 
hos  plebis  tribunos, '  f ucre  &  alii  confulari  poteftate,  anno 
trecentefimo  decimotcrtio  ab  urbe  condita ,  iifdem  aufpi- 
ciis  quibus  confules  creati ,  tam  ex  plebe  quam  patribus. 
Nam  quum  Canulcjus  legem  ad  populum  ferre  contcn- 
deret,ut  ex  plebe  confules  faccre  liccret,patrefquc  ne  con- 
fulatus  cum  plebe  promifcuus  forct ,  vehementer  obfiftc- 
rent ,  eo  res  ducta  eft ,  ut  tribuni  militum  confulari  pote- 
ftate  fierent ,  tam  cx  plebe  quam  patribus :  idemquc  juris 
quod  confulcs  haberent.  Nam  &  fclla  curuli ,  &  confulari 
pra?texta,lic"toribus  &  fafcibus  confularibus  infignes  crant: 
ac  primo  tres  patricii  creati,  mox  quum  defe<5tiones  popu- 
lorum ,  &  tot  fimul  orientia  bella  tres  obire  non  valerent, 
illorum  numerus  auclus  fertur , "  ut  modo  quatuor ,  modo 
quinque, 5  interdum  fex ,  4  nonnunquam  octo  crearentur, 
tunc  quum  a  Romanis  Veji  diutino  &  gravi  bello  preme- 
bantur.  Ad  tantam  enim  bclli  molem ,  tribunorum  auxe- 
runt  numerum,quot  nunquam  antea  fajfin, s  per  quod  tem- 
pus  tribus  annis  fine  confulibus  Romana  res  fuit ,  6  ficut 
deccmviris  legum  fcrendarum  caufa  creatis ,  biennio  de- 

fliere : 


r  Fucre  &  alii  confulari  poteflate.~\ 
Wxc  ufque  ad  claufulam  ,  Donec  defito, 
funtLivii  r.  Dccad.  lib.4.  non  uno  in 
loco,  bk  Diodori  Siculi  lib.2. 

2  XJt modo quatuor .~\  Liviusr.Dec. 
lib.  4.  fic  fcribit,  QuiaduoCoff.obhe 
tot  fimullelhi  nequirent ,  Tribunos  mili- 
f.im  t"cs  creatos  dicant ,  fine  mcntione 
promulgata  legii  de  Confdibus  creandts 
ex  jilebe  :  &  imperio  &  infisnibu  f  confu- 
laribus  ufos.  Idem  eodcm  fcribit,  Tri- 
bunos  militum  Confulari  poteftate 
quatuor  creatos  fuifie:  omnes  jam 
functos  eo  honore. 

5  Interdumfex.~\  Livius  d.  I.  Dec. 
lib.  4.  &  5.  inprinc. 


4  Tlonnunquam  offo.J  Idem  d.  1.  5. 
in  princip.  his  verbis,  Romani  auxe-.e 
Tribunorum  militum  confulari  foteflaie 
numerum;  offo ,  quodnunqnam  anteat 
creati.  Sed  adde  aliquando  decem  ex 
eodemejufdem  Decad.lib.  J.  Atqtie 
etiam  fenofcienos  in  quatuor  legiones 
fuifle  creatos  a  populo  ex  1.  Decad.  li- 
bro  9.  Sed  vide  an  loquatur  de  Tribu- 
nisconfularipoteftate,  analias. 

5  Perquodtempus.~\  Livius  Dec.  r. 
I.4.&  5.  Imo  £<aliquandoquindeciro 
quoque  annis  cx  eodem  illo  ipfo  1.  ?. 

6  Sicut  decemwus.W  Idem  Livius 
r.  Dccad.  lib.  5.  Plinius  Secundusdc 
Viris  illuftribusc.  21. 

I   l» 


GeN  I  A  LES  D  IES.     LlB.  V. 


■7 


Litarts 


ftiere :  donec  defito  tribunorum  militum  magiftratu ,  &  Ctn^- 
per  ingentia  certamina  vict.o  fenatu, '  ut  confules  etiam  de  plebe 
plebe  fierent,  a?gre  nobilitas  pafla  eft.  In  qua  re  admirari<<"><^ 
fuccurrit,:  quod  Pomponius  Jureeonfultus  de  origine  juris  c"rih^. 
literis  prodidit ,  tribunos  miiitarcs  confulari  poteftate  ad  m 
vigefimum  numcrum  auctos  Roma?  fuiffe:  quod  nunquam  '**' 
fando  auditum,  &  apud  auctores  tacitum  &  prartermiflum  rwi»- 
eft ,  quum  tot  tribunorum  impcria  ambiguis  decretis  cer-  m  #* 
tiffimo  cxitio  reipub.  fuiffcnt.  3  Prxtcr  hos  fucrc  arrarii  $Co. 
tribuni ,  4  ex  tertio  judicum  gcnere ,  quorum  cognitio  in fX  e~ 
pccuniariis  &  minoribus  caufis  plerunque  fuit:  *quippe,(.^„t 
quum  foli  antea  fenatores  judicarent ,  ob  eamquc  rem  in-  *§?*" 
vifi  plcbi  fierent,  C.Gracchus  rogationc  promulgata,  tre- nAtori. 
centos  ex  equeftri  ordine  adjecit  judices ,  parcm  fenatori- "**. 
bus  numerum ,  ut  metu  communicati  impcrii  judicia  a?qua  UJ 
lance  penfitarent :  judicaruntque  aliquamdiu  judiciainte-  rrat'r 
grc  &  incorruptc.  Victor  dcinde  Sylla ,  fublatis  equefrris t""*~ 
ordinis  judiciis ,  folos  fenatorcs  juris  cognitionem  habcre,  £?«»'- 
&  judicia  fcrre  juffit:  qui  annis  dcccm  licentcr  judicia  ex-  *'.? 
ercuere  per  turpitudinem  &  fordcs  ,  "doncc  ab  Aurelio»»/«- 
pra?tore  ,  alia  ro^atione  iterum  communicata  iudicia  fuere """"' 

r  O  ....     coniun- 

fenatui ,  equitibus ,  &  tribunis  arrariis  :  7  qua:  lex  judiciana  Xlt '-w. 

dicla  *"» 

cxtr- 
Cornclio,  &  pro  Milone.  twmm 

'  •%'/?' cum  foli. ]ld  ufque  ad clau- 
~.ihm,yiHo?  deinde  SjU*,e(l  Plutarchi 
in  vita  Gracchorum.  At  Florus  epit. 
lib.6o.fcribit  Gracchum  legem  tulifle, 
qua  cqueftrem  oidinem  cum  Senatu 
confcntieniem  corruir.pcre  nitebatur. 
Statuerat  enim ,  ut  trecenti  Senatorcs 
cflent ,  equites  fexcenti ,  id  eft ,  ut  e- 
quefter  ordo  bis  tantum  virium  habe- 


1  Vt  canfults  et:.tm  ic  plele  fiercnt.  ] 
Livius  t.  Dec.  lib.6.  ad  fin.  Idem  PJi- 
niusd.  lib.  c.  so. 

2  Quod  Pomponius  furcccnf.]  In 
/.!.§■  deinde  cum  poji  ff.  de  orig.  ytr. 

3  ~P«ttcrhosfucre.\  De  quibus  Pli- 
nius  lib.  54.  c.  i .  &  Feftus  Pompejus 
lib.  1.  non  multo  poft  princip.  &ii 
quos  poftea  citabimus.  * 

COLERUS. 
*  Dixi  jam  initio  hujus  capitis:hoc 
tantum  addere  dcbuit ,  quod  in  Glof- 
fario  legi  Ararius  Ta.y.iiy^.  Adde 
l.  \l.ff-  dejure  fi/ci. 

TIRAQUELLUS. 
4  Extertio.]  Afconius  Pedianus  in 
Orat.  Cic.  pro    M.  Scamo ,   pro  L. 
Tom.  II, 


6  Donec  ab  ^Aurelio.]  Idem  Alco- 
nius  in  Orat.  Cic.  in  riionem  paulo 
ante  fin.  &  in  d.  Orat.  proL.  Cornc- 
lio. 

7  Shutlexiudiciaria  diBaefl.]C'\C. 
in  di&a  Orat.  in  Pifoncro,  &  ibi  quo- 
quc  Afconius  ad  fin. 

B  X   SZuiltUS 


D.Ju- 

lius  JH- 
dicia 
ad  duo 
gcnera 
rede- 

S>:tar- 

ta  j«- 

dicnm 

dccu- 

ria. 

Duce- 

tiarii 

adjun- 

m 

Flautii 
icx. 
jQuin- 
ta  de- 
cnria. 


18  Alf.x,  AB  Alexandro 

dicta  eft ,  quo  tempore  Vcrres  pcculatus  criminis  caufam 
dixit:  *  Quibus  vctitum  lcge  Gabinia  fiiit,  nc  cx  fyngrapha 
jus  diccrc  liceret.  :  Quos  poftea  divus  Julius  nova  confti- 
tutione  abrogavit :  nam  judicia  ad  duo  tantum  genera  re- 
degit,equeftris  fcilicet  ordinis  &  fenatorii.  Tribunos  vero 
xrarios,cjuoderattertium,fuftulit:  quos  deinde  reftitutos, 
&  jura  ficut  prius  dixiffe,racile  crediderim :  iiquidem 5  Au- 
guftus  Ca?far  ad  has  judicum  decurias  quartam  adjecit,qua» 
ducenariorum  dida  eft ,  cjua?  de  minimis  judicaret.  4  M. 
dcindc  Plautius,  nobilitate  fufrragante,  tuliflead  populum 
dicitur,  <Sj  perviciflb ,  ut  fingula?  tribus  quindenos  crearent 
judices,  c]ui  numcrus  fexcentos  vigintiquinque  explevit : 
inter  quos  erant  fcnatores  &  plebeji ,  tribuni  aerarii  di£t\. 
Quod  compar  fuitcum  eo  quod  Athenis  ftatutum  compe- 
nrnus ,  ut  a  mille  quadringentis ,  furti  aut  ambitus  &  inju- 
riarum  quandoquc  judicatum  fit.  5  Poft  quos  C.  Caligula 
quintam  adjccit  decuriam ,  6Galbafextamadjicere  recu- 

favit: 


1  Qxiljt:.i  -jclitum  lege  Galnniafuit.~\ 
Ciccro  epiit.  ad  Atticum  lib.  5 .  epilt. 
ult.  Etpoflea,  3\t,~ienit  inmentemfaene- 
r.Uoribus  nihil  fe'u~jareilludS.  C.  qucd 
t.x  Jyngrapha  )us  dici  le.x  Gabinia  "ve- 
tartt.  &lib.  6.  cpift.  3.  jtudio,  in- 
i]uit ,  omnino  Scaptiumpoenitere  :  nam 
fjnd  S.C.cffe  dicebat,  utjus  ex  fyngr.tph.t 
cliceretur  ,  eo  conftliofacium  eji  quod  pe- 
cuniarn  Salaminiixontra  legem  Gabiniam 
fump/e.ant.  Pelabatautem lAult lex \us 
elici  de  itct  fumpta  pecunia.  Auli  autem 
dicit,  ouod  Aulus  Gabinius  Conful 
eam  tulerar. 

2  Quos  poflea  D.  Julitis.]  Sueton. 
in  Cxlavc,  c.  ^r.  Jixc cadcm  ad  ver- 
buindicit. 

3  .Angtifius  ■C*fh:~\  Suetonius  in 
vitailliuseap.  32.  &  vidcPliniumli- 
•bro  33.  c.  1.  ad-fin. 

4  M.  diinde  Plautius.~\  Ciccroin 
Oiat.  proCornelio  ,  Memoria,  incjuir, 
teneo,ctrmprimum  Senatores  lege  Plautia 
judicarent,  homintm  diis  ac  mbilitttti 


per'm~iifum  y  Cn.  Pompejum  caufam  lcge 
faria  de  majeflate  dixiffe.  Quemlo- 
cum  cnarrans  Afconius  Pedi3nus ,  M. 
ait,  Plautius  Sillan.Trib.plebis  Cn.Pom- 
pejo  Strabone ,  L.  Porcio  Catone  Qoffife- 
cundo  anno  belliltalici ,  cum  Equefleror- 
do  in  'udiciis  dominaretur ,  legem  tulit 
adjuvantibus  nobilibus :  qux  lcx  "jim  eam 
h.tbuit,  cjuam  Cicero  fignificat :  tiamex 
ea  lege  tribv.s  fingula  ex  eo  numero  aui- 
nos  denosfuffragio  creabant ,  qui  eo  armw 
judicarent.  Ex  eofaBum  efl  ,ut  Senato- 
rescjv.oque  in  co  nutnero  effent ,  Cj7"  qui- 
dam  etiam  cx  ipftplebe. 

-  Pofl  qiiot  C.  Caligula.~\  Sueton.  in 
vita  illius  cap.  16.  <k.  Plinius lib.  35. 
cap.  2.  afferentes  utercjue  rei  ratio- 
nem  diverfam. 

6  Galba  fextam.]  Sueton.  in  Gal- 
ba  cap.  14.  Judicibus , \nc\\iit,fextam 
decuplariam  adjici precantibus,non  moda 
negavii  :  fid  etiam  conceffum  d  Claudio 
beneficium  ,  ne  hyeme  initioque  anni  ad 
judicandnm  e~iocarenturj  eripuit. 

1  S2u& 


Geniales  Dies.  Lie.  V.  19 

favit :  T  qua;  quidem  diverfis  crant  difcreta?  nominibus. 
Namque  alii  tribuni  seris,  alii  fclecti,  nonnulli  judices,ple- 
rique  Nongenti  nuncupati :  *  quorum  fortitio  flebat  quo-  r.ibu- 
tiesjura  dicx.uri  erant ,  nequid  doli aftufve admitterctur, ™r"™0 
neve  judicantis  fufpicio ,  judicii  fidem  elevarct.    Illorum  /»  _i«>* 
cnim  nominainfculpta  tabellis,&  in  urnam  conjectajforte^""" 
cducebantur.  5  Manfitque  conftitutum ,  nc  quis  cx  novis  Ho-a 
civibus  collegio  adnumeratus ,  intcr  decuiias  judicaret : 
4  utquc  in  Porcia  bafilica ,  quam  Cato  crexit ,  non  c  tribu-  2 
nali *  jus  dicercnt ,  ficut  prxtorcs , 6  fed  c  fubfelliis :  quod 
non  fummi  honoris,fed  minorcs  cfTcnt  magiftratus :  7  qui-  7. 
bus  ctiam  hoc  cmx  fiiit ,  ut  publicam  pecuniam  Iignarcnt,  *• 
illiufque  curam  agcrcnt,  fontiumquc  vincula  fcrvarcnt.  cu,h°rA. 
Vcrba  legis  fuere :  Tribuni  funto,  Domi  pecuniam  pu-i2**. 
blicam  cuftodiunto,  Vincula  fontium  fervanto,/B,argcn-^J~ 
tum,  aurum  publicc  (Ignanto.  8Hoc  quoquc  meminifle  rri 
non  pigcbit ,  quod  tamctfi  advcrfus  reliqucs  magiftratus 
jurc  facrofancTta:  potcftatis ,  tiibunis  plcbis  intcrccdcre  li-e# 
ceat ,  ita  ut  uno  interccdentc ,  nihil  reliqui  dccernere  va-  m 
leant :  tamen  adverfus  diclatoriam  vim, 9  aut  Veftalcs  vir- 
gines ,  qua:  vclut  facrofancla?  ab  hominis  tactu  \\\x(x  ma- 
ncnt ,  nulli  tribunorum  intcrcedcre ,  vetare  aut  prohiberc, 
facultas  eft. 


ci-jcs 
tnter 

ICH- 

rias 
non  \u- 


Jr.t. 

Por- 


buni. 
Horuni 


1  Quie  ijttietcm  drjcrfs.~\  PRn.  li- 
broj  3.  cap.  j:  in  princ. 

2  Quorum  fortitioficbat.~\  Hic  om- 
nino  vide,  qux  fcripfimus  in  noftris 
Commentariis  Primigeniorum  c.  17. 
in  i.opin.  num.  52. 

.5  Manfitque  conjiUutum.~\  Plin.  li- 
bro  j^.cap.  r.  infin. 

4  Utquc  inPorciaB.tflica.]  De  qua 
dtctum  eft  fupra,  lib.  2.  cap.  12. 

<■  Ju\  dicen>;t.\  Scilicet  Tribuni 
plebis  ex  Plutarcho  in  Catone  Uticen- 
fe,  &  inprob.c.  8r. 

6  Sedtfubfelliis.'  Plutarch.  ubi  fu- 
pra  proxime ,  &  Afcon.  Pedianus  in 


Vcrrem  aft.  r.  ibi,  ,.4itenumhabct,lm>ic 
tamen  afubfclliis. 

7  Quibu  t  etiam  hoc  curttfuit . ]  L  egi s 
in  eam  iem  vcrba  reperies  apud  Cice- 
roncm  lib.  } .  de  legib. 

8  Hcc  cjt<ocjue.\  Dehis  vidc  omni- 
no  qux  diftafuntfupralib.  1.  cap.  4. 
num.  1 2.  &  multis  leqq. 

9  Jlut  Vefales  virgines.~\  Videin- 
fra  eodemlib.  <■.  cap.  12.  ubideCIau- 
dia  Veftali,  qua:  injulTu  populi  patrem 
triumphantem  complexa,  afcenfofi- 
mul  curru  ufque  in  Capitolium  profe- 
cuta  eft ,  ne  vetare  aut  intercederefas 
cuiquam  Tribunorum  eflet. 


B   1 


Caput 


20 


Alex.  ab  Alexandro 


Fecia- 

leszo. 

Fccia- 

lium 

mune- 

ra. 


C   A    P   U  T     III. 

Ouonam  modo  perfeciales  inircntur fcedera ,  aut  bella  indice- 
rentur,  cr  <\uid  ab  exteris  fervatum  ejl. 

FEcialcs, '  quos  fcederibus  fanciendis,&  rebus  repeten- 
dis ,  ac  bellisindicendis  Romanos  habuiife  conftat, '  a 
Tullo  Hoitilio ,  fcu  Anco  Martio , ?  ut  vero  alii ,  a  Numa 
Pompilio  crcatos  fuiffe  liquet ,  qui  ab  antiqua  gente  Equi- 
ciilis  jura  &  vcrba  folcnnia, 4  cjuibus  res  repetuntur,&  bel- 
ia  indicuntur ,  accepcre.  T  Horum  collegium  a  principio 
viginti  fucrc ,  cjuibus ,  &  patripatrato ,  ut  nuncjuam  lineo 
amictu  utercntur,  proprium  fuit:  6  qui tametfl fcederibus 
fanciendis ,  &  bellis  indicendis ,  7  aut  rebus  repetendis, 

quar 

bantur,nunquam  utebantur  -jejiibuslineis. 
Vnde  dicemus  errore  nonfaclum  ,  ut  linea 
-jejiis  contra  mo;em  adhiberetur  adfce- 
dera,quxfirmafutura  non  erant .  Scimus 
cnim  hcc  utique  fer-j.tre-yirgiiium,  utre- 
bus  quibus  denegatur  exitus  ,  det  etiam 
infirma  principia.  ejufque  rei  adfert 
inulta  teftimonia. 

Horwn  collegium.  ]  Varro  de  vita 


TIRAQUELLUS. 
i  Feci.t!es.~\  Varro  lib.  r.  autalio- 
rufn  comput.  4.  de  lingua  Latina ,  F e- 
aales,in<]uit,quod  fidei publica.  inter po- 
pulos  pracrant :  nam  per  hosfiebat ,  ut 
Vtfium  concipcrctur  bellnm  (&  inde  defi- 
tum)  &  ut fxderc  fides pacis conjiitue- 
ritur.  Ex  his  mittebant  ,  antequam  con- 
ciprretur ,  tjuires  repeierent ,  &perhos 
eiiamnunc  fit  focdus ,  quod  fidus fcribit 
Ennius  diclum.  De  his  vide  Livium  t. 
Decad.  lib.  r.  Feneftellam,  autquif- 
cjuis  is  cft ,  de  Romanorum  magiftra- 
tibus ,  cap.  9.  Gelliumlib.  6.  cap.  4. 
DionyfiumHalicarnafticumlib.  2.  ubi 
fecialium  orricia  &  musdcfcribit  IMu- 
tarchus  inNuma,  &inCamillo,  & 
probl.c.62-&  Serviuminillud  i.An. 
Regcmqne  dedit,  quifaedere  certo,  &c. 

2  .A  Tu/lo  Hvftilio  ,  fen  Anco  Mar- 
tio.~\  Nam  de  his  duobus  Livius  i.Dec. 
lib.  1  .in  duobus  locis  agit. 

5  Vt  ven  alii  a  3v«»i,«.]Plutarch.  in 
vitaillius.  Liv.  &Halicarn.  ubifupra. 

4  jQuibus.]  Servius  lib.  i2.ALneid. 
in  eum  locum, 

•——  xAlii  fontemtjue   ignemque  fere- 

barit 

Velatilino,  &  veriena  tempora  'jinRi. 

rAtqui ,  \ntjfl\t,feciales  &  Paterpatra- 

tus ,  per  tjuos  bclU  -jelfaedera  csnfinm- 


pop.  Romani ,  apud  Nonium  Marcel- 
lum  de  Doctorum  indagine ,  Fecialef- 
tjue ,  inqui  t ,  viginti,  qui  de  rebus  cogno- 
fccrent,judicarent,  O  Jiatuerent,  conjii- 
tuerunt.  * 

COLERUS. 
*  Idem  lib.  2.  de  vita  pop.  Rom. 
Pnufquam  indicerent  bellum  iis  ,  a  qui- 
bus  injurias  faBas  fciebant ,  fcciales  lega- 
tos  repetitum  mitlebant  quatuor,tjuos  ora- 
to,  es  -jccabant. 

T  I  R  A  QU  E  L  L  U  S. 

6  J)ui  tametfi.]  Livius  1.  Decad. 
lib.  1.  in  pluribus  locis. 

7  Aut  rcbusrepetend'u.\\  Nequee- 
nim  licebat  bellum  movere  prius 
quam  feciales  mifli  eflent  ad  res  repe- 
tendas,,  exLivio  1.  Decad.  lib.4.7»»c 
quoque  ne  confejiim  bellum  indiceretur, 
ne-je  exercitus  mitteretur,  religio  objiitit: 
Fcciales  prius  mittendos  ad  res  repeten- 
das  cenfuere,  &  vide  paulo  infra. 

I  Tttrr.cn 


Zl 


Geniales  Dies.  Lib.  V. 
qua?  preter  jus  prarterque  fas  adempta?  funt  adhibercntur : 
1  tamen  fi  qui  legati  pop.  Romani,  qui  jure  gentium  fancti 
funt ,  a  quovis  populo  aut  natione  violati  forcnt ,  ut  hi  dc- 
dcrentur  qui  juragentium  temerc  violaffent ,  pcrfccialcs  Ug*- 
cavebatur.  2  Erat  cnim  vcteribus  jus  lcgatorum  fanctum  '^' '"' 
&  inviolabile ,  cum  hominum  praefidio  munitum  ,  tum  di-fim- 
vino  jure  defcnfum,  quod  ctiam  intcr  bella  &  hoftium  tcla  Fi"m' 
incolumc"fcrvabatur.  5  Fuit  crgo  proprium  collcgii  fecia- 
lium,  tam  dc  bcllis  juftifquc  fcedcribus,  pactionibufquc  & 
conditionibus  populorum,Rcgum,terrarum  &  nationum, 
quam  deillatis  injuriis ,  fociis  ,  focdcratifque  gcntibus  co- 
gnofccre ,  raptaque ,  &  hoftili  modo  devaftata ,  bclli  jtue 
rcpctcrc :  tum  fi  hoftcs  a?qua  poftulcnt ,  aut  fi  praeter  lc- 
gcm  fcedcris  fc  aliquid  pcrpcflbs  qucrantur ,  fi  fua  fponte, 
aut  lxfi  &  laccfliti  arma  fumpferint,fi  infida  pax  fervanda, 
fi  inducix  aut  bclla  juftc  indicta  &  pa&a  fint ,  fi  pctita  ex 
fcedcre  danda,  fiau&ores  dcfectionis  dcpofccndi,fi  contra 
fidcm  convcntionis  6v  jus  gcntium  vcnirc  liccat ,  animad- 
vcrtcre:  4  bclli  pacifquc  juracxequi,  &  pcrpcnfo  judicio 
^ftimarc.  Qux  verba  juris  fecialis  f  ic  habcnt :  Be!!i,pacis, 
fcederum  ,  induciarum ,  oratorum ,  fecialcs  judiccs  funto, 
&  infra.  !  Scd  tamcn  ca  fcedcra  pactioncfquc  ,  qua?  cum 

fociis 


T  Tamen  fi  qui  legatipopuli  Rom.~\ 
Appofitc  verbo ,  dederentur ,  utitur. 
Nam  quifcedus  violarant ,  ii  ut  popu- 
lo,  cujus  fcedus  violarant,dederentur, 
feciales  poftulabant.  Varro  ubi  fupia, 
Sicu'us,  inquit,  legati  "jiolati  rffint,  qui 
idfecijfent,  quamvi*  nobiies  effent,  ut  ci- 
"jitati  iledcrentur  ,  flatuerunt.  Et  e  di- 
verfo  quoque ,  fi  cjui  Romani  legatos 
exterarum  gentium  violaflent ,  ii  per 
fecialcs  ipfis  legatis  tradebantur,  ut 
videre  eft  apud  Livium  4.  Decad.  1.  8. 

2   Erat  enint  veteribus.  ]  Statius  lib.  2 . 
Thebaid. 

Sed  juffa  patris  tutique  regrejfus 

Legato  3<u(lafque  preces  -Acerefororis. 
Ubi  Lu&atius  interpres,  Tutiregref- 
/Mf>inquit,^wi<i  lcgttwn  nefas  ejjet  inter- 


fici:  SacrofanHa  enimfunt  iegationii  off- 
cia.   Citatqne   illud  Ciceronis  in  1. 
Orat.  Orator  etiam  intrr  hoftinm  1 1 
columis  •verfkripotej}. 

5    Fuit  tm p,  cprium  coUe^ii. ]  Vsrro 
lib.  2.  &  j.  dc  vita  populi  Romani 
apud  Nonium  Marcellum  dc  Dofto- 
rum  indagine ,  fic  Plutarclms  in  Ca 
millo. 

4   Brlli  pacifqucA  Cicerolib.  2.  de 
legibus,  ubi  adfcripfit  hic  ipfa  vcrba. 

5  Sed  tamen.~\  Livius  r.  Decad.  li- 
broo.  lic  fcribit:  Confuies  profeHiad 
Pontium  in  colloquium  ,  cum  defaedoe 
viclor  afittiret,  negarunt  injujfu  populi 
focdus  fieripoffe  ,  nec  (inefeciaiibm  ccre- 
mtniaque  a'ia  fdcnni.  Et  3 .  Dec.lib.  10. 
nonlongc  z&ne.Tum  (incjuit)  \1..At- 
B  z  tiiius 


Fecia- 

lei  ni- 

hiipo 

terant, 

nift 

prMo- 

tris  au- 

Borita- 

te  |  .!».■ 

fcnatus 

Cinjul- 

tO  in- 

terce- 

dente. 

Foede- 

rijper- 

cutien- 

tii  cfre- 

monin. 


11  AL  EX.   AB    AL  E  X  ANDR  O 

fociis  inire  dccct,feciales  fancire,aut  pacla  concipere,haud 
alitcr  potcrant ,  quam  fi  confulis  aut  prxtoris  au&oritate 
interccdente ,  fenatufconfulto  jufluque  populi  permiflum 
forct :  injuflli  cnim  populi ,  autcitra  fenatus  aucloritatcm, 
nihil  fanciri  poffe  quod  populum  teneat,  haud  dubium  eft. 
'  Fiebat  enim  fcnatufconfultum  in  hsec  verba ,  ut  privas 
vcrbenas  privofque  lapidcs  prsetorem  pofcerent :  qui  ver- 
benam  ex  arce, &  fagmina  (herbas  enim  genus  eft) 2 ac  Ia- 
pidcm  hlicem  cx  tcmplo  Iovis  Feretrii  daret ,  fccialcfque 
ea  fccum  fcrrcnt ,  '  ac  porca  adhibita ,  vetere  prsefatione 

prifcis 

t UitU  c>  QJMinutius  Trib.  plebisad  po- 
pidum  tulerunt  yVeiientjube,  ent-je  Sena- 
tum  deccrnere  ,  ut  cnm  Ca,  thaginenfibus 
pax  ficret ,  &  cjuim  eam  pacem  dare, 
ejucncjue  ex  ^Africa  exercitws  deportare 
jubcrent.  De  pace  uti  rogatx  omnes  tri- 
bus  erant ,  )ufferunt  pacem  dare  P.  Sci- 
f.onem  ,  eundem  exercitus  deportare.  Ex 
hac  ro^dtione  Senatits  decrc-jit ,  ut  P. 
Scipioex  decem  legatorumfententia  ,  pa- 
cem  cum  populo  Carthaginenfi  ,  cjuibus 
legibus  ei  -jideretur  ,  faccret.  Polybius 
lib. :.  introducit  quempiam  Cartha- 
ginenfem  hic  dicentem  ,  Deinde  et- 
iamfi  icium  foedusfnerat ,  non  tencri  eo 
Carthaginenfes,  rjuod  abfijne  auHoritate 
Senatns  &  populi  juffit  ab  ^Afdrubale 
fri-jato  arbitrio  iRumextitiffet.  Ad  id 
adducere  Romanorum  excmplum , 
quod  fuedus  a  Luftatio  Cof.  in  Sicilia 
jftum  ,   quia  fine  auftcritate  populi 

Romani  faclum  erat ,  infringi  debere 
judicaverint. 

r  Fitbat    enim    Ser>atufconfu!tum.~\ 

Livius  ubi  fupra,  paulo  poft  ea  qua;  ex 

eoillicadduximus,/ca'<f/W  cumin  ^A- 

frtcam  ad  foetLs feriendumirejnberen- 

tur  ,  ipfis  pojiulantibus  Sen.ttufconfultum 

in  h.tc  -jerba  faRum  eft  ,  Ut  primos  lapi- 

desfilices,  prrjafijt.c  -jerbenasfecumfer- 

re:t:  nti  Pr.ctor  Romanus  hisimpera- 

ret  ,  utfacdusferircnt ,  ilii  Prxtorcmfx- 

gminapofccrent .  Herba  idgenus  ex  arce 

fumptum  d.iri  fccialibus  folet.  Plinius 

autem  lib.  22.  c.  2.  Verbenamquo 

que  ex  axce  fumi  dicit.   Sed  &  lib,  2  5 . 


cap.9.  de  ea  verbena  loquens,  Hac  eft, 
inquit ,  cjuam  legatos  ad  hofiesferre  ju- 
dica-jimus :  *  &  vide  paulo  infrain 
verbo,  Et  -jerbena. 

COLERUS. 
*  Varro  apud  Nonium :  Verbena- 
riiisfc,  ebat  -jerbenam  :  td  erat  caductus 
pacis  fignum  ,  nam  Mercuiii  -jiriampof- 
fumus  exifitmare.  De  hac  vide  2c  Ma- 
crob. 

TIRAQUELLUS. 
2  Jic  lapidcm  ftlicem .  ]  Feftus  Pomp. 
libro  fexto  ubi  de  Jove  Feretrio.  Vidc 
omnino  Polybium  d.  libro  j. 

3   ^tcporca  adhibita.]  Virgil.  lib.8- 
ALneid. 

—  Et  c&faymgebant  faedera  porca. 
Sueton.  inClaudiocap.  25,  Cumregi- 
busfaedus  inforo  dicit ,  porca  cxfa  ac  ve- 
tere  fecialium  pncfatione  adhibita.    Et 
Servius  enarrans  illud  ipfius  YiigilU 
lib.  r.  Aneid. 
— —  Recemcjue  dedit,  cjuifaedere  ccrtt 
k: premce ,  & laxatfciret  darejuffus, 
habenas. 
Foedns,  inquit ,  diclumefl,  -jel  a  feciali- 
busper  tjuos  fiunt  fadera,  -jel  d  porcafce- 
del.tcerata,  citatque  illud  Virgiliifu- 
pra  addu&um.  Verum  Livius  non  fe- 
mel  dicit  porcum.  Nam  r.  Decad.l.r. 
de  eadcm  re  loquens,fic  fcribit,S» />wr 
def  c  't  publico  confilio  y  dolo  malo  ,  tu  illo 
d. .  jHpiterpopulum  Romanum  fic ferito, 
!-'  tge  bmcpercHm  hodie  feri.tm. Et  ejuf- 
dem  Dccad.  lib.9.  ftarim  poftea,  qux 
attulimusfupra,  ibi.>  Fitbatenim  Ser.a- 
tufctn- 


Geni  ales  Dies.  Lie.  V.  23 

prifcis  carminibus  ad  przftitutum  diem  in  foro ,  fcu  ubi 
convenerat ,  enunciatis ,  J  fecialis  fceptrum  manu  tenens, 
pro  Iovis  fimulacro ,  tanquam  is  fcedcri  adhibcrctur,  2  filo 
lana»  capite  velatus, ?  &  vcrbena  coronatus, 4  Iovcm,Mar- 
tem ,  ca?terofc|iie  obtcfhri  dcos ,  &  dira  cbfccrationc  pre- 
cari  debcbat,  ut  fi  quis  eorum  fcedcra  violaffct,  autilla 

fciens 


tufconfultirm  :  fubjungit,  Shtid  enim  aut 
Jponfcribus  infscdere  opus  ejfet ,  aut  oLfi- 
dibus,ubi  prectione  res  tr.visigitur ,  per 
<juempopulumfi.it,  cjuominus  le?tbi<<  ch- 
flis  flctur ,  ut  eum  it.t  Jupiterferiat, 
tjuemadmodum  d  fccialibus  porcusfo  ic  - 
tur.  Scd  &  Servius  non  fatis  llbi  con- 
ftans  inenarrationci!liusloci8.  A.n. 
Falfu  ,  \nc\\x\.t,porc.c  :  nam  ad  h-jc gcnus 
facrificii  porcus  adhibebatur.  ErgO  aut 
nfurpavit  genus  ;  fcilicetporcam  pro 
vorco,  ut  inaliislocisibidefignatis. 
Aut  certe  illud  oftendit :  quia  in  oni- 
nibus  facris  foeminini  generis  plus  va- 
lent  vi&itna:.  Deniquellpcr  marcm 
litarent ,  fuccidaneadabaturfcemina: 
fiautem  pcr  foeminamnonlitaflint, 
fuccidanea  adhibcri  non  poterat.  I- 
dein  Virgil.  libro  12.  de  feedcrclo- 
cjucns , 

Puraque  in  iieflefaccrdos 

Setigerx  fxtum  fuis  ,  intonfamque  bi- 

dentem  ^Attulit. 

Quac  vcrba  ad  raarem  &adfceminam 
trahi  poflunt. 

I  Fecialis  fceptrum  manu  tenens.~\ 
Feftus  Pompejus  lib.  6.  ubi  de  Jove 
Feretrioloquitur,  inquit ,  cxe)us  tcm- 
flo  fceptrum  fumebant ,  per  quod\nra- 
rtnt. 

i  Fib  lanx.]  Liv.  1.  Decad.lib.  1. 
in  Anco  Martio ,  Legatus ,  inquir,  ubi 
ttdfincs  corum  nenit  unde  res  repetuntur, 
capite  velato  (filum  lanx  'jelamen  cfl) 
lAudi  Jupiter,intjuit,&c.  Verutn  Vir- 
gilius  lib.  12.  lino  vult  videri  eos  vc- 
latos  fuifle  cum  dicit, 

Velati  lino. 
Ubi  Servius  auctoritate  Capri  &  Igi- 
nii,dicit  lectionem  efle  corruptam,  & 
pro  /»»&legendum//>w9,  continuoque 
quid  iit  limus  dcclarat ,  ut  ibi  videre 


poteris.  *Alibi  autem  docuimusli- 
ntun  magis  decere  faccrdotes ,  quam 
lanam. 

COLERUS. 
*    Vide  &  Levinum  Torrentium 
apud  Suetonium. 

TIRAQUELLUS. 

5   Et-je,Ltna.\  Virgil.  d.  lib.  12.  ad 
illud, 

Velati  lino. 
mox  fubdit , 

F-t  -jcrbena  tempora  vincli. 
Ubi  Scrvius  ,  Vcrbena  ,  ait  ,propric  ejl 
herbafacra  ,  fumpta  de  locof.to  o  C.tpito- 
lii  :  qua  coronabantur  fccialtsC?  Vatcr- 
patratus  ,  faederafaHuri,  'jel  bella  indi- 
Huri.^ibuftve  ttmen  ttiam  'jcrbentlfjo- 
c.tmus  omnesfondcs  facratdf ,  v.t  efllau- 
rus,  olha  -jc!  niyrtai :  Ut  Tcrcnt.  in 
AndriaacL  4.  fc.  vero^, 

Ex  ara  hi»c  'jerbcn.ts  fumc. 

Nam  myrtum  fuiflc  Menandcr  tefta- 
tur,de  quo  Tcrcntius  tranftulit.  Scd  & 
Donanis  in  cum  locum Tcrcntii,  V*>- 
benx,a\t,  quafi  hcrbenx,  ;eclimiculafunt 
araritm.  Etfunt  cmnes  herbx  frondefque 
fcflx  ad  artu  co,  onanclas  :  Vt l  omnes  her- 
bx  frondefque  ex  aliquo  pu>o  loco  dt- 
ccrptx,  citatque  ipfum  Menandrum. 
Hxc  autcin  ea  eft  quam  •onkrmtKm 
vocant,  ut  videre  licet  ex  Plinii  li- 
bro  25.  cap.o.  qux.ut  tradit  Rucllius 
liodie  Gallis  noftris  vulgo  Vervena  di- 
citm. 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  De  hacverbenadixialiquidl.  4. 

TIRAQUELLUS. 

4  Jcrjcm  ,X1arte>ncxterofijue.~\  Li- 
vius  r.  Decad.  lib.  1.  in  Anco  Martio, 
ubi  hujus  obtcftationis  vcrba  ponit. 

B  4  «  Lapide 


Temptts 

foed.  ri-> 
ferm- 
tiendi. 
Grxco- 
rum 
cxre- 
rnonix 
infu- 
fcipien- 
dislc- 

hojliH. 

t"- 

rPoH 

ftxdera 

init.t. 


24  Alex.  abAlexandro 

fciens  fallerct ,  itaillnm  Jupiter  feriret ,  quemadmodum 
ipfe  porcam  pcrcuteret.  Quibus  obteftationibus  quam 
fanclifIimeprolatis,fecundumrem  divinam  precationem- 
que , '  lapide  iilice  porcam  pcrcutiebat :  mox  aqua  &  igne 
in  facris  adhibitis,  illam  immolabant :  qua  cccfa ,  jura  pacis 
&  f  oedcra  convcnta,  ita  effe  rite  putavere ,  hanc  fidcm  fo- 
cialem  &  fandciffimum  fcedus  efle  arbitrati,  quo  nihil  fan- 
clius  firmiufque  ftiit :  :  Idque  ante  mcridiem  ,  &  primo 
diluculo :  nam  poft  mcridicm  eas  precationcs  faccre ,  aut 
fccdus  percutcrc  non  licebat.  A  principio  tamen  condita: 
urbis ,  in  foederibus  pacis  pactionibufque  }  pro  verbena 
myrtus  fumebatur.  4  Apud  Gra?cos  nifi  pra?conibus  adhi- 
bitis,legatos  minime  hoftium  fines  ingredi  decebat,neque 
Iegationis  muncre  fiingi  quenquam,ni  prius  infufa  aqua,ab 
eifdem  manus  abluiflent,  Iovique  coronatis  poculis  propi- 
naflent.  Hi  tamen  legati,qui  cum  patriis  facris  Olympum 
aut  Pythiam  mifli  erant ,  facii :  qui  vero  fcedera  percutie- 
bant,  quafi  pacis  arbitri  &  interpretes ,  s  azrovch(popoi  didi. 
6  Qua:  fcedera  pactionefque  poftquam  cum  exteris  &  ulti- 

mis 


1  Lapide  ftlice.~\  Videluprain  ver- 
bo,  ac  hpidcmfiliccm. 

2  Idrjneantemeridiem.]  Plinius  d. 
lib.  25.C.  9. 

5  Pro  verbena.]  Vide  fiipra  in  ver- 
bo  ,  Et  'jerbrna. 

4  ^ipud  Grxcos.]  Homerus  lib.  3 . 
Iliados 

—  A.'taf  x»tiux.ic  ttyx.ii')! 

O  fKIZ    Trt^zi  SfCVV   CTVV4.y>V.     XpnTHfl 

Jt  o/vjv 
M/V/iv  ,  ctTup  @citri\Ajo~iv  udha  im 
ytfipttc.  lyjhtrtvi. 
Etcitera  qua:  fequuntur ,  &videin- 
fta  ubi  partem  horum  arTeremus. 

<j  27rov/o<j>c©!/.]ApudPolJu.  lib.8. 
4$ei  7rfia-C:&iv,  &cc.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Etitain  Gloflario.  Ibidem  limv- 
&v>  :a  ts^)c  imhifj.Ui  id  eft,fceduf. 
TIRAQUELLUS. 

6  JQuaftxdera.]  Livius  1.  Dec.  1.2. 


Tantumque  fu&  lande  obflitit  famx  Coff. 
Martius  ,  ut  niflftxdus  cum  Latinis  co- 
tuntna  xnea  infculptum  monumento  ejflt, 
ab  Sp.  Cajlio  un»  ,  cjuia  collcga  abfuerat, 
iclum  •  jPoflbumium  Cominium  bellum 
gefiiffe  cum  folfcis  ,  memoria  cefy.ffct. 
Idem  ;  .Dec.  lib.6.  Hxc,  inquit,  co»- 
■venerant ,  confcriptaquc  biennio  pofl  ,  0- 
Ijmpix  ab  Mtolis,  in  Capitolio  ab  Roma- 
nis,  ut  tcfl.it  afacratis  monimentis  effmty 
funt  poftta.  Cicero  pro  Cornelio  Bal- 
bo  ,  Cum  Latinis  omnibus flxdus  iBnmt 
Sp.  Caflio,  Poflbumio  Cominio  Coff.  quis 
ignorat'  auod  nuper  in  columna  xnea  me- 
minimu.i  poft  roftr.t  incifum  &•  perfcri- 
ptumfuijfe.  Tolybius  iib. ; .  loquens  de 
foedere  Romanorum  &  Carthaginen- 
fium.  Dionyfius  Halicarna(Tlib.4.  dc 
Tullio  Regeloquensficfcribit,  Colla- 
tis  dtinde  oppidatim  pecuniis  ,  Di^nx 
templum  xdificavit  in  ^A-jentino  eminen- 
tiflime  urbis  tumulo  (jrftxderis  leges  con- 
fcripfit 


GenialesDies.  Lib.  V.  -$ 

mis  gentibus  inita  erant,Romani  in  templo  Capitolini  Jo- 
vis,columna  aut  ameis  tabulis  infculpta,ut  perpetua  monu- 
menta  extarent ,  nonnunquam  in  faftos  &  annales  refere- 
bant,  aut '  in  a?de  Jovis  Pifcii :  in  clypeo  ligneo,  corio  bo- 
vis  immolati  infcripta.  '  Grasci  in  Jovis  Olympii  templo,  QrtJ. 
*&  in  arce  Athenis,tanquam  in  Abdito  quodam :  plerum- 
que  tabulis  ex  antiquo  a:rc/  ut  cflent  teftata  monumcntis, 
6  fan&a  &  facrata  habucrc  :  7  nonnunquam  in  Ifthmo  aut 
ludis  Pythiis ,  fcedera  ic~h ,  &  lcges  dictas ,  pactionefque 
erectis  titulis  perpetuo  tempore  duraturis  publicabant. 

Athe- 


firipjit  civitatibHS,ritiifqHe  celebrandife- 
jii  atquefori  conjiituit.  Et  ne  ulla  in)u- 
ria  tcmporum  abolercntur,  in  area  colum- 
na  incidit  decreta  concilii  ,  &  civitates 
t)w  conventus  participes  ,  ea  columna 
permanftt  ufque  ad  xtatem  noflram  in 
Diana  templo  dedicata,  infcripta  litera- 
rum  characlcribus  Gracamcis  ,  rjualibus 
ilhn  ntebatur  Grxcia. 

i  Inade  Jovir  Pifcii.~\  Legendtim 
Piflii  ex  Dionyf.  Halicarnaflxo  lib.  4. 
ubi  de  fcedere  Tarquinii ,  Gabiorum 
&  Sabinorumloquens,  fic  fcribit,W«- 
ius  )uris)urandi  monumcntum  pofitum 
fnit  in  templo  Jovii  Piflii.  Sed  &  Piftii 
mentionem  racitidcm  Halicarn.  I.  2. 
ubi  de  Curibus  Sabinorum  loquitur. 
Nonnullique  eundem  putant ,  quem 
&  Fidimn  vocant ,  fivc  S.unm  :  Nam 
idem  Sanus  &  Fidius  funt  vel  Ovidio 
tefte  Faft.lib.6.  his  verbis; 

Qu.trebam l^onas S.vio  Fidione refcr- 
rem, 

~4n  til-i  Semipatcr. 
•siw  enim  fides  eft  :  ex  quo  &  TnV©- 
&  7n7i&-  fidelis  Sc  qui  fidem  fervat, 
dici  poteft.  Vide  Lilium  Gregorium 
Gyraldum  in  Hiftor.  de  Diis  Gentium 
fyntagmatei. 

2  In  clypeo  Ugneo.  ~\  Feftus  Pompejus 
lib. ; .  Clypeum  ,  inquit ,  antiqui  ob  ro - 
tunditatem  etiam  corium  bovis  appella- 
runt ,  in  tjuofcsdus  Gabicrum  cum  Rcma- 
nisfucrat defcriptum.  Superioribus au- 
tem  adde,  quod  nonnunquam  fcedera 
in  sde  Caftoris  figebanmr,ut  diximus 


fupralib.  2.  cap.2.  Addc  priccdenti- 
bus  ,  nonnunquam  fcedcra  Romano- 
rum  cum  citeris  gentibus  fuilTc  in  xs 
incifa,  inurbisforomedio.  Namfic 
pofitum  fuifle  foedus  Agrippi  Rcgis 
cum  Romanisfcribit  Jofephuslib.19. 
Antiquitatumc.4.  inprinc. 

;  Grxci  in  Jovis  0'ympii  tempk.~\ 
Id  patet  ex  illo  Livii  j .  Decad  lib.  6. 
fupra  relato  ibi,  Qu.t  fbedera,  atque  cx 
eo  quod  fcribit  Paufanias  1.  5 .  his  vcr- 
bis,  Erecix  verofunt  C7*  alixpiix  infana 
Jovis  Olympii  ,  rjr  ea  intcr  dtteras  ,  irt 
rjua  fccdus  teflatum  rfl  ,  quod  in  annos 
ccntum  Athenienfes  ,  ^irgivi  &  M.ir- 
tuenfes  fecce.  Citerum  Thucydides 
lib.  5 .  tradit  Gricos  hujufmodi  fcede- 
rum  titulos  lapideos  crigere  in  ludis 
Olympicis. 

4  Et  in  arce  Athenis.  ]  Thucy- 
dides  ubi  fupra  dicit,  Athenis  iatr* 
urbem. 

f  Vt  ejfent  teflata.]  Sunt  verba  Ll- 
vii  j.Dec"  lib.6.  fupra  addufta  in  ver- 
bo ,  Quxfotdera. 

6  Sanila  &•  facrata.~\  Verba  fiint 
cjufiiem  4.  Decad.  lib.  9.  in  fine  Ora- 
tionis  Lycorti  Pritoris  Achiorum. 
Sicenim  lcribit,  Qux)ure\urando,qH* 
monumentis  literarum  in  lapide  infctd- 
ptis  in  xternam  memoriam  fancla  atcjue 
facrata  ftnt  :  ea  cumper)nrio  ncflro  tolle- 
>e  pardnt. 

7  "SLonnunrjuam  in  Isihmo  ,  aut  ludis 
Pythiis.~\T)c  his  duobus  teftis  eft  Thu- 
cydides  d.  lib.  5 . 

S    J  I  <At'::t' 


^Athe- 
nitn- 
fei. 
Lace- 

damo- 

nii. 

H»m. 

confii- 

tutum. 

yithen. 

quando 

facdera 

ini- 

bsnt. 

Cartk 

Siculi 

pcr 

tubi- 

tintm. 

Fcede- 

rii  per- 

cutien- 

di  mos 

ttpud 

txte- 

ros. 

Cadu- 

ceato- 

res. 

le?ati. 


l6  A  L  E  X.    A  B  A  L  E  X  A  N  D  R  O 

'  Athenicnfes  plerunquc  intra  urbcm ,  :  Laccdannonii  in 
Amydeo  focietatum  &  fecdcrum  tabulas  fidcli  cuftodia 
fervabant.  '  Eratque  Romanis  conftitutum ,  ut  nunquam 
cum  hofte  armato  conditionem  fcederis  acciperent,ncque 
citra  fenatus  aut  populi  julTum  focietates  &  fcederain- 
irent,  nequc  cum  ahquibus  pacato  imperio  uti,  niprius 
omnia  divina  &  humana  tradidiffent ,  &  pradidium  acce- 
piffent ,  aut  denique  focietate  &  fcedcre  adftricti  effent. 
Feruntque  Athcnienfes  nunquam  nili  in  veftc  pulla ,  & 
malis  viclos,pacem  &  fcederainiHe.  Quarefignihcabant, 
fuorum  clade  admonitos,&  ultima  ductos  necefTitate,poft 
innumcras  ca?des  viribus  extenuatis  pacem  petcre.Cartha- 
ginenfes  &  Siculi  fccdera  &  inducias  non  per  feciales ,  fed 
per  tubicinem  fcpc  iniverunt.  Apud  Gra;cos  vcro  exte- 
rafque  nationes  fcedcrum  percutiendorum  multimodse 
fpecies  erant :  nam  porco,  ariete  &  tauro  immolatis,  pacis 
foedus  inire ,  &  res  repetere  folebant , 4  qui  belli  temporc 
caduceatores  dicli,  in  pace  vero  lcgati.  5  Ex  quibus  fcrie- 
bant  plerique  fcedera,  vcl  pane  prarcifo,  &  invicem  gufta- 

to, 


1  ^4thcnit>ifes.~\  Idem  Thucydides 
d.  1.  j .  noo  femel,  &  didtum  eft  fupra. 

2  Laced.tr/ionii in  ^Amyc!eo.~\lb\  CjllO- 
que  Thucydides  non  femel,quo  etiam 
inlibro  fcribit  Argivos  id  facere  in 
foro  apud  delubrum  Apollinis  ,  & 
Mantinees :  item  in  foro  in  Jovis  de- 
lubro.  Sed  quod  ad  Lacedxmonios 
fpe&at,  Plutarchusptoblem.  cap.riS. 
fic  lcribit,  Lacedxmonii  f.xtla  cumTe- 
ffatiius  pace  ,  fcedcre  icio ,  communem 
apud  yllpheum  colunmam  ffatuerunt  ,  in 
qua  cum  aiia  multa  ,  tum  illud  inprimis 
fcriptum  erat ,  Xlcjpnios  ex  agro  ejice- 
rent,  cjrc.  Adde  quod  dc  Megalopoli- 
tanis  fcribit  Polybius  lib.  5.  Cumin 
haccivitate  diffcnfio  effet,  ^iratuschi- 
les  omnes  difeordias  feda-Stt ,  CjT"  exarde- 
fcenttm  \am  rnutuo  Megalopolitanorum 
iram  publice  pri-jatimque  reffi/ixit.  Ca- 
fita  -jero  ton-jenthnis  colitmnx  infcri- 
pferunt,ty  ad  nm  Vifi.t  in  Ot/t  vie  cel- 
locarunt. 


3  Eratque  Romanis  con(litutum.~]V\u- 
taichus  au&oritate  Demadis  in  prae- 
ceptis  bona:  valetudinis  tuendz. 

4  Shti  belli.  ]  Vide  Feftum  Pompe- 
jumlib.5.c<  Pollucemlib.8.  quo  loco 
fupra  citavimus ,  ubi  de  Spondopho- 
ro.  * 

COLERUS. 

*  Caduceum  Gncum  efle,pro  Qaru- 
ceum  R  in  D  mutata ,  Scaliger  inquit. 
Nam  ^ap Jxeov ,  Syracufane  Sc  Tarcn- 
tine  eflc,  quod  aliis  »jtpux«ov :  ut  &  in 
l.%.%.\. ff~.de  rer.di-jif. 

TIRAQJJELLUS. 

5;  Ex  quibus.  ]  Q^Cuitius  libio  5?. 
Et  Rex  medio  cupiditatis  ardore  ju/sit 
afferri  patrio  more  panem  (hocerat  apud 
~M.tcedonci  fanttifiimum  coeuntium  pi- 
gnus)  quem  di-jifum  ^ladio  ute/qne  liba- 
lat. 

I    «Jttt 


Gfniales  Dies.   Lib.  V.  27 

to  ,  T  aut  vini  poculo  epoto.  2  Nonnulli  agnum  marem 
candidi  velleris,  agnam  vero  pullam  adhibebant :  atquc  Cx 
utriufque  vertice  pilis  diflectis,  &  viciflim  diftributis,  ma- 
nibufque  aqua  infufa ,  &  vino  pateris,  mox  Soli  &  Telluri 
illis  immolatis ,  leges  pacis  &  fcedera  inibant :  cjuibus  qui 
contrairet ,  turpiffimo  facinore  &  incxpiabili  fcclere  tene- 
batur.  J  Fertur  Ai  iftides,ut  ictum  fcedus  cum  omni  Grx- 
cia  firmarct ,  poft  diras  execrationes ,  acccnfos  ferrcos  or- 
bes  in  mare  dejcciffe ,  adjurans ,  ut  ita  extingucrcntur  cum 
omni  ftirpe  &  gente ,  qui  contra  fcedus  irent ,  velut  igni- 
tum  illud  ferrum  aqua.  *  Vcl  brachia  circa  humeros  gladio 
feriendo ,  &  per  vices  elicitum  cruorem  lingcndo ,  quod 
Medis  Lydifque  fanCtiffimum  fcedcris  vinculum  >  &  jus-  ^ 
jurandum  efle  putabatur ,  quafi  mutuo  cruore  facratum.  hil- 
1 1d  quod  Carmani  frequentes  factitarunt,  uc  in  cpulis  pcr-  „^ 
cuffa  facieivena,  proflucntcm  cruorem  vino  mifccrent, 
invicemque  propinarent ,  fummum  fccdus  amicitia? ,  mu- 
tuum  fanguincm  guftafle  rati.  e  Nafamonibus  fidci  danda?  ^fjf^ 

ha:c 


1  ^4ut i-ini poculo epoto.~\  Homerus 
lib.  j .  lliados ,  cjuo  loco  lupra  citavi- 
mus  ibi ,  .Apud  Grxcos,  &  paulo  poft, 

0;y;v  J\'  ck.  xpnliip®-    oL^ucvufjlyjoi 

liiTTUsOJIV. 

2  jXotmulli  agnum  m.trem.  ]Ha:c  ma- 
gna cx parte funt ex  Homero  libroj. 
liiados  defcribente  foedus  initumin- 
ter  Grxcos  &  Trojanos  :  cujus  in  eam 
rem  hi  funt  vcrfus, 

"Oisili  (/['  apv',  iTipsv  X&jxiv  ,  \-titlu> 

\"a  Tt  ;c",  i)i>irs.  Ideft, 

^ifferte  .iutem  agr.cs  ,  alterum  autcm 

album,  aitcr.tm  aitterr.  nigram, 
Tcrrxijuc  Cv  (M. 
Et  poftea, 

— —  xphligt  j  oivov 
\[,j--pv    o.to.0  0'jt.oi/\&j5it    IJbip  Irri 
yetfafi^ijTBLy, 

A  Tf«<AlC      <A    IfVClTslijfy®*     WttOiCVl 

'Apvcvv  ci;  x:-<j)a.Xsfi)V  Ta/Jtvi  T^jiyjuc. 
l<\  efi ,  ad  vexbum  ,  c\  Andrea:  Divi 


tranflatione, 

Qratere  dutem  vinum 

Mifcucrunt  ,&  regibus  aquam  tr.anibtti 

fuderun:, 
^Atridcs  antem  trahens  manibns  gl*- 

dium, 
Qui  apud  enfis  magnam  taginamfim- 

per  pendebat , 
lAgnorum  ex  capitibus  incidit  piles. 
5   Fertur  >Ariftidcs.]  Plutarchus  in 
vitaipfius.  Et  ad  id  alludit  Sophoclcs 
in  Antigone. 

4  f^elbrachia.^ld  ufcjue  ad  verficuL. 
Id  c/uod,  eft  Herodori  lib.  r. 

5  Id  quod  Carmani.  ]Id  ipfum  facc- 
re  Germanos  tradit  Pofltdonius  tk  cx 
eo  Athenxus  librofccundo,  cap.  fe- 
cundo.  Ideo  vereor  ne  Q.unuvii  hic 
fcripferit  Alexander  pro  Gtrmmi.  Eft 
eniin  lapfiis  lubricus,  nec  diftat  unuin 
abaltero,  nillduabusprimisliteris  & 
iisquidempropefimilibus. 

6  Kafaimnibu.  ]  Id  cjuocjue  eft  Hc- 
rod.  lib.4. 

1  InJa.J 


Indi 


~4ra- 

bts. 


28  Alex,  AB  Alexandro 

hxc  lcx  crat ,  ut  porrcctum  vini  poculum  de  manu  alterius 
altcr  fumat ,  inviccmquc  hauriat :  aut  fi  poculum  dceflet, 
terra?  cincrem  lin^ercnt.  '  Indis  focictas  crat  maxima,  de 
Tantali  aqua  potare ,  dc  qua  fi  cjui  una  bibiflcnt ,  ea  obte- 
ftatione  tencbantur,ut  cjufdcm  rati  &  fortuna?  fcedus  inifle 
cenferentur.  2  Apud  Arabes  alTuctum  erat ,  ut  acuta  filice 
digitos  manus  expungcrent :  veftifque  utriufquc  iancos 
floccos,  fanguinc  qui  inde  fluxerat,  dclibutos,  fcptem  lapi- 
dibus  delinirent ,  diroque  carminein  execrationem  capitis 
illius  qui  contrairct  cdito ,  paribus  votis  foedcra  percute- 

ttytbf  rcnt«  '  Scythis  grandem  4  calicem  mero  plcnum  mutui 
fanguinis  fulo  cruorc  mifccre ,  &  poftquam  gladium  &  fa- 
gittas  eo  pcrfuderant ,  illum  invicem  epotare ,  maximum 
crat  concordia?  vinculum  :  quo  epoto ,  divini  humanique 

Galli.  juris  fcedus  arquis  lcgibus  ictiim  crat.  y  Galli  cum  quibus 
fide  &  jurejurando  junguntur ,  omnes  collatis  militaribus 

Briun-  flgnis  adcffe  jubcnt.  Britanni  indictis  ccetibus  &  facrificiis 

*'•  confpirationem  fldemque  fancicbant ,  atque  ita  communi 
confilio  &  una  mentc ,  pia  &  artcrna  pax  inita  cenfebatur. 

Verp*.  Nequc  omifcrim  Pcrfas ,  apud  quos  inter  vinum  &  epulas 

frequcn- 


I  lndis.~\  ExPhiloftratoin  Apol- 
lonii  vita,  lib.j.  cap.io. 

1  ^ipud  jirabes.]  Herodot.  Hb.  3. 
non  multo  poft  princ. 

5  Scjthis.]  Idein  Herodotus  lib.  4. 
Solinus cap!  1 5.  Textullianus  in  Apo- 
rogeticoc).  PompcniusMchl.i.c.r. 
nonlongeafm.  »  Lucianus  autem  in 
Toxari  dicit  hos  fcedus  jungercdifie- 
cto  in  minimas  partes  bove,  cpod  Ho- 
moletoifacerctradir  Xenodotus,  ut 
diccmus  infra  cod.iib.c.  8. 
COLERUS. 

*  Idem  hoc  Armenios  facere  Vale- 
riusfcribit  lib.o.  Sariafier  ad-jerfts  pa- 
trenifuum  Tipranem  ^ifmenia  regem  ita 
csm  amicis  confcnfit ,  nt  omncs  ciextris 
mantbus fanguinem  mit.  cer.t  yttqut  eum 
in-jicem  frberent. 

MERCERUS. 

a,.  Calican  mero  p'.:ny.m.]  Tale  ali- 


quid  ipfis  Romanis  cognitum.  Salluft. 
Fuere  cjvi  ciicerent ,  Catilinam  hnmani 
corpori  s  fanguincm  vinopermifium  in  p.i- 
teris  circumtulife.  Indt  cnm  pofi  execra- 
tionem  omncs  cicgufitjfent ,  ficuti  in  fotcn- 
nibus  ftcris  fieri  confue-jit,  aperuijfe  con- 
fitiumfuum.  Ubi  nota  illa  vcrba ,  Sic- 
nti  in  flennibus ftcris fieri  confucjit.  Ibi 
enim  fortafle  talis  ufitata  potio  qu3m 
Fcftus  vocat  Jljfyratum. 

TIRAQUELLUS. 

?  Galli.]  Iulius  Cxfar  Commenta- 
riornm  bclli  Gallici  Hb.7.  in  princ.  Et 
cjuoniam,  inquit ,  in  wxfentia  de  obficii- 
bus  cnere  ntttrfe  tum  poJfint,ne  res  ejfe- 
rdtttr  ,  ut  )urejurando  ac  ficle  fanci.ttur, 
petunt ,  coU.ttis  militaribus  fignis  (cjuod 
more  eorum  travijiimd  ceremonia  conti- 
nctur)  nef.tBo  initio  belii ,  reliqui  defe- 
rantw. 

I  SbA 


Geniales  D  i  e  s.  Lib.  V.  29 

frecjiienti  convivio ,  in  quo  uxores  &  filios ,  cseterofque 
quos  charos  habent ,  tanquam  fidei  pignora  adhibebant, 
ibique  inter  facra  menfse ,  velut  apud  hofpitales  dcos ,  fce- 
tlera  &  pa£h  inibant,  eam  fidcm  focialein  rati,&  manfura: 
pacispignusinviolabile.  '  Qui  etiam  mos  Germanorum  Stv» 
fuit ,  ut  de  pace  &  bello ,  deque  foedcribus ,  focietatibus, m<uu' 
amicitiis,  fponfaliis  &  pactis ,  in  conviviis  intcr  pocula  de- 
cernant.  2  Macroni ,  qua?  gens  Pcrfica  efr. ,  quum  haftam  \utr- 
more  ipforum  barbaricam  tradunt ,  aliamque  more  ^cntis  ** 
cum  qua  f  ccdere  junguntur ,  accipiunt ,  fc  maxima  &  fir- 
miflima  pa&ione  tcneri ,  &  pari  vinculo  aftringi  putabant. 
5  Ferunt  nonnulli  Clcarchum  Lacedamioniorum  ducem,  citar- 
cum  barbaris  quibufdam  fcedus  f  anxiffe,  ut  ca?fo  Iovi  tau- C,,M4' 
ro,  lupo ,  apro  &  ariete ,  Grxci  gladios,  baibari  lanccas  in 
fanguine  viclimarum  intingcrent.  4  Thraccs  quoquc  &  7W 
yEgyptii J  c  cornibus  boum  vina  libare  alterna  vice ,  con-^f' 
ciiiati  amoris  &  manfurae  fidei  ccrtiilima  pignora  cenfuc-  ptfi. 
rc :  quippe  vctcribus  cornua  bouin  poculorum  prtfftabant 
vicem.  "Apud  Armenios  &  Iberos  pnevaluit  mos ,  ut  .Armt- 
polliccs  manus ,  invicem  conjurantes  nccterent ,  mox  ar-  "''• . 
ctiflimo  nodo  perftrictis ,  colleflum  fanguinem  levi  ichi 

pcrcu- 


1  Qui  aiam  mos  Gcrmanorum.]Cot- 
nelius  Tacit.lib.de  Moribus  German. 

2  A/joowj . ]Xenophon de  Cy  ri mi- 
noris  expcditione  lib.4. 

3  Ferunt  nonnulli  Ckarchnm.  ]  Idcm 
Xcnophon  cjufdem  operis  lib.  2. 

4  Thracc.i.]  IdemXenophoninli- 
bro  Afccnfus  7.  ubi  defcribit  Seuthi 
Thracis  conviviiun. 

5  E  comibns bouni.]  Nam  5c  prifcos 
homines  ex  boviniscornibus  bibere 
folitos  tradit  Athcnxus  lib.  r  r.  cap.  8 


morem  fcrvant  qui  funt  c  nobilitatc 
primi  adhuc  hodic :  quemadraodum 
ego  Ioan.  Ferrerius  Pedemontanus 
anno  Dom.  1 540.  illic  prafens  cum  ef- 
fm,  in  comitatu  R.  Dom.  Roherti  Reidy 
e.trum  Infularum  ufjue  ad  ultimam  Ty- 
kmprxfulis  dignifiimi,  vidi. 

6  ^fpud^Armcnics  &1  Iheros.]  Ta- 
citusdehisduobus  loquens  hbroij- 
"Mos,  inquit,  ejl  regihus,  quoties  infocie- 
tatem  coi.tnt,implicare  dextrat,  pollictf- 
qut  inlerfe  vi»cirt,nodoqut  perftringert. 


in  princip.   JJnde  ,  inquit ,  &•  corrmtus     Mox  ut  fanguis  in  artus  extrtmosfe  tf- 

Dionyfius  fingitur  f>  taurus  a  compluri-  !  fudtrii  ,  kvi  iBu  crmrtm  tliciunt,  atque 

bus  poetis  nuncupatur  ,  atqne  taurinafa-    imicem  lambunt.    idfadus  arcanum  ba- 

ae  conijiicitiir  in  Cyrlco.  Subdit  &  alia    betur,  quafi  mutuo  crmrt  facratum.  * 

multa  in  cam  rem ,  cx  quibus  intclli-  I 

ge.«  Sc  alios  multos  populos  itaulbs  COLERUS. 

fiiiiXe.  Hunc  in  infulis  Orchad&nfwm  j      *  Jam  dixi  cx  Valerio. 

I   IH 


jo  Alex.  ab  Alexandro 

pcrcutcrcnr,  manantcmque  indc  cruoremlamberent.  *In 

qua  quidcm  re ,  proditur  Rhadamiftus  rcgis  Iberia?  filius, 

dum  iimulat  cum  Mithridate  Armenia;  rcge  fcedus  inire, 

&  ob  id  colligandi  polliccs  forcnt,Iorum  ad  tcrram  callido 

aftu  dccidere  fimulailc ,  quo  Mithridatis  pedes  vinculo  in- 

vafit,  ipfumque  cum  uxorc  &  libcris  captivos  duxit,  &  ne- 

«4S/9-  ce  affecit.  2  /Etoli,  quia  feroccs  &  immanes, '  Parthi,  cpia 

p^(j:i  libertatem  tucntcs,  neminifcrvire  patiebantur,aut  vinculo 

fidei  aftringi ,  nullam  fcedcris  legem  pacifci  aflucrant.   Si 

quid  tamen  vellcnt  confcedcratum ,  licet  a?gre  &  difficul- 

tcr,  apud  altaria  complexi  dcxtras ,  tanquam  diis  teftibus, 

&  arbitris ,  poftquam  facra  libaiTent ,  patfta  polliceri  fole- 

bant,  ita  fe  a?quiflimo  jure  confociatos,  &  arcanum  fcedus 

Hi.ca-  inire  putantes.  *  Idem  ab  Hircanis  *  Medifque  factitatum, 

™®j.   ut  dcxtras dextra?  jungcntcs ,   convcntiones  &  pacta fan- 

circnt. 6  Fuitque  litcris  proditum,  ut  fi  qui  fcclefti  facinoris 

con- 


TIRAQUELLUS. 

1  I»  quare proditur  Rbadamiftus.'] 
Et  id  idem  Tacitus  ubi  fupra. 

2  Mtoli.)  Inter  Atolos  &  Roma- 
nos  i<ftum  foedus  fuifle ,  fcribit  Livius 
<j.Decad.lib.8. 

j  Partbi.  ]  Cornelius  Tacitus  libro 
fecundo,  &  i  r. 

4  IdemabHircanis.]  Tacituseod. 
lib.xx. 

5  Medifque.]  T>e  Medorum  more 
in  foederibus  ineundis  fic fcribit  He- 
rodotus  Ii  b.  I .  lneunt  btt  gente  tfadcra 
fum  catera  ritu  Grtetorum  ,  tnm  fcriendo 
bracbia,  qua  illahumeris  connecluntur, 
ac  mutuumfanguinem  detingendo.  Adde 
&  Romanis  &c  Numidis  ex  Plutar.  in 
ScipLone.&CampanisexLiv.  $.  Dec. 
libroitem  5.  Ubi  Calavius  Campanus 
alloquensfilitim  ,  Pauc.t,  inquit,  horat 
fuut ,  intra  quas  jurantes  per  quidquid 
dcmtm  eft  ,  dexlrat  dextra  jungentes, 
fidem  obftrinximus,  ut  facratic  de  menfis 
effemus,&c.  Idque  vctus  efle  teftUno- 
nio  eft  illud  Virgil.  lib.  x  1 .  Aneid. 

Coeant  infcedera  dextrtt 
jQua  datur.  < 


6  Fuitque literis  proditum.~]Sa.\\\{k\\iS 
in  Catilina  fic infit ,  Fuere  e.i  tempefla- 
te  ,  qui  dicerent  Catilinam  oratione  babi- 
ta,cum  ad  j  usjurandum  populares fceleris 
fui  addiceret,  humani  corports  fxnguinewt 
rj':no  penniftumin pateris  circumtuliffe  : 
inde  c:im  poji  execrationem  omnes  de%u- 
ftaffent  ,  ficuti  in  folemnibus  facris  fiiri 
confue-Jt  ,  dicitur  aperuifje  confiiium, 
&c.  * 

COLERUS. 

*  Tertull.  Apologet  Legite  nec  uU 
relatum  fit  ,  defufum  brathiis  fanguinetn 
ex  altcrutro  de^uftatum  ,  nationes  qutf- 
damfcederi  comparaffe.  Nefcio  cjuid  Jc 
fiibCatilinadeguftatumeft.  Sedquod 
Alexander  hoc  folemne  putat  fuifle 
!  Romi,videtur  a  vero  aberrare.  Siqui- 
dem  (vel  Tertull.tefte)  fub  Catilina 
tantum  hocfa&umefle  conftat.  Ri- 
tum  fcilicet  facricujufdam  ceremo- 
nix  volebat  exprimere  Catilina  ,  ut 
hoc  facramenti  cujufdam  inftareflet. 
Feftum  quoque  vide  in  YOce  ^ifiira- 
tum. 

t  Mantt- 


Geniales  D  i  e  s.  Lib.  V.  3*1 

confcii,  magni  criminis  admittendi  conjurationem  inirent,  c°»f<*- 
quo  magis  confociato  facinori  nexi  forent ,  poft  diras  im-  Jjt" 
precationes  execrationefque  ii  qui  clandeftino  fcelere  ob- 1»*  «&■ 
ftringebantur ,  poculum  humani  fanguinis  admixto  mcro  ?^,„€ 
circumfcrrent ,  omnefque  adfacinusadjurati,  de  poculo  dum. 
libarent :  aut  jugulato  homine,poft  exhauftum  fanguinem, 
diris  imprecationibus  &  furiali  carmine  cxta  tangerent. 
Quod  quidem  maximum  vinculum  communi  fcelere  pol- 
lutis,&  diraexecratio  habcbatur. r  Manetque  conftitutum 
apud  Scythas,  ut  qui  opis  egeret,  infigni  calamitatc  preffus  caU- 
immolato  bovc,  &  caniibusdccoLtis,fuprater£us  vidima^  ""'?' 
ftratus  humi  expectct ,  donec  quifpiam  opem  laturus  ad-  «/>«. 
veniat,  carnc  delibata ,  dcxtro  pcde  tcrgori  appofito :  quo  Se.y~ 
prodcuntc ,  co  adftringcbatur  fcedcre ,  quo  nihil  fan<5tius 
dici  aut  a?ftimari  potcrat.  ~  Quod  G.  cui  bcllum  indicen-  Beiii 
dum  foret,  aut  pia  &  jufta  arma  movcnda ,  mos  Romanus  ""ll' 

1        .     '         .      ,,  ,  .      .  .  cendt 

erat  pnus  res  repeti,mox  bcllum  denuncian:  quippe  quum  mof 
nullum  putarcnt  juftum  bcllum,ni{i  quod  rebus  petitis  ge-  rfW 
ratur ,  aut  antea  denunciatum  foret ,  &  folenni  morc  indi-    "**- 
<5tuni.  3  Fecialibus  cnim  prohibcntibus,  aut  non  probanri- 
bus  s  nequc  confuli ,  nequc  fcnatui  aut  populo  arma  in  ho- 
ftcs  iurnere  licebat.  4  Sed  tamen  quum  res  rcpctuntur, 

obfer- 

T  I R  A  QU  E L  L 11 S.  4  Sed t*men.~\  Liv.4. Decad.  lib.  r. 

t  M.:nctquc  confiitutum  apud  Scy-    nonadco  longe  a  princip.  loquensde 
thas.)  Lucianus  in  Toxari.  Hincna-    bello  indicendo  Philippo  Regi ,  Con- 


tum  provcrbium,  ln  tergot  e  bovis  dcfc- 
dit,  de  cjuo  Erafmus Chiliad.j.ceht. 5. 
cap.99. 

2  Quodfi  cui  bettum. ] Ad  Romanos 


fultiquc,  inqait  ,fecialcs  .tb  Confule  Sul- 
pitio  ,  beUum  quod  indiccrctur  Rcgi  Pbi- 
tippo,ittrum  tpft  utique  nunciariiulcent: 
anfalit  effct  in  finibui  >  cgni ,quod prcxi- 


redit,  ScidVarroniseft  lib.  2.  devita  i  mumpr^ftdiumeffeteonunciari.FecUtes 
populi  Romani,  apud  Nonium  Mar-  ]  dcaeverunt ,  utrumcorumfcciffet,reRe 
ccllum  de  Doftorum  indagine ,  8c  Li-  \f.c~urum.  Sed  6c  vide  eundem  1.  Dec. 
vii  r.Decad.lib. r.  &  itcrumlib'.  4.  &  ;  1.  r-  in  rcgno  Anci  Martii,&  Scrviurn 


diximus  fupra  hoc  cod.cap. 

;  Fecialibus  enim.  ]Varro  ubi  fupra. 
Feftus  autem  Pompejus  lib.8  .Feciales, 
lnquit ,  aferiendo  diRt  ,  apud  bos  enim 
belli  pacifque  faciendx )us  efl,  &  dictum 
cftfuprahoceodemcap.  &videinfta 
proxinie  fcq. 


cnarrantem  illud  Virg.  lib.  9.  Aneid. 
paulo  poft  princ. 

Trincifium  pugndt ,  &  campofefe  *«•« 
duus  infert. 

Atque  illud  lib.  10.  in  prin. 
—  Tttm  res  rafuiffe  licelit. 

I    JPu4* 


Verht- 
l/arius. 

Clari- 
gatio. 


P.Uer- 

patra- 


proie- 

Sio. 


32r  Alex.  abAlf. xandro 

obfcrvatum  eft ,  ut  populi  juflu  ad  fines  illorum  T  quatuor 
feciales,  quos  oratores  nuncupant, :  vcrbcna  coronati,  rcs 
pctitum  irent ,  ac  dcos  fcedcrum  ultorcs  teftes  facerent. 
3  Ex  quibus  verbenarius  gramen  cum  tcrra  evulfum  fere- 
bat 4  ex  arce ,  legatufque  s  filo  lana;  capite  vclato ,  res  fibi 
dari  clara  vocc  pofccrct ,  6  qua:  clarigatio  dicta , 7  his  ver- 
bis :  Jovem  ego  tcftem  facio ,  fi  cgo  impie  injufteque  illas 
res  dedicr  populo  Ro.  mihique  expofco,  tum  patria;  com- 
potem  nunquam  finas  eflc.  8  Qax  fi  prasftituta  die  non 
darentur,  poft  dics  trcs  &  triginta  (tot  enim  folcmncs  fue- 
re)  paterpatratus,  qui  fccialium  princeps  erat,pariter  coro- 
natusbellum  indiccret.  Non  enim  quicunque  ex  feciali- 
bus ,  °  fed  foli  patripatrato  indicendi  belli  facultas  erat : 
qucm  fccialis  verbena  caput  &  frontem  cingens,  indicendi 
bclli  aut  percuticndi  foedcris  principem  faciebat.Ibat  enim 
paterpatratus  ad  hoftium  fines,  &  vcrba  folennia  pra?fatus, 
bcllum  a  populo  Romano  contra  prarfcriptos  hoftes ,  ob 
legitimas  quas  cenfucrat  caufas,  clara  voce  indicebat :  pofl 
quam  clarigationcm  mos  erat ,  ut  de  fenatus  confilio ,  & 
populi  juiTu, '°  feciales  haftam  ferratam, TI  aut  fanguineam 

prx- 


i  S>gatmrfiaaIes.]V3rt6lib.2.  de 
vita  populi  Romani   apud  Nonium 
Marcellum  de  Doftorum  indagine.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 

*  Quem  locum  fupra  pofin. 
TIRAQUELLUS. 

1  Verbcna  coronati. ]  DiiStum  eft  fu- 
pra  in  verbo  ,  Et  ■verbena. 

;  Ex  cjuibus  verbenarius.]  Plinius  li- 
fcro  22.cap  2.  &lib.2  5.cap.a.  Livius 
3.Dec.lib.2C. 

4  Ex arce. ]Liviu$  i.  Decad.  lib.  r. 
&j.  &  ic.  pauloantefin. 

5  Filo  lana  capite  -jehito.]  De  hoc 
quoque  dictum  eft  fupra  in  verbo,  FiU 
lante. 

6  Quaclarigatiodi8aeft.]1$\com- 
nino  vide  qui  fcripfimus  in  noftris 
Commentariis  in  l.fi  unquam,  in  ver- 
bo,  Sufceperit  liberos.  num.  147.  incip. 
<juum  etiamisinfant ,  inuit.  editione 
anni  1553.  * 


COLERUS- 

*  Gloflarium:  Clarigatio'Evt^</. 

TIRAQUELLUS. 

7  His  -jerbis  :  Jo*je;n  e%o  tefiem.~\ 
Ha!c  funt  Livii  I.  Dec.  lib.  1.  in  Anco 
Martio. 

8  Qust fi pr.tftitutadie.]  Harc  quO- 
que  funt  Livii,  ubi  fupra,*&  4.  Decad. 
lib.i.  &lib.8.  inoratio.  Darii&A- 
mylii,  &  iterum  10.  &  Plutarch.  pro- 
blem.  c.62. 

9  Sed  fbli  patripatrato.]  Vide  Ser- 
vium  in  locis  fupra  proxime  allegatis. 

10  Feciales  haJiam.]Li\ius  ubi  fupra. 
Alexander  autem  Magnus  in  Afiam 
trajiciensprimusMacedonum  e  navi 
haftam  jaculatus  ,  littori  Afix  eam  in- 
fixit ,  ac  ftatim  exilivit  de  navi ,  vilus 
quodammodo  ope  deorum  captiram 
terram  occupare,  ut  tradit  Diod  Sicu- 
luslib.17.c2.  inprin. 

II  Aut 


Genialis  D  i  e  s.  Lib. V.  33 

pmiftam,  adfines  illorum  jacerct:  &nonminustribus 
pubcribus  praefcntibus  bellum  indiccrct ,  &  ita  denunciari 
&  indici  juftum  piumc|iie  bcilum  putavcrc.  Pcft  quav  quafi 
cJaflico  perfonato,fub!atis  commerciis,militiarma  capere» 
&  copias  cogerc  licebat,  ad  hoftes  duccrc,  cxcurfiones  fa- 
cere ,  pra:das  agcre ,  fines  populari ,  ecfque  fetro  igniquc 
vaftarc,  frumcnta  fuccidcrc,  axhHcia  inccndcre  atquc  om- 
nia  hoftiliter  agere.  '  Apud  Carthaginenfcs  haftam  mit-^"-, 
tere  vel  caduceum,belli  pacifque  ftgmim  hiit.  :  Gallorum  J^s» 
mos  habuit,  ut  Druidis  jubcntibus ,  quum  bcllum  indicen-  W& 
dum  forct,  armatum  concilium  indiccrcnt,  pcncs  quos  ar- 
bitrium  bellorum  6v  pacis  crat :  &  qui  noviflimus  acccde- 
ret,  novis  cxcmplorum  modis  afficeictur.    Tunc  cnim 
principium  bcllorum  efle ,  &  arma  le^itime  indicla  puta- 
runt.  Grarcis  vcro  in  ufu  fuit,  ut  fccialis,poft  rcs  rcpctitas,  &*«* 
fi  ad  conftitutam  dicm  non  darcntur ,  arictcm  in  hoftium 
agros  ftatim  immittcret ,  co  modo  bcllum  indictum  &  ar- 
mis  uti  liccrc  arbitrati.  Corinthiis  '  &plerifqucgentibusr>,™- 
pcr  caduccatorem  bcllum  indiccbatur ,  qui  in  pacis  argu-'" 

mentum, 


MERCERUS. 

II  ^Attt  (anguineam  pr.tut}am.~\  Is 
mos etiam apud  Perfas invaluit.  Am- 
mianus  lib.  19.  F'ix<ji<cibiGrumbates 
bajlam  infeclam fan^uinc  ritu  patric,  no- 
firique  mere  con\cccrat  feecialis  ,  armis 
exercitus  concrepans  in-jolat  in  muros, 
&c. 

TIRAQUELLUS. 

I  ^tpud  Cartbaginenfes.  ]  Fcftus 
Pompejus  lib.  8.  Ca.tbaginenfes  ,  in- 
qui  t,  cum  bcllum  -vcllent,  Komam  haflam 
miferunt.  Gelliusautemlib.  ic.c.27. 
fciibitpopulum  Romanum  mififle  ad 
Carthaginenfes  haftam  &  caduceum, 
figna  duo  belii  &:  pacis,ex  queis  utrum 
vellent  eligerent :  quodelegiflent ,  id 
unum ,  ut  cfle  miflum  exiftimarent. 
Carthaginenfes  refponderunt  ,  neu- 
trum  fefe  eligere  :  fed  pofle  qui  attu- 
liflent,  utrum  mallent,  relinquere: 
quod  reliquiflcnt ,  id  fibi  prolefto  fu- 
Tom.  11. 


turum.  Subditque,  Varronem  non 
haftam  ipfam,  nequc  ipfum  caduceum 
mifla  diccre  :  fcd  duas  teflerulas ,  in 
quarum  altcra  caduccum  ,  in  altera 
fimulachra  haftx  ruerunt  incifa.  Sed 
&  Polyb.lib.4.fcribit  Rhodios  mififlc 
legatum  ad  Byzantios ,  volentes  id, 
quod  in  proverbio  eft  ,  haftam  fimul 
&caduceum.Simillimum  cft  huic  pro- 
verbium,  quodclegantcrufurpavit  D. 
Hieronymu«,5f«fo  paccm pctere, dc  quo 
vide  Erafmum  Chil.2.  cent.  10.  c.  96. 
ibi,  Haftam ,  caduceum. 

2  Gallorummos  babwt.]  Catfarl.  j. 
belli  Gallici  non  multoantefin.  ln- 
duciomarus  armatum  condlium  indtcit. 
Fioc  more  Gallorum  efi  initium  bellorum, 
quo  le<^e  communi  omnes  puberes  armati 
con-venire  conuntur  :  &  qui  ex  his  nvjif- 
fimus  venit ,  in  consfteRu  multitudims 
omnibus  cruciatibus  ajfeHus  nccatur. 

3  Etplerifque gentibus.]\ride  in  feq. 

f  1  Cadu- 


lndi. 
Syrt. 
Lingi- 
nes. 
Perfc. 
^Athe- 
nicn- 
fes. 
Lace- 
d.cmo- 
nii. 
G,sci 
nbi  con- 
gredien 
dum 
cntn 
hofic. 


54  Alex.  ab  Alexandro 

mentum  , '  caduccum  circundata  cffigic  anguium  invicem 
conncxorum  defcrcbat  :  qucm  tamcn  non  admifiiTc ,  aut 
finibus  excedcrc  jufTiife ,  nulii  fraudi  hiit.  z  Indis  vcro  an- 
chora  crat  pro  caducco, '  Carthagincnfibus  tciTcra.  4Apu<i 
Syros  fignum  dcxtr.r  ,  5  quod  apud  Lingoncs  crat  hofpitii 
fymbolum.  6  Perfx  lactaccm  hcrbam ,  vclut  caduccum  &: 
pacis  fymbolum  fcrcbant.  7  Athcnicnfcs  Erefionem  cum 
indumento  pro  caducco  habebant.  A  Laccdamioniis  pcr 
prxconcs  frpc  bcllum  indichim  eft ,  apud  cjuos  mittere 
lcgatos  cum  Iana ,  comininatio  ccnfebatur ,  nHi  paritum 
fuiiTct,  femandatacxcquuturos.  8  Prxvaluitquc  Grarco- 
rum  mos,  ut  quotics  procincta  acies  congrcdi  parant,antc 

prima 

i    Caduceum  circundata.  ]  Plinlus  1  Luclatio    Grammatico  ,    interprcte 
lib.io.cap.j.nonlongea  fin.   Hicta-  \  Statii  illud  ipfiuslibro  ii.Thebaidos 


rr.en  comji/cxus  angnium  &  efferatorum 
concordu,  citufix  videher  effe,  cjimi  e  exte- 
r*gentes  caduccum  in  p.uisargumentis 
ciicu  datacmgiefetertmt :  ncque  c/ijla- 
tos  effe  m  ciiduceo  mos  efi.  Ex  quo  clare 
intclligis  hunc  Alexandri  locumeffc 
dcpromptum.Sed  &  de  hujufmodi  ca- 
duceo  vidc  ful.  Hyginum  de  fignis  cx- 
leftibus  lib.  2.  cap.  8.  ubi  de  lyra ,  6c 
Macro.  lib.  r.Satur.cap.19. 

2  Inrlii-.co  .-nchora. )  rhiloftratus 
in  vita  Apolloniilib.  }.c.  5.  ubi  ratio- 
ncm  reddit ,  his  verbis ,  Gerebat autem 
manu  auream  anchoram ,  quam  Indipro 
c.ulnceo  habtnt ,  propterea  qnod  or/mia 
tentat. 

■\  CarthapntttfihHs  teffer.t.'] Supra  in 
verbo  ,  ^Lpv.d  Carthaginenfe  . 

4  .ApudSyros.^Tadtnsl.  l*.  Ce,i- 
turitnemque  Sifennam  dextras  ,  concor- 
ditt  irdfjnia,  Syriaci  exercitns  nomine 
ad  prxtorianosferentem  ,  •onrH)  artibtts 

Vm  e(l. 

5  <h,nl  apud  I.in«one<.~\  Idcm  Ta- 
cituslib.  fj.    \ti ferat ,  inquir  ,  civilat 

■<r,i  zetere  inflituto  dona  legioni- 
bus,  de.xtras  hoTbitti  infgne. 

(•>  Perfk  lact.icem  MMfi]  Plinius 
lib.16.c4.ex  cujus  auctoritate  Latacen 
lego. 

7    Athenienfes  Errfoncm.  J  Id  ex 


enarrantis, 

Mitte  nemus  circa,  cidtuqtte  infgne  --•?- 
rendo, 

Vittatxlaurus  &'fupplicij  arbor  oliva:. 
Supplias,  ait,  ivbor  oli\£,per  qu.tmpax 
petitur fupplicandu ,  cJt*  infecundo  dtxi- 
mus  hanc  ab  <Athenienfibns  Erefionem 
dici  Hiceteriam.  Suppiuis  autcm  oli-ja:, 
r.on  quod  ipfifitfupplex  ,  fed  quod  om- 
tics  qui  ro-ant ,  hacfuppliciter  utuntur. 
Hax  illc.  Ille  autem  locus  Luftatii 
erat  corruptus  in  illis  duabus  diftio- 
nibus  Erefioncm  &  Hiceteri.im  :  Sed 
lllttm  reftituit  Crlius  Rhodiginus  li- 
brou.  c.  19.  Eftenim«iJ<rT6;v;t,ra- 
mtis  olca:  lana  obvoiutus  (nam  &  «- 
pisvfive  s£4:v,  lanafive  velluseft)ar- 
borum  fruci:ibus,qux  Acrodia  vocant, 
circumpcndcntibus,  cjui  ante  januas 
aM&una  fufpendi  lolebat  \n  honorem 
Apollinisad  famem  arcendam  c:<  ora- 
culi  prarcepto.  De  quoHerodotus  in  vi- 
ta  Homeri ,  Plutarch.  in  Thefeo,  Sui- 
das  &  Ariftophanisinterprcstumin 
Pluto,  tum  in  Equitibm.  Et  vide,quod 
dc  ramis  olivot  ad  petendam  pacemdi- 
\imus  fupra  I.2.C.19.&  iterum  I.4.C  7. 
S  'Pnfjaluitque  Gracorum  mos.  J 
Idem  Cxlius  Rhodi2inuslib.8.  cap.2. 
ubi  Perfarumlaxumfcribit  ,  citatque 
Suidam  dc  Polluceni. 

1  vtque 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  3 5 

primailgna  ftaret  vatcs  laureos  ferens  ramos  &  corollas, 
cui  pyrophoro  dixerc  nomcn ,  quoniam  lampada  pra? rer-  Pyn- 
ret :  qucm  violare,  fummum  habebatur  ncras,  quod  Iegati^      ' 
munerc  funccretur :  '  utque  in  fcedcrc  pcrcutiendo  hicc- 
tcria ,  hoc  eft ,  olcar  ramum  cum  vitta  lanca  lcgati  fcrant : 
nuoprartenfo,  ab  omnifajvitia  hoftili&  violcntaincurfio- 
nctuticrant.  2  Dcfagminibus  vcro  ctiam  apud  \hvm- i-fm- 
num  Jurcconfultum  de  divifione  rcrum  ,  tcftatum  invcni-  J*£ 
mus,  cujus  vcrba  funt:  Sagmina  funt  hcrbxquaslcgati<r.,/;- 
populi  Romani  ferrc  folcnt ,  ne  quis  cos  violarct,  ficut  le 
gati  Graccorum  fcrunt  qua?  vocantur  hicctcria :  tamctfi  n*. 
ccrycium  dici  oportcrc  nonnulli  putcnt  :   &HfiUj£flo?  cnim  yUr' 
lcgatorum    ornatus  crat  :    aej&W  fupplicarc  dicitur.  Jurif 
3  In  qua  quidcm  rc  fcitu  dignum  cft  ,  olim  Dario  contra 
Scythas  pugnaturo,ab  illis  caduccatorcm  miifum  cum  avc,  dum. 
murc  &  rana,  ac  fagittis  quinquc,  tacitis  ambagibus  nullas 
opcs  contra  Scythas  prxvalcrc  figniricantcs.  *  Ulud  quo-  •  4 :'"d 
que  in  jurc  fccialium  qurcfitum  cft ,  utrum  rcgibus  contra  ,  utiu, 
quos  fumuntur  arma  ,  an  vcro  in  rcgni  ftnibus ,  aut  aliquo 

cjus 


T  Vrqui •  in fardere pcrcutic>ido.~\lc\cm 
Luftatius  Statii  intcrpres  ,  cujus  in 
eam  rcm  verba  adduximus.  Eft  cnim 
ixtlnpict  veluri  fupplicatio  ,  fupplcx  li- 
bellus,  fc  proprieramus  olivx  ,  quem 
fupplicant's  in  manibus  fcrebant ,  ur 
dicit  Ariftophanis  interpres  in  Fluro 
cum  loctim  onarrans  .ict. ; . 

'Opa  -nv'  j-77  ?f"  B>\ucil(§h  itgdh&i- 

fAlOV 

'Ixtltei-.iv  \v.o\\n.  f.i{\i  •?  rraiJ^icev. 
Plutarchus  in  Thcfeo  Grxce  quidem, 
iedin  hunc  ferrium,  tittHisipenrforti- 
bu.t  Thrfcnt  liccejittt  cx  V,yt,tnco  hi.t,quo- 
rutn  nomina  exitrttM  ,  in  Delphinimn 
frofe/tk r,  .AfolV. ,:':  pro  fkd  fuortirnquc  f.l - 
lutc  tficcterixmpcregit .quam  vocem  in- 
tcrprcs  in  fupplicationem  vertir.  Sunt 
cvnonnulli  qui  purant,Marcianum  hac 
dictione  ufum  fuifle  in  /.  f.mttum ,  ff. 
Ae  rerum  divifo.  ut  fcilicet  ita  legatur, 
Sttnt  autemfigmina  quttdam  htrbx,quAs 


lcg.iti  fiopuli  Rom.mi  fcrrc  f.chant ,  ne 
qifj  cot  lioLrrct :  firut  fefdti  Gntcorum 
ferunt  e.t,  qu.c  v>c.t>:tu,  />.'<  ctci.t.  Et  ca 
cjuidem  vox  non  malc  fenfui  quadra- 
ret.  Verum  in  Pandeclis  Florentinis 
lcgitur  Ccryci.t  ,  eamque  le&ionem 
agnofcit  Bud.tus ,  qu.x  &  admodum 
convenitmam  ca  diftio  pcrxquefigni- 
ficat,  ac  ii  dixeri  i  c.xdmea.  Ceryx  enim 
caduccator,  recialis,lcgarus,prxco  eft. 
1  Di  f.viminiljns  •vero.]  Locum  & 
verba  Marciani  pofuimus  fupra  proxi- 
me.  Scd  5c  tu  de  his  vide  prxterca  Li- 
vium  i.Decad.lib.  1.  Sc  ;.Decad.l.ic. 
Pliniumlib.iz.cap.i.  Sc  lib.2  5.  c.  ic. 
&  Feftnm  Pompejumlib.17. 

3  ln  quare  fcitu  dii>uiwi.~\  Hcrodo- 
tus  lib.^.quod  ex  eo  repetit  Athenxus 
lib.8.c.2. 

4  illud  ejuoquc  in  \ure  fecidliutn.  ]Li - 
vius  4.  Dec  lib.  1  .poft  princ.  cujus  vei 
baattulimusfupra. 

C  z  llfi 


Stdali- 
hcjpitil 

>'(  ,11111- 

ci.v,  e. 


\ 
S<J  ALEX.   AbAlEXANDR.0 

cjus  prarlidio ,  bcllumindicioportcret,  Sc  an  fi  contrafo- 
cios  focderatoscjuc ,  arma  fumcnda  cficnt ,  amicitia?  prius 
renunciare  ncceffc  foret.  Et  placuit ,  iive  coram ,  five  in 
prarfidio ,  five  fodalitati  cv  fccderibus  rcnunciatum  fuiffet, 
fivc  non ,  cjuodcunquc  corum  factum  effct ,  ritc  id  fa&um 
vidcri.  '  Eft  tamcn  obfcrvatum  ,  ut  fi  qua  contcntio  inter 
amicos  intercederet,  'fodalitati  prius  &  hofpitio  rcnuncia- 
ri. ■  Nam  «3c  Gcrmanicus  Pifoniprius  amicitiam, 4  &  Cri- 

us 

r  Ejl  tamcn  objervatum.']  Id  cyioJ 
patct  excmplis  fcqq. 

MERCEB.US. 

;  Sndalitati  prims.]  Non  privatim 
folum  renunciatum  amicitiz  ,  fed 
eti.im  publicc.  LiviuS4J.  Mijsi  lcgati 
tumcitiam  Perfeo  renuntiarur.t.  Idcm 
lib.;6.  Confuitifccialera  Alanio.  A- 


fpini 

juris  ,  paulum  a  aeteris  proctfiit.  ToTi- 
quam  in  ccnjpcclum  -jcncre  ,  Prc-joco  te, 
inqv.it,  ad  ptignam  Crifpine.  Bxdius, 
conjcendamus  cquos ,  fnmmotifque  aliis, 
uter  bcllo  mcliorftt,  decemamus.  ,Ad  ea 
Crifpinus  ,  r.ec  ftbi  ,  nec  illi  ait  hofies  de- 
ejfe  ,  in  tsuibus  virtutem  ojhndant  ,fe  ab 
eo ,  ctiamfiin  acieoccmrat ,  declinatu- 


citio  Cof.  num prius  JEtolis  rcnunciand.i  rum  ,  r.c  hcfpitali  csdc  dextram'jio'ct, 
amtcitia  ejjet ,  quam  bclluminfcrcndum.  conicrfufpic  abibat.  Enimiero  fcrocius 
Amicitix  rcnunciandx  modus ,  fuit  ]  tumCampanusinaepdremoBitiemigna- 
intcrdiceredomo.Tacit.Annal.6.Ce-  viamquc,  &fe dignaprobraininjontem 
far  mifiis  ad  fenatum  literis ,  differuit  \  ycere,hofpit.iiemhcJicmappellans,fimu- 
mtremfuiffe  nuAoribus  t  moties  dirime-  lantemque  parcere  cui  Jciat  paremje  non 
i  ent  amiciti.ts,  interdicere  domo,  eumque  I  ejfi.  Si  parumpublich  feederibur  mptis 
finem  gratis  ponete.  Renunciandifoda-  [  dirempta  fimitl  & privata  juraejfe  pu- 
iitatem  formula  vldetur  fuifle,  Tuas  '  tet,Badium  Qampanum  T.  £iuintioCri- 
restibi  habcto.    Tuasres  libi  agito.  Ea  I  fpino  Rnmanopalam  cmnibus,duobus  ex- 


ccrterbrmula,apud  Pctronium  Eucol- 
pius  rcnunciat  fodalitatem  Aicylto. 
TIRAQJIELLUS. 

J  x\am  &  Germanicus.  ]  Apud  Sue- 
toniuminCaligula,  c.3.  infin.  ubiid 
dicitfuiflc  more  majorum. 

4  Et  Crisjnnus B.idio.]L\\\m  J.Dc- 
cad.  lib.  -.  Cujus  vcrba  libuit  hiciub- 
tcxcre:  namcitres  memoria  ndmo- 
dumdigna.  T.  (inqpii)QuintioCrisbi- 
no,  Badius  C.impanus  hosbes  erat,  pcrfa- 
mtltori  hosjiitio  junSusm  Creverat  con- 
Juetudo,  ejuodwger  Rom.e  apud  Q>ifpi- 
num  Badius ,  ante  defeQionem  Campa- 
>ia,n  ,  liberalitcr  comiterq<<e curatusfue- 
r.it.  Tui.i  Badius  progrtjfus  antc  ftatic- 
nc< ,  qua  proporta fiabant ,  e-joc.triCri- 
fjnnumjujsit :  quodubi  cjl  Crifbinonun-} 
ciatnm,  ratus  cclioquium  amicum  ac  fa- 
miliart-  esmtri ,  mancnic  meir.oria  etiain 
in  difiidiv  pulilicorum  fxderum  prfaati 


ercitibus  audientibus  ,  renunciare  hojpi* 
tium  ,  nihitjibi  cum  eo  confociatum,  nihil 
foederatum  hojpiti  cum  hojie ,  cuyts  pa- 
triam  ac  penates  publicos  ,  privatofque 
oppugnatum  veniffet :  ft  "jir  effet,  congre- 
deretur.  Din  cunSlantem  Crifpinum  per- 
putere  turmales  ,  ne  impune  infultare 
Campanum  pateretur.  Itaque  tantum 
moratus  ,  tlum  Imperatores  confulc- 
ret ,  permitterentne  fibi  extra  ordincm 
in  proyacantem  hojlem  pugnare ,  pcr- 
miffu  corum  arma  cepit ,  equuiiiquc  con- 
fcendit  ,  &  Badium  nomine  compellans 
adpugnam  evocavit.Kuua  mora  a  Cam- 
panofui.t  cji ,  infeflis equis  concurrerc. 
Crifpinus  fupra  fcittmn  Jmifirum  hume- 
rum  Badio  hajlatransfixit  :fupcrque  de- 
lapfum  cnm  vulnere  ex  equo  defttiit ,  ut 
pedcs  iacentem  conficeret.  Badius priuf- 
quam  opprimeretur ,  parma  atque  eqno 
rtli:}'j,  adfnos  avfugit .  Crijfinus  equum, 
armaque 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  37 

fpinus  Badio  hofpitium  rcmifit.  T  Aniafis  quoquc  ani- 
mo  prajfumens  Polycratis  ruinam  cx  fuccefTu  continua?  fe- 
licitatis ,  ut  minus  dolcrct ,  mifit  qui  fodalitati  &  amicitia? 
rcnunciarct.  '  Eratquc  moris  priici,  quoties  dirimcrcnt 
amicitias  aut  fodalitatcs ,  etiamdomointcrdiccre,  isque 
finis  gratia»  foret.  3  Nequc  omifcrim  Tybarenos  adeo  ju-  T>b<- 
itos ,  ut  non  prius  cum  hofte  congrediantur ,  quam  diem, >c"* 
locum  ,  &  dccertandi  horam,  cx  tide  pcr  feciales  hofti  re-  «^ 
nunciarcnt.  4  Quodque  nonnulli  prodidcrunt,  id  quod(^*Vf 
mihi  non  probatur ,  &  pro  certo  afrirmarc  non  aufim,  lc-tu. 
gatum  ponuli  Romani,  ii  mandataminus  vcraattuliilcr, 
aut  parum  integra  Hdc  fcedus  pcrcufliflct,  vclut  fi  populus 
mandata  dedillct ,  pcrindc  tcncri  &  fcedcre  cocrccri. 

armaque  capta,  (j?*  auentam  cuxiidcm  \  domo  c'\us  emigrat,a:que  adeo  exit.Vlde, 

injigtiis [poliis o\ientans,cum  magnatau-  !  qiUE  fupradixi. 

decf  gratulatione  rnilitum  ad  Confutes  J   1<(equeomi/eihn  Tibare;its.~\  Cx- 

ejl  dcduttut ,  laudatufjue ibi  ma^nifice     lius  lib.  1 8.  C.2C. 

C-r  donis  donatns.  Et  idem  propcmo-         4    JQuodque  nonnulli  pndidertmt.  ] 

dtim  rcccnfuit  Valerius  Maximus  L.  5 .     Et  liic  fuperioribus  adde,apud  Samni- 

tit.  dc  humanitatc.  tcs  quoque  fuifle  reciales,per  quos  foe- 

1  .Amaftsquoque.\  Herodotus  1.  ; .  |  dera  conliciebant ,  utconftatcx  Livio 
nonnihil  Stiabolib.  i4.nonadeolon-  r.Decad.lib.S.adrin.  Et  illud  quoquc, 
geaprinc.  DiodorusSiculusl.  2.  c.5.  j  quod  adfacicnda  foederaapud  veteres 
paulo  ante  fin.  Vide  Ciccronem  dc  ;  aqua  &:  ignisadhibebantur,utco!ligi- 
Finibuslib.^.adfin.  I  tur  cx  illo  loco  Virgilii liblO  12.  A- 

2  Eratque moris pri/ci.~\Hinc %3cl\us  |  ncidos: 

Campanus  cum  Crifpino  pugnatuius  j  . —  *4liifontemqutignemqitcfereb<\  . 
rcnunciavit  illi  hofpitium,  ut  eft  apud  ;  Ubi  &  id  obfervavit  ServiuSjCW^air, 
Livium  5.  Dccad.  lib.5.  Cicero^.  in  |  conira  quos  «rten  noflrocon- 

Vcrrem  acl.  Itaqne  ijic  vebementer  \firtio  ^eisaqHa&igniintcrdiciinHJtid 
Sihenioinfcnfui,  hofpitiwn  ei  rcnuntiat :    cfl, ;  cbus  quibiis  confirti*  cop-.tlaulu; . 

Ca  PUT    IV. 

Pleraquc  veterum  pranomina  unde  ded.uUa  fucriat ,  c/ 

dencminata ,  cy  de  Nonis  Caprotinis 

qtu  tradantur. 

QlLrri  a  pluribus  audio,unde  vetcrum  illa  prgnomina, 
Spurius,  Scxtus,  Cajus,  Cneus,  Titus,  &  plcraquc  a 
vctcribus  ufurpata ,  dcducfo  fucrint :  qua»que  vis  prarno- 
minum  foret.  Et  dum  prifcos  ritus ,  vctcrumquc  cxcmpla 

C   ?  cura 


$S  Alex.au  Alexandro 

cura  cogitationcque  admitto,  ckunque  antiquitatis  monu- 
menta  colligo ,  invenimus  Romanos  antiquiffima  pramo- 
mina  vclut  notifiima,  non  intcgris  didionibus,  fed  fuccifis 
cV  (implicibus  litcris  notarc ,  utT.  proTito,  L.proLu- 
cio,  Q^pro  Quinto:  modo  dupiici ,  ut  Cn.  Sp.  pro  Cneo, 
Spurio:  nonnunqmm  triplici,  ut  Scx.  pro  Sexto.  '  Et 

Cnei.  Cneos  quidem  a  gencrando , z  Titos  a  tuendo  denomina- 
ri:  altcros,  tanquam  fobolis  procreanda?aufpiciafortiti: 
altcros,  quali  tucndx  patriceomen  affequuti  forent.  Unde 

Titmfi.  &:  Titulos ,  quod  patriam  tuercntur ,  '  vel  quod  infignia 
capitis  ea  ornamenta  rerrent ,  quibus  Tutulos  dixcre  no- 

spurii.  men ,  dijtos  autumant :  4  ficut  Spurios ,  fine  patre  geni- 
tos  dcnominari.  Fuit  enim  prifci  moris,  ut  quum  fine 
patre  certo  aliquem  notarent ,  iilum  non  exarata  dict.ione, 
fed  per  fimplices  divifasque  literas,  fciiicet  pcr  S  &  P,  fine 

Manii.  Patr€  figniiicarent.  J  Lucios  quoque  &  °  Manios  ferunt, 

alteros 


T  I  R  A  QU  E L  L  U  S. 

T  Et  Cneos  quiaem.  ]  Feftus  Pompe- 
jus  lib.7.  Gnatt,  inquit,  &■  Cneus  cor- 
poris  infigne  & prxnomen  ,  a  generando 
diclaeffe,  &°  eaipfit  ex  Grxcoyiyvu^, 
apparet.  Alii  a  nccvo  deducunt,pra:po- 
fita  c.  litera ,  quod  cc  aftruit  Feftus, 
dumdicitcorporis  infigne.  Cajusau- 
tem  Titus  Probus  Epitome  Valerii 
Maximi  lib.  10.  Cneus,  ait,  ob  infignem 
rcm  appellatU4,rjuod  unum prxnomen  va- 
ria  fctiptura  nottttur  :  alii  enim  TMcum, 
txlii Gneum,  alii  Cneum  fc-ibunt .  Qiti  G. 
htera  in  Inc  prxnomine  utuntur ,antiqui- 
tatemfequi  rjidentur  ,  cjux  multum  e.tli- 
tera  ufa  efl.  Oim  enim  dicebant  frugmcn- 
tum  ,  nv.nc  frumentum  refertur :  (y  gna- 
tura  ,  modo  natitra.  Igittir  etiarn  tixvus 
tjui  in  corporibtts  ^igni  fo'et ,GnxrJits  appd- 
latur  ,  qui  e.corruptione  fyllabx  delcciari 
rjidcntur,zyc.  Quintil.autem  1. i.c.  13. 
I^e c  Gncus,  inqui  t ,  eam  literam  inprx- 
nominis  nota  accipit ,  rj:ta/onat. 

2  Titos  a  tv.endo.]  Feft.  Pompejus 
lib.  18.  Tituli ,  air,  milites  appe/lantur 
rjuafi  tutuli,  cjuod  patriam  tuerentitr,un- 
(te  &  Titi  prxmmen  tirfum  ejl.  Verum 


Titus  Probus  in  eo  libro ,  Tit::s  d  Sa- 
bino  nomine  Tito  fluxit. 

;  Velcjitodinftgaiacapitis.]  Feftus 
libro  18.  dicittutulum  vocari  pileum 
Ianatum  forma  e  tali  figuratum  ,  quo 
flaminica:  ac  pontifices  utebamur. 

4  Siatt  Spurios.  ]Plutarch.  problem. 
c.  ioj.  8c  vide  Titum  Probum  ubi  fu- 
pra  in  verbo,  Et  Cncos  cjuidcm.  * 
COLERU  S. 

*  Spurii,patre  incerto  geniti,quafi 
Epopta:. 

TIRAQUELLUS. 

?  Z«f/'of.]Varrolib.2.de  Analogia, 

Tit.  Probus  ibidem  ,  ubi  ctiam  dicit 

quofdam  arbitrari   a   Lueumonibus 

Hetrufcis,  &  Feft.Pompejus  lib.11.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Feftus  Lucios  diftos  ait ,  quod 
Iuceoiiente  nati  fuerint. 

TIRAQJUELLUS. 
6  M.tnios.]  Varro,Probus,&  Feftus 
Pompejus  in  diftis  locis ,  StMacro- 
bitis  lib.  i.  Saturnal.cap.-r.  Aliter  So- 
zimusRomana:  hiftorixlib.i.  Nempe 
Manium,  ut  gentem  Valeriam,  profc- 
ftum  efie  a  quodam  Valerio  ,  qui  pri- 
mus 


GenialesDif. s.  Lib.  V.  59 

altcros  quafi  oricnteluce,  alterosquafimaneeditos:1  & 
Pofthumos ,  quod  poft  patris  obitum  cditi  eflent ,  nuncu- 
pari.  :Sextivcro,  Quinti  &  Decimi ,  tumNonii,  Sep- 
timii,  &  Oclacilii,  a  numcro  geniturae  indita  nomina 
fuere.  5  Plcriquc  a  Tullo  Hoftilio  Quintios ,  (lcut  Scrvi- 
lios ,  Tullios ,  Geganios ,  Curiatios  &  Clociios ,  ex  Al- 
banis  Romam  advocatos  fcrunt.  4  Eratquc  proprium 
Quintiorum  familia: ,  ut  viri  a?que  ac  fcemina7,  nullo  tem- 
pore  utantur  auro.  5  Mamercos  (quod  nomcn  Ofcum  cft) 
a  Marte  genitos  dicunt :  6  ficut  Martios  ,  quod  ,£:mlio- 
rum  pramomcn  fuit  proprium. 7  Cajus  vcro  &  Caja,  a'quc 


vins 


Prfl. 
hnmi 
Sc.xli. 

ti. 

jy.ii. 

mi. 

Hcnii. 

Scfti- 

nui. 

Ocl.i- 

c/lii. 

Srrw- 

lii.  ■ 

Tullii. 

Geg*- 

nii. 

Curia- 


mus  diis  Manibus  facra  fccit.  Ejus 
veiba  lixc  funr,  ritvv  t  ^cofxiv  i  Oiitt- 

^l&t&SupWVyK}  fUu  *klO~ld.V,Xj  TttC  TTTtV- 

vv%f*{  iTTtliKKrct; ,  oK>ii(}n  M*'v/(3^ 
O uxt.i&i©*  Tiosvl/VgK  tsc  Tt  yS  X™' 
v/kc  5hsc,  Mjivmc,  y^thy.oi  P' cc(Aitt.i,  x-ctj 
To  CytMim,  /?*X)ip«. 

1  tt  Pojihumss.]  Vide  fupra  lib.  i. 
cap.9.  * 

COLE  RUS. 
*  Feftus  &  alii ,  Pofthumumdici 
volunt,  quod  poft  mortuum  feu  hu- 
matum  patrem  natus  lit.  Sed  lioc  vi- 
detur  cflefallum.Siquidem  Poftumus, 
non  Pofthumus,recte  fcribitur.  A  poft 
enim  formantur,  pofterior,  Poftumus 
feu  Poftimus  &  poftremus.Grxci  quo- 
cjuc  nunquam  alitcr  feiibunt ,  q.iam 
?iT)<?x/!aov  ,  non  iri&ixy.iv.  Poftumus 
igitur  pofterior  dicitur.  Iilud  tamcn 
vcrum  cft  ,  Poftumum  dici  mv  wto»- 
k«t®« jreHfW $/»$1«.  EtlicUlp.  Ca- 
jus,  Feft.  Varro.  Gloflarium  quoque 

Poftltmus  s  ^uv}®<  U~'J  T  T3.tf5C  cnUi- 

>.a.fj&tt.vLubp@*  ,  XtdSavivt©-  jfavi- 

^®-.  VideTertul.  Carol.  Sigonium 

ec  Jacob.Cujacium  lib.  j.obf  cap.4. 

TIRAQUELLUS. 

2  Sexti  vero.]  Nomina  ipfa  hxc  fa- 
tis  indicant. 

5  Pleriejuc  a  Tnllo  Hofti'i«.~\  De  his 
Ses.  Livius  1.  Decad.  Iib.  1.  in  Tullo 
Hoftilio.  Sed  &  quamum  cd  Tullios, 
F.  Probus ,  nbimpra ,  dicit  hos  fuiffe 


ficpr.Tnominatosominis  gratia,  quaf. ' 
tollcndos  ,  o,  litera  in  v  ,  convci "la,  Se  £ '"  " 
quantum  ad  Cloelios  Feft.  Pompejus  '"• 
libro^.  fcribit  Cioeliam  familiama  *"*, 
Cloelio ,  vclut  aliilcgunt)  Cloan-  •"""■ 
tho,  Aneicomitecfleappellatam.  * 

C  O  L  E  R  U  S.  ''• 

*  Cla-liosdictosefleacomitc  A- 
nexejus  nominis  ,  Dion  probat.  Hi 
ctiam  opinor,  CUnlii  dicti  rueruot.  A 
Cloantho  autcm  Ciuentii  dicti  fuere, 
ut  Virg.  Aneid.s;. 
—  (rt>iH( unde  tili  R',nutnc  Ciucnti. 
T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

4.  F.ratcjue  ptOyiinm  ihuntiorum.  ~\ 
rliniuslib.  3  ?.cap.  t. 

5  \tmttvmt  ]  FefttB  PotBf^uiil» 
brorr.  Sedalircr  Plurarchus  111  Xu- 
ma,  &:  vide  fupra  lib.  i  .c.9. 

6  Sicut  Marlicr.]  Aduc  C<  Marios 
ex  Tito  Probo  ubi  fujra. 

7  Ca\us  '.•ero  &  C*ia.~\  Plutarclius 
probl.cap.18.  fcribitapudprifcos  Ro- 
manos  huncfuiflc  morem.ut  fponinm 
introduccntcs  jubcrent  dicrrc  ,  Uoitu 
t*yu  ,  c«i  Ctia  ,quod  quaie  dicebatur 
&  quid  fignificarcr ,  declarat  Quinti- 
lianinlib. r  cap.13.  Kamaliterquam 
fcribantur  ,  aliqua  cnunciantur.  Et 
Ca|iis  c  litera  notatur,  utqux  invcrfi 
miilierem  declarat  :  quia  tam  Cajas 
vocitaras  cfle,  <]uam  Cajos,ex  nuptia- 
libus  (acris  apparet.  Feft.  Pompejus 
Ub>(4-   Pi  (wmMhff)  inquit,  faminxs 

<      ■    '  ejje 


40  Alf. x.  abAlexandro 

viris  ac  fceminis  pramomina  frcqucntia  fuere ,  maximc  in 

folcnnibus  nuptiarum  ufurpata,  vidclicct  Ca)x  Carcilia?, 

cjUGE  Tanaquil  dicla  cft ,  felix  fauftumque  conjugium  for- 

tunasque  augurati.  Quod  ctiam  frcqucns  pnrnomen  Ta- 

rcntinis  fcrunt ,  quo  brutum  ,  terrenum  &  colonum  ho- 

minem  defignabant :  Siquidcm  yia,  tcrra  eft ,  unde  y&@* 

&  yaa(^-  dedu&a  voltint.  J  Et  tamctfi  in  veteribus  mo- 

c.i')M,  numentis  C  litera  Cajum  dcnotarct ,  ca  tamcn  invcrfa  hac 

9tt»   %ura  3  i  Cajam  dcfignavit.  2  Illud  tamcn  admonitu  non 

frxno-  inutile  duxerim, '  ncminem  Romanorum  fine  pramominc 

7ntti     aPPe^a":  idquc  ex  eo  inftitutum ,  quod  quum  intcr  Ro- 

ttttA.    mulum  &  Tatium  focietas  &  communicatioimpcriiinita 

effet,ut  una  confcnfio,  unus  populus,una  mcns  atque  idcm 

corpus ,  fublato  difcrimine  notaretur, 4  ut  Romani  Sabino- 

rum ,  Sabini  Romanornm  nominafuis  nominibus  pra?po- 

nerent ,  a-quato  rcgni  jure ,  &  confociato  imperio,  catitum 

fuit. 


effe  dpptttat.tt ,  tcflimonio  funt  RecUia 
Cr  Tcrentid  ,  qn.tar/ibu:  Cd)xfulitxfunt 
appellari :  pari  modo  Lucid  &■  Titid  , 
quem  locum  &  nos  alibi  attulimus. 
Titus  Probus  ubi  ilipia,  /fia  pr.cnomina 
a  rjiris  trailafunt,  Caja,  Lncid,  Publia, 
Moti  ed.  C.ttei  um  Ca )a,  ufu  apud  omn cs 
celebrata  efl  :  Ferturenim  Cajarn  Cdci- 
liam  Tarquinit  Prifci  Rtgis  uxorem,opti- 
•mam  lanificamfuiffe,  &  icleo  inflilutum 
fuit ,  ut  ncrjx  nuptx  ante  y-tnuam  maiiti 
interro%atx,  quxnam  vocarentur,  Cdjdm 
feeffc 'dicerent.  Et  vide  prxterea  qucc 
diximus  in  noftris  legibus  Connubia- 
libusl.  rc.n.  ^S.incip.  Sed &■  prxtered. 
Uttamen  non  omittam  illud  Ciccro- 
nisinOrationc  ptoMurena,  utquia 
in  aliquibus  libris  exempli  caufa  id 
nomen  invenerant ,  putarunt  omnes 
muliercs,qux  cocmptionem  facerent, 
Cajas  vocari. 

I  Ettdmetfi  in  'jete,ibus.~\  Id  jam 

dictum  eft  ex  QuintiL  cujus  verba  vi- 

de  fupra ,    in  verbo ,  Cajit*  -jero  & 

Caja. 

2  lliud  tamen  admtnitn.]Yifc  Quin- 


tilianum  lib.7.c6.  Pritcianum  lib.  r. 
tk  Plutarchum  in  Romulo. 

MERCERUS. 

5  l^eminem  Romanorum.  ]  Tanta 
Prxnominum  dignitas  fuit ,  ut  ab  illis 
ccrtifljinum  nobilitatis  Scgenerisar- 
gumentum  peterent.  Ammianus  I.28. 
P/xnominum  claritudine  Consvicni  qni- 
dam,  ut putantfin  immtnfum  fefe  extcl- 
lunt.  Ideo  apud  Petronium  Trimalcio, 
fe  luculenter  Cnxttm  prxnominat. 

4  Romdnis  Sabinorum.]  Id  cjuidem 
tradunt  Prifcianus ,  Eutropius ,  &  ali- 
qui  alii.  Si  tamen  id  verum,(]uomodo 
iit,  ut  non  legas  vcl  unum  Prxnomen, 
quod  quidem  a  Romanis  ufurpatum 
fit,  fuiffe  nomen  Sabinum  vel  contra  ? 
Obhanccauflam,  nonnemoita  inter- 
pretatur  hunc  Alexandri  locum  ,  ut 
dicatfuiflequxdam  Prxnomina,  Ro- 
manisquafi  1  ropria  :  &viciflim,  fua 
Sabinis  fuifle  pcculiaria  :  Qux  promi- 
icuafa&afint ,  ambobus  illis  populis, 
in  unum  conjunctis.  Verumtamen 
quam  bene  hoc  quadret  ipfi  viderint. 
1  SUtare 


G  E  N  I  A  L  E  S   D  I  E  S.    LlB.  V.  /fl 

fuit.  T  Quare  praenomina  vetcrum  fuille  ex  Sabinis  nomi-  Prfnt- 
nibus  dedu6ta ,  multorum  opinio  fuit.  Quin  ctiam  ex-  txS 
cellentes  viros ,  &  principali  dignitatc  infigncs,  folis  prse-  Imb 
nominibus  nominaife ,  ma<miricentius  honeftiusque  du-  mT' 
xere ,  tanquam  ob  illorum  amplitudinem  vulgo  noti  & 
confpicui  forcnt.  :  Cumque  mancipiis  &  fervis  nullum  ftrw^ 
coqnomcntum  autprasnomen  vctcrcs  impartircnt ,  folo-  ..'**" 
que  appellarent  nomine:  fi  quando  tamcn  manucmilTi,  m«m- 
libcrtatcm  mcruiifent ,  ut  intcr  fcrvilcm  perfonam  &  li-  m& 
bcram  difcrimcn  nominis  forct ,  cum  illis  ordo,  honos  & 
locus  acccflcrit,  pramominapatronorum,  ac  Jl  difciplina 
&  cultu  Romanoeflent  educati,  frpiilimc  (ibi  arrogarunt: 
3  quare  Marcipores,  Luciporcs,  Publiporcs,  a  Marco,  Lu- 
cio,  &pLibIio,  multifcrvitutcexcmpti ,  nuncupati  funt. 
Nec  modo  libertorum  hoc  fuit  pronrium ,  4fed  adoptivi  •Allt- 


TiRAcriiELLus. 

1  Quare  pntnomimt.~\  Val.  Maxim. 
lib.io.  deprsnominc:  Rtmanosautem 


nominafolcnt  imponere.Nam  tk  Sue- 
ronius  in  Carfare,  cap.85.  fcribit  eun- 
dem  Oftavium  in  familiam  nomen- 


artntrandnm  e\l  .ib  ^libanis  &  Sabinit   que  Cxiamm  adoptatum  ruifle.    Sic 


multiplicandortmi  nominum  confiietudi- 
fiem  traxiffe  ,  qnoni.im  ab  illis  O/  tipmt. 

Z  Cnmqnc  mancipiis.]  Idprobatcx 
feq. 

5  Quapt  JMarcrpores.]  De  duobus 
primis  Piinius lib.  ;  ;.  c.i.  De primo 
cx-portremoQuintil.  lib. r.c.4.  Item- 
que  dc  primo  Feftus  Pompejus  lib.  r  y. 


quoque  Pomponius  Attic.  cognomi- 
natus  eft  Cccilius  a  Q^Ceciiio,  qui 
moricns  teftamcnro  euin  adoptave- 
rat ,  heredemqueexdodrantefcccrar, 
ut  tradit  Corn.  Nepos,  Iivc,ut  alii  ma- 
lunt ,  Probus  Aanylius  in  Attici  vita. 
Sic  Iongo  ante  tcmpore  duo  prioret 
filii  Pauli  A.mvlii  &  hortun  maiora 


cujus  vcrba  hic  funt ,  QmntiptrfiirjiU    Fabio  Maximo,  altcr  a  Scipione  Afti- 


r.omcn ,  frequens  apitd  antiqms  erat  y  d 
pronomine  domini  ductum,  ut  Marcipor, 
*  Felicer :  qUamvis  fint ,  qui  a  numero 
natorum  cx  ancilla  quinto  loco  di- 
ctum  putent. 

COLERUS. 

*  Pro  Felicer,  infcr.  habebat  Gni- 
ilor.  Quod  vide  ,  num  corruptum ,  ex 
eo,  quod  erar ,  M.puer ,  nili  malis  l'n- 
Uipor,  aut  Lucipor. 

TI  RAQUELLUS. 

4  $ed  adoptivi  fitii.  ]  Appianusl.  5. 
bellorufn  Civilium  fcribit  Oftavium, 


cano  adoptati,  iile  Fabius  Maximusj 

hicScipioappellati  funt  apudPIutar- 
chumin  Pauli  Amylii  vita.  Sic  M. 
Brutus  a  Q.  Crpione  adopratus  Q^_ 
Cipiodi(ftus,£c  P.Scipioa  O^Metello 
adoptatus  Q.  Metellus  Scipio  difltus. 
Hucquc  fpe&at  quod  fcribit  idcm  Suc- 
toniusinTiberio ,  c.  6  poftreditum 
in  urbem  a  M.  Gallio  Scnatore  tefta- 
mento  adoptatus ,  hereditate  adita, 
mox  nomineabftinuir  :  quod  Gallius 
advcrfarum  Augufto  partium  fuerat. 
Etquodprodit  Tacituslib. $.Crifpumt 


qucin  filium  C.  Cxfar  adoptaverat ,    i\t,eijueftriorticmloco,C.Saluflius^tn 
Czlarem   appellatum    Romanorurn  j  RumananmfirentiJiinmsauBor,firorii 
nwre;<_ui  adoptivis  filiis  adoptantium  '  nepotm7  h  nomen  adfii  :it. 

C  j  1  Ir.ter 


4i  Alex.  abAlexandro 

filii  &  arrogati ,  adoptantium  fepe  nomina  &  pra:nomina, 

atque  cognomenta  dcfumpfcrc.  '  Inter  quos  crant  addi- 

cti ,  qui  tamctfi  nomcn  ,  prxnomcn  ac  tribum  in  pra^fcn- 

ti  habcant :  illos  tamcn  ferviile ,  &  fub  altcrius  mancipio 

jidJi-  fuiflc  liquct.  Fucre  autcm  addidi,  qui  quum  non  cffent 

'"•      folvcndo,  crcditoribus  addiccbantur :  mox  precio  pcr- 

foluto,  fcu  cjiiavis  caufa ,  ctiam  citradomini  voluntatcm 

fcr\itutc  cxcmpti,  &  libcrtatc  donati  funt.  2  Pratcrhos 

.41-    crant  abfci/Ti  8c  lcnoncs ,  a:qua  fere  conditionc  acfcrvi, 

&&'    nullo  co"nomcnto  aut  ordine ,  infamcs.   NamqucSena- 

nes.      tufconfulto  prohibitum  crat ,  nc  abfcifli,  quibusquc  virilia 

exccta  forent,  utpote  fcmiviri,  aut  lenones,  qua?rendi 

juris  aut  poftulandi  caufa ,  tribunalia  adirent.  'IdeoVe- 

ctilius  lcno  in  caufa  tcftamcntaria  a  QjMetello  dejectus 

fuit,  &  a  fubfcllio  prohibitus,  quialenoerat,  quem  pio 

liutU  lit>cro  propterca  habcndum  non  cenfuere.  4  Eft  tamen  li- 

cogu-  tcris  proditum ,  ut  nifi  intcr  ingenuos ,  aut  cx  ingcnuis  o- 


mentn- 
rtnuo 


nundos,  nullum  eentilitatiscocmomenforct:  namfervo- 
••■  °  *-*  . 

-.um.    rum  hbcrtorumque  nulla  cognatio,  ncc  gentihtas  erat. 

Ftxmi-  y  Apud  Athenienfes  vcro  conftitutum  eft ,  ut  nemo  ex 

v.r  non    ■        *-  .  ,  t  _ 

inde-  fccmina  gcnitus,  maternum  fibi  nomcn  afcifceret :  nam 
latjk-  fceminjs  indere  famiiia:  cosnomenta  lege  vetabatur.  Id 
tegno-  quod  a?quc  a  Romanis  factitatum  compenmus :  tum,  ne 
'  quis  illas  Athenias  vocarct,  edi&o  cautum  fuit.  6  E  diver- 
ftmi-  fo  apud  Lycios :  nam  cx  matribus ,  non  patribus  gcntilitia 
nx ma-  fuere  nomina ,  filiasque  non  filios  fuos habuere  heredes: 
TfJL  plusque  honoris  fceminis  quam  viris  tiibutum  eft,  7Nequc 

omit- 


T  Inttr  tjnos  erar.t  addilti.^ld  ufque 
ad  verf.  Prater  hos,  cft  ma^na  ex  parte 
Cjuintilianilib.  j.c.iG.  Sciteruml.  7. 
cap.4. 

1  Trater  hos  trmt  alfcifii  &  lcno- 
r,ts.]  Hoc  cx  fcq.  probat. 

3  Idc 0  VeEtilnu  lcno.  ] Val.  Maxi  mus 
lib. 7-cnp.  itc:n  7.  titulo  Deteftamen- 
tis,  qurrefcifiafunt,infine. 

4  Efltamcntiten  ]  Cicer. 
i  n  Topicis. 


5  ^ljiud  ^lthenienfes."\V\c\c  noftros 
Commentarios  Nobilitatis  cap.  18. 
n.  3  5 . i ncip.  ^Athcnicnfivrr,. 

6  E  diverfo  apud  Lycios.  JHcrodotUS 
lib.r. 

7  J^eijHe  omittcndum.~\  Hax  ufque 
ad  vctfi.Jicui  in  ,  funt  partim  Varronis 
lib.ij.deling.Latina,&:magnaexpar- 
te  Plutarchi,  tum  in  Numa  Pompilio, 
tuni  in  Cimillo,  &  Maaobii  1.  1.  Sa- 
tur,  c.ii.  8f  Soliflic.x. 

I    Slcnt 


GenI  ALES  D  IES.LlB.  V.  4$ 

omittcndum  ,  Nonis  Iulii ,  quibus  c  vita  conceflit  Romu-  n»»* 
lus ,  quas  caprotinas &  vulgi fugam  appellant ,  Romanos  f-'^"' 
urbe  excedentes ,  ad  Caprea:  paludem  facra  facere  :  dum- 
c]ue  ad  rem  divinam  vadunt ,  veterum  prxnomina,  ut  Ca- 
jum ,  Lucium ,  Marciura ,  aliaque  prifca  nomina  incla- 
mare :  '  ficut  in  Ofchophoriis  Athenicnfcs  ob  ^Egci  mor-  ofU- 
tem ,  dolcntium   voces  imitantur.  2  Ancillasque  cultu  P'm"t° 
decoras  in  matronali  habitu  cura  ocurrentibus  prarliiima-  m»iit- 
ginem  effin_*erc ,  quod  olim  cum  Latinis  Romani  gefiere:  riIP>1*- 

°     1  i   1     •       •  r    o         •  l\  n  i  P'-f"°- 

unde  celebntatis  cauiacvongocit,  tcctasqucumbraca- „,,>,, 
prifici  cpulas  &  alia  la^titia?  invitamenta  celebrare.  In^*" 
quibus  facris  hoc  fervari  mcminimus ,  ut  intcr  folennia  de  /,.,,„„,. 
capririci  lacle  apponatur.  5  Ulud  prartcrea  notatum  eft,  Mar<* 
Romanas  mulicres  iine  cognomento,  folis  pramominibus  \Jjf 
adjecto  nomine  denorainari.  4  Quodquc  Marci  prarno-  --""^. 
men  velut  pcrniciofum  &  infamc ,  plcrique  magnopcre  "",.'._ 
devitarunt ,  poftquam  M.  Manlio  crimine  affcctati  rcgni  mtn 
turpi  judicio  convicfto ,  ne  cui  gentili  nomen  M.  Manlio ' 
foret ,  fcnatufconfulto  cautum  fuit:  quod  gcneii  cV  nomini  Q, 
fuo  inuftam  dedecoris  notam  attuIiilctriicutClaudia  <rens, d,a 

t  %    .  _  O  PCTttC* 

proptcr  gentilium   nagitia,  cum  Luciorum  alter  caxlis,  "£  c- 
altcr  latrocinii  damnatus  rorct ,  ad  diluendam  memoriam  L"c" 
dcdecoris,  Lucii  prsnomcn  dcvitavit.  *  Quodquc  Do-C»w°,v. 
mitia  gens ,  cseteris  pra?termiflis,  Cn.  &  Lucii  pramomcn  &«*>* 
peculiarc  fibi  defumpfit.  Siquidcm  ex  ^Enobarbis  (auclore "^omi- 
Tranquillo)  continuaferie  tres ,  Lucii:  reliqui  vero,  Cnei'***. 
praenomina  cadem  ferie  vendicarunt.  ge"te' 


'jita- 
uma 


t  Sicut  in  Ofchoplmiu.~\  Plutarch. 
inThefco. 

2  *4.ncillafque  citltu  dcccr.-.s.  ]  Ad 
Romanos  redit  >  &  eft  tottim  id  uique 
ad  verfi.  lllutt pr.ctcro. ,  ipiius  Plutar- 
chi  in  Camillo. 

;    Iltutt '  prxterc.i  not .'.!  um  cjl.~\  Plut. 


Pofidonius  proprie  norr.cn  Romanii  tffi 
a;  bitratur,  nitlli  mulicri  imponitur.  Vide 
Val.Max.lib.ic. 

4  Quotlque  Marci prxnomci .]  Liv. 
i.Decad.lib.6. 

%  Sicut  Clandia  gens.\  Suetonius  in 
Tiberio,  c.  i. 


inMarioinprinc.  SZjumdoqiudem  in-        6   Quodque  Domitia  gens.  ]  Idcm 
tcrgeneraijl.t  mtmnma  primnm  ,  qusd  '  Sueton.  in  Nerone,  c.i. 


C  A  PUT 


I 


44  Alex.  abAlexandro 

C    A   P  U  T      V. 

Ouidft  apudjureconfulios  hcliocamintis.quid  z,eta}^r  tuide 
dcdufium  nomcn ,  &  datnmnatum. 

N  circo  Flaminio,  durn  poft  immodicostaloresfole 
occiduo  dcambularcmus ,  ad  nos  contubernalis  meus 
cjuifpiam,  prcficicns  in  jure  civili ,  fcd  nimis  ineptc  glorio- 
fus:  &  pcrcontatus  cft,  cjuid  eflet  '  cjuod  Ulpianus  de 
fcrvitutibus  urbanorum  dixit :  Quod  fi  arbor  a  te  compa- 
cla ,  heliocamino  mco  folcm  adimeret ,  co  cjuod  um- 
bram  facit  in  loco  heliocamini ,  id  contra  fervitutem  tibi 
facere  non  licerc.  Quid  cflet  heliocaminus ,  percontaba- 
tur.  Cumcjuc  dc  vcrbi  figniricatu  ambigcrctur ,  dixihc- 
liocaminum  vaporarium  cjuoddam  folare ,  &  apricum  lo- 
cum  dici ,  ad  cjucm  fol  hybernus  accedcns  ipfum  evaporat 
Hdio-  &  calefacit,  dcdu&um  nomen  ^^T^r^iax^'^/^, 
tmi-  j^j  cfl.  f0j£s  vaporario  feu  a.>ftuario.  :  Fuiffeque  moris 
zaa.  pnici ,  ut  juxta  zetani  hcliocaminus  conitruatur,  zcta  enim 
locus  crat  unius  cubiculi  capax ,  folcm  hybcrnum  profpe- 
ctans ,  ita  conftructa  ,  ut  per  heliocaminum  vaporcm  ac- 
cmeret.  Erat  enim  cubiculum  hybernumfrigoriaccom- 
modatum ,  quod  nunc  fole ,  nunc  igne  a?ftuaret.  3  Quare 
Heliogabalum  Indicos  odores  ad  vaporandas  zetas  accen- 
dere  confueviiTe ,  au&orcs  tradunt.  Fuit  ergo  opinio  UI- 
piani,  cjuod  fi  hcJiocamino  meo  &  vaporarioejufmodi, 
ad  cjuem  fol  admitti  dcbet,  arbor  pcr  tc  compacta  officiat, 
ita  quod  ad  cum  admitti  necjucat,  id  vclut  contra  fervitu- 
tcm  faclum,  non  rite  fachim  videri. 


I  Quodlfi[>i*nHf.~]  lnl.fi arborem. 
jf.  de  firvitulibus  urba».  pr*d.  llbi  Eu- 
drus  in  prioribus  Annotationibus 
eam  diftioncm  interpretatur ,  uthic 
noftcr  Alexandcr,  citatquc  Plinium 
lib.cpiftol.2.  cpift.  cjr.slib.17.  llbi  de 
di.tta  quadam,  aut,  ut  alii  Iegunt,^f/ 


cjuidcm  aiia  xijlum ,  alia  marc  ,  utraque 
fiolcmjnorpicit. 

Z  Fniffequc  rr.oris  pW/?/'.]Hic  Omni- 
no  videjoanncm  Mariam  Cataneum, 
doftum  intcrpretem  Pliniiineaepi- 
ftola. 

3    jQu.tre  I-Ieliogabalum. ~\Lzm^id\us 


loquens,  fic  fcribit;  In  bac  kelnacmiim  i  in  cjufdem  Hdiogabali vita. 

Caput 


mutn 
crcati. 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  45 

C  A  P  U  T     VI. 

Ouando  primum  interregnum  cccptumfucrit ,  &  quibus  de 
caujis  tnterregcs  Romx  creart  confuevcrint. 

Uo r  temporc  Romulus  ad  Caprea»  paludem  huma- 
_   nitatemexuiflefcrturjfatisconflat,  patrcs  confcri- 
ptos  dc  rcgni  fucccflbrc  folicitos ,  dccem  dccuriis  factis, ****** 
fingulisquc  in  fmgulas  dccurias  crcatis ,  ut  deccm  imperi-  "if^ 
tarcnt ,  unufquc  cum  inf  lgnibus  impcrii  &  lictoribus  cflct,  /"<- 
intcrregcs  crcavifle,  quod  imperium  pcr  orbem  ire,  & 
quinque  dierum  fpatio  terminari  juflcrunt.  2  Alii  pcr  ter- 
nos  quatcmofque  dics ,  intcrrcgni  fpatium  per  fingulos 
iviflc,  atquc  anno  uno  fcnatorcs,quiccntum  numcro  crant, 
imperium  tenuifle  ferunt.  Pleriquc  aflerunt ,  cum  duccn- 
ti  fenatores  eflent ,  a  patribus  fuifle  conftitutum ,  ut  pcr 
quinos  dics  finguli  qui  fafces  &  impcrii  infignia  habc- 
bant ,  impcritarcnt :    funclufquc  impcrio  primus ,  fe- 
cundo,  &  reliquis  dcinccps ,  rcgni  curam  munufque  tra-  CT, 
dcrct,  nonnulli  putant,  quod  cum  centum  &  quinqua- />«*'"'• 
ginta  patrcs  eflent ,  finguli  cum  fafcibus  prodcuntcs ,  fcx 
noc"tis  horas ,  &  fex  dici ,  Quirino  imperitarunt ,  &  fa- 
crum  feccrunt :  tantundem  Tatio ,  qui  rcgni  confors  crat, 
annuumque  intervallum  fuiflcrdonec  Numa  Pompilio  Re-  itet- 
jze  crcato ,  Romulo  regni  fucccflbr  datus  cfr.  Manfitque  ng" , 
mos  poit  cxactos  Kegcs ,  ut  fi  qua  tortuna  aut  cafu  confu-  tr^mm 
les  crcari  ncquirent,  vel  vitio  crcati  forcnt,  aut  fl  qtia^"*" 
turbulcnta  confufio  &  ncccffitas  premcret,  donec  de  con-  *£t£l 
fulatu  deccrneretur ,  aut  dictatorreipub.  daretur ,  inter- 
reges  prcceflcnt ,  qui  populo  vice  confulum  jura  darcnt. 
3  Quinctiam  fi  contentio  intcr  patres  &  plebem  foret  de 


T  I  R  A  QJU  E  L  L  U  S. 

I  Qp.otemfore  RomulHs.]  Liviusi. 
Dccadlib.  i.  Diom iius  Halicarnailius 
1. 1.  &  latius  1.2,  Plutarchus  in  Numa 
rompilio.  Scd  &c  quod  illi  de  quinque 
dicbus  dixcrunt ,  confirmat  Alconms 


Pedianus  in  Orationem  Ciccronis  pro 
Milonc. 

2  iAlii  f?r  ternot.]  Vide  omninO 
Dion.Halicarn.d.lib.2. 

3  QHmetirm fi contentio.^Uwius  X. 
Decadlib.j.4.  6C7. 

I  rei 


4<>  Alex.  abAlexandro 

magiflratibus  crcandis ,  aut  abfcntibus  confulibus  comitia 
habcri  non  pofTcnt ,  '  vcl  vitio  crcatis  magiftratibus  au- 
fpicia  rcnovari  oportcrct : :  vcl  confulibus  morte  fublatis, 
pMtrn  3  de  comitiis  &  creandis  confulibus  contentio  eflet,  inter- 
rcges  creari  compcrtum  cft  ,  ut  ellent  cjui  comitia  habe- 
rent,  magiftratuumcjucmuniaobirent»  4  Qui cjuidcm  in- 
terreges  finc  populi  fufrragio,  ad  concilium  plebc  non 
adjnilfa ,  a  patribus  tantum  aufpicato  creabantnr.  *  Quo- 
tiefcjue  per  interregcm  comitia  fiebant ,  in  patrum  potc- 
m  ftatc  eventum  comitiorum  fuifle  licjuct:  cjuippc  ncmo  in- 
terrex,  quiauflor  comitiorum  forct,  nifi  cx  patribus  crat. 
6  Diccbat  vero  confulem  plcrumcjueinterrex ,  ex  patrum 
decreto ,  quem  ipfi  voluiffent ,  cjuod  officium  prodendi 
interrcgem  ,  oratoris  fuiile  autumant :  7  poteratcjue  non 
modo  pra?tor,  fed  conful  aut  diftatorinterrexfieri.  Et 
fi  quando  proditus  intcrrex ,  munus  pro  cjuo  dicebatur, 
execjui  necjuirct, 8  exa&o  dierum  cjuincjuc  fpatio ,  alius 

fucce- 


inta- 
rcgem 
crea- 

bant. 

s$ 

inier- 
reges 

CiC.t- 


1  Vel  vitio  creatis.  ]  Idem  Livius 
cjuftiem  i.Decad.lib.  5.  &  8. 

2  Vel  Confiriibu*  mortefublatis.']  A  ut 
etiam  morte  implicatis  ,  Livius  d.1. 5. 

3  Dc  comitiis  &  creandi-s  Coff.  ]  De 
utrocjue  Livius  ],  7.  &  Halicarnaflxus 
fib.o.  ubi  loquitur  decreatione  L.Lu- 
cretii ,  bc  T.Veturii  Geminii  ColT. 

4  Xhsi  quidem  interreges.  ]  Halicar- 
naflxus  lib. t,  fic  fcribit,  Pofl  cujus  mor- 
tem  Senatus  atcepto  a  p,pulo  arbitrio  ton- 
flituendi  rempub.  pnefenti  flatu  conten- 
tui  c,  eavit  intcmges  :  qui  curiatis  comi- 
tiis  Rcgcm  ehxcrunt  L.Tarquinium.  Ti- 
tusLivius  i.Decad.lib.  r.  .Aliajenten- 
tia  afperior  infpeciem,  qua:  Patricios  coi- 
Tt  ad  prodendum  intcrregcmjubebat.  Et 
lib.4. Patitii,cumfine  turuli  magiflratu 
Kefp.efjet  coiere  &  intcrregem  creavere. 
Et  Iibro  fexto:  Penes  quosfunt  aufpicia' 
nempt  penet  patres.  N.tmplebeius  nullut 
magiflratm  aufpicato  treatur.  "Hobis  adeo 
fitnt  propria  ,  ut  non  foium  ijuos  populus 
Patricios  maiiflratus  ,  non  aliter ,  cjuam  J 
auspicatocreet :  fednos  quoque  ipfi  ,fin? 

fuffragio  popnli  «ufpicato  ,   interregem  \ 


prodamus:  Sc  Cicero  pro  domo  fua, 
.Aufpiciaquc populi  Roma.  fi  magiflratus 
Patriciicrcati  nonfint ,  intereant  neceffe 
e[i ,  tum  interrex  nullus  fit  :  quod  & 
ipfum  Patritium  ejje,  &  a  Patritiispro- 
di  necejfe  efl. 

j  Quotiefijue  per  interregem  comUia.~\ 
Hoc  autem  fiebat  ob  eas  caufas ,  quas 
fupra  proxime  attulimus. 

6  Dicebat  vero  Confulem.~\  Livius  1. 
Decad.lib.  j.ubi per  intcrregem crcatL 
funt  L.  Valerius ,  &  M.Horatius  ColT. 
&  iterumlib.  4.  Sc  Plutarch.  in  Pom- 
pejo,  ubidicitPompejuma  Sulpitio 
interrege  Confulem  creatum. 

7  Poteratque.'  Sic  Valerius  Publi- 
colafaftus  intcrrex  Livio  Decad.  1.  li- 
broi.  quijamconful  fuerat,  eidem 
ejufdem  Decad.lib.2.  Sic  tk.  M.Furius 
Camillus  faftus  interrex ,  quinquen- 
nioantc  Di&atorfuerat ,  utpatetex 
eod.Livio  1.  Decad.  lib.  5;. 

8  ExaRoqu:nqi<e  dierum  (patio.\~\i- 
licarnafTms  de  huius  magiftratus  crea- 
tione  loquens  fic  fcribit  lib.  2 .  Dxcenti 

fatre/  cenfcrifti,  ex  yniLui  Senatum  Rf- 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  47 

fuccedebat  qui  vices  fufciperet ,  donec  per  fingulos  in  01- 
bem  irent ,  '  ut  modo  tertius ,  *  nunc  quintus , '  aut  quar- 
tus,  +  nonnunquam  quartufdccimus,5  plerunquc  vigefimus 
proditus  interrex,  confulcs   magiftratufvc  faccret,  aut7^_ 
comitia  haberct.  6  Qiios  quidcm  intcrregcs  dum  honori»-<7«»i 
pra-crant,  confulum  vicemgercrc,  idcmque  juris  &  po-  ww""'' 
tcltatis  habcrc,  haud  dubiumcft,  donec  abfoluto  reipu- 
blkx  muncre,  interrcgum  poteftas  finirctur.  7  In  quo  id  i»ttr~ 
plcrumque  cvcnilTe  compcrimus,  ut  proditus  intcrrex, "£"" 
comitiis ,  qua?  ipfe  habuilfet,  conful  crearetur:  ficut  dc  yf.w. 
L.  Pofthumio  xMctello  traditur ,  qui  his  comitiis  quibus 
intcrrex  pnxcrat,  cum  Iunio  Bubulco  conful  fachisefr. 
Qui  ctiam  tanta?  poteftatis  crat ,  ut  Icgcm  fcrrc  poffcnt, 
fcnatum  confulerc ,  &'  confulis  munia  obirc.  Hoc  quoquc  imt* 
diccrc  haud  ni<zct ,  linc  caufa  intcrrcjzem  diccrc  haud  Iicc-  "SF* 
rc  :  fcd  quum  turbulcnt.r  confufioncs ,  auttumultus  co- diccre 
mitia  impcdirent,  8&  nifiad  quartinn  calcndas  Fcbrua-W0"/'" 
rias  crcari  non  Hcuiffe.    Et  li  quando  comitiorum  caufa 
interrex  proditus  cffct,  quod   plerunque  ufu  venicbat, 

nun- 

iut  qtis.rtM.]  HalicarnaflTaEus  d. 


ge  Rcntulo  confiitutnmdiximus,dijiributi 
m  decurias  ,  dtctmvirk  firte  dmnktt- 
bant  urbi)  imperium.  Hinonfimut  ,  fed 
nntts  poli  alium  «ww  diebus  HBores  ba- 
bebant  c.tteratjtte  injtgnia  re^JA,  ou.e  ceu 
per  manus  tradeb.mtnr  dprimo  deinceps 
uftjue  ,-d  ultimum.  Tum  ^anmnMM 
i!tc  mitpjhcieits  mi^rabat  ad  ferjncttim 
dccuriam,  <£?"  inde  rmfum  ttd  aliam.  Su- 
pra  etiam  dictum  eft  ibi,  Qnottmpr.re. 
Alconius  Pcdianus  in  Orat.  pm  Milo- 
ne,  Sc  Apptauus  bellorum  Civil.  1.  r. 

i  Ut  mode  tertiu*.]LWms  r.Dccad. 
lib. '.  in crcatione  L.Lucretii,  &c  Ser- 
vii  Sulpitii ,  &  aliorum  Tribunorum 
militum  :  &ceod.lib.  paulo  ante ,  h>- 
ttrrtgtstrts  deinctps futrt  L.  V.ileruts, 
Sl^Servilius  Fidcnas,  M.  Furitu  Camil- 
lus. 

2  Kunc  <7«/»/«^.]Livius  i.Dcc.1.8. 
ubi  Cornclius  iterum ,  &Cn.  Domi- 
tius  Cofl?  crcati  fitnt  per  quintum  de- 


hb.2. 

4  rt\onmintjuam  nuartus  decimu*.'] 
Livitis  r.Decad.lib.8.  incrcationcC. 
Pctilii,  &  L.Mugilani  Confulum. 

5  P.eruntjue  'vigcfimus.]  Liviusl.7. 
Decad.  r.  fcribit  ad  undecimum  ufquc 
interregcm  aliquando  perventum 
ftafie.  Infcftam  inde  patribus  plebem, 
interreges  cum  accepiflent,  ad  undeci- 
mum  interregem  leditionibus  ccrta- 
ttim  efi.  Vtde  Dionyfium  Halicarnal- 
feum. 

6  Quos  tjuidem  inftrregts.]  Fenc- 
ftella  cap.  4.  &  Pompo.  Lxtus  c.  5 .  de 
Rom.  magiftratibus.  Blondus  lib.  5 . 
Romxtriumph. 

7  Intjuoid  pleruntjuc.]  Liv.  $.Dee. 
lib.7.  Exquointelligc,  MngiUo  hicle- 
gendum  elTe  non  Metetlo. 

8  Et  nifi  ad  tjuartum  Calend.  Fcbr."] 
Afconius  Pedianus  in  Orat.  Ciccronis 


nmmiiucrregemM.Valer.Corvinum.  I  pro  Milonc  dicit  ad  14. 


I  Knii- 


«j.S  Alex.  abAlexandro 

1  nunquam  ab  co  qui  primus  prodcrctur ,  *  fcd  qui  fecun- 

do- auttcrtio4acdeinccpsin  orbcm  iifent,  vcl  comitia 

habcri ,  vcl  di<ftatorcm  dici ,  aut  confulcm  vcl  tribunum 

creari.  '  Fcrtur  vcro  Sylla ,  cum  fumma:  eflet  potentia?, 

confulibus  morbo  fublatis ,  pcr  fcnatum  intcrrcgcm  creari 

mandafle:fcilicct  qui  non  confulum  comitia  excmpiovctc- 

ri  indiccrct,  fcd  ut  fc  dictatorcm  ad  imagincm  anticjuitatis, 

c*fa-  indictis  comitiis  crcaret.Ncque  ncgavcrimCa-farum  tem- 

nm     poribus  nullum  intcrrcgnum  fuifle  ,  quum  unius  impcrio 

fZ'iCm  occupata  rcpubl.  fenatus  cflct  ncgligcns  &  rcmiflus ,  &: 

inter-  vix  ulla  foret  libertatis  imago,  6ni(i  poft  Aurelianum, 

rfye"m  ^1111111  ^e  principc  dcligcndofcnatusopinionevagaduce- 

rctur ,  &  cum  militibus  tumultuantibus  non  confcntiret, 

pcr  fex  menfcs  deligendo  principiinterregnum  fuiffc:  do- 

ncc  Tacitus  in  imperio  aflumptus  fuit ,  qui  fummi  prin- 

cipis  fpcm  oftendit*.  Tametfi  mortc  fublatis  Casfaribus, 

fxbu-  quoties  de  principc  deligcndo  ambigcbatur ,  adfcnatum 

tt*,ad  Romanum  rcm  pertinuffle.3  multiplici  excmplo  proba- 

tnmrcs  tum  fit:  7quod  Trajanus  facere  deftinarat ,  utfiquidei 

Kom.    evenif]et  humanitus ,  principem  reipublica?  fcnatus  daret. 

nebat. 

T  ttunquam  abeo auipri»ius.~\  Idem 
Afconius  in  d.  Orat.  Nonfmt,  inquit, 
riioris,  ut  abio  ,  cjui primus  interrex pro- 
ditus  erat ,  comitia  habcrentur. 

2  Scdquifecundo.}  Liviusi.DeC. 
lib.6.  ftatim  poft  princip.in  creatione 
A.Valerii  Publicolae,  &  L.  Virginii  cV: 
aliorumTrib.  militum,  &  lib.  10.  in 
creatione  L.  Cornehi  Scipionis  ,  & 
Cn.FulviiConfulum. 

5  ^Lut  tertio.)  Supra  eodem  ca- 
pite  dictum  eft  in  verbo  ,  Vt  modo  ter- 
tms. 


Cffi- 

ribus 


4  «^frff/W/jf.JNam&prxternu- 
meros  praeccdenres ,  videbis  de  unde- 
cim  (ut  jam  diftum  eft)  apud  Livium 
r.Decad.  Iib.-*.  increationeP.  Valerii 
Publicola*,6c  C.Martii  RutiliiConfu- 
lum. 

5  FertnrwroSylla.]  Appianus  1.  r. 
bellorum  Civilium. 

6  l^ifi  pofi  .Aurelianum.~\  Flavius 
Vopifcus  in  vita  Taciti  Imperatotis  in 
princ. 

7  jQuod  Trajanus.]  Alius  Spartia- 
nusin  vita  Adriani. 


Caput 


Ceniales  Dies.  Lib.  V. 


49 


Caput    VII. 

Sficrificiam  Latinarum  quomodo  in  Albanofitbat ,  QT 

qua  erant  feru,  quivc  popult  adja- 

crum  convemrent. 

ROmanos '  Confulcs  comitiis  creatos,  fortitis  provin- 
ciis,  aut  extra  fortcm  datis ,  Latinas  fcrias  indiccre 
confuevine,planc  perfpicuum  eft:  Joviquc  Latiali  in  mon- 
te  Albanofacrum  facere ,  quod  Latiar  dixere ,  ubi  carnem 
Latinis  populis  dare  mos  erat ,  quse  vifccratio  di&a.  Eft  **&* 
enim  mons  Albanus ,  intcr  Albam  &  urbcm  Romam  tra-  Jn' 
ctu  fcre  pari  disjuncr.us,ubi  tcmplum  a  Tarquinio  Supcrbo  km 
Jovi  Latialiconftructum  fcrunt,  facrumquc  inftitutum,ad  ™ms' 
quod  Latini  populi  numcro  fcptem  &  fexaginta,  ftato />/«"» 
tcmpore ,  nonnunquam  nodlu  ad  lumina  frequcntes  con-  £j?* 
venircnt, ibique  nundinas  habcrent :  utque  alii  agnos,  alii iit. 
cafcos ,  nonnulli  lac ,  plcrique  molam  ad  commune  cpu- 
lum  affcrrcnt, *  &  una  taurum  immolarent,  concordi  fuf- 
fragio  ftatutum  crat :  tauroquc  immolato ,  &  ca?fa  victi- 
ma,  riteque  facrificio  perfe&o,  ut  quifque  populusqui 
ad  ficrum  acccfferat ,  &  quajquc  civitas  carnem  pofcerct, 
de  tauroque  partem  acciperct ,  prifci  moris  erat.  Princi- 
patus  vero  facri  &  publici  concilii  caput ,  haud  dubie  pc- 
ncs  Romanos  fuit ,  quas  quidcm  ferias  conccptivas ,  non 

ftati- 


TIRAQJUELLUS. 

I  Romanos  Confu!es.~\  Idvidereli- 
cetex  infinitis  locisLivii ,  ex  cjuibus 
multa  in  fecju.  afFcremus.  Id  autem 
princ.  udjue  ad  vcrfic.  C«m  enimft  i.i- 
rum ,  eft  Dionyfii  Halicar.  lib.  4.  Sed 
de  vilceratione  vide  Varronein  lib.  1. 
aur  ex  aliorum compur.  4.  ling.  Lat. 
Livium.j.  Decad.  l.b.  2.  ftatimpoft 
princ.  oi-Scrviumlib.  1.  Aneidos  in 
eum  locum, 

Tergora  diripiunt  coftii  &  vi/icra  nn- 
dant. 
£tlib.6.coloco, 
TtK,  11* 


Et  folida   imponit  taurorum  'uifccrd 
fiammU. 
Vide  infra  in  verbo ,  P;  opterea  C.  FU~ 
nunio. 

MERCERUS. 

1  T.tnruminmjolaren/.]  Hic  Taurus 
olim  niveus  efle  d.bebat.poftea  ex  Se- 
natus  dccrcto  potuit  efle  ruiTus.  Arn( 
lib  2.  1»  ^.■ilb.uio  anticjuitus  montetntd* 
tos  alios licebat  quam  nrvei  tauros  immo- 
Uart  c.tndorif.  Nonne  iflum  morcm  , ;  eli- 
"ionemquc  mutailis  $  ./4tquc  ut  rnffidet 
lictret  dari^ftmtus  conftitHtnmfancltonc  ? 


t  fri.t- 
mm 
q:ut- 
tuor 

d:..ii- 
■MT. 
Conte- 
pti-.-x. 

J  :■:■>:- 
>  ':.:■:: 
>,/.;-' 
tl ■■:.{■. 
t  Idctn 
inji-a 
lib.  6. 
c.tp.  \  i . 
qui 
P.tgd- 
n.tlia 
iticim. 


50  Alex.  abAlexandro 

ftativas  eflc  multi  putarunt.  T  Cum  cnim  feriarum  qtia- 
tuor  eflent  genera ,  ftativa? ,  conceptiva?  ,  imperativae ,  aut 
nundina? :  Stativa?  autcm  faerunt ,  quas  itatis  dicbus  ac 
menfibus  fcrvantur ,  vcluti  Saturnalia ,  Lupercalia ,  Ago- 
nalia :  Conccptiva.'  qua?  in  dicm  ccrtam  .1  pontirice  vel 
magiflratii  concipiuntur,  qucmadmodum  Latina?,  Scmcn- 
tinasj  Paganaiia,  r  vcl  Compitalia:  Imperativa;,  quas 
conful  prartorve ,  aut  pontifcx  maximus  pro  arbitrio  indi- 
xit: :  Nundina?  vcro  fcmpcr  paganorum  habita?  funt  feria?, 
'  quas  Kortenfius  nefaftas  cfle  fanxit ,  ut  ruiticis  qui  nun- 
dinandi  caufa  in  urbcm  vcnerant ,  litcs  componere ,  & 
Icgcs  accipcrc  facultas  foret.  **  Quod  quidcm  facrum  vcl- 
ut  annivcrfarium  iinc  piaculonecprarmitti,  nccfupprimi 
poterat.  Idco  fidilatumautomiiiumforet,  piaculumad- 
mitti  putabatur  :  namque  illud  itcrari ,  aut  intermitti ,  vel 
non  fuotemporccclcbrari,  prodigium  erat.  T  Proptcrea 
Cajo  Flaminio ,  quod  fccundo  Punico  bcllo  conful  Lati- 

nas 

Utque  dies  ineertd  fkaru  fic  tcmpoie 
certo 

SeminibusjdCtM  efl  ubifxtus  ager» 
Z  Kundinx vero.j  Pliniusl.i8.c.$. 
An  autem  hx  eflent  apud  veteres  non 
parvum  dubium  erat ,  ut  videbis  apud 
Macrobium  d.lib.  r.cap.  16. 

;  JQum  tiortenfius.  ]  Id  accepifle  vi- 
detura  Macrobiod.  lib.i.  cap.16.  qui 
tamen  aliter  dicere  videtur.Feftus  au- 
tem  Pompejus  lib.  12.  I^undin.ti,  in- 
cjuit ,  fcri.tr  um  diem  effe  voluerunt  anti- 
qui ,  quc  rujlici  mercandi ,  vendendique 


TIRAQUELLUS. 

I  Cum  cnim  fcriarum.  ]  Hxc  funt 
Varronis  lib.j.  aut  aliorum  computa- 
tione  5 .  lingux  Latinx ,  &  Macrobii 
lib.  r.Saturn.cap.16.  Sedquasilli/r*.;- 
ti-.-.is  vocant,  Feftus  Pompejus  lib.  6. 
jiat.ts  vocat,  cpod  certo  ftatutoque  die 
oblcrvarcntur,  &  de  concepti  vis  idem 
Feftuslib.  3.  ubi  Concepihx  ,  inquit, 
fcrixfcfla  diccbantur,qtixinccrtis  diebus 
obfcnabantur  quotannis  ,  ui  Scmcntinx, 


eompitalitix. Scd  &  de  ipfis  Scmentinis  1  cauf.t  in  urbem  conienirent ,  eumque  ne- 
ipfe  Varro,  Reirufticxlib.  1.  cap.i.  in  Yfaflum  ,  m ft  liceret  cum populo  agi  inter- 
princ.  Etde  Panagalib.Dior.yfius  Ha-  peBarentur  nundinatorer. 
licarnaflius  lib.  4.  ubi  dcclarat  qux  ca  |      4  JQuod  quidemf*erum.~]$cil\cet  La- 


fint,  &  Ovid.lib.  i.Faftorum  his  verfi- 
bus  , 
Tcr  qu.ttcr  cjohifignantes  temporaTa-  \ 
Ihs, 
"Hecjementina  efl  ulla  reperta  dies. 
Cum  miki  (fcnftt  enim)  lu.x  hxc  indi- 
citur  ,  inquit, 
TSrluft :  quid  a  F.tflit  non  fl.it.tf.tcra 
petis  ? 


tinariim  feriarum.  Nam  Scid  viderc 
licet ex multis  Livii  locis ,  exquibus 
nonnullos  inferius  adduccmus. 

S  Propterea  C.Flaminio.]  Plutarchus 
in  Hannibalc,& Livius  ^.becad.libro 
primo,adrin.exquointelligcsid  quod 
fupra  in  princip.  diftum  eft  ,  Jovi  La- 
tfali  id  facrum  ficri  folitum  in  montc 
Albaiio. 

1  Sj]u-:t{ 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  51 

ms  non  indixilfet,neque  facrum  in  Albano  fcciflet ,  fed  Ji- 
xx  modoflnc  more ,  iine  aufpiciis  ad  exercitum  profcchis 
eflet ,  dirum  fuit ,  &  haud  multo  poft  publica  cladc  expia- 
tum,  fiquidem  ad  Trafunenum,  quuminconfukaauda- 
cia  m  hoftes  irruilfct ,  dcpulfis  &  diffipatis  copiis,  totoque 
excrcitu  profligato ,  &  nefanda  ca:de  aftliclo ,  prartcrmifli 
facri  pcenas  dcdit.  '  Quod  i\  in  eo  facro  non  omnes  Latini 
carnem  accepilfent ,  :  fed  aliquid  dilatum  i  pratcritumve 
fuiffet ,  aut  ncglecla?  caTcmonia? ,  intermilfumve  folcnnc  cv 
eflet ,  tanquam  non  rite  exhibitum  forct ,  dcnuo  inftaurari "'"' 
oportebat.  4  Ea  vcro  qua?  non  annivcrfaria ,  fcd  calenda- >■ 
ria  dicuntur  facra,  i\  quocafuaut  fortunadilata,  vel  fuo  Ct!™~ 
tcmporc  omiffa  forent,  tte  differri,  &  novari,cv  rcpeti  pof-y^. 
fe  finc  piaculo  vctcrcs  crcdiderc.  5  Has  crgo  Latinas  Tar- 


monix 

«4- 
um. 


T  -fV/f/yMWe/Tioo.jLivius^.Pec. 
libro  fecundo  ,  Fcix  fatinxpontificitm 
decrcto  injhturatxfunt  ,  cjuod  ab  .Ardea 
tjuefii  in  Sm.nu  crant  ,  fibi  tn  monte  *Al- 
Itano  latints  c.trncn,ut  affolct  datam  non 
tffe.  Et  libro  fcptimo.  Latinx  injianra- 
tx ,  cjuod  l.aurentibus  caro ,  cjux  dari  dc- 
heret,  d.tta  nonfucrat. 

1  Sed  alitjuid  dilatumi\  Utdi&um 
eft  fupra  proxime.  Non  licebat  autem 
difFerri  \xx.c  facra  ,  quia  anniverfaria 
crant ,  ut  dicenius  infra  in  verbo ,  Ea 
lero  cjuX  anniverfaria. 

J  Trxteritumve  fuiffct.~\  Livius  5. 
Decad.Iib.  1.  L.ttinx  fcrix  futrc ad  diem 
11 X.  T^ion.  Ma)i :  in  cjuibus  cjuia  in  una 
fjojtid  nutgijirtttus  Lanuvmus  precatus 
tion  cr.tt,  P.R.  Quiritium,  rcligioni  fuit. 
Ld  cum  ad  Senatum  rcl.-.tum  efpt  ,  Sc:i.i- 
tufjue  ad  poutificum  collcgiumrejeciffet, 
psntificilus  ,  cjuia  non  rcchfaiix  lati.ix 
effcnt,  infiauratis  Latinis,  placuit  Lanu- 
vinos ,  cjuorum  opera  inftaurat*}  cljc.it , 
hofiiasprxberc,cyc.  cjuarfecj.iuntur.  Et 
Iiic  vide  omnino  qax  fcripfimus  in 
noftris  Commentariis  ad  l.boves.§-hoc 
fcrmone.  num.  regulx  26-  incip.  ^idde 
-uod  apudipfes  l(pm. 

4  E.t vero cjux  non  annivrrfana. ]Li- 
vius  j.Dccad.  lib.z.  fcribir,  Anniver- 


quinnis 

larium  CererisfacrumCanncnficIadc 
intcrmiflumfuille:  qtiia  nec  lugenti- 
bus  id  facerc  fas  eflct ,  ntc  ulla  i n  illa 
tempeirare  matrotra  expers  lucftiis  fue- 
rat.Servius  enarrans  locum  ilhun  Vir- 
gil.8.Aneid. 

IntCrcafacra  hxc  (ijuande huc  venijii* 
amici) 

lAnnua,  cjux  differ,  e  neph.ts,  cclebtate 
faventes. 
,A;>niverf.iria,\nC]u\t,facrificia ideo  nr» 
diffcruntui ■  ,cjnia  nccitcr.vt pofffunt.  \a>n 
Calendaiia,Ji  cjuafucrint  ratione  dt  .it.<, 
poffunt  repeti,  nec  piaculum  corum  inter- 
mifiione  committitur.  Vide  in  d.  noftris 
Comment. d.  I.bovcs.  num.reguli  ;j. 
incip.   Hucque. 

S  H.tf  -jcro  Idcinm  T.rrr/u;nius.  ]HoEC 
ufque  ad  ea  verba  ,  IntcMch  dcinde 
terhpore,  funtDionyfn  Halicarnaflii 
libro fexto,ad  finem.  Cujus  hatc  verba 
funt  reddita  Latinitati  a  Sigifmundo 
Gelenio.  'Supplic.ifiones  etiam  Senalur 
dccrrvit  ob plchis  in  •rratiam  rt.htum,  cy 
Fcriis  ttttinii  dicmtertium  addidit,  cum 
prius  duotantumfucrint ,  frimusconfi- 
cratuc  d  Rr^e  Tarcjuin\o,cjv.otcmporc  de~ 
vicit  Hetruriam  ,  attcr  .1  pcpuln  add.tw, 
ejuandorernbus  fulfis  libcrtatem  rdcptnf 
eji  :  tur.c  W<?  tertint  accejl.t  poji    ccvt- 


D  z 


lilUtani 


dni  re- 

ligioft 

P°ft 
1  Ittr 

n.tr. 


52.  Alex.  abAlexandro 

quinius  a  principio  in  unam  diem  indixit :  Poft  Regcs  ve- 
ro  exaCtos  *  alterapopuii  juflu  adjici  cocpta  fuit.  Demum 
rcftituta  plebe  qua:  ad facrum  montem  fecefierat ,  in  tres 
aut  quatuor  ciies  indictas  a  confule  vel  prxlccto  Latinarum 
fuifTe  :  intetjecto  deinde  temporeindccemdilatasfcrva- 

t>'"  tjafqueinvenimus.  ,'Ultraquos,  duo  etiam  poft  Latinas 
religiofi  dies  habiti ,  *quo  tcmporc  folcnne  iudicrum  in 
Capitolio  fieri ,  quadriga:que  concitocurfu  decertare ,  vi- 
clorque  ccrtaminis  in  pal,mam  vicr.oria:  abfinthium  bibere 
folcbat :  '  quib.us  dicbus  U  cum  Latinis  cV  populo  Romano 
bellum  intcr  cos  aut  dimicatio  foret ,  inducia:  dabantur: 
namcjue  indictis  feriis  Latinos  populos  invicem  arma  w* 
mere  aut  acie  dcccrncrc ,  vel  agros  hoftili  modo  vaftarc, 

Pe»e~  finc  gravi  prodigio  non  Mcebat :  tunc  enim  odia  offenfio- 
nesque  quiefcebant.  4  Cumquc  poft  pugnam  ctim  Vejen- 
tibus  ad  Vcfuvium ,  foedus  ictiim  fuerit  cum  Laurentibus, 
dcinceps  fln^ulis  annis  poft  dccimum  Latinarum  denuo 
innovari  fcrvatum  cft.  Sed  ficut  hoc  facrum  in  Albano, 
5  fic  Vencris  templum  Lavini  celcbre  Latinis  populis  erat: 
ad  quod  convenire ,  &  annua  facra  ftato  die  facere  affue- 
rant ,  quorum  Ardeatcs  (qui  antiftites  templi  erant)  pra:- 
cipuam  geffere  curam.  6  Manfitque  in  pofterum ,  ut  il 
quod  nomini  Latino  impendcret  bellum ,  vitandannjuria: 
caufa ,  in  Albano ,  7  aut  ad  lucum  Ferentina: ,  quid  fa- 

cro 


yn  te>n 

plum 

<tpud 

L.tti- 

nos. 

Con- 

ciiium 

Lati- 

nrrum 

in  .Al- 

bano 

aui 

luco 

Fertn- 

tino. 


tiliatam  plebempatribus.  Adde  &  quar- 
tumpoftquam  reconciliavit  cum  pa- 
tribus  plebem  Camillus  apud  Livium 
i.Decad.lib.6.  infinc. 

1  Ultraquot  duuttiam.~\  Hxc  alibi 
diccntur  oportunius. 

2  Quo  ttmpore  fuienne.~\  Pliniusli- 
bro  zj.  cap.7.  de  abfinthio  loqucns  fic 
fcribit ,  De  ufu  ejus  ctmvemt ,  berbttfier 
eillimJ  ,  atque  intcr  paucas  utiiify.ma, 
praterea  facrii  popuii  Romani  ceiebratx 
peculiariler.  Siquidcm  Latinarum feriis 
quadri-*  certant  in  C  apitolio  ,  liciorque 
nbfinthiwn  bibit  :  cretlo  fanitatempra- 
miodaribimorifice  arbitrati*  m.ipribuj. 


5  Quibusdiebits.']  Macrob.  Saturn. 
lib.  i.cap.  16. 

4  Qumcjue  pofl  pugnam.~\  Livius  r. 
Dccad.  lib.  8.    Cum  Lauremibus  ,  ait, 

fxdus  rentvari  )uffum  ,  renovaturque  ex 
eo  quotamii  pojl  diem  decimum  Latina- 
ruii.. 

5  Sic  feneris  templum  La-jini.~\  Vidc 
Halicarnaflxum. 

6  IVl.uifittjue iu poflr,um.~\  Idem. 

7  .Aut  .:d  lucum  Fe>  entinai.  ]  Livius 
r.Dec.  libroprimo,  ftatim  poft  princ. 
regni  Tarquinii  Superbi,  Jam  magna% 
inquit,  Tarquinii  auiloritas  inter  Lati- 
nornm  procere s  eratfCnm  in  iliem  certam, 

ut  ad 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  53 

clo  opus  foret ,  communi  confuio  decernerent.  T  Ana-  -*>*?- 

.    .  L  ...  .    .  ....  pww. 

gnini  autem  concihum  Hernicis  popuhs  111  circo  quenr 
maritimum  vocant,  indicebant.  ~  Gracis  vero  convcn- g.-.<.''. 
tum  Amphicxyonum  ab  Amphictyone ,  Heleni  filio ,  in-  A**- 
ventum  quod  fuitfanctiflimum  Grxcia?  conciiium,  hujus^"". 
inftar  facri  tenuilTe  dicunt ,  '  ad  quem  duodecim  florcntcs  ms. 
Graeciasurbes  initio  veris  &  autumni  convenire  ,  &  Ccrc-  G> 

■  rum 

ri  facrum  faccre ,  deque  maximis  rcbus  communi  decreto  «»«- 
decernerc  folebant:  cjuod  ad  Thermopylasindicebatur,'"""* 
&  Pylaicum  vocant.  4  Fucrc  autem  populi  qui  exciti  fcdi- 
bus  illuc  confluebant ,  Iones ,  Dorii ,  Perrhabii ,  Bccotii, 
Magnctes ,  Achai ,  Phthii ,.  Melienfcs ,  Dolopes ,  „£nia- 
ncs ,  Delphi  &  Phocclifcs.  5  Pratea*  quos  Homoloctos 
populos  hujus  facri  imaginem  praetulilfe  tradunt.  Diflecto 
cnim  in  minimas  partcs  bovc  immolato ,  fcedus  jungunt, 
&  facrum  faciunt.  Ncc  dcfunt,   qui  Diana?  tcmplum, 

cjuod 


vt  adlucum  Tcrentinx tonxcniant  ,indi- 
tit :  ejje  qux  agere  d.e  rcbus  cammunibus 
yelit. 

1  ^Anagnini  .-utem  ccnciHum  Hcni- 
t'u.)  Livius  i.Decad.  lib.  9.  nonadeo 
longe  antc  rincm;  ld  *gir  f  p.xfii  Hc  >«- 
ci,  concuium popnlorum  omnium  habcnti- 
bus  udnaqninis  in  circo  quem  maritimum 
wcant :  prjtcr  .Analitratcm,  Fercntina- 
temque  &  ferulanntn  ,  omnes  Hcruici 
mminis  pojmio  Romano  belium  indixc- 
runt. 

2  Gr.ccis  vcrq  con'jcntum  ^Ampbiflyo- 
timn.]  Ciccrolib.  2.  de  Invent.  Undc 
dccrcta  Amphiftyonum  citat  Demo- 
fthencs  inOrationepro  Ctefiphonte. 
Conftabat  autem  Amphictyonum 
conventus  cx  fcptem  Grarcia:  civitati- 
bus,ut  docet  Strabo  Iibro  octavo.  Un- 
de  autem  Amphidyonum  nomeu  de- 
ducatur ,  docet  DionyfiusHalicamaf- 
ficuslibro  quarto.Amphictyoncrn  He- 
leni  filiumcommentum  efle  Ainphi- 
ctyonicum  concilium,cui  ab  ipfius  no- 
minenomen  indiderunt.  Hujuscon- 
cilii  mcminit  Plinius  1. 3  5.  c.  9.  Pau- 
faniaslib,  10.  dicit  hiinc  Amphi&yo- 


ncm  Deucalionisfiliumfuifle. 

5  ^idqucn  duodec.m.)  HlC  ufque 
ad  verficul.  Fuere  autcm,  funt  Strabo- 
jiis  lib.  S.  Sed  cc  quod  hic  dicitur  de 
Thermopvlis  idcm  dicunt  Hcrodotus 
in  Polymnia  &  Paufanias  111  Achaicis, 
ubi  &  idcm  dicit  de  Dclphis.  Et  cjuod 
hicPylaicum  dicit  id  concilium  fuiflc 
vocatum,  poteft  videri  Alcxandnun 
aberrafle ,  &  Pyxlam  dicere  debuifle, 
ex  Strabone  ubi  fupra.  Pylaicum  au- 
tcm  aliud  dichim  cft,  ut  dicemus  pau- 
lo  poft  in  vctbOfConcitium  quoquc  XLto- 
lo.um 1  ibi  videto. 

4  Fuac  au  rm  populi.]Hxc  Paufl- 
nias  lib.  k.  Scd  quod  ad  Magnetes 
lpectat,  Livius  4-Dcc.  lib.5.  itadehis 
loquitur  tanquau»  illorum  cfictpro- 
prium  concilium. 

5;  Pr.ttcr  quo  <  Htmoloclo  f.  ]  Hwnolof  - 
tus  kgendum  eft  cx  Zenodoto  ,  qui  id 
de  illis  prodiditin  enarrationeillius 
proverbii,/Ssc  0(Moxo-j?<i>v.id  eft  bosHe- 
molottoru.n.Mprcm  hunc  Scythis  fuiflc 
teftatur  Lucianus  in  Toxaride.  * 
COLERUS. 
*   Dc  quo  vide  hujus  libri  c.  j. 

D  2  1  Luzdw 


Imgdu- 
ni  ar.i. 


<s£to- 
lorum 
couci- 

>■'■». 


Bxotio- 
rum. 

Athe- 

ttien- 

jium. 


54  ^lf.x'.  An   Alfxandro 

cjuod  eft  in  Laconia?  finibus,  hujus  figuram  obtinerc  di~ 
cant.  lllic  cnim  Laconcs  &  Melfenii  fl  atuto  facrificio, 
quod  in  dicm  ccrtam  quotannisfaciunt,  crcbraconcilia 
indicunt ,  &  advcrfus  maxiinos  conatus  dc  fumma  rcrum 
confu]tant.  '  Lugduni  quoquciibi  Arar Rhodano  commi- 
fcctur ,  communis  ara  finitimos  concivit  populos  numcro 
fcxaginta  :  ad  quod-facium  lingulievocati ,  ingcnti  coacSa 
manu ,  advcntabant,  dequc  rebus  magnk-indicto  concilio 
deccrncbant.  2  Concilium  quoque  ^Etolorum,  quod  Pa- 
ria?tolium  vocant ,  magni  nominis  iuit ,  in  quo  nifi  in  Pa- 
na?tolico  &  Pyrrhiacho  conciiio  dobelio  vcl  pacc  dccerni 
nihil  potcrat.  ;  In^PalladrsIoniaetcmploPambcEotiafa- 
cra  conciiio  concurrente  Bceotiatota,&  conciiiapopu- 
lorum  magno  concurfu  ad  oinneshoftium  motus  frequen- 
tia  fiunt.  4Et  Panxgyrcs  Athcnis  quinto  quoque  anno, 
5  atquc  in  Ncptuni  tcmplo  Hciiconii  ab  univcrfis  Ionibus 

con- 


TIRAQJ.IELL.US. 

1  lugduni. ]Stiabo  1. 4.  non  femel.. 

2  Coucitium  rjuotjue  ^EtolorvHu'^9A-\ 
vius4.Decad.lib.  1.  Conc!lium,\nquit, 
JE.tolorumjiatuta  die  ,  tjuod  Panstolium 
-j'jc*nt,futuntm  erat. Et  paulo  poft,C«?H 
legihus  cautum  effet ,  ne  depace  MJoiie, 
mfi  in  Panxtotico &  Pjlaico  concitio age- 
rctur,decer»erent  exttmplo.  Ex  c]'io  jam 
intelligis  hic  non  Pjrrbiachum,\~cd  Pj- 
laicum  eflelegeiuium.Nam  &:  ita  qufc- 
quevocatum  fuifle  dicit  idem  Livius 
ejufdem  4.  Decad.  lib.  j .  cum  ita  feri- 
bit,  Corneiius  Thermopyl.ts,  ubi  fietjuens 
G,  acne Jic.tis  dicbus  v[fefiletconventus  : 
(Pylaiatm  appellant)  venit.   Qm  locus 

ambiguufn  reddic,  quod  fupra  ibi,  4d 
tjuem  duodecim ,  diximus  de  Pylaico. 
Sunt  autem  qui  in  hoc  Livii  poftremo 
locolegunt  non  PyLucumfcd  Py'aam, 


is conventus  Pylaicus  fivePyleusvel 
^PyleaR  vocetur  ab  eo  loco.Nam  &:  ipfe 
Herodotus  non  multo  poft  memorar, 
Pyla'gOras  Amphiftyones  apud  Py- 
Ixam  congregari.  De  quo  tk  nos  fupra 
libro  tertio,cap.  vigeiimooctavo,n.j'. 
Vide  Budxum  in  Annot.  in  Pandedtas 
ln  /.  ult.  dc  Scnator. 

5  h:  Palladis  Tonix  tcmplo  Pamboro- 
tia.]  5:trabolib.8. 

4  Kt  Pan.eqyres .Atbenis.]  Panxgy- 
rias  dicit  Herodoms  in  Erato,  his  ve£- 
bis  ,  Quof.tcium  eji  ,  ut  ab  hu-us pugnx 
tempore  ,  ejuotics  .Aihenienfvs  firnnt 
hojli.ts  ajiud  Panx^  yria< ,  id esi  j>ublicos 
conventus,rjtta  ejurnto  tjuocjue  annofiunt, 
Athtnienfis  prAcoconceptts  icrbitpre- 
cetur  bouaAihenienfibuspariter  &  fta^ 
tx-nftbus. 

5   ^AtejueKeptuni  templo  Helieonii.~\ 


deqtia  Strabolib.  9.  inaliquotlocis.  j  Strabolib.8.  fcribit,  Homerum  hujus 
Jta  tamen,  ut  intelligas  Pylaicum,five  :  facrificii  (ut  quidam  veferunt)  memi- 
mavis,  Pylaeam  vocari ,  ob  id  quod  ad    nifie  ,  cum  inquit, 
Thermopylasindicebatur.   NarBqUas  |    Au-mp  h  Svy.iv  a.ili ,  xj  fywya  a>s  ott 
Grocci  Thermopylas  vocant,  i  ndigcr.a;  TrxZp®» 

&  accolx  Pvlas  appellant ,  ut  tradit     "Hpo^sv ,  i>\x6p${j!§hi*nw*iov  dy.<iit 
Herodotus  lib.  7.  ut  non  mirum  fit ,  fi  a.va.>0x. 

ltte 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  55 

conventus  &:  facrum  fit ,  cjuod  vocant  Panionia.  Fuitcjuc 
alter  conventus  '  Amphictyonum  in  Troezena  tcmplo '  *"' 
Neptuni  inclyto  ,•  cjuo  cx  feptcm  civitatibus  populi  ad  *»um 
communc  facrum  pari  ufu  &:  commcrcio  coibant.  Ha?  twnt»- 
fuerc,  Athena?,  Praiium,  Epidaurus ,  j£gina ,  Nauplia,  t.oc^c- 
Orchomenus ,  &  Mynius.  ~  Apud  Cares  autcm  Chryfao-  "'"■ 
rci  Jovis  tcmplum  omnibus  Caribus  communis  concilii 
locus  crat.   }  Et  Sybaritis  Omarii  J  ovis  dclubrum ,  in  cjuo  syb.ni- 
Sybaritx,  Caulonita?  &  Crodemata?  conveniunt.   Et  Do- '""""' 
riis  in  Epitropio  Apollinc ,  ad  cjucm  convcnicntcs  cum 
uxoribus  &  libcris  facrificant ,  ibicjuc ,  cx  omnibus  oppi- 
dis  &  vicis ,  l\  qua  confultatio  rierct ,  civcs  &  incola?  con- 
cilio  adeflc  aiTucrant.    s  Pra?  cxteris  vcro  Scnonum  con-  Se"0' 
vcntus  fcrtur  immaniffimus ,  quoomncs  ejufdcm  fangui- 
nis  ftatuto  temporc  in  fylvam  rcligione  facram  conve- 
niunt:  ca?foquc  publicc  hominc,  barbara  fcritatc  vi(5H- 
mam  faciunt ,  &  dcbcllis  confultant.  6  Pra?tcr  quos  tuit 
conventus  in  Olympia  Diana?  Alphconia?,   juxta  Al-„.fc","M 
phcum  :   ficut  Elaphix  &  Daphnia?  ac  Laurca? ,  cjui  annis  r„  o- 
iingulis  ftato  die  cclcbrantur.  7  Uni  foli  feruntur  Britanni,  ^il'* 
qui  quum  variis  faclionibus  laborent,  ad  propulfandum  »6,«m. 
commune   periculum  nullos  aut  j->auci/Iimos  conventus 
habent.  Ita  fit,  ut  cum  vires  confociatas  non  tcncant,dum 
iinguli  oppugnantur ,  univcrii  fuccumbant.  8  Jn  Albano 

autcm, 

jlle  animum  f]>irat,fic  ruUans  taurus  ut  \rei  tcmplum  ,  Caribui  omnibus  commutic, 

olim  I  rjuo  illi  facrificatmi  CT*  cfe  communibut 

Tcrtrabitur  y  Regis  ruUans  Heliconii  \rebns  dciiberaturi  ccnvcniunt ,   cjui  con- 

.   ad  ar.is.  iventus  Chryfwrcusvocatur. 

Idem  Strabo  lib.  T^.fic  fcribit,Po/?  Sa-  ?   Et  Sybaritis  Omarii  Jovis. ]  Thu- 

miumfretum,  tjttcdMyralm-jerfnj  tft,  |  cydidcs.  Vide  Gyraidum  de diis  Gcn- 


Epbcfmn  htvigantibus  ,  cft  Ephefiotnm 
<r;  a,,ui  dcxtram  &  Panionia^qn^  tribus 
fladiis  fupra  mare  ejt,  ubi  Panionia  com- 
tnuniaomnium  Ionumfefia.  Ncptuno  Hc- 
liconio  &facrificium  celebratur. 

1  ^AmphiByonumm  Troc\ena.~\Stta- 
bolibrooftavo. 

2  ^4pudC.tresdutem.~\StTaboLl4. 
Prope  urbem,  Lnquity/Z  Jovis  Chrjfao- 


ttum. 

4  Et'Drriis.~\  Dion.Halicarn.lib.4. 

5  Pr.t  ca-tetis  vero.]  Cxfar  libro  6. 
belli  Gallici. 

6  ^Prncter  quos  fuit  conventus.~\  Dc 
his  tribusconventibus  Strabol.8. 

7  Vni filiferuntur  Britanni. )  Ca:far 
librobelli  Galtici  5. 

8  lnAlbano  a»tcm.~\  Hax  ufque  ad 

D  4  vciik. 


5* 


Alex.  ab  Alexandro 


latina 
HMM 


*•££"  autem  ,  cjui  populi  convcnirent ,  &  carnem  pofcerent,  h\ 
^iiba-  fermetraduntur,  Albenfes ,  Albani,Efolani,  Accicnfes, 
n,  con-  Abolani ,  Nubctani ,  Bolantii ,  Coretii ,  Ortenfes ,  Lati- 
tatad  nienfes,  Longani,  Manatcs ,  Macrales ,  Munienfes,  Olli- 
fitcra  culani,  O&ulani,  Pcdani,  Pelletaurini ,  Querculani ,  Sica- 
nn,  Sifolcnfes,  Tolercnfes,  Corniculani ,  Ficulei ,  Vetuf- 
camcrii ,  Amcrioli ,  Tutienfcs ,  Venatulani ,  Vicellenfes. 
Prartcr  hos  fucre  Ardeates,  Violanenfes,  Bubetani ,  Cor- 
ni,  Varicntani,  Gabini,  Lavinienfes,  Laviniata?,  Lavica- 
ni,  Nomentani,  Bovillani,  Pramcftini,  Atriciani,  Scaptc- 
mil , '  addcetiam  Laurenfes,  cum  cjuibus&  Romanis  poft 
decimumLatinarum,  fingulisannisfcgdusrenovatur,  uc 
percenfuimus. 


verfic.  .Adde  etiam ,  funt  Plinii  lib.  5 . 
c.  5.  fed  funt  multa  horum  populorum 
vocabulacorrupta. 

I  Jldde  etiam  Laurenfes.]  l.aurentes 
dicendum  ex  Livio ,  cujus  hic  funt 
i.Dccad.lib.8.  cujusverbaadduximus 
funra.Sed  &  adde  praxedentibus  alios 
Grarcorurapublicosconventus  :  fcili- 
cet  in  HerculeaTarentina»  telluris  aede, 
cjuod  Alexander  Moloflbrum  Rex, 
odio  Graxorum  compulfus ,  ad  Thu- 
riorum  agrum  traducere  conatus  eft, 
«pud  Strab.lib.6.nonproculafin.  Et 


Achiorum  quoque  concilium  apud 
Agium  ,  cujus  meminit  Polyb.  lib.4. 
&c  5.  nonfemcl,  &Paulan  lib.  7.  Et 
Bubafti  in  honorem  Dianae,&c  in  urbe 
Bufiri  in  honorem  Ifidis ,  &  apud  A- 
gyprum  in  urbeSaiin  honoremMi- 
nervac,&  Heliopoli  in  honorem  Solis, 
&  in  urbe  Buto  in  honorem  Latona*, 
&  in  urbe  Papremi  in  honorem  Mar- 
tis,  ut fcribit  Hcrodotus  1. 2.  Albana- 
rum  &  Latinorum  ad  forum  Ferenti- 
num  ex  DionyfioHalic.lib.3.<j..&ite- 
rum  5. 


C    A    P.      VIII. 

Qui  ludi  Oljmpici ,   *  cjui  Pjthii ,    cjui  Iflhmii ,  &  qui 

Nemei ,  oltm  apud  Gracos ,  Q7  qui  Ctrcenfes 

Rom<s,  fucrint. 

QVix  '  victoribus  pra?mia  in  ludis  Olympicis  fuerint, 
cjuibufve  coronis  donarentur ,  a  nonnullis  cjusefitum 

cft. 

C  O  L  E  R U  S.  f  te  potiiTimum  de  quatuor  illis  Graecias 

*  QmImH  Olympici.]  De  ludis O-  j  ludis ccleberrimisdiflerit :  fc,licet,0- 

lympicis  egregieVirgilius  quoquelo-  j  lympiis,  Pythiis,  Ifthmiis&  Nemeis, 

quiturl.j.  Georgicorum,  ipfo  Proce-    dequibusexrant  verfus  ArchixPoetae 

Ciio.  I  epigr.  j.lib.Epigrammaton, 

T  I  R  A  QVJ  E  L  L  U  S.  Twapk  ti<wt  dyins  «V  E'M«'<At, 

I  jQu.ei/icloiHinsjHJmia.^ilQCCJpi-  viasctpis /oo*' 


GenialesDies.   Lie.  V.  57 

cft.  Olympicos  enim  ludos  propterolympiijovisdelu- 
brum  , '  cjuod  in  Achaja  fuit  celebratiilimum  ,  didos  ac- 
cepimus ,  qui  juxta  Pifam  &  Elidem  in  campo,  cui  Olym- 
pianomen,  magnoconventutotiusGrxcia: ,  certamine 
gymnico  &  equeitri  celebrariconfucrant :  quod  delubrum 
a  in  agro  Pifano  ab  Elide  trecentis  fere  ftadiis  aberat.  Piia: 
autem  pars  erat  Olympias.1  Quos  ab  Herculc  inftitutos  in 

Pelo- 


Oi  J\lo  pi  SvtHavfoi  J)Jo  J['  ciSctvu.- 

TWV, 

ZluuU,  AxlolJho,  TXa.\oLifjt.ov(<j>*y  'Ap- 

A~9x«  3  t,  kztiv®*,  (mKh  ,  cnKtvx, 
rmvc. 
Quos  fic  Latinosfccit  Alciatus: 
H.tcra  pcr  ^Argi-j.ts  certamina  quattuor 

Uibcs 

Snnt^duofacla  viris,&  duo  coelitibus. 
Vt  Jovis  ,  &  Phocbi  ,  Mcliccrtxquc, 
xArchemoritjue 
*Pr<tmi.t/unt  pinus,  poma,  apium,  at  - 
cjue  olea.  * 
Scd  quod  Ko-nioi  vertit  olcuin  vide  in- 
fra  ibi,  i^uos  ab  Hercule,  &  iterum  ibi, 
Oleajho  eoronari.    Vide   etiam    circa 
idinitiumlib.  8.  HerodotiS:  Diodo- 
rum  Siculumlib.  5.C  3. 

COLERUS. 
*  Hos  vcrfus  elegantiilime  quoque 
vertit  janus  frutcrius,  hoc  modo : 
JQuatuor  exercet  ce,  tamina  facra  Pe- 
laJlus: 
£h<ori<m  hominum  duofur.t ,cecltcalum- 
quc  duo. 
Q<^cmpe  Jovis  Phocbiquc  ,Pal  xmonis, 
xArchemariquc  : 
"Dona  S  apium  ,  ptnus,poma  ,  oleaflcr 
erant. 

T  I R  A  QU  E  L  L  U  S. 

r  Shisd  in  ^dchaja.  }  Pomponius 
Melalib.  2.  cap.  3.  tit.  deMacedonia, 
lic  fcribit,  ln  ^Achaja  atque  E.idc  quon- 
dam  Pifx  Oenomai  Elis  &  mimtn  dclu- 
irumque  0  ympii  Jovis,  certamine  <zjm- 
nico  &•  fmgulari  f.-ailitatc  ,  ipfoquidem 
tamen  fimulacro  ,  quod  Phidi*  opus  efl, 
vuixime  ntbile. 

i  In  ag; g  Pji/Snj.JPindarus  non  ob- 


fcureOlymp.  Ode  2.8.  &  9.  in  princ 
innuit  ad  Cronium  collcm  propc  Pi- 
fam  Olympia  celebrari  folita  :  quod 
& apcrtc inlinuant  ibi  intcrpretes  6c 

5  ervius  in  hb.  5 .  Gcorg.loco  qucm  iu- 
fradefignabimus. 

2  S>uos  ab  Herculeinflitutos.~\V\n- 
darus  Odei.  Diodorus  Siculus  dicit 
lib.  5-C.J.  0[ympicumierta/r.cn  u.tque 
ab  Hcrcule primum  intlttutumapjumta- 
men  nun  Pclopi,fcd  J  ovi  patri  dcdicaffe, 
Solinus  tamen  c.  2.  fcribit :  Ce.tamc» 
O.jmpicum  ,  quocl  Hercules  in  hon  ,c.n 
ata-ji  materni  Pclopis  edtderat,i»ta  nvf- 
fum  ,  ab  lphiclo  c\us  fi.io  inUauratunt 
fuiffe  poil  excidium  Tro).t  anno  quadra- 
gcfimo  oilarjo.  Tro  cnjus  Solini  fenten- 
tia  facit  quod  fcribit  Statius  libro6. 
Thcbaidos  poft  princ.  Ioquens  de  O- 
lympici  ccrtaminis  inftitutione, 

Hunc  piua  .Alcidcs  Peiopi  certavit  bc* 
norem : 

Tulva  eumqucfera  crinem  detorfit  oli- 
va. 
Quem  locumcxponens  Luctatius,P;»- 
mus,  inqixn, Hercules  hunc  honotem  ma- 
nibus  Pclopis  exhibuit  ,  qui  erat  He,  culi 
per  ^ilcmcnam  genere  con)unclu4.  Ap- 
pcllat  autem  fcram  olivam  ,  id  eft 
agreftcm,  qux  oleafter  Latinis  dicitut 

6  Grarcisjom©-  ,  cujusrrondecoro- 
nabantur  Olvmpiorum  viciores  ,  ut 
poftea dicetur.  Etvidefupraibi,  Qux 
victoribus.  Vide  pra:terea  Cilium 
Rhodiginumlib.13.  c.  17.  * 

COLERUS. 

*  Vide  Tertull.  de  SpetSraculis,  ubr 
Jovi  OIympi.1,  qux  funt  Romi  Capi- 
tolina,  Ncptuno  Iftiimia,  Herculi  Ne- 
ma;a  adfignat  cap.  nono. 

D    5  I  lr* 


O  'ym- 

picos 

ludos 

quus 

mftitm- 

erk. 


5  S  A  L  F  X.   A  B    A  L  F  X  A  N  D  R  O 

Pelopis  honorem ,  anno  mundi  quadringentefimo  fupra 
<]uatuor  millia,  fama  dillulit,  '  Jn  quibus  primus  Corce- 
bus,  qui  Olympia  vinceret,  ruiiie  traditur.  *Ipfumque 
HercuJem  ftadium  iilic  mctatum ,  quod  majus  quam  reli- 
qua  fuiilc  memorant.  5  Qui  cjuidem  Hercules  non  is  fuit, 
cjui  cx  lovc  &  Alcmcna  hatus  fertur :  fed  cjui  in  Creta  ge- 
nitus ,  intcr  Ida^os  Dactylos  adnominatus  eft ,  certanti. 
bus  ibidem  Hercule,  Poeneo,  Epimede,  Iafio,  &  Ida 
fratribus  Idans.  4  Nonnulli  ab  Iphito  ejus  filio ,  &  Lycur- 
go  olympicos  inventos  primum  autumant. '  Plcrique  Oe- 
nomaum  Judos  &  equorum  curfus  apud  Elidem  cdidifle 
^z";  volunt , 6  quorum  prarfecturam  Elci  loncro  tempore  ha- 

renltni  ,  .   *        .,  \  .     .  .  &  f  r 

Cr£t-  bucre,7in  quibus  Agngcntini eqm  atque  Atnau  iemper 
praxelcres  habiti ,  &  8  cx  Epiro  primasin  olympiacis  me- 


V- 


ruerc, 


TIRAQJIELLUS. 

i  In  qmbftprmuu  Corcebus.'  Paufa- 
nias  lib.  5.  Plutarchus  autem  in  Tiie- 
feo  tradir,  Herculem  Jovis,  &:  Alcme- 
nrefilium  Olympia  quidem  conftitmf- 
ie ,  ibique  primumdecertafle&pal- 
mam  confecutum.  Sed  Eufeb.  in  10. 
de  prxparatione  Euangelica  dicit  in 
Oiympico  ftadio  Corylum  Argivum 
primum  viftorem  fuiflc  declaratum. 

2  lpfumque  Herculcm  ftadiur>i.~\?l\l- 
tarchus  in  libro,  cui  titulus  eft,  nuan- 
tnm  inter  homines  animi  corporifque  in- 
genioac  -jirtutibusinter/il,t<  ex  eo  Gel- 
liuslib.r.  c.  r. 

5  jQuiquidemHercules.l  Vidcom- 
nino  Paufaniam  lib.5.  ubi  ampliflime 
dcclarat  originem  hujufmodi  ludo- 
rum ,  &  id  idem  cjuod  nofter  auftor 
dicit. 

4  Nonnulli  ab  lphito.~\  SolinUS  & 
Paufanias  ubifupra. 

5  Plerique  Oenomaum.~\  Strabo  1.  8. 

6  Quorum prafeciuram  Elei.J  Ut  di- 
«etur  infra. 

7  In  quibiM  ^Agri^entini equi.~\  Scr- 
vius  enarrans  illud  Virgil.  fubfincm 
lib.  3 .  ALneid. 


__  "Magnanimum  quondam  generator 
cquirum. 
lAgragantem  Siciin*  urbem  quam  Latini 
^Agrigentumdixerunt ,  laudat  afcccun- 
ditate  nobilium  equorum  :  fic  enim  lcri- 
bit.  Nam  (Pindaro  tesie)  hi  equi  ad 
ttgonas  Grxcix  mitteban'ur.  Legimus 
etiam  ,  curn  in  Cappadocia  equorumgre- 
ges  periffcnt ,  adduclis  oraculo  ^Apollmis 
ex  ^AgrigentogreiibM  ,  mcliores  repara- 
runt.  Hsc  ille.  Et  ob  id  forte  tanti  fuos 
cquos  faciebant ,  ut  poft  mortem  tu- 
muliseorum  Pyramides  erigcrem,  ut 
tradit  Plinius  lib.8.  c.qi. 

8  Et  ex  Epiro.]  Virgil.  l.i.  Georg. 

—  E/iadumpalmas  Epeiros  equarum. 
Ubi  Scrvius  Epirus,o.it, creat  tquas  opti- 
mas ,  qux  apud  Elidem  palmas  merentur 
in  Jovis  Oljmpici  curuli  ctrtamint, 
Idemque  Virgil.  de equis  loquens  1.  j . 
ejufdemoperis, 

jQuamvit  fepe  fuga  lerfbs  ille  egerit 
hoflcs, 

Et  patriam  Epeirumreferat ,  fortefque 
l\1yccnas. 
Quo  in  loco  idem  Servius ,  Quia ,  in- 
quit ,  in  Epirofunt  equx  optimx ,  quibus 
exercctur  curulc  ccrtamen  Jcrjis  0!ym- 
pici. 

I  ^itqut 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  59 

rucre , '  atque  ex  Vcnetia,  in  facris  ccrtaminibus  fa?pc  no- 
bilitati  funt :  ;  praecipui  vero  Nyfan ,  cjuibus  Pcrfarum 
Reges  utcbantur,  &  apud  Elcos  educati,  quibus  non 
fcgnis  equorum  cura  fuit:  qufppe  qui  cquas  finibus  eductas 
iniri  faciant ,  quod  eflet  experimento  cognitum ,  mirafe  "/„"■_ 
fclicitatis  prolcm  indc  provcnirc  :  ficutapud  Argivos  ad  i»«ad- 
Iucum  Agcnoris  hircos  pccudibus  admittunt ,  utfoccun-""-^ 
diflimos  habcant  fcetus ,  ubcrcs  &  qua^fluofos.  Laudatur-  Arp~ 
que  Athcas  Rcx  Scytharum  ,  quod  tanto  cquorum  ftudio  ***, 
flagravit ,  ut  cquum  ipfc  pcclcrct ,  &  manibus  fuis  orna-  r7«9- 
rct :  qui  quum  a  legatis  Philippi  confpicerctur ,  an  ipfe  """ 
idem  faccrct ,  intcrrogavit.  J  Fcrtur  tamcn   Alcibiadcs  d!lim, 
fcptcm  quadrigas  rnirae  pcrnicitatis  ad  oJympia  dcduxiifc,  •^"°- 
&  victor  fuifle.  4  Hecratitcs  Thcflalus  cqua  pra?gnante  l™j!'* 
olympia  viciffe.  yAtquc  Archidami  Spartanorum  Regis  "»<'• 
filia  intcr  fceminas  victriccm  palmam  tuliflc.  6  Ab  Homc-  °^ 
ro  autem  cclcbratur  Clytoncus  Phxacum  vclociffimus,  in 
•palarftra  Euryalus,  in  faltu  Anchialus ,  in  pugilatu  Lao- 
damas ,  in  difco  Elatrcus. 7  Pra:  ccctcris  proditur  Thcogc- 

nes 

jQuam  illofuperbam  prxmiil  rjidit  dw, 
Grahmm  Olympia.  clarns  cnm  rjiaras, 
Et  mo.x paiatas  tres  quadn\arum  ttln 
l  'iliorias  labentinm  cnrfu  rotis. 
f.tm  locepraco  nunc  ad  ajira  tulit, 
"Bi-s  cinHum  olivx  frondc paUcntis  c4- 

/'"'■ 
Ogioriam  tantarn  cffarntem,  quod  tiln 
ProfeBofoli ,  nemini certantium 
E-.rnirct  Gra'iurum  Olympta  rotis. 
4  Et  Hecratite.r.]?lin.lib  l.c.tjj. 
hunc  F.checratidem  vocat,cum  de  equa- 
Oiympiduterctur,  tanta  cura  C>  flndio  j  mm  prxgnantinm  naturaloquens,in- 
tnutrivit,  ut  ad  quinqucnnalem  lndorim:  ;  cjuit,  Vicijjt  0'ympia pra-gnantem  Ecbe 
•  cciebritatem  feptemqnadri^AS  perduxc- 
rit,  quod  aniea  nemo  vel  Regnm,  velpri- 


1  ^4tqueexlrenetid.'\  Strabo  1.  '. 

2  Pr.fcipnivero  Nyfai.]  DequibtlS 
Herodotus  libro  tertio ,  &  iterum  li- 
brofeptimo,  quolocodefcribitordi- 
nem  exercitus  Xerxis ,  ubi dicit  ipfum 
Xerxem  eifdem  uti.  Sed  &  adde  inter 
cquos  agilitate  &  currendi  dexteritatc 
prrcftantesCekiberos  cv  Parthicospo- 
fitos  a  Strabone  lib.  3 . 

J  Fertur  tamcn  /flcibiades.^Vlutar- 
chusin  AlcibiadeexThucydide,.  ilti- 
biadrs ,  inquit ,   cquos  ,  quibuspofiea  in 


cr.ttidts  Tl.r ff.ili iniwimns . 

5  .Atque  ^ircbidami  Spartanorum 
vatorum  ly.minum  adbuc  fecerdt.  Vnde  j  Rrgisfilia.]  Paufanias  lib.  5.  ubi  eam 
equorum  (quoi eoduxeratj  alaait.ttc  fe-  |  vocat  Cynifcam. 
cundum&qudrtum-jicTwevaftt.  Quod  |  6  -Ab  Hcmero.]  Hujus  enim  funt 
indicant  verfus  Euripidis,quos  Dona-  !  hxc,  ufque  ad  verCc.  Prx  cxtnitprodi- 
tus  Acciaolns  apud  eundem  Flutarch.  !  tur ,  lib.S-  Odyflear. 


hunc  in  modum  Latinosfecit, 
Formofaproles  Clinia  te  nunc  canam, 


7  Pw  cxteris  prodihtr  Theogenat.  ] 
Paufanias  lib.  6.  fcribit  huncT heoge- 

IKlli 


ludi 
C  yra- 
fici 

'jarii. 

(jrteti 

fcr  G- 

lympia- 

tfes  nn- 

mera- 

b.tnt. 

Trjtft- 

cii  de- 

ttm  0' 

lympio- 

rnm. 


60  Alex.  abAlexandro 

nescurfu,  kicfta  &  pugilatuitacclcbrisfama:,  utmille& 
duccntas  coronas  tulcrit.  '  Et  Glaucus  Dcmyli  filius ,  qui 
cum  ipfum  arantcm  pugno  excuiTum  vomcrcm ,  aratro 
indidilie  confpiccrct,  patcr  admirans ,  illum  produxic 
inOIympia:  &  quum  arte  advcrfarii  cludcrctur,  patcr 
clamavit  ,  T  a.^ctpoTfa  ,  id  cft ,  vulnus  ab  aratro ,  ut 
tam  fortitcr  pcrcutcret ,  ficut  olim  pugno  vomerem  aratro 
indiderat ,  quodille  audiens ,  &  tunc  vicit ,  &  (aepe  alias. 
Hofque  Iudos ,  qui  varii  &  multipliccs  erant  (~  nam  paia:- 
ftra ,  pugnis ,  curfu  &  lucta  certabatur) '  quinto  quoque 
anno  celebrari :  quodtempus  Olympiadem  dixere,  unde 
Grarci  annorum  curricula  &  tcmpora  dinumcrant : *  atque 
to  his  decem  prarfcclos  forte  ductos  dijudicarc ,  celebris 
fama  cft ,  victorcfquc  quorum  virtus  prarcipua  fuit , y  olca- 
ftro  coronari 6  vel  calliftephano  (clex  enim  genus  erat) 
velut  grande  virtutis  prxmium  ferrent,  &pra?ter  coronam 
victori  ftatuam  7  Olympicedicarittametfi  Olympix  viifto- 
rem  coronis  aureis  aut  ameis  vulgodonariquandoque  pro- 

ditum. 


nemThafiumacccpifle  mille  &  qua- 
dringentas  coronas. 

1  Et  GLu<cns.~\  Hxc  ufque  ad  ea  verba, 
Jiofque  ludos ,  funtPaufaniaelibr.  6. 

2  Kam  pala-flra.]  Vide  fupralib.  1. 
cap.2-.  Sclib.j.cap.2r. 


Theb.  cujus  ineamrem  vcrfusaddu- 
ximus  fupra  in  vcrbo  ,  £>uis  ab  Hercu- 
le  inflitutos,  tk  ibi  Luclatius  interpres. 
6  yc!call:ftepb.xno.  ]  Ariftoteles  Mi- 
rabiliuro  aufcultationumc.so.8c  Pau- 
faniaslib.  5.  ^id  dexteram  oleaflerfe 


J    S^uinto  quoque  anno.]  Patlfanias     ofle,;dit,qucm  Calliflepbanum.ipp<llant 
I.5.  ubi  temporis  rationem  reddir.        \quafi  coronarium  dicas.  Extatnima» 
4  ^Atque  iit  his  decem  prsfcclos.} Imo  ;  bore  folcnne  eti  'jitloribus  coronam  decer 
vero  duos  ex  Paulania  d.  1. 5.  qui  numc-  >  pert.  Hxc  Paufanias. 


rus  ,  incjuit ,  ad  multos  pofl  annos  fcrva- 
tus  efl..Al  quintapofl  &  'jiceflma  Oym- 
piadc  \udices  funttm  (Hellanodicai  •voca- 
bant)  creati.  Eoruni  t>  es  de  tquorum  cu,- 
Ju  ,  totidem  de  qv.inqucrtio  ,  de  c.ctcris 
certaminibtts  reliqu.  tres  cognofcebant. 

5  O  c.fl.o  corouari.}  Herod.  lib.  8. 
ronlongc  aprinc.  Pliniuslib.  [^.c.4. 
Phil:  ftratus  invita  Apollonii  lib.  <t. 
cap.  1 2 .  ubi  taincn  Alemanm  Rliinuc- 
cius  interpres  x'i1iva>  vcxirtapio,  cum 
oleaflro  dicere  debuifTct.  Paufaniasd. 
lib.  <;.Intcrpre->  Pindari  inOlympicis. 
Ariftophancs  in  Pluto.  ScStatiusl.  6. 


7  Statuam Olympitt dicari.]  Plinius 
lib.: /j.cap.4.  Effigies, inquit, bominum 
non  Jllebant  exprimi  ,  nifi  aliqua  illuflri 
caufix  pcrpetuita'em  mcrentium  ,  prim» 
facrorum  certaminum  -jicloria  ,  rnaximt- 
qitc  0!ympi.t ,  ubi  omnium  qufjiciffcnt, 
flatuas  dicari  mos  erat.  Apud  Sueto- 
niumin  Nerone,  cap.  24.  Ipfe  Kero 
poflquam  fe  viBorem  in  cerhimhie  pre- 
nunciavit ;  ^Ac  ne  cujus  alterius  hitroni- 
caritm  mtmoria  ant  '■jtWtgium  extartt 
unquam  ,  fitb-jerti  Ci~  uncn  trahi,  abvci- 
que  in  latrinas  omniumflatuM  &  ima- 
gines  impcmvir, 

I  A«« 


P.Ua- 


GenialesDtes.  Lib.  V.  61 

ditum.  '  Antea  enim  in  facris  ccrtaminibus  arboris  ra- 
mus  pro  corona  fuit :  fic  :  Athcnis  Panathensa ,  '  qui-  tix- 
bus  peplum  Minerva?  ferebatur  fmgulis  luftris  funt  fieri"**- 
folita,  in  cjuibus  folenni  carmine  pcr  tubkincm  &  pra?- 
conem  ludicrum  indicebatur :  nudofque  ad  certandum  re""  ai 
in^redi  athletas  ,  neque  cowneflurum  qucmpiam  cuin^'5*- 
quo  certarctur  eligere ,  ied  cum  pnmo  prodeunte  con- 1  t_ 
grediendum  efle.  *  Ncque  ad  fpeclandum  mulieres  ad-  «  «*« 
mitti,  yprcetcr  unam  Phereniccm ,  qua:  matcr,  riiia  &"^™*S 

foror  tur. 


1  ^4ntea  tnim.]  Hocprobat  ex  iis 
cjtix  fequunmr. 

2  Sic  lAthtnls  Panathmaa.  ] Dc  qui- 
bus  Ilbcrarcs  in  libro  cui  eft  titulus, 
Panathcnaicus.  Ariftophanes  in  Ncbu- 
lis,  Eufcbiusin  Chronicis,Plutarchus 
in  Thefco  &  in  Pcricle.  Paufanias  li- 
bro  8.  Suidas  tradit  duas  Panathcnxo- 
xum  efie  feftivitates :  altcram  anni- 
verfariam,  &  quac  quotannis  repe- 
teretur :  alteram  quinquennalem  ,  & 
quod  quintoquoque  anno  celebrare- 
tur  :  qux  etiam  magna  Panathenxa 
nuncupabatur.  Primus  Erichthonius , 
Vulcani  8c  Mincrvx  filius,ea  inftituit. 
PofteaThefeus  cum  vicatim  dis  jeftum 
populum  Athenienfium  in  civitatcm 
evocaflet,tmamque  urbem  feciflct.dc- 
crevit.  In  hac  celcbtitate  neque  fencs, 
neque  ignobiles.neque  viri  certabant: 
fed  pueri  &  puelli  lcCc  manibus  com- 
plexi  Pyrrhicam  in  thcatro  faltabant. 
Thucydidcs  autem  lib.  6.  fcribitHip- 
parchum  tyrannum  ab  Harmodio  & 
Ariftogitone  fiiiflc  occifum ,  ditm 
pompaminorum  ranathcnxorum  ab 
ipfootdinaretur. 

3    Quibu<peplum  Mintrvtt.]  Virgil. 
inCyripoftprinc. 
Sed  magno  intcxcns  (fif.isesl  dicete) 

peplo, 
Qualis  Erichtheis  olim  portatur  ^ithe- 

nis, 
Debita  cum  eafla  fohuntur  dona  M;- 

nerva; 
Tard.tve  confecio  redcunt  Quinquatria 

ludo. 

Eft  autcm  peplus  vel  peplum,  veftis 


muliebris  candida,  cx  Lambcrto  Hor- 
tenfioinilludlib. i.  Ancid. 

Interea  ad  templum  non  aqua  Palladis 
ib'»t 

Crinibus  lliades  pajlis,  peplumquc  fere- 
bant. 
Erat&diftinc~taclavisaureis,iinema- 
nicis ,  &  ad  extrcmos  ufquc  talos  de- 
fluens,  qux  fimulacris  divorum,e\:  pri- 
mum  quidcm  ab  Athenicnfibu .  Ali- 
nervx  oftcrebatur.Hinc  matronxTro» 
janx  ab  Hom.  rrri.tCim'>  u  vocanrur. 
4  tieque  ad  fpeflandum  mul.tres.  \ 
Statiuslib.  i.  Thcbaidos. 

Excluftque  expeltant  pramiama- 

tres. 
Ubi  Luftatius  interpresfcribit ,  Sa- 
crorum  lcge  prohibitum  efle  ,  Olym- 
picuin  certamen  fpeftare  mulieres.  Id 
quod  aftruitetiamValerius  Maximus 
lib.8.c.i6.  eodcmque  ult.  cum  dicit : 
Berenicts  quoque  (five  ut  aliisplacer, 
Pherenices)  non  vul^aris  honos  ,  cui  feli 
omnium  facminarum  gymnico  (J>ec7acu!a 
wterejfe  pcrmiffum  efl,  cum  ad  Olympia 
filtum  certamcn  ingreffum  addnxiffet^O- 
lympionico  patre  genita,fratribu  r  eandcm 
palmam  affecutislatera  e\us  cinientilms. 
Et  vidc  noftras  leges  Connubiaiei 
l.i6.n.}-v  incip.o- tbhctc. 

5  Praterunam  Pl)frenicem.~\  Patlfa- 
nias  Iib. ^.  ubi  &  hanc  Callipatintm  di- 
cit  fuifle  vocatam  ,  &  Tzetzcs  Hifto- 
riarumChil.  r.cap.23.  &  Pindari  in- 
terpres  ,  qui  &  hanc  qtioque  ,.4r:fl<.pa- 
tiram  appellant,  &  diximus  in  legibus 
Connubialibus  parte^.  n.  57.  incip. 
fed  quid  de  certaminibus. 

I  Sicut 


Cberfi- 

nitx. 

Elei 

ccrta- 

mini 

Ojm- 

pico 

prxfue- 

re. 

I>uis 

primus 

nuda- 

iierit 

£tirpxs 

in  O- 

lym- 

piif. 

Infti- 

tuta  in 

Oljmp. 


6.1  Alex.  abAlfxandro 

foror  Olympionicarum  fuit ,  &  Ccreris  faccrdotcs  mulie- 
res :  neque  barbaris  pugnarc  licere ,  lege  cavebatur.  '  Sic- 
ut  Milciadi  certamcn  cqueftre  &  gymnicum  Cherfonita? 
fecerunt,  in  quo  nulli  Lampfaceno  pugnare  permittitur. 
r  Proditumque  memoriae  fuit ,  a  prima  olympiadc  ufque 
vigeiimamfcxtam ,  Elcos  Olympiaco  fcmpcr  certamini 
praefuilTe :  '  in  quo  licet  prius  athleta?  fubligacula  ferrent, 
poftea  Laceda?monii  decertantium  corpora  nudari ,  mox 
olco  pcrfundi  cdocucre.  Primus  enim  qui  nudare  corpora 
in  olympiis  aggrcflus  fucrit ,  4Hacantus  Lacedannonius 
fuiffe  traditur.  Antea  cnim  pudori  ducebant,  nudatis  cor- 
poribus  apparcrc  in  ludis/  In  his  quoque  inftitutum,ut  qui 
largitionc  corruptis  adverfafiis,  pugnarent,  quique  athleta; 
ad  pra?fcriptum  tcmpus  non  venirent ,  mulcr.a  plecleren- 
tur :  utque  nefario  fcelcre  convicti ,  aut  criminc  damnati, 
nec  in  ccrtamcn  venircnt ,  neque  ante  commiffionem  fpe- 

ctaculi, 


r  Sicut  MildatU.  JHerodotus  lib.6. 
ti  ilifunclo  Cherfonitx  (ut  mos  eft)  con- 
ditori  urbis  facriftcant  ,  certamenque 
equeftre  ac  gymnicum  fiatuto  temporc  ce- 
lebrant ,  in  quo  nulli  Lampfacenorum  cer- 
tare  permittitur. 

Z  Troditumque  memorix  fuit.  ]  A 
Strabonelib.8.  &  Paufanialib.5. 

5  In  qun  licetprius  athletx.  jThucy- 
dideslib.j.  Divus  Auguftinus  de  Ci- 
vitate  Dei ,  lib.  14.  cap.  17.  &  diximus 
&  probavimus  audroritate  Homeri  in 
dd.  legib.  Connubialib.parte^.  n.36. 
incip.   Sed&  Dionyfius. 

4  Hacantus  Lacedxmonius.~]  Dlony- 
fius  Halicarnaficcus  libro  7.  non  hunc 
Hacantum,(cdl^eanthum  vocat  his  ver- 
bis  ,  Poft  rjuos  athlethx  ^raviorurx  levio- 
rumque  ccrtaminum,nudi  cxtera,puden- 
da  tantum  tecii  fukligaribus  campvftri- 
bus  :  tjui  mos  Komx  m.tnct  noftro  quoque 
tempore  :  ficut  olimfuit  in  Grxcia,  in  qua 
nunc  antiquatus  cft  ,  orto  *  Lacedxmoniis 
initio.  Primus  autem  nudavit  totum  cor- 
pusin  Olympiaco  fiadio  decmrens  Nean- 
thus  Lacedxmonius  Otjmpiade  quvnta- 
decima:  antea  vero  turpe  habebdtur  apud 


omnes  Grxcos  toto  corpore  nudo  certare, 
ftcut  colligerc  licet  ex  Homere  teflium  om- 
nium  gravifimo  &  anliquifsimo ,  qui 
fuccinilos  inducit  heroas.  Certe  A  jacis 
&  Ulyflis  lu&am  ludis  inPatrocli  ho- 
norem  funebribus  (Iliados libro  25.) 
defcribens,  ficait, 

Tum  fefe  in  mediunt  coctum  duo  magna. 
dedere 

Corpora  heroumfuccinfta. 
Atquc  etiam  manifeftius  idem  liquet 
ex  Odyflxa  1. 18.  ubi  Irum  &  Ulyfiern 
racitpugiles  his  verfibus, 

Divus  Uljffes, 

Proftlit  in  mediumfenent,partiquepu- 
dendx 

Sub/igar  injecit. 
Mendicum  porro  metu   tergiverfan- 
tem  fingens ,  fic  canir, 

Frigidus  aft  Iro  tctigit  prxcordia  fan  - 

gUISy 

llii  ctm&anti  licct  ,  invito  atqut  trc- 

menti 
SubHgar  inducunt. 

5   In  his  quoque  inftitutum."]  Paufa- 
nias  in  Eliacis. 

1  Sorte 


editcc- 


Geni  ALE  S  DlES.  Lib.  V.  6$ 

claculi ,  ad  immolandum  accedcrcnt :  quippe  athletarum 
parcntes ,  &  omnem  ftirpcm  citra  labem  efle  voluerunt. 
1  Sorte  quoque  duciadpugnandum  paria  athletarum,  Scsone 
de  loco  inter  fe  pugilcs  decerncre ,  excmplis  fepe  proba- 
tum  eft.  Qlke  fortitio  riebat ,  ut  calculis  in  urnam  conje-  .  -n\:t- 
crtis ,  bina?  compares  litera?  infcribcrentur :  quique  edudtis  r* 
iortibus  pares  fortiti  erant,invicem  committerentur.  :Ho-  *£V 
rum  imaginem  ludorum  Cato  Romam  tranftuliflc  dicitur,  pimm 
cum  in  theatro  fpcclacula  edidiflct ,  victoribufque  non  cx  ^ 
auro,  ficut  olim,  fed  cx  oleaftro ,  ficut  in  olympicis ,  coro-  c.u 
nas  propofuiflet.  '  Cujus  excmplo  Auguftus  poft  pugnam  "'■"" 
Acliacam ,  olympicorum  imaginem  &  ludos  illis  armulos  o:ym_ 
apud  Actium in  finu  Ambracio  Apollini  confccravit, illo-/""  [»~ 
rumque  curam  multis  propofitis  coronis  Lacedarmoniis  J^" 
demandavit.  4  Fra?tcr  quos  in  agro  Lcontino,  olympicos  £•«•- 

ludos""" 


mam  .t 

one 


T  Sorte  (jnoquc  duci.]  Lucianus  in 
Hermotimo. 

2   Horum  im.^inem  ludomm  Cato.] 
Sc.Uticenlis  cx  Flutarcho  in  vita  illius 

5  Ch)h*  exemplo  ^ugujhu.  ]  Tran- 
quillus  in  Augufto,  c.  18.  dchisludis 
fic  fcribit,  Quoque  ^Acliac*  'jidoriai  me- 
rnori.t  cclebratior  CJ7"  in  pojierum  cffctyur- 
bem  Nicopolimapud  Acltum  ctndidit  lu- 
dofijue  i/lic  quinqucnnales  conflituit.  In- 
ftar  (inquitStrabo  Geographiae  1.  7.) 
Olympiorum  ,  ludi  ^Aclii  deftgnantur  , 
*Aclio  Apollini  conficrati ,  eoiumcurtt 
lacedamonii  prafeHi  funt.  Reliquioici 
&  circumhabitdta  loca  ,  Kicnpoleos  iuri 
tttlributd  funt.  .AHi.i  quoque  ipft  Deo 
priui  &  a  finitimis  agebantur  &  cer- 
ttintibut  coronit  proponebantur :  hacau- 
tem  <ttate  Ctcfar  ^Augufius  honorificcn- 
tius  edidit.  Ad  llidos  hosAttiacos  allu- 
iitVirgiliuslib.}.  Aneid.  in  honorem 
Augufti  fic  fcribens, 
tAcTutque  lliacis  celebramus  littora  lu- 
dlt.  * 
A&iumautem  ,  amftore  eodem  Stra- 
bone  ubi  fupra ,  fitum  eftinraucibus 
finus  Ambracii,celeberrimi  inter  om- 
nes  Europxos  finus. 


COLERUS. 

*  VideSc  Dionemlib.5}.  Ad  boj 
ludos  haud  dubic  allutir  idein  Virgilius 
procemio  lib.  j .  Georg. 

TIRAQUELLUS. 

4  Prxier  quos  in  dgro  Leontino.  ]  I>i  o- 
dorus  Siculus  lib.  4.  aut  aliorum  fup- 
putationc^.cap.  2.  ubi  dc  Herculc  & 
duodecim  ejus  laboribus ,  cxrenfquc 
ab  eo  ufque  ad  vitae  finem  gcftis.  Per 
agrum,  inquit ,  l.euntinum pergens , pnl- 
chritudinem  e)us  regionis  admiratus  , 
apudeos,  a  quibus  honore  exceptui  efi, 
aterna  fui  reliquit  monumenta.  Paulo 
poft.  Iolao  nepoti  templum  adificavit, 
ojlenditque  qucmodo  hontres  ei  ac  f.tcrtt 
annua  pei  eni ,  ufque  ad  hoc  tempusfir- 
*jdta.  Tanta  vero  ejus  templi  maiejias 
habclu;  ,  re-je,(nti.ique  ,  ut  qmafitetit 
dcficiant  facris  pueri  ,  muti  evadant  <&• 
mortuls  fimiles.  lidemfi  •jwerint folidtt 
jacrificia  ,  fufcepio  rjuto  fiatim  fiimt  a. 
morbo  liberi.  Pal-fty.t  infi.per  eqwrtan- 
que  certamina  quot.mnis ,  ad  quxpublice 
omnesfirii  lilia  ique  an-jeniunt  ,  infii- 
tuere ,  &c. 

I  Fcr- 


64  Alex.  abAlexandro 

ludosHcrculi  paleftne  inftitutos  Diodorus  mcmorat,  qul 
fi  intermittcrentur ,  facerdotes  muti  rierent :  &  ii  facra  re- 
petercnt,liberarcntur  morbo. '  Ferturque  Sylla  Olympia- 
de  quinta  &  feptuageiima  fupra  centeiimam ,  athletas  & 
rcliqua  ex  olympiis  ccrtamina  Romam  traduxifle ,  &  fo- 
lympiis  lum  ftadii  curfum  illis  rcliquilTe.  2  Nero  vcro  contra : 
^'mt  namque  agona  muficum  Olympiis  addidit,&  primus  pra:- 
trad*.  terafluetum  celcbravit:'  in  quibus  aurigavit ,  4&coro- 
™'erg  nam  meruit.  5  Fuitque  litcris  proditum  (fi  libct  crcdcre) 
in  o-  ab  immolato  tauro  dco,  quem  Myiodem  vocant ,  dum  O- 
lyr?~  lympiorum  celebritas  manet ,  mufcas  ad  unum  catervatim 
Myk-  Pifas  concedcrc :  rurfufque  Iudis  abfolutis,  eodcm  revcrti: 
•**'■  6ficut  in  Leucadeapud  ACtium  Apollinis,  ubiPanegyri 
celcbritas  futura  erat,  mufcas,bove  immolato,illius  diftcn- 
Pytbn  cas  cru0re  protinus  evolare.  7  Alteri  ludi ,  a  Pythone  in- 

tcrem- 


SjlU 

IttlU 

exO- 


i  Ferturque  SylJa.~l Appianus  bello- 
xuin  Civiliiun  lib.r.ficfcribit,  ln  bunc 
modum  Homani  rcgibus  fupra  centefimam 
Olympiadem  in  primis  ufi  ,  cutn  ab  illis 
Democratia  ejr  annuis  Confulibus  funcli 
effent,  aliisinterjecliscentHm  Olympiadi- 
lusiterum  Reges  experti funt ,  Olympia- 
de  apud  Grtccos  quinta  &■  feftua/efima 
fiipra  centefimam  ,  nullo  in  Olympiis  cer- 
tamine  prttterquam  (ladii  curfu  edito. 
^Atblttat  nempe  C?*  cslera  fpectaada 
Sylla  Romam  evocavit ,  i'elutifotamina 
quadam  belli  Mitbridatici,  aut  Itali,ex- 
cufttione  adbibita  quafi populum  d  calore 
Ttsfiirare  &  rcfrigcrdrtcuperet. 

2  Kero  -jero  contra.]  Suetonius  in 
vitaillius,  cap.23.  &  24. 

5  In  quibus  auriynit .~  Idem  ibi. 
Cap.22. 

4  Et  corontm  wc/K/f.]Idemd.c.24. 
ScribitPh1loftratusin4.lib.cap. 8.  de 
vira  Apollonii ,  Neronem  ,  relifta  re- 
gia,  in  Gnrciam  veniflc,  luHjicientem 
feprarconiin  Olympiis,  Pythiifque: 
aitque  eum  vi.-ifle  inlfthmiis  citharce- 
dos  &  prxcones.  Vicit  etiam  Tragoe- 
dos  in  Olympiis,  tunc  cum  de  Ifthmo 
fodiendo  dicituc  cogitajfe,  utipfum 


navibus  pervium  redderet.  In  Olym- 
piis  ter  victorem  fuifle  Neronem  te- 
ftatur  idem  Philoftratus  lib.  5.  cap.  }. 
quiait  mifibsfuiflecurforesufque  ad 
Gaditanos ,  cjui  j  uberent  fupplicatio- 
nes  fieri  ob  vidoriam  Neronis  in  O- 
lympiis.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  De  eodem  Nerone  eadem  refc- 
runt  Eufebius  &  Orofius. 

T  I  R  A  QJl  E  L  L  U  S. 

5  Fuitque  literis  proditum."  Apud 
Pliniumlib.2C).cap.6.poft princ.  Vide 
Paufaniamlib.  5.  &  8.  ubiloquiturde 
Jove  Mufcario.  Caclius  Rhodiginus 
lib.25.  cap.^c. 

6  Sicut  in  Leucade  apud  <ABium.~ 
Idem  refert  Gregorius  Gyraldus  de 
Diis  Gentiumfyntag.7.  nulloquoque 
auiftore  citato  :  led  id  eft  Aliani  de 
Naturaan  maliumlib  2.  c.  8. 

7  .Alteri  ludi  d  Pytbone  interempto 
Pytbii  diSii  ]  O  vid.l.  r.Metam. 

Inflitnit  f.tcros  celibri  certamine  ludos 
Pytbiaperdomiti*  fcrpentis  nomine  di- 

Bos. 
Hicju-jcntim  quicunque  mam,  pedtbuf- 

aue,  r»:a~je 


GENI  ALES  DlES.   LlB.  V.  65 

terempto  Pythii  dicti,  in  Apollinis  honorem  celebres  fue- 
re,  a  Diomede  primum  inftituti ,  magna  religione  facri,  in 
cjuibus  vi&orcs  lauro  coronati  triumpharunt  :  qui  apud 
DeJphos  in  Phocide,  ubi  templum  Apollinis  crat,ma?;no- 
pere  culti  concelebratique  funt,  inquibus  comcedia?&: 
tragcedia? ,  &  alia  hbularum  argumenta  fpcetatoribus  cx- 
hiberi,  atque  ad  fpeclandum  tibia  cVcantuinvitarifole- 
bant.  '  Tertii  Ifthmiiin  Ifthmo  Achaja:  juxta  Corinthum 
in  Megarenfium  finu  dclubro  Ncptuni  inclyto ,  intcr  Io- 
nium  &  JE^xum ,  a  conventu  totius  Achaja?  profufis  fum- 
ptibus  fiebant :  cjui  in  honorem  Meliccrta?  fcu  Pala?monis, 
aut  Portummi  marini  dci,  manfcrc  :  cjuos  cjuidem  noclu  a 
principio ,  mox  die  celebrari  inftitutum  eft.   '  Hos  enim  a 

The- 

yicerat ,  efculed  capiebat  frondis  hono- 


Pr*~ 
m  um 
"jiclo- 
rid. 


Ifllmii 

ludi. 


Pliniuslib.  15.  cap.:$o.  Luftatius  in- 
terpres  Statiilib.6.in  princ.ficfcribLt, 
Prima  ergo  certaminum  genera  hdc  fne- 
runt :  Olympia  in  honorem  Pelopit  :  cnju* 
•vitlores  oleajiro  coronantur.  Pythia  in 
honorem  ^Apollinis  :  cu\ut  •oi&erts  iauro 
coronantur-  ijlhmia  in  honorem  Pal.cmo- 
nis  ,  & Leucothoes  m.trinorum  dcorum, 
cujrn  "jiHoies  pinu  coronantur.  I^cmea 
in  honorem  ^irchemori :  cuyts  "j)£lores 
apio  coronantur.  Alianus  de  Natura 
animaliumlib.6.  cap.4.  AliterStrabo 
lib.9. 

1  Tertiilfihmii.1  Strabo  lib.  8.  ln 
lJlbmo,\nqmt,Nept nni,  rjucm  Ijihmium 
•vocant,  templum  eminet,  picearum  arbo- 
rum  luco  circumclufu>n,ubi  ludos  iflhmios 
decertant  es  Corin  t  hii  cclebrare  filiti  funt. 
Pliniuslib.4.cap.  5.  Statius  i.Thcbai- 
dospoftprinc. 
— —  Et  gemini-s  oix  fluRibu*  obslitit 

Iiihmos. 
Ipfafuumgenitrix  ,  curvo  delphine  vd- 

gantem 
<Arripuit  frenii :  gremioque  Paldmona 
preflit. 

Et  ejus  interpretes  ejulllein  operis  li- 
bro4..poftprinc.  ibi, 
Tim.  II. 


■■  £hiaque  obiacct  a'f* 
iflhmos,  cj7~  d  terris  maria  inclinata  rt- 
pc/Jit. 
Rurfufcjuelib.6.  poft  princ.  ibi, 
Mox  ctrcum  triHes  fe,  -vata  Paixmonis 

ar.is 
ftigrd  fupcrjlitio :  qwiticns  animojare^ 

fumit 
Leucothoc gcmitus  :  &  amica  ad  littord 

fifid 
Tempijlatc  'jcr.it  :  flancju  conclamd 

utertjue 
Islhmof:  Echionid  resjionfant  flebiie 

Theb.c. 

Itemcjuelibro  7.  in  eumlocum  ftatim 
poft  princ. 

^Jtque  omr.e  quod  Iflhmius  umbo 

Dctinet.  

Et  non  multo  poft  ibi, 

Gcmini  maris  incola  narrat 

Thcbanum    toto   planxiffe    Palxmond 

ponto. 

Solinusc.11.  Paufaniaslib.  10.  Zeno- 

dotus  in  proverbio  iv»?  a^w.Servius  in 

eum  locum  Virgilii  l.y.  Aneid. 

Etpater  ipfe  manu  magna  Portumnus 

euntem 
Impulit.  —— 
1  Hos  cnim  a  Thcfeo.~\  Plurarchusin 
vita  illius.  Solinuscn.  Paufaniasin 
Corintliiacis. 

£  1  Qhos 


66 


Alex.  abAlexandro 


The- 

Jfitl 

Ijih- 

mio- 
rum 

in-jcn 

t  .. 

JJIh- 

mio- 

rum 

reiuto- 

fer-j*- 

ti-j. 


Prd- 
tni.t 

viclo- 
rum. 


Tlicfco  nrmulatione  Herculis ,  qui  Olympia  inftituit ,  pri- 
mum  invcntos  memorant ,  qui  &  quinqucnnalcs  crant, 
tanta  rcligionc  facri ,  ut  cum  cos  Cypfclus  tyrannus  Co- 
rinthius  intcrmiflb  morc  rciiquiflet ,  illorumque  propc  in- 
tcrmortua  mcmoria  cflct ,  nc  tanta  cclcbritas  prartermit- 
t.rjtur,  Corinthii  aliquanto  enixius  ex  omni  feculorum 
mcmoiia  folcnnes  celcbrarunt : '  quos  tanto  dcinceps  ftu- 
diocoiucrc,  ut  ne  delata  quidem  Achaja  a  LucioMum- 
mio ,  lk  tota  Corintho  maximo  bello  convulfa ,  ab  corum 
fpcClacuIis  dcfiverint.  Cumquc  deferta  Corintho  ccle- 
brandis  ludis  cives  fupcrcile  ncquircnt,  Sicyoniis  proximis 
incolis ,  ne  celebritas  intcnnittcrctur ,  cultum  curamque 
dcmandarunt.  In  quibus  prsecipuus  honor  fpcctaculi 
:  Athcnicnflbus  datus :  fiquidcm  tantum  fpatii ,  quantum 
velum  navis  occuparct,  ut  cartcris  praferrentur ,  fubfellia- 
que  praxipua  habcrcnt,  cum  Corinthiis  convcnilTc  dicun- 
tur.  Et  quamvis  in  Ifthmo  vicr.ores ,  ;  apii  coronam  pra?- 
mium  ferrcnt, 4  poftea  pinea  coronari,  Mcmum  a  Solone, 
ut  qui  Ifthmia  viciflct,  ccntum  drachmas:  qui  vero  Oiym- 
pia ,  quingcntas  fcrret ,  cautum  fuit.  Prseter  qua?  muncra, 
hoc  etiam  vidori  tributum  eft ,  6  ut  vicx.or  ftatua  donetur, 

illi- 


i  JQuos  tanto  deinceps,"]  Hxc  ufcjue 
adcaverba  In  cjnibus prMtpMH  ,  funt 
Paufanix  lib.  2.  non  lonje  a  princ. 

i  M':- er.ier.filits. ]Plutarch.in The- 
fco. 

J  jipii co;o;:.w). !  Diodorus  Siculus 
1. 1 6.  c.2 1 .  PJutarchus  in  Timoleone, 
&c  I.4.  Sympoliacon,c<  Diphilus  apud 
Athenacumiib.  6.  Dipnofophiihrum 
/cfet  #■  (j-ihim\'  y.ctyiy.iV  uojh?  I  c&>- 
fy.ioic. 

4  Pofleapit;e.-'.~\  Plutarclms  in  utrif- 
que  illis  locis  ,  dc  Pliniusiib  ivc.ro. 
in  fln.  Interprcs  Statiilib.6.Thebaid. 
inprin.  Alianus  deAnimalibus  1.6. 
cap.  r.  Et  hinc  illud  ejufdem  Statii 
Sylvarum  lib.  5.  in  Epicedio  ad  pa- 
trem, 


Nunc  .Atdmentfd  proteBum  tcmpor/t 

pinu. 
Atamantaeum  pinum  vocat  coronam 
ex  ludis  Ifthmicis,  quoniam  hi  ludi 
Ifthmici  inftituti  crant  in  honorcra 
Meliccrti  fiiii  Atamantis.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Melicertcs  enim  PalaunOn  di&ua: 
ficut  idem  etiam  Palatmon. 

T  I R  A  QVi  E  L  L  U  S. 

5  Demum  a  Solone.~]  Plutarchut  ii| 
vitaillius. 

6  Ut  -ji&or  fldtua  donetur.]  Vidc  fu- 
pra  in  VCibo*  Stdttntm  Olympi*  di~ 
cari. 

1  m 


Geniales  Dies.  Lie.  V.  6j 

1  illique  publice  dccernantur  aiimenta.    2  Si  autem  ter  Q? 
olympia  viciflet ,  ftatua? ,  quas  iconas  vocant ,  fimilitudine  iymfn4 
membrorum  cxpreifa  dicarentur.  '  Nonnunquam,ut  cum  \icif- 
quadiigis  triumphantium  mcre  vectentur  in  patriam , 4  autjf'* 
pro  ampliori  muncre ,  coronis  vittifquc  exornentur :  rc- 
verfurique  disjecta  partcmuriurbesineant:  ftatuaquein 
foro,  &  pcrpetua  immunitatc  huantur:   adeout  Grarcis 
Olympioniccn  cflc,majusccnfcretur  munus,quam  Roma?  .•;**" 
de  hoftibus  triumphus.  J  Quod  Romanis  etiam  in  ufu  hiit,  "•*• 
utathlctas  qui  facns  ccrtaminibus  coronam  meruiifcnt, 
vacationc  munerum  cura?  tutela:que  &  pcrpetuaimmuni- 
tatc  donarcnt.  *  Quartos  autem  Nemecs  a  Nemea  fylva  JWi 
inArchemori  honorem  inftitutos  lcrunt:  7  hiccnim  Ly-v"""' 

-  !•  •  •  '•         CX>°- 

curgi  hiius,  Opheites  diclus,  cui  a  fcrpentc  intcrcmpto,  in  m*nU 
patris  folatium  ludi  manferc ,  quos  dicunt  Nemeos,  quo-  &c'f- 
rum  non  minor  apparatus  8c  cclebritas  crat.  8  Tametii  a  „™ 
Molorcho ,  qui  Hcrculcm  fufccpit  hofpitio ,  cujus  iiiius  a*™"* 


r  I&qnepMct.JyitiWiaa  in  prin. 
prxf.lib.9.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Digna  funt  ifta  Vitruvii,  qu.-c  ad- 
kiibamur. Ncbi/ilus,  inquit,  ^Atblctis, 
ejui  Olympia  &  Vytbi.t,  Ijibmia,  Kcmea 
••jiciffcnt,  Gracorum  majores  ita  magnei 
bonoies  conjiiluc, unt ,  uti  ncn  m:do  in 
conventu  ftattttt  cum  palma  &  corona 
ferant  landcs,/ed  ttiam  cum  rtvtrtantur 
in  fuas  civit.ttes  cum  viSoria ,  trium- 
pbantcs  quadrigis  01  mani.t  Cj?"  in  pa- 
trias  invebantnr  ,  i  retptt publiea perpe- 
tuavita,  cvujtitutts  vecljgalibHJ  frttan- 
tur.  Fcftuj;  ait :  /;.•  Gymnicis  ccrtamini- 
bus  pcriodon  viciffe  dicitur  ,  qui  Pytbia, 
Jfibmia,  Kcmca ,  Olympia  vicit :  *  cir- 
cumitu  eo>  um  fjteclacu.orum. 

T  I  R  A  C^ll  E  L  L  U  S. 

2  Si  autem  ter  Olympia  viciffct. ]Pli- 
nins  lib.  34.  c.4. 

I  Konnunquam  ,  ut  cum  quadrigis.'] 
Vitruvius  ubi  fupra. 

4  jLutpro  amplieri  muncrt.~\  Plutar. 


lecnc 

lib.  2.  Sympofiacon  ,  &Suetoniusin 
Keroncc.25 .  ubi  loquensde  Neronis 
triumpho ob  muficam  vidkuiam  ,  De- 
binc  ,  inquit ,  dirulo  circi  maximi  arcu 
pcr  vclabrum  forttmqut  y  Palatinm  & 
^ipolHnempetiit. 

5  Quod Romanis.]  Ulpianus  libro 
Dicc/foi  um  ij.lit.  l.l.S.  de  ^Ltbletis  fic 

. .  Jtbleta  haient  a  tute.a  excufa-' 
tioncm  :  fid  &•  qni  facris  ccrtaminilus 
cojonatifiint.Vidc  Budium  in  L.Atblc- 
tas.  ff.  dc  /./.( qui  oot.  infa.  Alciat.  in  /. 
v.nica.  C.de  atbleti  <. 

6  ^u.titet  autem  Kemeos  a  Kcmcx 
(yha. }  Strabo  lib.8.  Probus  8;  Servius 
interpretcs  Virgilii  in  eum  locum  [.3. 
Georg. 

CunBa  mibi  ^lpbaum  linqnens,  htcof- 
que  Moiorcbi. 

7  Hicenim Lycm-gifilJHS.^PaaCarAas 
lib.2. 

8  T.mctf  a  Ms!onko.~\  Probus  & 
Servius  ubi  fupra ,  &  Laclantius  iuter- 
pres  Statii  lib.4.  Thebaidos,  ibi, 

Sttt  r*  Cleoriai  cogxnt  vincia  lAehrcbi. 

l  2  iriH»- 


Pr*- 

MNPM 

Oli  /;- 
ria. 


68  Alex.ab  Alexandro 

lcone  intercmptus  fuerat ,  co  cnccato ,  primum  inftitutos 
dicant,  in  quibus  majorum  imagincs,  ficut  in  funebri  pom- 
pa,  longo  ordinc  repi'Tfentari,atque  equorum  curfu,(imul 
difco,  coeftu  &  paleftra  dimicari ,  '  vicxorefque  apio  coro- 
nari  folebant :  ideo  quod  fuper  hanc  herbam  rcptantcm 
pucrum ,  a  dracone  intercmptum  ferant.  :  Indc  fuit  Gra»- 
cis  apii  corona  funcralis ,  majorumquc  fepulchris  cx  apio 
coronas  apponi ,  illoque  ornari  &  tegi  fervatum  cft ,  qucc 

•  *»•'?»  fepulchrales  dictx.  ■  in  quibus  Nemeis  memoratur  Arion 
equus  pernicitatis  eximia? ,  excuflo  reciore  Polynice ,  pal- 

citba-  mam  tulifle.  Pra?ter  quos  fuit  Delphis  citharcedorum  cer- 
tamcn,  quod  &  Pythia  dixcrc,ad  quod  citharcedi  tibicines 
&  fidicincs  concurrebant :  4  &  in  Delo  certamen  a  The- 
tHx,  feo inftitutum ,  in quo  novo exemplo  palma?  victoribus 

mth  in  dabantur.  Romx  vero  P.  Cornelio  Ruina ,  &  C.  Mario 
Rutilio  confulibus  palmae  primum  vicioribus  dari  ccepta?. 
J  Alexander  vero  Macedo  e  Perfa  arbore  coronas  propo- 

fuit 


YUltl 

tirttt 

tnen. 


I   ficloref/jue  <tpio.]  Plinius  lib.19. 

cap.  8.  Liiftatius  interpres  Statii,  ubi 

llipra  lib.  6.  Unde  &  illud  Juvenalis 

Satyr.8. 

Hxcopera,  atquc  hxfunt  generof  j>rin- 

cipis  artes, 
Candemis  foedv   generoft  ad  pulpiia 

faltn 
Proflitui ,  Grajxque  apium  memiffe  co- 
ronx. 

1  lnde  fuit  Grxcit.]  Plutarchus  in 
Timoleone. 

3   In  nuibttf  Nemcii.]  De  hoc  equo 
Arionc  multa,  aliorum  auftoritate, 
Paufaniaslib.8.  Statiusli'0.4.  Thebai- 
dos, 
—  Volucresportis  aurigafib  ipfls 
Comit  equos ,  &  inde  \ugo  luciatur  ^A- 
rion. 

Idcm  hujusequi  virtutem  &alacrita- 
tem  lib.6.  defcribit  hoc  modo, 

Ditcituranteomnes  ruti!<t  manifejlus 
*4ti«n 


lgne)ub<t£icptunns equo  (fi certa prio- 

rum 
Fama  patet)  primus  teneris  Ufljfe  U- 

fatit 
Or.t ,  &•  littoreo  domitajfe  in  puhere 

fcrtur 
Vetberibus  parcens  :  eteniminfatiatnt 

eundi 
lArdor ,   &  hjberno  par  inconflantid 

ponto. 
S.tpe  per  hnium  ,  Libycumque  natan- 

tibus  ire 
Interjeclus  equis  ,  omnefque  affuetns  in 

or.u 
CotmUum  deferre  patrem  :  ftupttere  re- 

hcla 
l^ubi/a  ,  ccrtantes  Eurique  Kotiquefe- 

quuntur. 

4  Et  in  Delo  ccrtamen.']  Plutarclms 
in  Theieo. 

5  .Alcxander-jero.']  Pliniuslib.  15. 
cap.ij.ubide  pruno  &ejusgeneribus 
ad  fin.  Et  ob  id,  inquit,  ^Alexander  iUa 
coronari  -jiciores  ib*  inflituiffefin  honorem 
atawfui. 

I  V» 


tnrnt  ■ 
cunt 

■  w 

rx  cer- 

men. 

ic.t. 


Geniales  Dies.    Lib.  V.  69 

fuit  primus.  '  Pergami  autem  &  :  Athcnis  fuit  pugna  gal-  G*®- 
Jinaceorum  '  &  coturnicum ,  tanti  decoris,  ut  ad  illud  tan-  w 
quam  gladiatorium  munus  effufiilimo  ftudio  omnes  con-  &  c: 
venirent.  4Etcertamcn  picFturs:  Corinthicv  DcIphis.Et 
J  j£gina:.facra  ccrtamina  ab  JEzco  inventa,  &  THebis  Hc-  f*&*> 
raclea  &  Iolacca,Megaris  vcro  Dioclca.  6Et  ob  taurum  a 
Thcfeo  intcrrcetiim  ,  Marathonea  ,  in  quibus  phialam  ar 
gentcam  vicf  or  accipicbat :  in  Deliacis  autcm  bovem,fic-  ' 
ut  in  certaminc  dithyramborum  poetis  dabatur  bos ,  vcl  Hera- 
tripos  cum  infcripto  epiqrammate  ,  7  &  Sparta:  in  certa-  **'*• 
mine  poctarum ,  prxmium  cx  farina  &  mclle ,  quod  fyr-  cex. 
meam  dixcrc.  8  In  Panathcnans  vero  olci  ceramum  vclut  Dt0~ 
amplum  prccium  viclor  accipiebat.  9Ea  quidem  duplicia  M4rw. 
fucrc  :  nam  &  magna  quinto  quoquc  anno,  &:  minora  fin-  thvne*. 
gulis  ficbant.  l0Apud  Pellencn  crat  ApoIIinis  agon,ubi  cx  ^ 
argento  propofita  prxmia  certantibus  fucre ,  qua?  theoxe-  Dhhy- 
nion  vocabant.  "  Et  apud  Platxas  ccrtamcn  gymnicum,  ™ " 
in  quo  corons  dabantur  cx  auro.':Et  ludi  Elcuthcrii,quod  qih*- 

illic  "'cn 

pccta- 
jwm.  Panatbcnaicct  ciuplicia.     *Agcn.     Tbcoxcnio».     Gynmicttm.     El.tttbcrii  ludi. 


1  Pcrgami  autem.  ]  Idcm  Flinius 
lib. 10.021. adfinein. 

2  Et  .Atbeni<.~\  A.lianus  Vavurhi- 
ftoris  libro  j.  dicit  a  Themiftocle  id 
ceptum ,  Perfis  fuperatis. 

5  Et  coturnicum.~\  Lucianus  lib.  qui 
Anacharfis.feu  de  Gymnaliis  infcribi- 
tur. 

4  Et  certamcn  pi&urx  Corintbi  & 
Delpbis.]  Pliniuslib.3  5.C.9.  in  pvinc. 

5  Mginxfacra  certamina.  ]  Plutarch. 
in  Thcfco. 

6  Etobtaurum  a  Tbcfio  interfeclum 
"Klaratbonea.]  Dehocalibi. 

7  Et  Sp.rru.~\  Sed&ibicertamen 
erat  verbcrum  Sc  plagarum.  Statius 
lib.4  poft  princ. 

Et  Laccdamonium  Tyrrx  lctlura  cruc- 

rem. 

Et  ibi  Lu&atius  intcrpres ,  qui  non 

multo  poft  fcribit ,  idccrtamcn  fuifle 

joxta  rluvium  Eiuotx  :  gloriofiorem 


tamen  illum fuifle ,  qui  juxta  przftri- 
ptum  numcrum  plagarum  animz  non 
peperccrat,  dui cum devoviflet  fpiti- 
tum.publicefuncrabatur  c<  capitc  co- 
ronabatur.  Sed  &  de  his  idem  lib.  8. 
ejufdemoperis, 

Et  pugtt.c  laudataque prxlia  matri. 

Ubi  id  verbcrum  ccrtamen  dicit  Ore- 
ftcm  e  ScythiainLaconiam  tranftu- 
liflc. 

8  ln Panatbenaij.]De his fupra ibi, 
Sic  ^itbenis  Panatbcnxa. 

9  Ea  quiJem  dupliciafucic. ]  Diximus 
fupr.i  ibid.  ex  Suida. 

IG  iApmi  Pellencn.  ]  Idem  nullo 
etiam  auciore  Cxlius  Rhodig.  lib.  18. 
c.  y  AtilIudPaufanizeftlib.7.  paulo 
antcfin. 

1 1  Etapud  Platxas.']  Paufanias  1.9. 
poftprin. 

12  Et  Wi  E/r «//if >-i;.  ]Paufanias  I.9. 
non  adeo  longe  a  ptin.  . 

E\  lEt 


H.t'.':a. 


70  ALFX.   AbAlF.XANDRO 

illic  Grarcorum  copia:  Mardonium  cum  trccentis  millibus 

Perfarum  deleviffent :  ''&  anud  Rhodios  ludi,  qui  vocan- 

tur  Halia:  atque  ccrtamen  hirundinum,cv  cornicum.  :  E- 

pal-"'  r:intcllie  rcfta  Jovis  Dialia  3  &  Pandia:  *  iicut  Junonis  He- 

>lia.     ra?a ,  f  Mufarum  mufca ,  °  Ccrcris  demetria ,  7Mcrcurii 

"f™ *  Hcrmca.8In  quibns  chlamtt  veftes  pellicea;  dabantur,quar 

Deme-  frpe  iii  agonibus  fucrc  przmia.  9  Gymnica  quoque  in  ho- 

";rf-     norcm  Androgei  Minos  ftatuiffe  fcrtur ,  in  quibus  pr<?- 

mium  viclori  pucros  propofuit.  10  Apud  Nemcam  vcro 

obfcura  quadam  ambagc  ' '  hippofclinum  dabatur  donum, 

quibus  muncribus  cum  prarfatione  virtutum  victores  do- 

mbantur.   l. :  Prxtcr  qux  fucrunt  Promcthca,  ut  currentcs 

in 


1  1 1  apud  RhoJtof  ludi.]  Idem.nul- 
lo  cjuoque  auctore  laudato  ,  Crlius 
Lb.  r6.  a>4. 

2  E/.u>ttjucfcJ}a  Jo-vis  Dialia.]  Le- 
gendum  Diafia,  qux  idem  fignificat  ac 
Jovialia  Athenis  celebrata ,  ut  tradit 
Lucian.  in  Charidemo  ,  &  Suidas  ,  ck 
de  his  Ariftcphanes  in  Nebulis  *'ts- 
Xv&c  i^aScv  tk1«W!s  ^l$cic,i;,&z  Hefi- 
chius.  Qua:  &  iplaeidem  oitimxiet  vo- 
cantur.  Qux  autcm  fint  dialia  intelli- 
gcs  ex  Tbucydide  tib.  i . 

;  Et  Pandia.]TlcLv2\a.  fefta  Athe- 
nienfium  poft  Dionyfia  in  honorem 
ipfius  Jovis,aut  (ut  a!i  i  dicunt)  Luna:, 
•7nL*}\$.  yS  fftfiii»  ,  vel  Pandionis  ,  cui 
tribus  cognominis  erat,  ex  Etymo. 

4  Sicut  J>;>:o>:is  Hc/.t.t. )  Interpres 
Pindaritradit  Argis  ii^cix,  id  eft,  Ju- 
nonisfacra  celebrari  :  in  quibus  Hwca- 
tombe ,  id  eft ,  centum  boum  facrifl- 
cium  fiebat:  hujofcjue  celebritatis  prae- 
miumfuiftexrcumfcutum  &  corona 
Myrtca.  Et  de  hujufmodi  Heriis  tnen- 
tionem fv.cit  Livius  j.  Dccad.1.7.  Juiio 
autem  i(gp:  &  w»  Gra:cis  dicitur  auiid 
Homeruni4.Iliadospoftprin.  &:  l'la- 
toneminCratino,  ubiejus  nomj.ii 
rationem  dicit.  Et  vide  infra  libro  6. 
cap.4. 

5  MxfarutnMufca.]   Idem  Rhodi- 
ginuslib.17.  c.S. 


6  Cereris  Dtmetria."]  Idemibi,& 
Gyrald.  de  Diis  Gemiurii  fyrifag.  17. 

7  "Mercurii  Hcrmc.i. ]  Idem  Rhodi- 
ginus  ibi. 

S  I»  quihus  chit ».<••]  Strabo  1.8. 

9  Gyrmica  tjuocju?  in  honuvem  ,Ah- 
drogci.]  Plutar.in  Thefeo.  Gymnici 
autem  ludi  dicuntut  in  quibus  corpo- 
ra  per  gymnafticam  difciplinam  exer- 
centur ,  quae  a  Platone  &  Ariftotele, 
principibus  philoibphorutn  ,  vcluti 
maxime  neceflaria  in  primis  proban- 
tur. 

10  <ApudNemeam.]  In  honorem 
Archemori  Lycurgi  Thracum  Regis 
filii ,  ut  diximus  litpra  ex  Statiolib.6. 
Thcbaidos. 

11  Hipbt/eltntm.']  Id  cft,  grande 
apium  apud  Diofcoridem  lib.  3 .  c.os;. 
Larini  »/*/Ttf »>»  appellant,  Columclla, 
Pulium olus.  ^Altjue olcris,\iiqi\it,puUi 
radix.  VidePliniumlib.  19.  c.8. 

J2  Pratcr  fjwtf.terunt  Promcthea.  ] 
Id  ufque  ad  vciHcv&amyT.fltjue  animad- 
'jevfum  ,  eftPaufankein  Atticis.  Me- 
minit  hujusreiHefodotus,  fed  obi- 
terinllrania.  VidcErafmum  Ciiilia- 
disprima:cent.2.  in  proverbio ,  Cnrfit 
lnmpadatrado.  Sed  &  (quod  fuperiori- 
btts  addere  potes)  in  Dio  Macedonia: 
urbe,  Alexander  Jovi  &  Mufis  fcenica 
fccit  certamina  ,  ouac  ab  Arclialeo  fu- 
perio- 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  71 

5n  pataftra,  tedam  ardentem  geftarcnt ,  eamque  defatiga- 
tus  proximo,  ifque  poftca  defefftis  alteri,  &  deinceps  alius 
alii  tradcrct ,  dcnec  mctam  pcrtingerent.  Ea  quidcm  ara 
Prometheiin  Acadcmia  iuit,a  qua  ad  urbem  cum  acccnhs 
cjufmodi  facibus  curfus  crat.  Eitque  animadverfum  ,  O-  w  ■'■->>■ 
lympicum  ftadium  in  Kereisludis,  fexta  partc  dcmpta,  *^ 
mulicribus  patcrc.  Currcbant  cnim  collecta  tunica,folutis 
comis,  dextro exerto  humcro.  In  quibus  vich ici  ck;r  co- 
ronacrat  pra?mium,  &  bovis  portio  Iunoniimmolatx.  Ex 
his  ergoludis,  cir.v.  Olympiaci  &  Ifthmii  '  qirhquennales 

forcnt,&Ncmai  finsub.  trictcridc  ficrent,foicnncs  rcliqui p* 

■  r        -       °        c  1   r  1  •      *" 

annui  maniere, ~  quorum  h-cquens  Iufus  erat,  jaculano,  ja-  $* 

ctus  difci,  ftadii  curfus ,  palaftra  &  faltus ,  qucm  pentativ 

lum  Gra?ci  vocant,Latini  quinqucrtium,ipfofquc  athlctas,  #,'.;'„„ 

quinqucrtioncs.  Cumquc  victoribus  dabatur  corona,vctus 

crat  mos ,  ut  non  illos  qui  vincerent ,  fcd  illcrum  patriam 

pcr 

periorum  temporum  Rege  inftituta  '  his  quinque  lndis ,  ridequs 

fucrant ,  duravitque  ea  cclcbritas  in  :  lib.i.c  ;:.£;  lio.;.  e.21.   Scd 

dicm  nonum.cum  Mufis  fingulis  dicm  ;  utrobiquc  dicta  funt ,  adde  illud  Si- 

unum  dcdicaflet.    Atidtor  Diodorus  i  monidis diftichon, 

«siculusl.r7.cT.  adfin.  Idem  Alexan-      'I&pix.  x,  Tlttdti  tuo^m  '»  n/fl»v®« 


Pcnta- 


rj::c;  - 

tionet. 


der  vinarix  potationis  ccrtamcn  infti- 
tuit  ,  coronamque  victori  propofuit 
apud  Plutarchum  i  n  vita  ipfiW,  &  Q^ 
CurtiumLib.ro.  Alianus  de  Varia  hi- 
ftoria  lib.  2.  tradit  ipfum  A  lexandruin 
inhonorem  Calani  Brachmanis  In- 
dici  Sophiftx ,  qui  feipiTim  combufle- 
rat,  certamina  mufica,equeftria  &  pu- 


aiyjt 
KhfjLO. ,  T7Vcfoix.tUu) ,  ctim.ov , 
-ra  ■  Uu. 
Id  cft  cx  Alciati  ncftri  verfierte, 
lfibmia  Pjtbonis  D.ofho»  &  Pjtbia 
1'icit, 

Et  curpi,  &  )acu  '  ',/'.*'<'. 

Etaliud  quoqueintcrprctis  Pindari, 


gillatoria  conftituifle  :  ufitatamctiam  i    '  Ahy.u.  W^t&«>  Jiom <n€ eAi,i 


domefticamque  concertationcm  in 
honorcm  Calani  fuperioribus  ccrta- 
minibus  adjecifle,  &  porandi  vini  ccr- 
tamen  inftituifle ,  atque  primas  obti- 
ncnti  prsmium  conftituifle  talcntum, 
proximo  triginta  minas,tcrtio  decem. 
In  his  victoriam  confecutus  cft  Pro- 
machus.  InBaechi  etiam  fefto  liba- 
tionum  ,  prxmium  ordinatum  cft  ci, 
qui  plus  bibiflet,  corona  aurea,  &c. 

1  JQ«in<]t<enndle.<forent.]\lt  dictum 
eft  fupra. 

2  Qutrnm  fieqntns  kfus  cr/tt.~\  Dc 


t©-  ipcox, 
Kgjj  (Tfo^eof  riSi  Trdhn  ,  f/.ia.  J[  «t>.st» 
TTV-CTl  ts>,«t?i. 

Quod  &  fic  vcrtit  idem  Ak-iatus, 
Citm  di/ci  j  :ih< ,  fittfHs ptdis  }  impetus 

h.flx 
*Atqi>.e  p,tle,&  curftts  ftxdiumfuit  om- 
nibns  idem.  * 

COLERUS. 
*   Refcriiiituu  cc  a   Juriiconfulto 
Paulodealc.xlufulib.  n.  lltebantur 
Sc  halteribus  in  faltu ,  de  quibus  Fau- 
i  fanias  Eliacor.  lib.  i. 

k  4  1  Pn- 


72 


Alex.  ae  Auxanpuo 


rirgi- 

nilus 

e,p:id 

Xaft- 

moner 

cdvba- 

tnr 

certa- 

mcn. 

Ludi 

Circen- 

fes. 


Circen- 
fes  un- 
eie  di- 

Bi. 


pct  pra?conem  coronari  ma^na  voce  pronnnciarent ,  mo^ 
ipfi  praeconi  alter  pra?co  ante  ludorum  miflionem  coro- 
nam  darct.  Athenis  vero  lex  jubebat ,  ut  fi  quis  coronare- 
tur  a  fenatu ,  in  fenatu  pra?conium  fierct :  i\  a  populo ,  in 
concione.  '  Proditum  quoque  memoria?  eft ,  apud  Nafa- 
mones  a  virginibus  cdi  ccrtamen  quotannis  ad  Tritonidis 
paludem,  qua?  non  curfu,  fed  pugnis  &  fuftibus  certabant : 
ex  quibus  li  quaict.uconcidiifet,  falfa  cenfebatur  virgo: 
victrix  vero ,  armata  vectabatur  curru.  Sed  quod  Grajcis 
Olyinpici  fuere ,  hoc  nimirum  Roma?  (quantum  opinione 
auguror)  Circenfcs  fuifle  crediderim :  quippe  agonici  Cir- 
cenfes  apud  Elidem  in  honorem  Jovis  Olympicipariter 
inventi  inftitutique  funt.Inde  Romam  advocatcs  putarim. 
2  In  Elide  enim  juxta  fluminis  ripam  angufto  tramite,  alte- 
ro  latere  urgente  fluminc,altcro  pofitis  gladiis,ut  utrinque 
prefens  exitium  cffet ,  bigarum  curfu  certabatur ,  dirnica- 
tione  perniciofa  adeo ,  ut  intra  prafcriptum  illas  coercere 
necefle  foret :  unde  Circenfes  dicTti. '  Plerunque  uniusequi 

curru, 


TIRAQUELLUS. 
I  Proditum  anoque  memorite  esl.  ] 
Imo  vero  Aufes  ex  Herodoto  libro  4. 
non  adeo  longe  a  fin.  &  de  his  quoque 
nonnihil  PomponiusMelalib.  1.  c.7. 
loquens  de  incolis  Tritonis  amnis. 
Nam  ccAufes  circumTritoncm  ha- 
bitant,  ut  dicit  idem  Herod.ubi  fupra. 
z  ln  Etide  enim.  ]  Hnec  ufque  ad  ver  - 
ba ,  Phruncjue  unius  ctjxi ,  funt  Servii 
in  ;.  Georg.  ibi, 
Centum  ouadruugos  cgitabo  ddflumina 
cnrrus. 
Ubi  prxtcrcadicitalios  a  circumeun- 
do  Circenfcs  vocari  putare.  Et  idem 
propcmodum  icribit  in  lib.8.  Aneid. 
ibi, 
..   ..  Ma^nis  Circenfibus  ailis.  * 
"COLERUS. 
*  Glofiarium  vetus'l7rrnx5CTT)T©- 
circus  Circenfis.Idem  &c  'nrjmfgff/.Q}' 
dicitur. 

TIRAQUELLUS. 


les.~\  Celetes  vocabant  eos ,  qui  fingu- 
lari,  five  uno  equo  currebant ,  ut  dicit 
Budxusin  /.  athletas,  ff.  de  hisqui  not. 
infam.  &  ante  eum  intcrpres  Arifto- 
phanis,  qui  &  equum  ,  quo  hi  Celetes 
currcbant,  Monatora  Grarcis  dictum 
tradit.  De  his  autem  Plinius  1. 54. c.  5. 
Equejlres  ,  inquit,  utique  fi.ttua  Ronta- 
nam  cekbraticnem  habtnt ,  orto,fine  du~ 
bio  ,  d  Gra-cis  exemplo.  Sed  illi  Celetas 
tantuin  dicebant  in  facris  viftores. 
Poftea  vero  &c  qui  bigis  vel  quadrigis 
viciflent.  Ethincidem  Plinius  ejuf- 
dem  libri  c.  8.  in  duobus  locis  ,  Celti- 
\ontes,  incpit,  pueri  dicli  funt,  quifcili- 
cet  equorum  finzulorum  certamine  dcle- 
ctabantur.  Palcphatus  autem,  ubidc 
Centauris  loquitur,  jF«i*»M(inquit 
Grsce  quidem,  fed  hoc  fenfu)  quidam 
e  radice  montn  profecli ,  a  iiico  quodam 
ziocato  Kebula  ,  excogitant  equos  Ccletat 
condocefaceredn  hifque  federe  :  nam  ante 
id  tembus  nefciebant  in  equis  fcdere  ,  fed. 


3  Pkrunque  imiut  equi  curru,  qui  Ct-  \folum  (urribus  utebar.tur.  Ex  quo  intel- 

ligis 


GEN  I  ALES  D  IES.    LlB.  V.  J$ 

curru,  qui  Celes,  'aliquando  fimplici  biga,  qua?  Sinoris  di~ 
cta  eft ,  pugna  committebatur.   :  Quibus  poftca  acceilere 
calpa?  &  apena?.  Calpa;  currus  trahcbatur  equa ,  apena?  c«ip* 
mulas  ju^abat.  J  Nero  vero  in  Olympiis  non  bigis,fed  de-  ^fe' 
cemju^i  curru  aurigafle  &  victor  firifle  proditur.  H  Milcia- 
des  vero  quadrigario  curriculoOlympicampalmam  repor- 
tavit.  Traditumque  memoria?  eft,  Romx  quadiigas  cx 
afinis immenfo  conftitiffe ,  adeo ut  quadriga?  quadiingen- 
tis  millibus  vcnirent.  5  Ibi  quoque  forma?  ccrtamcn  habc-  r<>im* 
ri ,  vi&orquc  armis  donari ,  &  ad  tcmpla  vittatus  deduci,  JJJJJ 
myrtoquc  coronari  folebat:  ilcut  6in  Ccrcris  Eleufinje  c«-m- 

/•  n  »  i    i  r        •    •  ■  '  mcn  tn 

fefto  propc  Alphcum,ipeciei  certamcn  erat :  in  quo  anim-  -^ 
adverfum ,  7  Tenedias  muliercs ,  omnium  quot  funt  in  cerent 
Afia,  vcnuftatis'palmam  tuliile,  tamctfi  Hypcpas  tanquam  j£#£ 
venuftatis  prxcipux ,  alii  celebrarint ,  8  &  Homcrus  ior-  »„//„- 

mofif- "• 


I  igis  non folum eum  qui  equo  uno  in- 
fidet :  tcd  ipfum  qnocjuc  equum  ,  fm- 
guiarem  dici  Celctem.  Nam  &  apud 
Homerum  Iliad.  4.  Cclcs  cquus  dici- 
tur,  qui  folus  agitatur  ,  quafi  Monam- 
pyx,  ut  nonnullidicunt.  Aliisautcm 
Miy^unvl  utb.itKs,ut  apud  Euripidem 

MoVUfATUXtC    77Zit>,01  ,     id  eft  ,    X5>>llK. 

Cxterum  Gelliuslib.ic.cap.  25.  inter 
genera  navium  celoces  numerat ,  quas, 
ut  dicit,  Grscci  celetes  vocant ,  fcilicct 
afimilitudine  cquorum  Celetum,  ut 
plcrique  omnes  intelligunt. 

1  ^Aliquando  fimplict  b:^a,cfua:  Sino- 
ris  dicta  efl.  Legendum  eft  Synotif  ex 
Atiftophanis  interprete  in  Nebulis, 
qui  ita  lcribit ,  luuaiolc  efl  currus  non 
plenus,fed  ex  duobus  ]unHu< ttn&SMuem 
nuncdiphronvoc.imus.  Vide  Rhodigi- 
numlib.21.c5r. 

2  S^uibus  pijie.i  accefjerc  C.tlpx  & 
^Apcn.f.]  De  quibus ,  &:  quid  inter  eas 
interfit ,  videbis apud  Paufaniam l  5. 
&eundem  Rhodig.d.l.n.  cjl. 

5  JvJtro.]  Suetonius  in  vita  illius, 
cap.24. 

4  M>7«W<\f.]Hcrodotuslib.6.  non 
ita  longe  a  prin. 


5  lbi  C]t!oq::cform.l  ccrt.tmcn.~\  Non 
intclligas  Rcrr!i,  dc  qna  poftrcmo  lo- 
quutus  cft  ,  fcd  apud  Lleos ,  de  quibus 
antc  loquutus  fiicrat.  Et  cjus  rci  teftis 
cft  Thcophraftus  &  alii,  quos  in  id  ci- 
tavi  in  legibusConnubialibus  partc  2. 
n.49.  incip.   Hincmulta. 

6  SicutinCcrertsElcufinx.~\  Nicias 
in  Arcadicis,  &:  exeo  Athenxus  1. 15. 
tlt.  Certamina  de pulchritudire,&C  dixi- 
mus  ubi  fupra  proximc  quo  in  loco 
vidcbis ,  &  alia  pulchrimdinis  certa- 
mina. 

7  fenedi.tsmuiierci.]  Nymphodo- 
rus  in  Afix  navigatione  ,  2c  ex  eo  A- 
thenarus  d.l.  1  J.C  p  .  in  rinc,  Otnnium, 
inquitj^H^  alibi  n.ifcuntur,pu!cherrimat 
wulieres  effe  inTcnedo  infulaTroicaaf- 
firmat. 

8  Et  Homcrus.~\  Lib.  2.  Iliados  in 
Catalogo, 

"Oi  t'  «^jv  Q>9iLu,Yio1'  E"rX*<ftt  xjiX- 

>iyuxiaxy^a.. 
Quique  habitant  \>hthiam,&  Hellad/t 
pnlchrrts  mulieres  habentem. 
Adde  &  Acharidx  ex  eodem  1.  5 .  ejuf- 
dem  operis, 

E  $  A> 


f/V- 

tenfes 

jRima 

ti.ins- 

Idti. 

t\-tm 

Circtn- 

fium 

ludo- 

vum. 


yut* 

in  cir- 

ceafi- 

buf. 

F.iclio- 

nes  qua. 

tuor 

Ciicen- 

fium. 


74  Alex.  abAlexandro 

mofiflimas  in  Hclladc  affcvcrct.  Romam  dcinde  Circen- 
fcs  tranflati,  pofitis  metis,  non  autem  gladiis ,  eximie  culti 
cclebratique  funt,  in  quibus '  fcptem  ruere  curricula  folen- 
nia  (nam  fcptcno  circuitu  currcbant  aurisja?)  :  &  viginti- 
quinque  miifus,  "que/Domitianusad  quinta  fpatia  corripuit: 
miiius  vero,  ad  centenos  propagavit,  utcrque  fingulos 
quinos  millus ,  farpe  Romani  principes  4  vcnationcm  de- 
dere ,  5  aut  Trojse  dccuriioncm.  Ultimus  vero ,  quod  ex 
collatione  populi  ficbat ,  xrarius  dictus.  6Equis  cnim 
mira  velocitatc  currentibus  infidentes  ,  leviilimos  cur- 
rus  ingcnui  pucri  curfu  quam  citatiffimo  agitabant, 
qui  prxcipua  arte  fatis  gnari  doctique  erant  cxamuf- 
fnn  fcrvare  normam,  ne  ipli  autqiiadrigaragitata?,  aii- 
cjiio  temporispunclomctascontingcrent,  utcjue  pcr  hn- 
gulos  miifus ,  idcm  currus  pcr  quinta  fpatia  fine  oftcnfione 
circuirct.  7  Qua?  quidem  metas  cum  antca  lignea?  tuifient, 
Claudius  auratas  inftituit.  8  Fuitqucmoris,  utantecom- 

miffio- 


yjc^.i-ymucuyjc. 
^Argos  in  equifernm,  &  ^Acbajampnl- 
chr.ts  muiieres  babvntem. 

1  Scptcm  fuere  cv.rricula  folenr.ia.  ] 
Propertiuslib.clcg.24.  ad  Cynthiam, 

^dut  prius  infctio  depofcit  prxmia  cttr- 

Septima  qti.tm  metam  trherit  arte 
rota  ? 

Scncca  ad  Lucilium  lib.  epift.  4.  Gel- 
lius auftoritate  Varronis in  1. 5.C.  10. 
Lactantiuslib.7.  c.  27.  eodemqueult. 
inprin  Cafliodorus  Variarumlib.  }. 
epiftola  ,  cujus  inttium  eft  ,  Quantum 
hiftricnibus. 

2  F.t  viginti qninquc  miffiu.~\  Servius 
auctoritatc  Varronis  lib.3.  Georg.  ubi 
fupracitavimus. 

3  £ht<t  Domitianus.~\  Suetonius  in 
vita  illius ,  c.  4.  ubi  de  fpe<ftaculis  per 
eum  editis  loqucns ,  fic  fcribit ,  ln  boc 
Circenfittm  die  ,  quofaciHiu  centuir.  mif- 
ftm  peragerentur  ,  ftn^ulos  liftptenh  fpa- 
ttif  ad  quin.t  cot  1  ipuit. 


4  Venationem  dedere.~\  Idem  Suet. 
in  C  Julio  Cxfare,  c.  59.  in  Augulto, 
c.43.  inClaudio,  C.21.  StinNerone, 
c.7.  infin. 

s;  .Aut  Tro\x  decurfionem.W  SuetO- 
nius  in  locis  nuper  citatis,  &  prxterea 
in  Ncrone,  cap.  7.  Cornelias  Tacitus 
lib.  1 1 .  Sedente, inquit,CWi'o Circenfi- 
bus  ludis ,  cum  pueri  nobiies  cquis  ludi- 
Cium  Troja1  inirent ,  interqv.e  eos  Britan- 
nicus  Imperatore genitus,  &  L.DomitiuS 
adoptione rnox  in  impaium  & cotrnomen- 
tumHcronit  adfcitus  ,  farjtr  plebis  acrior 
in  Dimiiinm  loco  prjtfagii  acceptus  cfb 
Virgiliuslib.5.  ALneid. 

Trojaque  nunc  ypHeriTro)anum  dicitur 
a^men. 
Et  vide  inferius  lib.  6.  c.  19. 

6  Equisenim.]  Suctonins  in  Cxfa- 
rc,c.59. 

7  jQua:  quidem  mct*e.~\  Suetonius  in 
Claudio,  cap.  21.  auttophinx,  fiveex 
topho  hpide ,  ut  idem  dicit ,  atque 
etiam  Livius  i.Decad.lib.7. 

8  [■'uitquernorit.]  Caifiodorus  ubi 

fupra, 


Geniales  Dies.   Lib.  V. 


'5 


mifnoncm  Circenfium,  miniftri  cum  equis  defultoriis 
miifus  exituros  nunciarent. '  In  his  quoque  quatuor  factic- 
ncs  pro  anni  temporibus ,  vidclicet  vcneta  cjtur  ccrulca, 
prailina  qua?  viri  Jis  dicla  eft ,  alba ,  &  rofca ,  miro  favcn- 
tium  ftudio  coli  cclebrarique  folit;r  funt.  ViriJis  cnim  co- 
lor ,  vcri  dicatus  crat,  acftati  rofeus ,  hycmi  vehetus ,  albus 
autumno.  Nonnulli  vcro  per  clemcnta  colorcs  divifcre: 
quippe  hyacinthus  aeri  dabatur,  coccus  a?theriy  bvilus 
tcrr.c  ,  purpura  mari.  =  Pannoquc  vcrikolore  pcr  fingulas 
factiones  ccrtabatur,  in  quibusipechntium  favor  cVaura 
popularis ,  gratiaque  &  ftudium ,  ad  victoriam  multum 
loci  dcdit ,  nam  tanto  faventium  ftudio  hinc  indc  ccrtaba- 
tur ,  quum  fuos  quifque  clamorc  6c  plaufu  rovcret ,  ut  ma- 
gis  ftudio  &  colore  panni ,  ac  favore  quo  arrccli  erant, 
quam  vcra  virtutc  nitercntur :  ifquc  popularis  hvor  & 
gratia  non  dubiam  plerunque  victotiam  dcdit:  adco  ut  non 
populus  modo,  fcd  &  principes  ingcnti  ftudio&gratia 
faclionum  contendcrcnt :    '  fiquidem  Vitcllius  vcnctar 

faclio- 


fupra,8t  vide  Stiet.in  C.vfarcd.c.jo.* 
C  O  L  E  R  11  S. 
*  Equos  ittos  Graxi  dfNffanrtss, 
quod  binos  ducentes  cquos ,  ab  altero 
inaltcrum  llihinJc  iTihjbanr ,  fe<f& 
©^tCara?  &  ^MCdrdf  vocabant. 
Ciccro  pro  Murena  :  Ne/chaittpaSe 
mihi  vtdetnr  prxto,i:ts  candidattto  in 
confihtrcm  ,  qtt.tft  d. /idto.  itt  \  '.,  titdri 
garnm  cmiictihmi  iacuncrc.  Ilidorus 
lib.  I  S.cap. ;  ?,.dcfu.'t',;cs  nor.iin. 
olimprout  qmfjv.e  ad  finem  ar.f-.t  ve,;c- 
rat  dcfUcbat  C"  curreb  tt  :  fivt  qnod  de 
equo  in  eqmoi'  I 

T  I  R  A  OJJ  F.  L  L  U  S. 
I    In  his  r/M>q:?c  quatuor  fkflione.r.'] 
Chreftodorus  poetaThebanus  in  Gra:- 
corum  cpigrammatis.  Et  Sydonius  A- 
pollinaris  in  Hendecafyllabis, 

—  ytic.t»:  i 

^4lbus  &°  'jcnetits  virenfhne  rv.benf 

q:,C. 

Et  Cafliodorus  Variarum  lib.  ;.  epift. 
fupra  defignata.  Et  de  viridi  cft  etiam 


illud  Juvenal.  Satyr.n.  adfinem, 
Tut.rm  hodie  Romam  circus  cttpit ,  Cj^ 

fy.tgor  .tui  cm 
Pcrcutit ,  cvattmn  -ji/idit  qno  cvllig» 

panni. 
Kamfi  dcfcerct,  mvflam  attonhamqtte 
■ ,  &c. 
llbi  vide  Joannem  Britannicum,  in- 
tcrpretem. 

2  Pttnnootu  verficolore.  ]  Vide  iMi- 
nium  libro  epiftolanim  9.  epift.  6.  ad 
Calvifium,  &:  Calfiodorum  ubi  fupra, 
&  Pattlum  Diaconum  lib.4.  Hiftotix 
Longobardic.v,cap.Ti.  ubi  fcribitim- 
perante  Phoca  Praiino-  c\:  Venetos  rer 
Orientcm,  &  Agyptumcivilebcllura 
fecifle  ,  ac  fc  mutua  cxde  proftraviflc. 
Et  huc  quoque  pcrtinet  illud  Juvena- 
lis  nuper  citatum. 

J    Siq::iJc,::ritc!!:ns^\  Suetonius  in 

vita  ipfius  c.  14.  Quofdam,  inquit,  CT 

:  ob  idiffitm,  quod  Fenetajkelio- 

ni  c!a,  e  ■m.i'.ed':xc;ttr.t,iiite;cmit,cc;tcm- 

ptnfui,  &  nwajbc  id  atifos ophtatus. 

1  Cali- 


iC  Alex.  abAlexandro 

factioni  ita  addictus  erat ,  ut  cos  per  a?qua  &  iniqua  amplo 

favore  profequerctur ,  adeo  utquofdam,quiclaremaIe- 

dixerant,  occidi  juberct.    Sicut  praflinse  dcditus  crat 

'  Caligula^cx  Nero  Cxfar.  ■  Caligula  enimfcftertiu.ni 

vicies  agitatori  Cythico  contulit.  4  Nero  vero  quum  cjuc- 

reretur  tractum  prafTInum  agitatorem,  cxrobid  jurqarc- 

tur  a  magiilro,  dc  Hectorefeloquimentituseft.  J  Fer- 

tur  autcm  Verus  Antoninus  a  vcneta:  fa<ft,ionis  hominibus, 

quam  odio  cxccrabili  profequcbatur ,  intolerandaprobra 

&  contumclias  tuliiie ,  quod  contra  cos  praflina:  ftuderet, 

illofque  ftudio  &  commodis  profcqueretur.  6  Caracalla 

vero  quum  in  aurigam ,  cui  ftudebat ,  populus  cavillatus 

f «Pnrj.  effet ,  exercitum   immifit,  &  pcenas  exe^it.  7  Ad  has 

mim    qUatuor  factiones ,  alias  aurati  purpurcique  panni  Domi- 

2^     tianum  addidiffe  Suetonius  memorat.  Erantque  Circen- 

ncidi-  fium  duo  genera :  Patricii,  qui  pcr  patrcs :  plebeji,  qui  per 

circe»-  P^hem   agebantur  ftato  die ,  mcnfc  Novcmbri ,  quos 

fium     Claudius  Impcrator  fepe  commifit  &  celebravit.  In  qui- 

:.™se~bus  pra?ter  fpectacula  ctiam  dcorum  fimulachra , 8 non- 

nunquam 

TIRAQUELLUS. 

4  tesOTs.]  IdemSueton.d.c.22. 
vitrc  ipfius. 

5  Feitur  autemVerui  ^4nton\nu4.~\ 
Julius  Capitolinus  in  vita  illius. 

6  Caracalla  vcro  quumin  au;i^am.~\ 
Herodianus  1.  4.  D.nique  (Gratce  qni- 
denij  lcd  in  hunc  fenfum,ut  verttt  Po- 
litianus)  id  auod  nunauam  ali.tsfaclita- 
tum  ,  cum  Circenfes  fpeclar.te  eo  populus 
Rum.m  aurigam,cui ftudcbat ,ncfc:o  quid 
caviUatus  cffct ,  ratus  pbi  cjntumcliam 
iUatam,  repente  omnem  exercitumfacere 
impt  tum  jufiit  in  populum,  ac  rdptdre  C7* 
occidere  quicunque  in  anrigam  dixiffeat. 

7  ^Ad  htii  JuasfdBiones.  JSuctonius 
in  Domitiano  ,  cap.7.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Xiphilinus  non  habet  auramm  & 
purpurcum,  fcd  -^uo-tiv,  x)  ti  dpyvpx*. 
TIRAQjlELLUS. 

8  Konnunquam  Imperatorum.~\Taci- 

tus  lib.  2.  ubi  de  Gcrmanici  ftatua  lo- 
qiutiir, 


1  CaligHld.'  Suetonius  in  vita  il- 
lius,  cap.  ss-  VrafinxfacHuni  ita  addi- 
Hus  &  deditus ,  ttt  carnaret  in  ftabulu 
afidue  C*  manerct.  Dion  quoque  in 
vita  ipfius  ita  fcribit ,  .Adc 0  autemftu- 
debat  hotmni  viridi  icfte  induto ,  cui  ex 
colort  ejus  veftis  Prafinus  nomcnfuit ,  v.t 
ruftris  ctiam  temporibus  locus  ,  ubi  ille 
Cttrms  agitabat,  Cajanus  appelletur. 

2  Et A>;o.]Suetonius in vita illius, 
cap.  22. 

3  Ctliguld  enim  ]  Suetonius  in  Ca- 
ligula,  cap.  5  5.  ^Agitutori  Cythico  (aut, 
Utalii  lcgunt  ,  F.tjco*)  commcffatione 
ejuadam  in  apopfo;  ctis  vtcies  feiiertium 
contuHt. 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Alii  &optimi  libri  habcnt  £«- 
tycho:  quoddocliifimisprobatur,  ut 
Augufto  cap.  96.  Et  confentit  Jofc- 
phus.  Martialis  cjuocpe  mcminit  cu- 
iufdam  Eutjchu 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  77 

nunquam  Imperatorum  &  Ducum  imagines  habitu  trium-  im*g- 
phali,  ob  ftudium  favoremquc  popularcm  crga  Vm\-'"tstn 
cipes ,  equeftres  aut  pedeftres ,  aliquando  vicr.orias  cum/n,UJ 
palmis  ,  terculaquc  8c  tenfa,  currufque  elephantorum'7*'** 
produci ,  &  prarlata  pompa  efrerri folcbant.  '  Quare  Ger- 
manici  cqueftrem  ftatuam  cx  ebore,  Circenfi  pompa  prar- 
latam  comperimus.   ~~  Et  Antoninus  defuncta?  Fauftina; 
imaginem  cunctis  Circenhbus  pradferri  voluit.  Qux  qui- 
dem  imagines  nonnunquam  aurese ,  vel  argentea? ,  plcrun- 
que  erant  gypfea:,autcx  cborc.ln  quo  illud  adnotatumfuit, 
ut  Ioca  pcr  qua?  pompa  &  dcorum  limulacra  vcctabantur, 
ne  recondita  facra  e  ccenaculis  defpicercntur ,  oraculo 
moniti ,  velis  coopciircnt.  '  Prxvaluitque  mos ,  ut  pra> 
tor  aliusve  magiftratus ,  quiludisprarerat,   mappam  au-  ***-• 
rigis  mittcrct,  &  cinfus  fignum  daret,quod erat  tuturorum  J*' "^ 
Circenhrim  initium  :  id  quod  a  Ncronc  ccrto  eventu  cce-  Cmtw 
ptum  (ut  Cafliodorus  ait)  fluxit  ad  pofteros.  Poftquos^' 
adnumerantur  CirccnfcsCercalcs  &;SecuIares,'atquealii  er*t. 
Navalcs,ubi  inCirco  maximo  immiiTo  euripo,naves  mctis  £"**" 
appofitis ,  ne  illas  contingerent ,  curfu  pra?cipiti  concurre-  cintn- 
bant.  Illud  utique  non  in  poftremis  fuerit ,  quod  tam  in^- 
Circcnfibus  quam  facris  ccrtaminibus ,  magna  cura  fcrva-  res. 

tumcft,  utquiintempcftive  furjnint,  aut  qui  ante  alios  Ka'ja~ 

j     1  •         j  &  1  •  f"- 

excunt ,  colaphis  cardantur :  quodque  qui  coronam  me-  r&rerm 

ruiifct, 


cjuitur  ,  Honsrcs  (ut  tjuis  amore  in  Ger- 
tnanicum)  aut  ingenio  •jalidus  ,  repcrti 
decetirjue:  ut  ncmcn  e]usfaliari  cavmme 
c.tntvctur,fdes  cuvu.es  ftccrdotum  *Au- 
guflalium  locis  ,  fuptrque  eas  q-ttrce*  co- 
ron.tflatucvcituv,  ludo <  Circcnfes  tbtn na 
fjjigiespr.eint.  Snctoniusin  Tito,c.2. 
dcBritannkoIoquens,  S*uoium,  in- 
quit,  omnium  mox  memor,Jiatuam  ei  au- 
ream  in  palatiopofuit,&  alteram  ex  tbo- 
re  equejircm  ,  qu<c  Circcnfi  pompa  hodie 
tjuoqne  prjfettur,  dedica-jit ,  profecutuf 
tjue  efl. 

1   Shiarc  Gcrmanici.~\  Id  jam  dixi- 
mus  in  pr.xced. 


vatio- 

Scilicet  Pitts  ex  Julio  Capitolino  in  nts ""' 
vita  illius.  1"?  "• 

;   Prttvaluitqtte  mos.~\  Id  ufque  ad  yrcin~ 
verfic.  Pofl  auos ,  eft  Calllodori  lib.J.  J*bKt' 
Variarum,  tk  videfupralib.2.  cap.2^. 

4  Seatlaves.]  De  quibus  Suctonius 
in  Augufto,  cap.  ji.  ubi  juvenes  & 
pucllas  prohibuit  nofturnis  Secula- 
rium  ludorum  fpeftaculis ,  nifi  fecum 
haberent  aliquem  ex  propinquis  atquc 
neceffariis,  feniorcm,qui  vcluti  cuftos 
&  moderator  cohibaet  a  probro.  Et 
in  Claudio,  cap.2 1.  &  in  Domitiano, 
cap.4. 

-   .Atcpte  a!ii  n/fjales.  ]  Suetonius 


2  i-t „4.ntoninus defunciApaufiinx.y  inCxfare,  c.39.  ubide variis  fpefta- 

culis, 


-8  Alex.  abAlexandro 

Cm     ruiilet ,  tanquam  ad  fupremum  faftigium  vcntum  forc  r> 

Vullu!   "^  l'^tl a  c-c  ™lum  aut  anis  incremcnto  fpcrarct :  utquc 

in  ccr-  non  minus  boncs  fortefque  viros,  qui  ad  ccrtamcn  provo- 

** "■  *  carent,  ncque  cum  quo  certaictur  invcnircnt,quum  ncmo 

wttet.  luchri  aut  congrcdi  audct ,  quam  cos  qui  fortitcr  pugnaf- 

fent  &  viciffcnt ,  mcrita  palma ,  aut  pcfito  conllitutoque 

pramiio  donarcnt.  Ncque  cnim  minus  coronari  pugilcs 

qui  abfquc  fudorc  in  ccrtaminibus ,  quam  qui  pugnando 

palmam  afiequuti  funt ,  cavcbatur :  licet  adnotatum  quan- 

Vnus    doquc  excmplis  Ieeamus ,  ut  (i  athieta  eo  fortitudinis  pro- 
J*»Lhj      ,i  ■  r    •         •     '  i  •    i  ••         r 

tom.     ceflent ,  ut  non  mvcnirct  parcm  ,  plurcs  uni  objicercntur, 

™tf>"-  cum  quibus  pcriculum  faccrct  &  decertaret.  Nam  ut  vi- 

Stot  quis  dcdarctur,  &  viclorix  inilgne  ferat,  a?mulo  opus 

effe  dixerunt.  '  Nequc  pra?tcrcundum,Gymnica  ccrtami- 

na  Elcis  praxipua  fuiffc,  Thymclica  Corinthiis ,  Sccnica 

Athcnicnfibus. 


culi?,per  eum  cdkis,di{Tcrit,&  Plinius 
lib.S.c.7.  in  vita  Hcliogabali. 

I  1^ct/uc  fijitcicundum  Gymnica.  ] 
H.tcomnia,  urque  adfinem,  fcribit 
Caelius  Rhodiginuslib.8.  c.  8.  hxclc- 
gi  ex  vetere  Gracorum  au&ore,  quem 


non  nominat.  Adde  fupcrioribus  ex 
Strabonis lib.  15.  Chalcidibuslucum 
imminere,  Alexandro  Phiiippi  filio 
dicatum.  Hoc  in  loco  certamcn  Ale- 
xandria  nuncupatum  ab  univerfa  Io- 
niacelebrabatur. 


C  A   P   U  T     IX. 

Mira  exanvla ,  cjua  tn  montibm  &  lapidibus  hodie  vifuntur, 
unde  oriotnem  &  caufu  duxerint. 

phih-  TNgcns  cupido  animos  flimulavit  illcrum ,  qui  rerum 
fip1"'  3.  natura?  origincm  <k  caufas  diligcnti  xftimatione  fcrutati 
™Zio-  5«#s  quod  orbis  hujus  qucm  incolimus ,  immcnfi  &  incx- 
nes  de  plicabilis,  totiufque  natnrjc  rerum ,  cujus  xternam  vertigi- 
nem  &  irrequietum  ambitum  vidcmus ,  principium  &  ori- 
go  fit :  quod  equidcm  immenfa?  quarftionis  fuit.    '  Thales 

ille 


retHtn 
frinci- 
fili. 


TIRAQUELLUS. 

I  Thalcs  ille  WUefius.]  Hxc  ufquc 
ad  verfic. /;«/»'  &  Brachwanes,Cum  Flu- 
tarcbi  L  5.  de  Placitis  philofophorum 
c.  5 .  &  alioium  quos  tibi  citavimus  iii 


noflris  legibusConnubialibus  gloff  5. 
num.  20.  incip.  nam  &  cjui,  &  feq.  &C 
inCommentariisKobilitatis  cap.  $r. 
num.  ^35.  pofterioriseditionisincip. 

qnid  fhUoJvflmumfvgnas. 

I    lndi 


G  F  N  I  A  L  E  S    D  I  F  S.    L  I  B.  V.  79  * 

ille  Milcfius  inter  feptem  pra?cipue  cclebratus ,  cumcjuo 
facerdotcs  /Egyptii ,  &  vates  Pindarus ,  cx  humore  omnia 
confiare  dixerunt,  Anaximenes  cx  aere,  Heraclitus  Ephc- 
fius,  Stoici,  &  Parmcnides  igncm,  Anaximandcr  Milefius 
infinitatem,  Pythagoras  numeros ,  Empcdoclcs  Agrigcn- 
tinus  quatuor  clcmcnta,  Plato  Dcum  &  Hylen,  unde  elc- 
mcnta  dcrivantur ,  Xenophanes  aquam  fimul  &  terram, 
rcrum  origincm  principiumcjuc  duxcrunt.Epicurusautcm, 
Leucippus,  &  Dcmocritus  Abderites ,  ex  atomis ,  iive  cx 
parvis  minutifque  corporibus  tcmcrc  concurrcntibus ,  in 
unum  confufis  &  condenfatis,  omnium  elemcntorum  vim 
atque  fubftantiam  ,    rcrumquc  iormas ,  cv  figuras  oriri  di- 
cunt.  '  Indi  &  Brachmancs  pra?ter  quatuor  elementa , 
quintam  naturam ,  cx  qua  cadum  &  iidcra  conftarent,  i?*w- 
erTinxerunt :  hancquc  rcrum  machinam,&  hunc  terra?  l?Io-  J?  T 
bum ,  qucm  incolimus ,  quandoquc  mdigeftum  &  confu- 
fum,  nullo  rcrum  difcriminc,  aut  ordinc,olim  unum  chaos  fW. 
cxtitine  :  poftea  divino  coniilio  cv  dclectii ,  fivc  cx  parvis 
hujufmodi  corporibus  &  fcmpitcrna  illa  incurfionc  ato- 
morum,  fivc  quia  graviora  in  profundum,  Icvia  vcro  ca?le-  Sf- 
fli  labcfa&atamotu ,  &  ancipiti  contcntione  diftracta,  na-  T"cnt0' 
tura  volcntc ,  in  altum  cvolavcrc ,  hanc  rcrum  facicm  ,  cv  commi- 
hunc  qucm  haurimus  acrcm  ,  iftamquequam  incolimus^"* 
terram  ,  mutuo  licct  contrario  fultam  ncxu,  cx  illailluvio- 
nc  &  turbulcnta  confuiione  emcrfiffe  :  &  prout  plus  rrri- 
nufvc  illius  dcnfata?  matcria?,  vel  humoris  fuerc  participes, 
ita  montes  &  cdita,  nunc  convallcs  &  depre[Ta,  modo  ma- 

ria 


1  Jndi  &  Ef<ir.'.>ftMnf  j.]Strabo  I.15. 
Rhodiginus  lib.  1 8.C.  }  r.  Quod  autcm 
dicitut  unum  cbaos  Hcfiodi  cftinEr- 
gis  ,  cjuem  potiflimum  fequitur  Ovid. 
lib.  1.  Metamorph. 

*4nte  mare  &!err<it&  (quod  tegil 
omnia)  dthim, 

Xjnvt  erat  toto  natur.t  '.■ttltus  in  orbe, 

SZueryi  dixc,  c  chaos ,  rudis  i/tdigcjhquc 
moles, 

l\ec  (inicqnant  tiififtndfn  iners ,  conge- 


ft.irjue  codem 
Kon  icne  )uncl.UHm  dlfcordid  fcminA 

rertoBj  &c. 
Chaos etiam Hcfiodus  in  Theogonia 
omnium  rcrum  initium  vocat,  qno<l 
antc  omncsdcos,  dcafque  natum  fit. 
Sex.Pompejuslib.  ;.  appellat,cxfen- 
tentia  Hsliodi,  conrufam  q  landam  ab 
initio  unitatem ,  hiantcm,  patcntcm- 
que  in  profundum ,  cx  eo  &  ydieir 
Gr*ci ,  Sc  nos  biare  dicunus. 

1  Htrf 


nm 


80  Alex.  abAlexandro 

ria  &  flumina,  fontefquc  &  lacus ,  campofque  ac  diverfas 
reium  facies ,  &  tanta  naturse  miracula ,  fummum  illum 
artificem  &  rc&orem  Deum,omnium  conditorcm,tantar- 
quc  molis  fabricatorem,  divino  magifterio  examinato  mo- 
do  cfteciffe  :  humoremcjue  in  undas ,  leviaque  in  aera  & 
ignes,  quodquc  minus  defaxatum  erat ,  in  terras  divina 
forte  diftincta  receffiffe :  donec  ad  certam  iftam  folidam- 
que  pervenit  fpeciem ,  aeremquequofruimur ,  quemque 
incolimus  &  haurimus.  In  hifque  torte  eveniffe ,  ut  plera- 
quc  alterius  fpcciei  &  formar,  in  tanta;  machina?  molitione 
cum  tcrra  fimul  coaluerint  :  hujufque  rci  argumcntum 
effe ,  quod  terram  mobilem  &  folubilem,  paulatim  confu- 
fam,  lonciffiiiio  a?vo  in  lapides  durefcere  ,  diverfarumque 

""'"  r         ■  1       •  1  T  rr    • 

ttiver-  rerurn  fpccics  mtra  lapidum  vilcera  unum  corpus  effici : 

f*Vt'  illaquc  limulin  omni  a?tcrnitate  condenfari ,  acdiverfas 

Hnde    racies  quotidic  artiricem  naturam  moliri  videmus.  Quare 

frodn-  divcrfi  coloris  marmora,  in  quibus  mifturas  inexplicabiles 

in  uno  nunc  corpore  concretas  infpicimus,quandoque  dif- 

jun&a  &  feparata,multiplicium  corporum  fuiffe  facile  cre- 

didcrim  :  qua?  quidem  res ,  illius  prima?  originis  &  coacer- 

vationis  indubia  argumenta  pra?bet :  five  quod  nonnulli 

tradunt,  diverfis  cardinibus  inductis  aquis,vel  mari  fedibus 

fuis  cxcito,  feu  nimbis  eftufis,  diluvio  quondam  inundaflet 

mundus :  poftca  cum  fluctibus  &  mari  omnia  mifceren- 

tur,  defitis  tempeftatibus ,  &  terrx  fitu  defarcato,  poft  tot 

aquarum  molcs  5c  agitationes  fluctuum ,  folidas  apparuifle 

terras :  propterca  in  montibus ,  quamvis  longe  a  mari ,  ea 

qua?  in  littoralibus  vadis  cernuntur ,  nunc  inveniri :  & 

quamvis  mcditerranca,  fpccie  tamcn  littorali  apparere.  In 

memoria  mihi  eft ,  lapidem  duri  marmoris  non  unius  co- 

loris  vidiffc  in  montibus  Calabris,  longo  a  mari  rcceffu,  in 

Concht  qUO  multiplices  conchas  maris  congeftas,  &  fimul  concre- 

in  mon-    l  .   lr  .  1    •  /T      •  J 

tibw.  tas  cum  Jpf°  marmore ,  m  unum  corpus  coaluilie  videres : 
quas  quidem  offeas  &  non  lapideas  efle ,  &  quales  in  litto- 
ralibus  vadis  infpicimus,  facile  erac  cernere.  Quod  fi  mar- 

mor 


GenialesDies.  Lib.V.  8i 

mor  in  frufta  difTe&um  refecaffes ,  etiam  multiplices  con- 
chas  fingulis  fruftis  quafi  nativas  confidere ,  &  cum  lapide 
una  difcindi  videres.  Quod  profccto  multum  prarftat  ar- 
gumenti ,  diflimilia  corpora  disjunc-ta  prius ,  poftca  collu- 
vione  rerum  mifta  &  longo  a?vo   coacervata  coaluiffe. 
Quod  genus  marmoris  in  quo  conchylia  videantur ,  pluri- 
mainThefialia  &Ha?moniapra:cipue  apparere  auclorcs 
memorant :  atque  in  -£gypto  falfuginem  efudarc. '  Hcro-  «*'« 
dotus  tradit ,  ita  ut  in  collibus  editioi  ibus  ,  ea  qua;  mari  in-  ™""' 
cito  expuuntur,  facile  confpiciantur.  Apud  Mcgarcnfes 
quoque  &  omnem  Macedoniam ,  cx  rupium  prsruptiffi- 
mis  faxis  lapidcs  cxcavari  nonnulli  tcftati  funt :  in  quibus 
pleraque  fpecie  ap^areant  littorali ,  multaquc  a?dificia  & 
magnas  moles  exillis  conftrui.  Jovianus  Pontanus  ad  hoc  Trj^ 
a?vi  vir-haud  dubie  clarus  ingcnio  factifque,  cum  plcrifquc/,^ 
nobilibus,  praefcnte  mc,  fcrmocinabatur ,  fe  in  promonto-  «»- 
rio  Paufilypi  juxta  Ncapolim,vi  tcmpcftatis,  ingcnti  lapfu c,i 
proruto  montc  vidifie  in  mcdioabfcifticollis  trabcmli- 
gneam  ,  undique  latere  montis  duro  lapide  cintftam  ,  cum 
montis  dorfo  concreviffe,  &inunum  corpus  coaluifle: 
&  hanc  rcm  mirificam ,  qua?  non  minore  miraculo  fuit, 
quam  conchylia  in  montibus  ,  non  uni  tantum  fpecSacuIo 
fuiffe.  Sed  ne  quis  hoc  ficlum  commcntum  arbitrctur,  ^<t*- 
pcrvulgata  rcs  cft ,  paucis  ante  nos  fcculis ,  dum  Neapoli  ^Xuut 
marmora  a?dificii  caufa  difcindcrcntur ,  adamantem  mirc  i»  mar- 
fplcndidum,  non  nativa  vcna ,  aut  rudi  &  informi ,  fed  ab-  "*"* 
foluta  artihcis  manu  confcctum  &  pcrpolitum,  mira  cxla-  rw. 
tura  &  artc ,  in  medio  marmoris  concretum  fabros  inve- 
niffc,  cumque  pro  miraculo  Rcgi  dono  datum ,  inter  cubi- 
culi  arcana  confpicuum  fuifle ,  hodicquc  inter  illuftria  ad- 
numerari.  :  Pra?ter  qua? ,  mira  profe&o  funt  qua:  a  plcrif- 
que  digna  mcmoratu  produntur.  Palamedes  amicus  meus, 

cal- 


1  Hcrodotu.i.~\  Libro^. 

COLERUS. 

2  Prater  qux.]  JuL  Scaliger  in  li- 


bris  de  Subtilitat.  teftatur  fe  invenifle 
in  ilice  ferrum.  Sc  talia  ibi  plura  vn.lv.- 
bis. 


T»m.  11.  f  i  1* 


8>  Alf. X.  ab  Alexandro 

calcaria?  fornacis  praxipuus  artifex ,  ingenio  gnavo  &  in- 

duftrio ,  aucl:or  alioqui  gravis ,  fa?pe  mihi  retulit ,  fe  dum 

marmora  difcinderct ,  in  mediofilicis ,  qua?  nifi  vi  malleo- 

oieum  ruin  dirumpi  haud  facile  poterat ,  oleum  cjuafi  in  vafe  con- 

infuice  dufum  invcnifle,  odoris  immenfi ,  &  afpeclu  jucundo,  cui 

fi!m  re-  medica  vis  ruiffe  dicebatur  :  cjuo  eftufo,manus  fibi  diu  mi- 

pertu.  ro  odore  fragrarunt.  Quod  ego  quo  pa£to ,  ftante  femper 

foiida  illa  materia,  illic  coaguiari  aut  occludi  potuerit ,  non 

equidem  fcio.  Nos  etiam  apud  aucftores  legimus ,  fi  vera 

caput  tradunt ,  '  in  Chiorum  lapidicinis  diffiflo  faxo ,  caput  effi- 

£'™{""  chim  Panifci  apparuiffe :  &  ad  Bxtim  Hifpaniar ,  lapides 

Mffijj'  nafci ,  quibus  fciflis ,  ex  puro  auro  frufta  &  lapillos  confpi- 

t"ven~  ciant :  2  &  ab  Europo  ufque  Elim  quicquid  ora?  maritimse 

..<  mari  abluitur,  in faxa mutari :  5  aut  quod  de  pulvere  Pu- 

pmts-  teolano  traditur,qui  marinis  aquis  taccis  durefcit  in  faxum: 

Syivi  4  cV  in  mari  rubro  fylvas  vivere,  5oleamque  &laurumin 

inmd-  qnibus  fungi  enafcantur ,  qui  mox  fole  tacci ,  convertantur 

y0,     in  pumicem.  Atque  in  Lucania,  Cappadocia  &  6  Hierapoli 

virgut-  Myfia? ,  nonnullas  effe  aquas ,  quibus  virgulta  cV  ligna  in- 

a,J    jech,  brevi  poft  lapidefcunt.  Quod  fi  aquis  hoc  datum  eft, 

injega  five  lege  fatorum,five  confilioDei,qui  reliqua  mundi  ope- 

j?'n  e~  ra  arterna  conftitutione  molitur,ut  arenas  &  glaream,aliaf- 

quc  hocgenus  fpecies  confolidet  &  indurefcat:  quanto 

pro- 

TIRAQJJELLUS. 


t  Ih  X&iorum  (api(lictnis.~\    Ciceio 


^  Oleamrjue  &  laurwn.]  De  utraque 
idemPliniusibi. 

6  HUiapoIiMyfij.')  Strabolib.  tj. 


Wb.T.  de  Divinatione,fingebat  Car- ■  r.on  mulro  antefin.  Ubietiamdicit 
neadcs  in  Cliiorum  lapidicinis  faxo  '<  limilemefle  acjuaminLaodicea.  Scd 
aput  cxritifle  Fanifci.  F.ftau-  i  &  idem  eodemlibro,  fedalioloco, 


tem  Paniicus  diminutivum  a  Pane 
licut  Satyrilcus  aSatyro. 

2  Lf  ab  Europo  ufcjue  Eltm.~\  Plinius 
Iib.  5  f.cap.  rj .  ubi  bropm  non  Europon 
dicit. 

}  ,  4ut  qitcd  de  puhere Puteolano.~\ 
Plinius  ibi :  ubi&alia  loca  ponit  in 
quibusidquoquefit.  EtSenecalib.j. 
Katuralium  ojiarftionum. 

4  Et  in  marirubro.~\  Idem  Plinius 
lib.13.cap.2j.nonkm.el. 


fcribit  quod  circa  Andiralapis  cjuidam 
invcnitur  qui  combuftus  ferrumfit: 
delnde  cum  terra  quadaminfornacc 
excoctus ,  picudargy  rum  exudat  terra, 
quxterra  ii  a:s  acceperit,  fitmixtura 
quam  orichalcum  vocant.  In  Hibernia 
locus  eft,  ubiarbor  infixa  terrxper 
aquam  ,  fit  in  terra  lapis ,  in  aquafer- 
rum  ,  inaere  manetlignum.  Vide  Hc- 
ftorem  Eoetium  indefcriptioneRe- 
gni  Scotorum. 

In 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  $  j: 

probabilius  eft,  parentcm  rerum  naturam,  longi/limo  a?vo 
ea  qua?  disjuru5la  fuerant ,  phyfica  vi  &  ratione  confolidare 
potuiiTe,  cum  prajfertim  montes  Iapidefque  adolefcerc  in- 
dies ,  exhauftaquc  efrofTionibus  loca ,  fua  vi  rurfus  replcri, 
aliacjue  attenuari  &imminui:  ac  mariaquae  fcmpitcrna 
agitatione  moventur,  alia reccdcrc,  pleraquc  inundarc,  ac 
locorum  facics  mutari  cjuotidic  fpectemus  ? 

C  a  p  u  t    X. 

Ouam  varium  &  multiplex fujtirandum  apuddivcrf.s 

gentcsfucnt,  cj  pcr  cjuos  dcosjxrare 

confucvertnt . 

Uam  varium  &  multiplcx  jusjurandum  apudgcn- 
tcs  fucrit  ,   a    nonnullis   prodkum  mcmorio:  cft. 

Pcr 


o 


MERCERUS. 
In  Mifcellanea  nortra  olimmulta 
retuleramus,  dejurandtrdigione,  &c 
litu.  Eoruin  aliqua  non  fpeciatim  fin- 
gula ,  fed  gencratim  omniatihipro- 
ponimus.  Jusjurand.im  Ennius  in 
terpretatus  eft  quafi  Jovis  Jurandum. 
Apud  Cic.  Fidcs ,  inquit ,  a!ma,  spt. i 
fennis,\uran(\um  Jovi.t,  pro  jtisjuran- 
dum.  Ita  Nxvius,  Jusfacatum  "ftmt 
fwMidittofiimmne.  lliide  Apul.  lib.  de 
Deo  Socratis.jtffjwr.W/ h»ner ,  inquit, 
froprium  cji  fummi  Dci.  Et  Romani 
quidem  initio  vidcntur  jurafVc  per  l'o- 
lum  Jovem,  unde  mos  crat  jurarc  Jo- 
vem  lapidcm.  Quamvis  tandcm  in 
hujus  honorispartem  vcncrint  Mars, 
&  Quirinus  :  trt  auctor  eft  Polybiur. 
Horatius  tamcn  aliam  hujus  vocabuli 
notationcm ,  &  ctymologiam  vide 
tur  infinuare.  Ode  8 .  lib.  u  Vilafi  v>- 
ris  tibi  pr)erati  Pocna  ,  Barine  nocuiffet 
uniijuam ,  &c.  Utraquc  vero  probari 
poteft.  Junmenti  vero  multa  gcncra 
erant,  Aliud  enimfolcnne,  £cquafi 
publicum:  hoc  eft,quod  in  re  gravi,co- 
ram  omnibus  quali  publicc  dabatur. 
Aliud  piivatum  ,  &  vulgarc,  hoceft, 
quod  privatim   inter  paucos  §c  in  fa- 


miliari  fermonc  interponebatur.  U- 
triufque  ut  opinor  ea:dem  crantfor- 
mulx.  Nili  forte  publicum,  folcnnio- 
ribus  vcrbis  tieret.  Utrumquc  vero, 
fcpe  conceptis  vetbis  dabatur.  Qua: 
conceptio ,  utidinterimadmoncam, 
plurimum  valebat  ad  juramenti  reh- 
gionem  augendam.  Colligas  cx  hoc 
Plaut.  Pfeud.  B.  hatcur.  C.  Kcmje  cun- 
ceptil  -jcrhif.  B.  l.tiam confnlti i cjuoque. 
Et  aliismultislocis.Psurlus  Juramcn- 
tiun  aliudfklumerat,  tk  fimulatum, 
aliud  fetium.  Fiftum  ,  ocfimulatum 
appello  ,  quo  aliud  verbis  condpieba- 
tur,  quam  mcns  &  ratio  diclabat.Ta- 
lia  ciant  juramenta  praeftita  pr.xdoni- 
bus.  Cic.  5.  Off.  Sipnaloaibi'S  >uul.:;,i 
pro  capite  precium  non  atiulcris ,  mUltt 
f,  aus  iji,  nc  fi  \uratus  ijuidem,  id  nonfe- 
ccris.  Talia  ctiam  erant  juramcnta 
amantium  :  Qux  jocofa  vocat  Scneca, 
Controverf.  3.  lib.  2.  Amantibuse- 
nimfamiliareeft  mentiri ,  &  Aman- 
tium  juramentairritadiihabent.  Se- 
nec.  Quid  acl  p.irtcspertinet,  tjuod  a- 
mantes  jm  ent  \  \libi  crede  ,nec  ad  dcot 
pcrtinet.  Propert.  Tibul.oc  poeta:  ama- 
torii  multa  in  hanc  rem  liippeditare 
tibi  poterunt.  Quanquam  forte  jura- 
f  2  mema 


84 


Alex.  ab  Alexandro 


menta  amamium  duorum  fuerint  ge-  dcxtra  rttintnt  manu  obfetro  ,  infidclior 
ncrum.  Nempc  vulgari.i,  quxitem  jo-  [  mUn  ne  fu.ts ,  qu.tm  egofiumtibi.  Qui 
cofa ,  &  nullius  momcnti ,  &lblcm-  |  mos  jurandi  viguit  apud  gentes,  ut 
nia,  utquxapudPlutarchum  dicuntur  apud  Perfas.  Agnofcitur  certe  aXe- 
jurare  fuper  Herculisfcpulchrum.  Et  nophonte  in  Cyro  morientc.  Corpo- 
iixc  violarefottaffisnerasfuexit.  Eo-  |  ralia  item  fuerint  qux  fa&aintem- 
rumqueforre  habnaratione,  Sencca  plis,  &  qux  in  militia  apud  figna. 
dixerit.  Amantibus,  non  nili  juranti-  Rurfum  jurameuta  alia  clara,  alia  ob- 
biis  credi.  Xon  crcderctur  certenifi  '  fcura.  Claravoco,  quxpropriis&a- 
corum  quxdam  Juramenta  rcligiofe  \  pertis  :  Obfcura  vero,  quxambiguis 
torent,  &  farifte  fcrvanda.  Quareut  i  verbis   conciperentur.    Ad    quorum 


cognoicerctur  quando  quisfimulate: 
&  quando  ferio  juraret ,  interpofitam 
puto  hancclaufulam,  informulaju- 
ramcnti:  Ex  anirni  rr.ei  fiententia  ,  Ut 
apud  Liviumlib.  22.  Exanimimeifien- 
nntiajuro ,  ut  ego  rcmpub.  non  dcfir.tm, 
neque  alium  c  i-je ;n  c!cfe>  e. e  p.tti.ti .  Cu  j  us 
claufulx  vis ,  intelligi  poteft  ex  his  Ci- 
ccronis.  Acad.  quxft.  Qnamrathnem 
e  i.tm  Xiajorum  cemprobat  diligentia,  qui 
frintnm  jurare  cx  animi  fui  fiententia 
gnemmte  -joluerunt  ,  deindc  ita  tencri  ,ft 


diftin&ionemadjefta  videturparticu- 
lailla.  Lirjuido.  ut  Liquido  jutare,apud 
Ulpianuml.Alias.DeJurejur.fitclare, 
&  apertis  verbis  jurare.  Quod  Grxci 
videntur  dixifle  m$oZt  apud  Demo- 
mofthenem  Orat.  in  Aphobum.  In 
juramentis  vero  folcnnibus  aliquem 
opinor  prxivifle  verba;  ut  jurisjurandi 
religio  major  eflet.  Ethoccft,  quod 
auctores  dicunt  jurarein  verbaalicu- 
j us :  ficuri  annotar  Acro  ,  in  1 5 .  epod. 
Horat.  Addebant  vero  illa  verba ,  Si 


fiieiisfaUtrtt.   Rurfum,  Quod  ex  animi  fiicns  failc ,  propter  infcitiamquxeft 


tnt  fcntenha^uraris  yftcuti  -jerbi.i  concipi- 
tur  mcre  noflrt,  <*rc  Ubi  ex animi  fen- 
tentia  eft  ex  fincera fidc ,  &ficutin- 
terius  fapit,  &fcntit.  Quo  fenfuin 
rcfcripto  quodam  Adrianidicitur/E- 
flimare  res  ex  unimifui  fententid.  Ex 
lcriis  furamentis,  aliaerant  Corpora- 
lia  in  conftitutionibus  Imperatorum, 
alia  miiume.  Qux  tamen  lint  illa  cor- 
poralia,  non  bene  fcio  :  nifidicantur, 


invita  Itaut  ncmo  teneretur  rcligione 
jusjurandi  ,  quifefellifletimprudens, 
vel  infciens.Uti  monet  alicubi  Cicero 
Eam  ob  rem  nec  pupilli  necpueri,nec 
amenrcs ,  forte  etiam  nec  amantes , 
(quum  dicantur  infani,&  infane  ama- 
rej  tenentur,  violati  juramenti.  Non 
videntur  cnim  polfe  pejerare  ,  quia 
fcientes,  &  prudentes  fallcre  non  pof- 
icnt.  1.    Quijurafled.  dejurejurando 


cjuz  non  folavocc,  fed  extcrioriali-  ;  apud  Ulpianum.  Qui  vero  jurabant, 


quo  geftu,  &  iiabitucorporis  religiofo 
firmabantur.  Q110  modo  Corporalia 
erunt  Juramenta,  quxEthnicifacie- 
bant  cum  aliquo  externo  adorandi  ri- 
tu  ,  ut  cum  aras  renebant :  Chriftiani 
vero,libro  Euangeliorum  manum  im- 
poncbant.  Qui  jurandi  modus  Rcli- 
giofillimus  fuit  Ethnicis ,  &  Chriftia- 
nis,  &olim  Romanis,  GrxcisPcenis, 
&  multis  aliis  gcntibus.  Corporalia 
ergofucrinr ,  &quxapudaras,acfta- 
ruas  Impcratorum  fiebant ,  &  qux  in 
dextera ,  dc  quibus  cape  hxc  Taciti. 
^Amici  (jermanici  dextram  morientis 
contingentes  jurant ,  Jpiritum  fe  prius 
lfniffufOS,riua,n  ulttonem:  Et  hxc  Plailti 
Capteiveis,  H.tc  per  dexteram  tuam 


folcbant  in  poenam  violati  facramenti 
fibi  grande  aliquod  malum  precari ,  fi 
fcicntes  fallercnt.  Prop.  Sifallopoena 
firorum  InfetBx  hunteros  ur^cat  urna 
meojivcl  contta  optare,  ut  fibi  bona  & 
profpcra  contingerent,  ficuti  fidem 
fcrvare  dccreverant.Quo  modo  dicitur 
Trajanus  jurafie  ,  Sic/ttb  jugum  mittam 
Perfits  :  Sic  cjuajfttum  orbem  recreem  : 
Sic  pontibtt*  ljirum  &  Euphratemfipe- 
rem.  Et  ad  hoc  genus  refer  juramenta 
peroculos,  &  amores:  Qui  enim  jura- 
bat  oculos,  volebat  eos  integros  fibi  in 
capite  rcftare  ,  \\  fidcm  fervaret :  exci- 
derc  vcro ,  fi  falieret.  Prop.  guamve 
mihi-jiles  ifti  -jideanturocelli.  Per  ejuos 
fitpe  mihi  credita  perfidia  efl.  Hos  tu  )n- 
vab  as 


Genialf.s  Dies.  Lib.  V. 


S5 


ralasfitu  mentitafuiffes,  uttibifnppofi- 
tti  exciderentmanibus.  Qui  deos  j  ura- 
bat  eos  iratos  fi  falleret :  Lttos  vero,& 
propitios  optabant  fi  fidcm  fervaret. 
Ita  precabantur  qui  jurabant  Jovem 
lapidem.  Quod  juramenti genus, ut id 
obiter  admoncam,a  Grxcis  ortum  vi- 
deri  poflit.Qui  Mydrum  tenentcs  ma- 
nu,  & in mare projicientes ,  tamdiu 
pollicebantur  fe  fidem  fervatutos , 
quamdiu  Mydrus  latuiflet.  Qui  item 
jurabant  perparentcs,  cosiratos ,  vcl 
faventes  fi  viverent :  aut  graves  ,  & 
damnofos ,  vel  levcs ,  &:  utiles  prcca- 
bantur ,  fi  mortui  cflent.  Seneca  Con- 
trov.  }.  lib.  2.  Quttris  quod  )tts)uran- 
dumfiterit.  ltdpatripla.ce.im.  ibid.  iUa 
fibi  iratum  patrcm  invoc.rvit ,egofoccrum. 
Propcrt.  Off.t  tibi  )tm pcr patris,  perqtte 
pdrcntis,fifaUo,  cinis  bcufit  mibi  nterj. 
gravit.  Ad  id  genus  refero  juramen- 
ta,  qux  fadla  per  caput,  per  vitam,  per 
fortunas,  pet  falutem,  tum  fuam,  tum 
parentum,  vel  principum,  per  liberos, 
&  eos  quos  charos  haberent ,  per  pul- 
chritudinem  amicarum.ut  nefcio  quis 
apud  Petronium,  per  juventutem,  pcr 
fencctutcm,  pcr  magiftrarus,&  hono- 
res  :  per  quos  nefcio  quisapud  Catul- 
lum  juratfan£iiflime.  Qu.tomnia  jti- 
lamcnta,  diverfa  formula  concipie- 
bantur,  quam  quae  fiebant  perdeos. 
Ne  enim  credas.ullum  honorem  divi- 
num  illatum  magiftratibus ,  liberis, 
amicis,  &c.  per  quos  fiepejurabant 
Romani.quemadmodum  &  defereba- 
tur  diis,  cum  pcr  cos  jurabatur.  In  quo 
ccrtc  Romani  modeftiores,  &  religio- 
fiores  fucre,  multis  gentibus.  Qu.t  ita 
pcranimalia,  &  alia  ctiaminanima 
jurabant ,  ut  iis  Divinitatis  honorem 
impartircntur :  Pliniuscap.  7.  lib.  2. 
naturalis  hi&.Gentei  qu.tdam  animaiia, 
Cj^  aliqua  obfccc/id  pro  diis  hdbcnt  ,  ac 
mtdta  diRu  magis  pudcnda  :  pcr  foctidos 
cibo  r,  &•  alia  multd  \ur.mtct.  Itaque  for- 
tafle  impiusZeno,  qui  pcr  Capparim  : 
impii  alii,qui  per  xg^/tZu/  apud  Tele- 
clidcm,  Epicharmium  ,  &  Eupolum 
iurarunt.  Obfervant  porro  aliqtii ,  & 
inrer  eos  Acro,  inepod.  Horat.  i<;. 
m:res,  jutaflc  per  marcs:  fuenv.nas 


vero  per  focminas ,  five  per  deos ,  fivc 
per  parentcs  vivos ,  aut  mortuos  jura- 
rcnt.  Quxlivere  autem  ex  nie  nonnu!- 
ii,  quafbrmula  jurarint ,  qui  per  6lu- 
tcm  imperatorum,3c  Genios  jurarint. 
Res  vcro  ifta  in  plano  eft.  Qiii  enim 
vel  per genios,vei  per  norncn  impera- 
torumjurabant,  quiacisdtvinum  ho- 
norem  deferebant,  (Ha*c  enitn  caufli 
fuit.curChriftianiita  jurarcnoluerint) 
caformula  jurabant  qtn  per  deos.  Ea- 
detnque  ratio  eft,  cum  fervi  pcr  Geniu 
dominorum  juranmt ,  Gcutifacit  apud 
Senecamepift.12'.  ncfcio  cjuis.Qui  ve- 
ro  per  falutcm  imperatornm  jurabant, 
ita  eum  falvum  precabanrur,  ut  fidem 
erant  fervaruri.  Quod  juramcntum, 
etiam  Chriftiani  ufurparunt.  Tertul. 
Sed  &  juramus  ficut<non  per  Geniof 
C.cf.n  um  ,  ita  per  falutcmcorttm,  qu.c  1  'i 
angujiior  omnibus  Gcniis.  hicr.nuc  \& 
fahumi'olumus  effe  ,  qnod  D;us  •voluit! 
&  pro  maqtto  id  \uramcnto  babemw. 
Qua:  Jurandi  formuhmnjoribus  no- 
ftris  Francis  olim  ulitata  fuit.  Vetita 
tamcn  cftlcgibus  Clodovei ,  Childe- 
berti,  Clotatii  Regum  Franci.t.  Ityl- 
lus  pr.tfumal '  pc> falutem  ;  cgis  ,  &  filio- 
rume):ts]itra>c.  Ita  jurabant,  qtu  per 
falutcm  principum  jurabant.  Qui  vero 
in  eorundem  falutem  jurabant,  fub 
magnis  cxccrationibus  pollicebantur. 
fe  prx  rebus  omnibus ,  pr.t  liberis ,  & 
conjugc,  imo  pr.tfecharum  habitu- 
ros  principem.  Quale  juramentum 
pr.tftandum  foli deo  mcnet  Arrianus 
lib.  1.  querirurque  Tcrtull.  quodira 
Clniftiani  nonnulli  jurarent:  quos 
non  decebat  cjerarcpauem  ,  ccma- 
trem  ,  &  omnem  aliuoi  proximum. 
Ta!e  vero  Juramcntum  prxftari  fole- 
bat  imperatoribus  a  fenaru.  Cujus 
fortaffeformula  cft,  apud  Suet.  Calig. 
1 5 .  Ncquc  mc ,  liberofque  meos  ciu- 
riores  habcbo,  quam  Cr.jum,  &  foro- 
res  ejus.  Et  a  militibus.  Qui  uteft 
apud  Ammianum  libro  2r.  gladiis 
ccmciltts  fiiis  ttdmotit ,  fubexecr.it  10- 
mbus  airis  ,  vertit  jnrajant  tonceptis, 
omncs  pro  co  cafus  ,  tjuoad  vitam  pro- 
fudiffint  ,fi  at  ncccflits.i  exigeret,perbf 
,,-f  . 

F  ?  1  Per 


86  Alex.  abAlexandro 

1  Pcr  terram,pcr  amncs,pcr  fontcs,per  undas  fluentcs,im- 

Grxd   maniflimum  fan<5tiiTimumquc  jusjurandumfuifTe,  Gra;- 

"£*"    corum  vetcres  crcdidcre : '  apud  eofdemque  qui  fanclam 

^.W.  &  inviolabilem  prarftant  fidem,  in  Thefmophora; ,  hoc 

eft  lcgifcra:   Ccrcris  templum  defccndcre  ,  &  cjuibuf- 

dam  cxliibitis  facris ,  dca?  purpuram  induere ,  incenfif- 

que  facibus,   velut  pra'fentibus  numinibus,  per  quic- 

-4i'*d.  quid  cft  dcorum  dejcrare  folebant : '  aut  per  rcgium  fce- 

dot  2.  pwim  *  in  quo  jura  dabant ,  tefte  Homero :  quod  prse- 

potens 


T  I  R  A  QU  LLLUS. 

I  Pa  tcr,ar».]Hxc  ufquead  verfic. 
.  4pud  eofdem  ,  funt  Plutarchi  in  vita 
Demofthenis,itaicribentis,D*>>y.<7;,/</ 
autem  quodam  loco  immane  illnd jusju- 
randumjurajfe  d'uit,per  terram,perfon- 
tet ,  per  amnes,per  undasfluentes.  Sea 
<5cper  terram  nonnullosfolitos  jura- 
re  ,  poteft  eiTe  teftimonio  illud  D. 
Matthxicap.  5.  Egodico-jobis  ,no>iju- 
r.ttc  amnina,  ncqucper  coelum,  quia  tbi  0- 
nus  Deiefl,  neque pcrterram  ,  quiafca- 
bcllum  cfl  pedumejus  :  neque  per  lero- 
pAymam  ,  quia  chit.ts  eji  m.igni  Regis  : 
neque  per  caput  tuv.m  ytravern  ,  quia 
non  potcs  unv.m  capillum  album  facere 
aut  nigrum  :  cjuod  reperitur  D.  quoque 
Jacobi  cap.  5 .  Et  Homeri  li  lib.  *.  O- 
dyfliac  eo  loco  quem  tibi  citabimus 
inferius,  ubi  de  Styge  loquemur.  Et 
librolliadosij.  inillo  Junonisjura- 
inento, 

fcxo  viw  fi<h  ytia  X)  cC&tvct  Sjfdt 
vmfiiv, 

Kaf  td  xxJeiGiyfyoV  ~2tvyt  SJi)p  ,  cft 

Cf»K@-  S<-ivyru.tit  n  7ri>.{  y.J-yj.- 

piost  bisin. 
2*9'  »'»W  xt?*.>.it  >  x*f  YiirfQft  ^x®* 

tusiSv 
Ktfgitfhv,T&  pC  ix.a.vtyLimli  ftu-l  i- 
/j.icra.ifj.1. 
Idcft, 
Sciat  nunc  bcc  terra  &  cnelum  latum 

Jupernc, 
fi ■  fubterUlais  Stjgisaqua,  quodque 
maximum 


Jnramentumgraiifiimumque  eji  beatii 

diis : 
Tuumque  facrnm  caput ,  &  nofler  le- 

cJus  ipforum 
Juvcnili-s  ,  quem  quidem  non  ego  un- 
quam  temerejurarem. 
i  ,ApudeoflJem.]Hxcu{cpeadvct- 
Cic.  ^Aut perregiumfiept/um  ,  funt  Plu- 
tarchi  in  vita  Dionis  ad  finem.  Jura- 
mentum    magnum  erat  hujufmodi, 
Qui  fidempraflat ,  in  Cererk  defiendit 
teoiplum  ,  &  quibufilam  perabtis  facrifi- 
ciis,  dexpwpuram  induit,tum  ardtntem 
captansf.tculam  jurar. 

3  <Aut  per  regiumfceptrum.~\  Ho- 
merus  libro  1.  Iliados  ita  Achillem 
jurafie  fcribit, 

A'm.'s}c  tdi  ifiu,   xtLjt-ri  fj.iya.v'ipx.01 
i/j.oo/jmj, 

NttJ  (JLX  llSi  Q-K.YlTfflgfV. 

Ideft, 
Sedtibiedico ,  &  fupermagnnmjutjif 

randum  juro, 
Certe  per  bocfceptrum. 

4  InC[uojuradabant.~\  Nam  &  Ho» 
merus  paulo  poft  ea  hax  adducit. 

—  vuo  cuj-ri  fj.vai  CHis  A.'^cLiav 

E'v  ?ra.>.dfAiit  qopizQi,  J)y^e.caro>\oi, 

oirr-  Si/tf-zit 
Tlgyt  Aio;  eiiva.rttj  ,  0  <A  toi  /tiytt 

(OJtTUjipicoit.  Ideft, 

—  'Kinc  iterum  ipfumfilii  ^dcliht- 

rnm 
Jn  manibus portantjudices  ,  quique  le- 

,A  Jove  hauferunt.  hoc  autem  tibi  erit 
magnumjuramentnm. 

I  lio*- 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  87 

potcns  jusjurandum  regibus  vifum ,  ita  ut  maxima  ob- 
itricli  fide  tcnerentur.   '  Nonnunquam  vcrrc  apprehen-  -4iil,d: 
fo,  &  ftriclo  injugulumgladio,  caelurri,  tcrras,  folcm 
&  ultrices  furias  advocare  &  teftes  tacerc ,  mox  vcrre  im- 
molato  &  in  mare  dejecto ,  jusjurandum  pnrbcre  :  quo 
prceftito ,  nihil  praeterea  quaTcndum  homini  crat.  :  Athc-  „ie'„T 
nienfibus  cx  folis  Gracis ,  pcr  Ifidem  jurarclicuit. 5  Non-/™-. 
nunquam  .dcorum  aras  tangerc,  fanctiflimum  jusjuran--rt"f," 
dum  putabatur:  4  Apud  Thcbaros  pcr  Ofiridcm,  'Scy-Scytbfi 
this  pcr  folium  rcgis ,  6  aut  pcr  vcntum  &  acinaccm ,  fo-  ^» 
lemne  juramentum  fuit.  Apud  Epidaurios  pcr  Scmelcm,  rhra- 
apud  7  Thraccs  pcr   Mercurium  ,  8  Maffagetis  pcr  Ta- '"'- 
naim  &  Maeotidcm  paludcm.     Cappadocibuspermon- £<*.«■. 
tem ,  quem  pro  dco  colunt.  9  Pcrfarum  mos  crat ,  pcr  c*PP*m 

Illi-  Perfk. 
—"  Pcr  fianHum  'uratM  a  ed-.u  Oji- 


1  I^Jonnunquam  Vtrrt  apprchenfio.  ] 
Id  cnim  fxiit  Agamcmnouis  jusjuran- 
dum,affirmantis  Brifeidcm  a  fe  incor- 
ruptam  reddi,  ubi  confcftim  hic  1. 1 5 . 
Ihados  fubdit, 

H'    XcLj    ic73  SC^Ua/^OV  hJ-TT^V.  TU/Ai  VII- 

lov  p:'Ta.>.8v€i@*  ttox/hc  *Xoc  sc  y-i- 

32  Xo.iti.ia 
P'»4<'  i?n<fl\i\o-ab;  Sio-iv  ij^Bvtriv. 
Dixit  &■  jugitlum  apri  abfiidit  fifjo 

fn  ro : 
Hitnc  equidcm   Talthybius    (pumantii 

marii  magnitm  fluilum 
Jccit  adzohcns  cficampifiibus. 

2  ~4thenicnj'ibti<s.~\  Diodorus  Sicu- 
luslib.  1.  cap.  2.  ad  (inemficinquit, 
Solos  ex  G, acis  .  Ithaiicnfcs pcr  Ifidtm 
jurarc  ,firm.t  mo;  ibitfque  JEgyptinftmi- 
les,  fiuraque  alia  his  Jimitia  magis  ambi- 
tiofie,  quam  vert  aljemntm: 

J  '^onnu/iqu.un  deorum.  ~\  Juftinus 
libro  24.  &  vicle  fupra. 

4  .Apud  Thibxos  per  Ofiridem.~\ 
Diodorus  d.  hb.  1.  cap.  2.  ^Apud  The- 
baidos  'jcro  (qu.t  crjit.ts  antiquifuma  cft 
*mnium)incolas h.ibct ur  \its']urandumper 
Ofiridcm  in  r.ubibus  exiflenicm.  Hinc- 
fjueforte  illud  Horatii  cpiftolar.  lib.i. 
epift.  17.  ad  Sxvam  in  fin. 


5;  Scythisperfolium  Rfg/V.]Hcrodo- 
tus  libro  4.  EJl,  inquit  ,Scythis  mosplc- 
runque  )urandi  perregjumfoiium  ,  cum 
maximum  'jolunt  inlaponae  'u>]u,,ui- 
dum. 

6  ^iutpcfjcntum & acinaccm.jDc 
utrocjue  Lucianus  in  Jcytlia  cv  i  n  To- 
xari ,  ubi  rationcm  rcddit ,  quod  vcn- 
tus  fit  caufa  viti,  acinacis  mortis. 

7  Thraccs pcrMercuriumA  Hercdo- 
tus  libro  5.  poft  princ.  fic  fcribit,  Dcos 
(Tluaces)  hos filos colunt ,  Martcm,  li- 
icrum,Dianam:  fied  Reves  pratcrpoputa- 
i  es  ttiam  ~\l<iturium:  cunnjv.c  '  diltpt  a  - 
cipue,  pcr  quemfiJum  jurartf  ,  a  <ji<op,o- 
gcnitos  quoqucjc  ajunt. 

8  ~\\affagetis  fcr  Tanaim  &  \fxoli- 
dem  paludcm.~\  Maximus  TyriusPla- 
tonicus  Philofophus  Sermone  ^. 
'Slons  Cappadocibus  cfl  Dcus  ,  ):•■ 

dum  Cp"  Jnnulathrum:  Maotis palus  c_r 
Tanais  \iajfitgetis. 

9  Tcrfiirum  mos crat.~\  Ita  enim  vo- 
cat  Artaxcrxes  apudPlutarchumine- 
jus  vita,  &  Alianum  libro  1.  dc  Voria 
hiftoria.  Et  Cyrus  apud  Xenophontcm 
in  Oeconomico.  Sed  &  per  patrios 
deos  eos  nonnunquam  jurafic ,  teftis 

/••  i  eft 


ftii. 
Zcnt. 
lones. 
Lam- 
fon. 
Socra- 
tcs. 
Sepho- 
tles. 
7E.tlm- 
ftt. 


88  Alex.  abAlf.  xandro 

mithram ,  hoc  eft ,  folem  jurare.  '  y£gyptii  allium  ]  por- 
rum  &  cepas ,  velutfancliiTima  numina  vcneratifunt,  qua; 
fallere,  aut  illorum  perjurioadftringi,  fine  gravi  piaculo 
non  licebat.  2  Fertur  Zeno  pcr  capparim , '  Ioncs  pcr 
crambem , 4  Lampon  per  anfcrem , '  Socrates  per  canem 
6  &  platanum, 7  ne  per  deos  jurarct, 8  aliquando  per  quer- 
cum  &  hircum :  9  Sophocles  per  Laperfas,  hoc  eft  Cafto- 
rem  &  Polluccm ,  dejerare  confuevifle.  I0  ^Echiopes  per 

defun- 


eft  Q^Curtius  lib.  4.  ubi  tradit ,  Ty- 
riotem  Pcrfam  fic  jurafle  apud  Da- 
lium. 

I  <s£zyptii  alliu\n  ,  porrum  ,  &  ce- 
/>.«.]  Dcallio&ccpisPiin.lib.  19.C.6. 
^illium,  inquit ,  cepafque  inter  deos  )u- 
rejurando  habet  Mg  yptui.  Scd  6c  de  ce- 
pis  &  porro  eft  illud  Juvenalis  fat.  j  5. 
poft  princ.  de  Agyptiis  loqucns, 
Porrum  &  cefe  nef.if  violare  acfiange- 

re  morfu. 
OftnBasgentes,  quibus  h*c  nafcuntur 

in  bortis 
Tiumina !  — — — 
&  praeterea  de  cepis  Lucianus  in  Jove 
Tragcedo. 

1  Fertur  Zenoper  Capparim.~\  Laer- 
tius  in  vita  ipfius  Zenonis,  aucroritate 
Demetrii  Magnefii.  Hdychius  ubi  de 
Rhadamanthi  jurisjurandis ,  2c  Athe- 
naeusltb.  9.  cap.  2.  Keque  mirabile  fa- 
■ne  vidcri  debet  ,fiper  bra/iicam  tjuidam 
jurabant,  quando  Zeno  Citticus,  quopor- 
ticum  condidit,cum  Socr.tti  s  )us)urandum 
fer  canem  imitaretur ,  &  iffe  per  cafpa- 
rimjurabat,  ut  inquit  Eupodus  in  Me- 
morabilibus.  Eft  autem  Capparis  fru- 
tex  firmioris  ligni ,  fenticofus  Sc  hu- 
milis. 

5  Iones per  Crambem.]  K<tj  /uetrLuj 
xgp{AQiw.  Apud  Athenxum  ubi  fu- 
pra ,  ex  Eupolidis  in  Fucatis  Sc  alio- 
rum  auftoritate. 

4  L.imponfer anfirem.]  Ariftopha- 
nes  in  Avibus,  Adjuyruv  J\'  ofAwatv  i-n 
xajj  vuZ  k  ■)(Ux>,  otov  i£d.7ra.7d.  ti;  77.  id 
eft,  Lainpon  <tutem)urat etiam  &  nunc 
nnferem  ,  quando  decipit  aliquis  aliquid. 
5  Socratesfercancm.]  Laertius,,Hc- 


fychius  in  locis  citatis  fupra  in  verbo» 
FerturZeno.  Tertullianus  in  Apologe- 
tico cap.  r;. Laftantius lib. 3 . cap.2c  . 
ubi  &  eum  quoque  jurafle  peranfe- 
rem  Divus  Auguftinus  in  lib.  de  Vera 
religione  cap.  z.  in  princ.  ubi  &  illum. 
dicit  jurafle  per  lapidem  quemlibet,flc 
quidquid  eflet  inpromptuSc  quafiad 
manum  pervenilTet. 

6  Et platanum.]  Philoftratusin  vita. 
Apolloniilib.  6.  cap.  9.  Socratisjura- 
menta  in  hacc  verba  defcribit ,  Tum 
Thepeftonfiiit ,  inquit ,  Socrates  quidem 
^dthenienfi s  fencx fatuus,  ut  vss  putaba- 
tis}  is  canem,anferem,piatanum  deosfn- 
tans,fcr  eos)urare  confuevit. 

7  T^f  per  deos  ]urare't.~\  Hxcratio 
eft  unius  Philoftrati  ubi  fupra ,  in  fin. 
Minime  i/erofittuw  habitus  efi  ,  inquit 
Apollonius,/tY/  drjinut  quidam  vir,& 
•verefafiens  :  )urab.-t  autem  per  ca  ,  quA 
dixifti,  non  tanquam  deos,fed  nefer  deos 
juraret. 

8  Aiiquandofer  quercum.]  TertuL 
ubi  fupra. 

9  Sofhocles per  Laperfts.~]  Straboli- 
bro  8.  .Apud  Sophodem  per  Laperfis, 
id  efl  ,  Geminos  ,  juratur :  ftcut  &fer 
Sfartanos  £7»  .Argivos  deos)uratur. 

1 0  cs£tbiofes per  defunHos.~\Sttabo 
lib.ry.  DiodorusSiculuslib.  i.cap.2. 
&  lib.  4.  vel  aliorum  fupputatione  j . 
cap.  r.  titulo,  de  Athiopibus,qui  funt 
ultra  Libyatn  ,  deque  his  qux  apud  eos 
antiqua  fenmtur:  Agyptiorum  funera 
delcriben';,  inquit,  Jilii  in  urnis fitliti- 
btu  condentes,  circa  tcmpla  fepeiiunt :  per 
qms  maximum  habetnr  frdftitum  )ura- 
mentutn. 

l  Lact- 


ncs. 
^irme- 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  89 

defuncr.os,quoscolebantin  vita,quorum  corpora  vitro  fer- 
vabant,  dejcrarunt, '  Lacones  per  Spartanos  &  Argivos  -«» 
deos.  "Armenii  jusjurandum  de  rebus  magnis  in  templo 
Anaitidis  dea? ,  quam  maximi  numinis  inftar  habebant ,  ab  «7. 
ipfifque  religiofe  colebatur ,  pra?ftare  confuerant.  '  Apud 
nonnullos  pcr  obfcoenos  &  fcetidos  cibos :  *  ab  aliis  pcr  jtSL 
caput  alterius, J  aun  per  menfam  &  frugcs :  6  nonnunquam 
fupcr  dcfe&is  carnibus,aut  militaribus  armis. 7 Apud  Syra-  SyTA. 

cufanos,  «/*«■ 


1  Laconef.]Sttabo d.1.8.  nuper  cita- 
to.  Et  addc  Gricos  j  urafle  pet  cifos  i  n 
MarathoneacSalaminepropugnatores 
reipublici:  quo  jure)uiando  ufuseft 
Demofthenes  in  oratione  Ti-e».  npxvx 
*  y.%  t«c  ev  Ma,QOtSaiVi  i&gpy.iv  S*luj$j- 
cwvtic.  quod  ex  eo  annotavit  Quinti- 
lianus  lib.  ^.cap.  2.  quod  eft  de  figu- 
ris  fententiarum ,  &lib.  12.  cap.  tc. 
quod  cft de  genere dicendi.  Mcminit 
ctiam  hujus  jurisjurandiAthenius  1  9. 
cap.  6.  de  Septemfapientibusreico- 
quinarii,  cum  Gc  fcribit ,  Cum  nospre- 
caremur  magnopcrc ,fummoque  contcndc- 
remusfludio,  ut  b.tnc  nobis  fcientiam  f.t- 
tefacerct ,  "T^on  dicam,  inrjuit,  bcc  anno, 
per  eos  quimortuifunt  in  Marathone,  ac 
eos  qui  bello  narjali  in  Satamine  decerta- 
runt. 

2  ^Anncnii  \us\urandum.  ]  Strabo 
lib.  1 2 .  Zeletica  rc^io,  inquit ,  Zcla  v.r- 
bem  fiuper  a^gerc  Scmiramidis  conditam 
habct,  in  ea  templum  cfl  ^inaitidis  ,  qux 
ab  „4rmeniis  colitur.  Hoc  in  locofacra 
cum  fantlimonia  maxima  ce!cbrantur,& 
jusjurandum  dc  rcbus  m.t.ximis  bicfit. 

3  .Apud  nonnuUos.~\  Plinius  lib.  2. 
capite  7.  Gcr.ies  irro  qu.tdam  anim.t- 
iia  etiam  ,  aliqua  &  obfccena  pio  diis 
habent ,  ac  mtdta'dictu  nuuis  pttdcn- 
da  ,  per  fatidos  cibos  &  ttliafimiliaiu- 
rantcs. 

4  Ab  aliis  percaput  alterius.]  Ho- 
merus, 

flaljtiv  KipnXluj  (Uifttv  opxov    cfjtx- 

Et  lib.  Iliados  i^.  eo  loco ,  quem  fu- 
pra  adduximusjubi  Juno  ipfa  jurar  per 


caput  Jovis.Et  Virgiliuslib.  9.  Anei- 
dos, 
Per  caput  hoc  ytro per  quod pater  anie 
folebat. 
Ex  quo  intelligis  non  folum  pcr  caput 
alterius,  fed  ck  per  fuum  jusjurandutn 
concipcrcfolere.Et  Ovid.  lib.dcPon- 
to  5.  cpift.  :.  ad  Maximum, 
Pcr  mca  telafaccj  ,  U~  pcr  mea  telafit- 
gttt.ts, 
1>cr  matrem  \uro  Ctfareumque  ca- 
put. 
Et  in  epiftola  Brifcidis  ad  Achillcm, 
Perque  tuum  noflrumque  caput ,  qued 
junximus  una  , 
Perque  tuos  enfes,  cognita  te/a  meit. 
KuU.t  Mycenaium  foctajfe  cubilia  me- 
cum 
yuroftUentcm  dcferuiffe  "jeiis. 
Apulejuslib.  j.Metamorph.  ^idjurm 
cnim  tuum  mihi  cbartftimum  caput,  nulli 
meprorfus,  acne  tibi  quidem  ipfii  affeve- 
ranti poffe  credere  ,  quod  tu  quicquam  in 
meam  cogitaris  pertiicicm.    A  Juvcnale 
quoque  fatyra  fcxta  diftum  eft  , 
___  Kondum  Gracis  ju>  are  paratit 

Per  caput  altei-ius. 

Euangelica  priceptio  interdicitMat- 
thii  5.  ne per  caput  noflrum\uremus. 

5  *Aut permenfam  autfruges.  ]  Fc- 
ftusPompejuslib.  11.  infin.  Menfit, 
inquit,  frwftbufque  \uratn  ,  fignificat  per 
menfitm  &*frtfget,  Menfic  in  adibusfia- 
cris  t',.t,-um  viccm  obtinebant. 

6  Konnunquam  fuper  defe&iscarni- 
bus.  ]  Lucianus  in  Toxaride. 

7  .Apud  Syracufams.  ]  Plutarchus 
in  Dioneadfinem. 

f  5  1  C/ve- 


Gneci 

pleri- 

tjue. 

Pjtba 

gorai. 

dphri 

'Poeni. 

Orphe- 


Pbilo- 
fopbi. 

Indi. 


*Prie- 

nenjes, 


90  Alex.  abAlexandro 

cufanos ,  tadtis  ccreis  ignitis  jurabatur.  '  Gra?corum  ple- 
rique  per  Rhadamanthum , :  Pythagoran.  perquatcrnio- 

.  nem :  liquidem  hunc  numcrum  ad  anima*  integritatem 
fpeclare  dicunt :  in  his  fuere  mcns ,  fcicntia ,  opinio ,  & 

.  fcnfus.  5  Aphri  pcr  viros  iniigncs,  qui  virtutibus  cnituere: 

4  Pceni  per  patrios  dcos ,  tidcm  jurejurando  facrarunt. 
Orpheus  autem ,  fi  quis  divinam  juftitiam  attefhri  vcllct, 
pcr  numinaocto  jurare  permifit ,  Ignem ,  Aquam  ,  Tci- 
ram,  Ca?lum,  Lunam,  Solcm,  Phancm,  &  Noctcm.  Phi- 
lofophi  per  Socratem  ,  tanquam  numen  fanctiffimum  , 

5  Indi  per  aquam  Sandaracinam ,  qua  apud  magos  e  fonte 
manabat,  maximum  jusjurandum  aftimarunt ,  ita  ut  deje- 
rantes  gravi  &  nexu  &  certiflimo  exitio  tenerentur. 6  Ne- 
que  omifcrim  Pricnenfium  fpectantiflimum  juramentum, 
qui  cum  ad  internecionem  ad  locum  qui  dicitur  Quercus, 

cum 


1  Grxcorum  plerique  per  Rbadaman- 
tbum.  ]  Nam  verus  eft  Grxcorum  ada- 
gium  P^Jk^^vSi/©-  epst.id  e&,Rb.i- 
damantbi  jusjurandum  pro  veriflimo, 
apud  Ariftidem  rheroreminPericle, 
de  cjuo  vide  Erafmum  Chiliadis  fe- 
cundx  centuria  9.  cap.  3 1. 

2  Tythagoraiper  qvaternionem.^Vo- 
lybius  lib.j.  hiftoriarum.  Lucianusin 
vitarum  auftione  poftprincip.  &ite- 
rum  in libello  ,  cuj us eft  titulus ,  Tvo 
e 0  quod  inter  ftlutandum  verbo  lapfus 

fuerit.  Hunc  quaternarium  numerum 
vocanr  nl^tKliv^ut  exeo  carminc  ap- 
paret,  quod  adducit  Macrobius  in  pri- 
mo  commcntario  in  Somnium  Sci- 
pioniscap.6. 

OJ  (AdL  +  oifAilip*.  4"^»  ■Q^j.Sifla. 
TitfoiAiny. 
Ideft, 

Kon  per  eum  a  cjuo  animx  efl  datus  ille 
quaternio  noftrrt. 
Exiftimant  enim  hunc  numerum  uf- 
que  adco  ad  animx  perfe&ionem  per- 
tinere ,  ut  cum  in  arcanis  venerentur. 
Pythagoras  in  Carminibus  aurcis 
Quatcrtlonem  facrum  animxfontcm 
vocat.  vide  Erafmum  loeo  fupra  pro- 
xime  citato.  * 


COLERUS. 

*  Interpretem  dodtiflimum  Car- 
minum  aureorum  Pythagorx  Hiero- 
clem  confule ,  ubi  multa  divinitus  de, 
numero  quaternario  diflerit. 

TIRAQUELLUS. 

3  ^Apbriperviioj  infignes.~  Heroa. 
Iib.  4.  Nafamonibus  hujus  jurisjuran- 
diri  tumtribuit. 

4  Paeni  perpatrios  deos.~\  Polybius 
d.Iibro^.  Hiftoriarum,  ubiiradicit 
jurafle  Carthaginenfes  in  fcedereab 
eis  faifto  cum  Romanis. 

5  Indi  pcr  aquam  Sandartcinum.~\ 
Philoftratus in  vita  Apollonii , cap.  3. 
ficfctibit,  Dkebattjue  ^ipollonius pojl- 
modurn  didicijfe  omnem,qu*  fub  puteo  ejl 
terram  Sandaracinam  ejfe  ,  aquam  etiam 
ejuftlemputei  arcanam  vim  quandam  ba- 
bere  arbitrabantur.  Kec  exeabibit  tmt 
baurit omnino  quifquam.  Vutatur  autem 
per  omnem  Indiam  maximum  ejfe  jus- 
yarandum  ,  Ji  quis  per  eam  aquam  j«- 
raverit. 

6  Neque  omiferim  Priencnfium.  ]  Plu- 
tarchus  problem.  cap.  1 3  3 .  &  Zenodo- 
rus  q;  Ariftotele  in  Politia  Samio- 
luro. 

1  Sicv.t 


Geni  ales  Dies.  Lib.  V.  91 

Cum  Milcfiis  gravibello  decertatfent ,  in  coque  Iibcros  & 
chara  pignora  amififfent ,  fi  quidfancftiore  fcedere  vellent, 
per  tencbras  qua?  apud  Quercum,  dcjcrabant.  '  Sicut  Au-  Au- 
gilis  qui  circa  Cyrenem  funt , l  &  Nalamonibus ,  nifi  pffjjjju 
mancs  defunctorum,  quos  vcluti  dcos  colcbant ,  jurarc  fas  mmts. 
erat ,  illorum  fepulchra  contingentcs :   3  quod  /Egyptiis  <s£gy- 
quoquc  in  morc  fuit ,  utpcr  defunclos,  quosinfictilibus /'''•'• 
circatempla  condiderant,  maximum  putarcnt  jusjuran- 
dum,contra  cujus  religioncm  vcnirc  non  licebat. +  Poeno-  Pemi. 
rum  mos  traditur ,  ut  aram  &  facra  tangcntcs, J  vcl  agnum 
lseva,  dextra  filiccmtcncntcs,  dcoshomincfqucconte- 
ftcntur,ut  ii  illosfcicns  tallcret,ita  fe  Jupitcr  ferirct,qucm- 
admodum  ipfc  agnum  pcrcutcrct.  6  Quinctiam  vctus 
Romanis  inolevit  mos,  ut  juraturi  per  Jovem,  modotmu- 

ad  "'• 


1  SicutMgilis.']  Pomponius  Mcla 
lib.  1.  cap.  8.  ubi  Cyrenaicam  defcri- 
bit.  Pliniuslib.  5.  cap.  8.  Solinusca- 
pite44. 

2  f/\'«f/7<*wo»;7i«f.]Herodotusl.  /\. 
de  liis  loquens ,  Jurejurando ,  inquit, 
acdivinatioM  tali  utHntttrpereosvttosj 
qui  iuflifiimi  •ttque  optimi  ajmd  illosfuijfe 
dicnntnr  }  jurant,  illorumfepuhbra  t.xn- 
tentcs. 

1  Quod  Mgyptiisf]  Imo  vero  Athio- 
pibus,  ex  Strabone  lib.  17.  &c  Diodo- 
ro  Siculolib.  4.  cap.  r.  &fupradixi- 
mus.  Nihil  enim  tale  de  Agyptiis  re- 
peritur. 

4  Pocnorxmmos.']  Livius  ;.  Decad. 
libro  1 .  poft  princip.  8c  Valerius  Maxi- 
muslibrocj.cap. ;.  ubide  Hannibale 
loquitur.  Scd  alii  quoque  nonnulli  id 
faciunt,  ut  colligi  potefi:  exGiceronc 
in  Oratione  pro  L.  Elacco,  Ei-go  is,rjui 
Ji  arttm  tcnens  y.rrafjet  nemo  creaei  et,per 
ep:\lolam  quod 'jolct ,  injurattu  prubabit? 
Hincque  ilkid  proverbium  y-'i%$i  t 
@wy.Q  ->t>.U  h'|U|,  id  eft  ,  ufquc  .tii  aram 
amicusfum.  Vide  Erafmum  Chi  1  i ad.  5 . 
cent. 2.cap.  ro.  MeminithujusPoly- 
bius  lib.  3 .  St  Cx\.  Antiquitat.  1.  2  r. 
cap.  1  <; 


eodcm  illo  libro  ,  fcdalio  loco:  Eaque 
ut  rata  (cirentfort ,  agnnm  l.t-j.i  mamt- 
dcxtrafilicem  reiir.cns ,  fifalleret  ,  Jo- 
'jem  cxicrofque  prccaius  deos,  itafe  ma- 
cl.tr  ait ,  qucmadmodum  ipfc  agnum  ma- 
flaffct  :  fccundum piccationcm  caput  pe- 
cudis  faxo  elifit.  Adde  fuperioribus 
Ptolemxum  Ceraunicum  in  templo 
Jovis  fumptis  in  manibus  altaribus, 
contingentem  ipfa  limulachra  &:  pul- 
vimriadeorum ,  inauditisultimifque 
cxccrationibus  adjurafTe ,  fe  fincera  fi- 
dc  matrimonium  fororis  petere,  apud 
Juftinum  lib.  24.  Et  Eleorum  jusju- 
randum  fuifle  per  Sofipoiim  eorum 
deum  ,  ex  Paufania  in  Eliacispofter. 
Et  Eupolidem  pcr  amygdalum  apud 
Atheimuu  lib.  2.  cap.  10. 

6  £Ui:net':am'jetu*  B.omanis.~\Liv\us 
1.  Decad.  lib.  1.  Arqueetiamper  Ce- 
rcremex  Juvenalefat.  14. 

F alfus crat  teflit, 'jendct per)uriafum- 
ma 

Extgmtt ,  Cercris  tangens  artmque  pe- 
demque. 
Et  peraliosquoqueexVirgil.  Iib.  12. 
Ancidos, 

Tango  aras  mediofque  igncs  ,  &  numi- 
teflo 


5  Fcl  agtmm  /<*'•>•»•]  Idcm  Livius   Vide  Macrob.  lib.  5.  cap. 


1  M 


£i  Alex.  ab  Alexandro 

*ad  dcorum  aras  facrificio  perfccto,igncm,aram  atque  cxta 
tangerent:modo  fupcr  c^iislioftiis  jurarent:2nonnunquain 
lapidcm  filicem  tcnentcs ,  ha?c  ad  vcrbum  profcrrent,  Si 
fciens  fallo ,  me  Jupiter ,  fal va  urbc  arceque,  bonis  cjiciat, 
uti  ego  lapidem  hunc  cjicio.  Quibus  cnunciatis ,  lapidem 
manu  emittcbat :  idco  pcr  Jovcm  lapidcm ,  foicmnifli- 

jcjtm  mum  fani<ftiiTimumciuc  jusjurandum  vctcribus  ruiflg  pro- 
ditum  eft  ,  illudque  intentiori  cura  fcrvari  oportcbat. 
3  Quod  quidcm  in  fcedcribus  publicis  folcmnius  pra?ftaba- 
tur ,  ut  fccialis ,  fumpto  manibus  lapidc ,  pactis  conventis 
ftare  promittcrct ,  in  ha:c  verba :  Si  recTte  ac  fine  dolo 
malo  hoc  fcedus ,  atquc  hoc  jusjurandum  facio  dii  mihi 

\l7nti.  cuncla  felicia  prarftent :  fin  aliter  aut  facio ,  aut  cogito, 
ca^teris  omnibus  falvis  folus  cgo  peream  ,  uti  lapis  hic  e 
manibus  mcis  decidet.  Poft  quam  prccationem ,  manti 
lapidcm  cjiciebat ,  cuijuramentonullisopibus,  nulloque 


Ptr 


dem, 


Fecia- 

tium 

jura 


T  Jlddeorumaras.]  Utpatetexiis 
qux  diximusin  verbo,  Velagnnmla- 

•><?,inpra:ced.  pmereaex  Juven.fat.:. 

— _  Jures  licet  &  Samothiacum 
t-t  noftrorum  aras.  — 

2  ~H.onnunquam  UpidemftHccm.  ] Fe- 
ftusPompejusl.  ic.  ftatim  poftprinc. 
Hucpertinetillud  Ciceronis  epift.  fa- 
rnil.  lib.  j.  epift.  r.  Detitia  -jerotua 
nufter  Mfopus  e\ufmodifuit,  ut  ei  deftne- 
re  per  omnes  homines  liceret.  ls)urare 
cum  coepi/Jfet,  -jox  eum  dtfecit  in  loco  illo, 
Sifciensfallo.  Et  rurfum  epift.  ejufdcm 
li b.  r  J .  Quomodo  autem  tibiplacebit  Jo- 
iiem  lapidtm  jurare  ,  cum  fciasiratum 
tjje  Jo-jem  nemini  foffe  ?  Phavorinus 
apud  Gclliumlib.  I.  cap.  ir.  Jovem, 
inquit ,  lapidem,  quod Janciijlimum  )ui- 
jurandum  eft  halitum  ,  paratus  cgojura- 
re.  Apulejusinlibrode  DeoSocratis, 
S^uidigitur  'urabo\  per  Jo-j-.mlapidem, 
Komano-jetuftifm-.i  ntu  ?  Hucquoque 
icipicit  cjuod  fcribitur  indecretisca- 
nonicis  2 2. q.  <; .c.  ecce  dico  charitati  -je- 
ftnty&  tpd  per  tapidemfdfum  )ur.tt,pcr- 
jnruseft.  Ita  enimlegendumconten- 
dit  Eij.hnns,noiifupefl*j>iJemi  at  vul- 


go  legitur.  Quanquam  ck  paulo  poft 
in  %.ltcmob)':ciaturqui)urat.  Plutarch. 
in  Sylla  :  //,  inquit,  Capitolium  afcen- 
dens  lapidcmque  rnanu  temns,)ura-jit  ei: 
diir.de  pr.rjente  multitudine  imprecatut 
eft,  nift  amorem  in  illum  (deL.  Cinna 
Ioquitur  )  bene-jolenti.tmque  fer-jaffet , 
non  fecus  ex  urbe  extrudi  ac  tapit  e  ma- 
nu  :  &  lapidem  ab)ecit  in  humum. 

5  jQuod  quidem  in  fcederibus  publi- 
cis.]  Polybius  lib.  3.  hiftoriarum,  lo- 
quens  de  fcedere  Romanorum  6c  Car- 
thaginienfium  inhxcverba,  Pecialis 
fumpto  in  manibut  lapide ,  poflquam  de 
faedere  interpartes  con-jenerat ,hxc  -jerba 
dixit,  Si  reBe  ac  ftne  dolo  malo  hocfcedu* 
atque  )u*)urandumfacio,  dii  mihi  cunBa 
feticiapraftent  :  ftn  atiter  aut  agp  aut  co~ 
gito  ,  cxterit  omnibut  fat-jit  ,  inpropriit 
patriit,  in  propriit legibut ,  inpropriit  la- 
ribut',  in  propriit  temptit  ,  inpropriis /e- 
pukrisfolut  ezppeream,  ut  hic  tapis  e  ma- 
nibus  meis  decidet.  ~Hec pluraloquutus, 
manu  lapidem  deficiebat.  Nota  quod 
paulo  ante  dicit ,  Romanos  in  co  foe- 
dere  jurare  per  Martem  &  Enualium. 
Vide  Cslimn libro  u.  cap.  5. 

1  Pet 


GenialesDif.s.  Lib.  V. 


91 


ncgocio  contraire  fas  erat.  Prceter  qua?  frequens  Roma- 
nis  fuit  jusjurandum  per  deos  &  deorum  numina ,  'per- 
que  terram ,  mare  &  fidera :   '  iicut  per  deum  Fidium,  pe, 
5  qui  Sabinorum  deus  eft,  cujus  a?des  in  Quiiinali  foit.  Per  *J£ 
parentes  vero  pneftari  jusjurandum ,  illofque  juramentis  Per 
advocare,  illiberalis  fcrmo  eit  habitus. 4  Prae  ccteris  autem  /»*■'*■ 


i    Per  terram.  ]  Vide  fupra  ibi ,  Per 
tcrram ,  &  Virgil.  Aneid.  12. 
Hac  eadcm  /Enea,  terram,  mare,fide- 

ra  \uro, 
Lator.aque  gcnui  dttplex  ,  lanumque  bi- 

frontcm, 
Vnnque  deum  infernam  &  dirifacra- 
ria  Ditis. 
Aneas  ad  Didonem  apud  Virgil.  li- 
bro  6. 
Ftmtris  hcu  tibi  caufx  fui ,  perfidera 

juro, 
^erfttperos.  • 

2.  Sicut  pcr  dcum  Fidium.~\  Plautus 
in  Afinaria  ftatim  poft  princ. 
Per  drjum  Fidium  quaris.   Jur.tlo  mi- 

hi  : 
fytdeo  neccjfe  ejfe  cloqui  quicquid  ro- 

nt. 
Et  hoc  jusjurandum  idcm  eflc  dicunt, 
rjuod  alii  hoc  uno  vocabulo  ,  compoli- 
to  tamen,  Mediusfidius  concjpiunt. 
Nam  Fcftus  rompejuslib.  1 1.  "Medius- 
fidius ,  incjuit ,  compofitum  vidttur ,  & 
fi^nificare  Jovis  filium  ,  id  eft  ,  Hcrcti- 
lem  ,  quod  Jowm  Grace  £«1!?  Silc ,  &• 
>ios  Jovem  ac  Fidntmprofilio,  quodfrpe 
ante.t  prol,  liter.i  d,utcba»tur.  jQuidam 
exifiim.mt  \tt*\urandttm  effe  perdhifi- 
dem,  qitidiim  per  diitrni  temporis  ,  id  cj}, 
dieifidem.  H.vc  Feftus.  Alii  fic  expo- 
nunt,  Mediusfidius,  hoc  eft,per  deum 
Fidium.  Nam  Fidius  deus  eft,qui  fidei 
pratcft.  Hoc  autem  jurejutando  ufus 
eft  CiceroinOrationcproRofcio  A- 
merino.  Cecinna  ad  ipfum  Cicero- 
ncm  cpiftol.  fam.  lib.  6.  epift.  7.  Et 
Lrutus  ad  eundem  ejufdem  operis  li- 
bro  16.  epift.  3.  Flinius epift.  lib.4. 
epift.  2.  * 

COLERUS. 


ex 

ityxXns,  Quod  plane  ad  Fcfti  fenten- 
tiam  Ccterum  quemadmodum  Gra?ci 
jurantes^oca  ,  yjj  prxponunt :  ita  Ro- 
mani  ME  Sc  E.  nt  Mecaftor  ,  Meher- 
cules,  Mediusfidius,  Ejuno,  Ecjuirine, 
Ecere,  Epol,  Ecaftor. 

T  IRAQJJELLUS. 
2   £>ui  Sabinaum  Dcm  ejl.~\  Quod 
fatis  innucrc  videtur  Varro  libro  pri- 
mo  aut  aliorum  computat4.  de  lingua 
Latina.  Et  Ovid.  lib.  6.  Faft.  dc  co 
loquens , 
jQuarebam,  Ijonai,  Sanco,  Fidionc  re~ 
ferrem, 
*An  tibi  Scmipater.  Tunc  mihi  Sancus 
ait  : 
Cuicunquc  ex  illis  dederis  ,  ego  nutnus 
habcbo : 
Tiomina  trinafero,fic  volucre  Cures. 
Httnc  i^itur  -jetercs  donarunt  ade  Sa* 
bini, 
Inque  jQuirinali  conflituere  jtigt. 
4  Pra  catcris  autem.  ]  Per  terram  & 
coelumlolere  nonnunquam  jurari,'vi- 
dcri  poteft  ex  illis  locis  |  D.  Matthau 
cap.5.  &  D.  Iacobicapiteitem  5-qui- 
bus  vetatur  jurari ,  percoelum  ,  &  eo 
loco  Homeri.  quem  tibi  afFercmus  in- 
fra,  ubi  de  Styge  aqua  loquemur.   Sed 
hic  non  poflum  prxtermitterealiam 
jurisjurandi  Romanorum  formulam 
relatamaLivio  3.  Decad.  lib.  2.  ubi 
de  Scipionecui  poftea  Africanoagno- 
men  fuit,loquens,  Pergit,  inqu\t,dein- 
do  ire  fequentibus  paucis  in   hofjiitium 
Metetli ,  &  eum  concilium  ibi  \uvenumt 
de  quibus  allatum  erat,  invcnijjet :  firi- 
Bofuper  capita  confultantium gladio  ,  ex 
mei  animifententia  ,  inqttit ,  \uro,  ut  eq» 
rempubl.  non  deferam,  ntque  alium  cfaet 


Komanum  deferere  patiar.  Si  fciensfallo, 
*  Gloilanum;  drvwfiHm  A/cp  voc,\  tum  me  Jut>iter  Oft.  Max.  domum ,  fa- 

miliattit 


S.tn- 

mja- 

mum 

jus)u- 

r.tndu. 

apud 

tyoma- 

r.os. 

Perft- 

lntcrn 

Crge- 

tuum 

frmci- 

fis. 


04  Alex.  ab  j*lexandro 

ex  omni  mcmoria  fanctiflimum  jusjurandum  apudRo- 
manos  vifum  cft ,  ut  jurans ,  tcrram  tcnens ,  ccelum  deof- 
quc  conteftans ,  conccptis  vcrbis  fe  &  caput  fuum ,  ac  ftir- 
pcm  &  familiam ,  bona  &  fortunas ,  quibufdam  additis 
pravcationibus  devoverct.  '  Poft  aliquot  vcro  tempefta- 
tes ,  per  falutcm  :  8c  gcnium  principis  dcjcrare ,  longe 
pra?ftantifllmum  jusjurandum  habericceptum,  cuinulla 
vi ,  nulloque  impcrio  contraire  fas  crat.  )  Quod  Tiberius 

Ca?far 


miliam  ,  remque  meampefiimo  letbo  offi- 
ci.ts.  ln  b.tc  verba  L.C*cili)uresexpo- 
flulo,  c.tteriquc,  ijui  adeflis.  l)ui  non  )u- 
raverit ,  infe  bunc gladiumfli  iclum  ejfe 
fa.'t. 

1  Pufl  aliquot  tempeflates  per  falu- 
tem.  1  Verum  ,  &  id  prifcis  illis  tcm- 
poribusita  iurabatur,quando  Iofeph, 
fan&iffimu:;  illc  Patriarcha  nonfcmel 
per  falutem  Pharaonis  juraverit ,  Ge- 
nefeos  cap.  4.2.  Pe>  filutem  Pbaraonis 
ttonegrediemimhinCj  donec  veni.it  fratcr 
veflcr  minirr.us,  &C  paulo  poft,  perfalu- 
tem  Pbaraonis  exploratores  eflis.  Sed  & 
aliqnando  per  filutem  fuam ,  fcilicet 
jurantis.  /.  qui  per  falutim.  ff.de  )me- 
jur.  ubi  dicitur  ita  jurare  perxque  effe 
ac  fiper  Deiun  juraretur. 

2  Et  genium  Prinapis.~\  Veltefti- 
monio  Iurifconfulti  in  t.fi  duopatroni. 
§.  ult.  de)ure'w.  &  Terrulliani  in  A- 
pologetico ,  cap.  28.  32  Scj^.cxquo 
&  illud  Apulcji  lib.  9.  M:tam.  contra 
commilitunes  ,  ibi ,  »ec  ufniam,  illum  de- 
liefccre  adjutantes  ,  gemum  Piincipis 
contcndebant.  Sed  c<  interdum  per  ge- 
nium,fuum  aut  ejus  cum  quo  loquere- 
ris,  jurare  mos  fuit ,  ut  vidcrc  licet  ex 
SenecaadLuciliuml.  1.  cpift.  n-Ju- 
rat  pergenium  meumfe  omniaf.icere  ,  in 
nulla  re  cejfare  curam  fuam^fed  illas  vt- 
tntas  effe.  Q^tii  n  ctiam  pcr  ipfum  Cxfa- 
rerp  ;>.cbs  Romana  aliquando  juravit, 
ut  &  vidcrc  potesapud  Suetonium  in 
Cxfare.cap.  85.  infin.  Plebs  ,inquit, 
apu  '  eam  longo  tempore  facrificare  ,  vota 

fujciperc,  controveifirts  cptafdam  interpo- 
fito  per  Cxfarem  jurejurando  diflrabere 
ferftvertnit ,  &c  per  principis  venera- 


tionem  exl.  2.  C.  de  reb.  cred.  Etfi 
per  principis  venerationem  quodam  caiore 
fnerit  pejeratum,  inferri  nun  ptacct.  * 

COLERUS. 

*  Tertall.lib-adScapuIamiS/c  & 
circa  m.t)cflatem  imperatoris  infimamur: 
tamen  nunquam  ^AIbiniani  vel  riigriani, 
-jel  C 'afiiani  inveniri potuerunt  Cbriflia- 
rii.  Sed  iifilemipfi,  ejui  per  Genios  eorum 
inpridie  ufijue  )uraverant,  cjui pro  faiute 
eorum  bojiias  &  fecerant  &  voverantt 
I  &c.  Vcget.  lib.  2.  cap.  5.  Hocjura- 
mentum  per  Principes  videturmihi 
incepiiTefub  Augufto.  Horat. 
J ' ursndifcjue  tuum  per  nomen  ponimus 
aras. 
Minutius  Felix  :  ejr  cfieistutius ,  per 
Jovis  genium pejerare cjuam regis.  Ta- 
citus  lib.  1 .  Annal.  Rubrio  crimini  da- 
batur  violatum  pcr\urio  nomen  ^iugufli. 
Eranr  autem  tres  formulx  jurandkper 
Genium,  per  Fortunam ,  per  Salutem 
Principum. 

TIRAQUELLUS. 

J  QuodTiberius  Ctfar.]  SuetoniuS 
in  vita  illius ,  cap.  26.  Cornelius  Ta- 
cituslib.  1.  Komen  patrit patrirtTibe- 
rius  a  populo  fapius  invcflum ,  repudirt- 
vit :  neque  in  acla  fn.i  jurari,  quanquam 
cenfente  Senatu  ,  permifit.  Dion  Ro- 
manxhiftorixlib.  57.  ^ldeopopularis 
erat  (inquit  loquens  de  Tiberio)  in 
omni  re ,  ut  neque  prrtter  confuetudinem 
quicquam  fieri  natalifuo,  neque  per  fuam 
fortunamjurare  cuiquampermiferit  :  ne- 
que,fi  quis  jurajjet,  acperjurii  reus  age- 
retur,idfrofi?cHtHsefl,  » 

r  £uod 


Geniales  D  i  e  s.  Lib.  V.  9  j 

Csfar  de  fe  pra?ftari  vetuit.  Nam  ne  in  adh  fua  jurarent, 
neve  nomen  fuum  teftarentur ,  aut  genium ,  obftinatifTi- 
me  reftitit.  *  Quod  etiam  de  Ncrone  proditur ,  ut  cum 
antea  in  a&a  principum  jurarent  magiftratus ,  collegam 
fuum  Antiftium  in  fua  acla  jurare  inhibuerit.  2  Cajus 
Caligula  maximum  juramentum  ,  nec  pro  concione, 
nec  ad  milites ,  riifi  pcr  nomen  Drufilla?  pntftitit ,  cui 
plus  nimio  addictuscrat.  '  Claudius  vero  per  Auguftum. 
Eft  quoque  omnium  fermone  cclcbratum  ,  8c  magnis 
eventis  periculifque  expiatum ,  quodin  4  ara  Palicorum, 
lacu  fcu  cratere  religiofo ,  brevi  &  profundo ,  fempcrcjue 
lurido ,  apud  Siculos  juramentum,  pra?ftabatur :  ad  cjuem 
multiplici  fcaturigine  cbullicntcm ,  jurantcs  fponlionc 
fa&a  religiofe  acccdcbant :  &  qui  cafte  8c  fmc  labe  crimi- 
nis  juralVct ,  illa?fus  &  validus  abibat :  qui  vero  contra  rc- 
ligionem ,  jurisjurandi  ridcm  abjr.raflct ,  rcus  criminis  in 
lacu  dcmerfus,la?fa:  confcicntie  &  pcjcratinuminis,moite 
pcenas  dabat :  in  cjuorum  tcmplo  fama  fcrt,  crateres  quof- 
darn  inccrta  &  cxca  originc,  igneos  globos  pcrpctim  evo- 
mcre,&  ferventcm  aquam  tctri  odoris  inde  cftuarc.5Quod 

Arifto- 


C-c*- 

/igulx 
j  nra- 
mentit, 
Clau- 
liL 


^4pud 

SicutoS 
in  ara 
PaHco- 
>unt% 


1  £htod  etiam  de  Nerone.~\  Tacitus 
lib.  xj.  ftatim  poft  princ.  ClaudioKc- 
rone  L.  ^4>:t:jlio  Cofj'.  cum  in  acla prin- 
cipis  vtrarent  ma<(ijlra::ts  in  fna  aii.x  col- 
leg.tm  ,.A.nli\iiu>r.  w.tre  prohibttit,magnis 
p.ttrnm  laitdUnts  ,  ut  ju~jcnilis  animus  le- 
'jimH  qnoqite  rerum  ^loria  fublatns  ,  tna- 
yj,ei  ci::tir.;t.;rc'.. 

2  C.  Caligtda.}  Sueton.  in  vitail- 
iius  cap.  14.  Scd  &idemCalignlaper 
fitutcmcj?  fortunam  fti  eqtti  (qucm  T'c- 
liciftimum  ,  aitt  Incitatitm  nominabat) 
jurabat  ,  eumque  invrtabat  ad  caenam  , 
tique  hordeum  cxattro  apponcbat ,funde- 
hatqsc  vinum  inpoailis  aureis,fcrjitc  cum 
confulem faciitrum  polliccbatur  :  id  qitod 
fccifjet  omnino  ,  fi  diutius  ■■jixiffet.  Au- 
&or  Dionlib.  59.  &  in  vita  illius. 

3  Cltudius  i-ero  per  ^Auguflum.] 
Sueton.  in  vita  Claudii,  cap.  1  r.  Con- 
Vtrfus,  inquit,  ad  officiapietatis  >'*sjh- 


randutn  ncque  ftncliusfili ,  neque  crt- 
briusinjiituit,  quampcr  „4itgtt(lum. 

4  Inara Palicorum.~\  Diodorus  Si- 
culus  libro  n.  non  multoantefinem. 
Stephanusinlib.  deUrbibus.  Macro- 
biuslib.  5.  Sarurnal.  cap.  19.  Quod  fi 
alia  fcirc  vis  de  hujufmodi  Palicis  ,  vi- 
Servium  inlibro^.  Aneid.  ibi, 

Symethia  circum 

Flumina,  pinguis  ubi  &  placabilisard 

Palici. 
Er  Luttatium  Placidum  in  1.  12.  Thc- 
baidos  Statii,  ibi, 

Immites  Bufyridos  ar.ts 

Odiiftiquefamemfiabuli ,  Siculofqut  /»'« 

cebit 
Exorare  deos. 

-  X^itod  .Arifioteles  de  fintt  jtcadi- 
no.~\  Ariftoteles  in  lib.  de  Mirabilibus 
aufcultationibus,  quafi  ad  vcrbum  ,  & 
Stephanus  ubi  fupta. 

t  Idm 


*Aca- 
dinus 
fons. 


Jn  Sar- 
dinia. 


Font 

)ux'.ti 

Tya- 

nam. 

Vons  in 

Birhy- 

nia. 


96  Alex.  abAlexandro 

Ariftoteles  de  fonte  Acadino  memorije  prodidit ,  qui 
juxta  Palicosin  Sicilia  manat ,  in  quo  tabellas  infcripto ju- 
ramento,  fireftc  juratum  forct ,  fupernatarc ,  nequeli- 
cjuorc  pcrfundi  afleverat :  fi  pcrpcram ,  protinus  in  pro- 
fundum  rapi ,  ncquc  apparcrc  ultra.  '  Idem  in  Sardinia 
quafdam  aquarum  fcaturigines  facere ,  nam  ubi  pcrjurium 
erat ,  quicunquc  in  cis  immcrfus ,  ca^citate  admiflum  faci- 
nus  lucbat :  qui  vcro  intcger  ad  jusjurandum  accedcbat, 
incolumi  fama  clarius  ccrncbat.  2  Juxta  Tyanam  quoque 
fonslovifacer,  frigidus  ebullire  traditur ,  qui  cum  ca?teris 
foret  innoxius ,  pcrjuris  folum  puftulasliventes ,  &  vomi- 
cas  facit  calamitofas. 3  Atque  in  Bithynia  juxta  Brieti  tem- 
plum  fons  caremoniis  facer,  manare  ferventis  natura?, 
ubi  perjuri  vclut  urcnte  flamma  necabantur ,  ita  ut  magno 
malo  perjurium  luerctur. 4  Tenet  opinio,  in  Arcadia  apud 

aquam 


1  ldc,ninSardinia.~]  SolinilSC.  ic. 
ubi  de  Sardiniainfula,  infin.  ficin- 
Cjui  t ,  Sed  qni  oculis  medentur,  &  coar- 
guendis  'jalent  furibus.  Tiam  quifquis 
facramento  raptum  negat  ,  lumina  aquis 

attreciat.  Vbi perjurium  non  eji  ,  cernit 
clarins.  Si  perfidia  abnuit  ,  detegiturfa- 
cinus  ccecitate  ,  &  captus  oculis  ,  admif- 
fum  tenebrisfttetur.  Rhennius  in  Dio- 
nyfii  pcricgefi fic inquit, 

Sardinia  poflquam  pelago  circumflua 
tellus 

Tontibus  e  liquidis  prxbet    miracula 
mundo, 

jQuod  fianant  arros,  pandunt,  damnant- 
que  nefando 

Periuros  furto ,  quos  tacio  lumine  ca- 
cant. 
Itrigarent  utinam  hac  tempeftate  ter- 
ram  omnem,  ut  terrore  faltem  poenx, 
atot  mcndaciis  ac  perjuriis  homines 
abftinerent.  Ex  Sardois  aquis  non  in- 
elegans  fumeturadagium,  infuracem 
liominem ,  quifurtum  etiampejeran- 
do  conftantcr  negat. 

2  Juxta  Tyanam.]  Philoftratus  in 
vita  Apollonii  lib.  i.cap  4.  EJi  (in- 
quit  Graxc  quidem ,  fed  hoc  fenfu) 
juxttt  Tyanam,aqua  J»'ji  (ut  perhibent) 


ftcrata  ,  quam  indigena  extinguibilem 
'jocant.  Fons  ejus  figidus  fiane  fcatet: 
ebullit  autem  nonfiecus  ,  atque  ignecale- 
faHus  lebes.  Hanc  puris  &  juramenti 
fidem/ervantibus  'jiris  afp-eciu  placidam 
&gujiu  dulcem  effie  perhibent :  per)uris 
'jeto  eyiiifidispdamad-jerfiari.  Epota 
nanque  oador  fedefque  ac  manus peje- 
rantis  invadit  pufiulis  ,  ac  'jomicis  totum 
corpus  inquinans :  neque  illic  difcedendi 
facultas  datur  :  fied  ibidem  permanentes 
coram  aqua  ipfia  fu.tm  deplorant  calami- 
t.ttem,palam  quod  j>e\erarunt  profitentes. 
Similemfontemin  Athiopia  efle  fcri- 
bit  Diodorus  C3p.  5 .  ut  qua  ,  inquit, 
pota  in  infianiam  'jertens  cogat  occulta  er- 
rata  palamfaieri. 

5  ^Atque  tn  Bithynia.]  Plinius  I.  J  r. 
cap.  i.  .Amnks,\nc\u\t,  0!achasinBi- 
thynia  Bria~nm  alluit,  hoc  eji,&ternp\* 
&•  Dco  nomen  ,  cujtts  lurgite  perjuri  no- 
tantur  pati  -jetut  fiammam  urentem.  Ex 
quo  intelligis  mendum  efleinvoca- 
bulo  Brieti. 

4  Tenet  opir.io  in  ^.rcadia  apuia* 
<7K4w  S^f»j.  "|Hxc  ex  Heiodoto  lib.6. 
ubi  loquiturde  Cleomene  Spartano- 
riun  Rege.  Pliniolib.  z.  cap.  ioj.  & 
libro  3 1.  cap.  j.  &  Senecaltb.  3.  Na- 
turauura 


Geni  ALE  s  Dies.  Lib.  V.  97 

aquam  Stywem  (qu£  e  petra  manabat  prxfentiflimi  vene-  s*yxw 
ni)  ad  Nonacrim ,  idcm  jusjurandum  prseftari ,  fub  infigni ^; 
documento  fpreta?  religionis :  namquein  fraude  &  perfi- 
dia  dejerantium ,  extremi  difcriminis  erat.  '  Sicutfubter- 
raneus  fpccus  ad  Corinthum  ,  qui  Palsemonis  dicitur ,  a  Infpt~ 
ncmine adirifertur  fine pcrjurii pocna mcmorabili.  !  Fuit-  Z**'^ 
cjue  in  ufu  apud  Athenienfes ,  ut  jusjurandum  quod  publi-  «p«d 
cc  infcederibus  pra?ftabatur ,  poftcjuam  per  fenatum  cxhi-^'"" 

bitum 


turalium  quxftionum.  Virgil.  lib.  6. 
Ancid.  ibi , 
Cocytifl.t^n.talt.t  rjidcs  Stygiamquc p.i- 

ludcm, 
Dii  cuyus  jurarc  timent  grfallere  nu- 
mcn. 
Etlib.9.  cjufdcm  operis  loquentcdc 
Jove , 
Dixerat ,  idque  ratunt  Stygii  pcrflumi- 

n.t  fratris, 
Pcr  pice  torrenics  atraqitc-jor.tgine  ii- 

fas 
*A»nuit.  _____ _. 

EtStatiolib.  8. 

F.tStyx  perjuria  dhum 

„4.rguit. 

Et  Aufonio  in  Monofyllabis  veifibus 
deorum  , 
J)u.tque  fiat  di-jiim  fcrjuria  noRicdor 
Styx. 
Apulejo  lib.  6.  Metamorph.  Diisct- 
i.tm  ,  ipfiquc  Jorji  formid.tbilcs  aqu.ti 
Siygias,   rjcl  ftnclo  (omfirifli  ?  quodquc 
ms  dtjeratis  fer  numina  dcorum  ,   dcos 
fer  Stygism.ije(l.;temfilcrc?  Servioin 
lib.  6.  Aneid.  ibi, 
Bis  Stygios  innare  lacits  ,  bis  nigra  -ji- 

dac 
Tart.tra.  _ 
Et  ante  hos  HomcrO  lib.  2.  Iliados  in 
Catalogo  Grxcomm , 
O  pxs  yc>  J\rtis  i>vy!c  utftiilis  i<nv  d.- 

Ideft,  ,     ■ 

Juramenti  cnimgravi)  Stygis  aqtue  cfl 
fluxut. 
Etlib.  ^.Odyflea:, 
1'exovuZ  tith  iclia  k,  ggpvc;  6Up  us  v- 
mobiv, 
T*m.  JL 


KotjjTD  K-/!jt.£cf/l'j'A'2TUleS  ilic/ilp  P(  Tt 

O^pxtccA/vownif  7*  mih-i  /uo.yjlpnx-t 
incitn. 
Ideft, 
Sciat  nitr.c  hoc  terr.t  &•  cttlum  Ititunt 

defuper, 
F.t  defluens  Stygis   aqua  qttod  rr.axi- 

rttum 
Jusjurindum  gravifitnttmqne  efl  Lca- 
tis  deis. 
Ant<'  omnes  Orpheustracht  deospe- 
jeriintcsper  Stygcm  ,  novem  milhbus 
annorusn  puniriin  Tartaro,  quodex 
eo:  repetit  Setviui  enarransilludVir- 
gilii  lib.  6.  Aucidos, 
Ipjadehmpocn.u  docuii  }perquc  omnix 
dttxit. 

1  Sicut  fubtcrraneus  locits  ad  Corin- 
thum  ,  qui  Pala-monit dicitur.]  Paufan. 
in  Cormthiacis,  qui  Iiber  fecundus 
eit ,  de  Palaunonis  acdeloquens,  fic 
icribit  ,  Simulicra  in  bocfunt ,  Keptuni 
&■  Leuccthxx  &  ipfius  Palxmonis.  Eji 
&  xdiflcium  aliud  ,  ^Adytum  appcllanty 
dcfenfus  in  id  fubtrrraneus  efl.  lbi  P.t- 
!.t»i;i.im  occultatum  effe perhibent.  Qiti- 
cunquc  ibi pe)era'jit  ,  fize  Corintbisufit, 
ftvc pet  cgrintts  ^perjuriipaenas  nulla  r.t- 
tione effugcre potcfl.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Juramenti  per  ftygias  paludes 
creberrima  mentio  eft  apud  Ovidiunv 
Idem  in  Ibin  vocat  ftygis  aquam  Im- 
ferjuratam. 

TIRAQUELLUS. 

2  Fuitquc  in  ufu  apitd  ^Athenienfs .  ~\ 
Hxc  ex  Thucydidis  lib,  5 .  funt  ad  vet- 
bum  dcfumpta. 

Q  2  *4j.hA 


98  Alf.  x.  auAlexandro 

1».-t-  bitum  erat,  quo  fanctius  forct ,  quscftorcs,  apudAr^os 
mfnt!t  vero ,  pra?torcs  confirment :  apud  Mantineam ,  vates  & 
<ju.t-  belli  Duces  :  in  Elidc  autem  ,  opifices  &  legum  periti,  ne 
rnes>  quid  repentino  motu  imperita?  multitudinis  mutari ,  aut 
.,  ?,  «-  fccus  rieri  dirique  pofTet.  Vxx  carteris  vcro  maximum  vin- 
" 'fi^  culum  juramcnti '  apud  Samnites  vetufta  rcligione  fuifle 
traditum  eft ,  ut  ara  in  medio  conftituta ,  ac  ca?fls  victi- 
mis ,  omni  aditu  pnrfepto ,  jurans  introducatur ,  &  furia- 
li  carmine  intcr  ftragem  victimarum  dira  cxecratione  ad- 
ftringatur.  •  Qui  etiam  Arcadibus  mos  erat ,  intcr  cxdes 
,..ca_  victimarum  foJcmnem  fidem  &  jusjurandum  dare. :  Grce- 
des.  cis  vero ,  libantes  diis  in  sedibus  facris  jurare ,  magnum 
vinculum  juramcnti  cxiftimatum  cft. 5  Illud  utique  pro- 
fueritadmonuiflc ,  diu  fervatum  apudRomanos,  ut  necjue 
viri  pef  Coftorem ,  neque  mulieres  per  Herculem ,  jusjur 
foeminf  randum  darent :  per  Pollucem  vcro  utrique  jurare  non 
vctantur :  f.cpius  tamcn  mafculi  pcr  deos,  mulieresper 
deas  jurare  ufurparunt :  licet 4  Socrates  apud  Platonem 
pcr  Iunoncm  jurafle  lcgatur.  5  Quodque  qui  Hcrculem 
aut  Dionyfium , 6  vel  dcum  Fidium  juraturi  funt ,; fub  divo 

jurare 


ducef) 

fjnjfi- 
mata. 
Sam- 

iiitcs. 


Grsci 

Viri 

fer 

Her- 

cult 


per 

Caflo- 

vem 


jura- 

bant. 
Ccre- 
monia:. 


Tt   Apv.d  SamnWs. ~\Ia\'.  i.Dcc.l.rc. 

2  Gi.tcisi-ero.]  Vide  Val.  Max.  1.2. 

cap.  t.  infin.  ubi  de  Xenocrateloqui- 

ruf  squeBi  Athenienfes  juraie  non  ptr- 

miferunt. 

5  lUud  v.t-qf.ffrtifuerit.]  Uxc  ufque 
ad  verfic.  Sxpiiis  ttrmen  ,  funt  Gellii 
lib.  ir.  cap.  6.  At  Donatus  in  An- 
driam  Terenrii  ac~t.  5.  fc.  2.  Percafto- 
rem,  inquit ,  eV  Vdlucem  m  natna  fent 
'■\urndi  ,  aftttf&HrBHi}.  Kam  ibi  apud 
ipfum  Terentium  Lesbia  foeimnafic 
locuta  cft , 

Pefxcaji&r  fi.it  m  pucr  nattts  rftPam- 

pbilo. 

Catterum  Apukjus  !.  4.  Mctamorph. 
introducit  anum  qnandam  non  tam 
infcite  quam  cleganter  juranremper 
Hcrculem  ,  his  verbis ,  Bono  animo  efto 
mchercules ->necrjanh fommorum,fiyrnen- 
ii<  terteAre. 


4  Licet  Socrates  apud  Platonem.JIn 
Gorgia. 

f  ^uodqite  tjui  pcr  Herculem ,  aut 
Dionyfium.]  De  hisduobus  Plutarchus 
j/ioblem.  cap.  27.  ubi  rationemred- 
dit .  quiafcilicct  Herculem  &  Diony- 
fitnn  ■ferunt ,  non  umbraticam  vitam 
domi  egifle :  fed  foris  &  fub  dio  fem- 
pcr  vixifle.  Vel  illud  potiusper  hanr 
jrem  occulte  agitur,nepueri  irrfuefcant 
Idejerare.  Hoc.enim  dum  fub  dio  pro- 
gredinntur  8c  in  propatulum  ,  quafi  dc 
jinduftria  moranrefficit ,  fic  deliberan- 
di  dat  fpatium.  P-nttefea  proditum  eft 
■Herculem  in  primisreligiolum  fuifle, 
'•&ad  jusjurand.um  verecundiffimum: 
quippe  qui  femtl  in  omni  vita  jurave- 
jrit,  idque  loli  Phyleo  Augei  filio. 

6  fel Deum  Fidium.']  Varrolib.  J. 

Sat  aliorum  computatione^.  delin- 

'gua  Latina.  Fidius  rD.eusefl  ,quifidei 

■     prteft. 


Geniales  Dies.  Lib. V.  s>$> 

jurare  cogantur  :  fub  tedto  autcm  non  decebat ,  quia  cum 
obviam  eundo  periculis,  laboribus  maximis  fuerint  exerci- 
ti,  in  umbra  &fubtect.o,  tanquamfubignavoocioillos 
apppellareturpe  erat. '  Fuit  quoquc  literis  proditum,  pon-  pon- 
tifici  maximo  pcr  deos  jurare  licuiiTe,  pcrlibertos  vero^*; 
nonlicuiife.  =  Solus  tamen  flamendialis  juramentum  prar-W*»* 
ftare  perpetua  lege  vctabatur :  '  ideo  fiquandoinmagi-^f^ 
ftratu  affumptus ,  per  lcges  jurare  tencbatur,  alium  qui >ab*t. 
viccm  illius  a^eret ,  fufficcrc  &  ita  in  leees  iurare  co^eba-     J~ 

■  C    L-  SJ  jnl  f  '   g'"nnt 

tur.  T  Subit  tamcn  iTputatio,idcm  apud  Phrygcsfervan, ;«;.,- 
qui  non  modo  nullo  juramcnto  adiguntur ,  fcd  nec  alios  ad  b('"t\ 
dejerandum   cogunt.   5  Ferunt  vcro  Gallos  6  &  Pcenos  &pa. 
nulla  rcligionc  jurisjurandi  movcri ,  quin  ubi  vifum  iucrit, "" 
defa?viant ,  nullo  rapinis  modoaut  frvitia?  prafinito.  ~  Sic-reilg;a 
ut  Aphrodifium  juramentum  pro  vano  haberi  vctcrcs  vo-  ;«">- 

r  1  iur.in- 

Iuerunt:  ^ 

pracfi  ,  &   yo-jU  fuiffe  filitu  crcditw 

r   Fuittjue liieris proditum.~\  Servius 
libro  9.  Ancid.  eo  loco  fupra  citato, 
Per  caput  boc  juro  per  quod pater  ante 
foleb.it. 
Ex  cjuo  intelligis  per  liberos  hic  dicen- 
dum  efle,  non  prrlibertes. 

2  Suins  t.tmcn  Fl.im  n  D  alis.~\  Li- 
vius  4.  Decad.  lb  i.adfinem  Plut. 
probl.  cap.  4;.  ubi  hujus  rationem 
redciit.  Gelliuslib.  10.  cap.  rj.Feftus 
Pompejus  lib.  9. 

3  Idco  cyft  quando.  ]  Livius  ubi  fu- 
pra. 

4  Subit  t.imen  recordatio  idem  apud 
Pbryges. J  Nicolaus  <nfei  sSav,  &  ex  eo 
Stobxus  cap.  41 . 

*  F critut  -ic,  0  Gallet."]  Cxfar  in  bel- 
li  Gallici  lib.  6.  &  Livius  1.  Decad 
lib.  '.  rradunt  eos  religionideditos, 
<]iiod  &  alibi  dictum  eftfupralib.  4. 
cap.  rj. 

6  EtPeenos.~  Livius  }.  Decad.  li- 
bro  r.  poft  princ.  Hm  tant.ts  virtutes 
ingentia  -j'tia  xqnabant :  inbumana  cru- 
rielit.ts,  perfidia plufquam  Punica  ,  nibil 
'jeri ,  nibil  fttitli  ,  nullus  deum  metus, 
nullum  JHSjHrandum,  nnll.i  religio. 


7  Sicut  i/fpbrodiftpm'nr.iit.e>ituni.] 
Plato  in  Sympofio  &  in  Philebo  apud 
Athcnxumlib.  12    Procopiusin  ulti- 
ma  epiftola  ad  Epiphanium.    Et  eo 
fpeftat  Horatius  libro  Carminum2. 
Ode8. 
Ridct  boc,  inquam,  Venus  ipf.f.rident 
Simplices  nymph.t,ferus  C"  Cuptdoy 
Stmfer  ardcntcs  acuensfagittaf 
Cote  cruenta. 
Et  Tibullus  lib.  ; .  eleg.  ultima, 
—  Periuria  1  idct  amantum 
Jupite,  C~  -jcntosiiritaferre  \ubet.  * 
Et  Ovidiuslib.  r.  dc  Arteamandi, 
Juppiter  cx  attopcrjuria  ridet  aman- 
tum, 
Et  -ubet  JEolios  in  f-etafcrrc  notos. 
Et  e  Grxcis  Callimachus , 
li' \uo<rov  ,  lAx  Xifxai  $ta.Txt  crtptv- 

7J 

OpXKC/*»  (AlVHV  oi/slt'  bl  dSrtviTWV. 

Id  eft ,  ex  verfione  Erafmi ,  qui  prio- 
rcm  verfum  dicit  mendo  non  carere, 
lurarStt,  •■jerum  rjulgo  dicun: ,  in  amore 
jQuod  juras,  aures  non penetrare  deum, 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  IdemTibul. 

Pcr  Venerem  'uro  compofitumque  c.U 
fut. 

C  2  I  Fertn* 


I  ~t  ie- 
reum 
jus'u- 
nmdu. 


Spar- 

tani 

ferfi- 

dix  t.v 


Thefifa- 

Ufi- 

des. 


Panhi 


100  Alex.ab  Alhxandro 

lucrunt:  namque  veteri  adagio  amantibus  vcruin  ludificarc 
permiifum  cft.  '  Fertur  vero  Dionyfii  tyranni  verbum, 
lictit  pueros  talis,  ita  juramentis  homincs  fruftrari  opor- 
tcrc/  lllud  quoque  notatum  eft,Euripidcm'&  Ariftopha- 
ncm  taxafle  Spartanos,  velut  infidos  damnofofque,  quibus 
ncc  ara,  ncc  fidcs,  ncc  jusjurandum  foret.Idque  vero  tefti- 
monio  probari,  4  quod  corrupto  muncribus  regc  Arifto- 
crate ,  bello  contra  MeiTcnios,  kefa  fidc  jurisjurandi,  primi 
Martiam  virtutcm  venalcm  fccere.  y  Quod  de  Thcflalis 
quoquc  pocta?  tradunt ,  quibus  cx  fortuna  pendet  fides, 
cum  bello  Peloponnefiaco  foedera  &  deos  obliti ,  inipfa 
acic  ab  Athcnienfibus  ad  Lacedanrionios  mutatisordinibus 
transfugerint.  Quare  TheiTala  fides ,  velut  vana  &  fluxa, 
in  proverbium  venit.  6Parthis  quoque  fides  nulla,  nifi 
quantum  expedit ,  quibus  utiiitas  femper  cft  fide  fanftior. 

ldem 


TIRAQjIELLUS. 

1  FerturveroDionyfii.)  Plutarchus 
inlib.  z.  de  Fortuna  Alexandri.  Sed 
Jioc  ipfum  Lyfandro  tribuit  idem  au- 
clorin  Apophthegmatis  ipfius  Lyfan- 
dri.  Alii  PhilippoMacedoni ,  uttra- 
dit  Alianus  de  Variahift.  lib.7.  c.  12. 

2  lllud  quoque  notatum  efl ,  Euripi  ■ 
dem.]  EuripidcsLacones,  ut  infidos 
delcripfithi  Andromaclia: 

hvOIXOI  iTtvilTm  JiXlU.  S^.&JTitQlA. 

Ideft, 

Sparttt  inhMtatores ,  dolofus  Senatus. 
:.  Et.Aiifiophanem.]  Ariftophanes 
fic  fcribit , 

Oicnv  KT«  ficnyot,  aTi  7iisii;,oC(i'  Sftut 

Idcft, 
Xhiihus  necara,  necfides,  nccjusjuran- 
dum  tnanct. 
Vide  Cxlium  Icft.  antirj.  lib.  18.  c.  5. 
Sed  &  eorum  ingenia  aliudientirc, 
■aliud  dicere  tradit  Herodotus  lib.  o.Et 
videquxde  illisdiximus  fupralib.  4. 
cap.  1;. 

4  Xhicd  corrupto munerihui  Rege  .A- 
s-iftocrate.~\  Paufaniasnon  femel  lib.4. 
«juidcMefleniciseft. 


5  Shvjd  de  Thejptlit.']  Provcrbiura 
eft  apud  Suidam  OtcxrxXcev  csvptcry*, 
id  cft  ,  Theffalorum  commentum  ,  quod 
natumcxalia  hiftoria  dicit.  Etdeeo- 
rum  fide  lubrica  Euripides  in  Phcenif- 
fis, 

Kttj  TTioc  voito-Ai  EVsojtAJIc  to  Qtojd- 

>.<av 
V.tcmytFt  To  cropicry  0y.1y.icL  ^5svoj. 
Idcft, 
Jltfintiens  hoc  Eteocles  ,   mox  Thejfit- 

lam 
^tdhibuit   artem,gentk>    ob    commer- 

c':um. 
Idemalibi, 
T\on.'A  7ruf7)crct,Y,  a?A  a.m^i,  ©  =  t7*- 

Xoi. 

Ideft  , 

Multiis  ejuidem  aderat ,  lubricafide 

Grex  Theffalorum. 
Vide  Erafmum  Chil.  i.cent.  j.capi- 
te  ic. 

6  Parth'nquoque.~\  Juftinus lib. 41. 
de  Parthis  loquens,  inquit,/'»  libidinem 
projeRi,  in  cibumparci :  fides  diffi*  pro- 
mifitfijue  nulla  ,  nifi  quatenm  expedit. 
Pauloante,  Ingenia,  ait,gentitumida, 

feditiofa,  fraudulcnta,  procacia. 

I    lclcftl 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  101 

1  Idem  Aphris :  Syrisque.  J  Soli  tamen  Arabes  Perfrque  4'/;>v- 
fldem  fervare  didicere.  Tanti  enim  fidem  fecei  e ,  ut  hu-  j£ ','_ 
manam  focjetatem  cum  fidetollicrcderent,  contracjue  •*«« 
titilitatem  fides  illis  femper  antiquior  fuit.  4Unotamcn 
cxemplo  proditur  Amafis  Perfarum  Duxlabcra5tai1efi-'pr.y>. 
dem,  cjui  cum  Barca_is  fupcr  occultam  foilam  fccdusre- 
riret ,  id  ratum  fore  juravit ,  quoad  humus  illa  fnma  foli- 
daque  mancret:  mox  rctccla  rovea  rcedus  folvit ,  8c  jus- 
jurandum  rupit.  5  Pra.  ca.teris  traditur  Zcnocrati  tanta  fi-  zm 
des  habita,  ut  cum  nullius  injuratitciiimonium  admittere-^" 
tur,  foli  Athcnienfcs  fme  juramcnti  rcligione  ailcnfcrc, 
eumqueinjuratum,  quodinvetcratxfideieiTet,  infidcm 
atque  ofRcium  admifcre. 

1  Idem  ,Af>bris.~\  Vide fupra lib.4.  |  5  Pr<*  aeteris  ti.tditur  Zenocrati.~\ 
cap.  ij.  Nani  &  Septimius  Severus  I  Ciccroad  Atticum  lib.  i.epift.  m.c< 
Imperat.  qut  ipfe  Apher  ruit,  nec  jus-  j  in  Oratione pro  Cornclio  Balbo  ,  ubi 
jurandum  falleredubitabat ,  fi  ita  ufus  |  tamen  nomen  ejus  (upprimit.Valerius 
pofceret,  tefteHerodiano.  I  Maximuslib.i.  cap  5.  infin.  EtLaci- 

2  Syri/ijne.]  Vide  £c  tu  eodem  1  4.  ,  tiusin  vita  illius.  Ex  cpibus  inteUiges 
cap.  1;.  Sedadde&LibyisexDiodo-  ;  A7;wra..Mclegcndumefle.  VidcCa> 
ro  Siculo  lib.  4.  cap.  4.  j  lium  Left.  antiquarura  lib.  17.  cap.  o. 

3  Soli  ttimcn  ^Arabts.]  Herodotus  j  niun  legendum  lit  Xt  ccy.it;.  * 
lib.  J.  COLERUS. 

4  Unotamtnexcmploproditur^ima-]  *  His  onmibus  addc  Hicroclctn  ad 
fts.)  Hcrodotus  1. 4.  non  longe  a  fin.    |  illud  Pythagora:  19  cit*  .px»., 

Caput    XI. 

Quidjit  c.xedra ,  quid  menianum ,  de  cjuibm  apud  Jurccon- 
fultos  mcntio freqnens ,  &  quid  cmbamma. 

FUit  in  pcrpetuaqua^ftione  apud  jurifperitos ,  qui  intcr 
patronos   caufarum  longc  prxftantiiTimi  habiti  funt,  i-fi™- 
quid  excdra,&  quid  menianum  eflct:  dc  quibus '  ab  Ulpia-  JJ£f 

no  tiUgd. 

T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S.  jm  cuIUmIo  <oel  exedra  de)eilum  eft :  licet 

1  *Ai)\]lfimo.~  Librojj.  zdcdi-lfluresineedemccenacuJebabitent  Hinc 
tliim  /.  /;  -jeroplures.  §.  intetdum.  fj'.de  i  cjua-rit  hic  nofter  Alcxander  quid  cxe- 
hit  tjuidcjee.  -jel effud. ubi  ita  fcribitur,  !  dra  iit,quod  a  nullo  melius  difcerc  po- 
lmerdumtamen,  tjuofene  captionc  ailo-  '  tes  quam  a  Vitruvio  lib.  $.cap.  ir. 
* tt  fi.it ,  oportcbit  prxtorem  tttjuitate  >no-  ci>jus  harc  verba  funt,  ConftitHuntur  au- 
tur.ipotins  d.irc  acliontm  in  em»  ,  c x  cn-     tcm  in  tribmfn  tidbus  txedr*  fpatiofc, 

O    i  babcn- 


ioi  Alex.  abAlexandro 

nodehisquidcjecerunt,  mcntiofif  Et  cum  homo  quif- 
piam  infignitcrimpudens,  aflereret  feneftra»  genus  fliif- 
fc  exedram ,  qualcm  ih  noflris  sedibus  hodie  confpici- 
mus ,  idque  improbiflime  contcndcrct :  alii  aliter  ccnfen- 
tes,  fedem  cfle  putarunt ,  qua  viri  maturo  ingenio,  ftudio 
&  bonis  artibus  dcditi  *  uti  folitavere ,  idque  Ciceronis 
an<9x>ritate  fignificari ,  dc  natura  deorum  primo ,  ubi  fe  in 
lxe.    excdra  fcdentcm  diflcrere  afleverat.  Cumque  hicvcrbi  fi- 
**     gnificatus  longc ab  Ulpiani  mcnte  difliderct ,  aniinadverti 
tandcm ,  non  fcdcm  ab  Ulpiano ,  fed  cubiculum  defigna- 
ri  columnis  fiiltum  ,  &  epiftyliis  pluribus ,  cxcifis  fpatiis, 
cjuibus  profpcclus  in  viam  crat ,  aliquando  fub  dio ,  non- 
\temd-  nuncjuam  fub  te&o :  '  menianum  vero  dici ,  projeclium 
mm.    protcntumquc  fpatium  ultra  zedes  tignis  porrectis,  nullo 
munimcnto  fultum  ab  imo,  ambulandi  profpicicndive 
caufa ,  a  Cajo  Menio  Crafli  collega ,  unde  nomen  mutua- 
vit,  inventum.  Cum  cnim  Cajus  Mcnius  Catonc  &  Flac- 
co  confulibus  domum  vcnderet ,  ut  ibi  balilica  extruere- 
tur,  jusuniuscolumn^fupraquam  tedumprojiceret,  & 


habentes  fedcs ,  in  quibus  'Philofophi, 
Rheteres,  relitjuicjue  (juiftudiis  de.eBan- 
tur  ,  fedentis  diihutare  pofiint.  Jutius 
Polluxlibro  x.  cap  4.  tradit  feflionem 
cffi  ubi  viri  conlidenr.  Vide  tamen 
intcrim  multa  alia  Ciceronislocain 
id  addufta  a  Budxo  noltro  in  eam  1. 
fi-jero  plures. 

r  Meaianumverodici.]  Menianum 
non  fcribitur  in  d.  /.  fi  veroplures ,  fed 
Medianum,  ita  fcilicet,  (Juodfi  ex  Me- 
diano  canacttlt  quid  de\eBumftt :  veriim 
eft  omr.es  tencri.  Quam  le&ionemag- 
nofcit  Budxus  ,  qui  declarat  quid  Me- 
dianum  fit.  Et  fic  quoque  legitur  in 
Pandc&is  Florentinis.Quod  autem  ad 
M  nianum  fpeftar ,  ufx  funt  leges  no- 
ftra?  alibi  ,  fcilicet,  in  /.  2.  §.  curn  cjtti- 
dam  ff.  ne  tjtiid  in  locopubl.  fli  i  11  /.  ma- 
lumff.  de  "Jtrborumfignif.  tkinl.  Me- 
niana.  C.  de  adif.  «ry<tf. VitruviUS  I.  <j  ■ 
cap.  j .  Valerius  Maximus  lib.  9.  c  1 1 
ubi  de  C.Licinio.  6c  Suetonius  in  Ca- 


tigna 

ligulacap.  18.  infin.  Pliniuslib.  54. 
cap.  .  Quid  autem  id  fit  Sc  unde  di- 
catur,  fcies  ex  Nonio  Marcello ,  &  Fe- 
fto  Pompejolibro  t  i.Divus  Hierony- 
mus ,  in  interpretatione  Pfalmorum, 
enarrans  illudexPfalmo  101.  FaBus 
fumficut  pafferfolitarius  inteBo  :  quid 
Meniana  fint  aperte  declarat.  Cujus 
verba  funt  hxc,  Pa!afli»a&  Mzypto, 
nbi  -jelfcriptifunt  di-jini  libri,  vel  inter- 
prrtati,  non  haber.t  in  tcBis  culmina,fed 
domata  :  cjux  t\omx  vel  folaria  ,  vel  Me- 
nianavocant,  id  cft  ,  planatcBa  ,  quec 
trxnfjerfts  trabibus  fuftcntantur.  * 
COLERUS. 
*  Ifidorus  qui  meminirMeniano- 
rum  Glollarium  :  Menianum  sz,U5j>x. 
Et,  s|«'st)c  ,  Menianum,  Pro\eBto,  Pro- 
■\eBus.  Vocaturetiam  oii9iTj)c.  EtLa- 
tini  aggmndam  vocant.  Adde  &cff.  de 
pra-d.  Ri'fi.  Sed  s£«s-*c  dici  puto  l&ri 
tvZ  egaflei^y,  quod  eflv xpeliere  Scpro- 
jicere. 

I   ldque 


io: 


Geniales  Dies.  Lib.  V. 
tignaimmitteret,  fibi  excepit ,  quo  fuperiora  latius  pate- 
rent ,  &  poftcri  profpcctarent :  cujus  gencris  xdificia,  in- 
de  mcniana  dicla,  hodieque  id  nomen  obtinuit :  'idquca 
Labeone  de  privatis  a:dificiis  aptiilimc  notari,  cujus  vcrba 
fuere :  Projc<5ta  funt  ea ,  qua?  ita  provehuntur ,  ut  nun- 
quam  concjuiefcant:  cjufmodi  funr.  meniana  &  fubgrundia: 
Itcrum  qua?rebatur,  quid  cflet :  embamma ,  dc  quo  ab  £>«- 
Ulpiano  dc  vino  &  olco  lcgato ,  an  accto  dcceat  annume-  J^" 
rari ,  eleganter  qu&'ritur.  Cumque  in  vcrbi  (ignificatu  fo-  /•  fi 
liciti  eflent,  necjue  id  aiTequi  vidcrcntur  poflc ,  nos€m-?™n' 
bamma  ccnfuimus  contritos  faporcs  dici ,  acido  vino  inhi-  §./?<?- 
fos ,  afpcrrimi  guftus ,  ad  acucndum  excitandumquc  fto-  J!fT 
machum,a  verbo  1/lcQ>oL7T m  quod cft  intingo,feu(ut  putant />»»'. 
alii)  acetum  coagulatum,   quod  vino  dilutum  aut  aqua,  J£ 
aceti  faporem  facit.  Eft  igitur  Vlpiani  opinio ,  accto  lcga- uyt. 
to ,  cmbamma  perinde  legato  acccdcre ,  ficut  acctum, 
quoniam  cjufdcm  faporis  6v  natura?  funt.  Vcrba  vcro  Ul- 
piani  de  vino  lcgato ,  hasc  fucre  :  Si  acetum  quis  lcgavcrit, 
non  continebitur  lcgato  acctum ,  quod  vini  numcro  fuit: 
embamma  vero  continebitur ,  quia  accti  numero  fuit. 


TIR  AQJJELLUS. 

X  Idtjne  aLibeone.]  Citatoalabe- 
Iono  in  d.  /.  nntlmn.  ff.  de  -jerbor.  fiyti- 
ficat. 

Z  Embamm.t,  de  <juo  ttbTJtpi.wo.]  In 
l.  fi qui  vinttm.  §.  acctwn.  ff.  de  trit.  vi- 


no  e>  oleoleg.  &  dc  lioc  quoquc  Colu- 
mclla  lib.  iz.  cap.  55.  &  Marccllus 
medicus  cap.  zz.  &  cap.  jo.  &  dixi- 
mus  in  Commentariis  Nobilitarisca- 
pite  31.  numcro  28S.  iutcr  mcJica- 
mcnta. 


C  A  P  U  T      XII. 

Ouot  virgines  Vejialcs ,  cfu<cvc  illarum  difciplina  G"  injiitutio 
fucrit ,  quave  affictaturpoena  tncejit  damnata. 

I'tfla- 

QUI  dc  Veftalibus  virginibus  memoriam  rcliqucre,  l!L* 
illas  '  a  Numa  Pompiiio  primum  lectas  fuille  autu-  i„jh- 

mant, '** 

T  I  R  A  Qjl  E  L  L  U  S. 

1  TittmA  PompHio.  ]  Phuarchus  in  |  Gelliuslib.  ir.  c.  12.  Pompon.  Lsrus 
vita  illius.  Livius  1.  Decad.  libro  1.  i  iib.  de  facrihciis  c.  6. 

G  <j.  1  In 


tfrgi- 
nes  in 
sMiner- 
Vftem- 

plo. 

lycb- 

nus^i- 

thenit. 


Ignis 
per- 
•aigil 

ttpud 

-Del- 
pbos, 
Per- 


I04  A  LEX.  AB    ALIX  ANDRO 

mant  ,  quod  facerdotium ,  cum  Alba  oriundum  eflet 
idcm  Numa  indetranslato  facro ,  Romam  advocavit :  ut- 
que  Vefta  antiftitcs  affidue  forent ,  prxcipua  virginitate 
&  aliis  cseremoniis  faniftas  fecit.  Cujus  inftar  facri , '  in 
Poliadis  Minervse  tcmplo  multa  religione  inclyto,  in  At- 
tica  fuiffe  legiinus,  in  quo  virgincs  affiduc  degere,  & 
Iychnum  incxtincti  Iuminis ,  ac  Palladium  exiftcre ,  mul- 
torum  opinio  fiiit.  :  Lychnum  quoque  in  arce  Athenis 
Minerva?  confecratum  ferunt,  quem  femel  olco  replc- 
tum,  affidue  Iumini  alimenta  fufficere  ad  infcquen- 
tis  anni  eundem  dicm,  prodiderunt.  Ignem  quoque  per- 
vigilem  J  apud  Delphos  cuftodiri  a  mulicribus  qux  ma- 
trimonio  foluts  erant ,  invenimus :  *  ubi  fi  quando  ex- 
tinguebatur,  ex  Solis  flammaperegrinumignemelicio- 
portcbat.  s  Pcrfa:  quoquc  ignem  habent  pervigilem,  ficut 

Chal- 


1  In  Poli.tdis  Minova  templo.] 
Strabolib.  9.  Urbsipfit,  inquit  ,faxum 
eji  inplano  quaquaiierfum  babitato  ,  quo 
in  faxo  -vetuflum  jXlinerva  templum  Po- 
liaclis furgit ,  in  quo  lucis  inextinHa  Ijcb- 
nus  ej},  &  virvinum  domus  ,  quam  Icii- 
nus  condidit ,  ubi  P.tltadium  ejl  cx  ebore 
pcrfeBum,  opus  Pbydia. 

2  lychnum  in  arce  .Athcnis  t\iiner- 
»--•<*.]  Plutarchus  in  vita  Nuinae,  5c  Pro- 
bkm:c.  75. 

3  ^ijmd  Detpbos.]  Pltitarch.  in  vita 
Numx:  ubi  tamcn,  quantum  ad  id,  de 
Dclphis  non  loquitur :  fed  dc  Grxcia, 
ubi  perpetuus  fervattirignis  ,  ut  Py- 
thia;  &:  Athenismifi  per  Pythiam  De!- 
phos  intclligo ,  quod  magiscrcdo& 
fequentia  declarant. 

4  Ubifi  t/uando  cxtinguebatur.]  Piu- 
tarclius  in  d.  loco.Feftus  Pompejus  li- 
bro  9 .  ubi  declarat  quo  modo  id  fieret, 
Ignis  Vcfla,  inquit,  fi  quando  interflin- 
clus  effe",  Vtrgine <  <strbtt ibus aff.cieban- 
tur  a  Pontifice  ,  quibus  mos  cr.tt  tabuLtm 

felicts  mat<ri.e  tandi»  te.ebrare  ,  quouf- 
<jue  exceptnm  ignem  c  ibro  anco  'jirgo  in 
eedemferret.  *  Sexvius  autem  libro  4. 
Aneidosib:, 


—  Vijilcmque  ptcra-jerat  ignem 
Excubi.ts  dhiitm  aternas. 
Definitio  cfiaterniiqnis.  Quid  efl ignis 
periigil  ?  excubia  dcorum  :  nec  vac.it  ra- 
tione  ,  ut  in  aiiquibits  templis  fit  ignis 
pervigii :  n.mi  poteflates  ,  aut  terrena 
funt ,  autacrca  ,  aut  .ttberea  :  fed  quia 
ather  ignis  ,  ideo  in  athcrearum  potcji.t- 
tf.m  templis  ignis  efl,ut  rcdd.ttur  eis  im.t,- 
gofui  ctcmcnti.  Eil  autem  in  templo  Jo- 
rjis ,  qui  atber  esi  ,  &  lAintrv*  quafu- 
pra  atberem  efl.  Unde  de  patris  capite 
procreatd  cffi  dicitur. 

COLERUS. 
*  AddeLiviumlib.a8.  Tertullia- 
nus  lib.  de  poenitent.  Quid  iilum  tbe- 
fxuruiii  ignis  atemi  ajiimamus ,  cumfn- 
mariola  quad.tm  ejus  tales  icius  fl.tmmtt- 
rum  fufcitent.  Simplicius  libro  3.  de 
Ccelo  :  &7s  £bXct)v  'j  •mib  cM.Cd.hKaQy 
S«.'r6fov  i£iv  z,Cxav  ucriciTfov  cv  £w- 

TIRAQJ7ELLUS. 

^  Ptrfk  quoqnc.]  StrabolibrO  15. 
non  multoante  fin.  Prtcipue,  inquit, 
(cum  de  Perlarum  facrificiis  loquitur ) 

igni  CjT'  aquafacrifrcant,  t^ni  arida  ligna 

imponentes ,  adcmpio  covtice  &•  arvina 

fuperin- 


Geniales  Dies.  Lie.  V.  105 

Chaldau,  Medi '  &  AiTyriiutdeorummaximum,  illique  c/w- 
velut  facro  numini hoftias  machrc ,  &  facra  faccre ,  atque  M'j'M 
ex  illo  evcnta  rerum  interpretari  affuerant :  *  apud  {pbs  &•  «V1 
Diana?  Ecbatana?  templum  fuit,  quam  Anatim  vocant, 
cujus  facerdotes  procul  a  virili  contagio  in  pcrpetua  virgi-  &**■ 
nitate  dcgunt. 3  In  Britannia  quoque  Mincrva;  numcn  co-':'^_ 
litur ,  in  cujus  templo  perpctui  ignes  nunquam  canefcere«A*M. 
in  favillas ,  fed in  faxeos  cdobos  vcrti ferebantur.  +  Ha?  au-' 
tem  virgines  111  tcmplo  Veita? ,  quod  rorma  circulan  fuit,  rvfl.x- 
intcr  Capitolium  &  Palatium  morabantur  affidue,  sad' 
quod ' 


ii> 


ingredi  intcrdiu  vctabatur  ncmo  :  fub  noctem  vero,  -„.,. 


... 


adire ,  prse  pudore ,  mafculo  non  liccbat ,  f  oemina?  ven  > 
fas  crat,  6  In  quo  nulla  Vclta>  cfHczics  aut iimulacrum  dca?  n"lu 

cin£x. 


fitferinjecla  ,  dcinde  infufo  olcofuccen- 
dunt  ,  non  injhirmtes  ,  fcd  icntilantes. 


nam  regionem,  7rt/po<fop©',  id  eft,  ig- 
nifcr  igncm  ab  ara  Jovis  xyiTtftt ,  iJ 


S±uod  ft  tjuis  infpirarit ,    aut  murtuum    cil,  Ducis  acccnium  npud  Reeem  in 


tjuicquam  ccenunrj:  inignemimmifirit, 
morte pleHitur.  Q.  Curtiuslib.4.  Pro- 
copius  lib.  2.  bclli  Pcrfici.  Paufanias 
Eliacorum  priore  lib.  adfin.  deignc 
loquens ,  quem  Mngi  fuis  prxftigiis  ex 
cinere  miraculofe  eliciunr ,  fic  inquir, 
Sunt  enim  lydis  templa,  cjui  Perftci  co- 
gnominc  vocantur,  urbcs  Hiero  ,  C.cfnca 
&  Hypxpa.  In  templo  utriufjuc  urbis 
ttmplifiimo  ccllx  cum  aris  ,  fupcr  his  cinis 
«liolonge  colore  d  'jtdgaricinere-  Huc  in  - 
greffus  Ala«its ,  ultifocolignis  impofitis, 
ti.tr.x  c.ifiut  ici.lrit ,  implor.it  cognomcn 
T)ei,quxcunqueilie  fit:  Ex  iibro  tnim  c.ir- 
men  rccitat  barbaricum  ,  lingua  plane  ig- 
nola  Grxcis.  ubt  pcrcravit  ,  fpontefua  e 
lignis  ,nui!oig>ie  admoto,  purijlimaemi- 
cat  flamma. 

1  Et  Affyriu\  Adde  &  Judxoscx 
Levitico  cap.  6.  Ubiignis  femperin 
altari  ardebat ,  quem  nutriebat  facer- 
dos  liibjicicnslignamaneperfingulos 
dies ,  &  impofito  liolocautlo  defupei 
adolebat  adipes  pacificorum.  Ignis 
erat  ilte  perpetuus,  qui  nunquam  defi- 
ciekat  in  altati.  &  Lybesex  Servio  ut 
fupra.  Et  Laccdacmonios  quoque,  qui 
cum  expeditionem  pavant  in  exter- 


extin&um  fcrvat.  Apud  Nicolaum  •^ei 
iQSv ,  &  ab  co  Stobx-us  Collc&anco- 
rum  cap.  42. 

2  ^ipud  <juos.]  Scilicet  Perfas,  ex 
Plutarchoin  vita  Artaxerxis. 

J  In  Britanni.x.]  S0linuscap.j5.in 
fin.  Quibus  fintibus  ,  inquit ,  prsfulefl 
Mincrvx  numen  ,  in  cu\us  xdepcipetui 
iincs  nimtjuam  c.incfcunt  tnfa-jil/.ti :  fcd 
ubi  cinis  contabuit  ,  vertitur  in  glolos 
faxcos. 

4  H.e  amteim  virrines.]  Ad  Roma- 
nos redit ,  Idque  eft  ex  Plutaicho in 
Numa  ,  &  Felto  Pompejo  lib.  16. 

<;  ^Ad  (ju^d '  ingrcdiinterdiu.~\  Dio- 
nyfius  HalicarnalTcus  lib:  2.  Vnginc, 
inquit,  cjux  de.t  fiicris  oper.tbantur,qux- 
t:;v  crant  ab  mitio  &  \us  optandi  cas 
pcnes  Rezcs  effe  Numa  -joitdt :  prfiea  ta- 
men,  proptcr  facriflciorum  multitudincm, 
ad fcnarium  numerum  auclx,  in  co  hodie- 
cjue  pcrmanent ,  degentes  m  dex  fano  :  a. 
cu-jtt  aditu  nemo  arcetur  intcrdiu  :  fed 
pcrnoil.ne intus  f.ts  efl  vno  mtnime. 

6  In  <j"o  nuH.t  fcjht  cjjfigks.  ]  Ovid. 
lib.  6.  Faftorum. 

Nec  tu  aliud  Veflam  quam  rsinam  in- 
tcllt"C  ft.immam} 

G  5  N-tttl- 


JnPar- 
carum 
Cereris 
&Pro- 
ferpina 
rtdibus 
nulla 
fimu- 
lacra. 
ln  Ve- 
jlxtem 
flofe- 
natum 

COgi 
non  li- 
cebat. 


106  Alex.  abAlexandro 

cui  immolarent  vifcbatur ,  qoia  Veftam  nihil  aliud  quara 
animum  &  divinum  putarunt  ignem ,  qua?  divina  mens 
animo  concipitur ,  oculis  non  vidctur.  '  Sicut  Corinthi 
a?des  Parcarum  ,  Cereris  &  Proferpina.* ,  nulla  habere  fi- 
mulacradicuntur. :  Tametfi  Vcftam  ,  virginisorc  tympa- 
num  geftantis  quod  ventos  contineat ,  nonnulli  effinxcre: 
?  cujus  aditum  ex  fonte  Camcenarum  Vefta*  confecrato, 
ex  Numa;  Icgibus,  vcftalcs  fpargere  afluerant. 4  Quod  qui- 
dem  minimc  inauguratum  fuit,nequando  in  co  fenatus  co- 
geretur:ideo  non  elfe  templum  aliqui  exiftimarunt:  licet  in 
atrio  Vefta:  quod  a  templo  fejunftum  erat  quandoque  ha- 
beri  fcnatum  vidcamus.  Quibus  virginibus,  nefacrain- 
termitterent , J  ftipendium  de  publico  ftatuit.    Eas  enim 


1{ataque  de  fiamma.  corpora  nnlla  . 
"jides. 
"Jjure  igitur  'jirgo  efl,quafemina  nuUa 
remittit. 
2iec  capit ,  C7"  comites  'jirginitatis 
arnat. 
EJJe  diu  fiulttn  Veflje  fimiduchrapu- 
ta-jiy 
"iAox  didici  cnr-jo  nv.Uafubeffe  iholo. 
Ignis    mextinllM  ternplo  celatur  in 
iUo, 
Effigiem  nuUatn   Vefla  nec  ignis  ha- 
bent, 

Verum  apud  Athenienfcs  proxime 
Prytaneum  (in  quo  Solonis  leges  per- 
icripta*  afTervabantur)  pofita  erant  Pa- 
cis  Sc  Veftaefigna  ut  tradit  Paufan.l.  1 . 
idem  lib.2.  fcribit,  lamqminVefl* 
tipud  Hermiones  ytranfierint  yibi ftgnum 
ftullum  rjident ,  unicaaraefi ,  <£■  fr.per 
Wmfacra  Veflafacimt. 

t  Sicut  Corinthi.]  Paufaniaslib.  2. 
de  Corintho  loquens ,  ln  'Parcarum, 
inquit,  Qereris&  'Pcoferpina  ade figna 
tperta  nonfimt. 

2  Tamitft  Veflam.~\  Id  ex  hoc  au- 
ftorerefcrtLiliusGyralduslib.  4.  de 
Diis  Gentium,  ut  &  Ca:lius  antiquar. 
Left.  iib.  15.  c.  14. 

3  Cu)us  aditum  ex  fonte  Camoena- 
vum.~  Plutarch.  in  Numa.  Prxtena, 
mquit,  opus  cjfe,  Cameenis  eumlacum  & 


qua- 

spix  circum  locumprata  funt,  facrare,qu* 
frcquenter  ad  fuum  congrejfum  'jenianty 
Fontem  '.ero qui locum  ri<iat,  facrum  'jir- 
ginibus  Vcjialibus  conjiituere  ,  quo  inde 
aquam  quotidiefumcntcsinundent,  atque 
aspeygant  templi  adytunt. 

4  SHiod  quidem  minime  inau^uratum 
fnit.~\  Hxcufque  ad  verfic,  QuibusVir' 
ginibus.  funt  Servii  in  7.  lib.  An.  ibi, 

—  DeleHos  ordine  ab  omni 

Centum   oratores  augufla  ad  motnia 
Hegis 

Irejubet.  — 
Augujia,iiicp\t,auguricconfecrata.YlinC 
paulo  poft,  TeBum  augujium  ingens.  & 
ni(i  in  augufio  loco,  Senatus  confilium  ha- 
bere  non  poterat  :  unde  templum  Vejiai 
nonfuit  au^urio  cdnfecratum,  ne  illuc  con- 
tieniret  Scnatus  ,  ubi  oirgines  erant. 
Q^am  hxc  fuerat  Numa  Pompilii.  ^Ad 
atrium  autem  Vefla:  con-jeniebatur ,  quod 
d  templo  >  emotumfuerat.  Quod  fic  nos, 
ni  fallor,  alibi  recenfuimus. 

5  Stipendium  de  publico  (iatuit.  1  Sci- 
licet  Numa,  ut  Livius  1 .  Decad.  lib.  r. 
de  Numa  loquens  fic fcribit.  Virginef- 
que  Vefla:  lcgit  :  .Alba  oriundumfacer- 
dottum  &  genti  condiroris  haud  alienum. 
His  ,  vt  afiidue  templi  antiflites  tjfent, 
flipcndium  depublicnflatuit :  lirginita- 
te,aliifcjue  cxicmcniis  'jenerabilesacfan- 
Hasfccit. 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  107 

quatuor  a  principiofuifTetradunt.  '  cjuarum  nomina  Gc-  £**- 
gamia&Beremia,  deinde  Gamilia  &  Tarpeja,  primum^ 
a  Numainitiata?,&  poftNumam  a  rcgibusad  facerdotium  dwm 
addicta?.  2  Lapfis  indetcmporibus,  quum  populus  in  fex  £?%£. 
partes  divifus  foret ,  ut  pro  co  fua  quifque  parte  miniftram  /»«/«• 
haberet facrorum  , duas additas  fuifle fcrunt ,  doncc audlo^'. 

•  1       •  n    i-  •      J      •  t.tnde 

&  propagato  impeno ,  collcgium  Vcftalium  :  ad  vigcna-^v,,,-. 
rium  numerum  conftitutum  fiiit :  quibus  qua?  pra?fidebat, 
4diccbatur  maxima.  s  Has  crgoarbitriodccretoqucpon-£/;-,,w 
tificis  max.  eingenuas,  &  libcro  patre  gcnitas  &  nolcn-  ««»>* 
tes  &  ab invitis ad facerdotium cogi compertum eft ,  eas^,.'/ 
pra?cipue ,  quibus  fumma  integritas ,  pudor  &  virtus  forct,  dman 
nifi  Baminis ,  pontifkis ,  auguris ,  aut  quindecimviri  ficris  ^;;^ 
faciundis ,  tubicinisve  facrorum  vel  feptemviri  epulorum, 

aut 


1  Sluarum  nomina.~\  Plutarchusin 
Numa  ,  qui  tamen  has  noininat  Gega- 
niam  &  Bereniam,  dcindc  CamUiam  & 
Tarpejam. 

2  Lapfts  inde  temporibns.~\  Diony- 
fiusHalicaniaflxuslibro  }.  Suetonius 
iri  Augufto,  cap.  $r.  &101.  Fertus 
Pompejuslib.  17.  adfinemficfcnbir, 
Sex  fejix  S.tcerdotes  conjiitnta:  erant,ut 
fwpulus  projua  tptifaut parte  habertt  mi- 
nijir.tm  famrwm  :  '/ttiacivitas  Romana 
in  fex  erat  dijii  tbii  a  pai  tes.  hi  primos 
ficundofipie  Titienfes,  Ramner  C  Lttce- 
>T.f.Plutarch.  ubi  fupra  fcribit  Numam 
quatuor  tantum  inrtituifle:poftea  Ser- 
viumTulliumduasaddidifle:  qui  nu- 
merus  fenarius  fervatus  cft. 

3  .Ad  -jigena, lum  numerum.~\  Ne- 
fcio  ubiid  Alexandet  acceperit,  cum 
Diom  fius  Se  Plutarchus  in  diiftis  locis 
dicant  illum  numetumfe.v.  Veftalium 
ad  fua  ufijue  tempora  duraifc  :  Scd  pu- 
to  Alcxandrum  e.\  co  deceptum  fijifle 
quod  deVeftalibus  fcr  bit  Gclliusl.  t. 
cap.  1  2.  in  hxc  verba ,  Sed  Pamam  le- 
geminvenimns,  fuacavetnrsut  P  ntifi- 
atSlax.  arbitr.it n  virgines  i  pepulo  vt- 
gi»ti  legantur  tfortitioque  in  concione  tx 
10  nutnerofiat, 

4  Dicebatur  maxima.l  Stieton,  in 


Domitiano,  cap.  8.    ~>1ox  Corneliam 
ttirginem  ,;>.txin:,t,i,,  abfolutam  oltni,  de- 
binc longpinter-JtdlorepetiUtm,atqut  con- 
vielam  defidi  imperavit.  Virgomaxi- 
ma,  (ut  incjuit  Beroaldus  Sueionii  in- 
terpresj  dicitur  prxfefta  &  ptinceps 
rcliquarum  virginum  Veftalium  ,  qua- 
lis  hodic  Abbaufla  nuncupatur.  * 
COLERUS. 
*   Sicut  Maximus  rlamen  ,  Maxi 
mus  Prxtor ,  Maximus  Curio  ,  M.ixi- 
mus  Pontifex ,  &c.  Hujus  autcm  Ma- 
ximxPliniusquoquememinitin  Epi- 
ftolis.    Et  in  antiquis  marmoiibus: 

CoFIIJE    CLAvm  '  N».  V.  V.    MAXI- 

m n.  bt  F  t.  P vBt v\  s  V.  V.Maximk, 

ideft,Virgini  Veltali. 

T  I  R  A  QJJ  ELLUS. 

5  Hasergo.]  Hxc  omniaufquead 
verfic.  Quibtu  ijuidem.  funt  Gellii  au- 
(florirate  Labeonis  Antiftii&  Gapito- 
nis  Atteji  lib.  Noelium  Atticarum  1. 
cap.  12. 

MERCERUS. 

6  Ingenuas.  \  Id  ccrte  locum  ha- 
buit  ufque  ad  Auguftum.  Qui  utcft 
apud  Dionem  ,  lib.  s  J.  permilit  virgi- 
nibus  Libertinis,  ut  capi  poflentin 
Veftales.  Id  autem  Auguftus  tuliilc 
dicitur,  anno?s8. 

t  tgnis 


jtma- 

ta  m- 

tnen 

l-efla- 

libus 

impo- 

fitum. 

Munus 

Vefla- 

lium. 

Honos 

Vefl*- 

lium. 


io3  Alf.  x.  abAlexandro 

aut  falii  filia  forct,horum  cnim  filias,invitas  &  dctrectantes 
ad  iaccrdotium  cogi  non  poflc  ,  ncquc  cujus  patcr  trcs  aut 
fupra  filios  non  haberet :  neque  illam,  cujus  foror  Veftalis 
fuilfet  capta ,  pontiricum  dccrcto  cavcbatur :  ncqucillas, 
quarum  mater  cum  viro  diilidium  rcciflct,  ncque  in  codcm 
conjugio  mancrct.  Quarum  ii  qua  mortcm  oppeterct ,  in 
demortua?  locum  aliam  capioportebat:  fcd  ncc  minor  icx, 
ncque  dcccm  annis  major  capi  poterat ,  qua;vc  patiima  & 
matrima  non  cflct,ncquc  ca  quae  aliquo  oris  aut  fcnfus  vitio 
laboraret.  Qua?  dum  capitur  a  pontihcemax.  non  fuo  no- 
mine ,  fcd  amata  appellatur,  omcn  vctcris  dcnominationis 
fequuti.iiquidcm  que-  primaVeilalis  capta  fuit,hoc  nomine 
fertur  nuncupata.Quibus  quidem  ad  facerdotium  admiilis, 
ailidua  iniidens  cura  inerat '  ignis  facri  &  aeterni ,  qui :  in 
pcnctralibus  Vcfta?  3  m  fictilibus  vafculis  fcrvabatur  quaii 
ca?leftis  arcani  cuftodiam  &  curam  fidelem  pcr  vices  age- 
re,  ignemque  fervare.  Quibus  propter  fanclitatem  &  con- 
tinuam  virginitatem  tantus  eft  honos  habitus ,  ut  velufc 
facrofancla: ,  *ab  omni  virorum  contagio  inta&a?  forcnt, 

adver- 

T  I  R  A  QjJ  E  L  L  U  S.  I  aqua  ad  facra  haufl.tin  tcrra  nonponi- 

I  Ignis  facri  &  atterni.]  Sic  enim  '  tur :  quod  fi  fiat  ,  piaculumeji.  unde  & 


eum  appellat  Virgilius  libro  2.  Aneid 
JEternumque  adytis  effert  pcnetrali- 
bus  ignem. 
EtLivius  r.  Decad.  lib.  <$.X>u:dde  <e- 
ternis  Vefix ignibus,  fiinoque,  quod  im- 
ferii  pignus  cujiodiaejus  templi tenetur, 


excogitatum  -jas  eli ,  quod  jiare  non  pof- 
fct :  fed pofitumjiatim  cjfunderetur:  inde 
&  homo  commiffa  non  retinens  ,  Futilis 
dicitur  :  contra  mnfutiiis ,  bonus  in  con- 
filits,  non  inanis. 

4  ^4b  omni  -jirorum  contagio.")   Ut 


loquar*.  &  j.Decad.  lib.6.  Veflxxdem  j  qux  perpetuam  caftitatem fervabant 
petitam&  Jtemctignes.  Inextinftum  1  ut  fcribit  Plutarchusin  Numa.  Nam 
autem  vocatOvidiuslib.  6.  Faftorum,  qux  virginitatem  prodidcrat ,  vivaad 
cjuoloco  citavimus  fupraibi,  Inquo    portam,  quamCollinam  vocant,  de- 


multa  Veflx.  Perpetuum  plurimi  di- 
cunt,  ut  Piutarcii  in  Numa,  &c. 

2   In  penetr.ilibus.]  Ex  Virgilio  ubi 
nupercitavimus. 

5  In  fictilibus-jafis.]  Serviusinil- 
lud  Virgilii  Ancid.  11. 

—  Conftliis  habitus  ncnfutilis  auBor. 
Devafe  fi&ililoquensficferibit ,  mn 


fodiebatur.  L.  Florus  in  Numa ,  fic 
fcribit,  In  primis  focum  Veflx-jirginibus 
colendum  dedit  ,  ut  ad  ftmulachrum  coe- 
lesiium  fyderum  ,  cujios  imperii  flamma 
-jigilarct.  Ignis  porro  inextinfti  cufto- 
des  virgineserant,  ut  puram  &  incor- 
ruptam  ignis  fubftantiam  inviolatis 
itemintcgrifquecorporibus,illiscom- 


futilis auilor ,  idefi ,  mninanis.  Jiam  j  mendarent :  fivc  quod  fterile  ac  infce- 
futilis quoddam  efl  -jas  latoorc,fundo  an-  cundum  efiet ,  fcite  virginitati  adjun- 
guJio,quouteba>;iurinfacrisVeflit:quia  \  gerent.  Clliuslib.  Ij.cap.  14. 

1  \Ad-<er 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  109 

1  adverfusque  eas,  aut  decreta  juflusque  earum,  nulli  magi- 
ftratui  intercedendi  facultas  erat.  2  Quibus  hoc  ctiam  tri- 
butum  eft ,  ut  licet  cflent  fub  patris  jure ,  poftquam  ad  fa- 
ccrdotium  adfcita-  funt ,  fui  juris  eftcctis ,  tcftandi  manu- 
mittendicjuc  etiam  fme  cuiatore  libcra facultas  forct. 5  Ip- 
fx  tamen  intcftati  hercditatcm  adirc ,  aut  bonis  fuccedcrc, 
vel  ipils  inteftatis  heredes  aliqui  elTe  nequibant ,  quodve- 
teri  fcito  apud  Labconcm  cavcbatur. 4  Cumquc  foli  The-  Tl:n.d: 
ratia?  veftali,  privilegio  honoris,  jus  tcftimonii  dicendi  "'<*"•'«- 
a  populo  datum  clfct,  hinc  cfHci  cogique  poteft , '  reliquasf^'l_ 
teftimonii  fcrendi  jus  non  haberc.  e  cas  tamcn  quuin  tcfti-  rmti 
monium  diccbant,  iudicio  &  foro  adeffe  oportebat.7  Tum  *$*'. 

r  f  rr  f     o    r         t  i     f  rr      r  momt. 

iiqua  diflidia  &  iimultates ,  vel  ahqux  cxorta?  ofteniiones 
fuilfcnt ,  aut  feditio  intcftina  coorta  intcr  cives ,  ut  veftali- 
bus  intcrcedentibus  &  deprccatricibus ,  &  quafi  internun- 

ciis, 

1  ^Adncrfufque  cxt.~\  Suetonius  in  \Senatumtrat~labatur,'jeniredcdi^nare- 
Tiberio,  cap.  2.  Etiam  'jirgo  Vefialis  tur,miffus es~l  Pnctor  ,  qtii domi ittterro- 
frat rcm  in]uffn    fopuli  triumphantem  ,    garet :  cum  -jirgines  Vesiales inforo  fjr 

judicio  auditi,  quotics  teWimonium  di- 


afienfo  fimul  curru  ufque  in  Capitolium 
profcctita  cH  ,  nc  •vctare  ,  aut  intcrcedcrc 
f.ts  cuiquam  Tribunorum  effet. 

2  jQuibus  hoc  etiarn  tribtitum.~\  Plll - 
tarchus  in  Numa ,  &  Gellius  libro  r. 
cap.  ii. 

2  Ipfit  tamen.~\  Gcllius  ubi  fupra, 
ipfius  Labeonis  auctoritate. 

4  CumquefiliThcratix.]  Plutarcli. 
hanc  Tarquiniam  vocat  in  Valerio  Tu- 
blicola,  Gelliuslib.  6.  cap.  7.  Ter.-.t- 
tiam.  c\:  diximus  in  noftris  lcgibus 
Connubial.  pnrte^.  num.77.  incip. 
fcd  nec  cx  i<etu?iit ,  in  poftremaedi- 
tione. 

5  Reliquas  fcrcndi  tcftimoniijus  non 
habere.]  C>uod  &  ipfumplacuitHar- 
menopulo  lib.  1.  cap.  6.  ejus  operis, 
cui  titulum  og(>'p(t/pov  xoy.uv  nuncu- 
pant.  Cujus  verba  attulimus  in  di&is 
legibus  Connubialibus,  ubi  fupra,qua: 
omnino  vide. 

6  Eat  tamen  cum  teitimonium  dtce- 


cerctit ,  vctus  mos  fucrit.  Cujus  etiam 
mcntionem  fecimus  in  illis  11.  Con- 
nubial.  parte  jo.  num.  5  j.  incip.  Fa- 
cil  itcm. 

7  Tumft  qua  difiidi.<.~\  Nam  &  Ve- 
ftales  conciliarunt  Julium  Ca:farcm 
Sy llx  illi  infcnfo  apud  Sueton.  in  vita 
Cxfaris  ,  cap.  1.  ~bieffalina  autem  ten- 
tavil  d  Claudio  Imperatjre ,  r.bHofiix 
rcdeunte  ad  ipfius  ultioncm  ,  veniam  im- 
petrare  fni  flagitii  pcr  Vibidiam  'jirgi- 
num  VeslaltKm  'jetujitfimam,  ut  Claudii 
aures  adiret,  &  clementiamexpcterct, 
apud  Com.  Tacit.  lib.  1 1 .  &  Vitellius 
apud  eundem  lib.  9.  Hincait  Cicero 
in  difluafione  legis  Agrariae  2.  Si  quid 
deliquero,  null.t  funt  'jirgines,  qua  me  Z 
vobis  depreccntur.  quamvis  vulgo  lega- 
tur  imagines.  * 

COLERUS. 
*  Summa  fempcraudoritas  depre- 
candi ,  tam  apud  homines  quam  apud 


l.uit.~\  Comel.  Celfuslib.  2.  Caterum  deos  fuit  penes  Virgines  Veftales. 
Vrgulani.t  potentia  adeo  nimia  chitati  Sueton.  inTibeiioc.2.  Vitellio  c.  16. 
trnt j  tit  tefiis  in  cAnfa  quadam  qux  apud  I  Auguft,  1:1, 

I  Tejla- 


no  Alex.  ab  Alex  andr  o 

ciis ,  pacis  fa?dera  inircntur ,  illarum  cura?  mandabatur: 
hisquemcdiis  &  procurantibus ,  offenfarum  culparumque 
UHa  vcnia  impetrabatur.  '  Teftamenta  quoquc .  &  qua?  fecre- 
-oeftar  t\on{s  COnfiIii  erant,  qua?ve  quis  celari,  &  in  abdito  efle,  5c 
munt-  fuo  tempore  inlucempromivolebat,  apud  iilas  dcpone- 
r*  bantur ,  ut  in  fidcli  cuftodia  eflcnt. :  Quibus ,  poftquam  in 
Tri-  faccrdotium  adfcita:  fuerunt ,  triginta  annorum  caftitas 
&nU  „  prsefcripta  fuit.  primo  enim  decennio  qiue  ad  cultum  & 

annom  L  *■  \  -.  r      n 

ctfthas  arcanas  ca?remonias ,  ntusque  iacrorum  lpectarent ,  qua?- 

jefta-  ve  vetuftiffimis  carminibus  &  monumentis  prodita  erant, 

fr*-    cdifccbant :  fec undo  vcro ,  qua?  didicerc ,  opere  complere 

firi/ta.  &  efficcrc:  tertio  autem  decennio,  facra  &  inftituta,  ri- 

tusque  &  caremonias  quas  didiciflent,  alias  cdoccre  opor- 

tebat.  Tum  demum  exact.o  circulo  annorum  triginta,  vel- 

ut  emcritis  ftipendiis ,  liberum  crat  vel  facerdotio  folvi ,  & 

aliam  vitam  nancifci ,  vel  fi  volet ,  alii  nubere ,  &  filios 

educere,  aut  facrorum  curam  gerere,  &  eodem  cultuorna- 

tuque  eflfe  non  vetabantur:  '  Tancaeque  dignationis  fuere, 

utfi 


TIRAQUELLUS. 

1  Teft.m.enta  quoquc.}  Sueton.  in 
Cxfare,  c.8;.  8cin  Augufto  cap.  om- 
nium  poftremo.  &  Corn.  Tacit  lib.  1 . 
ubi  de  teftamento  ipiius  Auguftilo- 
quitur.  &  Plutarchus  in  Antonio,  ubi 
teftamenti  ipfius  meminit.* 

COLERUS. 
*  Ulpianus  1.  5.  de  tab.  exhibend. 
SJ  cuslodiam  teFiamcn.i,  inquit,  adtuus 
fufcepit.  quibus  verbis  oftendit  Ulpin- 
nus  teftamentumin  axle  facra  deponi 
folere. 

TIRAQUELLUS. 

2  Quibus  posicjuam  in  ficerdotum.  ] 
Hax  ufque  ad  verfic.  T.ntaque  di^na- 
tionis,  funt  Dionyfii  Halicarnaffa:il.2. 
Plutarchi  in  Numa,&  in  lib.  tiumfeni 
geienda  respub.  Hincque  ctiam  illud 
Prudentiilib.  2.  in  Syinmachum, 

Tandem  "jirgineemfaftidit  Veftafene- 

Bdm. 
Tum  tbalamis  lutbilis  timuit  vigor,  ir- 

ta  nullat 


Ficctmdavit  amor  materno  <v'fcfrapar~ 

tu, 
r2<Qdjit  anus  veterana  facro  perfuncjA 

labore, 
Deftrtifquefocis  ,  quibus  eftftmtdatax 

jwjentus, 
Transfat  emeritas  ad  fulcra  jugalia 

rugas, 
Diftit  &1  ingelido  nona  nupta  tepefte* 
releclo. 
Dicunt  tamen  Dionyfius  &  Plutar- 
chus  id  paucasfecifle ,  fed  parum  lacto 
vita:  exitu  &  ominofo  apud  cxteras, 
ita  ut  libenterpofthacvirginesaevum 
exigerent  in  dea:  contubernio.  * 
COLERUS. 
*  Tertulliauus  ad  uxorem  lib.  2. 
Rom.t  cjnidem  ,  qua  ignis  illius  inextin- 
guibilis  imaginem  traBant  ,  auTpicia  pot* 
nafua  cum  ipfo  Dracone  curantes,de  "jir- 
ginitatecenfentur.  Senecalib.  1.  deBe- 
nefic.cap.  j. 

T I R  A  QU  E  L  L  U  S. 
3   Tantttque  dignatienis-  ]Plutarchus 
jn  Numa, 


GENI  ALES  DlES.    LlB.  V.  III 

ut  fi  extra  atrium  Vefta*  prodire  vellet,  rnifi  precedentibus 
fafcibus  ob  honorem  facerdotii ,  roras  exire  non  liceret.  Hn* 
'  Tum  fi  vi  morbi  aut  ncccflitate  ,  templo  excedebant,  J'fu*~ 
quo  venerationis  plus  ineffct ,  matronas  &  grandes  natu  exhU 
matres,  infignes  morum  verecundia  &  probitate,  <^uzb'tM' 
eas  comitarentur  &   cuftodircnt ,  adhibebant :  '  cui  ad 
omnem  occurfum  ctiam  confulcs  pnrtoresque  de  via  de- 
ccdebant.   *  Quod  fi  dum  foras  vadunt ,  ad  capitale  quif- 
quam   fupplicium  traheretur ,  fi  obviam   fieret ,  ipfuni 
tunc   mortcm   oppetcre,  aut  noviflimo  excmplo  afH- 
ci  non  decebat.   Tantoque  cultu  &  honore  ob   fancti- 
tatem  facerdotii  habita;  funt ,  J  ut  fervitia  fugitiva  non- 
dum  urbem  egrclla ,   in  loco  prccationis  rctinerent ,  & 
fcrvitute  cximerent.    Ad  fe  quoque  fugientes ,  abinjuria 

pro- 

iquum  fccit,  utopinoradquidenim 
fafces  pra:latifuerintveftalitms?  qux 
pneratac  magiftratibus ,  ad  lndicium 
poreftatis  ?  Summovenda:  vero  turbx 
data  virgula  lic"toribus.  Quare  quoque 


in  Numa,  f«m  fafcibits  ,  cumprodeunt, 
d(du(untur.  Dion  lib.  4".  firginibtts 
fono  VeslaLibns  dederunt}u  fin 
Roribns  utertntnr ,  c 0  tjma  rju.tdam  cx 
tis  Mtttn.t  fttb  -jesheram  domnm  re-jcr- 
tens,rum  qna  cffet  ignorarctnr-yjim  p.tjfi 
fncrat.  * 

COLERUS. 
*  Li&or  unus  Veftalibus  adtribu- 
tus  fuit  a  Triuuiviris  AntoniO  ,  Lepi- 
do.  Oclnviano.  Dionlib.  56. 
MERCERUS. 
1  7v^/?  pracedintilus  f.tfcibns.  ]  In 
plurali  loquirur ,  quali  multi  liciorcs 
apparerent  Veftalibus.  Unus  tamen 
duntaxat  appaixbat.  Apud  Dionem 
lib.^-.TriumviriOclaviuSjAntomus 
Lepidus  Veftalibus  dederunt ,  ut  fin- 
gulis  lictoribus  uterentur,  eo  quod 
quaedam  ex  his  a  coena  revcrrens  do  - 
mum,  cum  quae  eflet  ignoratetur,  vim 
pafTa  erat.  Seneca  uniusliftorisme- 
minit  in  Controverf.  P.ocedentehac 
liclrr fummo-jere  jubebitur.  C>iiod  autem 
Dio  ut  pracmonuimus  Iiftorem  datum 
airVeftalibus  edifto  Triumvirorum, 
difcullione  eget  Plutarchus  enim  in 
Numa  ,  docet  hoc  olim  a  Numa  elTe 


lacisfucrit  liftores  Veftalium  axmarc 
virga,  quanddcjiiidem  dau  ad  fumrao- 
vendam  turbam. 

TIRAQUELLUS. 

2  Tum  fi  -ji  morbi  aut  ncccfitate.l 
CacliusLeft.  antiq.  libro  rj.  cap.  14. 

3  Cui  ad  omnemoccurfum.]  Seneca 
ltb.  Declamat.7.  dcclamat.8.  ubi  prar- 
terca  dicit  magiftratus illis  fafces  fub- 
mittere  &c  D.Hieronymus  in  Jovinia- 
numlib.  1.  * 

COLERUS. 
*  Idem  Seneca  Controverf.  2. 1.  r. 
Procedente  hac  HHor fummo-jcri  -jidebi- 
tnr ,  huic  -jia  cedet ,  fmnmum  imperium 
confules  cedent  ttbi  \  item  I.  contro- 
vexf.  2. 

TIRAQUELLUS. 

4  Quodfidumforas-jadunt.~\  Plut. 
in  Numa. 

5  Vt  /ei-jitia  fugiti-ja.']  Pliniusli- 
bro  28.cap.2.  Fefiales  noflras  hodie  cre- 


inftitutum.   Praererea,  quod  Alex.  faf-  1  dimus  nondum  egrcffa  urbe  mancipiafu- 
I.CS  tnbuit  liftoribus  Veftalium  non  '  giti-ja  rehnere  in  iecoprecationis. 

I  UC 


112 


Vejlx 
ignis 
ext'n- 
Bus 
prodi- 
gii  loco 
babi- 
tntn. 
Vejfa- 
lis  cu- 
jas  in- 
curia 
ignis 
extin- 

a„s 

flagrit 

cafa  a 

fotiti- 

f.ce. 

Ioiiis 

Vli.c 

refnfli- 

tandi 

ratio. 


Alex.  abAlexandro 

prohibere ,  atque  a  cujufque  magiftratus  imperio  interce- 
dere  poterant :  ab  eisque  quum  facrofan<5ta;  forcnt ,  aut 
decreto  jufluque  earum,  nuili  magiftratui,  nectribuno 
plcbis ,  qui  paiiter  facrofancx.us  eft,  provocare  permiflum: 
tantumque  illarum  jufiui  virium  &  roboiis  fuit , '  ut  Clau- 
dia  Veftalis  patrcminjuifupopulitriumphantem,  necui 
tribuno  interccdcrc  liceret ,  afcenfo  fimul  curru ,  in  capi- 
tolium  fccjiiuta  fuerit. :  Quod  fi  quando  Vefta?  ignis  (cujus 
pra?cipuain  duccbant  curam)  extindus  foret ,  idinter  non 
minima  prodigia  habitum ,  magna  femper  mercede  expia- 
tum  fuit :  quippc  cx  eo  formido ,  &  non  mediocris  tcrror 
rcligioque  fenatui  populoque  incuffa  crat,  illisque  non 
procuratis ,  aut  diis  non  propitiatis ,  a  rebus  agendis  gravi- 
bufque  ncgociis  haud  fccus  abftinebant ,  quam  fl  dira& 
tctra  prodigia ,  aut  portcnta  calamitofa  prasdicla  forent. 
\  Ea  vero  Vcftalis ,  cujus  cuftodia  fuerat ,  ob  fecordiam, 
ficut  ob  aliacrimina ,  a  pontifke  maximo ,  quieasfideli 
cuftodia  fcrvabat,  flagro  ple&ebatur.  In  abdito  enim  con- 
clavi  &  penitus  abftrufo  loco ,  eam  obtento  linteo  flagris 
plectebat.  Ignem  vero  extinctum  ita  fufcitabat ,  nt  vas 
avneum  pcllucidum  trium  angulorum  ,  ad  folis  jubar  obji- 
ccret ,  ita  ut  undique  accenfus  in  orbem  coiret :  illudque 

ufque 


i  VtClaudia  Veflalis.']  CiceroprO 
Cxlio,  Non  <virgo ,  inquit  ,  illa  Veflalis 
Claudia ,  cptx  patrem  complcxa  tvium- 
phantem  ,  ab  inimico  Tribuno  plebis  de 
curru  trahi  pajja  nm  eB.  Valerius  lib-f . 
cap.  dePietateerga  parentes.  Claudia 
Veflalis,  inqaitycum  patremfuum  trium- 
pkantcme  curru  -jiolcnt  aTrfbun.pleb.  m.t- 
ftu  detrahi  animad-jertxjfet ,  mira  celeri- 
tate  utripjuefe  interportendo  ,  amplijli- 
tnam  potetiatem  inimicitiis  accenfam  de- 
pulit.  Igitur alterum  triumphiem pater  in 
Capitelium  y  alterumfilia  in  jdem  Vefia 
duxit.  Suetonius  in  Tiberio,  c.  2.  ad 
finem.  non  patrem ,  fed  fratrem  * 
Claudia:  Veltaiis  virginis  fuifle  fcribit 
jiis  verbis,  Etiam  -jirgo  Vesialis  fiatrem 
injuJptpopuU  triumphantem  ,  afcenfofi- 


mulcurru  ,  ufijuein  Capitollum  profiecuta 
eft,  ne  -jetare,aut  interccderefits  cuiquatn 
Tnbunomm  effet. 

COLERUS. 
*  Tuto  mendum  in  Suetonio  efle. 
Nam  priter  Valerium  &c  Ciccronem 
Orofius  quoquel.j.  Patrem  nominat. 

TIRAQUELLUS. 

2  S>uodfiiquandoVeHteignis.~\  HxC 
ufque  ad  verfic.  Ea  -jero.  funt  Titi  Li- 
vii  ;.  Dec.  lib.  8. 

5  Ea  -jero  V  Balis.  ]Hxc  item  ufque 
ad  ea  verba,  Ignem  -jeroextincium.fixnt 
Liviiubi  fupra,  Valerii  Maximilib.i. 
cap.  1.  ubi  de  P.  Licinio.  Plutarchiin 
Numa,  &  Fefti  Pompeji  lib.  9.  &  Ju- 
lii.  Obfequentis  Prodigiorumc.  62. 

I  Vfqnt 


GENI  ALE  S  D  IES.    LlB.  V.  11$ 

|  ufque  adco  diverberaret ,  donec  conceptum  ignem  arida 
materia  clibano  in  a?dem  ferret.  2  Quem  cjuidcm  novum  P^4i 
acccndere  calendis  Martiis,cjuibus  principium  anni  ageba-  «#* 
tur ,  quotannis  folita:  funt.  Fuitque  is  ignis  perpetuus    in  " 
pcnetralibus  facris ,  &  penu  Vcfta*  velut  fanctiorc  recefiuw  ve- 
conditus :  in  cjuo 4  Palladium  s  &  dii  pcnates  Troja  advc--^'"" 

&i,  di*. 


&■  dii 
pen.-tcs 


MERCERUS. 

1  XJpjue  adco  diverberaret.']  Alii 
non  tradunt  diverberatum  illud  vas 
ahenum,fedtrirumincolignum,quo- 
ufquc  ignis  miflet  excitarus.  Feftus  di- 
ceret  id  tercbratum,?c  prrcterea  anno- 
tarct,  id  lignumexarborcfoeliciefle 
dcbuifle  Ignis  Fefla;  ji  quandofai  et  in- 
terflinclus  virgintsverberibus  ajpcieban- 
tu,  .<  Pontificc  ,  tjuibut  rnotc.it ,  clabu- 
lam  faelicis  materix  tandiu  tcnebrarc  , 
qmujqut  concep'um  i^ntm  cribro  anto 
firgo  in  adem  ferret.  Noneratautem 
peculiare  Veftalibus ,  ignemterendo 
duo  ligna  cxcitarc.  Id  vulgo  ficbat. 
Plinius:Terirurlignum  ligno,  ignem- 
qie  concipit  attritu ,  excipientc  mate- 
ria  aridi  romitis.  Quin  ita  in  fvlvis 
excitatum  ignem,  vi  ventorum fcribit 
Lucrctiuslib.  i.&^.  Hicveromodus 
cxcitandi  ignis ,  inventus  dicitur  a 
Mercurio. 

TIRAQUELLUS. 

2  jQuem  quidem  no-jitm  acccndere.  ] 
Ovidius  dc  Calendis  Martiisloqucns 
iib.  j.  Faftor. 

Jldde  quod  arcanaficri  novus  ignis  in 
ade 
Dicitur,  Cr  viret  flamma  reftfla  ca- 

pit. 
%   In  penctralibus.]  Ex  Virgilioli- 
bro  l.  Aneidos, 

JEternumque  adjtit  effert  penetralibus 
irnem. 
Quod  nos  ad  aliud  fupra  citavimus. 

4  AtZrW/Km.jDcquoVirgil.  lib.2. 
Aneidos , 

Fatale  aggrtfli  facrato  avelltretem- 

plo 
PaUadium,  cafis  fummx  cuflodibus 

arcis, 
Ctrripuere  facram  effi^iem. 
Tom.  II. 


Et  ibiServius.  Dionyfius  Halicarnaf- 
nafliuslibro  i.  Strabolib.  6.  Plutar- 
clius  in  Camillo,  cc  in  Parailclis  c. ;  ^. 
Paufanias  in  Atticis.  Sed  &  ex  Plurar- 
cho  maxime  intelligcs  id  Palladium 
aflervari  folitum  in  penitillimis  Vcftr 
xdibus.  Phcrecydesdicit  omnia  fimu- 
lachra  humana  manu  non  fa&a ,  & 
quicquid  c  ccelo  ln  terram  devolvitur, 
1'alladia  vocari.  Meminit  Herodiarius 
lib.  r.  Palladii ,  quod  Commodi  tcm- 
poribus  tcmplo  Vcfti  ardente  ,  virgi- 
ncs  Vcftales  in  rcgiam  pcr  viam  Sa- 
cramtranftulerunt  * 

C  O  L  E  R  11  S. 

*  Arnobius  lib.4.  Quis  ex  rcliquiis 
Pelopis  compactum  cfle  Palladium 
prodidit? 

T  I  R  A  Q_U  E  L  L  U  S. 

f  Etdii  Penatts.]  Macrobius  lib.j. 
cap.  4.  exfcntcntia  lib.  Rerum  huma- 
narum  2.  refert  Dardanum  dcos  Pe- 
nates  ex  Samothracc  in  Phrygiam  ,  & 
Aneam  cxPhrygiain  Samothraciam 
detulifle.  Penates  quidam  cffe  dixtmnt. 
pcr  quos  penitus  fpiramut ,  per  quot  h.xle- 
mns  corput  &  ratwnem  animi pofiide- 
mus.  Hffe  antem  mcdium  tttera  "jovem% 
Junonem  -jero  i;num  aera  cum  tcrra  ,  & 
Mincrvam  lummum  atherii  cacumcn. 
Varro ,  ut  eft  apud  Arnobium  lib.  3 . 
contra  Gentiles,  'Pcnata,  ait,  qui  funt 
introrfus  atque  in  intimis  penetralibutt 
( ,r.  1  i!c  ■  f  effe  cenflt ,  quos  loquimur ,  nec 
eorum  numerum  ,  necnomina  fciri.  1-Ios 
Confentes  ,  &  Comptices  Etbrufci  a\unt 
&•  nomitiant ,  rjuod  una  oriantur  &"  occi- 
dant  una  :  fex  marcs  &  totidemfocmi- 
nas  nominibus  ignotis  ,  O"  ih  n.ittonit 
barbarijjima:  fed  eosfumm;  Jo-jis  cmft- 
liarios  ac  'Principcs  cxiftimai  i.  Xec  de- 
fitemnt  qui  Jliibacnt  Jo-jem,  Junonem 
H  ac  Mi- 


J-e'M- 

lium 

crnalus 

in  fa- 

crifi- 

caudo. 


114  Alex.  ab  Alexandro 

cti ,  fatale  pignus  impcrii  colebantur ,  T  ad  quod  nulli  ho- 
minum,  nifi  veftalibus  &  pontificibus  adire  fas  erat.  2  Qui 
quidem  dii  fuere  duo  juvencs  vetcris  artis  &  opera?  parvis 
imagunculis  fedcntcs ,  &  militari  morc  pila  tenentes : 5  ta- 
metii  Palladium  ab  Anea  advecr.um ,  nonnulli  Apollinem 
&  Neptunum  rerant : 4  alii  Trojanam  Paliadcm  Roma?  & 
Lavini,  Luccria:  &  Siritida*  demonftrari  tradunt :  quiab 
/Eneainltaliamallati,  Lavini  manfere  primum ,  moxab 
Julo  in  Albam  a  fe  conditam  tranilatos ,  priftinam  Lavini 
fedcm  fua  fponte  repctiflc  dicunt.  Quod  fi  cjuando  vefta- 
\es  facra  diis  libarent ,  aut  Vefta?  rem  divinam  facerent, 
eo  cultu  ornatuquc  erant ,  J  ut  licet  vittata?  incederent, 

album 


ac  Minervam,  deos  Penates  exifiere:fi>ie 
quibus  vivere  ac  fapere  nequeamus  ■•  fed 
qui  pcnitus  nos  reqant  ratione,  calore  ac 
fpiritu.  Hxc  Arnobius  ubi  fupra.  Hos 
Penates  jfcneas  fecuminlialiamde- 
vexit.  Virg.  Aneid.  1. 

Sumpiui  <s£neas  raptos  quiex  hcjie 
Per.ates 

Claffe  icLo  mecum. 

1  ^Ad  quod  nulli  hominum.~\  Id  ex 
RX\o  Lampridio  in  vita  Heliogabali. 
Ts^c  Romanas  ,  inquit ,  tantum  extin- 
guere  rJoiuit  re!igiones,fed  per  orbem  ter- 
ra>,  unum  fludens  ,  ut  Heliogabalus  Deus 
tttms  ubiquc colti etttr,  &  inpenum  Vcfrx 
tjuod  foliC  virgines ,  folique  pontifices  ad- 
eunt ,  irrupit ,  pollutus  ipfe  omni  conta- 
gione  morum,  cum  his  quife  pollucrant. 

2  jQ*i  quidem  dii.]  Dionyfms  Ha- 
Hcarnafixus  Antiq.  Rom.  lib.  1.  de 
diis  Penatibus  loquens  hsc  fcribir, 
Timpium  Romx  non  procul  foro  cftcndi- 
tur  ,fccv.ndum  -jiam  qux  ad  Carinasfert 
compcndio ,  fitum  in  loco  obfcuro  ,  propter 
circumjeHa  <edificia ,  qui  Romano  vulgo 
fub  oli-jis  dicituv.  bi  eopofttafunt  Tro- 
janorum  deorum  imagines  ,  quas  cuivis 
fas  efl  inspicere  ,  cum  infcriptione  Dena- 
tes ,  qua  Penates  ftgnificat.  Videntur 
enim  mihi  prifci  ante  inventum  P  ttfur- 
paffe  pro  eo  D  literam.  Sunt  autem  hafiati 
duo  juvenes  habitu  fedentium  admodum 
antiqui  operit.  ,/ilia  queque  nmlta.  in  an- 


tiquis  fcmblis  horum  deorum  idolacon- 
[peximus ,  &  in  omnibus  duosjuvenes 
militarih.tbitu.  Lapus  aliter  vertit.  ut 
videre  eft  apud  Gyraldum  lib.  Hifto- 
rix  deorum  decimoquinto. 

3  Tame.fi :  Palladium.)  Macrob.  d. 
lib.  3.C.4.  * 

COLERUS. 
*  Varro   apud    Servium  Nautem 
quendam  Palladium  Romam  detuliflc 
inquit.  Unde  poftea  Nautiorum  fami- 
lia  Minervx  facra  retinuit. 

TIRAQUELLUS. 

4  Jtlii  Palladem  Tro)anamRoma.~\ 
Harc  ufque  ad  ea  verba  ,  Qui  ab  Mnea. 
Sunt  Strabonis  Geographia:  lib. 6.  Sed 
&  de  Lavinio  Valerius  Maximus  lib.  1 . 
cap.  8.  ubi  deTrojanisloquitur  >  ita 
fcribit,  Rcferarn  nunc  qund  fuo/eculo 
cognitum  manavit  ad  pofteros  :  Penates 
deos  <s£ncam  Troja  advetlos  Lavini  col- 
locajfe:inde  ab  ^Jcaniofilio  t)us  Albam, 
quam  ipfe  condiderat ,  tralatos,priftinum 
picrarium  repetiffe  :  &•  quia  id  humann 

manufatlum  exiflimari poterat }  relatos 
^Albam,  •voluntatemfnam  altero  tranfttn 
fignificaffe. 

5  Vt  licet  ■vittatrtincederent.'}  Ovi- 
dius  j.Faftorum  de  Sylvia  Veftali lo- 
quens, 

Jgnibus  lliacisadcram,  cum  lapfaca- 
pillii 
Decidit  antf/acm  linea  -jitt4  jccos 

n. 


Geni ales  Dies.  Lib.  V.  115 

'albumtunc  veftimentunvquod  fuffibulum  vocant,oblon-  $«#• 
gum  pra?textum  quadrangulum  in  capitc  fumerent :  illud-    • 
que  fibula  fubnecterent , !  caftaquc  mola 4  &  fale  tufo ,  ac 
in  ollam  hcliicm  miffo  &  mox  in  aquam  injccto ,  facrafa-  jg*' 
cerent, J  calicibufquc  fi6tiiibus,qui  cululli  dicti  funt,Vefta;  ^w. 
&  diis  libarent: 6  fcirpeafque  effigies  triginta  numero,quas  Sciy- 
Argcos  vocant ,  cx  virgulto  ftatis  diebus  in  Tiberim  deji-  %g^m 
cerent,  arafque  deorum,  numinibus  accenfo  foculo,  dica-  >»T:be- 


Etlib»  6.  ejufiiem  opcris. 

Kullaque  dicctnr  oitt.ts  temerajfefa- 
cerdos 


TIR  AQUELLUS. 

3    Casiaque mola.  ]  Feftus  Pompejus 

lib.  j.pauloantefin.  Caslo,  inquit,w«- 


rtn  ttt 


Hccduce ,nec  'jha  defodietv.r  bumo.  '  i.t  rcius facrificii ,  qucd  Vesiale .< facie 


Et  lib.}.Amor.eleg.6.  de  IliaVcftali, 
jQuo  cultus  abiere  tm  ?  qnidjoia  'jaga  -  \ 

rit? 

Vttta  ncc  fjinHas  impedit  albaco-  j 
m.ts  ? 
Nam  &  Iiinc-.'///rf/rf  facc ;  dos  Lucano 
lib.  1.  dicitur, 

Vcji.ilc/nque  clnrumdncit  -jittata  ft- 

cerdos, 
Tiojanam  Jlli  cui  fai  'jidijfe  Miner- 
'j.tm. 
Et  Juvenalis  fatyra  4.  poft  princ. 
—  Cum  quo  nupervittatajacebat 
Sanguine  adbuc  'jho  terramfubitura 
facerdos. 
Etid  quoque  videre  licct  cx  Dionyfio 
Halicarnaffilib.  2. 

1  ^4.ibumtuncjejiimcntum.~\  Quod 
vcl  patct  ex  illo  loco  Ovidii  lib.  3 .  A- 
morum  nuper  citato. 

2  Quod  fuffibulum.  ]  Totum  id  uf- 
que  ad  vcrf.  C.tjLique  moia-  cft  Fcfti 
Pompeji  lib.  1-.  non  longeantefin. 
ubi  dc  futiibuloloquitur.  Sujfibulum, 
inquit,  'jcjiimcntum  albumerat  ,  pr.t- 
textum,  quadrangulum  ,  obionjum  ,  ausd 
in  capite  Vejialcs  virainfS  facrificantes 
habebant  ,  idque  fibul.t  comprebcndeba- 
tur.  * 

COLERUS. 
*  In  lege,  qua:  fcripta  crat  in  facra- 
rio dei Opeconfivi :  Hocprjcter 'ji-.zi- 
nes  Vcsialeis  ac  facerdotem  Poblicom  in  - 
treire  nefts  eilo,  is  cum  introeat  Jubfii/H- 
li<m  babete.  Scalig.  in  Feft, 


b.mt. 

4  Et  ftle  tufo.~\  Gyraldus  hiftoriai 
deorum  fyntagmatc  17. 

^  C  aiictbufque  ficiilibus  ,  qui  culu/li 
dicii  funt.]  Acron  ScPorphyrionin- 
tcrpretcsinilludHoratiilib.i.  Carm. 
Odejt. 

Dhes  &  aureit 

\lcrcator  exficcet  culullli 

Vua  Syrarepar.ita  rr.eice. 
Proprie  Cululli  ca  icc.tfunt,  quidamficJi- 
les,  quibus  Pontifices,  'jirgincfque  Vefla- 
les  tnficris  utuntur.  Iiic  autempro  urceo- 
lis  & concbis  tnfuit.  Alibi  autem  idem 
Acron  in  illud  eiufiicm  Horatii  de 
Arte  poetica  non  adco  longe  a  fin. 

Jffge s  dicuntur  muhis  W/m  e  culullt-t 

ht  torquere  mei  0  quem  perjpexijje  I*- 
borant, 

„4nftt  amiciti.tdignu*. 
CululHs  ,  incjllit ,  id  esi,  calicibus,  &  e s\% 
dimir.nthum  a  fuico ,  5c  citat  primum 
locum  Horatii. 

6  Scirpeafque  effi>iiei.~\  Varrolib.  3. 
fcualiorum  computatione  6.  dc  ling. 
Lat.  ^Argei,  i  nquit ,  fiunt  e  fcirpeis  'jir- 
tultis,ftmulacbrafunt  honxnum  trigintat 
e.t  qnotanw s  pome  Subiicio  a  ftcerdotibut 
I  puhlice  dc\ici  folcnt  in  Tibe.im.  Feftus 
Pompejus  lib.  r.  .rlroros,  ait,  wcabant 
fcirpe.ts  cffigie  r,qux  ptr  'ji.ginis  Vcfialet 
annis  finguln  'iac  'cLantur  in  Tibcrim.  * 
COLERUS. 

*  De  Argeis  Ovid.  £c  Plutarchus. 
GlofTarium  Argei,  ara  ai^tAvyotlci. 

H   2  I    £uib*S 


lotus 
capil- 
lat.t. 
KejU- 

lium 

VUJHr 

rtindti. 

Munns 

aiiud 

Vcfta- 

lium. 

H'j»os. 


SpeHa- 
cn-lis 
ttdmif- 
fie. 


116  Alex.ab  Alexandro 

rcnt : '  quibus  hoc  proprium  rerunt,  ut  dcfectum  capillum 
tanquam  facrofanctum  ,  vulgo  attcri  non  (inercnt :  fed  in 
loto  arbore  confpicua:  magnitudinis ,  qua?  in  Lucinjc  ara 
colcbatur,  apponcrent,  cui  ob  id  capillata*  nomcn. 2  Tum 
fiquando  facramento  adigebatur ,  nifi  pcr  fuam  Veftam 
jurare  licebat.  Eratque  Vcftalium  opus,annis  fingulis  fta- 
ta  dic,  Rcgem  facrorum  adirc,utque  vigilarct,neve  divina 
intermittcret ,  pra?monere  prxcavercquc.  Tantxquc  di- 
gnationis  &  pudoris  habitse  funt ,  ut  his  prarfcntibus  tan- 
quam  arbitris  numinibus ,  non  factis  modo ,  fcd  &  vcrbis 
obfcocnis  &  pra?texatis  abftinerent :  eafque  vclut  augufta 
&  fancta  tcmpla ,  atque  unicum  caftitatis  exemplar ,  rtli- 
giofe  obfervarcnt.  Et tametfi  tanti  exempli  &  difciplince 
forent ,  ?  illas  tamcn  athlctarum  fpectaculis  &  theatro  in- 
terruiffe  quandoque  Iegimus ,  fcilicet  remiflo  officii  mune- 
re ,  de  concilii  fententia.  4  Siqua  vero  deteftabili  fcelere 

pollu- 


TIRAQUELLUS. 
T  Qmibnf  hoc  proprium  ferunt.]  Id 
ufque  ad  ea  verba ,  Tumftrjuando.  eft 
Plinii  libro  16.  cap.  44.  poftprincip. 
FeftusautemPompejuslib.  5.  fcribit, 
Capillatam  vel  Capillarem  aiborem 
dici ,  in  qua  capillum  tonfum  fufpen- 
debant. 

Z  Tum  fi  rjuando  facramcntoadige- 
bantur.]  Seneca  Dcclam.  I.7.  decl.S. 

3  iUas  tamen  athlctarum  fpi-cJacit- 
/iV.j  Suetonius  in  Nerone,  cap.  1 2.  in 
fin.  ficfcribit,  ^Ad  athietarum  ftcci.x- 
culum  invitavit  &  -jirgines  Veftales, 
tjuia  OlympitX  /juocjue facedotibus  fpeBa- 
t  e  conceditttr.  Cornelius  Tacitus  lib.4. 
Unde  &  Prudentius  inSymmachum 
lib.  2.  de  his  Veftalibus  loquens, 
Interea  dum  torta  rjagos  iigat  infula 

crinfs  , 
Fataleftjve  adolet  pntnas  innuptaft- 
cerdos, 
Fertur  per  medias ,  ut  publica  pomptx 
platcas, 
Filento  refidens  mtiUt  }feqte  tre  rett- 
Sh 


Impntat  attonita;  nirgo  fpeFlabilis  ur- 

bi, 
Inde  ad  confejfum  cavea:  pudor  tdmnt 

&  expers 
Sanguinis  it  pietas ,  hominum  rjifnrtL 

cmentos  „ 

Congrtffu.s  ,  mortefjue  ,   &  vulner* 

rjenditapaj}» 
SpeHatma  facris  ocnlis  :  fed  &  ili.t 

rjerendis 
Vittarum  inftgnisphaleris,  fittitnrtj*e 

laniftis.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Suet0niusAuguft.cap.4j.  Solis 
virginibus  Veftalibuj  locumin  theatroft- 
paratim  ,  &  contra  prftoris tribnnal  de- 
dit.  In  Circo  autem  &  Amphiteatro 
fpectabant  e  Podio  Veftales.ut  doftif- 
fimus  Lipfius  arbitratur  apud  Tacitum 
lib.  4.  Annal. 

TIRAQUELLUS. 

4  Si  tjua-jcro.']  Hxc funt Plutarchi 
in  Numa,  &  Problematum  cap.96.  Et 
vide  noftras  leges  Connubiales  partc 
ij.  num.  uo.incip.  Kam&apnd. 

I  Cm 


8x 
pccna. 


GeN  I  ALES  D  IES.    LlB.  V.  HJ 

polluta,  omnium  fententiis  pontificum  incefti  eonyicta,  &  v*fi* 
damnata  foret ,  in  eam  manus  aut  vim  inferre  nulli  licuit :  cjjg~ 
fcd  poftquam  familiam  in  potcftatc  habcrc ,  &  facris  ab-  «»- 
ftincre  jufla  fucrat ,  ftata  dic  fub  crfolfa  humo  ad  portam  ^J 
Collinam ,  in  loco  '  cui  Scclcrato  nomen ,  vivam  dctodie- 
bant ,  2  virginis  vcro  ftupratorcm  in  comitio  ca?debant  ad 
neccm.  5  ln  ca cnim  fubterranca  erat fovea, ad  quam  gra-  stu- 
dibus  dcfccnfus ,  &  in  imo  IectLilus,  Iucerna  ardcns,  panis^v 
fimul  &  Iac,  itcm  aqua,&  m  gutto  oleum.  4  virginem  vero  fa>ut 
damriatam,  dcmptis  vittis  e  vcrticc ,  ferctro  impofltam, 
cultu  miferabili,ma\'imo  omniumhorrorc,co  deducebant: 
quo  ubi  dedti&a  fucrat,  vinclis  folutam,  pontifex  maximus 
folenne  prefatus  carmen ,  capitc  velato ,  ad  oftium  foveae 
conftitucbat :  &  poftquam  introgrcfla  fiicrat ,  illo  averfo, 
&  fcalis  fublatis ,  dcfupcrquc  aggefta  Iiumo ,  defodiebant 
vivam  ,  ita  ut  ab  omni  hominis  tactu  illarfa  cxtingucrctur. 
5  Qua  die  tanquam  lugubricV  ominola  conftcrnata  urbc, 
vclut  i\  rcpcntinum  incommodum  accidiflct ,  juftitio  indi- 

cto, 


1  Cuifcehfrto »(mr».]Livius  t.Dc- 
cad.  lib.  i.  iterumque  8.  ubi  de  Minu- 
tiaVeftali.  &Feft.  Ppmpejus  lib.  17. 

2  Viroinis  vcro  Jlupratorcm.~\  DiO- 
nyfiuslib.  8.  Tpaulo  aute  fin.  ubi  de  O- 
pimia:  corruptoribus.  Tandcm  ad  Pon- 
tificcsdclatumcfl,  unam  Vi't}a!ium,ig:>is 
facricujlodum  ,  Opimiamamiffa  virgini- 
t/ttc,  fiicrapollucrc.  Cu\us criminti  vera 
conjlfione  quJtpiotiihtU  exprejfa ,  aliii 
tfWjque  argumcnt ts conviHam  ,  traduxc- 
runt  pcr  mcdium  comitium,  dempl.t  prirs 
capiti  coronafiuis  manibus,  vivamtjue  dc- 
foderunt  i» fipccu fiubt erranco.  Duos  vcro 
c)us  corruptorcs  flagitii  coar^utos  confe- 
Jiim  r.cca-jcrunt  verbcratos  publicc.  & 
lib.  <).  fcribit  Urbiniam,  virginitate 
amifla,  amotam  a  facris ,  &judicio 
conviclam  verberatam  fuifle ,  tradu- 
clamcjue  pcr  urbem  vivam  defoflam. 
Ex  incefti  autem  p.itratoribus  alterum 
fibi  ipfi  manus  intulifle,  alterum  a 
Pontificibus  comprchenfum  ,  in  foro 
fub  furca  flagris  ctfum  atque  neca- 


tum,  atque  ita  rlemum  peftilentiain 
defiifle.  Liviusj.  Decad.  lib.2.  ubide 

L.  Cantilio  fcriba  minorum  Pontifi- 
cum  Floronii  Veftalis  ftupratore  ,  a 
Pontificc  Max.  virgis  in  comitio  ad 
mortem  ufquc  cxfo,  loquitur.  Sueto- 
nius  in  Domitiano,cap.8.  fcribitDo- 
mitianum  inccfta  virginum  Vcftalium 
a  patre  fuo  &  fratre  quoquc  ncglcda, 
varie ,  ac  fevore  cocrcuifle  :  priora  ca- 
pitali  fupplicio,  pofteriora  morevc- 
teri. 

}  In  ca  enim  fubicrranca  cr.tt  fiir.t.  ] 
Dionyfius  Halycarnaflltus  libro  z.PIu- 
tarchus  in  Numa,  &  problemat.  c.  96". 

4  Virgincm  vero damnatam.'  Plu- 
tarchus  in  Numa. 

5  £hta  die  tanquam  lugubri.  ]  Idcm 
Plutarch,  ibidem.  Quin  &  id  nefas  in 
prodigium  vertebatur,  quodfacrificiis 
cxpiabatur ,  ut  viderecftapud  Livium 
5 .  Decad.  lib  2 .  &  in  locis  quos  nuper 
citavimus ,  &  Julium  Obfcquentem 
Prodigiorumcap.  97. 

H  3  1  ropi- 


u8 


Alex.  ab  Alhandro 


cto ,  nihil  publica?  magnxquc  rei  agere  liccbat.  Tanta  vi- 

delicet  cura ,  tantaquc  folicitudine  prifci  cavcbant ,  nequa 

in  faccrdotcs  &  dco  dicatas  virgincs  vis  fierct.  Fuere  au- 

temVeftalcs  incefti  damnatz  intcr  alias ,  'Popilia,  2  JE- 

Vefla-  mylia, '  Oppia, 4  Fabia, '  Minutia, '  Scxtilia, 7  Opimia,  & 

Usm    pioronia,  inter  quas  8  Caparonia  fufpendio  fupplicium 

d,m-   pravenit, 9  Fabia  vero  inccfti  caufam  dixit ,  cum  ei  Catili- 

natk.    na  objiceretur,  &  cjuia  foror  Tcrentia*  Ciccronis  erat ,  in- 

ducto 


i  Popi!ia.~\  Paulus  Orofius  lib.  5. 
oap.  9.  infin.  ubi  non  Popili.rm ,  fed 
'jdhuitutm  virginem  Veftalem  incefti 
damnatam  ,  vivamque  obrutam  in  vi- 
co ,  qui  Sceleratus  dicitur,  fcribit. 
Eufebius  Pompiliam  vocat  in  Chro- 
nicis  ,  Olympiade  75.  Hjjc  autem  a 
nonnullis  Oppia  dicitur,  de  qua  paulo 
poft. 

1  ,£mylia.]  Afconius  Pedianusin 
Orar.  Ciceronis^roMilone,  Plutar- 
chus  probl.  c.  8 ; .  Macrobius  Fencftel- 
lxauftoritatelib.  i.cap.  10.  dicitA- 
miliam  virginem  1 5.  Calcndanim  la- 
nuariarum  efle  damnatam  :  quo  die  fi 
Saturnalia  gercrentur,  nec  caufam 
omnino  dixiflet.  L.  Florusepit.  Livii 
lib.  6$.  Orofius  lib.  5.  cap.  14 

3  Oppia.]  Livius  1.  Decad.  lib.  2. 
„4ccejfere  ,  ait,  ad  a-gr.ts  iamomnium 
mentesprodigia  cce!efiia,prope  quotidia- 
nat  in  nrbc  agrifcjue  oficntantia  min.vs: 
motique  iranuminis,  caufiim  nullam  a- 
liamvates  canebant  ,  publiceprh.ttim- 
qite  nunc  cxtis  ,  nunc  per  aves  confulti, 
quam  baudritcfacrafieri.  Qtii  tcrrores 
tamen  eo  evafere ,  ut  Oppia  virgo  Vc- 
ftalis  incefti  pcenas  dederit.  Iulius 
Obfequens  Prodie;iorum  cap.  11.  ubi 
dicit  hanc  a  quibufdam  fuifle  vocatam 
Popiniam,  ab  aliis  Popiliam. 

4  Fabia.]  Vide infra in verbo, Fa- 
bia  'jero  incefii  cau/am  dixit. 

5  Minutia.]  Livitis  i.Dec.  lib.  R. 
f  0  anno,  inquit,  Minutia  PreJialisfusJ>?- 
cia  primo propter  mundiorem  culturn:  in- 
finml.Ua  dcindc  apnd  Pontificts  ab  indice 


/crvt,  cum  decrcto  eorum  \uffa  effetfacris 
abjiinere ,  famili.imquc  in  potcHate  ba- 
bere  :  facio  \udicio  ,  'jhafub  terram  ad 
port.rm  Collinam  ,  de.xtra  'jia  firatam, 
defbjfa  Scclcrato  campo.  D.  Hierony- 
musin  Iovinianumlib.r.  Orofiusl.j. 
c.  9.  in  fin. 

6  Scxtilia.]  L.FlorusEpitomeLt- 
viilibro  14.  PaulusOrofiuslib.  4.  c.2. 
in  fin. 

7  OpimiaatqueFloronix.]  Livius  J. 
Decad.  lib.  2.  fic  fcribit ,  Territietiam 

fuper  tantas  clades  ,  cuntcMcris  prodi- 
giis,  tumquoddu.tT^csialcs  eoattno,  O- 
pimia  atque  Floronia,flupri  compertaz:&' 
aherafnb  terram  ,  ut  mos  esi  ,  adportant 
Colltnam  necata  fuerat :  altera  fibimet 
ipfa  mortcm  confcherat.  Dionyfius  Ha- 
licarn.  lib.  8.  ante  finem.  ut  jam  dixi- 
mus  in  vetbo,  Vtrgmisverofiuprato- 
rem. 

8  Caparonia.]  Paulus  Orofiuslib.4. 
cap.  5.  Eutropius  Rerura  Roman.  1.2. 
Et  hxcfortc  eft  quam  Plutarch.in  vita 
Fabii  Maximi  dicit  fibimet  mortem 
eonfcivifle ,  cum  in  ftupro  deprehenfa 
fuiflct,  fed  eam  non  nominar.  Aut  ip- 
famct  Floronia ,  de  qua  loquutus  eft 
pro\ime,qui  Sc  ipfa  fibi  mortem  con- 
fcivit,  ut  jam  in  prsced.  diximus. 

9  Fabia  <-jero  incesii  caufamdixit.~\ 
Afconius  Pedianus  in  Cic.  Orat.  in 
toga  candida  contra  C  Antonium  & 
Catilinam.  fW;/.ir,inquit,  Vefalis  cau- 
f.tm  inceFii  Aixerat,  cum  ei  Catilina  ob]i- 
ceretur  :  cratquc  abfluta  bxc  Fabia,quia 

\foror  erat  Terentia  Ciceronis. 

I    Ctr- 


GenialesDies.   Lib.  V.  119 

ducto  crimine  abfoluta  fiiit.  *  Cornelia  Maximilia  abfens  4«* 
&  inaudita  a  Domitiano  incefti  rea ,    quum  eflet  abfoluta, 


lutje. 


non  admifli  forfan  criminis ,  pravo  judicio  pcEnas  dedit. 
2  Cumque  Urbina  falfi  criminis,  virgis  ca?fa  &  viva  dcfolla  Tma- 
fuiOct ,  rcligio  urbem  pervalit ,  immcritam  pcenam  Iuiifc,  "jJS 
quod  peftilcnti  contagio  matrona*  mortuos  cdebant  par-  mt*. 
tus,  ipfirque  unainteribant,  ob  id  admiflum  plccti,  cv  mc- 
rita  noxa  puniri.  '  Pofthumia  vero  ob  mundiorcm  cultum 
criminis  infimulata,  caufam  dixit :  mox  finc  noxa  &  inno- 
cens  compcrta ,  dc  collcgii  fententia  omnium  votis  abfo- 
luta  fuit. 


1  Qorncli.t  Maximilla.  ]  Suetonius 
in  Domitiano,  cap.  8.  Pliniuslib.  E- 
pift.  4.  epift.ir.  adCorneliuniMinu- 
tianum.  Hinc  non  abfiude  apud  Pli- 
nium  pro  Corneliam  MaximtlJam  Ve- 
ftalem,  legi  poflet  Corneliam  Maxi- 
mam  ,  ut  conveniat  cum  fententia 
Trancjuilli. 

2  CumqueUtbina.]  Dionyfius  Ha- 
licarnaflxuslib.o.hujus  Veftalis,quam 
Xlrbiniam  vocat ,  hiftoriam  aliter  re- 
cenlet ,  nempe  hanccxfam  &  vivam 
defoflam,ut  fupra  dixirnusibi,/^ir£tn» 
i'cro  jlnpr.  5c  eum  qui  cumilla  ince- 
ftum  patravcrat ,  i  n  foro  fub  furca  fla- 
gris  czfiun  &  nccatum. 

3  Pofliwmia -jero.~\  Livius  I.  Dcc. 
llb.  4.  Eodcm  anno  ,  inquit ,  Pojibumia 
•jirgo  feftalit  dc  inceflu  caufim  dixit, 
crimine  innoxi.i :  ob  fuihicionem  propter 
cultum  amaeniorcm,inge/:iumquc  liberius, 
quam  -jirgincm  dccet ,  parum  abborrens 

famam.   Ampliatam  ,  deinde  abfolutam 
pro  ctUegii  fententia  Ptnt.  Ma.x.  abfline- 


rejoas  ,  colicjue  fanRe  potius  tjnam  fcite 
jirfit.  Ad  eas  autem  qux  condemnati 
iiint,  adde  Suniam  ex  Eufelno  Chro- 
nographo  Olymp.  77.  &  Tutiam  ex 
L.  Floro  Epitom.  Livii lib.20.  Atque 
etiam  Liciniam  8t  Martiaincxeodcm 
libro6$.  &  Plutarcho  problcm.  ca- 
piteSj.* 

COLERUS. 

*  Vidctur  in  traftatu  ncn  omittcn- 
dum  fuifle  quod  Plutarcluis  rcfert ,  de 
tribus  tcmporibus  Veftalium.  Vnum 
erat  quo  difcebant ,  altcum  ,  quo  prx- 
ccpta  fua  peiagcbant :  Tt-.tium  ,  qno 
aliasdocerent.  Arqucidcm  pencruifle 
in  virginibus  Dianx  Ephefinx.  Futu- 
ras  enim  facerdotes//.w./spa*,  dein 
iipaLc ,  poftremo  ^e^p^ruifle.  Re- 
fpexit  eo  Seneca  librodevitabcata  : 
firgines  Veliales  annis  inter  officia  di- 
-jifis,  difcunt facere facta  ,  cy  <um  didi- 
ccrint  docent. 


H4 


C  A  P  U  T 


UO 


Alex.  ac  Alexandr© 


C  a  p.    XIII. 

Ex  qtiibiu  vetcres  captarc  aujpicia  folerent  ,    &  anfpi' 

ciorum  qna  projpcra  cjucevepiactt- 

lartajint. 


p: 


}Rifcos  T  Romanorum   adeo  aufpiciis   deditos  fuifTe 

conftat  ,    ut   poft  urbcm  conditam  falfa  illa  fupcr- 

ftitionc  &  prava  religione  duCti  ,   :  nihil  bello  vcl  pa- 

*4u(jn-  ce  domi  militiseque  agcrcnt ,   nifi  aufpicato.    Sed  inter 

f'j"m  aufpicia  dc  quibus  antiquitas  fabulata  eft ,  qua?  profpera, 

gemra.  qiueve  piacularia  fint ,  fa?pe  qua?fitum  eft.  *  In  primis  re- 

ceptum  eft,    aufpiciorum  quinque  genera  obfervari  ab 

augurandi  pcritis :  primum  cx  ca?lo ,  fccundum  ex  avibus, 

tertium  ex  tripudiis ,  quartum  ex  quadrupcdibus ,  ulti- 

mum  cx  diris.  *  Ex  his  qua?dam  cblativa  funt ,  quamon 

pofcun- 


TIRAQUELLUS. 

I  ^Prifcos  Romunorum.']  Totum  id 
fere  caput ,  ut  alia  multa  ex  hoc  aufto- 
re,Cafparm  *  in  fuos  Commentarios, 
De  praecipuis  divinationum  generi- 
bus,  inferuit.  quoloco  de  Auguriis  & 
Arufpicina  traftat :  nec  hunc  tamen 
nominar ,  nec  alios,  a  quibus  hxc  ac- 
ceperat.  Supraauremlib.  3.  cap.  i^. 
iarisdocuimus  hscomniafutilia  efle, 
&  facris  noftris  literis  prohibita. 
C  O  L  E  R  U  S. 

*  Peuceruminnuit. 

T  I  R  A  Qll  E  L  L  U  S. 

2  Kihil  bcllo.]  Cicero  lib.  r.  &  i. 
de  Divinatione.  Livius  i.  Dccad.  1.  r. 
&  iterum  lib  6.  ad  fin.  in  Orat.  Appii 
Claudii  Crafll,ubi  fic  inquit, Aufyicits 
hanc  nrbemconditameffe  ,  asbiciis  bello 
¥tc />are,  dom:  mi/itiaque  omnta  geri,qu:s 
eji  qtii  ignoi  et  ? 

J  I»  primis  receptum  eli  ,aus~b:ciorum 
t/uinque  gencra.~\Fc(ius  Pompejus  1.1  J. 
haxad  verbum  fcribit.  ilttinque genera, 
inc\\i\i,  ftnnorum  obfevjant  ^Augures  ,  ex 
cxlo,  cx  a-jibus,  ex  tripudiis,  ex  quadru- 
fedibtts,  ex  diris.  I 

4  £jf/j//^«rf(/rfw.]Serviusinlib.6. 1 


ALneidos  in  eum  locum  , 

Pix  e.t  f.ttits  erttt ,  geminx  cumforte 

columbx 
lpft  fub  ora  -jiri  caclo  -jtnerc  -jolantes, 
Et  -jiridifederefolo. 
.Auguria  ,  inquit  Servius ,  aut  oblatha 
funt,  qux  no»  pofcuntur:aut  impetratha, 
qux  optata  -jeniunt.  Quia  rrgo  hec  cb/a- 
thumfuit,  dixit,  forte.  &  in  12.  cjuf- 
dem  operis ,  ibi, 

His  a/iud  maju*  Jutuma  adjungit  , 

&alto 
Datfignum  ccclo,  quo  non praffantiu* 

ullum 
Turba-jit  mentes  Italas ,  monflrcqut 
fcfcUtt. 
MenpJnque  fcfeUtt.  benefefcllit,  inquit. 
Nanque  hoc  augurium  ntc  oblalhum  efl, 
nec  Imperathum  :  fed  immijfumfaclio- 
r.e  JuturnJt  ,  quod  carere  fide  indicat  fe- 
dct  negata.  Nam  ubicunque firmum in- 
ti  oducit  augurium  ,  dat  ei  firmifimam 
fedem,  utlib.  6. 

Ijf.t  fiib  ora  -jiri  coe/o  -jenere  -joUntes, 
Et  -jiridi  federtfo/o. 
Item  in  Moeri, 

jlnte  fniflra  cavrt  monmjfet  ab  ilic-e 
cornix. 

In 


221 


GenialesDies.   Lib.  V. 

pofcuntur  :  qua?dam  impetrativa,  qua?  optata  vcniunt. 
1  Oblativa,  non  fcmpcr  aufpicium  facere  :  fiquidem  in  po- 
teftate  videntis  funt,  an  illa  ad  fe  pertinere  velint.  2  In  au- 
gurum  enim  difciplina  hoc  traditur  primum  ,  nuila  aufpi- 
cia,  uve  boni ,  five  maii  prxnuncia ,  ad  cum  qui  illa  obfer- 
vare  ncgavit,  pcrtinerc :  nam  temere  jacta ,  &  fine  ratione 
vaga,  divinationem  non  recipiunt.  Ex  impetrativis  autcm 
aufpicia  vera  fumi  fa?pc  notatum  eft.  '  Quoticfquc  augu- 
rcs  cx  arce  augurium  pctunt ,    '  lituum  tencnt  fine  nodo 

adun- 


ln  hoc  autem  augurio  libcratum  Cyg- 
num  in  aquam  cecidiflc  dicit ,  quain 
inftabilem  efle  manifeftum  eft.  Et 
iterum  paulo  poft,  ibi, 

Hoccrat,l>oc  votis  (inquit)  qnodfiepe 
peehi, 

^Accifto,  agnojcoque dcor. 
Quaji imperathum[\ nquit  idem  Scrv.) 
koc  auguritttn  vult  vidert ,  .Accipio ,  ag- 
nofcoqne  de  modo  quafi  oblathj  ioquitur. 
"Kam  in  oblathir  augurit)  in  cotejiate  vi 
dcntn  cji,  utruni  id  adfe  ncrtinere  velit, 
an  iefutct  &  abomtnctur.  Erge  nunc  au- 
gurium  dicitfe  libentcr  ampleUi ,  CjT*  cog- 
nofcere  circa  fe -joluntattm  dtorum.  Ex 
quo  intelligis  hc  lcgenduin,  Imberati- 
va,  no  n  Impettatha. 

i  Oblatha  nonfemper.']  Serviusd. 
lib.  12.  pofteriori  loco. 

2  ln  OMgurum  enim difiiplina.~\Ser\e- 
ca  lib. :.  Naturalium  qu.tftionum.  <?c 
Pliniuslib.  28.  c.  z. 

j  Eximpetrathis.]  Quodfatisin- 
nuit  Servi  us  ubi  fupra. 

4  Quotiefque  dugurei  exarcc.  "jQuod 
fieri  folebat  cx  Livio  r.Pccad  lib.  ro. 
in  Oratione  P.  Dccii  Muris  in  prin- 
cip.  Qui  Jovis  Opt.  M.tx.  ornatu  deco- 
ratut  ,  curru  aureo  per  urbem  -.;  Um  in 
Capitolium  afcendertt  ,fi  conrbiciat  ■■:,  cttn 
eapite  ac  Lituo ,  capitt  velatoviBimam 
txdat,  augurtumvt  ex  ai  ce  c.tpiat. 

5  Ltuum  tenent  fmc  nodo  adunatm-  ] 
Cicerolib.  i.  dedivinat.  Quidtituut 
ijte  vefttr  quod  dkrifiimum  efl  infigtu 
auguratw ;  wdc  mbis  tfl  tradittui  iicm.- 


pe  co  Roniulttt  rcyoner  dircxit  tum  ,  cnm 
urbcm  condtdit ,  qui  quidem  Romuii  li- 
tutts  :  id  cji  incurvum  Cj"  lc-j.ter  .ijuw- 
moinflexttm  baalliim  :  quod  ab  ejus  litui, 
inquo  canilur  fimihtudine  nomcn  iirje- 
nit,  cumjitus  effct  in  curia  Salioi  um,quA\ 
efl  m  palatio  ,  eaque  deflagraffct ,  tn-jcn- 
vtn.'MeJiinteser.  Livius  i.  Decad.l-r. 
^Accitur,  inquit,/?!»/  Rjmtultu  au 
in  urbc  condcnd.; ;  egnum  adeptus  ttt ,  dt 
fc  quoque  Cinfuli  \u/!it.  Indc  ab  .Augurc, 
cui  dtinde  hcmorit  yratid,  publicumid, 
perpctuiimquefaceidotiumjuit,  dctluUui 
in  arccm  ,  in  lapidc  ad  meridiem  verjut 
confedit.  .  iugm  ad  la-jam  e\us  capite 
velato  fcdem  cepit ,  dcxtra  n.amtbacu- 
lum,finc  nodo  aduncum  tcncns,  qucm  it- 
tuum  appeuarunt.  Inde  ubi  prosbcUuin 
uibem  a<;rumque  capto  deos precatns  ,  rc- 
giones  ab  oncnte  ad occafum  dctcrmina- 
-jtt  :  dtxtrat  ad  i.i.ridiempartes,  Uvaf- 
que  ad  Scptentricnem  cffe  dixit :  fiftmm 
contra  quod  longijlimt  c^nsbcUumoculi 
Je,  ebant ,  animo  finivit  :  tum  l:!t<0  in  l.t- 
vam  manum  trar.Jlato  ,  dexira  in  capitc 
tiumx  impofita, p, eca.us  cfi  i:a,  Jupiter 
pater,  Ji  c/if.ts  l;unc  Kumam  Vompilitrm , 
cujur  go  caput  tcnco ,  Rcjcm  Rci: 
ut  tuafigua  nobis  <erta  ac  clarafint  inler 
eos  fincs ,  quos  fcci.  Tnmptregit  verbis 
ausbicta  ,  qu.c  rnitti  vcllet.  Shfibu^  mif- 
fis ,  deciaratus  Rcx  Xuma  de  templo  de- 
fcendit.  Plutarchus  in  Romulo  ilcli- 
ruumdefinit,  Eflautem  ,inquit, /;>««•, 
infl:  xus  baculus  ,  quo  ad  inaugurandum 
fcdentcs  cochfpatia  dejtgnant. 

H  5  i   jf^» 


122  Alex.  a  b  Al  ex  andro 

c*re-  aduncum ,  '  quo  cceli  re«ioncs  &  certa  fpatia ,  quibus  vi- 
dum  ex  denda  ad  fe  pertinere  volebant ,  ;  qua?  templa  dicta  funt. 
*rceau- '  fedebat  enim  augur  velato  capite ,  &  lituo  cceli  rcgiones 
^"t'e1'n  notabat.  Ex  coelo  fit  augurium ,  ut  f  1  lsevum  intonuifTct, 
batur.   ♦  cjuod  profperi  eventus  putarunt  efTc  :   5  idem  fi  fulgur  a 

fini- 


pla. 
Ex  cx- 


1  £>uo  ctrli  regiones.]  Serviusino. 
Eclog.  Virgil.  ibi, 

.Ante  fim\ira  ca'ja ,  &c. 
Sclib.  A,neid.  6.  eod.  loco. 

Ipfafub  ora  'jiri. 
^Augures ,  inquit  ,  dejignant  lituo  fpacia 
C"  eit  dant  nomina  :  ut primapars  .An- 
tica  ,  pojierior  ,  Pofiica ,  item  dextra  <£7" 
ftniftra.  Defignabant  (ut  annotavit , 
Serv.  ind.  locolib.  6.  Aneid  )  item 
libi  certa  fpacia,  quibris  volebant  vi- 
denda  ad  fe  pertinere.  Id  ex  fuperiore 
Titi  Livii  exemplo  dignollere  potes. 

2  _£>«.<■  templa  diSafimt.']  Varro  de 
ling.Lat.lib.3.autaliorumcomput.6. 
poft  princ. 

3  Sedebat  enim  ^Litgur.~\  Livius  I. 
Decad.  libro  i.  loco  fupra allegato. 

4  Quod  prospcri  eventus.]  Ennius 
apud  Ciccronem  lib.  z.  de  Divinatio- 
ne, 

Cum  tonuit  lavum  benc  tempejiatefe- 
rena. 
Ipfe  Cicero  in  lib.  cui  Mariws  nomen 
erat ,  qui ,  ut  alii  multi  ejufdem,periit : 
fed  ex  eo  fe  ipfe  citat  in  lib.  i .  de  Di- 
vinat. 

^Partibus  intonuit  coeli  pater  ipfeftni- 
firis. 
EtVirgil.  lib.  2.A\neid. 

—  Suiitoque  fiago/e 

Intonnit  Itcvnm.  

Ubi  Donatus,  Ouod,  ait,  dixitUwm, 
debet  prosberum  intelligi:  cujus  ratio  hxc 
efi,  l/tvain  aliil  conlraria  figniftcant.  In 
facris  autem  fignis  idcircoprospera  acci- 
pinntur  qtta  funt  lx~ja:  quiafacrificantis, 
vel  precantis  latus  lx'Jum  dextrum  eji 
ejtts,  quipofiulatal.irgitur.  Et  Servius, 
lofjum  prosperum  efi  ,  quir.  ccelefie  :  fi»i- 
firum  autcm  ,  quantitm  ad  auguria }  d 
ftnendo  eft  ,  quod  nos  agei  e  ailquid  ftnat. 
Etidem  Virg.  lib.  9.  ejufdem  operis, 


tAudiit  &•  ctxli  genitar  departefe- 
rena 

Intonuit  la'Jum. , 

Ubi  Donatus  idem  fcribit.  Servius  au- 
temla:vumexponit  prolperutn:  ut  e- 
nim  fupra  diximus ,  Qua:  liniftra  no- 
bis  videnturintuentibus  ccelum  ,  illis 
dextra  funt :  non  quod  liniftra  bona 
fint :  fed,  quoddextra  cceli  nobis  fini- 
ftra  funt.  Idem  Virgil.  lib.  4.  Georg. 
circa  initiiun, 

.  Si  quem 
r2^umi»al.cjafinant,  auditque  'jocatui 
.Apollo. 
Ubi  &  ipfe  Setvius  exponit ,  Uva  ,  id 
esi,profpera.  Et  Plinius  lib.  2.  cap.54. 
La"ja  ,  ait ,  profpera  exifiimantur  ,  qm- 
niam  U'ja  parte  mundiortus  efl.  Alter 
Plinius  Juniorin  Panegyrico,\'<t»j  cx- 
teros  Trincipes  ,  aut  largut  cruor  hoftia- 
rum,  aut  finifier  'jolatus  avium  confulen- 
tibtu  nunciwjit. Plutarchus probl.  c.78. 
ubi  ejus  rei  alias  quoque  rationes  red- 
dir.  Feftus  Pompejuslib.  17.  tumubi 
de  finiftris  avibus  loquitur.  quo  loco 
primum  dicit  au&oritateVarronisli- 
bro  '.  Epiftolicarum  qusfttonum  ,  id 
quod  jam  diximusexServiofiniftrum 
dici ;  quod  finit.  Deinde  auftoritatc 
Afinii,  Capironis  &  Cincii  finiftra  au- 
fpicia  meliora  efle,  quam  dextra ,  tum 
ubi  dc  finiftro  loquitur ,  ubi  &  autto- 
ritate  Atteji  Capitonis  fcribit ,  fini- 
ftrum  in  aufpicando  fignificare  laetum 
&  profperum  aufpicium.  Quibus  adde 
illudHomerilib.  12.  Iliados, 

upytiv. 
Id  eft,  ' 
u4quila  alte  'jolans  ,  ad  [inijiram popu- 
Imn  retinens. 
Quanquam  poftca  ita  loquatur,  ut  fen- 
tiat  nihil  intercfle  intex  finiftrum  & 
dextrum 


GenialesDies.   Lib.  V.  125 

fimftra  in  dextram  emicuifTet ,  Hctrufca  difciplina :  '  quia 
qux  nobis  lxva  funt ,  a  diis  dextra  ex  parte  demitti  putant. 
2  Ideo  fulmcn  in  rcbus  omnibus  Isetum  aufpicium  facit, 
bonique  eventus  cit ,  fi  finiftra  cx  parte  venit.  In  aufpiciis 
enim  qua?  finiftra  funt,bcne  evcntura  putantur.  5  Tamctfl 

Gra?ci 


dextrum  in  his  rcbus ,  ejus  carmcn  id 
eft, 

__  "ToS  877 (MlttftfiimfJi  ii<f(  «yt- 

EiV  iTrt  Ji'£t'  iaai  ©£?S  iui  inXiovli. 
Eil  W  dQi^i^t.  toij*  7ivn^of  ov  iyn- 

Illudipe  Statiilib.  5.  Thcbaidos, 

Sign.ifcr.ts ,  Ixvufquc  toncs.  titnc  omnis 
in  afirii 

Confonct  arcana  volucris  bona  murmura 
lingua. 

Siprohibes,  hic  necie  moras,  dcxtrifquc 
profundum 

xAlitibus  prxtcxe  diem. 
Ubi  Lu&atius  inteipies.  Lxvus,  in- 
tjlllt,  id  eji  ,  bono  omine  confirmcs  ,tu[Jn- 
cia  :  quia  optimum  augurantibus  fignum 
efi,  id  csi  ,fi  dc  finfira  cxiitonuerit.  & 
paucis  interjeftis :  Dextracnimparte 
in  cvntrario,  Ix-j.i  in  bono.  Et  paulo  poft, 
De  ccelo  venicntiLus  d  dextra parte  avi- 
Lus  au^uria  m.tlafunt. 

5  idem  fi  fulgur  a  finifira  in  dcx- 
tram  tmicuiffet.  Dionylius  H.ilicarnaf- 
fxus  lib.  2.  non  adco  longeaprinc. 
Peiraflis  precibus  fulgur  a  jinifiris  ad 
dextra  emicuit.  Habent  autem  Romani 
talia  pro  addicloriis ,  five  cx  difciplina 
Hetrufca,  ji-jc  ita  edocii  d  ma)oribus,hac 
ratione  (ut  equidem  arbitror)  quodfedes 
fit  optima  in  capt.tndii  auffnciis ,  qux  O- 
ricntem  fpccict,  undcfol  &*  lun.t furgunt , 
fiellxque  tamfixx  qudm  c,  r.itic.c,^  un- 
dcmundi  motusfumi! exordium :  cuius 
circulati  vertiginc  cuncla,  qux in  eo  funt, 
modofuper  tcrram  exi(iunt,modo  fub  tcr- 
ra  latitant.  Porro  qui  Oricntem  (pecl.lnt, 
Septentriones  afinijiris  hal.cn  t,a  dextt  is 
*neridiem.  Hmoratius  efi  autem  prius 
quam  pofierius  :  fublimis  enim  ab  ^i- 
quilonari  tr.tclu  polus  attoUitur  ,  circa 
ynem  mundns  voivitnr  >  &  iquinque 


fjihxrx  circulis,  qui  voc.itur  arcticn<>  hac 
p.trtcfcmpcr  csl  confpicuus.  ^Jt  ab  aufira- 
li  traciu ,  is  qui  vuatur  .AntarHicus  > 
femper  ineaparte delitct.  feriftmile eft 
autcm  inter fi«na,  qux  dc  ccrlc  fcrvantur> 
ea prxceUcre  ,  quxfiunt  in  p.zrte  optima* 
Et  quoniam  ad O.icntem  -jergentia potio- 
rcmpartcm obtinent ,  quam oc.ide  italia> 
tum  in  his  iafis  cdfiorafnnt  aujiralibut 
aquilonaria,  mertto  babentur  optima. 

1  Quia  quxnobis Ixvafunt.]  ScrT. 
inlib.  1.  Ancid.  poftprinc.  ibi, 

Si  mcns  non  Ix-jafuiffet. 

Contraria:  Nam  dc  humanis  rebus  idfig- 
nificat  :  dc  di-jinis  -jer.  protbrum' 

2  Idcufulmen.]  Vide  fupra  in  ver- 
bo,  Idemfi  f>'gur  afinijira. 

?    Tametfi  Grxci.  ]  Cicero  lib.  2.  dc 
Divination.auiftorcmlaudansejus  rei 
Homerum  :cujus  (nifallor)  locuscft 
lib.  2.  Iliados, 
a' 'cydrflw  ivaJi^itcrctIatf*x  mi/j<.xlct 
<pcuva>v. 
Aut  ex  libro  OdyfTex  r  y. 
12  C  *££  01  ei-jvvli  i7ri"r]a.T0  J\z,iit 

bpvtt;, 
A/£Tof    dp-^luj  ^itv*  «tp&jy  ovvygeiri 

wixcfyv. 
H  y.ipov  ic,   twxfit; ,  01  J[  «J^5v7scs- 

7nvlo 
A'vepec  iJi  yuittTx.i':  9  j  trpitnv  sfjJSsv 

i>So'v. 
^t^ik  Ji'g€ vgp&i' iinnn ,  ci-jiJiv- 
lu 

T{\Sn7m/ ,   x,  ttixtiv  hi  ^tiiji  £v/ult 

/'«lOn. 

Sed  &  Pcrlxfulguraactonitrua  dextra 
pro  felici  augurio  ducunt,  ut  videre  li- 
cet  cx  Xcnophonte  lib.  r.  Pxdia:  Cyri. 
ubi  ilc  incjuit ,  Cyrus  domum  re-jerjuj, 
precatttfqM  Ircji.tm  patriam  y  ac  ffo-jem 
patrium  diofque dcos, perjeb.it  adexerci- 
tum ,  eumque pater  mia  deducebat.  Sed. 
pofiea.' 


OrJtci. 

tulmi- 
nn  di~ 
*a,& 
contra. 


fulmcn 
comitia 
imfre- 
diebat. 


124  Alex.  abAlexandro 

Grseci  dextra  cx  parte  veniens  augurium ,  aufpicatius  pu- 
tent.  '  Ex  his  tamcn  dira  habcntur  fulmina ,  quce  per  fe- 
ptentrionem  in  occafum  vcrgunt :  qure  vero  ex  ortu  du- 
cunt  originem ,  &  in  eandcm  partcm  cccli  circumadu  re- 
dcunt ,  fummam  portcndunt  felicitatem ,  quale  oftcntum 
Sylla?  dictatori  oblatum  mcmorant.  :  aut  quum  fulmcn  e 
ccelodccidit,  rutf.ifqueinfublimicrcbrisignibus  micat, 
quod  fortunatum  fuifie  ncmo  dubitavit.  Ipfum  tamcn  ful- 
men  quacunque  cx  parte  venit , 3  comitia  impedit.  4  Jove 
enim  tonantc  nihil  cum  populo  agi  poffe  liquct. 5  Si  tamen 
tonet  in  comitiis ,  vitium  oblatum  creandis  magiftratibus, 
atquc  ideo  obnunciari  oporterc.  6Si  autcm  grandinet  fimul 
&  fulminet ,  calamitatcm  praefienari  volunt.  7  Propterea 

cum 


pojleaqtutm  <cdis  cgrefii  funt ,  dicuntur 
fulgura  ei  atque  tonitrua  dextera  ejfefa- 
cia.  Sjute  ubi  apparuiffent,  nullapmtere.t 
nientes  alioaugurioitcrfictcbant,  quod 
ftgna  Dei  Opt.  Max.  nihil  atiud portvtt- 
derent.  Et  iterum  lib.  7.  poft  princ. 
ubi  (jrus ,  inquit ,  eqnum  afcendit  ,f.e- 
tilque  respiciens  qua  erat  perreclurns, 
fulmen  dexterum  infonuit.  Hic  autem 
dixit ,  Te  fequemur ,  0  Jupiter  Optim. 
7/lax.  Vidc  Senec.  1.2.  Quift.Natural. 

1  £.v  his  tamen  dira.  ]  Hacc  ul  que  ad 
verfic.  Aut  cumfulmen.  funtPliniili- 
bro  a.c.  54. 

2  ^Aut  cnm  fulmen.~\  Etidquoque 
elicitur  ex  Plinioubifupra,  fednon 
adeo  clare. 

;  Comitia  impedit.]  Cicerolib.  I. 
de  Divinat.Livius  j.Decad.lib.^.&^. 
Decad.  Iib.  ro.  tum  alibi ,  tum  ad  fin. 
Cornclius  Tacitns  lib.  ;•?.  Plutarchus 
in  Catone  Uticenfi.ubi  tradit  Pompe- 
jum  diflblvifle  Comitia  ,  quibus  Cato 
Uticcnfis  Prxtor  creabatur,  quodfc 
tonitrua  audi  viflc  dixiflet. 

4  forje  enim  tonanle.]  Cicero  in 
Vatinium  icribit ,  jam  indc  a  Romulo 
decrerum  ftiiflcab  auguribus  Iove  fi.il- 
gcnte  cum  populo  agi  nefas  efle. Idem 
Cicero  Antoniana  <-.lo~je  f»/»j,inquit, 
tonantc  cum  popitlo  agi  non  cffefas  quis 


j  ignorat  ?  Et  paulo  poft,^«<</«  legemigi- 

turfc  ^Awur  dicit  tulijfe  y  noa  modu  to- 

|  nante  hrje,Jed  prope  clamore  cctlefii pro- 

1  hibentc.Liv.^.Dcc.l  3.  fcribit  Marcel- 

j  lum  confukm  creatum ,  magiftratua- 

I  morumruifle,quodtonuiflet,cum  ini- 

I  ret  confulatum.  Etlib.  1.  de  Divinat. 

Itaque  in  nojiris  Commentartis  fcriptum 

haiemus,  love  tonante  ,fu\zurante comi- 

\  tia populi  babere  nefts.  AlconiusinO- 

j  rat.  Cic.  inPifonem. 

5  Si  tarnen  tonet  in  Comitiis. ]  Ex  his 
I  quos  fupra  citavimusin  verbo,  hve 

cumtonante. 

6  Si  vero  grandinet.  ]  Tcmpcftatc 
Comitia  diremptafuifleaperteoften- 
ditLivius^.  Dec.  lib.  10.  infine.  Se- 
cundum  triumphum  Comiti.t  edixit  qui- 
bus  creali  Coff.  funt  M.  lunius  Brutus, 
■A.  Manlius  fulfi.  Prtttornrn  inde  tribns 
crcatisyComitia  tcmprfas  dircmit.  Pli- 

I  nius  lib.  18.  c.  28.  infin.  referttem- 
I  peftatum  nominc  grandines  &  pro- 
I  cellasc.vtcraquefimiliaintelligi. 

7  Proptereacum  Oinnesdii.]  Dehu- 
jufmodi  manubiis  deorum ,  Scrvius 

l  eiurrans  illudlibri  r.  Aneid. 
I     Ipf.t  lovis  rapidum  'acidata  inubibus 
ignem  , 
Dis]ecitqne  rates  j    evertitque  cqttortt 
I  '■jentis. 

Jn  li- 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  125 

cum  omnes  dii  manubias  albas  nigrafque  habeant ,  folius  M"»* 
Jovis  rubras  efle  volunt.  '  Et  quamvis  Hctrufci  vates  no-  jjj" 
vem  diis  fulminum  jacltus  potellatefquetribuant,  quorum  «*** 
undecim  fuere  crcnera :  2  Romani  tamcn  diurna  Tovi,  no-    . 
cturna  Summano  (qucm  Plutoncm  dicunt)  tradiderunt.  diur- 
Fuitque  memorirc  proditum,  ca  fulmina  qua.'  foius  Jupitcr  "a.  3*' 
excutit ,  la?ta  ciTc :  qua?  vero  concilio  dcorum  advocato,  Bmm 
avcrfa  reputari.  '  Idco  fulgctras  adorarc,  &  popyfmatibus  plut°; 
obftrcperc, confcnfum elfc gcntium Plinius notavit.  4 Efl i,<tlt" 
autem  popyfma ,  fibilus  tcnuis ,  orc  cmifliis.  Grseci  vero,  PoPJf- 
ut  vim'  tonitrus  6c  fpeciem  fulminantiscccliavcrtcrcnt,  £'*/! 


InlibrisEtrufeoritm  ,  inquit,  lcBum  efl, 
jacins  fulminum  manubias  dici  <£"  ccrt.t 
ejfe  numina  pofidcntiafulminum  jadus, 
ut  lo-jcm,Jriicanum  &  Mincr-jam.Vnde 
cavcndum  cfi ,  nc  aliis  hxc  nnminibus 
demus.  EtFeftusPompejustib.  n.  in 
princ.  Manubix  lo-jis tres dicuntur effe: 
quarumunxfunt  minimx,  qux  moncant 
placidequc  ftnt.  .Altcra  ,  qux  ma)orcs 
funt,  ac  -jcniunt  cum  fiagorc  ,  difcntiant- 
que  ac  di-jcUant  ,qux  a  lo-jefnt,&  con- 
fiiio  deorum  mitti  cxijtimcn/ur.  Tcrtix 
his  ampiiorcs,  qux  cum  ignc  -jeniant ,  & 
quanquam  nullum  finc  igncfiignrft:  !>x 
propriam  diffcvcntiam  habcant,  quod  aut 
ttdurant ,  antfuligine  dcforment,  aul  ac- 
tend.int,  qux Jlatum  mutent  dcorum  con- 
filio  fupcriorum. 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Vide  pmerea  Acioncm&Por- 
phyrioncm  ad  i.  Od.  Hoiatii. 
T  I  RAQUELLUS. 

1  Et  quam-jis  Etrufci  -jates.  ]  Sencca 
lib.  2.  natural.  quift.  ccPUniuslib.;. 
cap.  52.  in  piinc.  fic  inquit,  Tufco- 
rwn  litcrx  no-jcm  dcos  cmittere  fulmi- 
na  exiftimant ,  lo-jcm  enim  trina  jacula- 
ri.  Rwiani  duo  tantum  cx  hisfr-ja-jcrc, 
diumaattribuentes  Io-ji ,  noHurnaSum- 
rnano  ,  raiioraftne  cadem  de  cauftfiigi- 
dioris  ctxli. 

2  Romani  t.ime».~\  Plinius  ubi  fu- 
pra.  Feft.  Pompejus  lib.4.111  fLa.Dimn 
fulgur  appcUabant  diurnum ,  quodputa- 

l-ant  Inis  ,  ut  nsttnrnMm  Snntmajti.  D. 


patens  min" 

Auguft.  lib.  4.  c.  2  5 .  prope  fin.  Rom.t-  a'jr',. 
>H,ait,  -jctercs  ntfeio  qucm  Sum:vanum ,       .  ' 
cui  n.ilurna  fuhmna  tribuebant ,  coluc-r 
runt  ma^is quam  lovcm,ad  qncm  diurna 
fulmina pa tincbmt .  Martianus  Capella 
lib.  2.  Nuptiarum  ,  fic  de  Summano 
inquit ,  Dcnique  omnis  acris  a  luna  dif- 
fnjr.  ,fub  Vlutonis potcftatc  confftit ,  qui 
eti.tm  fummanui  dicitur  :  quaf  fummus 
manium.  Idem  alioloco  ,  Mtines  ,\a- 
quit ,  corpori  humanoprxfules  attributi 
fnnt ,  qm  parcntum  fcminibus  mana-jc- 
runt  quifub  Vlutonis potejlatefunt :  qui 
ideo  Summanus  dicitur  ,  quaft  SummuS 
manium. 

J  Idco  fu'gctr.t!.~\  Plinius  lib.  28. 
cap.  2.  Fulgetras  adorare popyfmis con- 
fenfus  gentium  eft.  Sed  hic  lcgendum 
Toppyfnatibus  duplici  p.  vidc  in  feq. 

4  Efl  autcm  popyfma.]  Legendum 
poppyfna  a  mtnti^a  ,  poptjfmis  prvfe- 
quor,fbilo,  Ariftophancs  in  Pluto, 

E'^HTK77t)  y.y  Jrjo  (Tgotxcvr'  iv.  f  vso. 
Voflea  deusfbila-jit. 

Fxi-jcrunt  igitur  dno  dracones  i  tcmplo. 
Et  in  Vefpis  v.'  a.'v  avatc^aytfjid  cit,cj7' 
(ifulgvrabo  ,  TmTt-Tivo-o-xQ  ,  fibilabunt. 
ubi  interpretcs  traduntmorisfuiiie, 
iw?c  a.cpu.ztti$  TtHTTtv^etr,  id  eft, fulgc- 
tris  applaudcre.  Hinc  Poppyfma  & 
Poppyfmusfibilus.Vide  Suidim  &  Ni- 
cam  Grammaticum  &  Maximumin 
Lexico ,  &  Policyaniim  lib.  Mifcella- 
neorumcap.  3?, 

i  Tbr*r 


iz6  Alex.  ab  Alexandro 

tuimi-  patcris  vina  efrundcbant.  '  Thraces  dum  fulminat  aut  to- 
*>*  m  nat ,  in  coclum  fagittas  intcndunt ,  rati  tonantcm  hoftem 
fLT.S  el*c  ^c*>  q11^111  ipl1  colercnt.  2  Paulo  tamcn  ^Emylioapud 
Biden-  Amphipolim  facrificantc,  fulmcn  c  ccelo  emiffum ,  cjuum 
aL ._   facra  combufIiiTet,rcgni  mutationcm  portcndit,quod  mox 

confcquutum  eft.  '  fuitquc  opinio  harufpicum ,  fulmina 


Toni- 
truj 

tmpa-  magnopcrc  flcri  in  pollutislucis:  *  idco  rcliquias  fulminis 
cum  facrificio  fepelire,difpcrfofque  igncs  in  unuin  cogere, 
&  quadam  tacita  precc ,  terra?  condere  folebant ,  :  quem 
locum  bidcntal  dixerunt.  Nonnulli  impares  tonitrus  boni 
ominis  cffe,  &felicia  portendcrc  volunt :  paresautem, 
diros  cventus  &  calamitates  :  6  alii  matutinos ,  ventum : 
imbrem  vero  ,  meridianos  pra?dicere.  7  Serena  tamen 

tem- 


TtSy 

matu- 

tini , 

mcri- 

dittniy 

fireno 

tem- 

fore 

emifli. 


1  Tbraces.']  Herodotus  lib.  4.  fic 
fcribit,  Tbraces  dum  touatfulguratque 
in  ccelumfagittas  cxcutiunt ,  Dco  tuini- 
tantes  ,  quod  nuUumaliumpr&terfuum 
cjfe  arbitrantur. 

2  Paulo autem  Mmylia.~\  Plutarchus 
in  vita  ipfius. 

5  Fuitque  oplmo  Harufp"icum.~\  Se- 
neca  Natural.  quxft.  lib.  1. 

4  ideo  retiquias  fulminis.\  Seneca 
Natural.  quxft.  lib.  2.Lucanuslib.  1. 

—  %Ar<MS  disper/osfulminis  ignes 
Colligit  &  terra  moefio  cummurmure 

condit , 
Datquelocis  nomen ,  fzcrii  tunc  admo- 

•vet  aris 
FJeHa  cervice  marem.  _ 
Iuvenal.  fat.  7. 
tAtquv  aliquis  fenior,  qui  publicafulqu- 
ra  condit. 

5  Quemlocumbidental  dixerc.~\  Ho- 
ratiusin  Arrepoeticainfinc, 

■  In  trifle  bidental 

Mo-verit  inceflus. 
llbi  Acron  &  Porphyrion  iterpretes 
dicunt,  ld  quod  Iovisfulmine  pcrcuffitm 
efl,  bidental  dici,  bocque  cxpiari  nonpof- 
fe.  EtPcrfiusfat.  2. 
<•£»  quia  nonfibris  ovium  ,  Egennaque 

jubente 
T,ifle)acet  lucij,  evitandumque  biden- 
Ul. 


Aliter  Feftus  Pompejus  lib.  2.dicir. 
quoddam  templum  efle  ita  didtum  , 
quod  in  eo  bidentibus  hoftiis  factifi- 
caretur.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Feftum  fic  potius  fcripfifle,  adlc- 
rit  Scaliger  :  Bidental  dicebant,  quod  in 
eo  bidentibus  hofliis facrificarctur.  Quis 
enim  nefcit  Bidental  omnemlocum 
efie,  qui  de  ccelo  tattus  sft  \  Tantum 
abeft,  ut  templum  duntaxat  dici  de- 
beat.   GloflariumB/V/e»^,  Ti?r©*  m- 

TIRAQJUELLUS. 

6  ^Aliimatutinos.]  Plinius  lib.  18. 

cap.35. 

7  Serena  'jcro  tempeflate.  ]  Sueton. 
inTito,  cap.  io.ubi  interomniamor- 
tis  ipfius  figna  id  ponit ,  quod  tempe- 
ftate  ferena  tonuerit.  Dion.  lib.  57. 
Prxterea  quoque  alia  infeflafivna  evene- 
runt-.multa  enim  fulmina  per  ferenum  de- 
lapfafi.nt.  Hoc  alii  prolxtofelicique 
aufpicio  obfervaverunt ,  ficut  indicat 
illud  Ennianum  apud  Cicer.  lib.2.  dc 
Di  vinat.  fupra  jam  citatum. 

Cum  tonuit  Ixvum  bene  tempeflate  fe- 
renu. 
Et  quod  inter  omina  imperit  Antoni- 
ni  Pii ,  fcribir  Iulius  Capitolinus  in 
vita  illius ,  Fulgur  ccelo  fereno  fin© 
noxainejusdomumveniife.  Idautem 
naturali 


GenialesDies.  Lib.  V.  127 

tcmpeftate  tonuifle  ,  '  hominesque  2aut  ardes  facras 
de  ccelo  taftas  efle ,  triftis  eventus  fuifle ,  &  aufpicii  ma- 
li ,  fxpe  notatum  eft.  5  Contra  vero  Homerus ,  Jovem 
fereno  intonuifle  poft  effufas  prcces ,  felix  omen  &  ratum 
aufpicium  fecit.  •  M.  Craflb  caftra  cjua:  trans  Euphratem 
metatus  fuerat,  bis  fulmine  i&a,  trifte prodigium  &  in- ,"^ 
fandas  csedcs  attulere.  5  Alii  cx  mlguribus  quxdam  publi-  w»<m, 

prha,* 


naturali  rationi  tribuit  Seneca  Iib.  r. 
Natural.quxft.  cap.  i.adfinem,  ubi 
ita  infit,  Idliiinternubcs  cliduntur,  alii 
fcreno  ,  fi  acr  ad  exprimcndum  ivncs  ap- 
tusfuit.  Hamfereno  quoque  coclo  aliquan- 
do  tonaty  (X  eadem  caufa,qu.t  nubilo  aerc 
intcr  fe  collifo.  Etlib.  2.  cap.  8.  Shtarc 
(y  fercno  tonat  ?  Quiatunc  quoque pcr 
traffum  &fccum  aera  ffiiritus profilit. 

1  Homincfque.  ]  T.Liv.us  } .  Decad. 
Iib.  2.  Julius  Obfequens  Piodigiorum 
c71.8j.Sc  87. 

2  .Aut  Jtdcsfac,as.~\  Plutarchus  in 
Craflb  :  id  f.vpiflime  inter  prodigia 
politumfuiflc,  teftantur  Dion  hiftori- 
cus  &  Livius  locis  infinitis,  ccin}. 
Decad.lib.  1. 3.  itcrumque  S.Sc^.De- 
cad.  lib.  7, .  rurfumque  7.  Julius  Obfe- 
qucnscap.  16.  ss-  56.  60.  Scalibi.  & 
Suetonius  in  Domitiano,cap.  \\.  Con- 
tinuis,  inquit,  oHomcr.fihnstot fidgnra 
facta  y  nuriciataquc funt  ,  ut  exclama-jc- 
rit  y  Fe.iat  jam  qv.cm  volct.  TaHum  de 
coelo  Capitolium  templumque  Fla-jijt  ^en- 
tis.  Ittm  demus  Palatin.e  <y*  cubiculum 
ipftus  ,  atqut  ctiam  c  baft  flatuaz  trium- 
pbalii  titulus  excuffits  W  proccllx  in  mo- 
nimeytum  proximum  decidit.  A naftal ms 
(audtore  Voiaterrano  in  Anthropolo- 
gia)  fulinine iclus  periit ,  anno  impe- 
rii  ;6. 

3    Coutra  ven  Homerus.']  Scilicct  li- 
bro  Odyfl".  »0. 
'flc  i<p*  t'  &J^fjS/j(^  ,  rx  J\'  '*Xys 

/wnT/sla  £cl)c 
'AiTlina.  <f(  sCgorl/icri»  *t'  ctiyhiiiv- 

T<&-  C>.VfW7ns 

'T-^oSiv  b*.  v«<ts«v  ,    ^9»ci  '5  Jiiic 
Idcft, 


caL 

Sic  dtxit  precatm  ,  Uuncautcm  audhit 

confiliarius  Jupito: 
Statim  autcm  tonuit  a  fplendido  olym.' 

po 
*Ab  alto  tx  nebulis  ,  Utatus  cfi  autem 
dhinus  U{yffes. 
Et  lib.  2 1.  non  longe  a  fin.  licct  non 
iraclare, 
—  ZaUc  j  ftryl*-'  \ic%Tt\   cni/u.ctlat 

cpeumv , 
TViSmitsvt'  «p  tTetlx  T7V>,uT\eu;  <Ae>J 

cVWvaW, 
Ot?»  pcc  Qt  Ttfcu;  «xs  xg/vx  Tcuc  eiy- 
KvKoiunriM. 
Ideft, 
'Jupitcr  autcm  vatdc  fonuit  figna  ofien* 

dens. 
Lxtatus  efi  poflta  ptrtoltrans  di-jus  U" 

wr«. 

£fuod  ci  monflrum  mifit  Saturni  filiut 
•vtrfuti. 

4  M.  Cra/fii.']  Plutar.  in  vita  ipfius, 
ubi  de  prodigiis  mortem  Craflbrum 
praxedentibus  loquitur. 

5  ^ilii cxfulguribus.]  Sencca  lib.  2. 
Natur.  quxft.  cap.48.  Privata  enim, 
inquit ,  ful^ura  neqant  ultra  dccimum 
annum  ,  Publicaultra  tricefintttm  poffe 
diffirri.  Pliniuslib.2.c. 52.  infine,  fic 
icribit  ,  Caterumexifl.mant  non  ultrtt 
dcccm  annos  portende;  e  privata,  praitr- 
quarn  aut  matrimonio  primo  facla  ,  aut 
natali  dit,  Publica  non  txtra  t;  :celimum 
annum  ,  pr.eterquam  in  dcduclionc  oppi' 
dorum.  Et  de  his  duobus  Juvenalis  fa- 
tyr.6.  loquitur, 

i/ltqut  ainjui  s  fenior  ,  qui  publicafune- 

ra  condit. 
Plcbejnm  in  Circopofitum  ffl  &  in  ag- 

zere  fatnrn. 

1  Zx 


Il3  A  L  E  X.  A  B    A  L  E  X  A  N  D  R  O 

Tuigu-  ca  adnotarunt ,  alii  privata :  Publica ,  non  ultra  trigefi- 
raJ°~  mum  portcndere  annum  ,  nifi  in  dcditione  oppidi:  priva- 
ria,pe-tZi  non  ultra dccimum augurium facere ,  nifi  in  fponfali- 
ft'fer*>  Dus  &  natali  dic  aufpicata :  cx  quibus  cjua?dam  poftularia, 
litria,  alia  pefHfera ,  plcracjuc  conliliaria  dicta  funt:  aut  monito- 
*»««-  ria  vel  auxiliaria,  hofpitalia  vel  regalia,  ~  nonnullape- 
auxl.  remptalia,  qux  fupervenicntium  tulgurum  fignificatio- 
MarU,  nem  pcrimunt.  :  Ea  enim  tantam  vim  habcnt ,  ut  cjuic- 
tTia,  f[uid  alia  poi tenderent ,  illorum  intcrventu  tollatur.  Quod 
regaiia,  Vcro  intervcntu  fulminis  portentum  eft ,  alterius  figniHca- 
Kuiu.  tionctollincquit:  +  pcftircra  mortem ,  poftularia  facrifi- 
Trium  ciorum  cmendationem  admonent.  Pars  multo  maxima, 
•£*  ™'"  tria  fulminum  genera  fecit :  confiliarum ,  cjuod  poft  cogi- 
gmera  tatum  negocium  fupervenit :  au<5toritatis,  cjuum  poft  rem 
!Cl  Pcr^c<^ani  >  bonum  aut  malum,  cjuod  ruturum  fit ,  pra?- 
dicit :  ftatus ,  ubi  ncc  opinantibus  nobis  fulmen  interve- 
•^r§«-  nit.  Qiia?  vero  fortuita  iunt  &  in  cafu  pofita ,  nulla  ratio- 


pluri 
tnos. 


I  Ex  quibus  quadam.~\Dc  his  fe- 
ptem  primis  Scneca  d.  lib.  Natural. 
quxft.  cop.40.  &  prxterea  de  Poftula- 
ribus  FeftusPompejus  lib.  14.  Pojlu- 
laria  fulgura,  inquir  ,  qu.t  -jotorum  ,  aut 
facrificiorum  /pretam  re/igionem  defi- 
gnant.  Peflifera,qua:  mortem  aut  exilium 
ejieridnnt.  * 

COLERUS. 

*  Recenfct  ibi  Seneca  -,  Poftularia, 
Tslonitori.i,  Peflifera,Fallacia,Dentaria, 
Pere.-.ptalia  ,  ^idteftata  ,  ^itterranea, 
Obruta  ,  Rtgalia  ,  Inferna  >  Holfitalia, 
•AiMiliaria. 

tiraquellus. 

2   Konnulla  peremptalia.  ]  Idem  Fe- 


ne 

fecundx ,  fecunda  primx  cedat ,  quod 
8cplanedeclaratalibieodem  lib.  ubi 
de  Pofiularibus  loquitur. 

5  Ea enim  tantamvim  babenl.~Quod 
jam  ex  Fefto  diximus ,  &c  id  prxterea 
fcribit  Seneca  d.lib.2.  Natural.  quxft. 
c.  54.  Cujus  hxc  verba  ,  Summam  effe 
rjim  fulminum  \udicant  :  quia  quidquid 
aliaportendunt,interventusfulmini(tol- 
lit.  S^uidquid  ab  hoc  portenditur,  fixum 
ffl  ,  nec  alterius  fi^nific.ttione  minuitur. 
Quidquid  exta,qnidquid  aves  minaban- 
tur,fecundofuimine  abolebitur.  X£uidquid 
fulmine  denunciatum  ,  nec  extis  ,  nec  ave 
contraria  refellitur.  Sed  hxctamen  con- 
feftim  roprobat ,  ut  ibi  viderc  poteris. 

4  Pejtifera  mortem. }  Feftus  Pompe- 
jusd  I.14.  additautexilium,utetiam 
facit  alibi  eodem  libro,ubi  de  Poftula- 
ribus  loquitur.  &  anteeum  Senec»  d. 


flus  aucTroritate  Gracchi  d.  loco ,  ubillib.Natur.quxftcap.49.  Peflifera,quA 


tamen  corrupte  \c°hur,Parentalia.  Ea 
enim  a  perimendo  dicta  funt:  quia 
fcilicet,  utilledicit,  portcnta  vi  iua 
perimunt  duobus  modis  prioribus  tol- 
lendis,  aut  majore  manubia,  ut  tertia  | 


mortem  exiliumque  portendunt. 

S  Pars  mutto  maxima. }  Hax  ufque 
ad  ea  verba ,  Ex  a-jibus.  funt  Seneoee 
ubi  fupracap.  39.  ex  au&oritate  Ce- 
cinnx. 

1  Ex 


Geniales  Dies.  Lib.  V. 


129 


'ne  fubnixa ,  divinationem  non  rcciniunt.  '  Ex  avibus  ve-  •*?* 

n  r  •  n  ofanes. 

ro,  au°ures  cjuaidam  oicines,  cjualdam  prarpctes  notarunt:  ^ves 
ofcines cantu ,  prapetes volatu augurium taccrc ,  & i\\tu- W 
ra  pra^diccre.  :  Semper  enim  cantus  ofcinisquum  llniftcr 
eft ,  fecundiflimus  fuit.  3  Ex  prarpctibus  autcm  aquila, 
vulture  &   butconc ,  fanquali  &  immufylo ,  4  lartantur, 
casque  felicis  eventus  cflc ,  cum  ingentibus  alis  patulae  & 

porre- 


ibi, 


1  Ex  avibus.]  Servius  in  lib.  1. &n. 


.Asbice  bis  fenos  Utanteis  Mgmine  cjc- 
nos, 

^Etheri.tquos  lapfit piagtt  Jovis  alcs 
aperto 

Turbubat  ccelo. 
I»  ttugiiriis ,  inquir,  nonfdnm  Arxt  con- 
fideraniur :  ftd  volattts in prJpetibut  & 
canfus  if>  ofcinibus  •  quia  >.;■>  o»:<it< ,  ntc 
imnibm  d.ini  attvtrid,  Lt  lib.3 .  Aneid. 
in  eumlocum. 

Et  volucrum  UnvttU  &prkpetti  Vmina 

jffJH.f. 

,  ivt  ■ ,  inquit  Setvius ,  ofiintefitni  ,  .v.tt 
pr.cpetes.  Ojiin.c  s.b  os  &  cane  dict4,ci  t 
futur.t prsdiamt :  * pra-pctes  rjero  d  vo- 
Utu :  fsd  pr.tpetcs  aut  fuperiora  ttnent, 
fy prapttei  dicuntur  -.  aut  iaforitm  ,  & 
infcr.t  appiU.viiur.  Prxpetes  auttm,qnia 
tntne.t  avts  fnperiora  temnt  voianas. 
Acjtoji  in  Horatium  Carminumlib.j. 
Odei^.ibi, 
Ojiintm  torvum  prece fufiitab» 
Solis  ab  ortu. 
Ofiine.t,  inquit,  avesdicuniur,  quX  voce 
f.ururium  f.uir.nt  :  pr.epeirs  qu.t  volatu, 
cVcitat  illud  Virgilianum.  Ltdcpr.t- 
petibus  quoque  loquitur  F.  Pompejus 
I.14.  in  duobus  locis,  6:  Gellius  1.6-c. 
item  6.  Cicero  autcm  lib.2.de  Natura 
deorum  alitet  has  diftinguit.  Jitque 
thx  .ton  capcrtntut  quidcm  nifi  hominum 
ration*  atque  fAertia  :  quanqu.tm  aves 
quafdam  <y  alites  &  ofcines  ,  uthoflri 
ttugurei  appellant ,  rcrum  .tugurandarum 
caufa  ejje  natas putamus.  Idcm  Cicero 
de  Divinat.  lib.  I.  Eademque  ejpcit  in 
ttvibus  divina  mens,  ut  tum  huc,  tum  il- 
btcvolentalites ,  tum  d  dt.xtra  t  titm  d  &  inemufiulum 
Tom.  U. 


finiftrapartc  canant  oftinef.  Et  apertius 
Epift.famil.  lib.6.  epift.  quoque  6.  ad 
Cednnam  ,  tton igitio  cx  aiitis  volatu» 
ncc  cx  cantu  frnifi, 0 ofcinis  ,  ui  i-i  nofirtt 
difitiplintt  eff,  necex  Iripudits  fA;fiimist 
aut  f.mniis  tiii  au^mor :  fidhairo  alitt 
qxx  cbfirvcm.  Et  apertiflime  Plinius 
Ub.fO.  cap.IQ.  Kuncde  ficif»doc>d:>:e 
ditamns  ,  qui  in  du.ts  divid itur fpeac , 
ojciim  &ttlitet :  iUarum gneri  cttntus 
o,:.<  ,  fjij magnitudv diffrrer.ti.nn  drdit. 
It.tqut  prxtcdtni  £.■*' o,di»c.  Ex quiinis 
intelligis  hos  alitcs  vocare  ,  quos  illi 
/ijvr/f/f/appellant. 


COLERUS. 
*  Verius  ofien  qu.ifi  occtn  dicitur, 
Scribitur  c<  obfien.fTOtbt.en.  Sicut  ob- 
tendo,  obftendo.  unde  lit,  oftcndo. 

TIRAqtlELLUS. 

2  Semperenimcantusofiinis.']  Set- 
vius  lib.^.Ancid.  in  cumlocum, 
Sotaque  culminibus  ferali  carmine  hui» 
Sm  e  qutri  Cjr  Ungas  in  fittum  duce,  t 
voces. 
Onmts,  inquit,  aves  ofcines,  bon.e  :prx* 
petes  maUfitni  ,  &  contra. 

}   £.v  prapttibus  autem  aquila  n  Fcft. 
Pompejuslib.i.  QOn  longc  pc  r.c. 

has  omncs  aves ,  intet  alitcs  ^onit, 
quas  hic  praepetcs  appcllat :  nam  iiiprt 
diximus  eafdcm  cfle  alitcs  8cpwpe- 
tes. 

C  O  L  E  R  U  S. 

4  f.ttantur.']  Gloilarium  vocat  l.n- 
mufulum.  Aliter  iimmjhdum  :  ncciion: 

1    Sl&f- 


130  Alex.  abAlexandro 

Jtots  porrecta?  volar.t.  '  Quafdam  dixcre  funcbres,  quir  omine 
■£££  averfo  aliquid  fieri  vetant :  :  nonnullas  fupervagancas, 
5M  €,-  qua?  cx fummo  acuminc  cmittunt  vocem  :  :alia  caduca au- 
fpicia ,  cum  in  tcmplo  pcr  augures  mctato  alicjuid  excidit: 
+  plcracjiic  ciivia,  cjua;  difficultcr  cveniunt.  J  Acjuiia  X\  dex- 

tra 

TIRAQjJELLUS. 


nex. 

^Avfpi 
ci.t  ca- 
dac.t. 
Cli-jia. 


I  Siuafdam  dixerefuneb) es. ]  Pliniiis 

lib.  1  - , .  c.  /  2.   In.tHshic.ttas  avcs  vocar, 

cornicf ii),corvum  c<  bubonem.de  bu- 

bone  fic,  tagui  rniintiD.Bubifuiicbrij  r> 

maxrn.e  ',(b',;n:nati<s  ,  publicii  prxcipue 

ausf:cu.<,dcfi,t.t  iiiuiit  :  nectantnmde- 

filata ,  fed  di,a  eti.rm  &  iaacceffa  :  .no- 

cii.1  manfti um  ,   r.ec  c.in: u  aliquo  vocalii, 

fdgc.n.tn.  Itacptt  in  urbibus  aut  omnino 

luce  vijus  ,<lit  um  oflentum  efl.  Priv.Uo- 

rum  domibui infldentem  plurimis  fcio  non 

fuiffefeial:  m.  Volat  nunquam  ijho  libuit, 

fed  tranf-jcfUs  aufeitur.  Capitoliiccllam 

ipftm  intravit  Sex.Papillio  Iflro  ,  L.Pe- 

dan.o  fojf.  propter  quod  nonis  /Martiis 

v.rbs  luflrata  esl  eo  anno.   Incendiariam 

prarterea  avem  inter  inaufpicatas  enu- 

meratcap.  i^.  ejnfdem libri,  Inauspi- 

cata  efl  ,  incjtiit,  &incenc!iaria  avis, 

propter  ijuam  fepenumero  luflratam  ur- 

bem  invenimns,ficut  L.  Cafiio  f>  C.  \la- 

rio  Cojf.  quo  anno  &  bubone  vifo  luflrata 

efl.  Ovidiuslib.  1.  Amorum,  eleg.  t2. 

de  inaufpicatis  avibus  fcribit, 

llle  dedit  turpes  raucis  bubonibus  ttm- 

bras, 

Vuituris  in  ramis  CjTflrigis  ova  tulit. 

Statius  Thebaidos  $ . 

— .  Dirx flrident  in  nule  volucres 

"Kotbtmstque gemunt  (fiiges,  Zffcralia 

bubo 
Dir.i  canens.  ___ 
Idem  Ovid.  Metamorphof  5.  bubonem 
ignavum  fjT"  diri  ominis  vocat, 
Fcedaqne  fit  volucris  ,  venturi  nuncia 

/w.fus 
Ignavus  bubo  ,  dirum  mortolibus  omen. 
Vocat  6c  prophanum ,  id  eft  exccran- 
dum,  c\:  peflimi  ominis,  L  6.  Metam. 
_— .  Te&otjne prophanus 
Incubuit  bubo ,  tbalamique  in  cnlmine 
fedit. 


Vmereum  prarterca  lib.  9.  vccat, 

Ter  omcit 

Funereus  bubo,  latali  carminefecit. 
AUius  Lampridiusin  Commodo ,  in- 
terprodigiaejufdem  Commodi  mor- 
tem  prscedentia ,  fcribit,  'Buboncm 
etiamfupra  cubiculum  e]us  d.prehenfum 
cffe  tam  Bjomx  quam  Lanuvii.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 
*  Servius  in  fragm.  Sane  bubo ,  fi. 
cujus  xdes  infederit ,    C>  vocem  miferit, 
mortem  fignificare  dicitur.    Si  autem  de 
buflo  fudem  ad  teflam  detulcrit  inccn- 
dium  xdibus  po.tendere.  Hxc  igitur  avit 
dicelatur  inccndi.uia  ,   0"  Spinturnix, 
CjT*  ambuflanea. 

TIRAQUELLUS. 

2  ^onnuUas  fupervagane as.~\  Feft. 
Pomp.  lib.  1 7.  Supeiv.tganea  ditebatur 
ab  auguribui  teoit  ,  qux  exfummo  cacu- 
mine  vocem  emiftjfct :  diaa  ita  ,  quin 

fuper  omnia  vagatur,  ac  canit. 

3  ^ilia  caduca.  ]  Idem  Feftus  lib. ; . 
non  longe  a  fiu.  Caduca  auspicia  di- 
cunty  cum  aiiquid  in  templo  excidit ,  vel- 
uti  virga  c  manu. 

4  Pleraque clivia.lldem  Feftus  eod. 
lib.  Cli-jiaausbicia  diccbant,quje  aliqu:d 
fieri  probtbcbaiit  :  omnia  dijficilia  ciivia 
vocabant,  tmde  &  clivia  loca  ardua. 

5  .Aquil.tft  cx  dextra  parte  venit.~} 
Suetonius  in  Claudio,  c.7.  Evenitque, 
v.t  primitut  ingrcdienti  cum  fafcibus  fo- 
rum  ,prxtcrvolans  aquila  dexteriore  bu- 
meroconfideret.  ficinVitellio,  cap.  9. 
Prxtermijfo  agmitte  Ixtum  evenit  auspi- 
cium  :  fiqtddcm  d  parte  dextra  repente 
aquila  de-jolavit :  luflr.tti/i/wfi^nis,  in- 
grelfosviamfenfimantecef.it.  &  ln  Do- 
mitiano ,  c.  6.  in  fin.  De  qua  vicloria. 
prkisprafagiii  ,  quam  nuncii*  c.mperit. 
Siquidem  ipfo  ,  quo  dimictum  efl ,  dief 
jiatuam  ejus  t\o;ruc  infignit  aquila  cir- 

cumplexa 


Genialf. sDies.   Lib.  V.  ^S1 

tra  cx  partc  venit,  fclix  omen  facit ,  '  &  magnarum  rcrum 
aufpicia : 2  cjuas  cjuidem  volatu  augurium  facere ,  prxcipue  AuW^ 
fi  ftridentibus  alisevolare  vidcant,  omen  futuri  maximi  jqu* 
boni ,  ac  lacta  &  magna  portendere  dixerunt.  5  Vulturcs  '*  o 
quoquc  Romulo  in  condcnda  urbe  prafens  aufpicium  fe-  *^JJ| 
ccrc.    Scd  tamcn  vulturcs  aquilarum  fcetus  implumcs  oc.-ia.tu. 
cidiffc ,  nidofcjue  evertuTe ,  ipfofcjue  a  paftu  pcdibus  &  ro- 
ftro  abcgiiTc, +  Tarquinio  Supcrbo  cxiiium,  &  regni  amif- 

iloncm, 


cumplexapennis  ,c\angorc  s  l.ct  iflimos  edi- 
dit :  pauloque  poji  occifum  .Antonium  ud- 
co  vulQ.it um  ejl,  ut  caput  ejus  quoque  ap- 
portatum  vidiffef plerique contendcrcnt. 
ApiidLivium  r.Dee.lib.r.  &  Diony- 
fium  lib.  5.  lcgimus  qucmadmodum 
aquila  Lucumoni ,  qui  poftca  L.  Tar- 
quinii  Prifci  nomen  adeptus  cft ,  Ro- 
mam  commigranti ,  regni  augurium 
fccit.  Alithcrla  fenex  ille  Odyflea  1.2. 
cx  Aquilarum  volatu  cV:  genarr.m  la- 
ccratione ,  rcdinrm  Ulyllis  is:  proco- 
rum  interitum  auguratur,  &:  Tiiamus 
lib.  Iliados  14.  ab  Hccuba  admonitus, 
Jovem  orat,  utaquilam  mittat ,  cujus 
volatu  in  bonam  fpem  erectus,  aulpi- 
cioquc  fecundo  confifus  ad  navesGrat- 
Corum  Cclc  conferat, 
Y\'i(jt\ov  </['  oiccvov  7a></v  aj-ftXov  ,   cc 

Tt  CTVl  OLTrii 
4>/XtoI©-  ilteV(2v,)l)  KX££T©-  i cfi  fJli- 
JfCBV 

Aifcjicv,  o'c>(>a/xiv  ettJTo;  cv  0<p6sL>.fjic.77t 

vo)\aac, 

T(i  mVUtJV®*  5TT  Vlifl^  Iflt  JbVtXWV  TO,- 
■A/^IOMCV. 

Ideft, 
Tdittt  autem  alitcm  vclccem  nuncium, 

quitibiipfi 
DUcttifunin '  inter  alites  ,  &  Chjhs  for- 

tiludo  efl  maxima, 
7),  \trum,  ut  eum  tpfi  oculis pcrcipien <, 
Hot  frctus  in  navcs  eam   "D.waorum 
cquitum. 
r    /■/  maynarum  rerum  auThida.  ] Sc- 
. neca  lib. 2.  Naturalium  quxit.  cap.  52. 
Cur  ,  inqtlit  ,  aquilx  Ijic  bonor  datus  cfl, 
ut  magnarum  rerumfaceret  aushicia  ? 
2  liuas  qnidtm  volatu  ttngurium  fa- 


ccre.]  CorncliusTacitus  lib.  i-t.Ixtum 
auguiium  Fabio  falcnti ,  e\eia!niqucy 
quem  in  hellum  cogebat ,  ipfj profeclionut 
d:c  ,  aquila  lcvi  mcatu prout  agrr.tn  ince- 
dci ct ,  vclut  Du.x  vix  pr.cvol.tvit ,  lon- 
'Jumquc pcr  fpatium,  it gdudentium  mi!i- 
tnm  c'iarnor,va  quies intctrii  ' 

ut  haud  dubium  macnx  &  *j  oijrerA  ni 
omcn  accipcrctur.  Dionin  AugUlt6,l!lC 
{'cr\b'lt,('.cf.iri aquila  ftatim  imtofxdc.  e 
cum  amiobus  (Antonio  fcilicct  &  Lc- 
pido)  fupra  tentoi  mm  jht  it ,  n:oxqiu  ccr- 
\  1 1  ,'.('  1  advAantcs,  qr.i  cx  aiis  c]ui plu- 
mtuevetiert  conabantur  ,  occidit .-  itatjui 
ex  utnque  •oiftorUm  portendit.  HxC 
Dion  lib.47.  inprinc. 

5  Vultures  qmque  Romuh.~\  Livius 
r.Decad.lib.  r.  Dionvfius  Halicanraf- 
ueuslib.  1.  Plutarclms  in  Romulo  6: 
omncs  ubique.  Et  quod  vultures  d- 
ciant  bonum  aufpicium  rcftis  eft  Ap- 
pianuslib.:.  bellorumCivilium.  Sta- 
tiuslib.;.  Thebaid. 

j\n>:  -joiit  angnriit  melior  quam  vultur* 
UbiLuftatiujintcrpresfcribitjVultu- 
rem  folerc  bona  omina  augurantibus 
fcrrc. 

4  Tarquinio  Superbo.~)  Et  alia  ex  lrac 
avc  aufpicia ,  vide  apud  Herodotum 
lib. ; .  ubi  Dario  cum  feptem  Perfis  di- 
fceptante  ,  aparuerunt  feptem  accipi- 
trum  paria,  inleftantium  duo  pnri3 
vulturum  ,  cofqrre  vellicantium  &;  in- 
reftantium  Plutarchum  pr0bl.cap.9j. 
&  in  vita  Mairt.  Dion  hiftoricus  au- 
ftor  eft lib.46.  poft  C.Carfaris cadem 
Octavio  inCampum  Martium  defceri- 
dcnte  vrrltures  fex  augurium  fecifle : 

mox  vcro  apud  milites  condonanti 
/  1  duodccim. 


gentes 

«"&»- 
ri.i  po- 
tifii- 

YrlHtn 

ebfer- 
variat 


i$r  Alex.ab  Alexandro 

fioncm,  qua?  mox  fequuta  funt ,  portcndcrunt.  T  Aquilam 
Tarquinio  Prifco  pilcum  dctraxilfe  in  fublimi ,  dcindc  ca- 
tiri  repofuifie,  rcgnum  ominatain  ferunt :  2  ficut  Ariftan- 
der  aquila:  augurio  victorcm  Alexandrum  prxdivinavit. 
Kurfus  corrcptum  jaculum  c  manu  fatcllitum  abftuliifc ,  & 
in  prolundum  dcjccifle,  5  vclut  prodigiofum  oftentum 
Dionyfio  exilium ,  &  rcgnumfibi  abrogari,  funeftafque 
calamitatcs  prannonftravit.  4  Fuitquc  diu  quadtionis ,  an 
fanqualis  &  immufylusintcr  aquilas  ccnfcndiforcnt:  quo- 
rum  vclatus  licct  zvo  piiore  incognitus  fccundiiiimos  ha- 
bcrc  cvcntus  ccnfcbaair. '  Cumqtie  ex  avibus  omina  mul- 
ti  obfcrvarint ,  prarcipui  fucrc  Carcs ,  6  quibus  rex  Caras 

ex 


duodccim.  Id  adRomulum,augurium- 
que  cidem  oblatum  refcrens ,  regno 
«poque  cjus  conftanter  fepotiturum 
fperabat.  Idem  in  Vitellio. 

I  lAcjMlam  Tarcjui/iio  /■'/■//ce.jLiviUS 
j.Dccad.lib. i.  dc  Lucumonc,cuiTar- 
quinioPrifco  cdidere  nomen,loquens, 
hi  carpento  fedenti  cum  uxoi  c,  acjuilafu- 
(penftsdemijfa  leniter  alis ,  pileum  au- 
fert  :  fupcrque  carpentutn  cum  magno 
clangore  volitans  ,  turfus  felut  minijierio 
diiinitus  mijfa,  capiti  apte  reponit :  inde 
fublimis  abiit.  ^AcceptJJi  id  augurium 
dicitur  Tanaquil,pcrita,  utvulgo  Hetru- 
fci  ,  c.-tlejliurn pndigiorum  muher  cxcefa 
&  alta  fperare  virum  jubet :  cam  alitem, 
ta  regionc  cceti ,  &  e\us  Dp;  nunci.-.m  ve- 
?iiffi  :  c.rca  fummumculmenhorntnis  au- 
fpiciumfvciffe :  /ez-ajfc  humanofuperpoft- 
tum  capiti  dccns,ut  di-jinitus  tidem  rcd- 
dcret.  eadcm  fcre  fcribit  Dionyf.  1.  3. 
2  Sicnt .Arijlander.}  Plutarclius  in 
Alexandro.  Q^Curtiusl.4.  non  atpti- 
lam,  fed  corvum  glcbam  unguibusfe- 
lentem  fuiflc  fcribit. 

}  felut prodiqiofum  oflentum  Diony- 
Jioexilium.}  Plutar.  in  Dionc.  Scd  &: 
aliaex  aquila  aufpicia  vidcapud  Ho- 
mcrum  lib.  r  5  .irerumque  ao.odiflea:, 
Xenophontem  Psdia:  Cyri  lib.  2.  itc- 


Siculuml.16.  c.6.  Virgil.  I.12  Aneid. 
Valerium  maximum  lib.  1.  cap.  4.  ubi 
de  M.  Bruto  &  Rege  Dejotaro  ,  Pli- 
niumlib.  15.  cap.  1  5.  cklib.25.  cap.5. 
Suctonium  in  Galba  ,  cap.  1.  &  4.  & 
in  Vcfpafiano,  cap.  5.  Plutarchum  in 
vitis  Timoleonis ,  Eruti  &  Marii ,  & 
inlib.  declaris  mulier.  cap.  15.  tk  in 
Parallelis , cap.  n.  Appianum  bello- 
rumCivilium,lib.4.  Juftinumlib.12. 
ad  nn.  cklib.20.  ubi  de  pugna  Croto- 
nicnfium  ,  &  Locrentium ,  &  iterum 
lib.  25.  adfin.  Alianum  de  nat.  Ani- 
maliumlib.  15.  c.  r. 

4  buitque  diu  <7«.fy?/W.r.]Plinius  li- 
bro  10.  c.7.  &  videLivium  r.  Decad. 
lib.  t .  Et  Fcftum  Pompejum  lib.cj.ubi 
de  Immutculo  alite  loquitur ,  &  Ju- 
lium  Obfcquentem  Prodigiorum  cap. 
65.  ubide  Sanquali. 

5  Cumcjue  ex  a-jtbus  nmina  multi.  ] 
Et  intcr  csteros ,  prxter  eos  quos  hic 
noftcr  auftor  numerat,  Vafcones,  Hi- 
fpani  ck  Pannonii  ex  Alio  Lampridio 
in  Alexandro  Severo.Quod  Sc  de  Pan- 
noniisafltverat  Spartianus  in  Septi- 
mio  Scvero. 

6  jQuibus  Rex  Caras.]  Pliniusl.7. 
cap.  56.  .Au^uria  cx  a-jibtu  Car  ,  d  cju* 
Caria  appiliata  ,  repetit  ,  ttbi  dicit  Tirt- 


rumquepofteal.  6.  expeditionisCyri  i  fiam  thebanum  auspicia  a*jium  repe- 
non  uno  in  loco.Ciceronein  lib.2.  de  riffe.  Vide  Polydor.  Virgil.  Urbinatem 
Divinat.  ubi  de  Deiotaro ,  Diodorum  1  lib.  i.  c.  24.  de  lnventoribus  rerum. 

1  Pojiea.2 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  *33 

cx  avibus  aufpicium  dedit  primus. '  Poftea  Arabes,Phry-^'"'- 
ges ,  Ciliccs,  Pifida? ,  Pamphilii ,  & 2  Galli ,  avium  can-,™™ 
tus  &  volatus  rcligiofe  obfervarunt :  cx  quibus  vcra  aufpi-  «  wrf- 
cia  ominati  funt :  cjuibus  obfervatis ,  haud  fecus  cjiiam  ex  l"^~ 
oraculis  cventa  rcrum  &  negociorum  pra-fumpfere.  5  Sa?-  £*wrf- 

Ftamen  vulturcm  in  a?dem  Iovis  ,  aut  deorum  volafle, '!'" 
n    •  i  ■  bus,cor 

prodigiiloco  receptum  cft:  ldeo  velut  portentum  mahcjue  w^ 
aufpicii ,  procuratum  riiit.  *  Si  tamen  vulturcs ,  corvi ,  &  "V"J" 
aquila?  in  unum  coirent ,  coedem  haud  dubiam: 5  &  fi  %p~-g*iis. 
es  volantcs  a  rcclo  fleftercnt  curfu ,  &  rctrocederent ,  in-  £ v . 
fandam  nautis  tcmpcitatem ,  &  mareprocellofum^mox^r. 
turbines  &  fluclus  prxnunciarunt.  Ciconiam  non  ut  smies Exc!- 

i  •     c.m.t. 

)di- 


T  P«/?(v*.]Dehis  fexprioribus  nun- 
cupatmn  tradit  Cicero  lib.  i .  dc  Divi- 
mt.  nonfemel,  &  iterum  i.  Etpn- 
lerca  de  Arabibus  Philollratus  in  vita 
Apolloniilib.  i.cap.14.  ^Arabctfm- 
cjuit,  ab  «vHnu  ,  nonjccus,  atque  ab  ora- 
culis  ,  eorum  qu.t  venturafunt ,  aunuria 
captant.id  autcm  affequimtur  (ut  ttjtmt) 
diaconum  cordc,aut  cpattin  cibis  affum- 
fto.  De  Phrygibus  Juvcnalis  fatyr.6. 
Divitibm  rcsfo  \Jk  d.-.bu  Phryx  augio; 

&  Induf 
Conduilus  dabit  aflroritm. 
Nam  Pbrygcs ,  Ciliccs  &  .  Arales  (ut 
fcribit  Cicer.  lib.  r.  dc  Divin.)  avium 
figmficaticmbut  plttrimum  obtempera^je- 
runt :  qw/d  idcm  failitatum  in  Vrnlnia 
fe  acccpifft  inquit.  Et  de  Cilicibus  Ta- 
citus  lib.  18.  non  multo  poft  princ.ubi 
tradit  fcientiam  aitemquc  arufpicum 
Myram,  aut,  ut  alii  legunt,  Tb.m.  jt  ttm 
Cicilia  accitam  in  templum  Paphis 
Vcnerisintulifle. 

i  GaBi.~\  Nuperdiximusde  Vafco- 
nibus,  qui  Sc  ipfi  Galli  funt. 

J  S.tpe  etiam  1'ulturem  in  .edc  lovi  t.  ] 
Livius ;.  Decad.lib.  7.  Adde  &fre- 
cjuenti  foro  in  tabcrnam  devolalTe. 

4  Si  t amcn.  ]  Dion  hiftoricus  Ro- 
tna.  lib.  47.  poft  princip.  ubi  prodigia 
Lepido  fafti  defcribit,  iic  inquit,  Vul- 
tures  complures  in  templo  Gcnii  P.  R.  ac 
Ctnwdix  infcdcrant ,  qtiibut  adbncin 


proc 

eodem  toco  commorantibus ,  c.edes  ill*, 
qua.es  olim  Sjllaprofcriptionc  ufiti  fut- 
rat,  editafunt  ,  ac  tota  urbs  cadavtribus 
implcta.  Eodemlib.  ubideprodigiis 
qu.c  pugnam  Philippeniem  prsecefle- 
rant ,  (ic  fcribit  ,ht  ( qutd maxime pcr- 
nicicm  tisjigni/icazit,  :ta,  ut  hoflei  quo- 
qite  id  animadierlertnt )  mitlti  Vttlturet 
ali.cquc  aves  ,  qua:  cadaverii/us  pafun- 
tur ,  fuperfolotipfos  ,  cxereitumfcilieet 
Caflit  <y  Bwti  ,-jolarjcre :  incvs  intititi 
fitnt ,  tembilemqut  c/angoicm  &fl,ido- 
remcdidciunt. 

r  Et Ji grues volantcs.]  Virg.Georg. 
lib.  1. 
— —  "Hunquam  imprndentibut  imbtr 
Obfuit :  aut  illum  furgentcm  'jallibui 

imis 
^Acriaifugtrtgrues. 
Etlib.ro.  Aneidos, 

jQuslcsftb  nubibus  atrU 

Strimcni.t  dant Ji«nagritc<,.itque  .etbt- 

ra  '.1  anant 
Cum  fonitn,  fugiuntqut  notos  clamore 
ficundo. 
Kamgruc.t,  \nc^x\t,  fignificant  tcmjicfi.t- 
tcm  futuram,  citatque  priorem  illum 
locum  Virgil.  Georg.  r.  Horum  etttm 
(notorum  fcilicet)  calorem  fugiunt  ,cum 
rt-jcrtttnturin  Tbraciam.VWwlus  autcin 
lib.  1  S.cap.  5  ^.coquc  ult.Gr«u,inquit, 
filentio  pcrfublime  rJtUtttesferenitateM 
fignificani. 

J  ;  1   ricxi- 


154  Alex.  ab  Af.xandro 

prodigium  facere  dicunt ,  fed  in  auguriis  non  dubiam  fcrrc 

Txm-  concordia?  fignificationcm.  '  Proxima  eft  accipitrum  na- 

«/»»*•  tura :  prxcipuum  vcro  genus,'  quod  circum  appellant, 

altcro  pcde  claudum ,  quod  fortunatum  nuptiis  &  pccua- 

ixmd-  riaj  rci  opinati  funt.  '  Contra  miivus  diri  malicjue  ominis, 

"*'"•      fcmpcrquc  infortunia  pracmonftrarc  crcditus.  *  Triorchcn 

txfai-  vci'0 ,  cui  principatum  dedere  augurcs , ■  &  falconem  feli- 

'■6l;e-    cis  cventus ,  futuriquc  maximi  boni  fpcm  habcrc  augurio 

expcrtiiTimocompertumcft.  Eft  autcm  triorchcs  qucm 

Exbu-  butecnem  antiquitas  dixit,  quique  tres  tcftcs  habcat,trior- 

temt.  cncs  diclns.  Falconis  vcro  auqurium  tam  aufpicatiiTimum 

Thufcis  fiut ,  ut  vifo  augurio ,  Capuam  in  folo  feliciiTimo 

ccndidcrint.  6  Dario  accipitrum  vifio  duo  vulturum  paria 

Expico  vellicantiiim,  omen  fuit,  quod  c  conjuratis  fumpto  fuppli- 

^1"-  cio,  haudmulto  poft  Perfarum  regno  pctiretur.  7Picus 

vcro 


1  Troxima  e(l  nccipitrnm  natura.~\ 
Quorum  auguriumefle  bonum  aftir- 
mat  Str.t.lib.}.Thebaidos,fubjungens 
iis  qus  fupra  diximus  de  vulturc, 

—  Etaltis 

Defu^er  accipitres  exnltavere  rapinix. 

2  Qucd  circum  appellant. ] Pli  n.  1.  ic . 
csp. 8.  Homerus  auttm  L15.  Odyffei 
Cireum  pro  felici  augutio  memorat. 

^ic  agjto/  «770  V  i?ri7rlz.TCi  th^io;  OfttSi 

Et  paulo  poit : 
Ti./Y.y.xy'  ajt  a.va>  3*S  i7r\oClo  flfyit 
cpv/c. 
XJbi  tamen  Andrxas  Divus  vertit  u!p- 
x(l^,  ttccipiter.  *  Afud  autera  cx  acci- 
pltribus  aufpicium  videbisapud  Hcro- 
dotumUb.2. 

COLER.US. 
*  A vis  circanea  dicta  alias :  &  Mil- 
vus.  Sicautcin  dicituridco,  quiacir- 
cando  agros  oberret. 

f  IRAQllELLUS. 

3  Contra  j\U!-jus.~\  Pliniuslib.  TO. 
eap.  ro.  &  cap.  1 8.  &  vidc  Jul.  Obfe- 
quentcm  Prodigiorumc.yr. 

4  Triochen -jc, e.jldem  Plinius Llo. 
cap.  7.  Triochen  &  numcro  tesiium  ,  cui 
piincijyatum  h  auguriis  Phxmonoi  de- 


dit :  Buteoncm  hunc  appellant  Roma- 
ni :  f.rmilia  etiam  ex  eo  cognomina- 
t.r ,  curn  profpero  aufpicio  in  ducis  na-ji 
fidijfet.  JEfalona  Gr.tci  -jocrnt,  tjuifilus 
ornni  tempore  appaiet.  cxltrihyeme  ab- 
ennt.  Dijtinclio  gencrum  ex  a-jiditate. 
./lliinon  r.ifi  ex  terra  rapiunt  avem,  alii 
non  niji  cr.ca  arbores  -jolitantem,  aliife- 
dcntem  in  Jubiimi ,  alitjui  noUntem  irt 
aperto.  Itatjue  &  columbai  noverc  exiif 
pericula,-jifitjue  confedunt,vel  fub-jo!ant% 
contra  naturam  ev<<<  anxiliantcs  Jibi. 

5  It  f.rlconem.]  Servius  in  Virgil. 
lib.  lo.Aneid.  co  loco. 

Et  Cajys  ,  hinc  nomen  Campanx  duci- 

tur  U,!)i. 

Scribit  ab  augurio  falccmis  Capnam 
eflc  appellatam ,  quod  Hetrufci  ejus 
urbisconditorcs  Capyn  inaugurantes 
vidcrunt.  quo  nomine  falconemap- 
pellabant.  Tanien  quis  alius  ejus  ufuJ 
fucritinauguriis  nondcclarat. 

6  Dario. ]  Hcrodotuslib.  ~\.  ubi  de 
Smcrde  mago,  a  feptem  Perfis  occi  fb, 
loquitur.&diximusfupra  hoceod  cap. 

7  Picut -jeroMartius.}  Pliniusl. )o. 
cap.  1  S.  Pici,  i nquit,  principales  in  La- 
tio  funl  in  auguriii  x  d  Rcge  qui  nomi» 
Imic  a-jididil, 

J  Iott* 


Ar* 


Geniales  Dies.Lib.V.  155 

vcro  Martius  &  lufcinia  efficaci  aufpicio  habentur,  profpe- 
racjue  fempcr  &  felicia  dccreverunt.  '  Inter  qua?  ardeolas,  *-X.a. 
cjuas  leucos  vocant ,  quum  ad  Aufrrum  volant  vel  fepten- 
trioncm,magna  femper  portendcre  volucrunt :  folvi  enim 
pericula,&  metus  exinaniri  eorum  afpc£hi,multorum  opi- 
niofuit.  2  Lufcinia  qua:  in  ore  Stcfichori  infantis  cecinit, 
talcm  illum  futurum  deiignavit,qiKintus  pcftca  fuit.  Con- 
tra  hirundincs  infaufU  ominis  cifc,  &  ancipitcm  afferre 
fortunam,  multi  prodidcrunt. 4  Nam  Cyro  ra;i,dum  con- 
tra  Scythas  bcllum  parat ,  hirundinum  vilio  inrauftam  fccit  Exhi- 
expcditioncm.  s  Eaedem  quocjuc  Pyrrhi  tabcrnaculo, 6  &  "*** 
navi  Antonii  iniidcntcs ,  fufccptibclli  infelicitatem,  cV  fu- 
nefhs  clades  portcndcrunt.  7  Picus  quoquc  Martius  in  ca-  £*/"'- 


1  lnttr  qux  ardeol.ts.  ]  Plinius  I.  t  r. 
cap.7.  Et  inttr avtSfinquitydrdeolttnim 

gcnei  e  ?  quos  Leucos  -vocant  ,  altero oculo 
care.e  traaunt.  Optimi  nuttm  augurii, 
cum  ad  anfirum  volant  Septemtriontmvc. 
Selvi cnimptricula  cir  mttut  narrant. 

2  Lufcinia  qujc  in  orc  Strfichori.]  Pli- 
niuslibic.  cap.29. 

2   Contra birundines.']  Horatius  I.  4. 
Carm  Ode  12. 
"N.idumponit,  Ityn  flebtliter gtmtns, 
Inftlix  av'11  &  Cccropi.t  domus 
<s£tcrnum  upprobrium,  quod  male  bar- 

baras 
Regum  efl  ulta  libidines. 
Faufaniaslib.  r.  qui  de  Atticis,hirun- 
dinem  infeliccm  vocat,ob  miferabiles 
&  lucVaofos  cantus.  quod  patet  exem- 
plo  feq. 

4  Kam  Cyro  Rcgi.]  Xenophonex- 
peditionisCyrilib.i. 

5  Exdem  quoquc  1'yrrhi  tabcrnacu- 
lo.)  Plutar.  in  Pyrrho. 

6  Et  navi  .Antonii. ]  Plutar.  in  vita 
illius.  Dionlib.  ^".fcribit  hirundines 
circa  Antonii  tentorium,  ac  in  prxto- 
ria  navi  ipfius  nidificafle.Etaddequod 
ab  Julio  Obfcquentc  prodigiorum  ca- 
pit  87.  fic  cft  traditum,  ^Lntiocho  Rcgi 
Syri.t  mgentl  cxercitu  dimicanti  ,  hirnn- 
dines  in  tabtmatulo  nidumftcerunt :  quo 


prodigio  nczlcRo,  pralium  commifit  &  a 
Partbis  ocdfus  efl.  Et  quod  etiamab 
Arriano  Rerum  geftarum  Alcxandri 
!.  1 .  non  adeo  longe  a  fin.  fic  fcriptum 
eft,  Ditm  .Alcxandcr  Halicarnaffum  ob- 
ftdcret  ,  quicfccnle  cufub  meridicm ,  hi- 
rumlo  qujdam  cum  TOrritn  maximo  fu- 
per  do,mientis  caput  volitarc ,  &  mcdo 
in  h.itc ,  mttlo  in  illam  Itfli  parttm  fc/e 
infcrrc,  ac  turbulentioics  quamjit  earum 
avium  ndtura  gtirritus ,  tdtre ,  cm  tpecfa 
fucrat.  .Alcxandrum  tttnc,  utpote  l.tbore 
fatigatum  ,f,nmus  opprcffcrat  :  fedacu- 
tiflimo  avicula  garrttut  andim  cxcitatusy 
cam  continuo  manu  rtpulit.  Tantum  vero 
abfidt ,  Htvelrepulfa  aufugcnt,  ut  rurfitt 
ipfius  capiti  infidens  non  prius  d.fceffe- 
rit,quam prorfus  cxptigcfaHrus  fit.  Eam 
rem  .Alexandcr  minimc  ne^hgendam  ar- 
bitratits ,  cum .  drijiandrum  Telmiffeum 
pcntifiimum  vat  em  confiului ffet  ,  pdrdri 
fibi  a  domeflicis  infidiaf  reTffjndit :  Ctt- 
tcrumfore,uti injidi.t  dcp; thendeientttr. 
Hirundinem  cnim  cum  hominibus  ton- 
fucfccre ,  ac  cxttrarum  avium  loquacifii- 
mitrn  tfft. 

7  Picus  quoqve  Wiattius.']  Plinius  li- 
bro  10.  c.  18.  dePico  Martioloquens 
fic  fcribit,  Incapite pratoris  urbani  L. 
Tubcronis  ,  inforojura  pro  tribu».di  rtd- 
dentistfedit  ita placide,ut  manu p>  oen- 
L  4  dere- 


7,xco- 
lumba. 
Bx  cy- 
gno. 
^riji. 
circum 
inter 
accipi- 
trum 
venera 
recen- 
fit. 
Exgal- 
lornm 
tantiu 


i$6  Alex.  abAj.  exandro 

pite  pra?toris  jura  rcddcntis  deprcnfus  &  occifus ,  futururyi 
cxcidium  auguratus  fuit:  '  vexillis  vcro  Sabinoruminli- 
dcns,  felix  augurium  fccit.  ;  Columbali  comitataeit,pro- 
fpcros  fuccefliis  auguratur :  ca^teris  autem  nullius  aufpicii 
credita  cit:  5ficut  cygnus  nautis,8c  his  cjui  freto  agi  volunt, 
profperos  curfus  denunciat  :  relicjuis  vero  inaufpicatus. 
Circum  tamen  dc  gencre  aquilarum  columbam  difcer- 
pentem  unguibus ,  felix  nuncium  attuliiTc  4  Homerus  vo- 
luit.  5  Prarpoftcros  aut  vefpcrtinos  gallorum  cantus,  opti- 

mi 


deretur.  Rcspondcre  -jates  exitium  im- 
prrio  portendi  ji  dimitterctur  :  atfi  ex- 
animaretur,Pr.ttori.  F.t  ille protinut  cm- 
cerpfit  :nec multo  pofii  imple-jit  prodigium. 
Valerius  Maximus  1.  <;.  c.  6.  de  Pietate 
erga  patriam  :  ubi  de  A.Iio  Prxtore, 
cjui  non  modo  fuam ,  fed  univerfx  fa- 
miliae  &  gencris  incolumitatem  pa- 
triae  faluti  poftpofuit :  cjui  maluitpi- 
cum,  qui  fibi  jus  dicenti  in  vertice 
confederat ,  eo  fato  ut  capto  &  occifo 
ejus  domus  gravifiimam  perniciem  : 
refpublica  vero  non  parvam  confecu- 
tura  efletfelicitatem ,  necare  cum  exi- 
tio  fuo,  cjuameum  confervare  cum 
rcipub.  detrimento.  Frontinus  Strata- 
gematon  lib.4.  cap.5 .  Ca-lius,  inquit, 
Prator  urbanus  ,  cum  eijus  dicenti  picus 
in  capite  infirdifjct  ,  ©"  arujpices  rcjpon- 
dijjent ,  dimijfa  x-je  ,  hojiium  -jiHoriam 
fore  :  necaia  ,  populum  Rom.Jupcriorem , 
tic  Cithum  cumfamilia  periturum  ,  a-jem 
cccidit :  qua  occifit ,  noflro  cxercitu  -jin- 
cente  ,  ipfie  cum  14.  Ca-liis  ex  eademfa- 
rnilia  inprxlio  ifi  occifius.  Hunc  quidam 
non  Ca-lium  ,  fed  La-i-um  fuifle ,  dc  La- 
lios,  non  C.tlios  perifle  credunt.  Hinc- 
queillud  Horatii  Car.lib.j .  Ode  27. 

Tecjue  nec  la-jus  -jetat  irepicus, 

TKec  -jaga  cornix. 
Vlbi  Acron  d  fimijira picum,mali  ominis 
dicit,  &  -ja^am  -jolatu  arnicem. 

1  VexiU.il  vero  S.abinorum.~\  Strabo 
lib.j. 

2  Columba.~\  Apollonius  Rhodius 
feb^.  A.rgoAaut.Yii'gil.li.b.6,  Aneid. 


Vix  eafattu  trat  ,gemina  cumforte  co- 
lumbtt,  &c. 
Ubi  Servius,^*/  Regescoiumbarumpe-c- 
tinet  augurium  :  quia  columba-  nunquam 
fiil.t  funt  :  ficut  nec  Re%es  unquam  joh  in- 
ccdunt.  C>iiod  ad  Cxfaris  fdicitatem 
perrinuifie ,  qui  per  Aneam  a  Vener,c 
oriundus  eft ,  videtur  aflerere  Sueton. 
in  Augufto,  c.  94.  ubi  de  Palma  arbo- 
re ,  quam  Divus  Juliusconfexvari ,  in 
omen  viftoria:  juilit. 

5  Sicut cycnus  ii.iutis.~\  Virgil.  lib.  r. 
J£neidos, 

^ijpicebisfinos  iMantes  agmine  eyc* 

nos. 

Et  ibi  Servius  ,  qui  cycnos  dicit  folum 

nautisauguriumdare,  ut  apparet  in 

Ornythogcnia, 

Cycnu*  in  auguriis  natilis  gratifiimut 

ales, 
llunc  nptdnt  femper,qui  nunquam  mtr- 
mtwwutis. 

4  Homerut-joUdt.W  Scilicetlib.  I  j. 
Odiflc.T,  ut  fupra  di&um  eft. 

5  Trxpojleros  aut  -jesbertinos  gallo- 
«wMMwr/tf.JPliiiiuslib.  10.  c.zr.  Ha- 
bent,  inqutt,  ojienta  &  prxpojleri  eorunt 
-jeTbertinique  cantut.  tiamque  totis  no- 
Uilus  camndojBceotiis  nobilem  itlam  ad- 
-jerfiis  Lacedamonios  prxfiagi-jere  -jicto- 
riam  ,  ita con'etla interpretatione  ,  quo- 
niarn  -jicia  ales  illa  non  caneret.  * 

COLERUS. 

*  DegallinatcantuTerent.Phorm. 
Sc  Apulejus  Metamorph. 

H   Tloemi* 


Geniales  Difs.  Lib.  V.  137 

rni  eventus  multi  notavere.  '  Themiftocli  pridie  quam  in 
Xerxcm  duceret ,  auditus  gallorum  cantus ,  victoria?  mox 
futuras  pramuncium  fecit :  idque  ideo ,  quod  vicxus  nequa- 
quam  canit:  victor  vero  obftrepit  &  murmurat.   :  Contra  Exg*t- 
vcro  eallinarum :  nam  diri aliquid  immincre,  aut  futurum  h"ll'H 
incommodum ,  illarum  cantus  dcflgnavit.    Inter  reliquas 
veroinaufpicatiilima  fertur  ■  incendiaria  &  piacularis,pro- 
ptcr  quam  urbs  fepe  luftrata  fuit. l>  Qua?  autem  ha?c  fuerit, 
maxima?  quaeftionis  cft.  J  Corvus  quoquc  inter  aves  inau-  Exar- 
fpicatae  cft  garrulitatis :  pcftimam  vero  corvorum  iignifi-  **■ 
cationcm,  maximc  quum  glutiunt  vocem  vclut ftrangula- 
ti,  Plinius  notavit:  6  fi  vero  ab  ortu  clara  voce  occinucrint, 
prsefentem  felicitatcm  :  contra  vcro  ab  occafu ,  exitium 

appor- 


TIRAQUELLUS.       , 

1  Themiflocli.  ] Cicero  lib.  i .  &  z.fc 
Divin.  id  tribuit  victorix  Thebano- 
rum,  ficenimfcribit,  Ciitr.qitcei.dtm 
tempore  apud  lrb.idi.nn  Ti  ophonto  ris  flf» 
•vina  fierct :  gallos  gallinaccos  in  co  loco 
fic  afiidue  canere  cxpilje  ,  ut  nihilintcr- 
mtttercnt.  Tum  dugures  dixilfc  Bacotio 
Thebanorum  cffe  viBuriam  :  frobterea 
tjuod  ,T'j,'.<  illa  Sicixfilerc  flct ,  tanere  fi 
viciffet.  Pliniusautemd.  lib.ic.c. 2  r . 
tribuiteam  victoriam  Bxotii:;  sdvcr- 
fus  Laceda'monios,ut  patet  in  prxccd. 

2  Contra vcrogallinat um.] Aliagal- 
linarum  aufpicia ,  videapud  Fiinium 
Jib.  1 5.  c.  30.  &  Suctonium  in  Galba, 
cap.  1.  &  gallinacei  apud  cundem  i  n 
VitelliOjC.f).  WfttxViennxprotribunali 
jnra  reddenti  ^xllinaceus  fupra  humc- 
rum,  CJ7"  dcindc  in  capite  affitit. 

;  Inccndiaria.]  Pliniuslib.io.c.ij. 
A.liusLampridius  in  vira  Commodi 
Antonini,non  procul  a  fin.  fic  fcribit, 
f.  t  ante  lucem  fuerant  ctiam  incendiarix 
aves,ac  dirx,  Sc  Iulius  Obfequens  Pro- 
digiorum  C.IOO.  ALvis  incendiaria  & 
bubo  in  urbe  i<ifx.  &  I  r  I .  ^^;>,inquit, 
incendiaria  vtfit  occifaque. 

4  jQu.t  autem hxcfuerit.]  Plinius  d. 
lib.io.  cap.  15.  de ealoquens,  jQuxfit 
xvis  cx,  nec  repcritur,ncc  ijaditur.  jQui- 


dam  ita  intcprctantur  ,  Inccndiariam 
effe  quxcvnej.  apparucrit  caibcnemfncns 
c  v  arit  vel  altaribiK.  ^41H  fpinturniccm 
\  eam  vocant.  fed  hxc  ipfa  qu.t  cffct  inter 
OTJti >  qunl  fefci,  e  dicc/ct  non  inveni.  * 
COLERUS. 

*  Spintwnicem  eandem  efle,ut  j.nn 
dixij,  non  cft  dubsuin,Grxcocnim  no- 
minedictaclt  srtyi  t  tmi^i^a..  quod 
carboncm  ei  rogo ,  aut  ex  altari  in 
xdcs  infcrret.  Im-Sr.f  cRfl/iclnmigni*. 
Gloilar.  vocat  ,s4mLu(}.meum,(]uod  cir- 
c.i  bufta  verfetur.  Qjjid  autemaliud 
clt,quam  Dubo;ut  fupra  ex  Servii  frag- 
nientoconitat. 

T  I  R  A  QU  ELLUS. 

^  CirvtuJ]  Coj»j.vdiceredebuitcx 
eodcm  Plinio.qui  hxc  cadem  vcrba  dc 
eadicitlib.  IC.C.12. 

6  Siirroabortuclaravoce.]  Horat. 
Iib.,'.Car.  Odei^. 
Ofcinem  corinm  prcce  fufeitab» 
Solii  ab  ortii. 
Ubi  Acron  interpres,  Abortu  enimfh- 
lit  profpera  corvi  ominafunt ,  adverfx  ab 
occafu.  Liviusi.Decad. lib.io.  Hax 
diccntcm  ,  inquit,  corvns  voce  clara  ucci- 
nuit  ,  qno  Ixttts  augurio  Cof.  ajfirmant 
nunquam  humanis  rebus  magti  prxjentes 
inte/fuifjh  dcos  ,  figna  ca.ncre  &  tlamu- 
remttUijttfiitt 

/5  1  C*>?>* 


138  Alex.  ab  Alexandro 

ppportant.  T  Corvos  tamcn  pullos  devoraffc,  reliquiafcjue 
in  nidum  detuJiifc,  diiTidium  inter  Syllam  &:  Marium ,  quo 
plurimo  fanguine  pugnatum  eft  defignavit. l  Corvos  quo- 
quc  aurum  corrofiile ,  velut  dirum  malique  portenti ,  pro- 
curatum  fuit.  Ecedem  quoquc  aves  involantes  obflxcpen- 
tcfque ,  3  Alexandro  Babyloniam  ingreiTuro  J  &  Ciceroni 
imminens  periculum  cxtrcmalquc  aerumnas  prarmonitra- 
runt.  s  A  dcxtra  tamen  corvus ,  6  &  a  fmiftra  cornix  vcl 

picus 

fum  efli  :  verum  defiendit  e  puppi  ticero, 
&"  in  di-jerflorio,veluti  quietem  CApt.it  u- 
rus  ,  accuiiat.  Hinc corvifuper pcfle  fi- 
d  ntes  magis  ,  ac  magii  tumultuofo  clan- 
gorepeijtiepunt.  Htiv.m  unui  defcendens 
in  cubicuum  Ciceronis  ,paUium ,  quo  cn- 
bans  erat  opertus,,oflro  ab  eius  frotte  de- 
duxit.  Valcrius  Maximus  lib.  j .  c.4.  de 
Aufpiciis  ,  Qum  in  viUa  Cajetana  effet, 
corjus  in  conflpefiu  e\us  horo'ogii  farnm 
loco  motum  cxcufiit,^  protinus  ad  ipfum 
tetendit  ,  ac  laciniam  to^x  eoufjue  morfit 
tenuit ,  dor.cc  fcrvus  ad  occidendum  eum 
miitcs  vcniffe  nmcutret.  Appianus  bcl- 
lorum  Civiliumlib.4.  T.tcitc  acccden- 
tibus  his,qui  Cicercncm  inquirebant,car- 
vi  advolantts  obflt,  epere  cceperunt ,  eun- 
dem  e  fomno  excitantes ,  veflcm  qucque 
roflrit  eoufq}  attraxcre  e  qniejcentts  cor- 
pcrc,quoad flervi id flgntim  a  Dcom.ffum 
arbitrati ,  lcRica  impofltum  ite/um  ad 
mare  pir  profundam  flylvam  occultoc.Me 
detulere. 

5    ,A  dextraautemcorjus.]  Probus 
in^.  eclognm  Virgil.  ibi, 

Sed  carmina  tantum 

Koflra  valent  Lycida  tcla  inter  \lartiaf 

quanturn 

Chtuniai  dicunt  aquila  veniente  colum- 

b.u. 

Quoni.tm,  incjuir,  in  Chaonia  regione  E- 

pjriinquercuarbo  e  fdiflfe  dicuntur,  & 

humana  -joce  dediffe  refponfla  ,  &  ita  bo- 

num  ttugurium  eiat, fi  corvus  dextra,cor- 

nix  flntflra  vclaret ,  ut  Cicero  lib.  I.  de 

Divin.  non  fimel fcribit ,  Qunrum  d  dex- 

tris  corvut,finiflra  cornixfacit  augnriunt, 

Plautus  in  loco  ,  cjuem  mox  citabo. 

Alia  amem  ex  corvis  aulpicia ,  pmer 

cacjiue 


I  Corvos tirmenpullos devor.ifJe.]Vlu- 
tarchus  in  vita  Sylli,ubi  prodigi.vjua: 
bellum  focialc  pr-rcelicrant,  dcfcribit: 
Tresarvi,  \ncf.ui,pu/ios in  viam  produ- 
dos  ,  devorarunt,  eorumque  reliquias  in- 
tra  nidum  retulerunt. 

1  CoiVjS  quoq-.i.c  auvum  corrofiffe.  ] 
Livius  3.  Decad.  lib.  ro.  poftprincip. 
^durum  in  Capitolio  corvi  non  l.ti  cr.ilh' 
tantum  nftrit  crcd  ti ,  fld  cti.tmediffe. 
&  Phitarchus  in  Nicia  defcribens  por- 
tenta,  qua:  cxpeditionem  Athenien- 
lium  in  Siciliam  praxeflerant ,  (icfcri- 
l)it ,  ln  Delphi-s  autem  P.ill.'dis  aureum 
fimulachium  reneie  palmtt  fuperpofitum 
Jiabat,  quod  Jithenienfes  ,pro  re  bcne  ac 
felicitcr  advcrfus  Medos  ?pia,  conjlitue- 
rant.  Hjc  dtebus pluritais  corvi  roflro  un- 
guibtiflque  petentes,  quodammcdo  lacerare 
lonabantur ,  ac palm.f  fruRus,qui  ex  am  0 
fai,  icati  erant  ,  partim  vorantcs  abflum- 
ffere,  partim  vi  convulfos  dijecerunt. 

3  Alexandro  Babylcniam  inr:rifluro.~\ 
Tlutarchus  in  vita  illius  non  longean- 
te  fin.  Xhjcd  cum paucifaciens  (Alexan- 
der  fcilicctj  procedtret,  propwquui  urbi 
tomplurcs  altercante\fique  mutuoferien- 
tes  corvos  afpexit,  ex  quibus  nonnulli  pe- 
nes  iUum  delajfi  funt. 

4  Et  Qiceroni.  ]  Plutar.  in  vita  ipfius 
prodigia  Ciceronis  mortem  prxcc- 
denria  defcribens  ,  ita  fcribit,  Hic  ,A- 
folliiiis  erat  ficcllitm  mari  imminens  ,  ex 
quo  cum  Cicero  adremi^raret  liltori,cori>i 
tlatipennis  ,  matrno  clan^oie  nav.cul.ini 
impetunt :  dcindc  fitper  utriflque  tornibut 
antennarum  infltdentts ,  partim  clamo.  e 
Jiteperc,partim  capitafimium  exagitat  c. 

Titt»  omnibus  id  infauflum  ofitntuot  vi- 


Genialf. sDies.  Lie.  V.  139 

T  picus ,  fpem  non  ambiguam  &  ratum  aufpicium  feccre. 
2Maxime  vcro  abominatus  cft  bubo,  triftis  &  dira  avis,  Ex  l» 
voce  fiinefta  &  gemitu,  qui  f ormidolofa,  dirafquc  ncccfli- bone~ 
tatcs  &  ma^nas  molcs  inftarc  poi  tcndit :  ipfum  tamcn 
cantu  &  '  ftridorc  c|ucrulo,dirum  faccre  aufpicium  putant. 
**  tacens,non  fempcr  malus  fuit :  quippe  bubonis  afpectus, 
5Agrippa:captivo  Judxorum  rcgnum  portendifle  fertur. 

Nodua 


ea  qucE  enumeravimus ,  vide  apud  Li- 
viuni  i.Decad.  lib.  7.  ubi  dcT.  Man- 
lio,  &  j.Dec.  lib.  i.adfin.  Valcrium 
Maximumlib.T.cap.4.  ubi dc  Tiberio 
Graccho,atquectiam  dc  Metello,Plu- 
tarclms  in  eodem  Tibcr.  ?c  Parallelis, 
fcribir,  Metellum ,  hominem  patri- 
cium ,  fuburbanum  fuum  petentem, 
vidifle  cxdentes  fe  inviccm  alis  cor- 
vos ,  auguriique  rcligionc  dctcrritum. 
Ronum  redirfle  ,  ubi  cum  Vcfta:  tcm- 
plum  incenium  contpicatus  eflet,  Tal- 
ladiumquc  etipuiflet ,  oculis  captum 
fuifle,  £c  poftmodum  vifuvn  recupe- 
raflc.  Iul  Obfcq.  Prodigiorum  c.  3 1. 
34.79.  6t alibi. 

6  Et  afi>iislracornix.~\  Nam  Man- 
cinellus  cxponens  carmen  illud  Vir- 
giliiin  Tityro. 
Sxpe  fwlj},a  cav*  prsdixit  abilice  cor- 
nix. 
^Ad-jertcndum ,  inquit,  cornicem  -jidcre 
■Hnic.wiy  mali  ominis  effe  :  du.ts  rjero  omi- 
ms  boni.  qnod  quidcm  Cj?"  itn  cy  cxner- 
tusfum  pluries  ,  .tdco  ipfit  c(i  inaufthict:* 
gar,  ulitatis  ,  ut  Plinius  fcribit  lib.  ro. 
cap.  xi.  id  eft,  infelicis,quafi  aufpiciis 
repugnantibus.  Antc  hosPlautus  in 
Aliiiaiiaacl.2.  (c.t. 

Picus  e>  cornix  eji  ab  l<CM,coyjosf>orro- 
al>  dexira  : 

ConJuadent. 

1  rd  Picus.]  Plautus  ubi  fupra ,  & 
Jam  fatis  ample  diximus  in  hoc  capite. 

2  yi.xxime  rjero  aUomin.itus  ejl  liulio.  ] 
Ovid.Mct.  lib.  1  v  inaufpicatam  avcm 
buboncm  vocat,  his  vcrbis. 

Trijti.t  mille  loiisSfjgius  deditomina 
bubo. 

Scncca  in  Herculc  furentc, 


H';c  'jtdtur,  illic  luclifer  bubogemit. 
Lucanuslib.  5. 

Et  l.ct.c  'tereouur  ttott  bubone  finiflro. 
Silius  Italicuslib.8   bclli  Puniciadfi. 
rcccnfens  prodigia  bclli  Canncnfis, 
Obfeditque  jvcquens  cashorum  limin* 
bid/o. 
Et  Claudianus  in  Eutropium  lib.2. 
Pntinut  cxcitis  ittt  irrcme.-bile  fignit 
lAnipit  y  mfejloque  jubet  bubone  rm- 

icyi 
.  4\  mirut.  •  — 
Vide    Iulium  Oblequentcm   prodig. 
c.85.  86.  90.  &92.  cViquifupradixi- 
mus  de  bubonc,  infelici  avc.  * 
COLERUS. 
*  Hucadde,quxde  Auguriisinca- 
ftris  Lipfiusannotat.  ad  z.Annal.  Ta- 
citi. 

TIRAQUELLUS. 
}  Stridore  que>ulo.~\  VerbafimtA- 
pulcji  lib. ;.  Afini  amei,fitbuboP.tm- 
j<l)i'.c  ,  jic  edito  Jiridore  qucrulo  ,  jamfui 
pcric/it.tbund.t ,  paul.it  im  tcrrarefultat, 
mox  in  altum  fublimata ,  forinjectts  lotit 
alisc-jo/at.  Xam  avium  ftridor,  inavi- 
bus ,  augurii  fignum  eft,  Virgil.  lib.  1. 
Aneid. 

JJt  1  cducc  f  illi  ludunt  firidentibus  dit. 
EtibiServius. 

4  T.tcensnon  fempermatusefl.\  Set- 
vius  (ut  jam  diftum  eft)  in  4.  Aneid. 
ibi, 

— —  Ferali  carmine  bubo. 
Kam  non  efi  mali  ominisfemper  bubo,fed 
quum  canit. 

5  .Agrippacapti*jo.~\  Jofephus  An- 
tiquitatum  Judaicarum  lib.18.  cap.8. 
ubi  &  aliud  hujus  bubonis ,  fcribit  au- 
lpicium. 

j   XdCluA 


Exns 


140  Alex.  a  b  Alexandro 

Noctua  quoquc  non  fempcr  infortuniafacit:  namquc 
volans ,  iniignem  dc  hollc  victoriam  quandoquc  apporta- 
vit.  *  Apud  Athenienfes  cnim  ,  noci.ua?  volatus  victoria» 
fempcr  fecit  aufpicium.  }  Si  tamcn  fcreno  canit,tempelta- 
tem :  tempcitatc  vcro  li  occinucrit,  fercnum  nunciare  fer- 
tur.  4Eadcmvcro  in  hafta  Rcgis  Pyrrhi  infidenscontra 
Argoscuntis,fatumilli&  difcrimcn  cxtrcmum  prxdixit. 
bf/ " '  Apes  quoque  fuo  examine  dira  oitenta  frpc  &  trifte  au- 

fpiciura 

I  KoHuaquoquc.]  Virgil.  I.  r2-A.n. 
^PcJlquam  acies  videt  Iii.tc.1s ,  atque 

agmina  Turni. 
^Aiitis  im  pttrva:  Jitbito  colleHafiguram, 
Jtjw.e  qmtuniitm  in  builisyaut  chimi/tibus 

defertis 
'2<{octe  fedens  ,  /tymti  tttnit  importuna 

per  umbrat : 
Jianc  <-jerfi  infacicmfTurni  fe  peflis  ad 


Fcrtque  referttjitc  fon.ins  ,  clypeumque 
everberat  alis. 
Ubi  Servius  nocluam  dicit  non  bubo- 
rtern :  nam  o\t,,Aiitis  in  pa,  we  :  bubo  tm- 
tem  majarefi.  Et  Statius  qui  eam  inter 
feliciaauguriapofuitl. ;.  Thebaid. 
Fl.rj.cque fon.tns  a-jis  uaca  Minerva; 
"Kon-jetiit  attguriis melior  qttam  -jnltur- 
2  .Apud  .Athenienfis.)  Plutarchus 
in  Tbcmiftocle  fic  fcribit,P/W««^  qtd- 
tiam  auclores  Tliemiflocli  de  rebus  exfu- 
ffriorinutvi  tabulatodiffctenti ,  noHuam 
;ifam  ad  dexteram  na-jium  pa;  tcm 


cap.  59.  dc  hocaugtuio  fic  fcribit,  ^ic- 
cedenti  adferiam  allionem  hemini,occur- 
rentem  nocluam  inaufpicMam  fignifica- 
tionem  dare a';unt.  Cui  quidem  rei tetli- 
monio  fuit  Pyrrhus  Epirotarum  Rex  : 
cum  in  iilius  u4rgU  proficifcentis  haflat 
quam  ertBamferebat ,  h.ec  avisfedijfety 
ei  nialum  aufpicium  dedit :  Nam  .Argos 
ing>  effus  ,  valde  invloria  ,  atque  ignobili 
morteoccubnit.  Quare  mihi  Homeruo, 
lib. Iliados  f-.prxclare intellexifle  vi- 
detur  ,  avem  hanc  mali  aufpicii  efle, 
cum  Dioir.cdiad  CaftraTrojanorum 
exploranda  proficifccnti ,  Minervam 
facit  aufpicato  mittcntem  Erodium, 
non  nocluam.  Contra,  Hieroni  ado- 
lcfcenti  prima  bella  ineunti,  aquila  iu 
clypeo.nociua  in  hafta  confedit.Quod 
oftemum  &  in  confjlio  cautum  & 
manuprompttim,  Regernquefututum 
fignificabat,  ut  fcribit  Iivftinus  lib.  2  ; . 
ad  fin.  De  infelici  noCtuaruui  augurio 
Dionl.  4.1.  inprodigiiscIademPom- 


latu  delatam  maloinfedijfe  :  quoomine  j  peji  fignificanribus,  Nottuas  frequen- 


in  e]ui  fentcntiam  ierunt  onuies,  deccrta- 
turique  na-j.tli  prxlio  parabantur.  Scd 
&  quod  no&ui  volatus  Athenienfi- 
bus  ipfis  victotii  fymbolum  eiTet,tra- 
dunt  Suidas  &  Xenodotus  in  enarra- 
tioneillius  proverbii  y\ct^t7r)  xtzq, 
five  /srlolo,  idcd  nociua-jol.it,  CiVCvo- 
lavit.  De  quo  Erafmus  Chil.x.cent.  r. 
cap.76. 

J  Sitamenfcrenicanit.]  Pliniusli- 
bro  iS.cap. 5^.  eodemqueult.  N-.flua 
in  imbre  rarrrtla ,  fetcnitatem  :  fcreno, 
tcmpeflatem  indkat. 

4  Eadcm  -je;  0  in  hafla  Regit  Pyrrhi.  ] 

Alianus hiftoric?  animalium  Ub.  15« 


tes  apparuifie  icribit. 

5  .Apes  quoquefuo  e xamirre.~\Liv.  2. . 
Dccad.Iib.  i.iterum  4.  ck  7.  Dion  Ni- 
ca:uslib.4i.  pauloantefin.  interfigna 
Pompeji  cladem  denunciantia,  fcribit 
apesPompeji  fignis  militaribus  infe- 
difte.  Plinius  lib.  n.cap.  17.  ubi  dc 
opum  regiminis  ratione  fcribens ,  di- 
cit  y  .Apes  tunc  oflenta  facere  privata  ae 
publica  x  uii.t  *  dependente  in  domibus 
templifje  yf.epe  expiatamagnis  cventibui, 
Cuiconcinitillud  Iuvenalisfat  15. 

^Atque  exarnen  aputn  ianga  tattfedeyit 
uva 

Cxlmine  d  lubri. 

ied 


GenialesDies.  Lib.  V.  141 

fpicium  facere , '  ficut  ante  pugnam  Pharfalicamin  arain- 
fidentes, :  &  in  avibus  confpccta?,dum  per  a?quora  ferren- 
tur ,  Dioni  &  Pompejo  Magno  cladem  perniciofam ,  & 
calamitofos  cafus  pramotarunt.  5  Et  quum  in  caftris  Bruti 
examcn  confpiceretur ,  mutari  caftra  harufpices  jufTerunt, 
ne  quid  diri  portenderent.  Nonnunquam  felici  eventu, 
4  ficut  quum  in  caftris  Drufi  uva  dcpendente  infcdere, 
quo  tempore  ad  Arbaloncm  profperrimc  pugnatum  tuit. 
3  Ipfas  vero  apicem  arboris  infediile ,  oppugnationis  rutu- 


Sed  ScTacitusl.i.  interprodigia,  qui 
M-Alilino,  M.  Acilio  Cofi\Roma:ob- 
vcnere,  pofuit.Fnftigio  Capitolii  exa- 
men apum  infediffe.  lulius  Obfequens 
Prodigiorum  cap.  os.  £>:  Claudianus 
in  viftoria  Stiliconis  contra  Alari- 
cum. 

Et  fi  qnul  fort.tjfe  quics  HtgltXtl  it 

emen, 
^Adtlit  cura  novs  l.tpidofs grandinis 

itius, 

"blolit  afqui  tXAM09  apes. 

COLE  RU  S. 
*    Leg.  km  depend.nte.  Sicenim 
dicuntur  Apcs  wj.tm  f.-.ccre  Lntinis. 
TIR.A  QJJ  ELLUS, 

1  Sicut  tmtt  puquam  Pbarfitlicam.] 
Id  refpicit  Pompejum  ,  de  quo  llatim 
loquitur,  eftque  Valcrii  Ma:dmi  lib.  1. 
cap.6.  Appianilib.i.  bellorumCivi- 
lium.  Iulii  Obfequentis  Prodigiotum 
cap..i4. 

2  Et  in  navibus anfpcS.c.  ]  Id  etiam 
rcfpicit  Dionem :  fed  id  alitcrrefert 
Plutarchus  in  vita  illius.  „4t  cum  ,  in- 
cjuit,  examen  apum  circa  Dionis  naves  d 
fuppe  confpeRum  efjct ,  de  iU.ofepar.ttim 
fibi  CjT*  amicis  explicavit.  Timere  enim 
ft  ne  res  illius  yercndx  cum  bonesiate 

quitlcm  plcnx  fint ,ubt perflorucrint ,brcrji 
contabrfcant  tempore. 

3  Etquum  in  caslris  Bruti.]  Plutar. 
in  Bruto,ficfcribit,EA\w;f»  ttiam  apum 
circalocumqutndam  intra  oallum  ittfi- 
tlijfe  ,  quem  lecmn  augures  ,  fuperGitione 
ttmmoti,  clam  exclufire  d  cafh-is. 

4  SicHt  cttm  in  caflrij  D/«/;.]PlLniu; 


rx, 

Iib.IT.cap.17.  Sedereincafirit  Druji 
Imperatoris ,  cum  profpcrrime  pugnatum 
itpud  .Afbaionem  cfi,baitd  quaqu.im  per- 
pctua  arufpicum  conyBura  ,  qui  diritm 
id  ofientum  exi\hmant  femper.  Sed  ali- 
ter  Iulius  Obfequcns  Prodig.  cap.  152. 
In  Germ.xnia  ,  in  cafttis  Drtift  ,  cx.unc» 
apnmin  tabernaculo  fiejhtii  Ruti.::,py*- 
fecli  utflrwmm  ,  confitlit ,  i:a  ut  fn.icm 
pratcndcntcm  pr.rfiv.tmque  tent  M7o  bm~ 
ccam  ampitcttrttur.  Multitndt  pt 
di.it  fubyeBa  eji.  Alian.  autcm  Varis 
hiftorixlib.  12.cap.4i.  Dimjifi  mttf  iu~ 
Cjuitj  Hermocratis fitium ,  ajmtttftmmm 
equo  tr.ijeciffe:  Cumque  in  luto  equus  ctn- 
tiderct,  eum  deftlitffe,  ©~  riptt  compottr» 
tffe  faclum:  atqxejic  reliito  pofimcdum 
equo,  quafi  non  amplius  fuo ,  difccfiifji- 
Cum  autem  fequerctur  iquus&  binni- 
rct,  rfutrjmn  effc.cumque appicbenderrt 
ejntjubam  ad  afcendendum  ,  apum  exa- 
mcn  continuo  manmn  ci.cundediffe  :  nt- 
que  de  his  interroganti ,  refpondi/Jc  D:t- 
nyfio  Galeotas ,  \Jonarchiam  ea  re  prJtfi- 
gnificari.  Cicer.lib.i.  de  Divinat. 

^  lpf.tt '•jero apiccm a:U)is mftdifft. } 
Virg.lib.7.  Ancidosdelauro, 

Hujus  a/es  fnmmtttm  dinfit  (miraW.t 
difiu) 

Sti idtrt  i?igenti,liquidum  trans  atliiiA 
'jcRje, 

Obftdtre  apicem  ,  <S~ ptdibus pennuth* 
nexit 

Ex.tmenfubitum  rarr.t  frindtnte  pepen* 

dit. 
Ctntinuc  vates ,  Uxiertium  ctrnimms^ 
tnqhi:, 

vidtiil- 


Ex  -jt- 

fpis. 

Ex  om- 
nis  je- 
neris 

avium 
circum- 

"jolatit. 

Jtugu- 
ria  ex 
tripu- 

JHf. 


ijj.i  Alex.  abAlf. xandro 

ra?,&  tctcrrimi  bclli  aftcrrc  figna,multi  adnotarunt : r  qua? 
vcro  apcs  iti  ora  inrantis  Platonis  advolarunt,haud  dubiam 
fpem  ejus  magnitudinis  attulcrunt.  *  Aliter  vefparum 
examenmam  calamitofum  aufpicium  faccrc  probatum  eft. 
Aves  autem  cmnium  gencrum  circumvolaffe ,  fclicitatem 
magnac  fortuna:,  diadcmaquc  rcgium  mox  futurum  '  Gor- 
dio  oftendcrunt.  4  Fcrunt  in  Alexandrixe  dcfcriptione , 
cum  ob  gypfi  inopiam  moenia  farina  frumcnti  dcfgnaren- 
tur ,  avcs  omnis  gcncris  illam  dcpafccntcs ,  omen  fccifle, 
horrcum  vicinis  gcntibus  quandoquc  futuram.  s  Ex  tripu- 
diis  vcro  effe  aue;uria,vctcres  fabulati  funt :  6  ut  fi  pulli  non 
addixiffent , 7  vcl  (i  vitulus  c  facrificantium  manibus  prori- 

puilTct, 

.Ad-jtntare  -jinm ,  &parteis  petere  j  planitie  ,  gyratum  f.trina  fignum  dedu- 
agmen  eafidem,  cunt :  cujus  aBa:  reclius,-jclut  ex  fimbria, 

Partibus  ex  iifdtm  & fumma  domina-  !  lintx  ,  cbl.tmydis  inflar  ,  interiorem  effi- 
rier  arce.  ciunt  urbem.  E]us  fitmam  ,fiumma  cum 

1  <2ute  i<ero  apes  in  ora infantis  Pla-  I  deleP.atione,  iniuer.te  Rcge,infinitje  mul- 
tonis.~)  Cicerolib.  r.  de  Divinat.  Pli-  titudinis  &  generis  omnifariam  a-jes  i 
riius  lib.  ri.cap.  17.  Valerius  Maximus  '  proximo  lacu  ac  flumine  in  eum  repcnte 
lib.i.cap.6.  Alianus de VariaHiftoria  |  locum,nubis  inmodum, pro-jolant,itaut 
Iib.ic.adfin.c<iterumlib.r2.DcP^-  \nihil  farime  relinquercnt.  id  Jllexan- 
tone  ,  inquit ,  dicitur  qmd  apes  in  ipfius 
ore  fu-jum  effecerint.  Pindarum  etiam, 
cume  patria  domofui/fet  expofitus,  alue- 
runt  apes,pro  laBe  mellaprabentes.  Alia 
autemex  apibusaufpicia  ,  vide  apud 
Plutarchum  in  vita  Bruti  alio  in  loco, 
quam  ex  quo  fupra  citavimus ,  videli- 
cet  in  poftrema  pugna.  f 

2  ^iliter-jefparum.l  Livius^.Dec. 
lib.  5.  ^l  Capua  nunciatum  efi  examen 
"jefparum  ingens  infiorum  ad-jolajfe  ,  & 
in  Martis  xde  confediffe.  e.is  coliecias 
tura  curaCjrignicrem.tt.ts  effe.  Horum 
frodigiurum  caufi,Decem-jiri  libros  adire 
jufili  &  m-jendiale  facrnmfacium  ,  & 
fupplicatio  indicia  esl ,  atque  urbs  lu- 
firata. 

5  Gordit.~\  Diodorus  Siculus. 

4  Ferunt  in^ilexandris.]  Valcrius 
Maximus  lib.  r.  cap.  4.  ubi  de  Alcxan- 
dro  Magno.  Plutarchus  in  Alexandro, 
Debinc  urbis  fiormam  pro  illius  locifiini- 
Utudine  defignari jufit.  Quam  adrem 
Ckin  telius  alba.de cffet  f  in  nigri  campi  l 


drnm  perturba-jit  auitirinm  '.  afl  illum 
bona  fpe  ejfe  ^Arufpices  monent :  ab  e» 
cnim  urbem  condi,  qux  feracifltma  -j.triis 
bominibus  futura  fit  educatrix.  Ex  paf- 
feribus  quoquc  vide  augurium  apud 
eundem  Piutarchum  in  Sylla  ,  Ciccro 
de  Divinat.  lib.2.  fcribit  Chalcantem 
ex  paflerum  numero  belli  Trojani  an- 
nos  auguratum  fuifle. 

5  Ex tripudiis.]  Cicerolib.  deDi- 
vin.i.  &  Livius  Decad.r.lib.io. 

6  Vtfi  pulli  r.on  add  •xiffent.  ]  Liv.  r. 
D  :c.  1.  r .  Cv.m  omn  iumfacellortim  inaugu- 
rationes  admitterent  a-jes  ,  in  Termini 
fanonon  addixere.  &  j.Dec.  1.2.  &  io* 
Fabio  aufp;ca>!t!,\na\i\z,priufijuam  egre- 
deretur  cb  Tarento,  a-jes  fimel  atque  i.e- 
rnm  non  addixerunt.  &c  vide  omnino 
qui  diximus  (upra  lib-2.cap.29. 

7  Vel  fi  -jitulus.]  Livius  5.  Decad. 
lib.  r.  infin.  Immolantique  ei-jitutus', 
yim  iSIuis  ,  e  manibus  facrificantium  fiife 
cum  proripuiffit  ,  multos  circuir.flantcs 
cruoie  refperfit.  FugaptQCuletiam  ma)or 

apud 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  145 

puilTet , '  aut  hoftia  profudiflet ,  vel  percufTa  mugitum  de- 
diflet ,  vcl  11  inter  facrificandum  aliquid  trifte  oculis  aut 
auribus  occurriflet ,  2  feu  in  extis  caput  jocineris  defuiffct, 
quse  omnia  fcedi  evcntus  clfc,  nemo  dubitavit.  5  Haminio 
facrincanti,  vitulus  qui  multos  cruore  infpcrfit ,  omen  ma- 
gni  terroris  fecit.  4Vcl  quurn  pulli  e  cavea  addiccrcnt  &  Def>*e 
pafcerentur ,  5ita  quod  tripudium  faccrcnt  foliftimum.^"'*'" 

6  qua?  fecundiflima  traduntur  aufpicia :  nam  pafcentes  avcs  19. 
vidcre ,  felicitatem  portcndere  multi  cenfucrunt.  Lydi , 

7  Perfr ,  Iberi  &  Thraccs  non  cx  avibus ,  fed  maxima  au- 
guria  ex  vino  obfervarunt.   Nam  vinum  cffundere ,  aut 
vcftes   vino  inquinare,  relicis  haud  dubia?  fortuna*  fisp&Exvi- 
cflc,  au^urati  funt  :     idque  atteftante  8Homcro,  qui"'-  „, 

Ulyiit^ 


ttpud  ignaros  quid  trcpid.trctur  &*  con- 
tur/atio  fnt  :  id  a  plerifque  in  oimn  »;a- 
gni  terroris  aacptum. 

1  .Authojiiaprofu^iffet.']  Dion  hi- 
ftoricusl.  45.  fcribit  Taurumin  tcm- 
plo  Veftx  ma&atum,  pofl  rcm  lacram 
exiluifie ,  rerrorcmquemaximum  in- 
tulifle. 

2  Stu  incxtts  caput  'iod/icris.~\  Sicut 
contigit  Cueo  Servilio  Cepione,  & 
Cn.  Scrv.lio  Geir.inoCoiT  ut  fcribit 
Livius  j.Decad  lib.  10.  Confulum  ,  in- 
cjuit  ,  aixrri prim.tm  Itojiiam  immolanti, 
Cpnt  Hc:;ri!  dcfuit. 

;  Slnimnio.]  Livius  ;.Decad.lib.i. 
in  fin.  1'aucospcji dics maoifiratum iniit: 
immoiantique  ci  vitulus  )am  nius  ,  &c. 
ut  paulo  ante  diftura  eft. 

.    4  p'et quum  puiii  <•  cavea  addicerent .] 
Livius  t.Decad.lib.  i.induobuslocis., 

tk}.Decad.lib.7. 

5    It.t  quod  tripudium  f.:cerent  folijls- 

mutn.}  Cicer.  lib.  i.  8t  2.  dc  Divinat. 

cjuid  ft  tripudium  foliftimum  expo- 

nit.  Liviusprxterealib.  rc.i.  Dccad. 

Cum  pu/li  non  pafceientur  ,  pullarius  du- 
fpiciutrt  mentiri  ,'ufus  ,  tripudium  fltijii- 

mum  Cojf.  nunciavit.  Coff.  Uiut  ,  astfpi- 

ciutn  r^regium  effe  &  diis  auiioribus  rem 
ftjiurot  pronunciat  ,  fsgnwnqut  pugn* 

frojontl. 


6  Shsx  fecundi  fftrna  traduntur  <tu- 
fpicta.)  Cicerodifr.  lib.2.  dc  Divinat. 

Cum  igitur  effa  )am  cecidtt  ex  ore  puili  ; 
tum  aufpicanti  iripudium  foliiiimum 
nunciant :Erao  boc  aufpiciur:  dfjini  quic- 
tputtn  h.theie  potefl.  Livius  paulo  poft 
ca  ,  qua:  nuper  citavimus  ,  Cofi".  vcrba 
referens  (ic  inquit ,  Mihi  qtudem  tripw 
dinm  nunciatum,  Pcpulo  Rcmane  exerci- 
tuiquc  egreqium  aufpicium  eji.  &  pauci* 
i  nterjectis,f  um  audiffct  putlarium  cmif- 
fn  ptlo  ante  Ji^na  cccidijfe  ,  Dii  in  prttli» 
funt,  1  nquit.  babet  poenam  noxium  caput. 
.Antc  Ctjf.httc  dicentem  corims  -joce  cLt- 
ra occinuit.  S}[uo  Irftus auinrio  confy.l  af- 
firmans  ,  nunquam  immanis  rehus  magtt 
prafntes  inttrfuiffe  deus  y  Jsgna  canere 
&  clamorem  tolti)ufi-t. 

7  iV;/5r."jHerodotusl.r.  Perfarnm 
moresdcfcribens,Po<;,inquit,  de  rebm 
maximt  fcriis  confult.tre  confue-jerunt. 
tiam  Jt  quando  ipjis  confultandum  -jide- 
tur,tum  pfiei  .t  dic  *e'unant, propcnitque 
is,  qui  .tdtbus  illi(,in  quibttsfcite  conful- 
tatur,  prxefi  :  &  fi  pl.tcucrit  atquejeju- 
navcrint ,  utuntur  tpfo  :  fmminuscom- 
prolctur  ,  abroqant :  &  de  quibus  *e'<Hni 
delibera-jtrint ,  de  tifdem  poti  prontm- 
ciant. 

8  Homero.']  Is  poeta  lib.  5.  paulo 

poft  princip.  Odyflea:,  fcribit  Ulyflcin 

dcicendca* 


Hdtfrcn 
de. 


*4*f  A  L  E  X.   A  B    A  L  F.  X  A  N  D  R  O 

iv  UlyfTe  difccdcnte ,  &  bona  vcrba  precante ,  Alcinoi  uxo- 
fH'"~  rem  humi  facit  vinum  fiindere ,  velut  prcccs ratas  diis ha* 
fiemitu  bituris.  '  Gcrmani  cx  hinnitu  &  frcmitu  equorum,  moni- 
*~"^  tus  futurorum  prsdici  putant,  cjuos  nullo  operc  contaclos, 
Ex  -jit-  candidi  coloris  plurimos  educcbant.  :In  Cappadociaex 
mitis.  inynliinis  virgis ,  in  '  Scythia cx  falignis  huini  conftratis : 
/,r.  4  alii  cx  vibrata  falitionC  oculi,  quod  augurium  palmicum: 
£«•/>/-  in  6  Lycia  ex  pifcibus,  cjuos  ichthyomantes  vocant:  ~  atque 
£^  Enarics  Androgcni  cx  tilia?  fronde  vaticinantur ,  8  Nafa^- 

mones 

lientes  octilos  intuiti ,  odorantur  prac- 
fagium.  Ciliusd.lib.7.c.29. 

5  S^uod  augurium  palmicum.  ]  Dc 
quo  Poiidonius  fcribir,  ab  oculi  vibra- 
ta  uibfultatione,qui  res  dicitur  Graxc 
snJ/XHV.  id  eft,  ifbratio,  fcufubfultatio, 
apud  Gregorium  NazianzenuminO- 
rat.de  radio  folis  in  aqua  reflexo.Mar- 
cellusVirgilius  apud  Diofcoridem  li- 
bro  i.iniin.  ubi  recenfet  quxdain  a 
fe  verfa  ,  palpitationem  ea  voce  dicit 
lignificari. 

6  Lyria  ex.~  Plinins lib.  52.  cap.  2. 
deingeniis  tk.  manfuetudine  pifcium 
&refponfis,  quxdantur  expiicibus, 
loquens,  ~N.am  tn  Lycix ,  inquit ,  "Myrit 
in  fonte  ^Apoblinis ,  quemcuriumappel- 
Ltnt ,  terfifiuUevocati  ■-jeniunt  ad augu- 
rium.  Plutarchus  de  indufttia  anima- 
lium,  &  alti  quos  tibicitavi  fupra  I.t. 
cap.  29.  Nec  ibi  folum  ex  pifcibus  fu- 
muntur  auguria,  fed  ccalibiquoque 
ex  codem  Pliniol. 9.C.  i6.inprinc. 

7  jltqueEnaries.'  Herodotus  1.  4. 
Enaries  ,  inquit ,  tjui  funt  ^dndrogyni, 
ajunt  fibi  a  finere  traditam  divinatio- 
ncm  ,  tili.t  fiondcvaticinantes.  Tiliam 
ubi  ijuis  tripbariamfciderit ,  digitis  fuis 
c.rrn  implicando  ac refihendo  traclat,  at- 
<jue  hunc  in  modumvrtticinantur.  Sunt 
qui  Karees  legunt.  Cadius  loco  fupra 
citato. 

8  lyafamones.]  Herodot.  d.  lib.4. 
Dhinant  ad  fuorum  accedentes  monu- 
menta,  &  HJi,  ubi  preces  peregeritnt,  in- 
dormiunt.  Vbi  quodcunque  perqmetem 
infomnium  vidermt,  tu  utmtnr* 

i  Ex 


defcendentem  ab  Alrinoo  Rege  Phea- 
cum  &  Areta;  ejus  uxoris,  pofuifie  po- 
culum  rotundum ,  cc  undique  intro 
flexum ,  in  manibtis  ipfius  Aretx  £/*.- 
qia.vmib.oi.  (deqtto  diximus  fupra  li- 
bro  j.cap.ic.ubi  huncloaim  Homeri 
citavimus )  illique  bene  precatum,ma- 
ritoqueacfiliis.  Sed  nihil  aliud,  nec 
ibi,  nec  alibi,quod  ad  hanc  rem  perti- 
near,  dicit :  fi  me  non  fallit  memoria. 

I  Germani  ex  binnitK  &  fremitu 
equorum.  ]Tacituslib.de  Moribus  Ger- 
manorum.  Proprium  gentis,  ait ,  equo- 
rum  quoque  pnxfagia  ac  monitus  experi^ 
ri.  publice  aluntur  iifdem  nemcribus  ac 
lncis,  candidi  CJ7*  nullo  mortaliopere  con- 
taBi,  quospreffosfacro  curru,  ftcerdos  ac 
Rex ,  ttel  Princeps  chitatis  comitantur, 
hinnitujque  ac fiemitus  obfirvant.  *l\cc 
tdli  aufpicio  major  fides  nonfilum  apud 
flebem,fcd  apud  proccres,  aputl  facerdo- 
tes.  Se  enim  miniflros  deorum  ,  itlos  con- 
fciosputant. 

1  In  Cappadoria  ex  myrrbinis  wrr 
gis.~\  Carlius  Antiq.  leci.  lib.7-cap.29. 
Mjrcin.ts  virgas,  non  Myrrbin.is  legit. 

3  In  Scytbia. }  Herodotus  lib.  4. 

4  lAliiexiibratafatitioneoculi.}  De 
epia  re  Thcocritus  in  Amaryllidc , 
dixmij  o<p8ct\fA.6;  f/.a  J\%ic\.  id  eft, 
Salit  mibioculus  dextcr.Vlzut.  autem  i  n 
Pfeud.  id  fupercilio  tribuit,  cum  dicit, 

_At  idfuturum  unde  ?  unde  dicam,  ne- 

fcio, 
Itifi  quia futurum  efi ,  itafupercilium 

falit. 

Saliatorts  i  nonnullis  dicmuur,qui  fa- 


GENIALEsDlES.    LlB.  V.  I45 

mones  vero  cx  fomniis  ad  fepulchra  derim&orum.  Fuit-£* 
que  apud  Byfantios  receptus  inos ,  ut  fcombrorum  regem„"" 
videre ,  quiinter  conchylia  cft  miri  afpectus ,  aut  jun<5tum  Byfan~[ 
jumentum  ftercus  emittere,  fortunatiflimos  eventus  fa-^! 
ciat :  qua?  fingula  augurum  difciplinis  latius  tradita  &  pra?-  7«-«- 
cepta  funt.  '  Ex  quadrupedibus  autem  fucre  qua,  pcde-  JJ^T 
ftria  dicuntur  auguria:  ut  qux  alupo,  ferpente,  equo,  ExIh- 
vulpc,  ca?tcrisque  rcptilibus  fiunt.  :  Lupum ,  fiaddcx-/"' 
tram  commearit  plcno  orc ,  magna?  &  profpcra?  rci  au- 
gurium  facere,  &   nullum  praftantius   cffe  opinantur: 
3  contra ,  lupos  in  Capitolio  vifos ,  prodigii  loco  cft  habi- 
tum,  cujus  caufaluftratum  Capitolium  quandoquc  vidc- 
mus.  +  Lupum  quoquc  caftra  introiife ,  &  Iaceratis  obviis 
intactum  abiiifc ,  cxitium  &  cladcm  portendille  evcntus 
docuit,  totopofteaexcrcituingenticladeafTeclo.  'Rur- 
fus  quum  cerva  a  lupo  fugata ,  inter  duas  acies  cvafiffct  il- 
Ixfa ,  infigncm  victoriam  Romanis  dcdit.  6  Lupos  quo- 
que  in  foro  vifos ,  incolumcs  cvaiiffc,  armis  opprimi  pa- 
triam  ,  &  magna  rcrum  momcnta  dcflgnavit.  7  Quum  in 
Libyam  colonia  duccrctur ,  lupos  mctas  quibus  agcr  deil- 
gnabatur ,  mordicus  diffipaffc,  velut  diri  eventus ,  effecit 
quominus  deduceretur.  8  Non  fic  Samnitibus  deducenti- 

bus 


1  Exquadnfcdibi».]  FeftusPom- 
pejuslib.  14.  Pcdeflria,'mq\i\t,ausJ>icia 
arbitrabantur  ,  qux  dabanlur  avulpe, 
lupo  ,ferj>ente,  eqito,  cxtcrifjite  animali- 
buf  qitadrupcdibus. 

2  Lupum.]  Pliniuslib.  8.  C.  21.  dc 
lupis  loquens  ,  iic  fcribit,  Lr.tcr  augtriA 
ad  dextcran:  commeantitm  pr.-.cifo  itinc- 
Tc,f<  plcnoid  orc  fccyit ,  nullum  omninm 
f>,  .•  fvit-ius. 

5  Cor.tra lupor.]  Livius  i.  Dec.  I.  ; . 
&  4.  Decad.  lib.  2.  &  ;.  Julius  Obfe- 
qucns  Prodigiorumcap.  17. 

4  Lupumqutqttccaflraintraffe.]  Li- 
vius  5.  Dccad.  Lib.  r. 

5  Rwrfus  cumcerva  a  lupo.]  Livius 
t.  Dcc.  lib.  ;.&  Appianuslib.  1.  bel- 

Ioruin  civilium.  Et  e  diverfo  cerva  a 
Tim.  II 


lupo  fugata  &occifa,  abeoexercitu 
ad  quem  fugerct,  i  1 1  i  cxitum  portendit 
cx  codem  Livio  ejufdem  1.  Dec.  1.  10.. 

6  Lupos  quoque  in  fovo  -vifos.]  Li- 
vius  4.  Dccad.  lib.  2 . 

7  Cum  in  Libyam.]  Plutarchus  irt 
vita  C.  Gracchi ,  &  Jul.  Obfequens 
cap.  95. 

8  ~Konftc  Samnitibus.]  Feftus  Pom- 
pejuslib.  9.  ubi  7;/7-'wo/eosappellati 
nominc  Irpi,quem  lupum  dicunt  Sam- 
nites:  eum  enim  duccm  fequuti,  agros 
occupavere.  ubi  Irpinos  eos  appelhe 
fincafpiratione.  Nam  &eadiclioeft 
fub  litcra,  I.  Servius  autcmlib.  n» 
Ancidos  in  eum  locum, 

Sitmmc  dcum  fanBi  cuflos  SoraHis  *A- 
pollo,  &c. 

i£  SoraRis, 


Ix   )U- 

vcncx 
annitu- 
Uaut 
nr.tl.t 
partu. 
Ex  lco- 
nis  .1- 
fpetlu. 
Ex  C- 

!'':'■ . 

Ex  afi- 
noleo- 
tiem 
ecci- 

</i  il.C. 


146  Alex.  ab  Alexandro 

bus  coloniam  ,  quo  ducc  aufpicatam  deciuxcrc ,  quarc  Hir- 
pini  dicri.  '  Fuitque  animadvcrfum ,  lupum  fubnigrum 
obviam  tactum  grandc  difcrimcn  arrcrre.  Juvcnca  fi  anni- 
cula,  aut  mula  ii  gcmcllos  pepererit  ,  oftcntum  dirum 
pefternque  denunciat.  Sicut  leonis  afpe&us  famofus  fuit 
&  inglorius,  itincraquc  infcfta  faccrccrcditus:  namquc 
hoflium  pugnam  frpc  portenderunt :  z  capra?  vero  faluta- 
ris.  ha?  cnim  '  Carano  cximix  fclicitatis  duccs  tucre. 4  Afi- 
num  lconcm  occidiflc ,  omcn  magni  terroris  teciffc ,  ne- 
ccmque  Alcxandro  portcndiflc,  literis  mandatum  cft. 
J  Scrpcntcm  pcr  impluvium  decidiflc ,  aut  iter  commean- 

tium 

in  qua  fcpctiri  Rtges  tncs  erat.  Hanc  hi- 
(toriam  Juftinusiibro^.  fic  explicat, 
Caranus  cum  mazpa  muttitudinc  Gracc- 
rum,fcdesi»  Xlacedonia,;  esbinfo  o.acu.i, 
qUkrere juffits,  cum  in  JLm.uhiam  vcnif- 
jet,  urbcm  Edyffam,  nonfenticntibus  op- 
pidams ,  i  i  opttr  imbrium  &  nelt  U  m.t- 


Soraciis,  inouit,  mo.is  cfl  Harpinorum  in 
Ftaminia  coiiocutf.s  :  in  hocautem  monie 
cu,.i  aliqtiando  Diti pairi  facrum pcrfiJ- 
veretur,  nam  manibus  confecratus  efl,fu- 
liiro  venientcs tv.pi extarapuerunt :  qutd 
cum  diu  feqnerentur ,  delati  funt  ad 
q  tundam  fpeluncam  halitum  ex  fe  pejli- 
ferum  emittentem  ,  adeo  ut  juxtaflantcs 
ncc.v,  ct,  exinde  orta  peflitentia,quiafuc- 
rant  lupoj  fequ/tti  ,  de  quarefponfuin  efi, 
Pojfc  eamfedari,  fi  lupos  imit  arentur  Jd 
eji,  r.tpto  vivcrcnt.quod  poflquamftcium 
efl,  diclifunt poputi  Hirpini  Sorani.Tiam 
lupi  Sabinorum  lingua  Hi,pi  vocaatur: 
Sorani  wn  a  Dite.  I^lam  Ditispater 
Soramts  vocatur  ,  quafi  lupi  Ditii  patrif. 
JJnde  memor  rei  paulopofl  Virgil.  ^irttn- 
tem  comparaflupo  ,  quaft  Hirpinam.  In 
hoc  autem  Servii  loco  femper  Hirpius 
cum  afpiratione  fcribitur. 

1  Fuitque  anime.dverfum.]  Ahaait- 
tem  cx  Iupis  aufpicia  vide  apud  Li- 
viuin  5.  Dccad.  lib.  r.  &lib.  7.  &4- 
Dccad.  lib.  2.  &  $•  Decad.  libro  1.  & 
Plutarchumin  Sylla.  Juftinumlib.23, 
adfin.  Jul.  Obfequcns  Prod.  cap.  65. 
7j .  &:  86.  Appianuni  1.  4.  bell.  Civil. 

2  Capite verofttutaris.]  Quod  pro- 
bat  exemplo  fccj. 

3  Caram.]  Solinus  cap.  14.  aut  Ut 
alii  ComputaiH  I  5  .'Macedonem  Caranus 
injiquitur  Dux  PeloponncfiACtX  mvltitu- 
dinis,  qui  \uxta  rcsbonfum  datttm  a  Dco, 
ubi  captJiium pccus refediffe anim.ulvcr- 
ttrat,  urlcm  condiditjquam dixit  alyx;, 


gnitudinem  ,  gi  c<em  caprarum  imbrcm 
fugientium  ,  fecutus  ,  occupavit  :  re-joca- 
tufque  in  memoriam,  quo  jujfus  erat,  du- 
cibus  caprh  imperium  qtfxrere ,  regnife- 
demflatuit ,  relioiofeqtie  pojiea  obferva- 
vii,quocunque  agmen  move ,  et ,ante flgna 
eafdem  capras  habere ,  cceptorum  duces 
habitui  ut ,  quas ;  egni  baluerat  auciorej. 
Uriem  Edyjfam  ob  mcmoriam  munerii 
/Egeam,  populofque  .Egeadas  vocavit. 

4  ^tfinumleonemoccidiffc.~\  Plutar- 
chusin  vitaAlexandri,intcrprodigia, 
quc  Alexandrum  perturbabant ,  hoc 
fcribit,  Exhiseaim,  quos  educebat,leo- 
nem  quendam  eximia  ma^nitudinis  ac 
formx ,  manfuetus  afeUus  tatcibus  exani- 
maiOt. 

5  Scrpentemquoque.lLinus^.Dec. 
libro  5.  Graccbo  priufquamcx  Lucanii 
moveret  ficrificanti,trifle  ptodigium  fa- 
iium  efl.-ad  extafacrificio  perpetrato  an- 
gues  duo  ex  occulto  allapfi  edere  jecur  , 
confpecHque  repente  ex  oculis  abierunt. 
id  cum  arufpicum  monitu  facrificium  in- 
flauraretur,atque  intcntiut  exta  referata 
lcrv.xrentur  ,  iterum  ac  tertium  veniffe 
tradunt ,  libatoque  jscinort  intactos  an- 
gues  abiijfe. 

1  A«t 


Geni  alt.s  Dies.  Lib.  V.  147 

tiilm  interrupifle  illarfum ,  vel  fcetam  vulpem  obviam  ha- £*/»*- 
buiffe,  'aut  canem  alienas  a:des  introiffe ,  formidolofos  T™\e' 
cafus,  &  infignem  calamitatem  faccre  pcriti  adnotarunt.cw. 
Serpentem  quoque  extis  folennibus  depaftum,  diriominis 
&  extremi  exitiilocoeft  habitum.   :  Contra,  Sylla?  inter 
facrificandum  fcrpcns  vifus ,  &  clapfus  ,  fclicem  vidoriam 
dedit.  '  Suburbana  vero  colubris  plena,  cquosquc  illis  de- 
paftos ,  Crcefo  Lydorum  regi  ab  externis  regnum  fubigi 
portcnderunt.  4  Mures  quum  candidi  funt ,  Lrtum  aufpi-  Extm* 
cium  faciunt ,  \  licct  illorum  occentu  dirimi  aufpicia  dican-"    * 
tur ,  namque  occentus  foricis  auditus ,  *  Fabio  Maximo 

dicta- 


r  ,Aut  CAnern.  ]  C^nvs  (ut  fcribit 
Dion  hiftoricus)  lib.  45.  Canesmulti, 
incj:lit  ,  noHu  totam  urbrm perv.tgati  ac 
maximc  ad  l.cptdi  Tontif.  Max.  xdcs, 
concurfufaclo,ulularunt.  Et  lib.  50.  ca- 
r.em  in  circo,  cum  maxime  equcflre  certa- 
menfieret,  laniavit  ac  devoravit. 

1  CtntraSy/U.~l  Cicero  lib.  i.de 
Divinat.  Valerius  Maximus  lib.  r .  c. 5. 
Alia  autem  ex  ferpentibus  atifpicia, 
vide  apud  Ciccronem  d.  lib.  1 .  de  Di- 
vinat.  ubidc  Rofcio.  &  Virgil. ltb.  5. 
Aneidos, 
Dixerat  bxc  ,  adjtis  quum  lubricus  an- 

<~uis  ab  imis 
Septem  ingens  <~yros  ,  feptena  volumina 

traxtt  , 
^Amplexus  placide  tfYnulum  ,  lapfufquc 

perarrU: 
Cocrulcx  cui  tef-tt  notx  :  maculofn  ab 

auro 
Squamam  incendebat  fulgor :  feu  rtubi- 

l>us  arciu 
j\tlle  traliit varios adverfofle colorcs. 
Olfluptiit  vifu  jEneas,  ille  agmine  ion-o 
Tandem  ivter patcras  ,  fj7"  Ixvia  pocula 

ferpens, 
Lilavitque  dapes ,  rurfnfque  inncxius 

imo 
Succefit  tumtlo  ,  &  depafla  altaria  li- 
quit. 
Etibi  Servittm  -.Livium  -.  Decad.I.T. 
ubi  decjuodam  Hannibalisfornnio,cv 


icieni  lib.  7.  non  multo  poft  princ.  & 
lib.  *>.  Valcrium  Alaximum  lib.  1 .  c.  7. 
ubi  de  Hannibaic.  Julium  Obfequent. 
Prodigiorum  c.  8;.  &  8~.  Cxterum 
Flav.  Vopifcus  in  vita  Aureliaiii  Im- 
pcrat.  ponit  inter  orr.inaimpeiii  ip- 
(ius,  (erpentem  cjus  pueri  pelvem  ple- 
rumqtie  cinxiffe ,  nec  unquam  occi- 
di  potuifle.Et  JuliusCapitolinus  fcri- 
bit  ierpenteni  circur.cicciiiTe  caput  Ma- 
ximini  dorinieiitis.&  Dioiieai  lib  .<-. 
initio  in  portentis  Ciiaris  Augufti 
contra  Lcpidum  Cc  Antonium. 

J  Sulnrb.ina  ■vcro  colubris  plena.  ] 
■Hcrodotus  lib.  1 .  Hxc  Crorfl  ratiocinan- 
te  ,  nmnix  fulrurbana  colubris  implcta. 
ftmt.  iluos,  i:t  cxiflcbant,  equi  inter  am- 
bpdandtim  cum  ad  pafcua  irent ,  cr.mede- 
bant.  qu;d  poytcntum  con'e3ores  Thel- 
tnijfes  intcrprctatifunt ,  Exercitum  ex- 
tc,  ,ium  Crocfo  affitturum  ,  qui  cum  affo- 
ret,  indi'ienas  fubigeret ,  quod  didiccrant 
colubrum  terrx filium  cffe  :  cquumlsoflent 
(JP ad~.ry.ii,;. 

4  Murcs  cnm  candidifunt.~\  Plinius 
libro  8.  capite  57. 

-  Licct  iliornm  occentu.~\  Pliniusibi: 
fcd  de  foricc  loquitur,  non  de  -mu,  e. 

6  F.tlno  Mjtxhtto  dief,itiiram.~\  Val. 
Maximuslib.  i.cap.  t.  Plutarchus au- 
tem  in  Marcelio,  hunc  non  Fal.ium 
Maximum  ,  fcd  Minutium  VOCat :  llili 
forte  utrique  id  acciderit. 

K   2  *  Et 


148  ALEX.   AI    AltXANDRO 

dictaturam ,  '  &  C.Flaminio  magifterium  cquitum,  dc- 

poncndi  caufam  dcdit.  J  Murcs  quoque  in  Argila?  funda- 

mentis  apparuifle  pugnantcs,civcs  prarferoces  &militarcs 

haud  dubio  argumcnto  prseflgnavit.  Ea  cnim  urbs  ad  Stry- 

moncm  bonis  aufpiciis  condita ,  a  muribus  dicla  eft:  ficut 

CoroncE  civitas  in  Pcloponncfo  ad  Pamifi  flumcn ,  quod 

cornix  a:nca  derundamentisapparuit,  felix  nomcntulit. 

5  Si  cjuid  tamcn  murcs  arrofcrint,  triftiafcmpcr  &  dira 

portendcrunt.  4  Carboni  Impcratori  corrolis  fafciis ,  qui- 

bus  in  calceatu  utebatur ,  exitium  prxdixcrunt:  aurumque 

T.xie-  &  clypeos  corrofifle,  Marficum  portcndere  bcllum. J  Le- 

fore-    pus  quoque  occurrens  in  via,  infortunatum  itcr  prxfa2.it  & 

Ex  mu-  ominofum ,  idcm  vulpcs  fceta ,  &  canis  prxgnans.  6  Mu- 

-/" "      ftela  quoque,  7ficut  picus,  a  finiftra  veniens ,  infaufti 

Ex  a-  ominis  eft.   Fcruntque  arietcm  infolito  colorenatum  mi- 

'    ram  felicitatem  pramotaife.  8  Ex  diris  funt oftenfiones  pc- 

dum, 


riete 
Dira 


1  EtC.Tlaminio.']  Vakrius  &  Plu- 
tarchusibi. 

2  TAures  quocjue  in  ^ArgiU*  funda- 
mentis.  ]  Heraclides  in  Poliricis  ad 
fin. 

3  Si  ejuid  tamen  mures  arroferint.] 
Cicero  lib.  r.  de  Divinar.  Liviusj. 
Decad.  I.7.&10.  poftprinc.  &<j..Dec. 
lib.  10.  in  fin.  Plurarchus  in  Sylla  & 
Marcello. 

4  Carboni.]  Hxcufquead  verficul. 
Lcpns  (jitoque  occurrens.  funr  Plinii  d. 
lib.  8.  c.  57. 

<;  Lepus  (jnoque.')  Herodor.  lib.  4. 
ubi  de  pugna  Darii  apud  Scyrhas.  Id- 
cjueprarfcrrim,  filepusiterineundum, 
tranfverfo  faltu  velutdifcerneret,  ut 
tradit  Suidas ,  Polin  quendam  audto- 
rcm  laudans.  Alia  autem  de  lepore 
aufpicia  vide  apud  Plutarchumin  A- 
poptheg.  ArchidamiZeuxidami. 

6  Muflela.]  Apud  Plautum  in  Sti- 
cho  aft.  } .  fc.  2 .  Gelafimus  Parafitus 
pro  optimo  aufpicio  accipit,  quod 
muftela  murem  ei  abftuUr ,  liis  ver- 
bis, 


^iusJ>icio  huc  hodie  ego  optuma  txVM 
jorafj 

Muflela  nwrarn  mihi  abflulit  prater  pe- 
des  : 

Tum  flrenua  obfonavit :  fyeRatum  hit 
mihi  efl. 
Mox  cum  parafitatio  parum  prolpere 
procederet,  damnans  auguriummu- 
ftelaj,ficinquir, 

Certum  efl  muflelapoflhac  non  credere: 

r2\am  inccrtic,cr,i  nuUam  mvi  beftiamr 

Quin  &  ipft  decies  in  diemutatlo- 
cum. 

Eam  auspieavi  ego  in  re  capitalimea. 
Aliud  prxfagium  muftclx ,  videapud 
Apulcjum  lib.  9.  yifa  efly  inquit ,  in- 
terea  mufiela  mortuumfcrpentemforinfi- 
cus  mordicus  attrahens.  llbi  Beroaldus 
interpres  dicit  vulgo  receptum  efic, 
Muftelam  dira  porrendere ,  fiviatori 
itcr  inrerrupcrir. 

7  Sicutpicus.]  DicTrum  eft  fupra  ex 
Horatio  lib.  5 .  Car.  Ode  27. 

8  Ex  dirisfunt  offenfiones.]  Dehoc 
jam  diximus  fupraUb.  2.  c  26.  ubi 
videre  poteris. 

1  Vtcts 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  149 

chim ,  r  voccs  exaudita? ,  *  rcs  oblata?  oculis  &  alia  id  ge- 
nus,  ex  quibus  certa  captantur  aufpicia :  ?  limen  oftcndif- 
fe,laciniam  adhsefifle ,  vel  prolapfum  cecidiffc,  obfccenum 
oftentum  effe ,  vulgo  receptum  eft.  4  C.  Flaminius  quo 
tcmporc  ad  Thrafimenum  oppreflus  interiit ,  cjuum  in 
ecjuum  infiliiflet ,  equo  prolapfus ,  rcpcnteccrruit,  diro 
&:  fcedo  cventu ,  cjuo  ad  intcrnccioncm  crudclcm  in  mo- 
dum  ca:fus ,  occubuit.  y  Ncroni  Cxfari  Alexandriam 
profe<5hiro,  Iacinia  adha?fit.  tfDivus  vcro  Auguftus  la:- 
vum  flbicalccum  pra?poftercindutumanimadvcrtit,  qua 
die  feditionc  militari  propc  aftli<5lus  eft.  7  Et  Pompcio 
Magno  pullum  amiculum  quadieadPharfaliamprofliga- 

tus 


1  VbcesexautHt.t.]  Videinfra. 

2  Res  oblata  eculit.]  Dion  hiflori- 
cuslib.  42. 

J  Limcnoffcndiffc.]  Vakrius  Maxi- 
mus  libro  I.  tit.  4.  Tibciut  Cjraccbus 
cum  ad  res  nov.ts pararetur  ,  aufficia  do- 
tni  prima  luce  pctiit  ,  qu&iUiperquam 
trifiia  rcsbonderitnt ,  &  januacgieffiis, 
itapedcm  offcndit ,  ut  digitus  ci  dttute- 
retur.  Julius  Obfequens  Prodigiorum 
c.  86.  ubi  loquitur  deTiberio  Grac- 
cho.  Proditum  cji ,  inquit ,  mcmori.t, 
Tiber.  Graccbum ,  quo  die  periit ,  trifiia 
neglexijje  omina  ,  cum  domi,  &  in  Capi- 
telio f.tcrificanti dira portcndcrc-.tu; :  do- 
moque  cxiens  ,  finifiro  ad  limcn  offenfo 
pcde  decuffcrit  poUicem. 

4  C.  Flaminius.]  Cicerolib.  i.  de 
Divination.  ubi  oftcndit  C.  Flaminii 
oftenta  nullius  efle  momenti,ait,.QwW 
b  llu  Punico  fecundo  ?  nonne  C.FIaminius 
Cof.  itcrum  ncglexit  fiina  rcrum  futura- 
rum,  magna  cum  clade  Reip.  qui  exeicitu 
lufirato ,  cum  ^Arctium  verfus  c.tjira  mo- 
'jiffct,  &  contra  .Annibalem  lcgioncs du- 
ceret ,  &  ipfc  &  equtts  c)us ante  ftgnum 
fovis  Cajioris  ftne  caufa  rcpcnte  conci- 
dit.Titus  Livius  ;.  Decad.  lib.  2.  H.cc 
ftmulincrcpans  fde  Flaminio  loquitur, 
apud  Aretium  fedenti)  cum  ocyus  figna 
conveUi  jubei  ct,&  ipfe  in  cauum  infiliif 
fet ,  equus  repcnte  corruit ,  confulcmque 
Iwfumfufcr  caput  cjfndit,  ValciillS  Ma- 


ximus  lib.  I.  C.  6.  C.  Flaminius  ,  inau- 
fficato  Ccf.  creatus  ,  cum  apud  lacitm 
Thraftmcnum  confiiciurus  ,  ccnvcUi  Jigna 
\uJsiJfct,lapfo  cquofuper  caput  ejus,bumi 
projiratus  efl.  Verum  bu)us  temcita- 
tis  uttnam  fua  tantum  n:n  eti.tm  pop. 
Rom.  maxima  clade pan.u  yependiffet. 
In  ea  namque  acie  15.  miUia  Rcm.t;n- 
rum  ccft,  6.  niillia  capta,  20.  miUiafu- 
gatafunt.  Confulis  obtiuncati  corpusad 
funcrandum  ab  Annibale  quafttum  cji, 
qui  quanlum  inipfojuerat  ,  Rcm.Jept- 
lter.it  itnpi  rium. 

5  l^eroni  Ctftri.  ]  Suetonius  in 
vita  illius  c.  19.  Kam  cum  circuitis  tem- 
piis  in  *de  Vcjix  refediffet ,  cenfkrgenti 
e: pi  imum  lacinia  adb.cft  :  dcinde  tanta 
caligo  coorta  efi  ,  ut  difftccre  nnn poffet. 
AdditTacit.  lib.  15.  omnesper  artus 
Neronem  contrcmuifle. 

6  Divus  vero  ^Au^ufius.  ]  Plinius 
lib.  2.  C.  7  Divus  ^AttguJlus  Ixvum pro- 
didit  fibi  calceum  prxpofia  e  induBum, 
quo die  fcditione  militari  propt  afJHtlus 
efi.  Sueton.  cap.  29.  in  princ.  Aufyi- 
cia  ,  inquit  ,&omina  quadam  pro  cer- 
tifimis  objervabat ,  ft  manefibi  calceus 
pcipciam  ac  ftnijicr  fro  dextero  inducere- 
tur. 

7  F,t  Pempejo Magnn.~\  Nequeenim 
ulli  alii  practexta  pulla  uti  liccbat, 
quam  ei ,  qui  funus  facicbat.  F.  Pom- 
pejuslib.  t^. 

/(3  1  Vocet 


150  Alex.  abAlexandro 

Ex-jo-  tus  fuit,  diras  vaftitates  prajmonftravit.  '  Voccsquoquc 

cibus      _  •  r 

exce-  exccpta?  5  in  utramquc  partcm  magnopere  augunum  rece- 
fth.  runt :  2  idcirco  in  rerum  principiis ,  quod  bonum ,  felix, 
fauftumque  foret,  praerabantur  veteres.  ■  Quum  maximas 
clades  urbs  perpeila  fuiirct,&:  ancipiti  contentione  agerent 
patres ,  an  relicto  patrio  folo  Vcjos  migrarent,  vox  centu- 
rionis  audita:  Heic  manebimus  optime,  urbisfedem 
ftabiliiie  fertur.  *  Aliter  Craffo  in  bellum  profectnro ,  qui 
Cauneas  ficus  venales  clamabat ,  iliud  omen  fecit ,  quo 

fpolia- 


1  Voces  fjuorjne  extiptx.  ]  Cicero 
lib.  1.  deDivinat.  Dionyf  Halicarn 
lib.7.  non  adeo  longe  a  fin.  in  princi- 
pio  Confulatus  Q^Sulpicii  Camerini, 
&  Sp.  Largii  Flavi,  Et,  'mqmt,exandt- 
t#  -joces  emffie  d  nemine.  Et  iterum  li- 
bro  8.  pauloantefin.  lntereadumhxc 
iu  cafiris  geruntnr ,  in  urbe  obfer-jata 
fimt  rmdt.t  prodigia  deorum  iramfignifi- 
cant:a  ,  ex.tndit.e  ominofie  -jcces  incerto 
auBore,  ob-je,fttx  oculis nc-ja  fpeli \ orum 
f.uies.  Virg.lib.  1.  Georg.  illocarmi- 
ne  , 

Vex  nuocjueper  Intos  -jv.lgo  exauclitafi- 
hiy.es 

lngens,  &  fimulachra  mcdis  pallentia 
miris. 

T^ififitb  obfcurum  noBis.  — 
Etlib.4.  Aneidos, 

Hint  exaudiri  -joces  ,  fjT"  -jerb.i  -jocan- 
tis 

Vifit  -jiri,  nox  cum  terr.u  obfcura  tene- 
ret. 
Plutarchusin  Themiftode.JuliusOb- 
fequens  Prodigiorum  083 .  ubi  loqui- 
turde  C.  HoftilioMancinoCof  Jo- 
fephus  de  bello  Judaicolib.  7.  c.  n. 
recenfens  prodlgia  excidium  Hierofo- 
lymae  praeccdentia,  llc  fcribit,  Fefio  au- 
tem  die,  nuam  Tentecofien  -jocant ,  noile 
fitcerdotes  intimum  templum,  more  fiio,.td 
drjiK.ts  res  celebrandas  inirefii,  p>  imum 
Cjmdcm  rnotum  cjuendamque  flrepitum 
fenfirunl :  po(l<a  -jerofubitam  -jocem  au- 
diere  ,  nu.t  d.ceret  ,~Miz>emut  hir.c.  Et 
fufebiiis  hiftoria;  Eccleliaftks  lib.  3. 
9,6, 


2  Idcirco  in  rerum  principiis.~\  Sic 
loquutus  eft  interrex  in  orationead 
populum  de  creando  poft  Romuli 
mortem  alio  Rege ,  apud  Livium  1. 
Decad.  lib.  1.  lic  inorationelegato- 
rum  ad  plebem ,  qua;  in  facrum  raon- 
tem  feceilerat ,  apud  eundcm  1 .  Dec. 
lib.  3. 

3  Cum  maximat  clades.~\  Valerius 
Maximus  libro  1.  cap.  5.  in  princip. 
Urbe  a  Gallis  deleta,deiiberantibus  P.  C. 
utrum  Vejos  migrarent ,anfiua  mcenia  re- 
ftitnetent ,  forte  eo  tempore  iprxfidio  co- 
Iv.rtibus  redeuntibus ,  Centnrio  in  Comi- 
tio  exclamaret,  Signifir  ftatue fignumthie 
optime  mar.ebimus.  Ea  enim  -joce  audita, 
Sen.xttts  accipere  omenfie  reTbondit :  e  -je- 
ftigicque  Vejos  tranfeundi  confilium  omi- 
fit.  Livius  1.  Decad.  lib.  5,  ad  finem. 
Sed  rern  dubiam,  inquit, decre-jit  oppor- 
tune  wx  emilfia  ,  qnod  cttm  Senatus  poji 
paulo  de  his  rebus  in  curia  Hofiilia  habe- 
retur  ,  cohortefijue  ex  prxftdiis  re-jerten- 
tesforte  agmir.eforum  tranfirent,  Centu- 
rio  in  Comifio  exclama-jit :  Signiferjia- 
tnefignum  ,  hic  manebimus  optime.  Qua. 
-joce  audita  &  Senatus  acciperefie  omen 
ex  curia  egreffius  conc/ama-jit  &  plebs 
circuitifufa  approba-jit.  Antiquata  deinde 
/cge,  promlfiue  ttrbs  .edificari  ccrpta.  Plu- 
tatchus  in  Camillo  eadem  fcribit. 

4  JHHtr  Craffio.'  Plinius  lib.  if. 
C  19.  adfin.  Ex  hoc genere fiunt ,ut  dixi- 
mus,  coilana  &  carice  ,  quaque  conficen- 
denti  na-jim  adverfits  Parthos  omenfe- 
cere  M.  Craffia,  -jenaies prxdicantis  -joce 
caunex. 

1  "H.eroni.~\ 


GekialesDies.  Lib.  V.  151 

fpoliatus  fama  &  fortunis  omnibus,  memorabili  clade  pro- 
fligatus  interiit.  '  Neroni  rurfus  paucis  ante  ipfius  ca?dem 
diebus,  de  Maufoleo  vox  exaudita  fertur ,  nomineeum 
ciens. 2  Augufti  quocjue  Ca?faris  fupremo  digreiTu  ab  urbe 
vox  temere  emifTa ,  augurium  fecit ,  non  amplius  Romx 
eum  futurum :  5  ficut  Scipioni  in  Aphricam  prctcituro, 
promontorium  Pulchri  incolumem  fpcm  oftendit :  4  con- 
tra  Hannibali ,  cpum  ex  Italia  Aphricam  pcterct,  fepul- 
chrum  diruptum  ,  aufpicium  terale.  5  Brutoetiam  &  Caf- 
fio  prodituris  inacicm  obvius/Ethiops ,  calamitatcspra:-£r<£- 
fignavit.  Qiiarc  &  crucntobello ,  atcjue  inteftina  cladc  ita  Kt£! 
conflidati  funt,  utambounopra?lioconciderent.  6  Yer-fn. 
tur  quoquc  Adrianus  Cajfar  cx  Mauri  occurfu  futuram 
mortem  imaginatus. 7  Non  lic  Ocftavio  Augufto;  namque 
afinus ,  cui  Niconta^  nomcn,  3c  afinarius  cuiEutycho,  ob- 
viam  fa&i,  omcn  ccrta;  victoria:  attulcrc.  Acnenimius 

vidcar, 


1  Keroni.]  Suetonius  in  vita  illius 
c".  46. 

2  .Augufii  qucqueC.tftris.~\  Sueto- 
nius  in  vitailliuscap.  97.  Tiberium  m~ 
tur  in  lUyricuM  dimiffurus,  O"  Bcnc-jcn- 
tsim  ufquc  profequutui  us,  cutn  interpeUa- 
torcs  aliis  a>.  nue  aliis  caufis  inj/tl e  dicen- 
do  Ji  tina  Cnt  ,cxc!.rma-jit  (nttod  C~  ipfum 
rnox  intcr  omina  retjtum  tfi.  )t\onfc  omi- 
tia  mura,cntur,  ampliusfe pojibac  SflM 
futurum. 

3  Sicut Scipioni.]  Livius  ^.Decad. 
lib.  9.  Scipio  ,  i nqilit,  quod  effet  proxi- 
mumfromontoiium  percunclatuiycum  pul- 
cbri  promtntorium  id  -jocari  audijftt  , 
Placct  omen,  incjuit,  huc  diri°ite  na-jes. 

4  Contra  Hannibali.]LivittS  J.  De- 
cad.  libro  10.  Juffus  i  naittis  unus 
afcendcrc  in  ma!um,ut  fpccularctnr  quam 
tcncrcnt  rcgionem,  cum  dixijfct  (epttl- 
chrum  dirntum proramfpcclai  e  ,  abomi- 
r-xtus,  Cyr. 

5  Bruto  cti.m  C>  Caflio.  ]  Appia- 
nus  de  utroqueloquenslib  4.  bello- 
rum  Civilium  non  adco  longe  a  fin. 
flC  fcribit,  Excrcitui  i  cafrisexcir.it;, 
£th:apcm   ibvimi  fittfom  memoriuu, 


qitem  ut  iniquum  omen  a-jcifati ,  intert- 
mfrr  militct.  Et  riurarchns  in  vira 
Bruti,  dc  iplb  Brnto  tanminloquitur. 
nam  ,  ut  iple  dicit ,  priorepngng  Cafiius 
i  itacmptus  fuffdt.  Dc  hoc  qnoqtie  Jul. 
Oblcquens  rrodigioriimcjp.  tjo.  in 
fine. 

6  Tcrtur  quoquc  Had>'anus.^  Imo 
vero  Scptimius  Scvcrus  cx  Alio  Spar- 
tiano  in  vita  illins.  nec  quicquam  tale 
de  Hadriano  legitur. 

7  Non Jic Ola-jio .Auguflo.]  Stieto- 
nius  in  vita  illius,  cap.  96.  .Apud  ..-/- 
ciium  defccndcnti  in  ac.cm  afcUustum 
aftn.trio  occurrit,  Etttyclxs  Inmtnr,  befii* 
T^ictn  crat  rtomen.  Vtriufjuc  ftmtthi* 
cbrum  .cncum  viStrr pofuit  in  tomple  ,  in 
quod  c.iflrortim  fiorttm  locnm  vertit.  PIu- 
tarchus  in  M.Antonio,  C.cfri,  inouir, 
antehtcem  c.ijhis  cycfjh,  na-jcfjuc  rc-jt- 
/i>:!i,  hominem,  qui  afulum  a^if ab.it,  ob- 
-jium f.tilttm  :  tog.tnti  atttent  qnodnam  e; 
norr.en  ejfct,  rcshondiffc  ;ftbiquidcr,i  Eu- 
tychum  nomen  effe  :  afmum  au:em  Ki- 
conta  appellari:  quamobrtmpoflea  ctm  <  a 
ioca  orn.wct  Cxfar  ,  jiatuit  inta  c.Ucm 
mmittem  &  afinnm  ,e>:eu>n. 

Jv.  4  1  Sues 


i<^z  A l e x.  abAlexandro 

videar,  neve  diutius  ftudiofos  fatigemus ,  de  his  hactenus 
dixiffe,  abunde  fuerit.  Illudquoquehauddubium,  'fues 
comefle  fcetus ,  intcr  prodigia  minimc  reputari :  fiqui- 
dcm  id  frequcns ,  ncqucproptcr  ca  ominofumfuifle ,  afli- 
duis  exempliscomprobatum  eft. 


I  Sttc s comcffe fatv.s .  j  Plinius lib.8. 
cap.  yr.  Sedoininibuspraxedentibus 
adde,ex  ovis  quoque  augurium  veteres 
fumere  folitos  :  ii  igni  fcilicet ,  impo- 
poiita  ovarupto  putamine  effluxiflenr, 


portendere  ci  "periculum ,  proquoea 
obfervatio  fafta  fuiflet  a  facerdctibus. 
Ex  quo  illud  Periii  fatyra  5. 
"~  Ovoque pericula  rnpto. 


H 


J2ua- 

tuor 
modli 


C   A    P   U   T     XIV.' 

Ouidfenferit  Hicronymus  Porcarius  dc  iniquo  judice,  qui- 
bufque  modis  litigantesfruftretur  &  deludat. 

Ieronymus  Porcarius,  divini  humanique  juris  fciens, 
homo  libcri  animi  &  acris  ingenii  f uit :  prarterque 
uberem  facundiam,  mirain  eo  eruditio,  &  in  maledicendo 
libertas  admifto  fale :  crat  enim  acri  judicio ,  &  ad  irriden- 
dum  contentiofus  &  audax ,  non  infacetus ,  ita  ut  jocis  ur- 
banis  unumquenque  carperet ,  &  ad  vivum  ufque  laceffe- 
ret.  Is  in  confeflii  nobilium  ,  dum  apud  eum  pro  familiari 
confuetudine  diverterem ,  dicere  folebat ,  quatuor  modis 
judicia  eludi ,  vcterum  fcitis  traditum  effe :  odio ,  gratia, 
judicia  precio ,  aut  timore :  pra?ter  qua;  nihil  efle  quod  juuicum 
tlndi.  animos  fiectat  a  vero ,  literis  mandatum  dicebat.  Sed  ta~ 
mcn ,  fi  quis  improbum  aut  perniciofum  judicem  nactus 
fuerit,  quijudicio  &  legibus  abutivelit,  innumeris  fere 
modis  judicia  eludi  &  pra?vaiicari  folerc,contra  jus,fafque. 
Quibus  vero  modis  id  fieret ,  mcmoriter  ipfe  &  expedite 
diflcrebat.  nequeenim  foluminiquus  judex,  inquit,  qui 
alteriparti  proniorcft ,  longis  intcrvallis  differendo  judi- 
cium ,  clientem  pro  quo  jus  ftare  videt ,  fruftratur  &  deci- 
pit,  ita  ut  longa  mora  fatigatus ,  judicium  relinquere  coga- 
tur,  aut  donec  alius  inftructior  fiat,  expectet,  ut  alter  inte- 
rim  dolo  viclus  occumbat :  fed  ctiam  quum  non  ex  fide 
bona  acta  proponit  6c  refert  quum  quse  unius  partis  cau- 

fam 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  155 

fam  agunt ,  diligenter  enunciat :  qua:  vero  contra ,  fuppri- 
mit  &  tacet ,  bonum  jus  altcrius  partis  eludi  atque  obteri 
dicebat.  Quinctiam  multos  vidifle  alfcrcbat,quiillum  cum 
quo  lis  eft ,  cui  plus  nimio  favet ,  quo  pacto  adverfarii  telis 
fe  opponat ,  inftruere  non  verentur,  quum  quid  in  re  qua- 
que  confiliicapiendum  fit,  altcri  parti  cnuncient ,  ita  ut  ille 
paratior  factus ,  bonum  alterius  jus  evcrtat,  &  convincat : 
quum  altcrius  ncque  voces  animis ,  nec  querclas  auribus 
admittant:  &quummiferillctimidus  imprudcnfque  rc- 
rum,  judicis  fidem  implorando ,  fruftra  ipfms  aurcs  ratiga- 
verit :  judcx  interim  fevcrus  &  vchemcns  loqucnti  obftre- 
pat,  cumque  vcl  difRcultcr  admittat,autimpotenti  orc  ob- 
jurget :  vel  ri  admittit  a:gre  &  pcrinvitus ,  diilimulato  fer- 
mone  vultuquc ,  cum  ta?dio  admittcrc  cogatur.   Quorum 
quidcm  nequitia: ,  &  animi  ad  rallendum  dcftinati ,  nulla 
majora ,  inquit ,  argumcnta  funt ,  quam  quum  rcconditus 
ille  fenfus ,  &  abftrufus  animus ,  quam  labcm  mifcro  illi 
afrerat,  non  facilc  dinofcatur.  Quinctiam  perfrpe  cvcnire 
dicebat ,  ut  malus  judex ,  ut  illum  improvidum  ad  infidias 
ducat ,  &  vana  fpc  ludiricctur ,  fe  dubitare  in  quo  nihil  vc- 
rcndum  rit ,  affcveret :  fcd  quod  autem  in  caufr  difcepta- 
tionem  anceps  dubiumve  riat,  illud  diflimulantcr  omittat : 
ut  cum  maximc  viciife  tc  crcdas ,  tunc  tibi  prarcipuc  fub- 
eundum  pcriculum  fit.  Nonnunquam  cvcnirc ,  ut  quum 
diutius  litigantcm  fruftrari  ncqucat ,  prccibus  fcu  qucrclis 
fitigatus,  caufam  in  judicio  fc  produclurum  pra?dicat,alio- 
rumquc  judicum  cxplorct  vota,  non  ut  caufam  a:quo  judi- 
cio  tcrminct,  fcd  ut  quo  pacto  invadat  jus  akerius,  folcrter 
inquirat :  illorumque  votis  in  illius  mifcri  pcrnicicm  ex- 
ploratis,  rine  rcligione  &  ride  ipfum  pcrditum  cat.  Si  vcro 
non  dubiam  fpcm  vicloria:  vidcrit,  judiciorum  &  litium 
mora  ita  rcm  producat ,  ut  quum  finire  nutu  omnem  di- 
fceptationem  valeat,  ncutro  indinatis  fententiis ,  fufpcnfa 
omnia  infedaque  relinquat.  Dcumquc  ille  conteftans  & 
hominum  fidem ,  fi  quidem ,  quem  appellet ,  quem  obtc- 

K  5  ftetur, 


154  Alex.  abAlexandro 

ftetur,  quem  implorct,  nullum  habet,diuturna  cxpectatio- 
ne  8c  ampliorc  fumptu  vcxatus ,  de  iuo  jure  tandcm  dcce- 
dcre  cogatur.  quo  fcedius  dici  &,ftimarique  nihil  potuit. 
Atque  utinam  non  his  artibus  fcediilime  vexatos,nec  quo- 
tidianis  damnis  tcnorc  uno  opprimi  mifcros  vidcrcmus. 
Poftremo  morcm  pcflimo  excmploinvaluifle  diccbat ,  ut 
judices  non  jurc  ncc  judicio,fcd  pcr  factionem  &  gratiam, 
aut  libidincm,  perque  invidiamjudiciorum  vota  conferant, 
illi  pra:fcrtim,ubi  in  orbem  fupcr  jurc  controvcrfo  fenten- 
Vbi  t\x  explorantur.  In  qua  quidcm  rc  ,  tanto  ccrtaminc  liinc 
fiiaen-  jnc|e  cxardefcunt  ftudia,  ut  malcdictisinter  fe  &  conviciis, 

ttx  m  ...  .... 

erbcm   &  plerunque  manibus  vix  tempercnt,  tantaque  judiciorum 

exph-  turpitudofiat,ut  nec  judicio,nec  difceptatione,fcdlibidine, 

'  perque  omnes  cupiditates  fuffragentur,ftudiumque  &  gra- 

tiam  aliquorum  potius ,  quam  vcra  judicia  inquirant.  Ac 

mille  modos  referebat,  quibus  iniquus  judex ,  non  judicis, 

fed  impuri  latronis  modo,  vclut  officina  ncquitix,  per  ava- 

ritiam  &  fordes  bonum  alterius  jusinvadat ,  vanaque  judi- 

cia  precio  aut  gratia  nundinetur :  qui  quidcm  nonlegum 

pcriti,  fed  everfores  potius  humani  juris  dicendi  funt.  Re- 

jficra-  £te  igitur  ifocrates  nunquam  effici  exiftimavit  poflc ,  ut  hi 

qui  male  inftituti ,  aut  moribus  pravis  &  incivilibus  funt, 

juftitiam  aflequantur.  Denique  nihil  malo  judice  pcjus 

eft ,  advcrfus  quem  ncc  imperia  magiftratuum ,  ncc  lcgcs 

valent :  neque  facile  efle  invcnirc  hominem ,  qucm  nec 

^fd.i-  fleclant  prcces,  ncc  dona  tranfvcrfum  agant.  Invaluitque 

gium    vetus  adagium  apud  caufarum  patronos ,  omni  dimicatio- 

'r.-if.<m  ne,  contcntione,  atque  cura  enitendum ,  ut  judicem  quem 

*P*    quis  nactus  fucrit,  partim  gratia,  partim  prccio  aut  paclio- 

noscau  nc,  dando  &  polliccndo,  propenfiorcm  fibi  quoque  modo 

fi.rum.  parcnt,  quo  incolumi  amico,  nihil  amplius  quarcndum  illi 

fit.  ifto  cnim  maxime  cffici  modo ,  ut  cum  ad  voiuntatcm 

fuam  iile  nutumquc  convcrtat :  &  qui  gratia  plus  poffunt, 

caufa  plus  valuiffe  videantur ,  illique  vel  nunquam  caufa 

cadant,  velpmer  jusfafquc  judicata  fcrant ,  ocvi&ores 

fiant. 


Geniales  D  i  e  s.  Lib.V.  155 

fiant.  Sed  jam  latius  procem"  &  liberius ,  quia  me  morum 
piget  ta?detque.  Male  profe&o  humanis  ingeniis  noftra 
vitia  confulere ,  quum  judicia,  qua?  ridci  tutelarque  noftra? 
credita  funt,  non  ad  falutem,  fed  ad  perniciem  humani  gc- 
neris  cxci  cupiditate  vertamus. 

T  IR  AQJJELLU  S.  1  liis  &  illuftrattonibus  noftris  indi- 

Nihil  eft  in  toto  capitc  rjuod  fcho-  j  geat. 

C  A   P  U  T     XV. 

Oud  in  fermonibns  quotidianis  vulgata  proverbia  apttd 

Romanos  in  ufufuerint ,  cr  qu<£  apudex- 

teros  frcqucntia. 

Vtllgata '  apud  majorcs  provcrbia ,  qua?  magis  fucrint 
obvia,  dc  quibus  mcminilTe  potuimus ,  pra?  multis  & 
fcrc  innumcris,ha?c  plane  acccpimus :  caquc  licct  brevibus 
conclufa  fcntcntiis ,  in  fermone  quotidiano  ufurpata,  aliud 
dicerc  vidcantur,ut  aliud  fonent  verba,aliud  fcntias,tamen 
fub  alicnointcllcctu  obliquis  orationibus,quin  magna  plc- 
runque  fenfa  &  rerum  documcnta  apparcant,nulli  dubium 
fuit.  Horum  cxemplorum  plena  vctuftas  cft.  nam  fi  quos 
mutuoftudiotcncri,  cv  confociatos  fibi  invicem  opcras 
darc  delignabant, 2  mutuum  mulos  fcaberc  dicebant:  quod  M«f«S 
fcilicct  ita  opibus  fe  juvarent ,  &  alter  altcii  prxfidio  eilbt,  TJj 
qucmadmodum  muli  invicem   fe  confiicantes  fcabunt.  bmt. 
Contra  vero  quum  aliquis  nihil  proficit,  &  fruftra  opcran- 
do  fatiiiatur ,  ingenti  periculo,  fructii  nullo  , '  olcum  funul    '"" 


&  opcram  pcrdcrc  ajcbant.  Sicut  Grarcum  adagium  fuit,  r«m 

■     tpcr- 
dcn 


OVH' 


TIRAQJJELLUS. 

T  Futnata  apud  m.i)oies  prc-.-crbia.~\ 
Eft  divinum  Erafmi  Rotcrodami  A- 
dagiorum  opus. 

2  Mutnummulosfc.tbere.]  Erafmus 
Chiliadis  primae,  centuria  icptima  , 
cap.  96. 

2  Oenm  &  operam  padidi.]  Fraf- 
mus  Chil.  1.  ccut .  <|.  cap.  62.  Scdut 


nonnihil  levcm  legcntinm  laborem, 
primus  locusCiccronisilliccitatuseft 
exlibro  7.  epift.  famil.  epift.  ejufdem 
lib.  1 .  Secundus  cx  3 .  epiftol.  ad  Atti- 
cum  epiftola  unica.  Tertius  cxlibto 
i.earundem  epift.  omnium  22.  in- 
cip.  P.orfus  utfcnbis.  Locus  autem  Ma- 
crobii  eft  cx  lib.  2.  Saturnal.  quodab 
Eiafmo  riift um  eft,  cap.  4. 

1  ^fnti 


i  n  t. 

vettt- 
re. 

Can- 


i5<5  Alex.  ab  Alex  and  r  o 

•4f"  ok^  7n>Y*cu$  fviliis  hoc  eft , '  afini  vcllcra  qua?ris,  quafi  ad  id 

•veucra  J  1   •      i  /*• 

j*«-  opcram  darct,ubi  Iaborando  nihil  prohccret.Cui  affineeit, 
<pd\ctx.pov TiMsij ,  hoc  cft,:calvum  vcllis.  Et  quum 
quis  laceflit  ad  pugnam  ,  mox  linquitur  animo,  utcom- 
minus  congrcdi  non  audcat , 5  cantherium  in  foffa  dixere: 
4fiint  enimcantlicrii,  cqui  tcfiiculis  defcctis,  &  excdtis 
the.tu.,  ocnitalibus  :  qui  quum  fcmine  careant ,  laneuidiores  & 
f,,  degcncres  iunt :  *  quare  Scythis  &  Sarmatis  pccuharc  cft, 
■7^1»!  cquos  practeroccs  cunuchos  faccre,  quo  mollitis  animis 
Jiba  niitiorcs  hant.  Gra:co  quoque  proverbio  incrcbuit ,  ut 
$rvH-  quum  aliqua  ita  effent  diffociata ,  ut  non  facile  convcntura 
«0mm.  putarenttir ,  6nihil  effe  cum  fidibus  graculo,  7  vel  cum 
amaracino  f  ui ,  diccrent.  Fuiffe  cnim  amaracinum  fragran- 
tiflimi  odoris  ungucntum ,  cx  amaraco  dilutum ,  auctorcs 
memorant.  Ad  hunc  fenfum , 8  In  lentc  unguentum  ,  cui 

pro- 


etno 
fu, 
In  len 
te  un- 
guen- 
tum. 


i  tAfimvelleraqtuens.]  Sive,  *Ab 
afinolanam.  Erafm.Chiliadis  i.ccnt.4, 
cap.  79.  locus  autem  Ariftophanis  il- 
lic  citatus  eft  c\-  labula,  cui  nomen 

i'.H'.'.'.S. 

Z  Cahum  -jcHis.]  Erafmus  Chiliad. 
».  cenmr.  8.cap.  37.  Siinillimumeft 
i!!i  Plautino  in  1'erfaaft.  1.  Cc.  r. 
jQua  confidentia  ro-are  tu  ame  tantum 

audes 
^■irgentum  impudens\  qv.in  fi  egemet 

tetus  veneam,  -iix  potejl 
Recipi  ,  ejnod  t»  rogat.  '?C.'»J  tu  aquam 
epumicc  nunc  poftnlxs. 
5    Crouherium  infiffk.  ]  Erafmus 
Chiliad.  r.ccnt.  6. cap.  zi. 

4  Sunt  cnim  canthirii.  ]  Varro  de 
Agricultura  lib.  2.  cap.  7.  in  fin.  dc 
cquis  &c  equabus  loquens  ,  llc  inrjuit, 
Iiimptit  enim  tcjiicuHs  ftttnt  qvictiores 
Ct*  ideo  quedfemine  ca.cn: ,  ii  C.mt  hern 
appellati ,  ut  in  fuibits  ~SU\.t!es  :  galiis 
taiUnaceis  ,  Capi ,  Fcftus  Pompejus  li- 
broj.  Cantherius  I>jc  disl.it  ab  erjuo, 
quod  \l.uaii •  a  ven  c,  captts  a  gallo,  icr- 
vex  ab  ariete.Ejl  entm  Canthctius  eqv.its, 
tui  tefiiculi  amputantw. 

'  JTuare  Seytbi/  &  S,<m«<ii. ]  Stra- 


bo  !ib.  7.  de  utrifque  Ioquens,  llc  feri- 
bit  ,  Scythicx  gentis  &  Sarmaticxmos 
proprins  esi ,  cquos  eunuchosfacere ,  ut 
manfuetiores  ad  parendumfiant.  Par-ji 
enim  funt :  at  celeres  &  acrts  atque  re- 
belles. 

6  riihil  ejfe  cum  ftdihus  Cracitlo.  ~\ 
Erafmus  Chiliad.  r.  cent.  4.  cap.  57. 
Locus  Quintiliani  ibi  citatus  eft  Infti- 
tutionumlib.  1.  c.  17. 

7  Vtlctim  amaracinofui.~\  Erafmus 
ubi  fupra  cap.  feq.  Locuj  Scrvii  eft  ia 
lib   1.  Ancidosineumlocum, 

—  Vbi  tn'A:is  amaracusillum 
Fioribus,  &  dulci  asjtirans  compleBituT 
umbra. 
Diofcoridcslib.  }.cap.  58.  Virgil.  l.r. 
Gcorgicon.  flacci  primus  locuscft, 
lib.  Epiftol.  1.  cpift.  z.  Secundus  ejuf- 
dem  operis  Iib.  2.  epift.  itemj.  Sed 
illi  addas  &  lutulentam  quoque  fuem 
Cic.  ini.  in  Salluftium  Orat.  ltaqt-.e 
nihil  aiiud fiudet  ,  nifi  ut  lutv.lentusfut 
cunt  quovis  vclutari.  LocusTuliiieftli- 
bro  2.  Academic.  quatftionum. 

8  Inle<iteHngHentum.~\E-CKCxn.  Chi- 
Iiad.i.  cent.  7.cap.2*.  LocusDiofco- 
ridiseftlib.  2.  cap.  99.  TulUi  eft  I.  1. 

adAti- 


Geni  alis  Dies.  Lib.  V.  *57 

proxime  accedit ,  ov®"  <ZS£JS  otoAov,  hoc  eft  Ta{inusad  ti-  Jfont 
biam  ,  &  ;  ov©*  Av^?.  Et  quum  quis  diverfus  agitur,  bilm~ 
&ita  dubius  animi  fluctuatur,  ut  nec  abnuere,  ncc  polliccri  *fo>*s 
audcat,&in  quamvis  partem  declinet,pre/ens  damnum  aut^" 
exitium  videat :  fe 5  intcrfacrum  &  faxum  pofitum ,  vulgo  iwur 
jactitant:  deductum  ab  eo,  qui  in  foedere  ineundo  por-^JJ 
cam  faxo  fcrit:  ficut  Gra^cum  eft  adagium ,  4  $\o/JW$eicL  xum 
cLVxyaM  ,  quod  fcilicet  ita  aftrictus  mancat ,  vclut  apiur " 
Diomedem  hofpites ,  quorum  vifccribus  cquas  dcpavifle  D»«w- 
dicitur.    In  eum  vcro  qucm  divcrfr  trahunt  curx ,  &  CJ£*" 
inccrtus  nutat ,  ut  nunc  in  unain ,  nunc  in  alteram  inclinet  tas. 
fentcntiam ,  6l)/as]ctSoAamgos  x.o9o'gvs ,  id  cft , y  mutabi-  m*m- 
lior  cothurno ,  fermo  pcrcrebuit.  cothumum  cnim  cal-  JjjJ^ 
ceamenti  gcnus  cfle  quatuor  augulorum ,  fabrcfadum »». 
ita,  ut  utrique  pedi ,  &  °  virisacmulieribusaptetur  com- 
mode ,  perfpicue  conftat.  Rurfus ,  ii  quid  ccrtum  &  dc- 
ftinatum  eflct ,  ncc  vana  cxpcclationc  fcrretur ,  7  hoc  rc  £*- 
ad  Sagram  gefta  certius  efTe:   contravero,  quumirrita^y?.* 
caderent  promifla ,  &  vana  fpe  duccrcntur  ,  fe  8  auribus  """"' 
lupum   tcncre   dicebant.    Huc  pcrnnet  quod  quotidia-  busiu  - 

no  r""'"* 


ad  Atticum  epift.  14.  incip.  »o»  modo. 
Sed  fuper  hoc  adagio,  videCarlium 
Rhodiginum  lib.  7.  c.  17.  ubi  latenter 
carpit  Erafinum. 

1  jtfnus  ad tibiam. ]  Erafmus  Chi- 
liad.  4.  ccntur.  1.  cap.  47. 

2  0"v©-  \vpat4.]  Ideft  >  Afinus  ad 
lyram,  de  quo  Erafmus  Chil.  i.cent.4. 
cap. 55.  Locus  Gclliieftlib.3.  cap.  16. 
Athcnxilib.  8.  cap.  7.  Luciani  j.loco 
citati  cft  in  lucio,  five  Afin. 

}  Interftcrum  &faxum.~\  Erafmus 
Chiliad.  1.  cent.  1.  cap.  15.  Locus 
Plauti  cft  in  Captivis,  aftus  j.  fcen.  4. 

4  A/OjMixA/stavafxM.  ]  Id  eft,  Dio- 
mcdca  neceflltas.  de  quo  Erafm.  Chil. 
1.  cent.  9.  c.  4. 

•i  Mutabilior  cothurno.'  IdemChi- 
liad.  r.  ccntur.  1.  cap.  94.  LocusVir- 


gilii  cft  libro  1.  Aneid.  Plutarcluin  |  dimittere. 


Pompejo  ,  &  in  Nicia.  Homeri  1.  lo- 
cus  eft  lib.  Iliados  2.  ubi  illum  incon- 
ftantem  vocat. 

6  Viris  &  mulieribus.  ~  Suidas.  & 
vide  noftras  leges  Connubiales  partc 
;.  in  ornamentis  mulicbribus,  &  in- 
fraeodcmlib.  c.  iR. 

7  Hoc  re  ad  Sagram  gcfla  ccrtius  cf- 
/e.]  Erafmus  Chiliad.  i.cent.  9.C.2J. 
Vide  Strabonem  lib.  6. 

8  lAuribut  lupumtencrc.~  Idem  E- 
rafmus  Chiliad.  1.  centur.  5.  cap.  25. 
Locus  Terentii  in  Phorm.  eft  aelus  3. 
fcena  2.  Locus  Suetonii  inTiberio. 
cftc.2^.  SedaddeiisquoscitatEraf- 
mus  Divum  Hieronymum  advcrfus 
Ioannem  Origeniftam:  cujus  ha:c  ver- 
ba  lunt  ,  tHunc  vero  quafi  auribus iupumx 
apprebendcris}  ncc  tenerepotes,nec  audet 


1  luter 


T58  Alex.  ab  Alexandro 

inttr^   no  fertur  adagio  :    T  inter  os  &  offam  multa  inciderej 
•ffim.   cjuum   aliquid   difcriminis  in  re  ccrta  &  fcre  explorata 

futurum  timemus.  Sicut  Grarco  firit  adagio  ufurpatum, 

'TTDWx  fJttlcLJrv  7Cl\\   XCi\M.QS  ^   ")(fA.\lOi  O.X,£&  ,    id  eft  , 

M*b*  '  Multa  cadunt  inter  caliccm ,  fupremaque  labra.  ?  Quod 

TJtr*  autem  eft  de  Sagra  ciictum ,  inde  fiuxit  adagium ,  quod 

caiicem  quum  dcccm  Locrorum  millia  ad  Sagram  infperata  vi<5t,o- 

^c'sa_  na  potiti  cfTcnt  advcrfus  Crotoniatarum  centum  &  trigin- 

gram    ta  millia ,  idque  vix  crcdibile  videretur,  poftea  ccrtis  au- 

vnio-   ftoribus  rc  compcrta,  in  provcrbium  ceflit ,  ut  quum  quid 

certo  ccrtius  fuzniricarcnt ,  re  ad  Sa<zram  jzefta  niliil  cer- 

tius  dicercnt.  Cumque  ingcnti  animi  folicitudine  premitur 

quifpiam ,  rcfque  ita  uno  in  angufto  funt ,  ut  trepidum 

diffidcntemque  animum  gerat ,  omnifque  moles  negocio- 

,4(jua  rum  uno  in  loco  inclinatura  vidcatur ,  4  hic  mihi  aqua  ha~- 

hxnrc.  ret  ^  cWzzxz  folemus :  traclum  ab  eo  qui  naufragium  facit, 

Prora   qui  aqua  ori  admota  penc  fubmcrgitur.  Et  quum  ex  re 

C77"'/'~  quapiam  totum  pendet  negccium ,   ubique  tota  moles 

/„'„_  periculi  imminct,   hic  J  mihi  prora  &  puppiseft,  vul- 

tranj,  gatus  fcrmo  fuit.  Contra  vero ,  quum  exoneratnm  ani- 

dormi-  mum  curis,  difcuiTa  folicitudine  gerimus,  ut  bona  fpe 

«~f       impleamur,   fecuros  6in  utranque  aurcm  dormire  pol- 

aj^  licemur.  Sicut  rem  falvam  dicinius  7  faltante  fene ,  tra- 

<5tum 


r  Intcr  os  &  offam.~\  Idem  Eraf. 
Chil.  1.  cent.  i.cap.  2.  Locus  Geliii 
eftlib.  13.C.  16. 

2  Multa  cadnnt  inter  calicemfupre- 
maqnelabra.lEttfm.Chiliad.  r.cent.  r. 
c  1.  Sed  hic  vidcomninoqiueferipfi- 
mus  in  noltrs  lcgibus  Connubialibus 
glofi\  2.  n.  3  r.  infip.  In  qmm  rem. 

3  Quod  antcm  dc  Savra.  ]  Strabo 
lib.6. 

4  Hic  mihi  aqua  hxret.~\  Erafmus 
Chiliad.  r.  centur.  4.  c.  |CG.  Locus 
Ciceronis  ad  Q^Fratrem  lib.  2.  eft 
epift.  cjuslib.  ^.inrin.  cujusinitium 
cft,  O  literas  mihi. 


Erafmus  Chiliad.  1.  cent.  r.  cap.  8. 
Locus  Tullii  epift.  fam.  lib.  ulr.  epift. 
cjufd.  lib.  25.  omnium  vero epift.  42. 
incx^.Etfi  m.me  Harpalum.Locus  Apo- 
calypfis  eft  ejus  operis  cap.  1. 

6  In  utramque aurem  dormire.\  E- 
rafm.  Chiliad.r.  cent.8:cap.i9.Et  vi- 
de  noftras  leges  Connubiales  parte  5. 
num.  ;. 

7  Saltante fene.~\  Erafmus  Chil.  3. 
cent.  r .  c.40.  Sed  quod  ibi  dicit  Titum 
Livium  ejus  rei  alicubi  meminifle,  7ii 
mc  y  inquit ,  fallit  memoria.  Certe  il- 
Ium  memoriafefeliit ,  nequeenim  uf- 
piam  meminit  Livius :  nifictiammc 


5;  Hk  mihi  j>rorA&f>Hj>put.~\  Idem  I  fallit  memoria. 


GENI  ALES  DlES.    LlB.  V.  I59 

etum  ab  eo ,  quod  cum  Circenfes  Romse  fjerent ,  &  tur- 
batis  ludis  adventu  Hannibalis ,  in  omen  magni  terroris 
receptum  eflet ,  poftea  revcrfi ,  a.uum  faltantem  iri  cir- 
co  fenem  inveniflent ,  rcm  falvam  dixcrunt.  '  Clitellas  aitei- 
quoque  bovi  admotas,  quum  munus  viro  inerti  colla-';"^" 
uim  viderent.  Quiquc  dc  rcbus,  quarum  nefcius  cft ,  di-  * ' 
judicat,  "futorem  fiipra  crepidas  judicare  dicunt.  Novos«/«« 
quoque  gencre  proverbii  inufuvcnit,  ut  qui  tam  ad  im-{^£ 
perandum  ,   quam  parcndum  juxta  paratus  foret,  quw.r». 
quc  non  fegnitcr  mandata  excquitur  ,  3  mulus  Maria-M*/« 
nus  diccrctur  ,   namquc    Marius   quxcumque    militi-^''" 
bus  mandavit  oncra,  ipfc  intcr  infnnosobivitinprimis. 
Quamvis  furculas  quibus  farcinas  viatorcs  gcrunt ,  quas 
Marius  primus  commcntus  fuit ,  Mulos  Marianos  alii  di- 
c~r.os  velint.  Quotiesque  victoria  fine  Iaborc  quxlita  forct 
alicui,  4  cV/tovrrl  vicifle  :  contra  vcro  ubi  multo  ncgocio  aW 
victoria  potiretur  quifpiam ,  xovit!  viciiTc  dicimus.  quum  £^, 
enim  pulvcrc  afpcrfusathlctacflct,  xxvmviciflediccba- 
tur.  Solcre  enim  athlctas ,  &  multarum  palmarum  pugi- 
les,  ad  viresrerovendaspulvcreludatorioinfpcrgi,  quo 

fortius 


T  Ciitell.ts nuociue ioiv.JErafm.Chi- 
liad.  2.  cenrur.cj.cap.S^.  I  ocus  Quin- 
tilianilib.  5.  eftc.  ir.  Tulliiad  Attic. 
lib.5.  epift.  ejufdem  Iib.  15.  oninium 
101. 

2  Sutoreyn  fnpy.i  avpidM.~\  Erafm. 
Chil.  1.  centur.6.  c.  16.  Sed  quod  Lbi 
de  Jiiijus  nepotc  ,  intellige  Plinium, 
cujus  locuseft  Epiftolarumlib.  i.ep. 
ic.  incip.  Si  cjuamio  urbs  noflra.  cujus 
hxc  vcrba  funt  ,  Jjt  enim  de  piiice, 
fiulptore  ,  ficiore  ,  nijiartifcx  \udicare  : 
it.t  niji  fapitns  non  pote/i  perfpicerc  f.t- 
fientem.  Ariftotclis  locus  eftlibro  1. 
Ethicorum  c.  3 .  .Atqui  (ait)  Lene  cjui/- 


centur.4.c.-o.  AtlocusFcfti  FompejL 
cftlib.  ic.  Julii  Frontini  Sttatagema- 
ton  c.  r. 

4  Axcv/tt.J  Id  e&fCitrapulverem, 
dequo  Erafm.  Chiliad.  i.ccntur.  5. 
cap.-o.  LocusPliniieftlib.35.cap.  11. 
Gelliilib.  5.cap.6.Horatiiinepift.fci- 
licetlib.i.  epift.quoquc  t.&  hocquo- 
que  ufus  cft  Thucydideslibro^.  tTot 

[J.'Jl  CVTSC  «'//UV6(9j,x)  <*1/'to7c  CTTlp  OLKS- 

v;t7  Siyaiu^  ctv  riw  vihIuj  -riflscSj  ,  ubi 
Grxcus  interpres  exponit  dftttjetni,  id. 
eft ,  citrdpugnam.  Lucianus  in  dialogo 
quodam,cui  titulus  eft/rxoicv,  aKsviTt 

XgJHTJ!  CTDfAi  v. 


tjue  judicat  ea,  qu*  co«nafcit,  r>"  ipfcrum  C  O  L  E  R  11  S. 

Loims  efr\udex.  Is  ergo  in  unaquaque  *  Cognatumhuicprovcrb.SrW/r»- 
rc  bcne  judicat ,  qui  in  illa eft  erucii-  gtmu  c^fudore.  dc  quo  Scalig.  ad  Fcft. 
tus.  invoce  Sidmacis  y  &  Aufonianis  left. 

3   A/«/«f  MwVw.]  Erafrn.Chil.4,  llib.  r,  cap.  28. 

i  Queat 


rnca 

'jicio- 

ri.t. 

Lau- 

reola  in 

rnufla- 

ceis. 

£/....:. 

Calca- 
ria  cnr- 
renti 
*dde- 
re. 

Oleurn 
in  r.re 
geftare. 


160  Alex.  aeAlexandro 

fortius  dimicent ,  fere  pervulgatum  eft ,  '  quem  ex  Nilo 
prsecipuum  fuifTe  volunt.  Pari  cxcmplo  quum  parum  com- 
modi  afrert  vicloria ,  &  haud  magno  difcrimine  a  victore 
victus  abcft ,  :  Cadmca  victoria  dicitur.  Apud  Gnxcos 
vcro  cLS)nx.zy$  7n>MfJL05 ,  hoc  eft ,  5  bcllum  fine  lachry- 
mis:  4  Latinis  autcm  laurcolain  muftaccis.  5  Bullam  quo- 
c|ue  diccbant ,  fiquid  haud  multo  poft  defiturum  cerne- 
bant.  Eft  enim  in  aquis  fpuma  tumcns,  qua?  ex  crcbra  agi- 
tationc  nafcitur ,  pun&oquc  tcmporis  dillolvitur.  6  Quare 
fermo  Diogcnis  in  cos  qui  ob  coronas  Olympicas  lafcivi- 
rent  gaudio,  percrcbuit,  utbullasaccepilfediceret.  7Et 
calcaria  fponte  currcnti  addita ,  fi  qucm  fua  fponte  ad  au- 
dendum  agcndumqne  hortamur.  8  Oleum  vero  in  ore  ge- 
ftare  dixerunt ,  cui  loqui  inhibitum  eft ,  cuique  verbum 
facerc  nonlicct.  Contra ,  ubi  quis  lingua  immodicus  in- 
finita?  liccntia?  &  audaciss  eft ,  qui  moderari  linguam  nc- 

fciat, 


TIRA  QUELLUS. 

1  Pwwf.vM/o.]  Corporibus  ath- 
lctarumfutfcribit  Cilinslib.  25.C.16. 
ad  fin  Jinjccrus  Pulvis  frigcfacit  &  fu- 
doresrcftinguir. 

1  Cadmxavicioria.~\  Erafmus  Chi- 
liad.2.  centur.8.cap.}4.  SedScadde, 
hoc  provcrbium  ufurpafie  Galenum 
uun  in  libro  Ha-refeon  cap.  (ut  vulgo 
dividitur)  15.  tum  in  libro  de  Dyf- 
pnoea. 

;  Bcllum firu lachrymis.~\\d<im  Clii- 
liad.  2.centur.6.  cap  23.  Sed&adde 
luxc  ex  Plutarcho  in  Agefilao  ,  cum  de 
iiac  pugna  fic  fcri  bit ,  Agefilaus  mili- 
tiam  jam  omnem  propter  fenium  pe- 
nitusabdicaiat :  filius  autem  Archida- 
mus,  auxiliis  a  Siciliac  tyranno  acce- 
ptis,  Arcadas  pugna  quam  xJhnpv.  id 
cfi,fine  lathtymti  ,  vocant ,  fuperavit: 
ubi  exfuisncminemamifit,  hoftium 
vero  plurimum  cecidit. 

4  LatinU  autem  ,  laureola  in  mufl.t- 
ceis.)  Erafmus  Chiliad.  4.  centur.  9. 
cap.  87-  Locus  primus  Tullii  ad  Atti- 


cum  iib.  5.  epift.  ejufdem  lib.  21.  0- 
mnium  ejus  operis  107.  Secundus2. 
lib.  Epiitolar.famil.  epift.  ejuslib.  9. 
omnium  20.  incip.  Tr«  'jide.  Catonis 
autemde  Agriculturaeftcap.  121.  & 
videPliniumlib.  r5.cap.50.  Scult.ubi 
Ioquitur  delauro  muftace  in  princ.  es 
Pompejo  Lenxo. 

5  BuU.tm.~\  Erafm.  Chil.2.cent.;. 
c.  48.  ubi  id  latiflime  &  elegantiflime 
traftat. 

6  Quarefermo  Diogenis-~\  Laertius 
in  vita  Diogenis. 

7  Et  calcaria fj>9>tte  currenti.~\  Eraf- 
mus  Chil.  1.  cent.  2.  cap.  47.  Locus 
Plinii  eftlib.  epiftolar.  1.  epift.  8.  in- 
cip.  peropportune  in  princ.  Ovid.  lib.2. 
dcArte  amandi.  Tullii  primuslocus 
ad  Attic.  lib.  6.  epift.  ejus  lib.  1.  om- 
nium  vero  totius [operis  210.  incip. 
^iccepituaslitcras.  Secundus  ejufiiem 
epiftolac,  fed  longe  poftea.  Eftque  ea- 
dcm  ejufdem  Tullii  fententia  lib.  3  .de 
Oratore. 

8  O!cnwjcroinoregcflarc.'\  Cxlius 
Rhodig. 

I  By\en* 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  161 

lciat ,  '  Byzena  temeritas  dicebatur :  fuit  enim  Byzenus  *** 
Neptuni  filius ,  procax  nimium  &  infolens.  Et  quiinge-  meri- 
nio  timido  &  diffidenti  fcrupulum  facit ,  ubi  faciendus  mi-M/* 
nime  foret ,  *  nodum  in  fcirpo  qucerere  dicebant.  Si  quem  ^oJu* 
vero  probum   virum  defignabant,  qui  nihil  contraho-^7"£ 
ncftum  moliretur ,  tutoqueejus  fidei  crederentur  omnia, rere- 
dignum  efle  ?  cum  quo  in  tenebris  micent ,  afferebant.  ttg*** 
Qui  vero  ingenio  perfpicaci  nulli  occafioni  fraudis  patet,  J^, 
yigw  'm^YfK.os  x^cLXiw.iTout)   hoc  eft ,  4  Senex  fimia  tene- 
non  capitur,  provcrbium  fccit.  Contra,  fi  quis  impro-  m;cc„t, 
bus  ad  nocendum  pnratus  vcnit ,  '  fccnum  haberc  in  cor-  **>»w» 
nu  dictus  cft.  erat  cnim  pi  ifci  moris ,  bobus  qui  cornu  pe-  '"^IZ. 
tcrent ,  fceni  manipulos  apponcrc ,  quo  ad  prxcavendum  **«■• 
homines  paratiorcs  forcnt:   quare  vcrbum  Sicinii  fcurrse 
fuit  in  Craflum ,  idco  conviciis  parccre ,  quod  fcenum  ha- 
bcrc  in  cornu  vidcrct.  6  Dici  quoquc  jus  ad  affem,  quum  ™"Z 
etiam  minima  librato  examine  modcrata  fuiffent,  volucrc:  'ajjem. 
&  qui  fc  viclum  fatcbatur,  7  hcrbam  do ,  provcrbio  jaCta- 
batur :  quippc  fuppliccs ,  &  qui  paccm  petunt , 8  olea?  ra-  """ 


I  By\enatemeritas.~\  Erafi  Chil.  4. 
ccnt.  1.  cap.  11. 

I  "Hodum  in  fcirpo  qua:rcrc.~\  Idcm 
Chiliad.  ?.  cent.  4-cap. -6.  Fcftiau- 
tem  locus  elt  cap.  14.  Locus  Plauti 
in  Mcnxchmis  eft  acl:.  2.  fcena  1 .  Te- 
rentii  in  Andria  eftattus  5.  fcena^. 
€elliieftlib.  n.cap.  6. 

3  Cum  ejuoin  tcnebris  miceitt.']  Eraf- 
mus  Paroemiographus  Chil.  1 .  ccnt.8. 
cap.  3 


ITIOS,  dare, 
is  deceptus  fit.  Sunt  enim  verba  Plinii 
hxc  ,  Heui  tu ,  promittis  ad  cocnam  ,  nec 
venis.  Dicitur  jus,  ad  affem  impendiunt 
reddes,  ncc  id  modicum.  neque  enim  il- 
lud  (ad  ajfcm)  refertur  ad  (redditur 
yts)  fedad  verbafequcntia.  utfdlicet 
ad  afjcm  rcddat  impendium  ,  id  eft  ,  in 
fblidum  five  integrum  impendiuin  uf- 
cjue  ad  aflem  ,  ut  fcitiflime  annotavic 
interpres. 

7  Hcrbam  do.~\  Erafm.  Chiliad.  3.- 


4  Scnex Jimi.tnon  capitm:~\  Erafmus  ;  centur.  i.  c.  78.  Locus  Fefti  Pompeji 


Chiliad.  1.  centur.  10.  cap. ;  1.  Locus 
Laertii  eft  in  vita  Heraclidis  Pontici. 

5  Fcenum  habcre  in  cornu.  J  Erafmus 
Chiliad.  1.  ccnt.  1.  cap.  8r.  LocusHo- 
ratii  eft  Sermonum  lib.  r.  fat.  4.  D. 
Hieronymicftinepift  ad  Januar. 

6  Dicitjuotjue iut  ad  ajjem.~\  Nullum 
hujufmodi  provcrbium  eftapud  Eraf- 
mum.  Scd  id  fumpfifle  videtur  Ale- 
xander  cx  PlinioNepoteepift.  lib.  1. 
epift.  rj.incip.  Hemtu.  Atvcrcorne 

T«m.  II. 


lib.  8.  in  princip.   Et  vide  fupra  lib.4. 
cap.  7.  * 

COLERUS. 

*  Ubi  &  ego  nonnihil  oblcrvavi. 

TIRAQUELLUS. 
8  0'e.t  ramos.~\  Virgil.  lib.  8.  ifcnei- 
dosolivam  paciferam  vocat ,  hisver- 
bis, 

Pacifcntejuc  manu  ramum  pr/ttendit 
»liv.l. 

I  l  ~\litif 


i6z  Alex.  ae  Al  e  x.andro 

r^  mos ,  vclamcnta  fupplicum  ,  aut  gramcn  cum  terra  evui- 
3ms  fum,  victori  offerebant,  vcl  barbarico  more  fertis  coro- 
^f  nati  occurrebant ,  qiia/i  iilos  quibus  porrigcrcnt ,  duccrent 
crcta  mcliorcs :  r  Mitterc  autcm  noctuas  Atlicnas ,  yAcwy&S 
pu-'  £t'$  C*-<K^  j  vetus  adagium  fuit,quum  caqua: illi  fuperfunt, 
g*>{-  alicui  damus.  Quum  cnim  Athcnis noctiuv  affatim  exube- 
■\hnl~ rcnt '  S11*  ^'uc  noQtuas mitfceret ,  nimirum  ad  ca loca mer- 
y.uaemccs  ferret ,  ubi  illce  redundarcnt.  Etcumquis  nefcirefi- 
Sfm^i  nni^at  °lure  pcrcallejt ,  :  Crctcs  nefcirc  pclagus  vulgo  dici- 
p.us.  tur :  cx  illo  traditum  quod  ncmo  Cretcnfis  naviculariam, 
Oaw  gc  pclagi  commcrcia  nefcire.t.  Quinetiam  exlocis  plura 
bnns.  fluxere  proverbia.  Nam  fi  cjuiopibus daros  &  pra^poten- 
Gomne  tcs  floccifaciunt ,  3  illis  ne  dccimam  qiiidem  Syracufano- 
nentior.  rum  effe:  &  cum  loca  cc  falubrem  acrcm  c.elcbrant, 4  Cro- 
Catone  tonc  falubriora  dicunt ;  fciiicet  quod  Syracufas  ditiilimas, 
l)M.  ficut  OrchomenoninBccotia,  lcCrotoncm,  compofita 
tioi.  aeris  tcmpcrie  falubcrrimam  fcrunt.  Etiam  a.  perfonis 
mj/  plura  adagia  fluxerunt :  nam  &  J  £enone  continentior,  & 
jujhcr.  6  Catone  cpnftantior ,  & 7  Ariftide  juftior  crebro  ufurpa- 
«w«  tLU-  en"  ^0  Pertmet > 8  non  e^e  hominis  cujufque  Corin- 

adhe'  thum 

Corin- 

tliHm.  J  "Mitlere  autrmncciua:  ^ithenas.]  |  6  Catene  conjlantior.]  Id  proyer- 
Eralmus  Chiliad.  i.  cent.  i.cap.  u.  <  bium  nonextat  apud  Erafmum  :  nec 
Vlulas  .Athcnas.  Locus  Ciccronis  pri-  |  lcio  anfuerit  a  quogiarp  antiquorum 
lnusadTorquatumeftlib.  cpiftol.  fa-  ufurpatum.  Hiud  fcio  CatouemUti- 
miliar.6.  cpift.;.  totiusoperisSr.in-  cenfem  fuifle  omnium  couftantiftl- 
cip.  Snpciciuus  litais.  Secundus  eft  ;  mum  ,  ut  fatiscoliipitur  ex  Plutarcho 
Jib.  i eriscpift.  ult.  &  vide  \  in  vitailltus  ,  &  Ciccronead  Atticum 

liipralib.  4.  c.  iv  !  lib.  1.  cp.  14.  ubi  illi  tribuit  conftan- 

1   Cicies  ,njii,e  oelagus.]   Erafmus  ttiam  5c  integritatem. 
Chiliad.  1.  cent.2.  c.  ;  1.  C.etenjisma-  I       7  ^rijiide  y,iJtior.~)   Nec  id  quoquc 
re.  i.ocusIrloratiiadOciaviumcftlib.  |  ab  Erafmq  inter  proverbia  pofitum. 
cpift.  i.cpift.  r. 

5  lllis  ne  decimam  qnidtm  Syracitfa- 
;yy,-HmA  Eiafmus  Ciiil. :.  cent.4.  c.45. 
bi  Strabolib.  6. 

4  C,Gio,ie  fkhibtior.i.]  Ibi  cap.  43  . 
locus  Diofcoridislib.^.crp.  i^^.Scd 
llli  adde  Phalctium  in  cpift.  ?.&  Simy- 
luni  inter  eplftolas  rufticas'  JEIiani, 


Illud  autcm  conftat  hunc  juftum  fuifle 
cognominatum,  e:;  Diodoro  Siculo  li- 
bro  rr.  cV:  riutarch.  111  vitaillius,  8c 
etia.n  in  Apophthcgmatisejufdem. 

3  2ion   ejp    hornims  cujujepte  adire 

Qy,iii.!ium.}  ErafmusChil.  i.cent.  4. 

cap.  1.  Locus  Horatii  in  epift.eftlib.r. 

epift.  i".  ad  Scoevam.  Hicautem  adde 

5   Zenone  1  mtinentior. ]  Eralin, Chi-  '  Platonem  lib.j . de  Repub.  vituperafte 

lnd.  1.  ccnt.  1 :,  cap.  8j.  !  Coauthiu|iHlii^urn blandientium me- 

retricu- 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  16$ 

'trium  petere,  quod  pra?ceps  in  tuxuriam  civitas,  ibique 

illecebra?  libidinum  forcnt,  qua?  magno  parabantur.  Tum 

-fiqucm  affec.tuin  ,  &  ncgociisinutilemducebant,  inquo 

nihil  adjumenti ,  nihil  confiiii  forct ,  eum  '  de  ponte  deji-  i> 

cioportere  moncbant:  fiquidem  granda?vos  a?tatc,  ad^"!' 

furrragia  qua?  comitiis  dabantur ,  non  admittebant.  Quum>f 

vero  vehemcntcr  laboratur ,  fortuna?que  iii  cxtremo  funt, 

ita  ut  nulla  darctur  fpes  melior ,  :  rcm  ad  triarios  veniflTe,    td 

in  provcrbium  vcnit.  Quum  cnimtriariiinultimoeilcnt' 

prarfidio ,  ultra  quos  nihil  opis  fperabatur ,  quum  abfcilla  ».•■/, 

omni  fpc ,  ad  ultimum  vcntum  eflet ,  rcm  ad  tiiarios  vc- 

■nilTe  diccbant.  Si  quid  autcm  tardc  cogitatum ,  aut  falubre 

conillium  fero  cxpcnfum  tuiilet,   fero  Phryges  fapere  fer-5'™ 


•nte 

cc 


emve- 


ino  fuit,  quod  a  Gracis  fluxiflc  autumant :  na.n  quum  de-  p£' 
cimo  cxacT:o  anno,  poft  magnas  cladcs  Trojani  Hclcnam,s"* 
fimul  &  jurc  belli  quaplita  ,  Gracis  rcftituendacenferent, 
fcro  Phrygcs  fapere,  proverbium  dcductum  cft.  Etqui 
.in  re  quapiam  parum  fapere  vifus,damnum  patitur,  qui  libi 
•fapicnsprodclle  nequir,nequicquam  laperedkitunad  quam  Heqmi 
fententiam  accedit  Euripidis  vcrfus,  fjuaoi  <ro$ ov  os  Qfk.  V'l'"e 
cuurci)  o-o$oS,  hoc  cft, 4  odi  fapicntcm,  qui  fibi  fapiens  non 
cft.  Et  qui  aftu  &  dolis.nimium  valet,  '  Corycarus  nuncu-  c>y 

patur, ""* 


retricularum.  quod  &  nos  alibi  dixi- 
mus. 

I  De  pontedcjicerr.]  Erafmus  Chi- 
liad.  r.  ccntur.  5.  capite  jj.  Sexogr- 
n.ttios  de po.itc dc\iccrc.  Locus  Fefli  eft 
libro  4.  ubi  dc  Depontanislor]  liiur, 
Sc  libro  17.  ubi  exponit  qui  Scaptx 
dicebantur.  *  Macrob.  \.  1.  Sat.  c. 5. 
C  O  L  E  R 11  S. 

*  Scrapttt ,  legcndum ,  tefte  prxter 
Feft.  Nonio  8c  Varrone ,  nihil  tamen 
ibi  legi,quod  hucaccommodari  pollit. 

T  I  R  A  Qu  E  L  L  U  S. 
1    Rcm  ad  triarios  'jenijfi:]   Erafin. 
Chil.  r.  cent.  t  .  c.  25.  &vide  fupra 
l:b.  r.c.  5.  &lib.  4.  c.  f.  * 
GQLERUS. 

*  His  adde  Sidon.  Apolltnarcm 


lib.  6.  cpift.  t. 

T  I  R  A  QU  E  L L U  S. 

5  Sao  Phrygesptpere.  ]  Eraf.Chi!.  r» 
cent.  r.  c.  28.  LocusCiceroniseftcp. 
fam .  lib.7.  epift.  ejuslib.  1 6.  omnium 
1 16.  '"eftiPompejilib.  17. 

4  Odi  fipientrm  r/xi fthi ftpirns nott 
efl. }  Eraf  1.  Chil. cent.  16.  cap.  i:.- 
Nrqttirtjttam  fapit,  qui ' fiii  nonf:pi.'.ho- 
cus  primus  Ciccroniseftlibro  ^.epift. 
ramil.  cpift.  ejus  lib.  6.  omnium  ,  c6. 
incip.  Inor»nibi<<meisepifi.tis.  Secun- 
duslib.  1;.  cjufdemopcrisepift.  lib. 
eft  27.  omnium  288.  incip.  Prxrilium 
tibi  commendo.  Suetonii  in  Tiberio 
CxfarejCap.  59. 

<;  Conyc.tus  nuntuptttttr.  ]    ErafmuS 

Chiliad*  i.ccntur.  2.  cap.  44.  Locus 

l  %  Pomp. 


Sardo 


I64  A  L  E  X.  A  B    ALEXANDRO 

patur ,  ex  eo  dedu&um ,  quod  ex  Coryco  latrones  prards 

aflucti ,  audacis  ingcnii  &  furamx  folertia:  forent.  In  eos 

cjuocjue  cjui  pra?fcrunt  Lrtitiam  ,  cjuum  intus  angantur  cu- 

ns ,  quicjiic  blandiriis  velant  cdium ,  '  rifus  Sardonius  di- 

citur ,  cjuod  in  Sardinia  apiaftro  fimilis  herba  nafcatur,  cu- 

jus  efus  dcducto  ore  vclut  ridcntes  hommes  mortcm  op- 

pctere  cogit.  Si  cjuis  vero  obrutus  malis ,  cum  fortuna  flu- 

T-'jum  duatur ,  ut  nihil  (ibi  profpcrc  ccdat ,  illum :  cquum  habe- 

Jbui  rc  ^cjanum ,  3  aut  aurum  Tolofanum  alfevcrant :  cjuod 

To!oft-  fcilicct  ica  excidio  cv  continuis  cladibus  prcmitur ,  ut  qui 

"""■    aurum  Tolofanum  habucrc  ,  aut  Scjani  equum :  ficut *  dc 

fcgmen- 


Pomp.  Mcli  defituorbis,  eftlib.  1. 
cap.  yj,  ubidelonia. 

r  Rifus  SrWossW.JErafjnttS Cliil.  3 . 
cent.5.  cap.r.  Locus  Solinieftcap.ic. 
Servii  in  Virg.  eclog.  7.  Apuleji  lib.  1 . 
Diofcoridislib.  6.  cap.  14.  Ariitote- 
Iesdepartibus  animal. lib.  5. cap.ro. 
Tullii  epift.  fam.  lib.  7.  epift.  ejus  lib. 
zC.  to:iusoperis  I26.incip.  Quod  epi- 
ftoUm.  Luciani  fecundus  locuseftin" 
Jove  Tragoedo. 

2  Equum babere Sejanum.]  Erafmus 
Chil.  1.  centur.  ic.  cap.  97.  Locus 
Virgilii  cft  libroi.  Aneidos,  Tre- 
bellii  Pollionis  eftin  vita  Quieti  Ty- 
ranni  r  3.  his  verbis ,  Videtur  »<-//  rmbt 
pratereundum  de  tAacriaaorwn  familia, 
qua-  bodiequefloret,  id  dicere  ,  quod  fpe- 
ci.zie  fcmper  babuerunt.  ^iiexandrum 
Magmtm  'Macedonem  -jiriin  auro  &  ar- 
gcnt»,  muiicres  in  reticulis  &  dixtrocbe- 
rns,  &  in  annulisf  &•  in  umni  ornairien- 
torumgenere  ,  exfculptumftmperb.zbue- 
runt  :  eoufqueut  tunicx  &•  limbi permht 
'tnatronalis  infamilia  e)us  bcdieque  fint, 
quat  tAlexandri  effigiem  deliciij  -j.tri.tn- 
ttbus  mon\lre,it,  fidimus proxiwe  Cor- 
uelium  \I.zcrum  ,  in  eadem  fam.iia  -ji- 
rum,cum  ccenam  in  templo  Htrcuii»  daret 
faieram  cieclrinam  ,  qua  in  mcdio  -jitl- 
tum  ^Alexandri  baberet  ,  &incircui'u 
cmtiem  bifluriant  contineret  ftgnis  brevi- 
bus&'  minutilis,pontifici  propinare  :quam 
fnidem  circumferri  atlomnes  tanti  tHiu, 


'.iii cnpidifmios  vtfiit.  Qupdidcireopo- 
fui,quia  dicuntur  \u-jari  i»  omni  acfufuoy 

qui  ^Aicx.indrum  exprejfum  -jel  auro  ge- 
Jlitant  -jel  argcnto. 

3  Aut  am  um  Tolof] Idem  ii>i  c.  fcq. 

4  De  fegmentis  Hclen*  &  Eripby- 
!es.\  De  liis  utrifque  Diodorus  Sicu- 
luslib.  16.  cap.15.  JJxores quoque  Pbo- 
cenftum  Principum,qua  aufxfunt  monili- 
bus  raptisje  exornare,  impiifacinoris  ptz- 
nas  non  e-jitarunt.  Qu.t  enim  Heienit 
moniie  gejiare  eftjllita ,  in  merctriciurn 
probrum  incidit ,  pukbritudine  fua  eam 
expetentibus  proftrata.  ^iltera,  eo  qutd 
fucrat  Eriphyljc ,  fulinde  ad  ornatum  u- 
terts,  curafiiiu:,qucm  natu  maximum  ba- 
btb.it  ,  inftrorem  concitatus  ,  ignem  do- 
mui  ir.'jeciffet ,  intra  eam  -ji-ja  incendio 
extincia  eft.  Eoquepacio  qtti  Deum  con- 
temptiti  babere  -jcriti  non fitnt ,  fuppiiciisy 
qu*  narra-jimus,  ab  ultoribus  diis  ajfecii 
funt.  Loquitur  autem  de  templo  Del- 
phico  expilato ,  cui  affixaerant  hujuf- 
modi  Helena:  &  Eriphyles  fegmenta, 
uttradit  Atheruzuslib.  16.  c.  4.  Apol- 
lodorus  Athenienfis  Bibliotheces  fm 
de  Deorum  origine  lib.  3.  Plutarchus 
in  lib.  de  Sera  numinis  vindifta,tradit 
Ariftonem  Eriphylesinundum  mulic- 
brcm  e  templo  Delphico  rapuifle, 
u\-orique  dono  attulifle :  filium  autem 
matri  ejus  fuccenfentem ,  domum  in- 
cendifle ,  &  omncs  ,  «jui  in  illa  erant, 
conctcraaflc. 

I  ^iut 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  165 

fegmentis  Helena? ,  &  Eriphyles  '  aut  Hermionse  monili 
auclores  tradunt,  quorum  participcs ,  xmmnarum  conti- 
nua  molc  opprefli ,  in  extrcmum  venere  difcrimen :  fic- 


ut J  de  Agave 


1  ^.utHermionamonili.]  Idipfum 
autem  erat  quod  poftea  ad  Eriphy lem 
pervenit.  Id  enim  primum  i  Vulcano 
Veneri  rabricatum  fuifle  dicitur ,  & 
deindereginarum  omnium,qux  Thc- 
bis  vixemnt :  quas  iftius  momlis  omi- 
nc  infeliciter  deperiflc  fcribit  Statius 
his  verbis , 

Kec  mirntn :  nam  tu  infauflos  donante 

marito, 
Ornatm  .Argiagerif ,  dirumque  monile 
Hermiones.  longa  efl  fcrics  :  fed  nota 

malorum 
Profequar,undentvistamfcvapotcntia 

donis. 
Lemniush.tc,  ut  prifcafides ,  Mavntia 

longa 
Furta  dolens  ,  captopoflquam  nihil  ob' 

jiat  amori 
Povna,  nec  ultrices  cafligavere  catena, 
Hermiones  dot.de  decusfub  luccjugali 
Stru.xerat.  • 

Paulo  poft  periculum  hujus  monilis 
fidem  fecit  Hcrmione,  quxproxime 
cxperta  eft:  nam  inangucs  vcrfaeft 
cum  marito:  obhanccaufam,  quod 
Agcnoris  Sc  Europxfiliusdraconem 
Alartis,  qui  fontem  cuftodiebat ,  occi- 
dit.  Ideo  vult  Statius  hoccontigifle, 
quia  nuptialibus  donis  hoc  monile 
poflederat, 
'Prima  fides  operi  Cadmumcomitata 

\acentem 
Hermione,  vcrfis  infibiladiraquere- 

lis, 
lUyricos  longo  fulcavit  peRorc  campot. 

2  De^igave.]  Hujufmodi  venenis 
infrccrat  hoc  monileVulcanus(ut  d. 
lib.  fcribit  Statius)  ut  necefle  eflct  hoc 
nionile  gcftanti  xrumnarum  mole 
opprimi.  Hoc  enim  ufa  eft  Hermionc, 
Agave ,  Jocafta ,  Semele,  Argia,  ulti- 
nio  Eriphyle ,  utex  feqq.  patebit.  Dc 
Agaves  furiis  Lucanus  lib.  i . 

—  Ingens  uriern  (i»^ebat  Eiynnitj 


5  Iocafta  ,  +  Semclc  ,  5  Argia  & 6  Erinh^- 

le  ap- 

txcuticns  pronam  flagranti  verticept- 

num  , 
StridcntcCque  comas :  Thrb.tnam  qualii 

^gavem 
Impulit.  ""-"■ 
Ubi  SulpitiusLucani  inrerpres  ,Aga- 
ve,  inquit,(W»7>;  &  Hernvonesfilia,?? 
tchionis  uxor,fubitcfurore  corrrpta,Pen- 
thcum  filium^acchi  co»tempturem,qu(m 
aprum  effe  putabat  ,  dilaniavit.  Idcm 
Lucanuslib.  7. 
Qumfurent  Pcnthrus,  aut  cum  defciffct 
*Agavc. 
5  Jocajia.]  Nam  &  Statius,ubi  lu- 
pra.adea,  quxexeoadduximus,  id 
quoqucaddidit, 
Tequc  etiam  infelix  perhibent  Jocafla. 

deorum 
'Poffediffe  nefat .  -jnltus  baclaude  cole- 

bas, 
Hen  quibus  ,  heu  placititrattris  ?  pcfl 
longiusordo. 
Infdix(\nc\mi  Lu&atius  interpres)?»»'* 
non  impofuit ,  per  malorum  experimenta, 
fincm  cupiditat  i.  Tiam  hoc  monile  certum 
eft  Jocaftampofl  .A?avcm  habuiffi. 

4  Scmclc . }  Idem  Statius ,  ibidem 
id  quoque  fubjungit , 

Improba  mox  Semelx  vix  d*na  nocent,  a 
collo 

Induit,&  fallax  intravitliminajuno. 
Ubi  Lu&atius  ,  Vuh Scmeleninfelicita- 
te  hupis  monilis  extinilam,  &  magis  0;  - 
natusinvidiaa  Junone  ,quampe'.licatus 
induBam,  ut  a  Joveimprobe  pofccrct, 
qttid  nefas  effct  corpus  fuflinere  morta- 
le.  Scmclen  autem  opthne  improbam  di- 
xit,  quod  votifuitimmodica  :  ut  Jr.em 
vcllet  cumfulmint. 

5  ^lrgia.  ]  De  qua  jam  fupra  ex 
Statio,  qui  Sc  poftea  quoque  fubdidit, 

Tum  donis  „4rgia  nitet,  vilefqne fororis 
Ornatu!  facro  pracultafupervenit  auro. 

6  tt  triphylc.]  Supra  di&umeft, 
5cmirorquodrerietit. 

/  ;  1  MaU 


166  Alex-.  abAlexandro 

lc  apparct:  quod  &  Grarcis  quoque  vicc  proverbii  fuit>" 
y&iClq)'  clvtzv"zAmov  qtc  Y<cr.r/jL'ju,Vi$os, '  mala  ad  fctra- 
hens ,  ut  Ca*cias  nubcs.  Id  ctiam  apud  Elcos  in  prover- 
bium  ceflit ,  ut  in  eura  qui  continuis  premitur  malis, :  gra- 
viora  Sambico  pati  diccrcnt.  Quum  vcro  quifpiam  iniqua 
contcntione  victus ,  ultcrius  damno  premitur ,  '  Oppro- 
brium  viclis  adagium  crat :  quod  a  Brcnno ,  quum  fc  Ro- 
mani  auro  rcdimcrcnt,  fumptum  mcmorant.  Tritum  quo- 
quc  proveibium  fuit , 4  Iucundi  acti  labores ,  quumbene 
navatam  a  nobisopcram,  fuavimemoriarcpetimus.  Et 
labores.  cum  intcr  loqucndum  mcdio  aflatu  is  fupcrvcnir ,  de  quo 
lupus  fcrmo  fit ,  5  iupum  in  fubula ,  qui  minimc  nos  loqui  finat, 
/,"//.  eifc  dixcrunt:  nam  fcrcconilat,  qucm  priorlupusvide- 
Mahim  ric,  proloqui  nequifife.  Cumquc  fraus  animo  agitata,  a  bo- 
no  honcftoquc  in  pravum  tianfit,  atqucinauclorisredit 
pcrniciem ,  6  Malum  confilium  confultori  peflimum ,  in 
adagium  vcnit.  7  Ac  millc  modis  evulgata  hucufque  enu- 

meratis 


XJt  cx- 

ciasnu- 

bcs. 

Oravit- 

ra 

S.tmbi- 

co. 

Opiro- 
L,  ium 

rjiclif. 

Ihchh- 


COilfi- 

lium 

confid 

tori 

fefii- 

rnum. 


I  Tilala  ad  fetrahcns ,  ut  cttciasnfa 
bes.]  Eraf.  Chil.  i.cent.  ^.cap.^i. 

.2  Graviora  Sarcbicopati.]  Erafmus 
Chiliad.  r.  centur.  i.cap.80.  Locus 
Plurarchi  eft  in  Problematis  c.  1 60. 

3  Opprobrwm  rjiclis.]  Erafm.  Chi- 
liad.  2.  cent.  6.  cap.  1.  £h$id  nifi  ■•jiiiis 
dolor.  Ex  quo  intelliges  non  iliic uppr.9r 
brium,  fed dtlor  legendum.  nam  apud 
Piutarchum  ln  Camillo  ,  ex  quo  id 
fumptum eft  ,  legitur,  »  vujjf  vtvixfy.i- 
voniJlJv».  qua:  poftrema  di&io  Jo'o- 
rem  fignificat ,  non  opprobrium.  Scd 
quod  -j.c  "jiclis  fcribit  Eraf.id  ante  Fe- 
irum  Pompejum  fcripferat  Livius  1. 
Decad.  lib.  %. 

4  JitcundiaBi  labores.]  F.raf  Chil. 
ccnt.2.  cap.4;.  ck  iterum  Ciiil.  ^.cen- 
tur.  f).  cap.  27.  Jucundama!orum px#- 
teritorum  mexnoria,.  Virgilii  locus  eft 
lib.  1 .  JEneidos  Scnecxin  Hcrculefu- 
rcntc. 

5  Lupftm infabula.]  Er.nfin.  Chil  4. 
cent.  j.  cap.  jo.  Locus  Tcrentiiin  A- 
dclphis  cftaft,  4.  Cc.  1. 


6  Malumconfilium  y  confultori  pefii- 
mum.]  Erafm.  Chil.  1.  cent.  2.  c.  14. 
Locus  Valerii  libro  7.  eft  tit.  de  fa- 
picnter  dictis  &  faclris.  qui  primus 
eft  c-jufd.lib.7.  ubi  de  Papyrio  Curfore 
Cof    loquitur. 

7  .Ac  miV.e  modis  erjul>ata  prorjer- 
bia.]  Erafmus  collegit  4151.  eadem- 
quedo&e  5:  eleganter  locupletavit  Et 
illcquidcm  omncmdiligentiam  inil- 
lis  coaccrvandisadhibuit,  virquidein 
cum  in  cxtcris  rebus,tum  vero  hic  (ut 
ex  illis  videre  eft  j  diligentiflimus.  Scd 
quis  omnia  poflet  ?  Ego  autem  non- 
nulla  ab  eo  prxtermifla ,  hicfumma- 
tiin  lubjicicndadu:;i.  Necdubito  quin 
<k  alia  fint  multo  plura^qux  ipfe  Eraf- 
mus,  fidiutius  vixiflet,  ininfinitum 
auxifict. 

Eft  apud  Oribafium  lib.  r.  Euphori- 
fton  c.  r.  ubi  aperte  declarat  id  ctle 
antiquum  proverbium.  Idqueperxque 
cft  flahor  latorcmfhit,  vclpellit.  Eft- 
quc  illii  fimile  Clavn»  cla-jum,  P.txillu* 
paxil- 


Geniales  Dies.    Lib.  V.  107 

meratis  non  diiTimilia  provcrbia  fucrunt ,  communi  & 
quotidiano  fcrmone  ufurpata,  quae  recenfere  fupcrvacux 

difpu 


/uxi/ZwMpellitfcilicet.aut  excutit.  _ 

Syriadverfus  Pboenices.  2. 
Eftapud  Suidam  1-Jryi  <»e?>-  <pol"wtdfi 
ubi  verlutus  decipere  vcrfutum  fata- 
git.  Simileillis,  Cretenfis  Cretenfh») 
Cretenfiscum  <s£git:Cta.  de  quibus  E- 
rafmus  Chil.  I.  cent.  2.  cap.  26.2-. 
cum  improbus  agit  cum  improbo,pcr- 
fiduscun  perfido. 

Dixerat  ille  aliquid.   3. 
Virgiliuslib.  10.  Aneidos,  ubi  Anxu- 
rum,  utineptumfaftorum  c\:  virtutis 
fux  oftentatorem  perftringit ,  lic  fcri- 
bit, 
Dixerat  ille  aliquid  magnum ,  zimque 

afforc  -jcrbo 
Crcdiderat ,  caloque  itnimum  fortaffe 
fcrebat. 
Quo  loco  Servius  admonet  provcrbia- 
litcr  efle  diftum,  ac  fi  diceret,  Kon  mi- 
mm  fic  occifum  cffe  cum  ,  quifibi pluri- 
tnum  arrogabat. 

Solus  boc  potttit  Deus.  4. 
Lat.  Pacatus  in   Panegyrico,  quem 
Theodofio  fcripfit,  indicat  id  efle  pro- 
verbium  ,  Mirabamur ,  inquit ,  tepofi 
imperium  effe  prh.U  um :    multo  magis 
rnirum  efi  imperiumfcrrc  posi  ocia.  Sotu* 
boc  (ut  dicitur)  potr.it  Dci-s. 
Amicus  amtco  bona,  iuitisgra- 
tia  vult.   c. 
Ariftoteles  lib.8.  Ethicorum tir.n  c.i. 
tum  quoque  7.  in  fin.  oftendk  id  vice 
proverbiicelebratum. 

Area  fcelerum.  6. 
Et  id  quidem  proverbialiter  di&um 
videtur  eadem  figura ,  qua  llita  malo- 
rum,  apud  Ciceronem  etiam  ad  Attic. 
lib.  9.  epiftolar.  epift.  pcnult.  incip 
Utrunque  ex  tuo  confilio.  Rcliqua  0 
dii,  qui  comitatus  ,  qua  (ut  tufolesdice- 
,ej  \iKvi-t,  in qua  crat  areafccicrum. 

VereorTroas.  7. 
AiJiouq  tfSi£   Habet  fpeciem  pro- 
vcrbii  dc  forraidololis ,  qui  vel  ejFoe- 


mi  nati ffimos  ac pronigati  ffim is  cj  icf- 
que  riment  apud  Cicerorrern  -.-.ijlris  in 
locis  ,  ut  intclligas  id  vice proverbii 
celebrafTe:  fcilicet  ad  Atticum  lib.  2. 
epift.  ejus  lib.  5.  £c  totius  dperiszo. 

incip.    Cupioquiclcm.  Et J'b.T.cpift.7. 

9i  omnium  r  19.  incip.  Detteram  nui- 
rurfumcpift.  r6.  &  o\v 

1 29-incip.  TJr)amadh"c.  5:'ib.N. 

ult.incip.  OmnWmifx.  Qucjjtf&fiim- 

ptum  eftcxillo  vcrfuHomeri  libro  6. 

Iliados ,  qucmintcgrum  poitiit  Cit  1. 

illo  loco,  ubi  de  Heftore  loquitur, 
AiJiiptty  Tf&Ote  ,  k:  TfZ&Pdi  s>x:ct- 

Idcft, 
Vereot  Tco.ts ,  £"  Trounat  lonca pep!a 
ferenlcs. 
Nepilttmqttidein.  8. 

IdemCiccro  ciufdem  operislibro  <■■ 

epift.ic.omnium  1 :~ .incip.  Saturna- 

libusmane.  Intcrcai  ( .>:• 

lumquidem.Quodh3.bct  formam fimi- 

leinillius,  Ke punBum  quidcm  Chil-;. 

cent.  4.  c.  85.  Simileetiam  cftillud, 

Q:mpuhifculo.  di  quo  Erafm.  Chii.  2. 

cent.8.c.85- 
1'erire  non  poffe,  r.ificrurafra- 
claejjent.  9. 

Idem  quoque  Cicero  Philipp.  15.  do- 
cct  id  provcrbii  loco  dici  folitiim.  //- 

lud  tamcn  mirum  ,  inqnit ,  cuul 
Tlanct  provcrbii  loco  diciflct  ,  *Pe:  1.  e 
enimnonpoffe  ,  nifi  crurA  fraci.:  1 
Sic  etiam  ludit  in  Erufcinum  pro  Sgxi 
Rofcio  Amerino  ,  Crura  quidewjolis, 
inquit,  ncmofufftingct. 

Mnmtm  &  mentrtm.  1  o. 
Feftus  Pompejuslib.  ir.  iddicitefle 
proverbium  cx  Gra?co  traftum  :  fed 
tam  corrupti  funt  ipfius  codices ,  qtrt 
circunferuntur,  ut  vix  fenfum  aliqucm 
cxccrperc  queas. 

L.icunii  inaum.  11. 
M.  Tullius  oppido  quam  dccentcr  di- 
xit  (cpift.  lib.  ad  Attic.  12.  cpift-  cjus 
L  4  lib.5. 


I<S8 


Alex.  ab  Alexamdro 


lib.  j.omnium  i j6.in  princ.) Lacunam 
in  aurofaciam.  Ne,  fcilicet,  in  re  appa- 
rente  bona  fubfit  frausaut  malitia. 
intelligi  volens  cxinanitionem  auri, 
&  quafi  voraginem  quandam  ex  furto 
&  ragina.  Cui  fimile  eft  &  illud  Pcr- 
fiifat.5. 

Zc\equa  fub  terato  mendofum  tinnlat 
auro. 
Senfus  eft,  Ea  es  prudentia,  tit  xs  auro 
coopertum  etiam  dignofcas,  ut  folent 
menfarii.  Allegoricos  hoc  dicit,  eum 
vitiavelamento  quodam  virtutisob- 
velata  cognoicere.  Hocque  fapientis 
eft,  cjui  vera  libertate  fruitur.  Ita  Bri- 
tannicusinterpres.  Scio  autcm  illius 
lociTulliani  meminilTe  Erafmum  in 
proverbio  Lacunam  txplvrt  ,  Chil.  4 

ceth.10.c8S. 

Cum  infanii  infaritre  &  ipfi 
debemus.  12. 

Galenus  lib.  1 .  de  Virtutibus  naturali- 
bus  c.  1  ^.eodemque  penult.  Quia  vero, 
inquit ,  jamfatisfabulatifiimus  &  qui- 
dem  noientes  :  fed  ut  efi  in  proverbio, 
Cum  infanis  infanire  co.tdi. 

C&c&divitiA.  1 1. 

Platolib.  1.  de  Legibus  indicat  id  vice 
proverbii  fuifle  ufurpatum  :  Duplici- 
ter,  inquit,fo»rf  dicuntur  :  alia  enitn  Im- 
manafunt ,  alia  divind :  depenrfcnt  au- 
tem  d  divinis  &  bumanis.  Dhinis  igi- 
tur  qutf  majorafunt ,  fufceptis  ;  w.inora 
etiam  pofiidentur.  lllis  autem  fpretis, 
utrifque  civit  as  privatw.  Minorum  vero 
*  bis  frimum  ejifatictas ,  deinde pulcbritudo, 
cincla.  tertiovhes  adcurfum  &  ad  alioscorpo- 
ris  motus  :  quarto  divitia:  ,  quaz  non  cxca 
funt ,  ut vulgo  dicitur  ,  fi  prudentiamfe- 
quantur. 

Tennatispedibus.  14. 
Sed  &  id  proverbium  fuifle  declarat 
Divus  Hieronymus  in  Epiftola  ad  Flo- 
rcntium  inc.  Quantus.  cum  dicit ,  Ita 
ut  cgo  iUe  tardifiimus,  quem  intolerabilis 
languur  vxat,  pennatis ,  ut  ayint,  pedi- 
bus  ,  certe  cbar  tate  &  voto  tefalutave- 
vim.  Qnbus  verbs,  u»  thc  Erafmus  di- 
citin  fcholii» ,  fignificabat  miram  ce- 
Zeritatem,fumpto  proverbio  a  Mercu- 


rio  ,  cui  pedibus  alas  addidere  Poctse. 
Sed  id  ipfi  Erafmo.fua  proverbia  con- 
gercnti ,  effluxit. 

Ultroneas  pttteremerces.  15". 
Eft  ejufdem  Hietonymi  ad  Marcellam 
incip.  Kuper  cumpariter  effemus  (lunt 
enim  multa:  ipfius  ad  candem)  in  fine 
ejufdem  epiftolx,  ubidicit,  vellefe 
aliquid  illi  fcribere  de  quibufdam.qux 
memorat,  Kifi,  inquit,  &  modum  epi- 
jioltc;  cbaraiieris  cxccderem,  &  tibi  avi- 
ditatem  magisdelatfdebei  entf.tcere  quf 
fliones.  Tritum  quippe  efi  provcrbium, 
Vltroneas  putere  merces  :  unde  &  nos  de 
indujiria  rtticemus  ,  ut  avidius  velis  au- 
dire  quaz  taiitafunt.  Ubi  &  ipfe  Hiero- 
nymus  in  fcholiis,  "T^amfufpeBafunt, 
ait,  cmptori.  Sic  Horatius  epift.  lib.  2. 
epift.itcmi.inprinc.  ad  Julium  Flor. 
Multa  fidempromiffalevant ,  uli  fit- 

nins  aquo 
Laudat ,    vcnales  qui  vult  extrudere 

merces. 
Ego  vero  mallem  ad  id  referre ,  quod 
quas  fponte  Sc  fine  labore ,  8c  veluti 
gratis  offeruntur,minus  placent,quam 
quae  cum  labore  &  precioadipifcimur. 
Scitum  eft  illud  Aufonii  epigram.  59. 
Hanc  volo,qute  non  volt:iUam  qua  volt- 
ego  nolo : 
Vincere  volt  animus ,  nonfattare  Ve- 
nus. 
Oblatasfj>erno  illecebras ,  detrefloite- 
gatat : 
ISjcfittiare  animum,  nec  cruciart  vo~ 
lo. 
Kec  *  difcincla  Diana placct ,  nec  nudx 
Cytbere : 
Illa  voluptat  is  nil  babet ,  bac  nimium: 
Callida  ftd  medU  Vcnerii  mibi  vendi- 
tet  artem 
Famina  ,  quajungat,  quodvolonok 
vocet. 
Etillud  item  ,  .Aqux  furtiv.-cdulciorti 
funt :  &  Panis  abfconditus  fuavis. 

Nec  ferre  videt  fua  gaudia 
lentos.    16. 
Virg.  ic.  Aneidos.  quolocoServius, 
Proverbium  cfi,  inc\uit,ventiferuntgau- 
di.t.  id  eft ,  Utatur  incajfnm.  Sic  fupra 
lib.  9. 

—.4^ 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  169 

difputationis  foret :  quare  ne  exequar  fingula ,  quum  non 
fit  animus  ea  confectari  qua?  ab  aliis  ubeiius  explicata  funt 
&  latius,  de  his  ha&enusdixilTefatishabeam.  Illuduti- 
que  antiqui  moris  erat,  quodcum  alicui  precabantur  benc, 
ut  quicquid  fuiflet ,  cupitum  eveniret ,  ne  quid  diri  aut  in-  P*Ui- 
faufti  fucceffum  L-edcrct ,  '  pollicem  premcre  jubebant. cem  ^ 
Quotiesquein  propinqua  fpe  futuri  boni,  veniam  a  diis  pe-  re. 
tiinus , '  in  finum  defpuere  folemus ,  velut  ratas  preces  diis ln  *" 

habi-  deffHt- 


_  Sed  aurtt 
Qmnia  difcerpunt ,  &  nubibus  irrita 
donitnt . 
Ubi  &  idem  Servius,  Sht<t,  ait,  inutili- 
ter  jubentur  ,  dicitur  'jentus  difierpert : 
ciratque  priore  loco  illud  cjufdem  Vir- 
gil.  lib.  n.  Aneidos, 
^4udiit  :   &  wti  Pboebus  fuccedere 

partem 
"Mente  dedit  ,partemrJolucres  disfrerfit 
in  auras. 
Illud  autem  Virgilii  fumptum  videtur 
ab  Homero  Odyflexlib.  8. 

__  2-T<5V  <f[   tiTTifl  /SsCsX^) 
AhVcV, ■*?<*»  TV  qifOHV  OLVXVclf>7m£xOUj 

<xsM.<tJ. 
Id  eft,  ad  verbum  , 

__  Verbumfi  aiiquod  diffum  efi 
Durum  ,  cito  itludftrant  rapientes fro- 

cclU. 

Pbiladelphea  opera.  17. 
Philo  ille  JudxusinlibrodevitaMo- 
fis,  fic  fcribit ,  Ptoltmausfuit  i<y  Pbila- 
delpbus  cognomint ,  tertius  ab  .Alexandro 
jEgypti  Rex  ,  virtittibus  regiisfupra  om- 
nes  Jttatis  fux  ,  fuftriorumquc ficulorum 
Principes  nobilis  ,  cuyis  nunc  quoque  cx 
tanto  tempcrum  intervalle  dccus  ej}  incli- 
tum  ,  ob  tot  relitla  per  civitates  regis- 
nepjue  monumenta  magnificcntix  ,  ut  in 
proverbium  abierint  fumptuofa  opera  ab 
illo  Pbiladelpbea  denominata. 
Plus  apud  Campanos  ttnguenti , 

quam  apud  c&teros  olei.    18. 
Pliniuslib.  r8.c.  ir.  id  proverbio ce- 
Jebrarum  fuifle  fatis  declarat :  unde 
vulgo  didtum  ,  Plusapud  Campanos  un- 
gueati}  qu.tr»  apud  c.ctsies  olei  fieri. 


Diofcuri  fahatores .   19.         ' 

AlianusVariihiftoriilib.  i.cap.50. 
Graxe  cjuidem  fcripfit ,  fed  hoc  fenfu, 
Ptoltmaus  Rex  amaftum  babebat  Gale- 
tam,  puicberrimaf.rma  praditum.  ^Ani- 
mus  verojuvenis  lonze formam  fupcrabat. 
perftpe  igititr  etiam  Ptoltmjtus  tejiimo- 
mum  eiperbibcbat ,  inquiens  ,  O  lcpidunt 
caput  nulli  unquam  ullius  auRor  incom- 
modi  extitijii :  at  multorum  utilitattm 
promovifii.  ^Accidit  aliquando  ,  ut  cum 
Rege addefccnt equitaret.  Qum veropro- 
cul  aliquos  ad  fuppliciumtrahivideret , 
nonofcitanter  inh.tcvtrba  Rcgemaffa- 
tus  eji,fed  0  Rix,  inquit  ad  Vtoiemjtum, 
quandoquidem  prosbcra  quadam  fintium 
ijiorumforttma,  equos  confcendimus,agey 
figratwn  eftycalcaribus  admotis  &•  veto- 
tia  perfequentcs ,  appareamus  miferis, 
quafi  Diofcurifahatores  &  advocati  fa- 
lutem  ftrentes :  quod  communi  proverL'» 
de  his  diis  vulgatum  efi.  Verum  ille  ma- 
ximam  rjoluptatem  capienscx  ejus  boni- 
tate  ,  &■  propenfiim  ad miftricordiam  t*- 
nimum  ampleflens  tttm  nocentes  ferva- 
rjit,  tum  amoris  ,  qutm  crga  puerum  gere- 
bat ,  intcntionem  multum  confirmavit  (j~ 
auxit.  Ha:c  ille.  Hoc  autem  prover- 
biura  proximeacceditadillud ,  Osk 
&7B  /utx^tri;  't7ijfi<ue-ir.  id  eft,  "Dcus  ex 
impro-jifj  apparens.  De  quo  Erafm. 
Chil.  i.cent.  i.c.  68. 

r  'Pollicempremere.l  ErafmusChi- 
liad.  i.cent.  8.  cap.  46.  Locusjuvc- 
nal.  eft  fat.  5.  Horat.  epift.  l.i.  cp.  17. 
ad  Lollium  2. 

2  In  finum  desf>uere.~\  Id  fumptum 
eftexTibullolib.  1.  eleg.  i.infin. 

L  %  Hmc 


i~o  Alex.  as  Alf.xandro 

habituris.  Cumquc  in  fermone  quotidiand  quifpiam  male 
audiiTct ,  aut  verbo  voccvc  oftcnfus  forct ,  '  dicto  veniam 
pofcere.  in  advcrfis  vcro  cnunciatis,  !  meliora  ominari, 
ajrque '  invidiam  vcrboabcilcjubebant.  In  mentione  de- 
/it,.tut  fun&orum ,  illorum  memoriam non foliicitari :  infordi- 
verbt  dis  &  obfcarnis  diclis,  ♦honorcm  auribus  fervare,  & 
fuiifct.  s  pra&n  hone^atcm ,  vcteres  confucflb ,  mcmoria?  & 


Vli 

quis 
tnale 


litteris  proditum  eft» 

Hunc  pner  ,  hunc  ymimt  turba  circnm- 
fietit  arcla : 
T>e(puit  in  moiles  & fibi  quifqucfinus. 
Erafmus  autem  Chiliad.  5.  centur.  1. 
cap.  1 5 .  Defpuere  tnalum,  intcr  prover- 
biapofuit,  neccitatTibuIlumubifu- 
pra :  fed  Plinium  non  defignato  loco, 
ied  eftlib.  28.  cap.  4.  Plauti  autem 
Jocus  eft  inCaptivis.  Scdtuhicom- 
nino  vide,  qua:  fcripfimusinlcgibus 
noftris  Connubialibus  partc  1.  num. 
17.  incip.  Hincqtu  illud. 

1  DiSoveniampofcere.~\  Plinius  Ju- 
r.iorlibroepiftolar.5.  epift.ejuslib.6. 
totius  operis  icz.intiy.. A.navi  curam, 
in  fin.  TJfque,  inquit,  adhuc  certe  netni- 
nem  ex  bis,  quos  eduxeram  mecum  ,  rje- 
nia  fit  diclo,  ibi  amifi. 

2  Meliora  ommari.  ]  Cicero  de  cla- 
iis  Orat.  Melius,  qua-fo,ominare,inquit 
Erutus. 

.  3  hrjidiawjerboaleffe.']  Livius  r. 


Dccad.  lib.  9.  jtbfit  verbt  invidia,  &> 
tfaUia  bellafileant.  Et  j.Decadislib.8. 
XJt  non  modo  nobis  (abfit  •verbo  invidia") 
fed  ne  poslcris  cjuidern  timenda  nofirit 
effct. 

4  Honcremauribusfirrjare.~\Q<C.UI- 
tiuslib.  <).  .Ad  ultimumopM  (bonos  au- 
ribttt  habitus  fit)  ima  corporum  rjelamen- 
t.t  projiciunt. 

5  Prxfarihtmefiatem.~\  Homrem,  ni 
fallor,  voluit  diccrc.  Cicerolib.  2.  de 
I'mibus,Eam  antemita  perfiquit  ur,qua; 
palato  percipiatur ,qu.e auribus:  cxtcra 
addit  ,  quxfi  appelies  ,  bonos  prafandus 
fit.  Et  epift.  fam.  libroo.  epift.  ejus 
lib.  22.  totius  operis  174  incip.  Amo 
verecundiam.  Kos  autem  ridiculefi  di— 
cimu-s,  ille  ptttremftrangtdavit ,  honorem 
non  prxfiimur :  fin  de  .Aurelia  aliqnidj 
aut  Lollia,  honospr.tfvr.dus  efi.  Nufquam 
autem  quod  meminerim,  legi  hor.cfia- 
tem  brkfari. 


Tar- 
tminii 

Prifii 

ineden- 

tlisfpe- 

cl.tcullt 

fiudiu. 


C  AP  UT      XVI. 

Oui  primut  legem  theatralem  Rom.-e  tulerit ,  &  quot  lcges 
plebem  ab  optimatibui  *  pofica  difiinxerint. 

INter  eos  qui  a  prima  originc  fpcclacula  Roma?  edidc- 
runt,  6  Tarquinius  Prifcus  opulentius  infrructiusque 

quam 

MERCERUS. 

Alex.  ficut  &  poft  illum  Ma- 
nutius  ,  ac  Sigonius,  prxfupponit 
eandem  fedendi  rationem ,  &  le- 
gem  in  Circo,& Theatro fuifle. Quod 
principium  quia  falfum  eft,  confequi- 
tur,  ut  multa  abfurda  hoc  toto  capitet 
icribat. 


C  O  L  E  R  U  S. 

*  Pofiea  difiinxerint.  ]  De  hac  re  L  i  - 
pfius  do&iflime  paflim  in  commen- 
rario  ad  Tacirum,&  lib.aureo  de  Am- 
phitheatro agit.  Cui  adjunge,fi  Iubet, 
Lcvinum  Torreriuum  in  cap.  1 U  Jfe; 
ronis. 


GenialesDies.  Lib.  V.  171 

quam  aliquis  Regum  ludos  fcciiTe  dicitur.  Is  enim  in  ludo- 
rum  apparatu,  cultu  &  magnificentia  omncs  anteceflit. 

Ab 


fcribat.Singula  perftringere  mihi  non 

licet  per  brevitatcm  temporis.  Ne  ral- 

lereris  tamcnlegendis  his  libris  ,  hxc 

libenterappofui  derationefedendi  in 

Circo,  cxTheatro.   In  Theatro  crgo 

primum  quidem,  ftans  Populus  Rom. 

ludos  fpeclavit.  Tacit.  Annali.  14  Si 

•attufiitm  repetas  (lantem  P  puium/pe- 

ihrjiffh ,  fi  confidijfct  thtatre  dics  tstos 

ignaviacoptimaret.  Ex  qno interim  di- 

fcis ,  cjuamobrem  jufliis  Populus  ftans 

ludos  fpcctare.  Valerius  addir  vetitum 

fenatulconfulto ,  nc  quis  (ederet.   ca- 

pite^.lib.z.   SeruUufion/ulta  c.nttum,  ne 

quis  i,i  U,be  ,  propxujhe  j.tffut  m  Uc,jid>- 

filliap  f<iffv,fedenfi  ludos (peBar  <qtl- 

let.  Dixi  in  Tlieatro.Nam  in  Circo  alia 

forteratio.  Liviuslib.  1.  ubi  dc  Tar- 

quinio  Prilco.   Tumprkmmt  Ci.co  ,  qni 

mmc  maximus  dicitur  dificn.-tns  locus 

eji:  loc.tdivifi j/.tt ribut ,  equ-.tibufijueubi 

Jpeflaculafibi  qnifque  f  :cc;c'.,fri  .ippcl- 

lati.  Arbitror  enim  fpciftaculafacere, 

colocoeflefubfelliaponerc,  ad  fpe- 

ftandum.  Quod  fi  alitcr  interpretatus 

fueris.lcviter  rcptignabo.  Tandcm  ta- 

men  in  Theatro  feflum  eft,&:  primum 

quidem  fubitarii  gradus ,  ccfcenain 

tempus  ftrufta  ut  loquitur  Cornel.  Ta- 

cit.    Etutalicubi  me  legiflc  memini, 

primi ,  hoceft,  primo  £:  honoratiore 

loco  femper  federunt  fcnatores,  vel 

conccdentc  plebe,  vel  jubcntibus  cen- 

foribus ,  autlcgibus.  Tum  ,  Rofcius 

Otho  Trib.  pleb.  equitibus  fecundum 

fcnatores  honeftatiifimum  locum  in 

theatro  attribuit ,  nifi  vel  fuo,  vel  for- 

tunx  vitio  dccoxiflcnt.  Ac  ncerrcs, 

de  folo  Theatxo  egit  Lex  Rolcia.  Ad 

circum  non  peztinuit.  In  C  rcoergo, 

fiLivio  credimus,inftitutoTarquinii 

tantum  tenataribus  ck  equitibas  drvi- 

fa  loca.   Si  vero  Dionyfium  lequi  ma- 

limus,  toti  populo  Curiatim,  Sed  fiwct 

hoe,  fivcilludprobes ,  hic  fpectandi 

modus  una  cum  temporc ,  &:  prifcis 

rnoribus  obfolevit :  Omnefqueordi- 

tifis  promifcue  tandem  fpettauint,  uf- 


que  ad  Augufti  principatum.  Qui  pri- 
mus,  ut  eft  apud  Dioncm  1. 5  <j .  edixit, 
ut  ludi  circenfes  fcorlim  a  patriciis,  &. 
equeftnbus  fpeclarcntur.  Idipfmn 
confirmat  Suet.  Auguft.44.  Duretum 
fecit  ,  ir  inf  ccLxctiis  primus  ordofubfd- 
liornmf natoiibm  var.net.  Ita  tamen  fc- 
crevit  Auguftus  loca  Icnatorum  a  plc- 
bcjis  in  Circo  ,  ut  nihilominus  Popu- 
lus  totus  dicatur  poft  ca  tcmpora  pro- 
mifcuc  (peftafle  Nam  Auguftus  cer- 
tum  locum  fcnatoribus  non  alcrij  fn, 
Ut  exprcflis  vcrbis  fcribit  Dio  lib.  6'. 
Sp  Haverant ,inquit ,].tm  an.cfeot  fimfin» 
guli  ordint s  patritiorum ,equitum  &•  ilt- 
1  ( j  trum  :  cx  eo  tempore  quo  lex  de  eo  l.ita 
fuit.  1>{on  tamen  cerli  toti  finiufi*  erant 
attributi :  fed  tunc  Claudiu*  eafubfeUia 
[airiciis  dtfiintnat  ,  qt'te  nunc  qncque 
fmit :  Cjiiccffo  cti.tm  alibi  fpecfare  -Jtfle 
plebcia.  Quare  Claudius  Imperator 
primus  alfignavit  in  Circo  cetta  loca 
fingulisordinibus.Et  idbenevult.Suet. 
Nam  Claud.  21.  Tropria  Senat&ribut 
cor.flituit  loca  promifcue  fieHare  folitis. 
Adeo  ut  priorem  iilum  locum  Suet.ex 
Augufto  ,  dcbcas  c^plicare  cx  Dione. 
Ne  fibi  Suet.  repugnet.  Eadcmqtie  ra- 
tioeftequitum.  Eorum  loca  fecrevic 
Auguftus,utexDioncjamiique:.Cer- 
tum  nihilominus  locum  iis  non  attri- 
buit.Idfccit  Ncro.Tacit.  An.  1  ^.Equi- 
tumlyomanorumlocotfcdilibutplebeiisan- 
tcpofuii  apud  Circum.  Suet.  Ner.  1 1 .  C :,  - 
cenjibus  loca  <  cjuii i  fi c;  eta  aitribuit.QllX 
loca  ubi  fucrintdocct  Plin.  c.y.  lib.8. 
C.cf.<, -dicl.Ui.r  Emijis ^/Ircnam. circum- 
dcdii  fjuos  Xero  [li/tcrps JiiJlulit.  Equiti 
loc.t  addi  -,is.  Pcr  qux  tempora,  ncer- 
res,  licuit  fcnatoribus,  Scequitibus 
non  fpcctare  in  fuo  loco  :  fcd  una  cum 
plebe.  verum  tunc  oportuit  mutatam 
vcftem.  Id  docct  ille  locus ,  quem  c 
Dionis lib.6c.  modo protulimus. 

TIRAQUELLUS. 

6  Tarauinins  Trifc.t.  ]  Dionyfius 
Halic.irnalti;uslib.  3.  infi. 

I  Circuf 


maxi  - 
mus, 


t? 2  Alex.  abAlexandro 

circm  Ab  ipfo  cnim  r  circus  maximusfpcclaculisdeflgnatusl<> 
cus  fuit,  qui  poftea  xdihciorum  magnitudine ,  &  aulico 
apparatu  prxcipuus  fcmpcr  cxhibendis  ludis  eft  habitus,  in 
cjuo  muncra  ingcntiapparatumoxexhibitafuere,  divilis 
locis  plebipcrfingulascurias.  "  Cumque  intercedentibus 

annis, 

me  cafli,  fltnnes  ,  rcligiofi  :  quibus  tudis 
primum  ante  popuii  confcjfum  Stnatui  lo- 
cum  P. „-lfiicx»us  ittrnm  Cof.  ille  major, 
dedit:  ut  ludos  hxc  tucs  impura  poUutret. 
Idem  in  Oratione  pro  Cornelio  ma- 
jeftatisreo,  P.  ^ifiicanut  iUc  fuptrior, 
ut  dicitur  nonfohtm  d  fapientijiimis  ho~ 
minibus,  <jui  tttm  erant ,verumetiam  afi 
ipfo  fxpe  accufatus  cfl  ,  quod  ,  cum  Cof. 
effet ,  cum  T.  Longo,  paffits  ejfet  tum  pri- 
mum  a  populari  confeffu  fenatcria  fub- 
fellia  fcparari.  Quo  in  loco  Aiconius 
interpres,  Hocinqiuttf.tflum  eflfecun- 
do  confitlatu  Scipionis ,  pofl feptimum  an- 
num  cjuam  Carthatinenftbus  btUofecun- 
do  data  efl  pax.  Facium  id  ejfe  auttm 
^tntixs  tradidttiudis  Romanu,  quosft- 
cerunt  JEdtlts  curults.  ^Lttiiius  Serra- 
ntis,  T.Scribonius  Libo: id  eosfeciffe  jujjit 
Cenforum  Sex.  Mlii  Peti,  C.  Qurnelii  Ce- 
thegi.  Et  -videtur  in  hac  orationc  hunc 
quidem  auciorem  fequutu  s  Cicero  dixijpy 
paffum  efje  Scipionem  fecerni  d  cxtcro 
confejfufpeciacuta  Senatorum.  ln  ea  au- 
tem  ,  quampofl  atiquot  annos  habuit  ,  de 
lArufphum  refponfo,  nonpajfum  ejfe  Sci- 
pionem  ,  fcd  ipfum  aufloremfuijfi  dandi 
eum  lcatm  Senatoribus,  vidctur fignifica- 
re.  verbaejusadducit,  quxnos  fupra 
adfcripfimus.  Et  poftea  fubjungit,Ne» 
prxtcrire  autem  ~jos  rJolo ,  ejfe  oratorijt 
caliiditatis,  ut,cum  opusftt,eifdem  rebut 
ab  utraque  parte  ,  titl  a  contrarii*  utan- 
tur.  Nam  cum  fecundum  Ciceronis 
opinioncm  ,  au&ore  Scipione  Cof. 
Adiles  fecretum  ante  omnes  locum 
fpeftandi  Senatoribus  dederint.  eo- 
dcm  illofafto  Scipionis  in  hac  qui- 
dem  orationc,  quia  caufa  popularis 
erat  premebaturque  Senatus  au&ori- 
tate ,  atque  ob  id  dignitatem  ejus  or- 
dinisquampofllt  maximeekvaricau- 
f*  expediebat ,  poenituuTs  ait  Scipio^ 
nem, 


T  Circtum.iximu*.]  Halicarnaflius 
ubi  fupra,  Livius  i.  Decad.lib.  i. Varro 
ltb.  i.  autaliorumfupputatione4.de 
ling.  Lat. 

Z  Cumque  intercedentibus  annts.  ] 
Livius^.Decad.  lib.4.  Sex.  tTLliut  Px- 
tus  ,  &•  C.  Comeliu*  Ccthegus  Cenfires, 
gratiamingcntemapud  Senatumpepere- 
runt,quodtudis  Rim.inis  .Editibtts  Curu- 
tibtts  imperarttnt  ,  ut  tocafcna:oriaJecer- 
nerent  d  populo  :  nam  anleain  promifcuo 
Jfeclabant.  Sed  &  pofteaejufdem  Dec. 
lib.5.  Ma^alcfia,  inqmt,ludnsJcenicos, 
C.  ^4ttili;t4  Scrramu  ,  L.  Scriboniws  Libo 
JEdiles  curules  primi  feccunt.  Horum 
jEdiliumludos  Romanos primum  Stnatus 
d  pcpulo  JecrttHS  Jjtciarjit :  prxbuiique 
fermones  (ftcut  omnis  wrjitas  foiet)  aliis 
tandem  quod  muitoante  debuerit ,  tribu- 
tum cenfentibus amptiflimoordini  :  aliis 
demptum  ex  digaitati  populi  quicqttid 
majejiatipatrum  adjtBum  efjit ,  inter- 
pretantibu*  :  &  ornnia  difcrimin*  talitt, 
quibus  ordines  difcernercntur,  &  concor- 
tdix  01  libertati  ttque  minuendx  effe.^id 
quingentefimum  ociarjum  annum  inpro- 
mifcm  fpeciatum  cjfe  :  quid  repcntefa- 
iium  ,  cur  immifcerifibi  in  cavea  pat>  es 
ftebem  nollcnt  ?  cur  dives  paupercm  con- 
fejfircmfajlidiret  f  novam  &  fupcrbam 
lilidintm  ab  nuliius  ante  qentis  Scnatu 
rteque  deftderatam,neque  injiilui.im.  Po- 
Jiremo  ipfitm  quoque  ,/lfricanum  ,  quod 
Conjut  aullor  ejus  reifuijfet ,  pacnituiffe 
ferunt..Adeo  nihit  motum  ex  antiquopro. 
tttbile  efi  "jctcribus,  nifi  qu,t  ufus  eviden- 
ter  arguit,flari  mdunt .  Ha:c  ille.  Cicero 
antem  in  Orat.  de  Arufpicum  refpon- 
£s,  2iam  quid  ego  ,  inquit ,  dt  iUis  ludis 
faquar,quos  in  palatio  nojlri  maytres  antc 
tempium  in  ipfo  M.ttris  magnx  confpecln, 
MegalcnfibM  *  fieri  cchbrariqucjolue- 
rmtt  ?  qstifttnt  more,  inJiitutifijtK  njAvi- 


GEN  I  ALES  D  IES,    LlB.  V.  173 

annls ,  patribus  equitibusque ,  ac  plebi  Romana?  confufa 
loca  fuiiTent  ubi  fpechrent,  Corn.  Scipione  &  T.  Sempro-  ^j* 
nio  confulibus ,  ludis  Romanis  per  aidilcs  curules  difcreta '«'*» 
loca  fenatoria  a  populo  fiierc :  utqucfuus  cuique  honos^"?- 
fervaretur ,  lcge  cautum  firit ,  ut  optimatibus  fubfellia  pro-  tiftn- 
xima  darentur.  Quo  tempore  pra?cipua  loca '  in  orcheftra  '*' 
Senatoribus  data  funt ,  '  ubiin  fcena  faltabatur ,  &  chorus  tmm 
inducebatur  : '  podium  imperatori  &  confulibus, 4  profcc-  w- 

nia  tjtori/. 


nem  ,  quod  paflus  eflet  id  fieri.  In  ea 
Orat.de  Arufp.refponf.quia  in  Senatu 
habcbatur,  cujus  auribus  erat  blan- 
diendum,  &  magnopere  illum  laudat, 
&  non  atictorem  riiifle  dandi :  nam  id 
erat  levius ,  fed  ipfum  etiam  dedifll- 
dicit.  Val.  Maximuslib.i.c.  r. 
C  O  L  E  R  U  S. 

*  H.tc  vox  Mureto  videtur  expun- 
genda,  &  e  gloflemate  aliquo  in  ordi- 
nem  verborum  Ciceronis  irrepfiire. 
Qux  enim  Megalcnfia  Megaleniibus 
celebrata  fuerunt  ?  Vide  de  Megalcn- 
fibus  eundem  in  SclioliisTerentianis. 
TIRAQUELLUS. 

1  In  Orchcftra.*)  Vitruviuslib.  5. 
C. 6.  I»  Orcheflra  autem  Sinatommfunt 
fedibus  locit  defignata  ,  ©•  e jtu  pulfiti 
altitudo  j:t  nepluspcdum  quinqne ,  uti 
tjui  in  Orclteflra  fcderint,fpeRare  pofunt 
mnninm  /tgentiumgeflus.  Juvenalisfa- 

— —  Similemque  videbt* 

Orcheflram  £"populum.  ——. 
Sueton.  in  Nerone,  cap.  12.  Deinde 
im  Orcheflram  Senatumque  defcendit,  &< 
trationis  quidcm  carmmifque  Latini  co- 
ronam,  de  qua  honcfliflimus  quifque  con- 
tenderat ,  ipfomm  confenfu  ctncefptm  fibi 
recepit.  Ex  quo  clare  intclligis  Orche- 
ftrain  non  patuifle  populo. 
C  O  L  E  R  U  S. 
*  IdemVitruviuslib.^.cap.^.  Ju- 
liusPolluxlib.4.  cap.  19.  aflirmatO- 


di<ftam,loeum  cfle  in  theatro,ubi  funt 
delignata  Senatorum  loca  ,  voluit  Vi- 
truvius  loco  proxime  cirato.  Idqui- 
dem  apud  Romanos:  Nam  Julius  Pol- 
luxlib.4.  cap.ir).  Clmi idicit  eiTc  pro- 
priam,  ut  fcinam  aHwum. 

$  Pcdium  Imperatori  fjT"  Coff.  ]  Idem 
Sucronius  in  Ncrone,  d.  cap.  1  z.  paulo 
antc.  I^amperraro,  inquit,  pra-fidac. 
C.etcrum  accubans  primum  panis  fora- 
minibus  :  deinde  toto  pedio  adapcrtofpc~ 
ciare confucjerat.  Vcrum  ex  Juvcn.la- 
tyr.  2.  id  omnibus  patuifle  vidai  po- 
tcft ,  cum  fcribit, 

Omnibm  adpodium  fpeciantibus. 
Etin  hacquoquc  (ignificatione  podii 
vocabulo  ufus  eft  Alius  Spartianus  in 
Septimio  Severo.  Vitruviuslib.j.c.:. 
lib.  5.C.7.  lib.6.c.4.  lib.7.c.4.  Podium 
menianorum  habet  fpeciem  ,  locus fciiicet 
adfpeciandumhabilis  ,  cu\%spars  ,  quA 
maijs pro-vehitnr,pu!pitum  cfl,'.clutiper- 
gula  quxdam.  Grici  Podia  Orth.u  ap- 
pellant,ut  fcribunt  Theodofius  &  Ho- 
norius  Impp.  lib.  8.  Cod.  de  acdificiis 
privatis.  lllpianus ,  fed  in  alia  fignifi- 
catione ,  in  /.  quxfitum.  §.  itemperticjt 
ff.de  fund.infimB.  &  Plinius  1. 3  7.  C. } . 
ejus  Nepos  epift.  lib.  5.  epift.  6.  incip. 
lAmavi.  * 

COLERUS. 
*  Circenfibus  ludis  veteri  more  vi» 

ftoria  gypfea  fupra  podium  locabatur. 

Sed  &  cerra  pars  Podii  fuifle  videtur, 


eheflram  efle  chori  propriam  ,  ut  fcxna  '  appellata  Suetonio  cubicnlum  ,  difto 


cap 


*Horum. 

TIRAQUELLUS. 
2   Vbi  infcena  ptltabatur. ]Orcheftra 
lb  cpxofM»,  id  eft,/*/fe,  tivcgeflicHbr,  \  Budxus  in  l.atbletat.ff:  dt  iis  qui  notan- 


TIRAQJJELLUS. 

4  Prsfccnia  &■  pulpita  optimatibus.] 


Cpti- 
mafnm 


Quilu- 

dtsprx- 
fi.lv 
•bant. 

Scen.t 

ludo- 


Tragica 
fcena. 


ij4  Al  ex.  ae  Alex  a  ndro 

nia  &:  pulpita  optimatibus ,  nonnunquam  principi , T  fiqui- 
dem  Ncro  c  profcenio  frpe  fpcctavit ,  2  alicjuando  e  pul- 
vinari ,  quod  in  prima  fronte  thcatri ,  fpectaculorum  locus 
erat.  '  Fertur  tamcn  Aujniftus  Ca?far ,  lc^atos  fociarum 
fcederatarumquc  gcntium,  in  orchcftra  confidere  vetuiffe, 
quum  quofdam  libertini  gencrisillic  fpechrc  deprehendif- 
fet.  Poft  aliquot  vcro  etates ,  ut  impcrator  una  cum  faccr- 
dotibus  in  fcllaimperatoriaiudis  prxfidcrct ,  confuetudo 
invaluit. 4  Qiur  quidem  fcena  in  fronte  thcatriabuno  cor- 
nu  ad  alterum  porrigcbatur  verfatilis ,  plcrunque  du&ilis, 
multis  columnis  &  cpiftiliis  fulta ,  J  qua:  primo  parietem 
non  habuit ,  fcd  frondibus  obumbrabatur  :  poftea  tabulis 
pictis  in  parictis  morem  componi  ccepta ,  qua?  fpcctaculo- 
rum  fcdcs  pr^cipu^  inde  habita?. 6  Ea  enim  triplicis  generis 
eratmamque  trasrca  columnis  &  deorum  fignis  exornaba- 
tur,quibus  &  tabulis  pi6lis,partiin  ab  amicis,partim  e  Gre- 

cia 


turinfamia,ex  Diomcde, Profcenium 
fic  ciefinit ,  Erat  in  fcena  profccnium  >  id 
efi ,  locus  ante  fcenam  pon  eHits  ,  ubipul- 
fition  excitatum  erat  ,  quoacloresfabu- 
larnm  prodirent :  itautfcena altv.r  effet 
pulpito,  pu.pitum  autcm  altius  orcbefira  : 
tjua  ipft  erat  locusftlta  tium  ,  ob  i  I  or- 
chcftra  d  cla ,  quafi  faltatoiium.  Virg- 
lib.Georg.2. 
~—  B.tccbo  caper  omnibus  arii 
Cxditur  ,  <&•  ieteres  ineunt  profcenia 
ludi. 
Vitruviuslib.  5.C  6.  ubi  Guillcl.  Phi- 
lander,  interpres. 

1  SicjAidem  n^ero.~\  Suetonius  in  d. 
cap.  in  princ.  ludos/peclavit ,  incjuit, 
e  profceniiftfligio. 

2  ^Hiqundoipuhinari.]  O^uod  de 
Aug.  Caef  tradit  Suet  in  vita  illius,  c. 
45 .  in  princ.  Ipfe,  inquit,  Qncenfes  ex 
arnicorutn  fere  iibertorumque  canacu.is 
fpeclabat ,  interdnm  i  puhinari,  &  cjui- 
dem  cum  connt<ie  ac  iiberi-s  fedens.  * 

COLERUS. 
*  Sabellicus  putat  heic  Pulvinar  lo- 
cum  fuifle,  ad  quem  Circenfibus  defe- 
lebant  facra :  Vide  Feft.  in  Tbenfam. 


TIRAQUEILUS. 
J  F  r,urt'men  .Auz  fc f ir.]  Idcm 
Sucton.  in  vita  illius,  c.  44.  Romx  le- 
g.ttostibe,  arum  fciarumque gentium  <oe- 
tuit  in  orchefira  conftdere  ,  cum  cjuofdant 
etiam  libeitini  venerii  mitti  deprehen- 
diffet. 

4  Qux  cjutdem  fcen.tf]  Id  ex  Servio 
eft  narrante  illud  Virgil.  lib.  3 .  Geot- 
gicon, 

lpfe  capttt  tonfxfoliis  ornatus  oli^tt 
"Donaferam.  . 

5  Xhtaprimop.witem  non  habuitf^ 
Serviusinlib.  r.Aneidoseo  verfu» 

__  Tumfyhisfcena  corufcis 

Defuper.  — 

tAntiq  uitus,  i  nquit,  /  beatralis  fcenapa- 
rietes  non  habebat  ,  fed  de  frondibus um- 
bracuia  quxrebant.  Po/iea  tabulata  com- 
pofuerunt  in  modum  parietis. 

6  Ea  enim  triplicis generis  erat.  ]  Vi» 
truviuslib. 5.  c.  8.inprin.  Generaau- 
tem,  ait,  funt  fcenarum  tria,  Vnum  qu*d 
dicitur  Tragicum  :  alterum  Ctmicum ; 
Tertium  Satyricum-  * 

COLERUS. 
*  Ifidoruslib.l8.cap.4j. 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  175: 

,  cia  commodatis ,    utebantur :   comica ,  sedinciorum  ri  Cmi- 
guram  prasfert:  fatyrica  vero,  montibus  inumbratur  &  "' 
fylvis.  '  In  ea enim  hiftrionum fedescrant ,  qui ad  eden-  ^?.. 
das  in  fcena  operas  locabantur.  *  In  orcheftra  autem  cho-  J^ 
n :  rcliqua  vero  loca  popularia  fuerc ,  in  quibus  omnis  fc-  Wi 
xus  &  a?tas,  atquc  inrimus  ordo  iine  difciriminc  fpcctabat:  £**"* 
qui  vero  a  fedibus  excluii  fuerant, '  cxcuneati  dicti. 4  Gra?-  Exa^ 
ci  vcro  pr^ter  ha:c  buleuticum  conftruxcre  in  theatro,  ubi  ""**: 
fcniorcs  :  ficut  ephcbicum ,  ubi  juvenes  fpectarent. 5  Ante  senia- 
hanc  vcro  lcgem ,  pcr  annos  quingentos  fexaginta  a  con-  '""*' 


TIRAQUELLUS. 

I  ln c.t enim hiflrior.umjidcs erant.~\ 
Vitnniusd.  lib.s;.  cap.8.  Ideoque apud 
cas  Tra^ici  &  Comici  .tcljrts  in  jitna 
peragunt  :  rcliqui  autcrn  artifices  Ju.ts 
per  orcheflram  pr.rslant  atiiones.  It  aque 
ix  co  fcenici  C"  thymelici  Gr.cce  fepara- 
tim  nominantftr.  Ubi  Philander  intcr- 
prcs,  Sccntci,  inquit ,  comp'cciuntur  Co- 
micos  &  Tragicos :  Tliymciico.  um  -ja  o 
nomine  intcUiymus  ludios,  citharovdos  , 
citlunijlas  &■  tibtcincs  ,  atqite  idgenus 
fymphor.iacorum  Ktzi)  4  frj/milns.  Efiau- 
tem  §v/jii>.vi  thcatri  pars  uLi  hijinoncs 
fii.ts  .tciionespcficiunt. 

1  In  orcheflra  autem  Chori.~\  Tulius 
PoJlux  lib.  4.  cap.  19.  dicit  Orchejiram 
Chori  efle  propriam,ut/T  en.tm  aciorum. 
Quem  loctim  Iegas  oportet ,  fi  theatri 
partesfcirecupis.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Et  Ifidorumlib.  18.cap.44. 
T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

5   Excuneati  dicli. ]  Apulejo  lib.  ic. 
Excuncatidecenti  -jocabulo dicuntm ,  qui 
i»  cuiico  thc.V.rali  fcdendi locum  ria»  h.t- 
bent,quaft  cxlra  cuneum  excluJt.Cunc.tti 
autem,qui  01  cunco  dijJiofltifunt,'i^c;nici 
fignram  reprafcnt.tnt.     Ita  Bcroaldus 
Apuleji  interpresdequibias  Juvenalis 
fetyra  6. 
— «-  Qunels an h^ient ff>ccl.uuUtotis 
£>uod  fccurtt* ames ,  quodque  inde  cx- 
ccrpeie  pofin. 
Martialisepigram.  Ub.  i.cpig.  83.  in 
Sextiliamun, 


dita 

^P.rafed  a  cuneis  ulteriorapetis. 
Suetonius  in  Augufto.cap  44.  Mttritii 
e  plebe  proprios  ordines  afitgna-jit  :  prs- 
textatis  cuneumfuum,  &  ptoximum pi(- 
■  Vitruvius  lib.  5 .  cap.  6.  Cunei 
flcii.tculorum  in  tl-e.ttvo  ita  di-jiduntvr. 
is.  ante  hos  Virgiliuslibro  5.  ifcnei- 
dos, 

Kuncius  ^lnchif.t  ad  tumulum  cuneof- 
quc  theatri 

Incenfaj  perfcrt  n.t-jes  Eumcius. 

4  Grxci  -jeroprxter  h.tc  buleuticum.  ~\ 
Idein  de  utroque  fcilicet  Buleutico  Sc 
Euphebio,  fcribit  Cslius  Rhodiginus 
1.8.  cap.  item  8.  nullo  quoque  auftore 
citato.  Scio  autem  /3s*.ol1<xovGra:cis 
aliud  fignificare :  nempc,  conililarern, 
fcnatorium  ad  confultandum  aptum, 
ad  Senatum  pertinens,  ut  /SsA&lM** 
VOfAOlj  legesad  cnriam  ,  fivc  Senatum 
pertinentcsapud  Demofthenem.  /2«- 
X^Ltiksc  ocxt&^jjusjurandum  Senatorum 
apud  Xenophontemlib.'&7D//vnjacv&- 
fj.d.TU>v.  id  eft  ,  difaciis  &  diilirSocra- 
tis ,  1.  De  Ephebko  autem  pro  loco  in 
fcena,  ubi  ephebi,  id  eft ,  juvenes  fpe- 
clabant,  five  procpheborum  8c  pube- 
rum  multitudine,  eftlocusapud  Lu- 
cianum.  DeioH/fH/mePliniuslib.^o'. 
cap.  i^.  fic fcribit,  Cy\ia '.&  Bouleulc— 
rium  -jocant  adipcum  amplum  ,  Jinefer- 
reo  cla-jo  ita  disbofita  conti^natione ,  ut 
exi.t. antu;,  trabes  ftne  fulturis  ,  ac  repo- 
nantur. 

5  .Antt  vero  hanc  legem.]Vidc  Cupti 
inpriac. 

1  pofle4 


Ju-je- 


iy6  Alhx.  ab  Alexandro 

ditaurbe,  populus  unacum  patribuspromifcuainiqmtate 

fpeclravit.  l  Poftea  vero  P.  Aphricanus  fuperior  quum 

Se»A-   conful  effet  cumT.Longo,ludis  Romanis  plurima  fenato- 

torum  rLim  fubfcllia  a  pcpulari  confeffu  feparari  juffit.  Et  quum 

lUi    eo  difcrimine  aliorum  ftudium ,  aliorum  indignatio  effet, 

fojmU-  pra»buifle  cjus  rei  novitas  non  mediocrem  plebi  fermonem 

rp"Hsn.  dicitur, :  adco  ut  ipfum  Aphricanum ,  quod  ejus  rei  aucfcor 

3*     fuiflet ,  pcenituifle  fcrant :  gratiamque  ingentem  apud  or- 

~£<£-dinem  fenatorium  sediles  pepererunt ,  qui  fanxerunt ,  ut 

iium     gradus  dignitatisque  cujufque  &  fortuna?  difcrimen  foret: 

dedi-  manfitque  aliquandiu  lex  fervata ,  ufuque  didicere,  multo 

gmu-  preftabilius  efle,fervato  gradu  cujufque,quam  in  colluvio- 

■y.fyie  ne  omnium  fpecr.aculis  intereffe.  ?  Proditum  tamen  me- 

&g>*-  moria?  eft ,  tempore  quo  promifcuus  fpe&aculorum  ufus 

firiJi-  erat>  nunquam  plebejum  pra*  modeftia  &  verecundia,  ante 

m.      virum  fenatorium  aut  confularem  fpectare  fuftinuifle. 

Cumque  poft  aliquot  tempora,  plebs  cum  patribus  confu- 

&iii    Cis  ordinibus  nihilominus  fpectaret ,  Sex.  JElius  Pa?tus,  & 

P**'    L.  Cornelius  Cethegus  cenfores,  ne  turba  patribus  mifce- 

Q0/n\.  retur,  quum  tantum  hominum  conflueret  in  theatrum,  alio 

m  e-   edicto  ftatuere ,  quod  non  fine  indignatione  plebis  faclum 

memorant ,  qua?  fe  defpectui  haberi  &  contemptam  efle 

arbitrata  eft :  4  tametfi  /Elium  Par  um  in  cenfura  collegam 

prioris  Scipionis  fuifle  nonnulli  tradant.  *Rurfus  quum 

haud  longo  poft  intervallo  conftitutione  abrogata,  fenatus 

&po- 


I  Pofieit  -jero  P.  ^tfricanus.  ]  Jam 
diximus  iupra  inprincip.  exLivio& 
aliis.  fed  &  praetcrea  videbis  apud  Va- 
leriumMaximumlib.4.c. 5.  poftprin. 
ubi  de  populiRomani  verecundia  fcri- 
bens,  Sed  ><t,  incjuit  ,  d  laudibus  e)us  ad 
facla  -jeniamus  :  <A  condita  urbe  ufcjne 
«d  .Africanum  ,  &  Tibfrium  Longum 
Coff.  promifcuus  Senatui  &  populo  ffre- 
{tandorum  ludorum  locus  erat :  nunquam 
tamen  (juifjnam  ex  plebe  in  tbeatro  ante 
fatres  Qonfcriptos fpeBare  fuftinuit.  ^Ad- 
€»  circmffeHa  nojirtt  chit.it is  veiecun- 


diafuit. 

1  ^Adeo  ut  ipfunt  ^Africanttw.  ]  J«BI 
&  ibi  diftum  eft. 

5  Prodititm  eil  memoria.~\  Id  ex  V*- 
lerio  Maximo  ut  fupra  diximus. 

4  Tametji  JElinm  P*r*w.]Titus  Li- 
vius  4.  Decad.  lib.  2.  Multis ,  inquit, 
claris potintibus  -jiris,  creati  Cenfores  P: 
Qor.  Scipio  Afiicanus  ,  <jT  P.  JEXm  Pt* 
tus. 

5  R  urfus  cum  ntn  hngo  poft  wtefjdl" 
lo.]  Di&umeftluprainptinc.  exTir» 
Livio,  &  AfcoqioPscdiano. 

t  Dvtte 


GenialesDies.   Lib.  V.  177 

&  populus  folutiffimo  more  fpe&arcnt,  Attilius  Serranus,  ^f,i» 
&  L.  Scribonius  Libo  sediles  curules,  fcenicis  ludis  &  Ro-  J^T 
manis,  ut  divifalocaplcbejorum  a  patribus  effent,  popu-^ff*- 
lusque  difcretus a fenatoribus fpectaret, quarta promulga- fex# 
ta  lc^e  ftatuere ,  fpecravcreque  aliquandiu, '  doncc  lege  st**u 
Iuiia  theatrali '  &  Rofcia,  ut  in  quatuordecim  ordinibus  &  **£. 

fllb-  tibus 
wultis  quatuordecim  qradus  funt  claufi.  t\-fttb- 
Idem  lib.7.  dcbeuciiciis,  cn.  Eque~fe"**tm 

flria  omnium  equitum  Romanorum  fur.t.  sfccta~ 
Etlib.  4.  Comroverfiarum  ,  Hos  14.  odtt. 


1  Donec  legt  Julia  theatrali.^Vli- 
niuslib.^j-cap.  l.Hac  de  caufa,incimt, 
eonftitntum,  ne  cui  )us  id  ejfet ,  niftoci 
ingenuo  ipji  ,  patri  a-jcque patemofefter- 
tia  cccc.  cenfus  fuijfet,  &  lege  Julia 
Thcatrali  in  14.  ordinibus  fedendi. 

2  £f Ro/c/.t. jC0rn.Tacituslib.15. 
itafcribit.  &  Horat.  1.  epift.i.  item  1. 

Ruftia,  dicfbdes  ,  meliorlex,  anpueio- 

rumcft 
"t^cnia  ,  qux  regnurn  reclef.tcicntibus 

offcrt, 
Et  maritus  Curiis  &  decanfata  Canul- 
lis?      Nampauloante  dixcr«;t: 
Et  quadringcntis fe.x  fcjitem  miilia  de- 

funt, 
Eft  animtis  tibi,funt  mores  ,  &  lingua, 

fidc/quc, 
Plebscris.  ,tt  pueri  ludcr.trs  ,  Rcx  crir, 
apmt,         Si  recicfacies.    ■■ 
Quo  in  ioco  Porphyrion ,  lcx,  inquit, 
Roftia  eji  ,  qua  ca-jetur  ,  ut  proximis  ab 
Orchefira  14.  gradibus ftecient  ,  qmbus 
eenfus  eft  quadrinnentorum  fefiertiorum. 
Etpaulopoft,  H.eclex  Rofciacquitibus 
data  cft ,  nt  in  primis  r4-  gradihui  fcdc 
rent  ii,   qui  quadraginta  ftjicrtia  habe- 
rent.    Et  de  hac  quoquc  lege  Rofcia 
idem  Horatius  epod.  Ode^.  adMc- 
nam  libertum  Pompcji  Magni, 
Scdilibufque  magnus  in  primis  eqtics 
Othone  contemptofedet. 
Ubi  Acron  interpres.  Quia  L.  (ait) 
Rofcius  Otho  legem  Thcatralem  tu- 
lerat,ut  im ».  ordinibus  federentequi- 
tcs.  Et  idem  propemodum  Porphy- 
rionibi.  Pardianusin  Oratio.  Cicero- 
jiis  pro  Cornelio ,  Roftia  eft ,  quam  L. 
Roftius  Otho  biennio  ante  Cojf  firma-jit, 
itt  i,i  theatro  equitibus  Rom.  14.  ordines 
fpctlandi  gratia  darcntur.    Seneca  ad 
Lucilium  l.s .  cpift.44.  ^Ltmt  Henules 
Tcm.  11. 


gradus  Fqueftria,  ab  ipfis  cquiribus 
appcllat  L.  Florusepit.  Livii  lib.  99. 
l.Rcftius  Trib.  plib.  lcgem  tulit,  ut  cqui- 
tibus  Rom.intheatro  14.  gradu s proximi 
aflign.ncntur.  Ante  hos  Ciccro  in  O- 
rat  pro  Murama,  I  .Otho,-jir  ftrt;  <  ,,ncus 
nicff.trius  ,  cqucjhi  ordim  rcjiituit  nen 
folum  dignitattm  ,  fed  etiam  -jolu/,t.tiem. 
Itaquc  lex  hrc,  q\ix  adludos  pertincr, 
eft  omnium  gratiflima,  quodhonc- 
ftifllmo  ordini  cum  fplendorc,  frucnjs 
quoquc  jucunditatis  cft  rcftitutus.  Pli- 
niusd.lib.5  i.c.i.  Plutarchusin  Cice- 
rone.  Cum  haftenus  in  theatris  equi- 
tescommixti  plebi  fpeftarent  ludos, 
primus  Otho  eos  a  plcbc  disjunxit, 
cumque  feflumillisin  fpe&acula  de- 
fignavit.quem  nunc  ufque  praEctpuum 
retinent.  Quam  rem  cum  plebs  ad 
ignominiam  fibi  cxiftimaret  ,  pro- 
deuntc  in  fpcftaculum  Othone ,  con- 
tumeliofe  advcrfus  illum  fibila  cfFerre: 
tum  cquites  contra  lacto  plaufu  illum 
fufccpere-  Vcrum  mox  cum  itcratis 
altius  fibilis,&  iterum  a  majori  plaufu 
equitum  in  jurgia  alter  in  altcrum 
prodiret ,  omncid  thcatrum  inhone- 
fta  fpccie  completum  cft.  Qi^arc  cnm 
ea  noviflet  Cicero  ,  plebem  in  phano 
Bellonx  ad  fe  vocatam ,  adeo  modefte 
increpuit ,  monuitque ,  ut  cum  in  fpc- 
ctaculum  rediiflent  ,  Othoni  alacri 
plaufu  alludcrcnt,  &:  equitibus  de  glo- 
ria  &  laude  viri  concertarent.  * 
COLERUS. 
*  Sedlex  Rofcia,c<  Julia  Theatra- 
lisdefcena  tantum  caverat,  nonde 
cuiulibus  ludis. 

?i/  I  Quormt\ 


Otho- 

vtis  It.x. 


178  Alex.  abAlexandro 

fubfelliis  proximioribus  fenatores  atque  ecjuites  fpectarent 
femota  plebe ,  optimatibus  data  facultas  ruit.  T  Quorum 
numerum  a  divo  Iulio  adeo  excretum  fuifle  conftat ,  ut 
cjuatuordecim  ordines,  &  proxima  fubfellia ,  folis  fenato- 
ribus  non  fufficerent:  :adeo  ut  Laberius  Mimus  inter  equi- 
tes  federe  juffus ,  pra;  anguftia  recipi  vix  potuerit. 3  Quod 
&  Sylla?  temporibus  iterum  confufum  fuiife  crediderim. 
nam  gladiatorum  munus  viris  xque  &  mulieribus ,  locis 
promifcuis  &  indiftinciis ,  in  magna  Hcentia  fpcctandi,  & 
fine  tillo  difcrimine  honorum.  4  Cautum  deinde  lege  O- 
thonis  fuit ,  cjuam  Tribunus  tulit ,  ut  magis  fortunarum  & 
pecunia?,  cjuam  generis  aut  honorum  ratio  haberetur :  s  &C 
non  modo  patriciis,  aut  ecjueftris  ordinis ,  &  fenatoriis  vi- 

ris, 


TIRAOJJELLUS. 

1  Quorum  numcritm  a  D.  Julii.  ] 
Nam  &:  Suetoniusin  Augufto ,  c.  35. 
inprinc.fcribit,  Senatorum  aflluen- 
tcm  numerum  deformi  Scincondita 
turba  (crant  enim  fuper  mille  8c  qui- 
dem  indigniiilmi ,  5c  poft  necem  Ca> 
faris  per  gratiam&prxmiumallefti, 
quos  abortivos  vulgus  vocabat )  ad 
modum  priftinum,  &  fplendorem  re- 
degit.  Et  vide  in  feq.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Dionyflib.ss-  EtvidcLipfuun 
adij.Annai.Taciti. 

TIRAQJJELLUS- 

2  ^dcoutLaberius.]  ExMacrobio 
lib.  ;.  Satur.  ?.  cujus  hax  verbafimr, 
Deindfcum  Laberi-us  in  fine  ludorum  an- 
ntth  amcohonoratus  a  fafare ,  eieft.gio 
inx^..  g;;tc!u<  acl  fpeclandumtranfiffet-, 
1'iolato  otdir.e :  &•  cum  detraclus  effct 
etjnes  Romanus,<&  cum  Mimus  remijfus, 
ait  Cice-ro pncterenntt  Laberio ,  &  ft-dik 
<jua:renti,  Reccpijfvm  te,  nifi  an»vjleff~ 
derem  :  ftnrul  &  illvm  refpuen-s  ,  & 
bmovum  Senatnm\ocattts ,  citjnsnume- 
vnm  Cafarfupra  fas  auxerat.  7^«aW- 
jbune,  refpondit  enim  Laberius,  Mirum  (i 
angufiefedes  ,  quifoles  d-uabus  fellii  fe- 
dere :  exprobrata  levitate  Ciceronis ,  ejua 
immerito  optimHi  (Ivk  m*k  mlifbat,  * 


fiar. 


COLERUS. 
Adde    Senecam    Controver- 


TIRAQUELLUS. 

?  jQuocl  &  Syllx  temporibus.]  Piut. 
in  Sylla.  non  longe  a  fin.  Paucos  poft 
menfes  gladiatorum  fpe&aculum  edi- 
dit.  Locis  necdum  diftinftis ,  ac  pro- 
mikuis  in  theatro  viris,ac  mulieribus, 
decoram  fpecie  fiminam  &  generc 
illuftrem  prope  Syllam  fedcre  conti- 
git. 

4  Cautum  deinde  lege  Othonis.  ]  Vide 
fupra  in  verbo,<*7"  Rofiia.  &  adde  pra> 
terea  Juvenalem  fatyra  ; . 

Siclibitnm  rjanc ,  qtti  nos  diflinxit  0- 
thoni. 
Etlatyra  14.  adfin. 

■       Ejfice  fanmant 
Bisfeptem  ordinibu* ,  quam  lex  dignit- 

tur  Qthonitj 
Hac  quoqueji  mgam  trahit ,  extendit- 

que  labeUum, 
Sume  duos  equites ,  fac  tertia  quadrA- 

ginta ,  &c. 

5  Et  non  modopatriciis.  ]  Ha:c  ufque 
ad  ea  verba,  Tantaqtte  dvvitiarum  ratio. 
funt  Pliniilib.  jj.  cap.  2.  cufus  verba 
attulimus  fupra  ibi ,  Donet  lege  Julitt. 
fatifque  probantm;  cx  his;cjuae  diximus 
in  prsccd, 

1  Ve 


GEN  I  ALES  D  IES.    LlB.  V.  I79 

ris ,  fed  fummis  honoribus  functis ,  quibus  quadringento- 
rum  feftertiorum  ipfi  patri,  avoque  ccnfus  non  fuiflet,  fpe- 
ctandi  in  quatuordecim  fubfclliis  jus  non  effet ,  eaque  loca 
honoris  caufa  divitibus  folum  conftitutafuere.Quippc  te- 
nues  &  fordidas  inopia?  viros ,  quamvis  claros  illuftrcfque, 
quibus  quinquaginta  feftertiorum  non  cilct  cenfus,mixtim 
cum  ditioribus  in  quatuordecim  federe ,  minime  dcccrc 
arbirratus  cft.  Tantaque  divitiarum  ratio  fuit,ut  duo  primi 
ordincs  tribunitiis  &  plebejis  ditioribus ,  exclufis  patriciis, 
vacarent :  idque  non  iine  gravi  offcnfione  nobilitatis.  Qike 
quidem  fubfellia  ita  compta  habucrc,1  ut  crocum  &  vinum 
~pcr  (ingulos  cuneos  fpargcrent,'  illofque  pra:cipuis  odori-  ^J^ 
bus  diluercnt, +  ac  picturis  exornarent, s  nonnunquam  mi-  «■»•" 
nio ,  "  &  chryfocolla  arenam  circi  ftcrnercnt , 7  ita  ut  Ha- tHt' 
drianus  balfama  &  crocum  pcr  g.radus  thcatri  ftraviile  fe- 
ratur.  8  Primufque  Claudius  Pulchcr  fuifTc  traditur ,  qui 

fccnam 


I  Vt  c rocum  &  vinum.  ]  Pliniusli- 
bro  21.  cap.  6.  ad  finem  de  croco  lo- 
quens,  Ufusejus,  inqmt , io coronis 
nufquam.  Herba  cnim  efl  folio  anguflo 
penc  in  cafillamcnti  modnm.  Scd  vino 
tnire  congrui/,  pr.ccipne  duici  :  trilum  & 
dd  theatrarcplc  :d.t.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Seneca M>.  4.  £/>//?.  90.  Utrum  tan- 
dcm  fapientiorem  putas ,  qui  invenit, 
quomodo  in  immenfamaltitudinem 
crocum  latentibus  riftulis  exprimat , 
qui  Euripos  fubito  aquarum  impctu 
implet.  Propert.Ovid.&alii. 
MERCERUS. 

2  Perfinguloscuneos.]  De  his  fpar- 
fionibus  per  Cuneos,  nec  confulito  A- 
lexandrum ,  fed  Lipfium  potius ,  Am- 
phitheatri  cap.  16.  Sparfiones  vero  non 
pcr  cuneos  fiebant  ,  fed  per gradus  ,  'veli 
flatuis,  velex  quibufdam  fifluli s  latenti- 
inu. 

TIRAQjlELLUS. 

3  lllofque  prtcipuit  oduribus.]  Id  ex- 
emplis  fcqq.  probat  ex  Adriano. 

4  lAcpiclurls  exornarent.~\    Plinius 

fib.  3  5. cap.  4.  cujus  veiba refeiemus 


i  nfra  ibi ,  Primufque  Claudin*.  ubi  de 
Claudio  Pulchro. 

5  Konnunquam  Jwi»»e.]Plinius  1. 3  3 . 
cap.7. 

6  Et  Qhryfocolla.]  Plinius  I.3  ;.c.  ^ . 
Vifumque  jam  efl  Keronii  Principis  jpc- 
claculis  h.xren.im  CirciChryfcoliaji. , ..  -, 
cum  ipfe  concolori  panno  auri^aturus  ef- 
fct  ,  introducia  opificum  turba.  Et  addc 
etiam  ramentis  lapidis  fpecularis  ex 
eodem  Plinio  Iib.36.c22.  Invenerc, 
inquit  ,  &  alium  ufum  in  ramentis 
quoque ,  Circum  maximum  ludis  Cir- 
cenfibus  fternendi ,  ut  fit  in  commen- 
datione  candor. 

7  Ita  ut  .Adrianus.]  Nlius  Spartia- 
nus  in  Adriano  Cacfare ,  fic  fcribit,  ln 
honorem  Trajani  balfama  ey*  crocnmper 
gradui  theatri  fluere  ■juftit. 

8  Primufque  Claudius  Pulcher.  ]  HajC 
ufque  ad  ca  verba.X^C^wto.  funt  Va- 
lcrii  Maximilib.2.c.  1.  ubideClaudio 
Pulchroloquitur  :  nifi  quod  petrc )um 
ille,  quem  hic  Trebonium  vocat.  Et  in- 
terim  tamen  vide  Pliniumlib.3  5.C.4. 
de  his  ludis  ha:c  fcribentem ,  Habuit 
C- fccnaludis  Claudii  Pulchrimagnani 

il  2  ajimird' 


1S0  Alex.  ab  Alexandro 

kenam  variis  picturis  fignifque  &  tabulis  ornavit:  Trebo- 
nius  auro,  alii  argento,  plerique  ebore.'  QXatulus  "vclis 
Carbafinis  thcatrum  texit :  Lentulus  Spinther  '  byflino 
vclo.  +  Nero  C^efar  aui  i  ramcnta  pio  arena  ftravit ,  '  & 
vcla  ftellata  colore  cceli  pofuit, "  tctumque  Pompejithca- 
frum  in  unum  dicm  auro  operuit.  7  C.  vero  Antonius  Sc 
Murcna  fcenam  recerc  argentcam. 8  Cajus  ctiam  Princcps 
pcgma  cx  argento  duxit.  9  Nonnunquam  cjui  ludos  da- 

bant, 


admira!:cnrm piilur.t,cum  ad  tegularum 
fimilitudinem,  cuy/t  dvcepti  imagine,ad- 
veUreut. 

i  i^r.ri«.';.-/-.jHicdeeftdiftio,  v.m- 
Irts,  cx  Val.Maximo  ubi  fupra ,  ubi  dc 
Catulo ,  &  Claudio  Pulchro  loquitur. 
Rcligionemludorum,  i.uiuit,  crefcen- 
tibusopibus,  fequutalauticiaeft.  Ejus 
inftinct,u  Q^Catulus.Campanam  imi- 
tatus  luxuriam ,  primus  fpectantium 
confefllim  velorum  umbraculis  texit. 
riiniuslib.  19.cr.de lino  Sclinifatio- 
ne  3c  ejus  genei  ibus  loquens,  Poflea  in 
theatrisyincpxt,  tantum  umbramfeccre: 
quodprimus  tmtnium  invenit  SKCatulus, 
cum  Capitolium  dcdic.iret.  Nam  quod 
hic  fubjicitur,  Velis  c.ty!iafinis,ad  Len- 
tulum  Spintlircm  refertur ,  ut  mox  di- 
ccmus. 

2  VeHscarbafiais.]  Ita  id  debesle- 
gere  uno  fpiritu  ,  Vtlis  carbafinis  tbea- 
t> :<m  texit  Lentulu <  Spintber ,  &c  delen- 
dns  eft  punctus ,  qui  liic  ponitur  poft 
«•erbum,  lY.wV.exPlinioubi  fupra,cu- 
jusvetba  haecfunt,  Carbafina  deinde 
icla  primut  in  tbeatro duxiffc  traditnr 
fentulus  Spinther  .ApoUinAribus  ludis. 
Valerius  autem  Maximus  loco  fupra 
eitato,d:cit  hunc  Lentulum  adomafle 
argentatts  choragiis  locum  verfati- 
lem ,  cjucr.i  fecerunt  Lucius  &  Cinna. 

5  Tjfiino  -jclo. }  Hic  dceft  nomen 
ejus,qui  id  fccit.  Neque  enim  is  Spin- 
ther  recit,  fcd  alia,  qu.T  jam  diximus  : 
ner,fi  id  feciflet,omiiiflent  Suetonius 
&  Plinius  co  loco  ,  quo  hujufmodi  ve- 
torum  theatralium  diffcrentias  adfcri- 
pierunt,  necmemini  melegifie,  qui 
j\oc  vclo  Byffino  theatra  texerunt. 


4  "KeroCxfar  auri  yamenta.']  Dion 
Nicaeus  in  Netone  de  Tyridare,  Arnie- 
niorum  Rege,fcribens,dicitcelebrem 
conventum,decreto  Senatus,  in  thea- 
tro  actum  efle ,  cujus  non  modo  ice- 
nam,  led  etiam  ipfumtotumcircui- 
tum  intus  inauratum,item  ca-tera  om- 
nia,  qux  intromittebantur,auro  orna,- 
ta  ruifle :  iptumque  diem  his  de  caufis 
Aureum  cognominatum. 

5  Et  veU  fiellata.  ]  Idem  Dion  d. 
loco,Peripctafmata,»Vi(;«/>,qu3Einaere 
cxtenla  erant  ad  defendendos  folis  ar- 
dores,  purpurea  fuerunt,  ftellis  aureis. 
circum  undique  relucentibus.  Plinius 
d.  lib.  1 9  c.  r.  Vela  nuper  colore  cxlifiei- 
lata per  rudentes  ,  terra  etiam  in  ampbi- 
tbeatvis  ,  Principis  'N.eronis  rubente  :  in 
cavis  adium  ,  £y  mufcum  d  fole  dcfen- 
dunt. 

6  Totumtju!  Ponaeji  theatrum.~\  Pli- 
nius  lib.  ;  5  .  c.  3  .  I^crc,  Claudii  Cjcf. 
fucceffir,Pompe\i  thcatrum  opperuit  aura 
in  unum  diem,  quod  Tyridati,  Regi  ^Ar- 
meni.e ,  cfienderat. 

7  Cajusi-ero  ^tntonius.]  Idem  Pli- 
nius  eodem  ioco,  C.  ^intonius  ludos  in 
fcena  argentcos fecit.  Valerius  Maximus 
d.lib.i.  c.  r.  ubi  dc  Claudio  Pulchro. 

8  Ca\ut  etiam  Princeps.]  Idem  Pli- 
nius  in  eod.  capit.  Item  Lucius  Mu- 
r.xna,  tv  Cajus  princeps  in  Circo  pcg- 
ma  duxit,inquo  fuere  argenti  pon- 
do 124. 

9  'T^onnunquam  qui  ludos  dabant."\ 
Id  fumptum  videtut  a  Donato  in  fine 
pracfarionis  Commcntariorum  in  Te- 
rentium,  cujus  hxc  verba  funt,  Aulxa 
quoque  in  fcena  in  terra  fternunrur, 

quod 


Geni  ales  Dies.  Lib.  V.  1S1 

bant,  ne  populo  fol  officcret,  aulara  fufpcndebant,  plcrnn- 
oue  fupparo  uii  funt ,  quod  pofterior  xtas  pro  auteis  accc- 
pit ,  '  qiuT  non  modoin  theatro ,  fed  in  cubiculis  fcrc  fih- 
gulis  habuerc,ut  fiquid  pulveris  caderct,excipcrctur.  Fro- 
ditumque  memoria:  cft ,  Cn.  Pompcjum ,  ne  populum 
a:ftus  officcrct,  ctiam  aqua?  dccurfum  per  fubfcllia  duxiiTc: 
3  mox  divum  Ca?farcm  in  xdilitatc  omni  fccna?  apparatu 
argcnteo  ufum  clle, 4  cjui  ctiam  in  munere  gladiatoi  io ,  fo- 
rum  Romanum  &  viam  facram  in  clivum  ufquc  Capitoli- 
num  Iintciscontcxit. J  Apud  Laceda:monics  vcro  in  omni 

com- 

quodpictusornauis  erat  cx  Attalica  \Pompe]um.']  Valerius  Maximusl.^.c. ;. 
regia ,  Romam  ufquc  pcrl.itus  :  pro 
quibus  Siparia  aitas  pofterior  accepit : 
*  Eft  autcm  minutum  vclum  ,  quod 
populo  obliftit ,  dum  tabularum  aftus 
commutantur.  Quodtamen  nonniliil 
dittcrtab  his,  qux  hicfcripiit  Alcxan- 
der.  „4ul.ea  autem  in  uiii  fccnarum 
f.iiflc  tcftimonio  eft  illud  Virg.  lib.  3. 
Georg. 
Trel  fcena  ut  verfis  difcedat  Jrontibut, 

HtCjUC 

^Pnrpwea  intcxti  tollani  aulxa  Britan- 
tti. 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Nonius  facitveftem  &  citatibi 
Varronem  Schuncipfum  Virgilii  Io- 
cum  cx  }.Georg.  Ilidoruslib.  19.C  16. 
Aul.va  vda  pi<fta  Sc  grandia  ,  qua:  idco 
Aulxa  didla  funt.quod  primum  in  au- 
la  Attali  rcgis  Aii.v  ,  cui  fucccifit  Pop. 
Roman.  inventa  funt. 

TIRAQUELLUS. 
I   SluiS  non  modo  in  theatro.  ]  Horat. 
Sermonum  lib.i.fat.8.  eademque  ult. 
lutcrcafuSienfagraves  aulxa  ruin.xs 
In  patinam  feccrc  ,  trabentia  puheris 

atri, 
Shtantum  tion  .Aquilo  Campanis  exci- 
tat  agris. 
Quia,  utdicit  ibi  Porphyrion  inter- 
pres,  Confuetudo  apud  antiquosfuit, 
tit  aula:a  fnb  camcras  tendcrent ,  ut  fi 
quod  pulveriscaderet,  ab  ipfis  excipc- 
retur. 

z  Pioditntnque  efl  mcmoria  Cnetm 


Cneut  Pomj>e\u4  ante  omnen  ,  anuxur 
/tniit.is  dcctnfu  ,  ajh-jhtn  minuit  fc,  "M- 
rem. 

5  Ma.v  Divum  Cafarem. ^ueronius 
in  vitaillius,  c.  10.  loquiturdes;cfus 
ab  eo  in  fua  rcdilitatc  :  ncc  aliquid  i.i- 
mcn  dc  hujufcemodi  rebus  dicit :  nifi 
quod ALdilis,  pra:tcr  comitium  acfo- 
rum  bafiiicafque ,  ctiam  Capitolium 
ornavit  porticibus  ad  tempus  c.xtru- 
ftis,  inquibus  abundante  rerum  co  - 
pia,  parsapparatus  cxponcrctur.  Vc- 
rum  ideft  Pliniid.  lib.  5  5 .  c.  5.  CUJUS 
haec  funt  vcrba,  Cxfar  ,  qui  poftca  Di  - 
clator  ruitj  primusin  A,diiitatemu- 
ncrc  patris  funcbri ,  omni  appararn 
harenx  argenteo  ufus  cft,  ferafque  ar- 
genteis  vafis  inceflere  tum  primuui 
vifum. 

4  Qni  etiaminmuncre  gl.tdiatorio.] 
Pliniuslib.  19.  cap.i.  adfinem.  \io.v 
Cxfar  Diclator  totum  forum  Komannm 
intexit  ,  viamcjue  facram  a  don.ofua  ad 
clivum  ufque  Capitoiinum  ,  tiuod  munetp 
gladiatorio  mirabilius  vifitm  tradun'. 
Dion  Hiftoricus  in  Julio  C.tfare,Por- 
ro  autem  magnificcntiifimi  apparatus 
argumentum  eft  ,  quod  ne  fol  fpc&a- 
toribus  moleftus  eflet ,  pcripetafmata 
ferica  fupra  extenfa  fuerunt :  qui  pan- 
ni  fafti  primo  ad  barbarorum  volu- 
ptatcm  ,  ab  illisad  nos  ad  muliebres 
dclitias  fuerunt  importati. 

5   ^Apud  Laccd.cmcnios.  ]  HcrodotUS 

HalicarmiTxus  in  Erato  ,  qui  6.  libcr 

yii  eft, 


i$2  Alex.  abAexandro 

commiffione  ludorum,  regum  erantloca  pra?cipua,quibus 
ut  inter  fpeclandum  cuique  liceret  inniti ,  privilegium  da- 
pere-  tum  eft.  Athenis  (I  peregrinus  publicis  ludis  in  theatro  fal- 
*j£_  taret,  mille  drachmarum  pccna  mulctabatur.  '  Qya  etiam 
nisfai-  Othonis  Iegc  dccoctoribus ,  qui  fortunaj  naufragio ,  non 
t*rem  fuo  vjtj0  decoxi{fcnt     certus  in  thcatro  locus  conftitutus 

theatro  .  /*     •       .  .,  .,         ... 

no„it-.  erat,  "  licut  viatonbus  tnbunitns ,  ut  eorum  quoque  vera 

cebat.    &  falubris  ratio  haberetur.  His  quoque  qui  artem  ludicram 

exercuilTent,  ne  in  quatuordecim  federent,  eadem  lege  ca- 

vebatur.    Qui  vero  qua:ftum  fui  corporis  feciflcnt,  quique 

vilitate  &  gula  aut  luxuria  fe  auctoraiTent ,  vel  ane  obligaf- 

A  thea  fent,  a  theatro  arcebantur  penitus.  Quod  Athenis  quoque 

VaT  ^atLltu;T1  ferunt,  ut  qui  multis  flagitiis  dedecoratus,aut  no- 

ta  turpitudinis  nefaria?  infignis  foret ,  a  fuggeftis  &  ludis 

arceretur  :  idque  adeo  procaciter  fervatum  eft,  ut  pra?fe<5ti 

fubfeiliorum  per  cuneos  difpofiti ,  a  fubfelliis ,  in  quibus 

immeriti  fedcbant ,  quibus  equefter  non  fuiflet  cenfus ,  vi 

Rom.    fpectatores  dejicerent.  ?  C.tamenGracchum  accepimus, 

txtait  cum  animadvertiilct  contra  inftituta  majorum,  patriciis  & 

infpe-  plebejis  loca  fpeCtaculorum  mercede  Iccari  nullo  delectu, 

Haat-  accitis  operariis  &  fabris  illa  fuifle  demolitum.  Solitofque 

fat     Romanos  Principes ,  ob  multa  in  rempublicam  merita, 

Maili- 

eft,  Quoties  aliqua  publica  vifceratio        2  Sicut  '■jiatoribusTribunitiis.']  Ta- 

£t,  primi  in  ccena  Reges difcubant,&    citus  libro  16.  Liberto  &  accufatori 

iis  primis  diftribui  incipiat  utrique  \oper*,  locus  inter  viatores  tnlunitiu 

eorum  duplum  omnium,  £c  infpecia-  J  datnr,  * 

culis  fingulorum  certummum  cextis 

locis  praefideant.  C  O  L  E  R  U  S. 

1   jQua  etiamOtbonislege.~\  Tullius  j       *  Et  forte  hi  non  proculaTribu- 


Philippica  2.  lllnd  tanun  audaci.ttu.t,  \  nis  fedcbant,uti  ad  obfequia  apparcre 
tjuodjedifiiin  14.  ordinibus  ,  cumcffct 
lege  Rofcia  decocloribus  certus  locus  con- 
Jtitutus  :  //uatnvis  (]u:s  fortunai  rjitio,non 


/*»,  dccoxiffct.  Spartianus  de  conftitu 
rutionibus  Adriani  Principisloquens, 
Decoctores,  tnaHiV,bonoruai  fuorum, 


poflent. 

TIRACHJELLUS. 

3  C.tamen  GraccbumJ)  Plutarchus 
in  ejus  vita,Cum  eflet  populus,  incjuit, 
gladiatores  in  foro  fpeftaturus ,  pleri- 


fifuarauctoritatiseflent,  catamidiari  1  que  magiftratuum  pulpita  adfpectan 
inamphitheatro  &dimitti  juflit :  id  '  dum  circa  forum  extruxerant ,  eaque 
cft  deridendos  per  theatrum  praebe-  |  mercede  locabant.  Hic  eos  amoliri 
ti.  1  Gracchus  juflit. 

1  Mtfjfc'- 


GenialesDies.  Lie.  V.  ri8$ 
'  MaiBlienfibus ,  2  exterarumcjue  gentium  Iegatis  ab  ulti- 
mis  oris,  locum  inter  fenatores  fpectandi ,  pro  infigni  mu- 
nere  largiri :  in  quo  proditur  memoria?  dc  Germanis  lepi- 
de  factum ,  qui  cum  alios  de  Romanis  benemeritos  in  fe- 
natorum  fubfelliis  fpe&affent ,  nc  infcriores  ofEcio  vidc- 
rentur,  ipfos  non  admiflbs ,  fua  fponte  fubfellia  adiflb ,  & 
una  confedifle.  '  Contra  vero  L.  Flaminium  Q^Fratrcm, 
cum  fenatumotus,  in  commiffione  ludorum  hiimilis& 

defpectus  extrema  in  parte  federct ,  populus  univcrfus  ob  ^uf"~ 

c      •  •   c    •  •      o  •  rirt_   lit"iet 

fratns  cgregia  mcmora  rcvocavit ,  &  mtcr  conlulana  lub-  \u-..enes 

fellia  admifit.  4  Iidcm  tamen  Mallilienfcs  tam  fevcra:  di-  ■ 

fciplina:  rucrc ,  ut  nullum  aditum  juvcntuti  in  fccnam  vel  t\ie\_ 

thcatrum  darent ,  quod  cflbnt  morum  corruptela ,  nc  pcr  ***** 

oblcce-, 


,y,, 


1  Mafsilienfbus.j  Juftinuslib.  43. 
Ob  quod  meritum  _T  immunit.ti  i/hs 
decreta ,  e_r  locns  ffcclacuJorum  in  fc- 
vatu  datus ,  c_rfxdus  tcquojurcpcrcnf 
fum. 

2  Exterarumque gentium.~\  Hax  uf- 
quc  ad  verfic.  Contra  vcro.  funt  Corn. 
Taciti  lib.  1  $ .  non  ptocul  a  fin.  ubi  dc 
Frifiorum  legatis  loquitur ,  cujus  Inc 
verba  funt ,  Profefliquc  Romam  ,  dum 
a!i;s  curis  intcntum  T^erjnem  opperiun- 
tur ,  inicr  ea  ,  tju.t  Barbari*  oflcnt.tntur, 
intra.ere  Pompeji  thcatrum,  qttom.v-i- 
tudincm  populi  vifcrenf.  Illic pcr ocium 
(nequeenim  ludicrts  muui  cbicci.tban- 
tur)  ditm  confeffum  ca.ex  ,  difcrimina 
ordinum,  quiequcs,  ubi  Scnatus percun- 
£lantur,adverterc  cjuofdamcultu cxtemo 
infedibus  Senatorum  :  &  quinamforcnt 
rogitante s ,  poftquam  audherant ,  cxrutn 
gentium  legatis  id  honoris  datum  ,  qux 
rjirtute  _T  amicilia  Romana  prxceUe- 
rcnt ,  Nullos  mortalium  annis  aut  fide 
ante  Germanos  efie,  exdamant,  di^re- 
dtttnturqnc  cs»  inttr  patrcs  cortfidtmt  : 
ejucd  comiter  *  StfentV.HS  excep.tum  , 
tjuafi  impctus  antiqui  ,  &  bena  xmula- 
tio. 

}  Contra  BM  L.FLtminiur.i.j  Vale- 
rius  Maximus  lib.4.  c.  <;•  poft  princip. 
fcribens  de  popul.  Roinani  vvrecun- 


dia  ,  &  L.  Flaminio  Senatu  moto  a 
Catonc  ob  fcorti  amorcs  ,  proptcr 
quos  captivum  Gallum ,  aut  propria 
manu  confoderat,  ant  turpiterferiri 
jufTerat.  L.FIaminius,  ait, cxtrcma  in 
parte  thcatri  conftitit,  qui  a  M.  Cato- 
ne  tk  Flacco  Ccnforibusfcnatumo- 
tusfucrat ,  confulatus  jam  honore  dc- 
funftusjfratcr  ctiam  T.Flaminii  Ma- 
cedonia:,  Philippique  vi&oris  :  omnes 
cnimeumtranfirc  in  Iocumdignitad 
fuxdebitumcoegcrunt.  riutarclnis  in 
T.Flaminio,CumludipubliccfpccT:a- 
rentur ,  &  patres  confcripti  digniori 
deinorcfcdiftentordinc.L.Flamiiiius 
in  cxtrcma  theatri  fede  abje&us  hu- 
milifque  confpeftus ,  populi  in  fc  mi- 
fericordiam  commovit.  Mox  itaque 
populus  idacerbisfcrensoculis,  crc- 
bris  cuin  clamoribus  fuperiorem  m 
partein  tranfirccoegit,  quem  evefti- 
gio  Confulares  intcr  fe  viri  lciium  rc-- 
ceperunt. 

4  lidem  tamen  Majiiliehfis.]  Valc» 
riusMaximuslib.2.c.  1.  EademchitAt 
(de  Mafiilienfibus  loquitur)/>vFr;7.rm 
cujlos  accrrima  efl ,  md.lr.m  aditum  in 
fcenam  mimii  dando  ,  quorum  arfwnct- 
t.t  rrif.Wie  ex  parte  fluprorum  ctntincnt 
aFtus  :  r.e  taiia  /pcclandi  confnelurlo  , 
(ti.-.m  irnitandi  licentiam  fumat. 

M  4  1      ' 


Matro- 

nx  ab 

athle- 

tarum 

J]>ec7a- 

cuiit 

reje- 

a*. 
nft*. 

les. 


7~cro. 


Domi- 

tiaiutsm 

mAle- 

xan- 

der. 


184  Alex.  ab  Alexandro 

obfccenos  motus  juvencs  impudicitia  lafcivirent.  T  Augu- 
ftus  vcro  Csefar  militcs  atque  cquites  ita  difcrevit  a  popu- 
lo,  ut  eos  qui  bcllis  civilibus  attrito  patrimonio,equeftrem 
cenfum  non  habercnt ,  fi  tamen  ipfis  aut  parentibus  antea 
fuiflent,  in  quatuordecim  fpectare  permitteret ,  edi&o  le- 
gis  non  obftante :  2  qui  ctiam  cuneum  fuum  prsetextatis 
&  pardagogis  aflignavit:  fceminas  quoque,qua?  promifcuae 
antca  aflucrant ,  nili  ex  fuperiore  loco  fpc&are  juflit ,  adeo 
ut  fumma  thcatri  dcinceps  folis  matronis  patercnt :  licet 
ab  athletarum  fpectaculis  nova  conftitutionc  omnem  mu- 
liebrcm  fcxum  poftea  abdicaret.  Virginibus  vero  Veftali- 
bus  contra  prastoristribunallocumdedit.  Utquefenato- 
ribus  quoties  quid  fpeclandum  publice  ederetur ,  primus 
fubfclliorum  ordo  vacarct ,  cavit  edicto.  ^  Mox  Tiberius 
fpcctantium  immodeftiam  exilio  mulclavit:  &  quum 
conhilis  nihilominus  ordinibus ,  &  fine  difcriminc  perfo- 
narum  fpectarent ,  4  Claudius  Csefar  fenatoribus  loca  re- 
ftituit.  Nero  vero  equitum  fubfellia  fedibus  plcbejorum, 
&  incondita?  turba?  prarpofuit ,  ne  equefter  ordo  a  plebe 
vulgari  &  fordidis  hominibus  indiftinctus  ioret.  *  Quod 
&  Domitianus  fequutis  temporibus  renovata  lege  thea- 
trali,  pene  obliterata,  iterum  feciffe  dicitur.  6Alexan- 
der  autem  Macedo  militibus  qui  fecum  miiitiam  meruif- 

fent, 


1  ^4uguflus*jero.~\  Suetonius  in  vi- 
ta  illius,  c.  40.  Quum  autcm  plerique 
equitum,  attrito  bellis  civilibus  patri- 
moniojfpeftareludos  e  quatuordecim 
nonauderent  metu  pcenx  theatralis, 
pronunciavit  non  teneri  ea ,  quibus 
ipfis,parentibufvc  equefter  cenfus  un- 
quam  fuiflet. 

2  S^ui ctiamcu»etimfuum.~\  Hxcuf- 
quead  verba ,  \lox  Tiberius.  funtejuf- 
dem  Sueton.  in  Augufto ,  cap.44. 

3  MoxTiLeriuJ.]  Suetonius  inejus 
vita,cap.$$. 

.4  Claudius  ^/rf>-.")Suetonius  in  vi- 
ta  illius, c.22.  Circenfibus  loca  equiti 
fecrcta  a  csteris  tiibuit.  Tacitus  li- 
hio  j  5. 


5  Qtiod  &  Domitianus .]  Suetonius 
in  vitailliuscap.  8.  Sufccpta  morum 
corre&ionelicentiam  theatralem  pro- 
mifcue  in  equite  fpeftandi  inhibuit.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  VideSueton.  inNeronec.ir. 

TIRAQUELLUS. 

6  ^ilexander  autem  Maccdo.~\  Cur- 
tius  lib.  10.  Eis  deinde ,  inqnit ,  nunc 
modefte  incufatis,  nunc  comiter  ap- 
pellatis ,  complures  bello  inutiles  ex- 
auftoravit ,  magniricentifiimeque  do- 
natos  dimifit.  Scribens  qnoque  ad  An- 
tipatrum ,  Macedcnix  prxfeftum ,  eis 
ad  fpe<ftanda  certamina  priores  in 
theatro  fedes  aflignari }  coronatofquc 
fcderejufllr. 

I  Erat- 


GENI  ALES  DlES.    LlB.  V.  185 

lent ,  poft  cmerita  ftipendia,prioresfcdesin  theatro,utque 
coronati  fpectarent ,  pro  munere  largitus  fuit.  '  Eratcjue  c*fam 
conftitutum  Ca?farum  temporibus ,  ut  ftatio  cohortisludis^"^" 
affideret ,  ut  theatralem  licentiam  cohibercnt :  &  fi  quid 
turbarum  aut  majoris  tumultus  ingrucrct ,  prarftoforent. 
2  Quam  Nero  Ca?far  dimovit ,  quo  major  fpccics  liber- 
tatis  forct ,  &  plebs  modcftia:  experimcntum  fua  fponte 
darct.  lllud  fine  controverfia  convenit ,  adco  poft  tcm-  n?m«- 
porum  curricula  de<zencraiTc  Romanos ,  &  ccnfus  a-fti-  "'  e ' 
matione  ferri  folitos,  ut  nonfolum  adimplcndasequitisVK»/. 
facultatcs,  '  non  minus  millibus  quadringentis  opus  eflc 
ducerent ,  4  fcd  ad  Dccurionatum  nullos ,  nifi  quibus  cen-  Decu- 
tum  millium  nummumcenfusfuiflct,  promovendospu-"'* 
tarent.  y  Qui  quidem  decurionatus  ,   &  domi  &  foris 
magiftratus  pra?cipuus  fuit.    Namque  crat  6  dccurio  cu- 
bicularioruin  pra:fec~tus  ,  7  &  municipalis  :    tum  ille 

qui 


I  Eratcjue conffitutum  C.tfrrum  tem- 
foribus. ]  C*uod  ex  iis  qux  fequuntur, 
patet. 

1  Qu.imKeroC.cfir  dimo-jit.]  Ta- 
cit.lib.14. 

5  Kon  minus  millibus  cju.tdrin<>en- 
tis.]  Quod  5c  nos  fupra  diximus  &  di- 
cemus  in  feq.  cx  Plinio. 

4  Sed  ad  Decurionatum.  ]  Plinius 
Junior  cpiftolarum  lib.epift.  rcy.incip. 
MunicepsmeMS.  Efleautem  ibi  centum 
niilliumcenfum,  fatis  indicat  quod 
apud  nos  Decur,io  cft.  Igitur  ut  te  non 
Dccurione  folum,  verumetiam  equite 
Romano  perfruamur ,  offero  tibi  ad 
implendas  equitis  facultates  50c.mil- 
lia  nummum.  Etnefcio  analibirepc- 
ries  decenfu  Decurionum. 

^  Oui  cjuidem  Dccuriinatus.~\Q\xo& 
in  fequentibus  dicetur. 

6  Decurio  cubiculariorum.*}  SuetO- 
nius  i  n  Domitiano,  c.  1 7.  ubi  loquitur 
de  Satmio  Decurione  Cubiculario- 
rum.  Etisforte  eftquem  Ammianus 
Marccllinusl.  20.  vocat  Decurionem 
Palatii.  Scdcumad  Ijtebr.ts,  inquit,/?- 
afiiffet  tccuifAs ,  accidentiw.n i.nici.ue 


perten  itus  fulianus,  aiitjuis  Palaii  De  - 
cuiio  ,  ijui  ordo  esl  dignitatis  fienio;  e 
yradufivna Peiulantiumingrc(fus  atque 
Celtarum  ,  Facinus  indignum  turbnhnle 
exclamat.  Palatii  Decurio  dicluscft  is, 
qtii  prxpofitus  crat  Palatio. 
COLERUS. 

*  Egoaliutnfuifleputo ,  aralatii 
decurione.Cubicularium  vocantGra:- 
ci  ^pnoHov.  Decutionem  autem  Cu- 
biculariorum  vocat  Suetonius,  qui,  ad 
milituefimilitudinem  partialicui  cu- 
biculariorum  przfuit.  UterantPalatii 
decurioncs,5c  Lecticariorum  decurio- 
nes.  Recentiores  decanos  vocitarunt. 
T  I  RAQllE  LLUS. 

7  Et  Municifaiis.]  De  quo  titulus 
eftjf  ey  C.  de  Decurionibus.  Is  au-  era 
apud  nonnullos  decaufis  capitalibus 
cognofccbat ,  11 1  intelliges  ex  Apulejo 
lib.  to.  Mcta.  Nec  in  ftabulo  ,  inquit% 
fed  in  domo  cujufdam  Decurionisdi- 
vertimus :  ftatimque  mc  commendato 
cuidam  fervulo ,  ipfe  ad  prxpofitum 
fuum  qui  milic  armatorum  ducatum 
fuftinebat,  folicite  proficifcitur.  Ubi 
Beroald.  interpres ,  Poteft ,  ait,  etiam 
2H  5  accipi 


i2(j  Alex.  ab  Alex  andro 

1  cjui  decem  equitum  turmis  prefectus  militabat,  Decurio 
diclus  eft.  2  Fuitque  Pomponii  opinio ,  eos  etiam  cjui  m 
Senatum  &  concilium  publicum  adfciti  fuerant ,  cum  co- 
lonia?  deducebantur ,  quafi  Principes  colonia? ,  qua?  pars 
dccima  colonorum  crat ,  dccurionum  numero  ccnferi. 


accipt  pro  Scnatore  municipali.  Et- 
cnim  in  municipiisdicitur  Dccurio: 
modo  vcro  Dccurioncm  accipe  pro 
turmx  cquitum  prxfe&o.  Cicero  in 
Orat.  pro  Scxtio  loquitur  de  Decurio- 
nibusCapux.  DcDccurionibus  lcri- 
bit  Pomponius  in  /.  pnpilltu  cft.  de 
vcrb  iignif.Vallalib.6.c.}2. 

I  l>ui  decem  eqmtmn  turmk. ]  Scd 
&  decem  equitibus-,  ut  fcribit  Pompe- 
juslib.4.?c  qui  item  praseft  uni  turmx 
equitum,qux  52.  equites  habct,uttra- 
dit  Vegetius  de  Rc  militati  1.  2.  c.  14. 
Varroantehosl.  1.  autaliorumcom- 
puta.4.  de  ling.Latina,  Turma,/»^/;, 


terma  eft:  Et  in  U.  abiit,  quod  terdenl 
equites  ex  tribus  tribubus  Titienfium, 
Ramnium  ,  &  Lucerum  fiebant.  Ita- 
que  primi  fingularum  decuriarum  De- 
curiones  difti ,  qui  ab  eo  in  fingulis 
turmis ,  funt  ctiam  nunc  terni. 

2  Fuitque  Pomponii  opinio.]  Scilicet 
Jurifconfulti  in  d.  l.pupilliu  eft.  §.  De- 
curiones.ff.  de  vcrb.fignif.  Decuriones 
quidam  diftos  ajunt  ex  eo,quod  initio 
cum  colonix  deducercntur ,  decima 
parscorum,  qui  deducerentur,  confi- 
lii  publici  gratia  confcribi  folita  fit. 
Alciat.  in  d.l.de  Z3«w7c«»I«*ampliifi- 
me  diflerit. 


H 


C  A   P  U  T     XVII. 

Ouid  apud  Scavolant  'Jurifconfultumjithierofiarchtis,  & 
quidfit  calix  diatretus. 

Efterno  die  inter  duos  jurifperitos ,  vefanos  an  furio- 

fos  vero  magis  nomine  cenfendos ,  nefcio ,  clamofa 

difceptatio,  &  animofa  contcntio  tliit,  quid  fibi  vellet 

1  Sccevola  de  legatis  annuis ,  qui  cenfuit,  quod  fi  teftator 

§•  ex  redditu  ccenaculi  &  horrci ;  hicrofiarcho  &  libertis  qui 

lifjp   in  tcmplo  illo  erunt ,  decem  annua  rcliquiffet ,  non  ipiis 

modo,  fed  &  fuccefToribus  lcgatum  videri.  Quideffct 

hiero- 

T  I  R  A  Qjl  E  L  L  U  S. 


(■  at 
tnut 

^ttti- 


I  Scttvol.t.]  In/.  ^innuahis  -jerbis. 
%.^ittia  fideicommiffum.ff.de  anmis  h- 
gatis. 

Z  Hieroparcho.]  In  ca  /.  non  Hiero- 
fiarcbo  ,  fed  bierophylaci :  cum  in  cxte- 
ris  codicibus,  qui  extant,  tum  in  Pan- 
dec~tis  Florcntinis.  unde  magis  miror, 
quod  Alexander  hic  Hicrofuncho  legit. 
Prxfertim  quod  vix  id  nomcn  alibi 


reperies.  Eft  autem  Hierophylax,cu)us 
mentio  fit  in  d.  /.  annua.  §.  ^Attia,  fa- 
crarum  rerum  cuftos.  quia  \t&90,  pri- 
ma  fyllaba  communi  dicitur,  lacer.di- 
vinus,  fan£tus,facrofanc~tus,8c  4>J**|", 
cuftos,  vigil,  aflervator ,  quem  Latini 
Aditimum  8c  Adituum,  id  eft ,  facrx 
xdis  tutorem,five  curam  gerentem  ab 
cdibtis  facris,  quas  tuctur,  vocant. 

1  Hier*- 


GeNI  ALES  DlES.  LlB.  V.  187 

hierofiarchus ,  ab  altero  exquirebatur.   Cumque  nugator 
ille  vultu  &  voce  immodefta  facellum  efle  diceret,  vel  lo- 
cum  divino  cultui  deftinatum  ,  &  pleraquc  nugalia  ex  au- 
doritateinterpretiserRindcret:  altcrquinon  minus  infi- 
piens  &  delirus  erat ,  quonam  modo  fucceflbr  facello  dari 
poifet ,  edoccri  poftulabat ,  cum  Iureconfultus  homincm 
iignare  videatur ,  non  locum.  Ille  autem  cum  infolcntius 
&  audacius  eodem  fe  volvcret ,  &  jam  non  difccptatione, 
fed  pctulantiflimis  vcrbis  vocirerarcntur  tanto  tumultu,  ut 
vix  manibus  tcmpcrarcnt ,  tandem  cum  multum  fuiflent 
invicem  debacchati ,  fedato  clamorc ,  6V  contcntionc  dc- 
poiita ,  me ,  qui  ad  hos  tumultus  fortc  incidcram ,  vclut 
communcm  arbitrum  appcllarunt.Dixi  cgo  falfa  illos  duci 
opinione ,  qui  hieroiiarchum  locum  diccrcnt ,  aut  faccl-  "»'*■ 
lum  :  fed  cum  dici  convenire ,  qui  pra?pofitus  rebus  facris  "j'*J~ 
fuiflct ,  quafi  princeps  facrorum ,  "^n>  tv  »e§?  quod  cft 
facrum ,  J^  "£%X*  quod  princcps ,  quafi  facrarum  rcrum 
&  facerdotii  caput ,  quod  pontiricis  maximi  proprium  eiTe 
convenit ,  Upvus  enim  faccrdos  vocatur ,  cujus  divinarum 
rcrum  cura  &procuratio  cft.  Eum  Gra?ci2>Q4£/)Sct  di- 
cunt ,  quod  idcm  plane  fignificat.  Quippc  facris  pracfunt 
ca?remoniis,   prardictionibusque  dcorum  multiplici  no- 
mine  cenfentur :  namquc  T  hierophantas  aliquos ,   :  alios 
hierodidafcalos ,  nonnullos  ;  hieionomos,  4  plerosque 

hiero- 


1  Hierophantat.^A^ai  Plutarchum 
in  Numa,  Philoftratum  devita  Apol- 
lonii  lib.4.cap.6.ubi  fic  fcribit,  Pirtm 
facrcrum  antiHes  ,  cucm  ilii  hierophan~ 
tam  appeUant ,  illum  ficris  admittere 
noluit  ,  afferens  nunquamfc  imtiatwum 
ejfe  bominem  tncantatorem  &  dxmoni- 
lui  non  libcrum.  D.  Hicronymus  de 
Monogamia  ad  Gciuntiam,  Sc  contra 
Jovinianum.  In  quem  locum  annota- 
vit  Erafm.  Hierophantas  nonproprie 
dici  facerdotes,fcd  facrorum  cuftodes, 
guos  Latine  vocamus  a:dituos,fic  dicli 
funt,  fiveab  eo  quodfacra  oftende- 
tciu ,  five  quod  facris  vefccrcntur  ci- 


bis.  Dionyfius  Halicamaflacus  lib.  2. 
de  mazimis  apud  Rom.facerdotibus 
loqucns  ,  fic  ait ,  Id  genus  facerdotes, 
five  facri  docTrores ,  five  facrarum  lc- 
gum  confulti  ,  five  facrorum  cuftodes, 
re&edicendi  funt,  Ego  Hierophantas 
noftris  appellari  dixerim. 

2  ^/»a>  Hierodidafca!os.~]  Id  eft  fa- 
crorum  profeflbres. 

3  Tiomullcs  Hieroncmos.~\  Ideft,fa- 
cra:  difcjpJinse  cv  inftitutionis  magi- 
ftros  c\:  cxaclores  ,  de  quibus  Budaus 
in  Afle,lib.4. 

4  Plerofj,  Hierephylaces.  1  Dc  quibus 
dixiir.us  fupia  in  vetbo  ,  Hioofiarcho. 

X    KvHBr 


I  fi 

ftfJUS 

/irvS. 

%fica- 

Itcem 

diatre- 

tnm. 

Callx 

diatre- 

iui. 

Diart- 

ciitm. 


188  Alex.  abAlexandro 

hierophylaces ,  aut  'nomophylaces,quifrequenteseranr;, 
appellarunt  ,  :aut  ftephephoros  qui  flaminum,  '  vel 
oronopolos ,  cjui  augurum  loco  ruere.  Etiam  qua^fivere 
ex  me ,  quis  eflet  calix  diatretus  ut  explicarem ,  de  quo 
Ulpianum  lcgcm  Aquiliam  interpretatum ,  mentionem 
facere  ajebant.  Dixi  cgo  quantum  comminifci  potui,  dia- 
tretum  calicem  dici  (ut  Suidas  interpretatur)  vas  torno  po. 
litum  &  detornatum ,  cujus  gcncris  frequentia  apud  vete- 
res  fuere :  tametfi  diarectum  nonnulli  dici  putent ,  quod 
(auctore  Fefto)  per  antiphraiim  malum  diem  fignincat, 
qui  fenfus  haud  dubie  abfonus  foret  atque  impertinens. 

Cen- 


r  Nomopbjlacer.]Vo\hixlib.S.  No- 
mophylaces ,  ld  eft ,  legum  cuftodcs 
ftrophio  candido  redimiti  funt.  In 
Concionibusprxfidibusaflident ,  in- 
tercedentes  fiquid  quod  e  republ.  non 
fit, fcifcatur.  Hi  n.  12.  erant,  legum- 
cjue  cuftodiam  habebant,  ac  magiftra- 
tus  omnia  ex  legum  prxfcripto  agere 
cogebant,  hominumque  facta  ad  leges 
revocabant.Sic  Rhadamantus  iti  urbe, 
Talos  in  agris  juxta  Platonem  in  eo 
libro,  qui  Minos,  vel  de  Iege  infcribi- 
tur,  No/uo<puha.Ki;  fuerunt.  talesfere 
erantquales  Triunniri  Romx.  Budxus 
in  Vmd.tit.de  offic.prafic.pratorio.Vh- 
to  Epift.  8.  vult  in  rep.  efle  quinque  & 
iriginta  bello  &  paci  prxfectos.legum 
obfervatores  &  cuftodes.  DeHomo- 
fhylacibus fic  Columella lib.  1 1 .  cap  2. 
ad  Enem,fcribit ,  Quod  etiam  in  bene 
moratis  civitatibus  femper  eft  obfer- 
vatum,quarumprimoribus,atqucopti- 
matibus ,  non  fatis  vifum  eft  bonas 
leges  haberc,  nificuftodes  earum  dili- 
gentifllmoscivescteaflenr,  quos  Gix- 
ci  Nojuo^^.axct?  appellant.  Horum 
erat  officium  ,  eos,  qui  legibus  parc- 
rcnt,  laudibus  profequi,  nec  minus 
honoribus :  eos  autem ,  qui  non  pare- 
rent,  poena  mulctare.  Quod  nunc  fci- 
licetfaciunt,  magiftratusaflidua  jurif- 
dicrione  vim  legum  cuftodientcs.  Ci- 
cerolib.j.  deLegibus,  Legum,  inquit, 
cufioAUm  *mll«m  babemns.  Jtaque  hit 


legesfunt,  qutis  apparitorcs  nofiri  volunt: 
a  tibrariis petimus  :  publicis  literis  confi- 
gnatam  memoriam  publicam  nullam  ha- 
bemus.  Graci  hoc  diligcntius,  apud  qutt 
Komopbjlaces  creantur. 

2  ^iut Jlepbephoros.]  Steropborus  le- 
gendum  :  nam  fic  Gra:ci  Flamines  vo- 
cant. 

COLERUS. 

*  Glofiarium  iiQpy.ny.ont  vocat. 
Et  alibi  Flamen  7rptHav/c 

TIRAQUELLUS. 

3  Vel  Oronopolos.]  Nec  id  quidfir, 
nec  unde  accepit ,  fcio.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Fortelegend.  cpvsooTtcV©-. 

TIRAQUELLUS. 

4  Dequo  XJlpianum.]  In  l.fiftrvtU 
fervum.%ft calicem  dtatretum,  llt  hic  in 
marginc  annotavitvir  certedottifli- 
mus  tamiiiaris  meusjoannes  Ferre- 
rius  Pedemontanus.  Quid  autem  fit 
calix  diatretus.de  quo  ibi  loquitur  Ul- 
pianus,explicat  Buda:us  in  Annotatio- 
nibus  ejus  loci.  Cxlius  Rhodiginus  li- 
bro  27.  cap.  27.  &  dc  his  diatretis  fit 
mentio  a  Martiale  lib.  Epigramm.  1 2. 
epigramm.7r. 

O  quantum  diatreta  valent  iy  quinque 

comati  ? 

Tunc  cum  pauper  erat ,  non  fitiebat 

.Aprr. 

Hincque  Diatretarii  horum  calicum 

artifkes  in  /.  r.  C.  de  excuftt.art.Hb.  ro. 

I    i\ornu~ 


GenialesDies.   Lib.  V.  1S9 

Cenfuit  vcro  Ulpianus,quod  il  calicem  diatretum,hoc  eft, 
torno  expolitum,  artifici  refkiendutruiut  aptandum  dede- 
rim ,  fi  imperitia  effraclus  forct ,  damni  injuria  tencri  qui 
fufcepit :  f  1  vero  quod  timas  habebat  vitiofas ,  fucrit  ex- 
cufatus ,  &  artificem  non  tencri  Acjuilia ,  nifi  periculo  fuo 
fe  faclurum  conveniflet :  tunccnimexlocatoagioporte- 
re ,  Acjuilia  agi  non  poffc. 

C   A  P  U  T     XVIII. 

In  cjuo  difcrctiu  ordo  plebcjus  a  patriciofucrit ,  cj"  in  qt-to  pd- 

tricuu  afcnatorw,  cfuodve  difcrimcn  in  veflibm 

apnd  divcrfas  gentes. 

ROmulum '  urbis  auctorcm  in  duos  ordinespopulum  R«t*~. 
diviftlfe,  plebeium  fcilicet  c\r  fcnatorium,  illorum-  ,ndu6S 

•  r  1     *   t       ordlnes 

que  progentcm  patrtctos  fcu  opttmatcs ,  cxempio  Athe-  divijt. 


TIRAQUELLUS. 

T  Romulum  Wfbti  .iuHo>em.~\  Totum 
id  principium  ufque  ad  ca  vcrba ,  Jon 
rjcYo.Atl.'tn.u,  funtpartim  cx  Dionyl. 
HalicarnalTxo  lib.  2.  cujushzc  vcrba 
fiint ,  Ira,  inquit,  diftributo  pcr  tribus 
atquc  curias  populo  ,  agroquoqucin 
triginta  fortcs  xquales  divifo  ,  iingu- 
las  curias  fortiri  julTir ,  exempto  prius 
cjiiantum  in  minifterium  facrorum  ac 
tcmplorum  fufficerer,  ?c  quadam  par- 
te  ,  qux  efiet  iuris  publici.  Atque  hxc 
fiiit  una  divillo  tamvirotum,  quam 
agrorum  ,  in  qua  Rrx  fummam  xqua- 
litatcmobfervaflevifuseft.Nuncalte- 
ram  dicturus  fum  virorum  duntaxar, 
qux  ad  fubditorum  curam,honores  ac 
dignitates  pertinet.  Illuftres  genere 
&  virtute  celebres,  opibufque,  ut  tum 
ferebant  tcmpora,  abundantes,quibus 
cflent  liberi,  fecrevitab  obfcuris,ege- 
tiis  &  humilibus.  Inferioris  fortunx 
homincs,  ricbejos  vocavit.  hi  Grxcis 
fiint  <hu:lixoi :  potiores  vero,  Patres, 
fivc  quod  xtate  anteirent  alios ,  five 
quod  habcrent  libcros ,  fivc  propter 
nobilitatem  gencris  }  five  propter  hxc 


nien- 

omnia,  cxemplo,ut  vidctur,  ab  Athc- 
nienfium  rcpub.fumpto  ,quxflorebat 
illo  tcmpore.  Hi  enim  ,  bifariam  dU 
ftributa  multitudine ,  Patriciosappel- 
labantcxilluftribusfamiliis,  &  poU 
lcnr.es  opibus,penes  quos  fuit  civitatis 
regimen  :  cxtcroscivcs  Rufticos,  qui- 
bus  nullum  erat  in  republ.furVragium: 
lkct  tandem  hi  quoque  ad  magiftratus 
getcndos  admilfi  funt.Principium.in- 
quam,id  partim  eftex  Plut.in  Thefeo. 
Haud  tamen,  iuqtut ,  confufum  popu- 
lum  &  indigeftum  ob  multitudincm 
qux  nullo  dcleftu.ac  difcrimine  in  ur- 
bem  confiuxcrat,  contcmncndum  pu- 
tavit :  vcrum  primus  nobilcs,  quos 
S\i7ralgJiSa  ipfe  vocavit,fejunxit,tun» 
agricolas  &  artiflces.  Nobilibus  qui- 
dem  traftandi  rem  divinam,  magi- 
ftratus  cx  luo  ordine  crcandi,  admini- 
ftrandique  legcs ,  tum  pia  religiofaquc 
interpretandi ,  definiendique  potcfta- 
tcm  recit ,  eofquc  cum  cxtcriscivibus 
quafi  ad  xqualitatcm  redegit,cum  ho- 
nore  quidem  &  gloria  nobilitas ,  ufu 
vero  ac  neceflitate  agricolx  ,  multitu- 
dine  vcro  artificcs  fupcrare  vidcreu- 
tur. 

1  Hifque 


P.itn- 

ciirton 

ttrter. 

Piebe- 

\arum. 


Mne 
■fiarnm 
Ou*- 

ftUSl\o 

nuinit 

con- 
tem- 
ptus. 
The- 
feus. 

?PP°- 

damns 


*4tht- 
r.ien- 

fes. 
Tle- 
ijiicn- 

fes. 


190  A l e x.  abAlexandro 

nienfium ,  d^olpl^cu;  vocant  :  humiliores  vero  &  ino- 
pem  vulgum  ,  plebejos  nuncupaiTe  :  '  hifcjue  ingenuas 
artes  reliquiiTc ,  videlicet  patriciis  militiam  &  magiiTratus 
gerere ,  facra  facere  ,  jusdiccre,  publica  &  urbana  nego- 
cia  adminilTrarc :  plebcjis  autem  militiam ,  &  agrorum 
curam,  pecorifque  dcpafcendi,  reliquafque  ingenuas  ar- 
tes  demandafle  ,  fatis  conftat :  mercaturam ,  fordidas  pu- 
dendafque  artes ,  ut  popinariam ,  &  qua?  manuales  funt, 
ad  ufum  mortalitatis ;  advenis,  &  his  quireccnsadvene- 
rant ,  delcgalTe :  Romanos  vero  fervile  minilTerium  &c 
laboriofa  ncgocia  exercere  noluiffe ,  quibus  omnein  qua> 
ftum  fordidum  interdixit :  nam  qua;iTus  omnis  patribus 
indecorus  vifus.  Quod  Thefeum  in  Athenarum  inftitu- 
tione,  &  Hippodamum  Milefium  in  conlTituendo  optimo 
rcipubiica?  lTatu  aliofque  urbium  conditores  fecilTe  ,  ut  fe- 
crcti  civium  ordines ,  &  ingenua  officia  a  fervilibus  di- 
iTincTa  forent ,  plerique  literis  adnotarunt.  hi  enim  rem- 
publ.  in  triplicis  lTatus,  qualitatifve  homines  divifere. '  Ion 
vcro  Athenas  in  quatuor  dilTinxit  ordines :  nam  ex  civi- 
bus  quofdam  agricolas ,  alios  opifices  defignavit ,  non- 
nullos  facris ,  reliquos  urbi  pra?fecit.  Thefpienfes  autem 
in  duo  divifi  funt  genera ,  opifices  &  nobilitatem  :  3  qui 

adeo 


1  Hifque ingtnuas artes.'  Halicarn. 
d.  lib.  :.  adea,  qua:  fupra  adduximus, 
hnecpaulo  poft  fubjungit ,  Romulus, 
inqnit,  porro  poftquamdifcrevit  po- 
tiores,  ab  inferioribus ,  moxlegibus 
ratis  prxfcripfit  quid  utrifquefacien- 
dum  :  Ut  Patricii  facra  curarent ,  ma- 
giftratusgererent ,  jusredderent,  ie- 
cum  rempublicam  adminiftrarent,res 
urbanasobirent :  Plebejivero  ab  liis 
negociis  immunes,  quippe  qui  talium 
imperiti  effent,nec  vacaret  eis  propter 
inopiam  ,  agros  colerent ,  pecora  ale- 
rent,  exercerent  quxftuofa  opificia,  ne 
feditioncs  orirenrur,ficut  in  aliis  civi- 
taribus,dum  humiliores  protruduntur 
ctrbito  \  potentionbus ,  aut  egeni  ac 
viicsexcellentioribus  invident.  Com- 


mendavit  autem  patriciis  plcbejos, 
optione  cuique  e  vulgo  data ,  ut  quem 
vellet  patromim ,  fibi  legeret. 

2  Jon  vero  ^Athenas.~\  Strabo  libro 
Geographiae8.  ficfcribit,  infuperatis 
Eumolpi  commilitoniiHS  Thracibus  ,  tan- 
tura  famtt  laudifque  confequutus  efl ,  ut 
^ithenicnfes  tlli  rcipulilica  gubernacultt 
commi'ierent.  Qui  primumquidem  om- 
nium  muhitudintm  quatemas  di-jiftt  irs 
tribus  ,  dehinc  in  quatuor  degeniia  'jit& 
vias.  quofdam  enim  agricultores  defigna- 
rjit,aliosopifices,aliquosfacrorumfacien~ 
dorum  cur&prttfecit  ,  nonnullos  cirjitatis 
cufiodes. 

3  jQui  adeofordidas  artes.~\  Heracli- 
des  in  Politiis in  fin.  Cadiuslib.  22. 
cap.48,  eodemqtie  ult.  in  fine  eadem 

fcribir 


GeN  I  ALES  D  I  F.  S.    LlB.  V.  101 

adeo  fordidas  artes ,  &  omnem  quxftum  averfati  fuere ,  ut 
minifterium  aliquod  didiciffe  ,vel  arvo  ftuduiffe ,  polluere 
nobilitatem  crederent :  itaque  illorum  paupertas  maxime 
infignis  fuit.  x  Denique  ^gyptii ,  Gra?ci ,  Scytha?,  Perfa?, 
&  Lydi,  omnesquiartifkioincumberent,  pro  ignobili-  x»biiet 
bus  ducebant:  qui  vero  militiae,  generofos.  *  ScythisJ*',",Af. 
quoque  & '  Thracibus ,  qui  in  ocio  degunt ,  hor.eftiflimi 
habentur ,  qui  prudentia  &  aucloritate  antcibant  carteris. 
4  Arabes  autem  illorum  politiam  trifariam  divifere,ex  qui-  ,4rx. 

bus^'- 


fcribit  qux  Alexander,  fed  rmllum  ci- 
tatau&orem.  jLpuiThc\picnfcs ,  in- 
quit ,  turpe  cenfebatur  artem  didicijfi, 
-jel  ar-Jo  jiuduiffe  :  propterea  illorum  pau- 
fcrtas,  tumficquens,tH>n  infignis  praci- 
fM. 

I  Denique  JEgyptiiJ]  De  hisquoque 
Herodotuslib.  2.  itgyptii ,  incjuit,  ex 
omnibus  hominibus ,  atqueex  omni- 
bus  Agyptiis ,  maxime  illaboratum 
percipiunt  fru&um  ,  qui  neque  pro- 
fcindendis  aratro  fulcis ,  neque  fubi- 
gendo  folo  ,  neque  quidquam  aliud 
excrcendo  eorum ,  qui  in  arviscolen- 
dis,cactcri  mortalcslaborem  tolcrant: 
fed  poftquam  fluvius  fua  fponte  fuper- 
veniens  irrigavir  nira ,  &  rurfus  irri- 
gata  deferuit ,  tunc  in  fuum  quilquc 
rus,  ja&o  femine,  fues  mittit,  concul- 
catoque  a  fuibus  femine ,  meflem  de- 
inde  expeftat,  atque  ubi  fuibus  fcmcn 
verfaverit,itademumfrumentumper- 
cipit. 

Z  Scytbis  qucque.~\  Juftinus  lib.  2. 
dc  Scythis  loquens,  Hominibus, inquit, 
inter  fe  ftncs  nulli :  neque  enim  agrum 
txercent,  nec  dnmus  illis  u!la,aut  teihim, 
autfedes  efi  ,  armenta  & pecora  femper 
fafcentibus ,  &perincultas  folitudines 
trrate  folitis.  XTxores  liberofque fecum  in 
flauftris  -jehrmt :  quibus ,  cortis  rmbrium 
hjemifque  caufa  teBis,pra  domibus  utun- 
tur.  Jujlitia  gentisingeniis  cultanonle- 
gibus.  <,4.urum  &  argtrttum  perinde 
«fpernanlur ,  ac  reliqui  mortales  appe- 
tunt.  LaSe  &  melle  -jefcuntnr.  Lanx  bis 
vfiut  acvejlium  ignetuf,  H*c  contintntia 


illis  tnorum  quoque )uWttiam  dedit,  nibil 
alienum  concufifientUml ,&c.  Strabo 
lib.  15.  fcribitlndos  (qui  Scytharurn 
moribus  utuntur,  ut  8.  Iib.  fcribit  Ar- 
rianus  in  Alexandro)a:tati  fenum  prar- 
rogativam  nullam  tribuerc ,  ni  pru- 
dcntia  cxcellant. 

3  Et  rtr<«ttW.]Herodouislib.  j. 
poft  prin.  Ociofum,  inquit ,  ejfepro  ho- 
neflifiimo  habetur.  Agricolatorem  -jerof 
pro  contemptifiimo.  ht  bcllo  atque  rapta 
-ji-jcre pulcberrimum.  Atquc  hi  quident 
funt  eorum  infigniftimi  morcs.    Sed  adde 

quod  &  Lacedarmoniis  Lycurgus  ab« 
undantiam  otii  inftituifle  vifus  eft : 
Nam  &  fordidam  artem  cxercerc 
prorfus  non  licebat ,  ut  tradit  Plutar. 
in  eorum  inftitutis. 

4  ^irabes  autem.]Diodoras  Siculus 
lib.6.c.  10.  fic  fcribit,  Politia  corum  tri- 
fariam  partita  eft.  Primum  locumfacer- 
dctcs  tenent ,  quibus  adduntur  artifices* 
Secundum  agricolxbabtnt.  Tertiummi- 
lites,  quibus  paflores  adjiciuntur.  Sacer- 
dotes  omniumjunt  duces  :  quibus  &  con- 
trover(iarum)udicia ,  & publicarumre- 
rum  arbitria  permiffafunt.  Rujiici  agrot 
colunt ,  fruHus  omnes  in  commune  confe- 
rentes.  Paflores  tum  ea  qux  ad  facraper- 
tincnt,  tum  reliqu.i  inpublicum,  alia  nu- 
mero,  pondere,  alia  cum  omniferunt  dili- 
gentia.  Kilenimpri-jatum  cu)ufdam  efl, 
domo  atqitt  horto  exceptis.  Milites  pa- 
triam  armis  tutantur  ,  Sacerdotes  ,  ultrd 
rcliquos,  deiiciis  -jacant,  -jitam  ducentel 
mundam  &fumptuofam.Strabo  Iib.  t6. 
non  adeo  longe  a  fin.  dc  Arabia;  divi- 

fione 


Par.-i- 
tiorum 

4pte- 
be)is 

difiin- 
Uio. 

Arctt- 

dcs  pro 

feleni. 


i$>z  Alex,  ab   Alexandro 

bus  faccrdotes  prinii  funt ,  his  addunt  artifices ,  fecundum 
agricola?,  tertium  milites  tenent  locum.  Quam  inftitu- 
tionem  ab  /Egyptiis  oriundam ,  multiin  formandis  urbibus 
&  moribus  inftitucndis  fectati  fuere.  '  Quibus  vero  rebus 
patricii  a  plcbe  feccmebantur ,  pluribus  exemplis  perfpe- 
ctum  eft.  fiquidem  patricii,  &  cjui  nobilitate  praftant, 
cjuique  honefte  geniti  &  liberaliter  educati  erant , *  bullam 
in  pectore ,  '  Iunulas  in  pedibus  habebant.  erant  enim 
4  fibula?  eburnex  corniculantes  inftar  luna».  Quod  a  Nu- 
ma  inftitutum  fcrunt ,  ut  fenatores ,  eorumque  pofteri 
nigris  calceis  lunas  annecterent."  Ab  Arcadibus  deduclum 

utfe 


fione  fic  fcribit ,  Sed  alia  qu.id.mt  divi- 
fione  totam  felicem  regionem  in  quinqnc 
rtvna  partiuntur  ,  quorum  aliud  bellato 
res  ,  &  omnium  prcpv.gnatores  habet : 
aliud  agricultotes  ,  a  quibus  frumentum 
ad  alios  importatur  :  atiud  eos  ,  qui  opifi- 
cia  &  artes  traciant  :  aiiud  myrrbam 
fcrt  :  aliud  tbus. 

i  Quibus  vero  rebus.~\  Ad  Romanos 
redit. 

2  Bullam  in  pec7ore.~\Tlinws  !ib.  5  3 . 
cap.  r.  uA  PrifcoTarquinioomniumpri- 
iko  filium  ,  cum  in  pratextx  annis  occi- 
diffct  hofiem  ,  bulla  aurea  donatum  con- 
fiat :  unde  mos  hulla:  dura-jit  ,  ut  eorum, 
qui  equo  rnciuiffent,filii,  infigne  id  babe- 
rent ,  ctttcri  lorum.  PJutar.  problemat. 
c.  icr.  Afconiusinj.  in  Verrern  aft. 
Simul  cum  prjctext.i  bul/a  fui~bendi  in 
collo  tnfantibus  ingvnuis  folct  aurea,  ii- 
hertinis  fcortea  ,  qv.afi  bullientis  aqux 
finus  communiens  pe&vfque  puetile.  Ma- 
crobiuslib.i.  Saturn.  r.cap.6.  Etvide 
in  noftris  Commentariis  Nobilitatis 
cap.  ult  n.160.  incip.  Svprafiepe. 

5  Lunulas  in  pedibv.s.  ]  Plutar.  probl. 
C.  76.  Ratio  oflendit  longa  dii~lu:atior.e, 
•  Quid  cU  quod  qtti  nobilitate  pr.tftare  -ji- 
dentur,  hmulas  in  calcei 1  ferun:  i  ,An,ut 
dicit  Cafior,  fignum  efi  ejus,  qux  in  Luna 
effe  dicitur  babitationis ,  &  quod  pofi 
mortem  anim.-e  rurfus  Lunam  fubpedibws 
habeant.  <An  quod  ^Arcades  ,  qui  cum 
Euandr*  in  Itdinm  venerunt,  Profelenos 


apjtfllati,  hoc  efi  ,  ^Antelunares,  eo  calcei 
genere  v.terentur.  Omitto  ca:tera  quae 
apud  Plutarchum  legi  poifunt.  Ex  cjuo 
illud  Juven.fatyra  7. 

Et  nobilis  &  generofus 
jLppofitam  nigrx  Lunam  fnbtexit  alu- 
tx. 
Et  Statius  Sylvarum  lib.  5 .  in  Protrc- 
ptico  ad  Crifpinum, 

Genitumfi  curiafenfit 

Primtque  patritia  claufit  vefiigia  Ltt- 
na. 
Martialis  Epigrammatum  lib.2. 
Lunata  nujquam  pellis  &  nufquam  te- 
ga.  * 
Diximus  in  d.  Commentariis  Nobili» 
tatis  ubi  lupra. 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Ego  tamen  apud  Martialem  Z<»« 
nata  pellis  malim  legere.    Rationem 
alibi  reddam. 

MERCERUS. 
4  FibuLt  eburnex.  ]    Q,uod  hic  de 
fibulis  eburneis ,  &  nigris  calceis  fcri- 
bit  Alcxan.  multi  non  probant.  Eam 
controverfiam  aliasnos  favente  Dco 
pro  noftro  modulo  conabimur  expli- 
care  ,  nunc  certe  non  vacat. 
TIRAQUELLUS. 
y   Jlb  A^rcadibus  deduilum  ,  »t  fi 
Profe\enos.~\  Id  eft,  antt  lunam  natos,  ut 
diximus  fupra.  Id  etiam  tradit  Scrvius 
in  lib.  8.  Aneid.  in  enarratione  illius 
loci, 

Sirttiiei 


GENl  ALES  DlES.   LlB.  V.  IpS 

Ut  fe  profelenos  defignarent ,  velut  ampliflimum  teftimo- 
nium  nobilitatis  fcrrent,  quippe  in  calccis  fenatorum  lu- 
nam  adfcripfiiTe ,  centenum  numerum  dcfignavit,  quo 
tunc  fenatores  continebantur.  Ea  enim  bulla ,  aurca  fuifle  B*ll*i 
traditur ,  '  fi<mram  cordis  habens ,  qua  etiam  obfignaiTe 
dicuntur  veteres:  2cum  plebeii  &:  libertini  fcortco  loro 
munircntur:  cjuam  cjuidem  pucri  ingenui ,  J  &  iilorum  qui  wfcw 
i    equo  meruifTent,  filii,  ad  pubcrtatcm  ufque  4iinacum /"«#<•»- 
pmexta  inducbant :   5  illamquc  exafta  pucritia ,  folemni  £%£ 
Fcfto  Laribus  fufpcndebant :  ficut  Romana:  puella*,  pucl- /•«/>/■« 
hrc  rudimentum ,  6  puppas  Vcneri  Argivar :  &  mature  ™"e~ 


Arctdes  ipfum 

deduntjl  -jidifji  Jovem ,  quum  fiepe 

nigrantem 
ts£gida  concuteret  dextra  ,  nymbofque 
eieret. 
Sanc,  i nquit, ttd  illud  allitdit,quod primi 
dicuntur  Io-ji  templa  ficiffe  •  nec  enim 
longc  funt  a   montc  Olympico  :  unde  eos 
dixit  ,  hrj;m-jidijfc  ,  &■  quod  ipfifunt 
v4rcades  <7bejcA>duj*i,id  efl  ,  ante  Lu- 
nam  creati,  ut  Stat.lib.4.  Thebaidos, 
tArcadci  buic  -jeieres ,  ajiris  ,  Lunaque 

priore  t 
^Agmine  fid.tfttis.  — 
Ovidius  Faftorum  lib.  r. 
Ort a  prior  Luna  (defcfi  crcditurilli) 
*/L  magno  tellus  jLrcadc  nomcn  habet  • 
Idem  lib.2. 
^inte  lo-jem  genitum  tcrras  habuijfefe- 
runtttr   ' 
,Arcades,&  Lunagens  priorillafuit. 
Diximus  in  illis  noftris  Commenta- 
xiisNobilitatisc.19.  n.29. 

I  Figuram  cordis  habcns.~\  Macro- 
bius  lib.  r.Saturn.c.6.7v>>»«//»',inquit, 
iicditnt  ingcnuis  puciis  attributum  ,  ttt 
cordisfiguram  in  bulla  ante  peBus  anne- 
Berent :  quam  inijbicirntes ,  itadcmum 
fc  homints  cogitarent,Ji  corde  praiflarent. 
Z  Cum  pleheji  &  libertini  fcorteo  lo- 
ro.~\  Diximus  fupra  in  verbo,  Bullamin 
pecJorc.ex  Plinio,8c  Afconio  Pxdiano. 
Macrob.lib.r.Satur.c.6.  ficicribit,  E.v 
quo  concejjum  ,  ut  iibertinorum  quoque 
filii}qui  ex  jnfl.t  duntaxat  matrefamili.xs 
Tem.   II. 


ejr 
VI  1'0,  Ciimnt, 

naiifiuijfent,  togamprjetextam  &  lorum 
in  coliopro  bullx  decoregcjt.trent.  Ex  quo 
illud  Juven.  fat.  5 .  Vel  nodui  tantum, 
aut  fv;  num  de  paupete  loro. 

3  Et  illorum  qui equo meruiJpnt.~\V\[- 
niusd.l.3  j.  c. r  .&  Macrob.  d.l.T.c.6. 

4.  Unacumpratcxta.]  Macrob.  ubi 
fupra.  Et  Feftus  Pompejus  1.2.  ad  fin. 
dum  dicit  ,  Bullam  aurcam  infigne 
fuifTepuerommprxtextatorum  ,  qux 
dependebat  eis  a  peftore,  ut  fignifica- 
retur  eam  a:tatem  alterius  regendam 
confilio. 

5  lllamquc  exaHapueritia.~\  Perfius 
fat.  <;. 

Bitllaquc  (ItccinBit  laribus  donat.t  pe- 
pendit. 
Huc  quoque  fpeftat  illud  Horatii  Ser- 
monumlibro  r.  fat,  5. 

Don.tffctjamne  catcnam 

Ex  -joto  laribits,  quxrebat. 
,Ad  lares  pucri  gcnerofi  ,  inquitPorphy- 
rion  interpres ,  egrefsipueritix  annos, 
bttllam  auream fufpenderc  confue-jeranty 
ftcut  'jirgincs  ,  renuncianles  -jirginitati^ 
pitppas  dc.t  Veneri  condonabant. 

6  Puppas  VeneriArgi-JX.'  Pcrfius 
fat.  5. 

Kempe  hoc  qucd  Veneri donatx  d-jir- 
ginepuppx. 
Nuptura:  virgines,  ut  diximus  fupra, 
fuas  puppas  Veneri ,  utfelixfauftum- 
que  eflet  matrimonium.confecrabant: 
ut  &  pueri  virilem  togam  fumptur», 
bullaslatibus. 

2*  l  Tr«\* 


Palla- 

di  ojfe- 

rebant. 

Sani- 

tatis 

fimu- 

Ucrum, 


^tihe- 

nien- 

finm 

adole- 

fcen- 

tcs. 


1£4  ALEL  AB   AtEXANDRb 

viro ,  compofitum  capillum  Palladi ,  '  Troezenc  ver6 
puellse  Hippolyto  crincm  confecrabant.  *  In  Sicyonia 
quoque  vyiAcu, ,  hoc  cft: ,  Sanitatis  fimulacrum  fuit ,  cui 
virgines  crines  refecarc ,  &  capillos  dicare  folebant. }  A- 
thenienfes  cum  ex  ephebis  cxceililfent ,  primitias  crinium 
Delphos  defcrcbant:  &  cum  antiquiores  comam  circa 
tempora ,  aut  pofteriorem  crinem  Apollini  &  fluminibus 
tonderent ,  a?vo  fuccedente  Thefeus  antcriorem  capillum 
Delphis  dcdicavit,  undcThefeitonfuraproditacft :  cu- 
jus  exemplo  juvenes,  cum  primum  ex  ephebis  excefiif- 
fent ,  anteriorem  comam  Phcebo  &  i£fculapio  aut  Libero 
obtulere  primitias:  +  poftea  Romani  5  adolefcentes  ma« 

gn* 


T  Trce\ene  -jero  puellx  Hippolyto.  ] 
Faufanias  lib.  2.  ^ipud  Troe\enios,  in- 
quit,  Hippolyto omni  -jitx  tempore facer- 
dos  confecratur ,  eique  facrificia  perfol- 
-juntur  atmua.  Prxterea  &  tale  cjuip- 
piamfitciunt,CuHibet  puellx  ante  nuptiat 
toma  detondetur ,  tempioque  illatam  ipfit 
detonfit  dedicat. 

2  In  Sicyonia.]  Paufanias  in  Co- 
rinthiacis  de  Slcyoniorum  templis  & 
fimulachris  loquens,  Eodem, inqim, 
ferme  h.ibitu  tfl  Hygex  fignum ,  neque 
tnim  illudfacileconfpiciai:Jrelatum  enim 
nndecunque  efi  ,partim  comis  ,  quas  dex 
mulieres  detonderunt ,partim  -jero  Baby- 
ionix  -jeflislaciniis :  qua -jero  cunque  re 
litare  quii  -joluerit ,  eadem  traditum  efl, 
illud  etiam  numenplacari ,  cui  eft  Hyge* 
nomen  (-jaletudinem  bonam  appellamus) 
^ilexanori  -jero  &  Euamerioni,fua  enim 
Cr  ipfis  ftgnafunt. 

5  ^Athenienfis cumex  ephebis.]  Su- 
per  his ,  ufque  ad  ea  verba,  Posiea  Ro- 
tnani ,  vide  omnino  qui  fcripfi  in 
Commentar.  Primigenioruminpra:- 
fat. 

4  PoileaRon-.ani.^SutiorimsinlZc- 
rone,  cap.  12.  fic  fcribit,  Gymnico,  qucd 
in  fiftii  eiUb.it ,  intcr  Buthyfix  appara- 
tum,  barbam  primam  pofuit ,  conditam  in 
auream  pyxidem  ,  0-ptetiofifiimismar- 
garitlsadornatam  Capitolio  confecra-jit  .* 
JMartiaUs  lib.  1.  epigram.  88.  ubiEn- 


colpus ,  Auli  Pudentis  Centurionis 
puer,  Phcebo  confecrat  comam, 
Hos  tibi ,  Phcebe  ,  -jirjet  totos  a  -jertice 
crines 
Encolpus,  domini  Qenturionts  amor  : 
Gratapudens  mcriti  tulerit  cum  prx- 
mia  pili, 
S>uamprimum longas,  Phcebe  ,  recide. 
comas. 
Et  vide  in  di£ta  prairatione  Primige- 
niorum  ubi  fupra.  Dion  in  Nerone, 
Poii  hxc  ceiebra-Sit  fcfla  alterius gcneris^ 
qux  dicuntur  Ju-jenalia :  eapropter  bar- 
bam  ejus ,  qux  tum  primum  rafitfuerat, 
faBafunt:  cu)uspilos  infphxram  auream 
cenjeclos,  Jo-ji  Capitolino  ctnficravit. 
COLERUS. 
*  Dion ,  cum  hoc  Nero  fecit ,  Ju- 
-jenalia  inftituta  tradit.  An  quia  illc* 
die  Juvenes  capillos  ponebant  &  A- 
pollini  confecrabant.Gloflarium  Grae- 
colatinum,  Niav  iopttiju-jenalia. 
MERCERUS. 
5   ^Adolefcentes  magnx  indolis.  ]  Qui- 
buflibet  hoc  videtur  familiarefuifle. 
Videturque  is  mos  inter  privatas  ,  & 
communes  folemnitates  referendus. 
Dies  enim  barbirafkfeftuseratuni- 
cuique ,  &  folennis.   Vide  Lipfium  in 
14.  Annal.  Taciti.  Confecrabant  au- 
tem  diis  fuis  vel  barbam,vel  capillum. 
Idque  vel  cum  primum  tonderenr ,  ut 
fomfle  Nero ,  qui  apud  Sueton.  bar- 
bam 


GenialesDies.  Lib.  V.  19? 

gna?  indolis ,  prima?  lanuginis  barbam  diis  confccrare  u-  B»i* 
furparunt.  Et  cum  primo  Romani  civcsfinetunicisfola  J™X 
to"a  amicxi  forent,  poftea  fubftriclas  brevefque  tunicas  i*t*. 
citra  humerum  definentes  habuere.  Talares  vero  &  ma- 
nicatas  (quas  Gra?ci  chirodotas  vocant)autdifcin<ftasin- 
duere,  pro  flagitio  fuit,  'quod  eratbarbaris  proprium,  j^^ 
talares  ferre  &  manicatastunicas.  Ideo/EmylianusPauii, ;,,,,,. 
filius,  P.  Sulpirio  Gallo ,  quodtunicis  manustotasope- 
rientibus  uterctur:  c&  Ciccro  Vcrri,  quod  cum  talari 
tunica  &  palliopurpureoincederet,  ut  prabrum  objccta- 
vit.  '  Qpx  quidemtunicatogategcbatur,  fspiuspratcwta. 
♦Cato  vcro  fcnior  cum  tunica  line  manicis  per  hyemcn  in- 

ccflit : 


bamprimam  pofuit ,  conditainque  in 
auream  pyxidem ,  &  preriofuGmis 
margaritisadorrat.i.n^CJapnolinofut 
cmendavit  LipfiusJ  *•  1  inCapitolio 
r/ut  alii )  confecra v  t.  Et  Tr  malcio  Pe- 
tronianus  Ln  po  ticu  armarium  lia- 
buitinangnlo,  incuiusiduula  arcs 
pofiti.&Venerisfignum  marmoreum, 
&pyxisaureanon;>'ifilla ,  inq.'a  bar- 
bam  ipfius  conditam  efle  dicebant, 
Diis  nimirum  ;llis facratam.  Vel  mul- 
toante  aliqua  de  caufla  barbam ,  aut 
capillum  alicui  Deofacrabant,  deinde 
tondebant ,  cum  rei  voti  fafti  eflent, 
aut  cum  tondendi  legitimum  tcmpus 
adveniflet.  Tertull.  de  anima:  _Q«« 
rxm  exinde  aut  totum  filii  caj>ut  reatui  vo- 
'jet,  aut  ali/juem  excipit  crinem,  aut  tota 
novacula  proficat ,  aut  facrificio  oblivat , 
4ut  facro  obfiinat  ,pro  privata,  autpubli- 
ca  devotione  ? 

I  Qutd  erat  Barbaris  prcprium.~\Ko- 
mtt  hx  tunicac  pueris  meritoriis,  &  ci 
natdis  peculiares  erant.  Ideo  qui  iis 
utebantur ,  parum  pudici  habebantur, 
&  Veneridicati.  Plaut.  Poenulo:  Quu 
hic  homo  eji  cum  tunicis  lonzis,  quafi  puer 
Cauponius?  Et  paulopoft:  Sane  htc^e- 
nus  mulierofum  efl ,  tunicisdemifiitiis. 
Et  apud  cundem  Menoechmus  ex  eo  (e 
cinxdum  vocari  arguit ,  quia  diceretur 
induifle  pallam  ,  quar  «attalaris. 


T  I  R  A  QU  E L L  U  S. 

2  Et  Cicero.]  In  Verrema£t.6.  hoc 
in  Verrereprehendit,quod  Imperator 
populi  Rom.  qui  ca:fis  victimispalu- 
datus  ex  urbe  exifler ,  in  provincia  tua 
non  modo  fine  paludamento ,  fed  et- 
iamcum  tunica  pulla,quae  infimiple- 
bis  &  artificum  propria  eft  ,  in  publi- 
cum  prodiret.Valerius  Maximus  lib.  r. 
cap.  6.  in  mali  ominis  numero  pofuir, 
quod  M.  Craflo ,  qui  a  Parthis  ciftis 
eft  ,  pullum  paludamentum  fit  tradi- 
tum ,  cum  inprxliumexeuntibusal- 
bum  aut  purpureum  dari  foleret. 

$  XW auidem  tunica.]Budxus  in  1. 
ult.  de  Senator.  Tunica  autem,  inquir, 
vefii-s  efi ,  cui  toga fuperinduitur :  noflri 
fericum  velfetam  vocant  lingua  vernacu- 
Lt,  citatque  Quintil.  lib.  ir.cap.  ulr. 
Nonius  Marcellus  ubi  de  generibus 
veftimentorum  ,  Vrstexta,  ait,  infi^ne 
Rom.  quodfupra  tunicas  honorati  quique 
fumunt.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Tertullianus  de  Pallio,ubi veflcm 
Punicam  cfle  aflerit.  Ut  ex  Plauto  quo- 
que  Iicet  intelligere ,  Pinulo.  Ennius 
apud  Nonium  Carrhaginenfesvocar, 
Tunicatam  \uventutem. 

TIRAQUELLUS. 

4  Cato  vero  finior.]  Plutarchus  in 

Catone  Ccnibrio,  Cumautem,  inquit, 

11  i  dirmm 


t\omu!i 
&  C.<- 

tt.il  ,'i 
flatux 

togatX 

fint  tu- 

'liciS. 


Inte- 
rkU. 

Subu- 

cr.la. 

J.idu- 
fux. 
Pr<£- 
tc.xt.t. 


196  Alex.  abAlexandro 

ceilit: '  &  Junior  nudis  pcdibus ,  vcfte  fufca  &  fine  tlinica 
fola  toga  accinctus,  jus  in  foro  dixit.  Idque  exveterc 
inftitutoufurparunt ,  quod  :  Romuli  flatua?  &  Camilliin 
Capitolio  &  rofhis  togata  fine  tunicis  erant : ■  Aurelianus 
tamen  C&lar  manicatas  &albastunicasexprovinciisdi- 
vcrfis  ,  congiarium  populo  dedilVe  fcrtur.  4  Fuitque  is 
corporis  habitus  non  munditiis  cultus ,  fcd  viiilis ,  in  cjuo 
pcrfona*  dccor ,  cv  multa  majcftas  incrat :  5  intra  tunicam 
vcro  interula,  quam  fubuculam  dixere,  carni  proxima, 
asque  a  viris  &  mulieribus  nullo  difcrimine  fumcbatur. 
Nam  poftquam  binas  tunicasRomanihaberecceperunt, 
<  Varro  ait  intcriorem  inflituiffe  vocare  fubuculam ,  &  in- 
dufiam.  7  Prartextam  vcro  fupra  tunicam  quifque  hono- 
ratus  &  nobilis  habcbat ,  quam  quidem 3  pucri  patricii  ali- 

quando 


dwmm  ftverierttur ,  hyeme  tjuidcm  tu- 
nic.t,  dcmpti<trr:anic:s  ,induti:m  ,  ajlate 
z-ei-o  tmditm ,  laboie  cum  ferMjcerfare, 
tjuitus  cum  jiderefoiiium  ,  ecdempane, 
eodemque  viao  -jcfii. 

i  Et  Junior.~\  Plutarchus  Catonis 
Llticenfislaborum  tokiantiam  defcri- 
bens,  Omnibus,  inquit,  .ctatisjuit  mcri- 
l:u  fe  oppofuit ,  utpote  improbis  &■  d  tjui- 
lu>  co/iti.m.t -vi.t  eundttm  ctnjebat.  lta- 
ffttc  cui/i  c.ctciis  honiinibm purpurcam  i'e- 
l'.i  .,1  ftitratain  murice  ,  attjue  rutili  colo- 
t ts, piact i e i'ideitt ,  ipfefufcam gerebat : 
inttidum  vere  nudis  pedibtts  &  abfcjue 
tumca  iii  pitblicum  prodibat  ,  nonglnriam 
alitjHam  cx  hac  novitate  captans  ,  fed 
ftipjf.m  itf]ittfacii ,is t,bjccenis rebtn dun- 
ttxat  cubcjccre  :  cxiera  lero,  ut  iznobi- 
li.t,  ashenuu  i. 

z  Romuliflatun  &  CamifJi.]Vl\nius 
lib.  54.  e.  6. 

5  .'luidi.v.ns.']  Flav.  Vopifcus  in 
vita  illiusadfin.  fic fcribit ,  Sciendr.m 
tamcn  ,  co::ri.tii.i  illttm  ter  dedijfe.:  do- 
V.tJJe  ctiam  pop.  Rcmano  tu»it.is  albfU 
manicat.ts  cx  dheijis provincin  ,  &•  li- 
nias  .Apl)i  as  att/ite  u£gyptuu puras. 

4  Fuitcjue  is  corporishabitHs.~\  Vo- 
piilus  in  codem  Aureliano. 

5  irttra  tunicam  vero  internla.  ]  Vide 


omnino  noftras  leges  Connubialcs 
gloll.l.j.  intcr  omatnenta  muliebria, 
ubi  de  inte ,  uta ,  atque  etiam  de  fubu- 
culaloquoi. 

6  famJ]  Lib.  1.  de  vita  populi 
Romani,  ubi  illum  citat  Nonius  Mar- 
cellus  in  generibus  veftimentorum. 

7  Pratextam  w;c.]  Afconius  Pe- 
dianus  in  5.  in  Verrem a&ione ,  fic 
fcribit,  Pra-textam  fuiiTe  honeftiorum, 
togam  viliorum  :  communem  etiam 
fuifle  habitum  2c  marium  <k  fcemina- 
rutn.  Fuifle  quoque  Regum  docet  Pli- 
nius  lib.  8.  cap.  48.  &  prxtoium.  Plu- 
tarchus  in  Pompejo,  dum  dicit  Prxto- 
res  duos  Scxtilium  &  Kelinum  in  ipfis 
prxtextis  cum  miniftrisliftoribufque, 
ac  c.xteris  ejus  magiftratus  infignibus, 
captivos  abdu&os  fiiifle.  Hic  vide 
omnino  Macrobium  lib.  1.  Satuina- 
Iium  cap.  6.  ubi  pixtextx  originem  & 
quomodo  ufurpari  cceperit  a  pueris, 
lcribit. 

8  Pueri  patricii  alitjuando  purpu- 
ream.~\  Nam  foli patricii  purpura  ute- 
luntur,  ut  fcribit  Plinius  lib.  9.  c.  36. 
Diftinguitabequitecuiiam,  diisad- 
vocatur  placandis,  omnemque  veftem 
illuminat,  intiiumphali  mifcetuiau- 
ro.  Scd  de  hoc  vide  >  qux  fcripfi  io 

Commen- 


Geni  ales  D  ies.  Lib.  V.  197 

cjuando purpuream induebant.Inde enim  prima commen-  rp-> 
datio  ineuntis  statis ,  &  fpecimen  virtutis  habcri  cceptum/'" 
1  Libcrtinis  autem  &  peregrinis,  cum  quibus  nulla  cflct  nc- 
ccffitudo,   aut  conjunclio  fanguinis,  pra?texta  uti  olim 
nonliccbat:  poftaliquotverotempora,  utlibcrtinorum 
filii  illa  uterentur,ufus  obtinuit. ;  Quam  quidem  purpuram 
mn^no  honori  patriciis  fuiffc  acccpimus.  Erat  cnim  pro 
majcftate  in  pueritia,  maximeque  patricium  ordincm  a 
plcbe  dividebat:  namquc  patriciis  Tyria?  muricispurpu- 
ra  dabatur,  cum  equefter  ordo  &  plcbcjus '  purpuram  non 
inducrent,cujus  ufum  antiquiffimum 4  Plinius  notavit.  Se- 
quutis  inde  temporibus ,  ad  tantum  faftigium  devenit ,  ut 
*CatoniUticenfi  ludos  in  veftc  purpurea  fpectandifacultas  ^ 
a  fcnatu  pro  fummo  honoris  gradu  tributa  fit.  6  Tribuno  mntm 
enim  plcbis, 7  vel  plcbcjo  homini  purpuram  inducrc,  nul-  &P1? 

li  crat  vtjits. 


Commentariis  Nobilitatis ,  cap.  37. 
eodemque  ult.  num.  160.  incip.  Supra 
ftpc. 

I  Libcrtini*  antem.  ]  H.vc  llfque  ad 
verfic.  Chtam  cjuidem  ,  funt  Macrobii, 
ubi  nupercitavimus. 

2,  XJrt.fr»   <]uidcmpK)pHr<tm.~\   Stipra 
in  verbo,  Pneripatricit  alitj. 
MERCERUS. 

3  Purpur.tmnonuiducrcnt.\  Verum 
lioceft,  fi  hoc  intelligatur  de  toga  pri- 
tcxta ,  vcl  penula ,  vel  alia  veftc  exte- 
riori.  Alioqui  Equitcs  folebant  gcftare 
anguftum clavum.ut  fenatorcs  latum. 
Hi  vero  clavi  fiuc  dubio  purpurei  e- 
rant.  Et  horum  clavorumufum  non 
abftulit  Auguftus,  etfi  primus  apud 
Dionem  lib.  49.  vetuit  purpuram  ge- 
ftare,  nifi  eflent  fenatores ,  qui  in  ma- 
giftratu  erant.  Quin  potius  liberos  fe- 
natorum  quo  celerius  reipub.afliaelce- 
rcnt ,  protinus  virili  togatlatumcla- 
vum  inducere  permifit.  Cujufmodi 
clavorum  formam  vulgus  non  fatis 
aflequitur.  Acro  in  Satyr.  5.  lib.  1.H0- 
rat.  Lntus  cla-.tu,  inquit ,  colbbion  Grd.ce 
tiiccbatur  -.cftit,  qux  kdpeHut  magifra- 
tuum  extendebatur,  informam  lati  cl.r.i, 

Unde  H0r.1t.  eadera  Saryra  L.ttum  di- 


miftpcHore cla:um.  Hujus  formx  du- 
bito  an  fuerit  illa  mappa  latidavia, 
quamTrimalcio  retronianuscirca  o- 
ncratas  vefte  cervicesimmifit ,  fim- 
briis  hinc  atque  illinc  pendcntibus. 
Formam  illam  laticlavi  agnofccbant 
majores  nofiri  in  folcmnioribus  ve- 
ftibusequitum  ,  &  r.obiliorum.  Ag- 
nofcas  etiam  licct  in  illa  vefte ,  quam 
pellibus  candidis  ornatam  ,  Rectorcs 
Academia:  Parifienfis  immittunt  tu- 
nic.v,  vel  fi  mavis  Cappa:  fu.r  Rccto- 
rix.  Agnofcas  ctiam  in  vcftibus  re- 
giis  in  Epifcop.  Abbat.  &  quibufdain 
monacliis.  Nili  quod  in  hisatte.vitur 
cucullus ,  quem  Romana  colobia  ne- 
fciebant. 

T  I  R  A  Qjl  E  L  L 11  S. 

4  PlmitM  not.i-.it.]  Lib.  fcilicct 9. 
cap.  J9. 

5  Catoni  Vticenf.  ]  Pltttarchus  in 
vitaillius. 

6  T.ibur.o  cnim  pJcbi?.]  Plutarchus 
Problem.  cap.  8r.  ubi  qtfierit  quarc 
Tribunus  purpuram  non  portat ,  cum 
cxteri  magiftratus purpurati  inccdant. 
Cujus  rci  multas  rationesfubjungit, 
quas  ille  qui  voler,  videbit. 

7  Fel plcbejo.]  Jam  iddiftumeft. 

N  ;  1  Pi<sci- 


*Pur- 
fur* 

f.ebe- 


198  Alex.  abAlexandro 

li  erat  fas.  Hi  enim  penulis  brevi  villo .,  '  precipue  pluvio 
tempore ,  :  aut  lacerna  utcbantur :  quippe  veftis  tribuni 
plebis  plebejorumcjiie  ?  pcnula  plerunque  ruit , 4  iicut  fagi, 
^endromis,  &  "cuculli.  7Erant  enim  frigoribus  apti, 
8  cjuibus  impcratorcs  uti  non  decebat ,  9  tametfi  legamus 
Caligulam  depictas  penulas  fa?pe  induifle.  Etplebejam 
purpuram  diftinftam  a  patricia  in  ufu  fuiffc :  erat  enim 
fufca  &  obfoleta ,  non  murice  &  cocco ,  fed  herbarum 
fuccis  infccta.  I0  Eadcm  vero  penula  fenatorcs  plerunque 
ufos  foris  invenimus :  intra  urbem  vero  non  licuit ,  donec 
Alexander  imperator  dumxtaticonfultumvoluit,  utfe- 
natores  ingravcfcenti  setate  intra  urbem  penulis  uterentur, 


1  Pracipue  plwjio  temfttre.  ]  Spartia- 
nus  enim  in  Adriano  fcribit ,  Tribu- 
nospkbis  pluvia:temporepenulisuti 
iblere.  Notum  eft  autemilludQuin- 
tiliani  lib.  6-  cap.  4.  Galba  penulam  ro- 
gantiresbondit ,  Konfluit ,  noneflopus 
tibi :  fipluit  ego  utar.  Sed  hic  omnino 
vidc  noftras  leges  Connubiales ,  1.  3 . 
inter  veftimenta  muliebria. 

2  ^Aut lacerna.]  Vide  infra  in  ver- 
bo,  Supra  quam  multilacernas. 

MERCERUS. 

5  *Pe>iula plerumquefuit.)  Hocin-j 
tcliige  poft  corruptos  mores ,  &  ever- 
fam  libertatem.  Narn  ante,  toga  com- 
niune  Romanorum  erat  indumen- 
tum.Certe  etiam  Spartianus  in  Adria- 
no  ,  Penulis ,  inquit,  Tiibuniplebisplu- 
5>i*  temporentifolcbant,  Imperatores  au- 
tem  nunquam.lndc  hiclocus  exfcriptus 
cft. 

TIRAQUELLUS. 

4  Sicutfigi.]  Quid  fagus  fit  vel  fa- 
gum  &  quomm  fit  veftis ,  difccs  ex 
Cic.  Philip.  8.  &  iterum  14.  Suetonio 
in  a  ugufto ,  c  26.  &  in  Othone  c.  2. 
&N>nio  Marcello,  quoloco  traftat 
de  genere  veftimentorum ,  &  vide  in- 
fra. 

<;  Endromis.~\  De  Endromide  vide 
dift.  noftras  lcges  Connubiales  ,  ubi 
fupra  &  infra  inverbo,  Sicntendro- 


legem 
c  o  l  e  r  u  s. 

Endromis. ]  Hinc  Endromidatus  apud 
Sidonium  kgitur  lib.  2.  Epigr.  id  eft, 
Endromide  indutus.  Turnebusinter- 
pretatur  veftem  gymnafticam  illo  ver- 
fu  Juvcnalis : 
Endromidai  Tyrias  &  famineum  cera- 
ma. 
Glofia:  Gaufarus  hSfo/j.ie.  lego  Gaufa- 
pM.  Eadem  funt  Trechedipna. 
TIRAQUELLUS. 

6  CucuM.]  Vide  infra  in  verbo,  c> 
cucnlli. 

7  Erant  enim  figoribus  apti.  ]  Ex  quo 
illud  Horatii  Epiftol.  lib.  r.  epift.  u. 
ad  Bullatium, 

lncohtmi  Rhodos  gr  'Mitylene  pulchra 

facit,  quod 
Pcmda  fiflitio,  campeflrc  nhalibus  au- 

riti 
*Per  brumam  Tiberis,  Sextili  menfe  ca~ 

tntnm. 

8  S>uilus  lmperatores.~\RXius  Spar- 
tianusin  Adriano. 

9  Tametft  lei/tmus  Caligulam.~}  Sue- 
tonius  in  vita  illius,  cap.  72.  Sape,  in- 
quit,  depiclas  ,  gemmatafijue  indw.us  pe- 
nulas,  manuleatus  £r  armill atusin  pu- 
blkum  prodfiit ,  aliquandofericatus  & 
cycladatus. 

ro  Eademveropenu!a.~}Idu((]uead 
verfic.  Sicut  endromis ,  eftLampridii 
in  vita  Alexandri  imperatoris. 

I  Sicut 


GenialesDies.  Lib.  V.  195? 

legcm  promulgaffe  dicitur,  cjuas  fupra  tunicam  induebant, 
quo  effent  villi  groflioris:  '  ficut  endromislongiorivil-f«^e- 
lo,  pinguis  &  craffa,  in  frigoribus  a  divitibus  ufurpata. mM' 
2  Quam  quidem  pra?textam  ad  virilem  a?tatem  pucros  dc-  T°gA 
fcrre  licuit ;  3  poft  pubcrtatem  vero  in  feptimo  Sc  dccimo  q"*a;e 
statis  anno ,  dimiffa  pnrtexta , *  togam  induebant ,  5  ali-/«»w*- 
quando  puram  "  nivei  candoiis ,  7  qua;  virilis  dicta   eft.  *" 

Eam 


1  Sicutendromis.~l  ExMartialcI.4. 
epig.  19.  &  videfuprain  verbo,  En- 
dromis,&c  infra. 

2  Quam  quidempratextam.]  Vide 
infra  in  verbo,  _£W -jiritis.  Pueritia ex 
ccnfione  ServiiTullii  16.  annoflnie- 
batur,  puerique  cfleexiftimabantur, 
cjui  minores  eflent  annis  feptemde- 
cim. 

5   Pofi  pubcrtatem  vero.]  Macrob. 
libro  1.  cap.  6.  Ovid.  vide  infraibi, 
£luamfeflafolcmnique  die. 
COLERUS. 

4  Togaminduebant.]  DcTogavide 
Sigonium  5.  dejudiciis.  19. 

TIRAQUELLUS. 

5  lAliqua/idopuram.^Ciceto  ad  At- 
ticum  lib.  5.  epift.  21.  qux  omnium 
cft  107.  Ego  cum Laodiceam -jenero ,  .£>. 
Fr.ttris  tuifilio  togam  puram  \ubcbo  dati. 
&  lib.  6.  epift.  1.  X^  togampuram  Libe- 
ralibus  cogitabam  dat  c .  Etlib.  7.  Ep.  8. 
omnium  r  16.  Habebamus  autcm  1»  ma- 
»:bus  ^intonii  concionem  habitam  10. 
Qalend.  in  qtta  erat  accufttio  Pompeji  uf- 
ijue  a  togapura,  id  efl  ,  abejustjroci- 
nio.  &  iterum  lib.  9.  Epift.  ult.  in  pr. 
Ego  mto  Ciceroni ,  qucniam  Roma  care- 
tnus  ,  .Arpini  poo/Jimum  ,  togam  puram 
dedi.  Pliniuslib.  8.  cap.48.  Tanaquit 
]>rima  tcxit  rcclam  tunicam  ,  quafimul 
cnm  toga  puratyrones  induuntur  no-jxque 
iiupta:  Ex  poetis  Catullus  ad  Mallium, 
cpig.  63. 

Tempore  qvoprimum  -jcflismihi  tradi- 
tapura  efl : 
JucuntlHm  cum  Atasflorida  'jer  age- 
ret. 
Lucanus  in  principiolibrifeptirru. : 
«—  Pttr*  vtnertibhis  *$ne 


£*H.xm  cuniis  ornante  toga. 

Id  eft  ,  nec  pifta,  nec  triumpliali,  nec 
pmexta.  Toga  virilis  etiam  pura  dicc- 
batur ,  hoc  eft  nullo  purpura:  pra^cxtu 
diftin&a. 

6  tii-jei  candorit.']    Hinc  candidus 
umbo  di&us  eft  Perfio  fat.  5 . 

Cntn  blandi  comitcs ,  totaque  impune 
fuburra 

Permifit  (barfijfe  octdos  )am  candidits 
umbo. 
Nam  ibi  interpretes,  Vcftis  puraSc 
candida ,  quam  adolefccntes  tyroa- 
nii  die  induebant,  qux  a  forma  um- 
bonis  &  clypei  (qui  rotundus  cflc  fo- 
let)  llmbo  dicitur.  Hanc  Ciceroap- 
peilat  togampuram.  Scribitcnim  ad 
Atticum  (ut  jamdiximusj  intyroci- 
nio  filii  Ciceronis ,  togam  illi  purain 
dcdifle  Arpini.  Vel  umbo  vcftis  hujuf- 
modi  appcllatur  :  quia  lit  velut  umbo- 
nis  &  clypei  loco ,  advcrfus  acerbiores, 
&  graviorcs  pidagogorum  reprehen- 
llones  cccaftigationcs.  VidcCxlium 
Rhodiginum  libro  14.  cap.  16.  Scd 
huc  fpe&are  poteft,quod  Martialis  to- 
gam  niveam  vocatlib.  1.  epig.  1  i4.ad 
Attalum , 

Sordida  cum  tibifit,  -jcrnm  tamen,  At  - 
talc,  dicit 
Quifijuis  te  ni-jcam  dicit  haberc  tt- 
gam. 

7  Qux  -jirilii  diSacft.]  Ciccroin 
Ladio.  HoratiusCarm.  lib.i.  Ode  36. 

Memor 

^Acla:  nonalio  RegepMertia', 

Mutatxque  ftmul  tog*. 

Pueitia:  ibi  dicit,  pto />««■»>/>,  per  tyn- 

copam.  Nam,  ut fcribunt  ibi intcrpre • 

tcs,  adokfcentcs  dcpofita  prxtexta, 

V.  4  tojniw 


aoo  Alex.  abAlexandro 

3Eam  tamenin  quarto  &  vigcfimo  a  multis  fumptam  com- 
perimus,fe;pius  in  decimoquinto,&  fextoac  dccimo.Quip- 
pe?Auguftus  Octavius  annorum  fedecim,&  !Cajus  Ca?far 
in  undevigefimo.  4Nero  autem  vix  pubefcens ,  togam 
virilem  fumpfit  ante  tempus ,  quo  maturus  impcrio  vide- 
retur.  Divus  quoque  'Antoninus  Philofophus,  &  cx  Cx- 
faribus  complurcs ,  in  quintodecimo  virilem  dcfumpfcre 
togam  ,  tunc  cumpra?ceps&lubricajuvcnuma?tas  vide- 
batur.  Quam  fupra  pratextam  nonnunquamPatriciifu- 
mcbant ,  6  cum  plebeji ,  fine  pretexta ,  fimplici  toga  ami- 
cirentur :  quippe  togaerat  plebejorum ,  &  infimi  ordinis, 
pra;texta  honePcorum  &  nobilium,  7  Quod  etiam  circa 

mulie- 


togam  accipiebant  virilem.  Seneca  li- 
broepift.  l.Tenes  tttique  memoriaquan- 
tttm  g.mdiumfenferis ,  cumprxtextapo- 
ftta,fumpfifli  <-jirilem  togam,&  inforum 
deduciu*  es.  Et  de  hac  toga  viriliLi- 
vius  j.  Decad.  lib.  6.  ubi  loquiturde 
P.Cornelio  Scipione.,  Ad  batc,  inquit, 
jam  inde  ab  initioprtfparans  animos  ,  ex 
quo  togam  virilem  fumpfit ,nullo die prius 
nullam  publicam  privatamque  rem  cgit, 
tjuam  in  C.tpitolium  iret.Su.ct.  in  Augn- 
fto,  c.  94.  &  in  Claudio ,  c.  z.  Lam- 
pridius  in  Commodo,  Apulejus  Apol. 
2.  non  femel,  &  omnes  ubique. 

1  E-tm  tamen ,  cjty.J  Hoc  probat 
exemplis  fequentibus. 

2  Quippe  ^iugujius.']  Suetoniusin 
vita  illius  ,  c.  8.  "i)uadrimui  patrem  a- 
tnifit :  duodecimum  annum  agens  aviam 
Juliam  defunHampro  concione  laudavit. 
jQuadrienmo  pojl  -jirili  toga  fumpta  , 
militaribufque  donis  triumpho  Qaf.tris 
~rf.fricano  donatus  cfl  :  quanquam  expers 
billi  propter  Atatem. 

\  C.  Cxfitr.~)  Suetonius  in  Caligula 
C.  10.  Quam  difunctam  pr&textattts  et- 
iam  tunt,  pro  rrflris  laud.nit :  tranfiitqitc 
ad  tAntoniam  aviam ,  &  unde-jigeftmo 
tttatis  anno  accitus  Capre.ti  a  Tiberio, 
■uno  atque  eodem  die  togam/umpfit  ,  bar- 
bamque  pofuit ,  fine  ullo  bonore  ,  qualis 
cmtigerat tjrocimo  fiatrut» e')Hs,  * 


COLERUS. 

*  Vide  Tiberium  Sueton.  c.  54. 
T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

4  "Keroautem  vixpubefcens.']  Cor- 
nelius  Tacitus  lib.  12.  T.  L.  Claudi» 
quintum  ,  Ser.  Corn.  O/fito  Cofif.  virilis 
toga  tieroni  maturata  ,  quo  capeffendx 
reipubl.  babiiis  videretur.  Et  Cxfar  adu- 
lationibus  Senattts  ccfiit,  ut  vicefimo  xta- 
tis  anno  confulatitm  ticroiniret:  atqtte 
interim  defign.itusproctmful.vre  imperium 
extra  urbem  baberct ,  acprinceps  jttven- 
tutis  appellaretur. 

5  Jintonmus  Pbilofopbus.  ]  Julius 
Capitolinus  in  vita  illius,  Firilemto- 
gam  fumpfit  quintodecimo  xtatis  anno, 
flatimque  ei  L.  Cejomi  Commodi  filia  dc- 
fponfata  eji  ,  e x  .Adriani  voluntate.  tiec 
multo  pofl  prffeBus  Latinarumferiarum 
fitit. 

6  Cump\ebt\i.~\  Id  jam  fupra  dixi- 
mus  ex  Afconio  j .  in  Verrem  aft. 

7  jQuod  etiam  circa  mttliercs.  J  Alco- 
nius  ubt  fupra,2cServiusinl.i.Aneid. 
eo  loco, 

Rom.mos  rernm  dominos  gentemqueto- 
gatam. 
Eene,  inquit,  togatam  :  quia  omnit  fexut 
&  conditio  toift  utebatttr ,  &  Nonius 
Marcellus  Afranii  aucltoritate,  &  dixi- 
mus  in  noftris  legibus  Connubial.l. $. 
inter  veftiiaenta  mulLebria. 

1  Sicttt 


GENT  ALE  S  D  I  ES.    LlB.  V.  *0I 

mnlicres  fervabatur.  Nam  togapnfcisfeculisinuuipfO-  Toga 
mifcuo  tam  virorum  quain  mulierum  ,  no&urnumque  ac  v*{^ 
diurnum  indumentum  firit,  *  ficut  palliolum  &  pehula,'/''**^ 
poftca  vero  illam  diftinxcrc.   '  Qjjam  fefta  folemnique  JJJJji 
die  ,  ampliflimo  cultu  &:  apparatumagnirico  probi  adolcf- 
ccntes  fumerc  folcbant,   pra?cipue  Bacchanaiibus  FeftisB*^ 
menfc  Martio ,  quibus  dicbus  fumcrc  virilcm  togam  iri "     , . 
religione  fuit , '  qua  fignabatur  libcrioris  vita?  pucris  facul-  virith 
tatem  dari.4Potcntiores  &  infigncs  nobilitatc  &  honoribus^""^' 
etiam  purpuream  cum  frcqucnti  comitatu T  apud  delubfa 
dcorum  inducbant/  indcque  in  forum  cxccpti,folcrnni  of- 
ficio  dcduccbantur.  7  Tcnuiorcs  ctiam  arcfhm  induxcrc  T°sa 

a>  tla. 

togam : 


1  Sicut  palliolum  &  penula.']  lllpia- 
nus  Jurifconfultus  in  /.  -jeftis.  §.  com- 
tntmia  funt.  Jf.  de  auro  &  ttrgento  lcga. 
fcribit  pallium  &  pcnuLnn  communia 
efle  yiiotum &  mulicrtim.  VTerumin 
§.  virilia  funt ,  ejufdem  1.  ponit  inter 
virilia.  Sed  vide  di&as  noftrasleges 
Connubiales,  ubi  fupra  in  Palliolo  & 
penula. 

2  Quam  fifta  folemniqttc  dic. "]  Ad 
togam  refertur,  &  id  cft  Ovidii  lib.  5 . 
Faftorum  , 

Reftat ,  ut  in-jcniam ,  quare  toga  iibcra 

dctur, 
Luciferis  puerii  candide  B.icchc  tuis: 
Si-je  tjucd  ipfe  puerfemper  juvaujqne 
1'iderii, 
Et  mcdia  eft  .tt.ts  inter  utrumque  tili. 
Sett  quia  tupater  cs,p.\tres  fua  pignora 
natos 
Commcndant  curx  numinibufquc  tttis. 
She  quod  es  liler  ,  -jeftis  qmque  libera 
fer  te 
Sumitur,  &  -jit.t  liberioris  itcr. 
^An  quia  cum  colere/it  prifa ftudioftus 
agrot, 
Etfacerctpatrio  rm  e  Sen.it or  opus. 
Et  capuet  fafces  *  curvo  Confuiara- 
tio, 
Tiecciimen  duras  effit  halcre  manus. 
5    0**  ftgnabatur  liberioris  -jit.t.  ] 
Ovidius  ubi  fupra,  &  lib.  4.  dc  Tlifti- 
biis  cleg.  9. 


lnterea  tacito  paffu  labt  ntibus  annis, 
Liberior  fiatri  fumpta  mih.que  tog* 
eft. 
Et  Statius  Sylvarum  lib.  5.  fylva  2. 
Siucm  110/1  cernanpit  puies  ejjtana  nt- 

-J.tquC 
I.ibcrt.v prcfcrata  toga'. 
Propertiuslib.  4.  eleg.  1. 
Mox  ubi  bulla  rudi  dtmijpt  cl~l  aurta 
cdlo, 
Mdirit  &  tnte  deosliberafumpta  tt- 

£* 

4  Votentiores.  ]    Macrob.  d.  lib.  Sa- 

tumal.  1.  cap.6-  I.ibcrtinis  vero  nullo 
jurc  uti  prxtextis  liccbat.ac  multo  mi- 
nus  pcregrinis,  quibus  nulla  cflet  cum 
Romanis  neceflitudo -.  fcd  poftea  li- 
bertinorum  quoque  filiis  pratexta 
conceflaeft. 

5  ^Apttd  delubra  deorttm.  ]  Id  tli- 
dum  eft  ill  verbo,  Quamfeftafilemni- 
que. 

6  Indequeinforumexcepti.]  Seneca 
lib.  epift.  adLucil.  1.  cujus  vcrbaad- 
duximus  fupra  inverbo,  Qua-jirilu 
dicla  eft. 

7  Tenuinres  e tiam.  ]  Ad  quod  tefpi- 
cit  illud  Horatii  cpiftol.  lib.  1 .  cp.  1 8. 
adLollium  2. 

.  /1  tla  decet  fanum  comitem  toga. 
Utebantur  laxioribus  ckampiioribus 
togis  divites,  quam  tenucs  homincs, 
ut  idetu  Horatius  Ode  4.  Epodon , 

ft   $  ridefne 


Wela 
fre  te  • 

Toga 

tum 

fur- 

pura. 

Gcr- 

rnani. 

Cre- 

tenfies, 

Bithy 

m. 

Pen- 

tici. 

***&■ 


202,  Alex.  abAlexandro 

togam  :  nam  pro  opibus  veteres ,  magnas  &  parvas  ha- 
buerunt. '  Claudius  tamen  Ca:far  toga  virili,die,fine  appa- 
ratu  autfolemni  ofricio,  in  Capitolium  dcduci  voluit.Supra 
tunicam  vero  vela  pro  togis  induifle ,  animi  ruit  imbellis 
&  enervati.  :  Ea  quidem  toga,  cui  purpura  pra?texebatur, 
illis  tantum  dari  alfucrat ,  quorum  patres  magiftratus  cu- 
rules  &  infignes  geflerant  honorcs.  ?  Namquehic  primus 
juventa?  &  bona:  indolis  habitus  eft  honos,  omenque  futu- 
ix  virtutis ,  &  magni  nominis  arftimabatur. 4  Gerjnani  ve- 
ro  in  primis  experimentis  framea  &  fcuto  adolefcentes  ex- 
ornabant :  illinc  enim  commendationcm  ineuntis  adole- 
fcentia?  aufpicabantur. s  Cretenfibus  militaris  ftola ,  his  8c 
patera.  Bithynis  &  Ponticis ,  focci  &  pallium.  Argivis 
pueris  deferre  clypcum ,  infigne  munus ,  &  primum  decus 
adolefcentia?  cenfebatur.  6Eam  vero  togam  extremam 

indue- 


Videfine  fitcram,  metientc  te,  -jiam 

Cum  bis  ter  uinarum  toga, 
Ut  ora  -jertat,  buc  CS"  huc  eitntium 
liberrima  indignatio  ? 
Torphyrius  juftam  togae  magnitudi- 
nem  fex  ulnis  conflitifle  vult  intcl- 
ligi. 

1  Claudiu*  tamen  Cafar.~\  Suetonius 
in  vita  illius  cap.2.  Toga:  virilis  die,circa 
•mediam  noaem,  ftnt  folemni  ejjficio,lecli- 
ea  in  Capitolium  iatM  efl. 

2  Ea  qttidem  toga.\  Toga  virilisa 
puerili  diftinfta  erat.quas  prartcxta  ap- 
pellabatur:  de  qua  loquens  Macrobius 
in  primo  Saturn.  cap.  6.  ita  inquit, 
Hinc  deduBus  mos,ut pratexta  &  bulla 
in  ufum  nebilium  puerorum  vfurparcntur 
4td  emen  &  vota  cencilianda  -jirtutis. 

3  ttamque  bic  primus.  JCicerolib.J. 
de  Legib.  ficfcribit,  Suntcqtte  /Edilcs 
cnratoresuibis,  annomt  ,  ludorumque  fio- 
limnium.  Ollifique  acl  bonsris  amplioris 
tradum  is  primus  aficcnfius  cflo.  Hi  ju- 
lifdictionem  quidem  habebant ,  qua: 
pars  erat  Prxtorix ,  ut  ait  Ulpianus  in 
l.fiipulationum  aliit,ff.  de  -jerb.  oblig.Sc 
Tuftinianus  in  %proponebant.  dejure 
n*t.  tfnt,  grii-j.  imperkirn  vero  non 


habebant ,  ex  minoribus  enim  magi- 
ftratibus  crant ,  ur  ex  Livio  &  Gellio 
lib.  14.  cap.  13.  intelligitur:  quorunj 
alter  prehendi  ducique  a  majoribus 
magiftratibus  Adilem  fcribit ,  alter  a 
privato  in  jusvocari.  Itaque  Verrina 
2.  fic  fcribit  Tullius  ,  Erit  tum  Conful 
Hertenflus  cum  fiummo  imperto  &  pote- 
flate  :  ego  autem  Mdilis  ,  hoc  eil ,  paula 
amplius,  quampri-jatus. 

4  Germani  vere."]  Cornelius  Taci- 
tus  de  Moribus  Germanorum,fic  fcri- 
bit ,  Sed .;.  mafiumere  non  ante  cuiquar» 
moris.  quam  ci-jit as fiuffeBurum probavt- 
rit.  Tum  in  ipfio  cuncilio  -jel  principum 
aliqitis ,  -jelpater  ,  vel  propinquus  jficutt 
framedque  ywjcnem  ornant.  Hxc  apv.d 
illos  toga,  bic  primtis  ju-jenta  bonos  :  an- 
tchoc  domusparsvidentur ,  moxrtipu- 
biicat. 

5  Cretcnfibus.~\StTzbo  Geographix 
lib.  10.  Exinde  ad  urbem  revertuntur, 
puerque  cum  muneribus  abfcedir,tum 
adduftum  bimeftritemporeinurbem 
reducunt  muneribus,  &  militari  ftola, 
&  bove  &  patera  donatum. 

6  £.!tww>"6fGg<ttw.]UtpropriaRo- 
rrtfEOiuir.  toga,  qui  &  ex  hoc,gens  to- 

sat* 


GENI  A  LES  DlES.    LlB.  V.  203 

induebant  Romani ,  fWpius  rafam ,  nonnunquam  pexara 
&  villofam :  namque  erat  Romana  gravitate  digna ,  quara 
propriam  habuere ,  ficut  Gra?ci  pallium.  ldeo  qui  Roma-  iw, 
ni  cives  effe  defierant ,  aut  civitatis  jura  amiferant ,  quique  i""n- 
relegati, '  quibufque  aqua  &  igni  interdiclum  foret,  togam  r°z* 
induere  nonpoterant:  hi  enim  toga  dimifla ,  palliumfu-^r. 
mebant ,  quod  Grxcum  fiiiife  fatis  conftat.  Togam  vcro  *"• 
rafam  Phrygianam  primum  AugufK  temporibus  ufurpa-  J^Zj^ 
tam  !  Plinius  afleverat : '  fupra  quam  multi  lacernas  indu-  *!>**- 
xere ,  fa?pe  ludis  fcftis  in  thcatro ,  qua?  amphithcatrales  £   f 
di&a?,  4  &  militarcs  erant :  '  alia?  coccinea: , 6  Bceotica:  w*. 


gatadicta  eft :  ita  &Graccispallium. 
Quod  oftendit  Quintilianus  lib.  11. 
cap.  5.  quod  de  Pronunciatione  eft, 
cujus  hacc  verba  funt, Veteres  ad  calceos 
vfque  togamdcmittebant ,  utGrxcipal- 
lium.  &  Suetonius  in  Augufto,  cap.98. 
Sed  £r  catei  os  continuos  die  s  inter  -jaria 
munufcula,  toias  infuperac  palliadiUri- 
liuit :  legt  propofita  ,  ut  Romani  Graco, 
Grdci  Romano  babttu  & fermone  uteren- 
tur.  Hxcille.  Coinoedi.x  autem  pallia- 
ta:  dicebantur  ,  qux  fecundum  ritus 
Gratcorum  Palliatorum  ficbant,ut  tra- 
dunt  Donatus  in  pracfatione  Terentii 
&  Diomedes  Grammaticus.  * 
COLERUS. 
*  Tertullianus  ad  Carthaginenfes: 
Vobis  rjeropofi  injuri.t  beneficium  ,  utfe - 
nium  nonfafiidium  txemptis ,  pofi  Grac- 
cbi  obfcana  omina,  &  Lepidi  lioltnta lu- 
dibria,poJi  trinas  Pompey  aras&lon^as 
Cafaris  moras  :  ubi  mwnia  Statilius  Tau- 
rus  impofuit y  folemnia  SaturnintuSen- 
tius  enarravity  cum  concordia  Juba:  toga 
eblata  tfi. 

TIRAQUELLUS. 

1  Qmbufque  aqua  &  igni interdi- 
Humfuit.  ]  Jure  tog,c  (ut  i nquit  Plin . 
lib.  epiftolar.  5.  ep.  n.  omnium77. 
incip.  Audiftine.)  cartnt ,  quibut  aqua 
&  igni  intrrdiflumfuit. 

2  Plinius  ajfnerat.']  Libro  fcil.  8. 
cap.  48.  Togas  rafas  Phrygianafque 
Divi  Augufti  noviffimis  temporibus 
ccepifle,  fciibit  Feneftella. 


vero 
1 

5   Supra  quam  multi  lacemat  induxt~ 
re.)  Martialislib.  14.  epig.  t$j. 
lAmpbitbeatrales  nos  commendaznur  ai 

ufus 
Cum  tegit  algentes  noflra  lacerna  f#- 
gas. 
Et  Juvenalis  fat.  9. 

—  Pingues  aliquando  laccin.it 
Munimcnta  toga~,duri  crajlique  laboris. 
Et  Suetonius  in  Augufto ,  cap.  40.  ia 
fin.  Kegotium  /Edilibusdedit ,  ncquem 
pojibac  pateientur  inforo  ,  circtrjt  ,  nifi 
pofitislacernis,  togatum  confifie, e.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 
*  Nam  laccrnas,  pofitistogisfri- 
goris  caufa  fumebant.  Plinius  lib.  1 8. 
cap.  2  j.  ubi  &  de  Vergiliarum  fidere. 
TIRAQUELLUS. 

4  Et  militarts.]  Propertius  lib.  4. 
eleg.  |. 

Omnibus,  heu,portis pendent  mea  noxid 
-jota  y 
Tcxitur    bjec  caflris  quarta  lacernd 
tuis. 
Et  Ovidius  libro  fecundo  Faftorum , 
loquens  de  Lucretia,  qua:  lacernam 
texebat  marito  fuo,  qui  in  caftris  erat, 
Lumen  ad  exiguum  famulx  dataptnfa 
trabebant, 
Inter  quas  tenid  fic  ait  illafono: 
JUittenda   efl  domino  (nuncnunc  prt- 
peratepuelJ*) 
Quamprimum    noflra  facla    lacern* 
manu. 

5  AH*  cocci»t,t.  ]   Eft  Martialis 

apopho- 


"Slcece 

K.tS. 


204  Alex.  a  b  Alexandro 

vcro  albx.  '  Quam  togani  plerique  laxiorcm ,  nonnulli 
breviorcm  ufurparunt.  !  Lcgimus  Catoncm  fcniorem 
pr^curtatoga  &  candidaufum,c\rnuncjuam  ccntum  drach- 
mis  majore  fumptu : 5  Cxfarem  Iaticlavo  fimbriato,  laxio- 
re  cin&ura : 4  Auguftum  quatcrnis  tunicis , y togifcjue  nec 
rcftri&is,  ncc  fuiis,6cum  thoracelaneofcmoralibufque 
&  tibialibus  inceffiffc.  7  Mccccnatemmolliori  vcftcdif- 


apophorctnm  Iacernarum   coccinea- 
rumlib.  14.  cap.  i;r. 
Si  J^eneto  Prajimquefaves  qui  coccina 
fiumis  ? 
Ke  ftas  ifi.t  transfuga  fortc,  vidc. 
6  Boeoticx  vero  alba\.  ]   Beticar  legen- 
dum  cft  cx  eodem  Martialc,cujus  item 
eft  aliud  apophoretum  hoctitulo/.z- 
cernx  Beticn,  num.  ejuiclem  lib.  1 ;  j . 
tion  efi  Un.t  mtbi  menciax  ,  ncc  mittor 
abeno  : 
Sic  placeant  Tyritt  ,  mc  mea  tiitxit  0- 
vis. 
Quo  fignificatur  eas  efie  albas  &  nulio 
colore  mutatas.  Nam  &c  hislacernis 
albis  utebantur  in  fpecbaculis ,  tefte 
codem  Martialc  Iib.  4.  epig.  2. 
Speclabat  mociojolusinter  omr.es 
"Htgris  munns  Orntitts  Luernis  : 
Cumplebs  {y  mtnorwdo ,  nMxinatfeu 
Sanciocurn  duce  candidusficderct. 
Toto  nix  cecidit  rcpente  coclo, 
^ilbii  fpeciat  Oratiuilacernis.  * 
COLERUS. 
*  Dc  BeticalanaTertuilianuslib. 
de  Pallio  ,  ubi  &c  Milefi.-e  Sc  Selgicce, 
qui  propter  molliticmcommendan- 
tur,  nec  nonTarcntin.x  &  Altini  lana; 
mcntionem  facit. 

TIRAQJJELLUS. 

1  Xhtamtogam.  ]  Diiftum  cft  fupra 
Tn  verbo,  Eam  vere  togam. 

2  Legimus  CatonemSeitiorem.]  Plu- 
tarchus  invitaillius,  Hnnquam  enim, 
mcpxt,vefle  marcre  centum  dracbmarum 
fumptum  ufumfie  refert.  Unde  &  cft  il- 
iud  Horatii  epiftol.  lib.  i.ep.  10.  ad 
Moecenatem  ;. 

J[>u:d  ?  fiquis  vnltfi  torvofertts  &fede 
mdo , 


cin- 

Exigu.<que  tog*  fiimuict  textore  Cato. 

ncm  ; 
Virtutemyte  reprxfientet  morefque  Ca- 
tonis  ? 
5   Cjefaremlaticlav>.~]   Suetonius  in 
Julio  Caefare,  cap.45.  fic  fcribit,  £/;*?» 
cuitu  notabilern  ferunt  :  nfium  cnim  lato 
clavo  ad  m.inui  fimbri.tto  ,  necunquam 
dhtcr  ,  qttam  fiuper  enm  cingeretur :  & 
quidcm  fluxioi  e  ciaclura  :  unde  emanaffe 
Syu.it  diciumcor.Jiat ,   optimates  fiepius 
adminer.tis  ,  Vt  male prxcincium puerum 
caverent.  de  latoclavo ,  vide  Budxum 
in  Pandect.  in  1.  ult.  de  Senat. 

4  „4ugujlum  quaternis  tunicis.~\Sue- 
tonius  in  vita  illius,  cap.  82.  in  princ. 
IJyeme  quatemis,  incjuit,  cumpingui  to- 
ga  tunicisy&"  fubucula&tborace  laneo& 
femin.uibui  &  tibialibus  muniebatur. 

5  Togifique  ,  nec  refiriciis,  necfufis.~\ 
Sunt  verba  Suet.  in  Augufto,cap.  7;. 

6  Cum  tbor.tcelaneo.]  Id  cjuod  dixi- 
mus  &moxfecjuitur,  defcmoralibus 
&  tibialibus  eft  Suetonii  d.  c.  82. 

7  Mecocnatem.~]  Is  Mecoenas alio- 
qui  vir  multis  virtutibus,maxime  vero 
liberalitate  in  doftos  adornatus,  mol- 
lis  tamen  &  dclicatus  fuit,Sc  fermone 
&  citeris  rebus,  ut  videre  licetex  Se- 
neca  libro  epift.  ad  Lucilium  20.  om- 
nium  r  14.  Suctonio  in  Augufto,c.86. 
Macrobio  lib.  2.  Saturnal.  cap.  4.  Ex 
cjuo  &illud  Juvenalisfatyra  12.  poft 
princ. 

Vefiem 

1>urpuream  teneris  qxoque  ^lceccnati- 

bus  aftavn, 
^itque  aliai,  quarum  genertfi graminis 

ufum, 
lr.fecii  nntHYApeeus,  — 

I  QttArt 


GENI  ALES  DlE  S.    LlB.  V.  SOJ 

cinclum ,  !  quare   Malacinus  diclus  :   *  Marcum   Anto-  %1aU- 
nium ,  tunica  ad  coxam  cincta ,  &  villofa  chlamyde :  J  &  aZZu 
Sextum    Pompejum    magni  rilium ,  poft  navalcm  vi-  '•««'• 
ctoriam  ,  cseruleam    fcmpcr    defumpiifle  :   4  Horten- 
fium ,    cultiore    habitu    &    claborato :  %  Ncronemcjue 
nullam  veftem  bis  induiife,  fcpiufquein  ornatu  tragico 
cum  cothurnis  prodiifle :  6  &  Caligulam  cum  dcorum  in- 
xlgniis,  (ita  enim  loquitur)  aurea  barba  &fulmine,  aut 
cum  fufcina  &  caduceo,  plerumcjuc  Veneris  habitu ,  aut 
gemmatum ,    manulcatum   &  cycladatum ,    femperque 
triumphalia  ornamenta  gefbife :  Vefpafianumcjue ,  veftc 

&ha- 


I  Quare  Malacinus  diclus. ] Id fum- 
ptum  eft,  ni  admodum  rallor ,  ex  Ho- 
ratiolib.  Sermon.  i.lat.2.  intelligcn- 
tede.Moeccnate,ut  nonnulli  aflerunt: 
aHikifpicantuijUt  tradunt  interprcrcs 
ibi, 

~SLt!cbinus  tunicis  dcmifsit  ambulat. 
Sic  cnim  legunt,  illi  ipfiinterprctes: 
atque  ita  dici  mollcs ,  delicatos,  diftb- 
lutos  ,  dicunt.  Alii  i'oi  dicunt  M.i/.«i>- 
nus  >  live  M.dacus ,  qui  item  diftio 
mollem  fignificat ,  &  Gricis  &  Lati- 
nis.  Nam  tk  Ariftodcmus,Ariftocra- 
tis  filius ,  Cumarum  tyrannus ,  Mala- 
cns  cognominatus  cft,  quod  mollis  ef- 
fet,  minimeque  iracundo  ingenio  ,  ut 
fcribit  Dionyfius  Halicarnaflaus  1. 7. 
poft  princ.  Nonnulli  legunt  Maltbi- 
num  Moecenatem  ab  Horatio  riclo  110- 
mine  efle  appcllatum,  vel  K713  t  /x-ix- 
Sm; ,  qui  eft  pix  cum  cera  mixta :  vel 
^to  t  ,«a*8»xs,quod  mollcfignificat. 
Verum  difticilc  crcditueft  Horatium 
ufque  eo  vcl  iinprobum,  vel  impudcn- 
tem  ,  vel  malcdiccndi  cupidum  fuiflc, 
ur  ne  Moecenati  quidcm,  optime  de  fe 
mcrito  &  gratiofiliimo  apud  Augu- 
ftum  viro  pcpercerir.  Vcrifimilius  ita- 
quc  eft  alium  qucmpiam  funratis, 
confido  nominc,  ab  co  defignari,  qui 
nimis  longis  &  dcmillis  tunicis  utere- 
tur.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Dc  codem  Mcccenateficloqni- 


turSeneca  10.  epift.  1-5.  H.ctibioc- 
CHrretJmnc  ejjfe  qui  foiutis  tunici  s  femper 
in  urbe  incejjerit.  idcm  z  ~ .  cpift.  1 1  j . 
Maecenaiem  bunc  efftfciat,  qui  in  Tribu- 
natu,  inroflrisy  inomnipubHcoccetufic 
apparuerit  ,  ut  pallioveLiretur  capi<t  cx- 
ciujis  utrincjue  au>  ibus ,  non  a!it  er  nuant 
iit  iinuio  diviteifugitivijHcnt. 
T  I  R  A  0J.1  E  L  L  U  S. 

2  M.  .Antonium.)  Plutarcli.  in  vi- 
ta  illius,  iic  tcribir,  Semperenim  cum  ti> 
oculisplurium eratfutmus  , tunica ad co- 
xamcingebaturypcrmagnHmfusJJcndcbat 
gladium  ,  cblamydem  infuper  afyerani 
circumdabat.  Sed  &  adde  veftequa- 
drangula  &  calceamento  Attico ,  es 
Appianolib.  5.  bellorum  Civil. 

J  Et  Sex.  PompcjumM.tgnifiliHm.'] 
Appianus  bellor.  Civil.  lib^  5.  Ferunt, 
air,  obnac  gloriabundum,Jolitam  ab  lm- 
peratoribns  drferri  cblamydem  ,  Kcptuni 
in  morcm  ex  pnrpureo  in  c.crnleum  mu- 
taffe  cohrem. 

4  Hortenfium.~\  GcUiusIib.  I.C.  j. 
Macrobius  lib.  Saturn.  cap.  ij. 

5  rHeronem.~\  Suetoniusin  vitail- 
lius.cap.  jo.  HocidemHeliogabalum 
fecifle  fcribit  Lampridius  in  vitail- 
lius .  Nam  calccamentum  nunquatu 
iteravit :  annulos  eriam  negatur  ite- 
rafle. 

6  Et  Caligulam.~\ Hic ufque ad  vcr^ 
(ic.  VeSJJafianumque  ,  funt  Suctoniiiu 
Caligulacap.  52. 

1  Sicu^ 


2o<£  Alet.  ab  Alexandro 

&  habitu  negleclo,  &  vix  a  gregario  milite  differente? 
1  ficut  de  Alexandro  Maccdone  proditum  eft ,  cultu  habi- 
tucjtie  paulum  a  privato  abhorrcnte  ruiifc: z  &  Hierone  Sy- 
racufano ,  qui  regi  vix  dccoro  habitu  inccffit.  5  Sic  divus 
Severus  vili  amiculo&exiguavefteadopertus,  &aple- 
be  vulgari  nihil  exccllcns.  •  Et  Tacitus  fimili  cultti  cum 
sequalibus,  nam  in  toga ,  cjua  privatus  utebatur ,  in  impe- 
rio  fa?pe  vifus  rtiit.  J  Contra  Heliogabalus  nimis  fumptuo- 
™flts.  ^a  &  magni cenfus.  Is enim primus e holofericam veftem 

induit. 


M!t 


1  Sieut  de  ^AlexandroMacedone.'] 
Flutarchusin  Alexandro. 

2  EtHierone  Sjracufitno.]Livius  J. 
Decad.  lib.  4.  Namqui,  inquit ,  per  tot 
ttnnos  Hieronem,fitiumque  ejus  Gelonem, 
nec  'jeflis  habitu,  nec  a/io  ullo  infigni  dif- 
feren.es  a  cxteris  ciiiiltus  'jidiffent  ,  con- 
fpexere  purpuram  ac  diadema,  acfatelli- 
tes  armalos,  quadrigi/que  etiam  alborum 
equorum  interdum  ex  regia  procedentem, 
rnore  Dionyfii  tyranni. 

5  Sic Divus Severus.~\  KXms  Lam- 
pridius  in  vita  illius ,  Gemmas  de  cal- 
ceamentis  &  veftibus  tulit ,  qtiibus  u- 
fus  fuerat  Heliogabalus :  vefte ,  ut  & 
pingitur,  alba  ufus  eft,  necaurata,  pe- 
nulis,  togifcjuecommunibus.  Hero- 
dianusdeSeverolib.  2.  loquens,  Ipfe, 
incjuit,  inter  primoslabor.ms,  'jilique  ta- 
ternaculo  utens,cibum  potumque  eundem, 
quem  etiam  cateri  milites,capiebat.  T^ihil 
unquam  Imperatoria:  luxuria,  nihildeli- 
tiarumoflentans  ,  fic  vt  acceptiorindies 
tnilitHius  fieret. 

4  Et  Tacitus.]  Flavius  Vopifcus  in 
vitaTaciti  Imperat.  To-iis,  inquit,  &• 
tumcis  iifdem  efl  ufus  quibusprrjatus. 
Holofericam  -je/iem  VtrtS  omnibus  inter- 
dixit.  Et  adde  quod  Annibal  fa:pe  mi- 
litari  fagulo  operiebatur,  &  veftim  ni- 
hil  a  CDEteris  excellenti ,  tefte  Li vio  3. 
Decad.  lib.  1.  Agefilaus  Laccdarmo- 
nioruin  Rex,au<ftorePlutarcho,  linca 
vilique  vefte  utebatur.  Et  Viriatus  illc 
Hifpanorum  Dux ,  tantne  virtutis  con- 
tinentiaque  fuit ,  ut  cura  Confulares 


exercitusfrequenter  viccrit,  tantisre- 
bus  geftis,  non  armorum ,  non  vcflis 
cultum,  non  denique  viftum  mutave- 
rit:  fed  in  eo  habitu,quo  primum  bel- 
lare  coepit ,  perfeveraverit ,  ut  quivis 
gregarius  m;les  ipfo  Imperatoreetiam 
opulentior  videretui ,  ut  tradit  Juftin. 
lib.  44. 

5  Contra  Heliogabalus. ] Alius  Lam- 
pridius  in  illius  vita,fic  fcribir,  Primus 
Romanorum  holoferica  'jefle  ufusfertur, 
cum  jam  fubferica  in  ufu  effent.  Lintea- 
men  lotum  nunquam  attigit,mendicos  di- 
cens  qui  linteis  lotis  nterentur. 

COLERUS. 

6  Holofericam  'jefleminduit.]  Holo- 
fericas  hujufmodi  veftcs  privatis  fuca- 
reaut  diftrahere  vetant  Imperatorcs. 
/.  I.  Cod  qua res venire non poffunt  :\xbi 
de  fericoplenius  dixi :  fed  nec  ulli  pri- 
vatorum  licuit,  holofericam  veftem 
fub  qualibet  editione  largiri. /.  1.  Cod. 
Theodofiano  de  expenf.  ludorum.  De  fe- 
rico  adde  /.  J7.  §.  1.  ff.  de  evictionib. 
I.  1(5.  §.  -j.ff.  depublicanis.  Porro  Se- 
rici  qualitatem  fic  oftendit  Sencca  7. 
de  benefic.  9.  Video  feric.u  rjefles  (fi 
"jefles  'jocand*  funt ,  in  cjuibns  nihil  efl, 
quo  defendi  corpus  aut  denique  pudor  pof- 
fit :  quibus  fumptis  mtdier,  parum  liqnid» 
nudamfe  effe  jurabitj  hx  ingenti  fumma. 
abignotis etiam  ad  commerciumgentibus 
accerfuntur  ,  ut  matrona  noflrjt  ne  adtd- 
teris  quidem plus  ftu  in  cubicnlo,  qnam  itl 
pnblic»  oflendant, 

x  «ullie- 


GenialesDiis.  Lib.  V.  207 

Induit.  l  Gallienus  quoque  cum  chlamyde  purpurea  gem- 
matis  flbulis ,  fapius  tunica  aurata  prodiit.  2  Fertur  tamen 
Oclavius  Carfar  liberis  Scnatorum  ,  in  quibus  eifet  virtu- 
tis  fpccimen ,  quo  frequentius  Senatui  afluefcerent ,  fum- 
pta  virili  toga  laticlavum  protinus  dediflc.  5  Togam  vero 
prxtextam ,  a*diles ,  quaftorcs ,  &  qui  magiftratus  &  ho-  £* 
nores  gcrunt ,  vcluti  honoris  ornamentuminfigne  induere  qUa, 
foliti  funt ,  qua?  ex  purpura  fuifle  traditur , 4  nonnunquam  due' 
bis  tin&a,  quod  acrius  coloratur,  dibapha  di<5ta ,  quam  2>ij 
Lentulus  Spintherin  adilitate  primus  induifle  rcrtur,  cujus/,/**« 
valor  denariis  mille  in  Iibras  taxabatur.  '  Scd  quod  difcri- 
minis  inter  patricios  &  plcbcjos  purpura  facicbat ,  ut  di- 
ftinclum  utrumquc  ordincm  notarct : 6  hoc  nimirum  intcr 


TIRAQUELLUS. 

t  GaRienus  quoque.]  Trebellius 
Pollio  in  Gallicnis ,  Decennia  lu- 
dos  ,  &  pompam  exquifito  genc- 
le  voluptatum ,  defcribens ,  ait ,  Ipfe 
G.tflienHS  mcdius  cumpiB.t  toga  &  tuni- 
ta  palmata  interpatres ,  omnibnsf.tcer- 
dotibus  pr*textatis  Capitohumpetiit. 

1  Fertnr  tamen  Otia-jius  Cxfar.~\ 
Suctoniusin  Auguftocap.  j8.  Liberis 
Stnatorum  cjuo  cclerius  reipubl.  affuefce- 
Tcnt,protinus  'jhiicm  togam ,  latum  cla- 
lum  inducerc,&curi.t  imerejfe  permifit. 

}  Togam  'jero  prMextam.  ]  Cicero 
inOrationc,  quam  habuitpoftredi- 
rum  fuum  ad  Senatum,»#<>,inquit,>«»- 
guentis  oblituscum  togapratfxta  ,  quam 
emncs  PrMores  <^£dilefque  tum  abycc- 
rant,  irrift  fqualorem  'jcflium  &  luHum 
gratifiima  chit.ttis.  Et  Livius  4.  Dec. 
lib.  4.  in  OrationeValeriiTrib.  ple- 
bis.  Et  dc  Adilibus  itemCiceroin 
Orarione  in  Vatinium,  Te,  inquit,  /£- 
dilitiampnetextam  togam  ,  quam  fruflra 
cenfeccris  'jendidiffe.  Et  in  7.  inVer- 
xem  aftione  ,  poft  enumerata  ea ,  qux 
fibi  incumberent  in  munere  Adilitio, 
Ob  earum  ,  inquit,  rerum  Uborem  &fi>- 
ucitudinem  fruBnt  illos  datos  ,  antiquio- 
remin  Senatu  fintentia  dicendniocmn, 
togam  prMextam  ,  fillam  curulem  ,  jiis, 
iviajinss  ad  memeriam  prodtndam. 


patn- 

4  Konnunquam bis tineta.~\  Id  ufque 
ad  VClflC.  Sed  quod difcriminis ,  cft  Pli- 
nii  Nat.  liift.  lib.  0.  cap.  59. 

5  Sed  quod  difiriminis.  ]  Dc  quo  fu- 
pra. 

6  Hoc  nimiruminter  patricios  .~\  La« 
tum  clavum  fuifle  nobiliorum  fatis 
conftat  cx  Horatio  fermonumlib.  r. 
fat.  6. 

Et  latwm  demifit  peBore  clavum. 

Id  eft  ,  tunicam  latisclavisornatam. 
Erant  autem  hi  clavi  ornamcnta  qux- 
dam  purpurea  clavorum  Ipeciem  pra:- 
bentia,  tunicis  attexta,  feu  rbrtafle  af- 
futa :  aquibuslatusclavusdiftus:  id 
eft,  tunica  lati  clavi,  quod  crat  infignc 
majorum  magiftratuum ,  ut  Adiliura 
majorum,  Pr.xtorum,  Confulum,  dc- 
niquc  Senatorum.  Pliniuslib.  JJ.cr. 
^Annuli  diflinxtrt  alttrum  erdinem  i 
plebe,  utfimelcoepernnt  effecelebres,  (ic- 
ut  tunica  ab  annulis  fenatum  tantum. 
Sueton.  in  Vefpafiano  cap.  2 .  Sumpt< 
toga  virili,  latum  cla~jum,quanquam  jra- 
tre  adempto ,  diu  a-jerfatus  efl :  nec  ,  ut 
tandem  appeteret,  compelli,nifi  a  matre% 
potuit.  Idem  Suetonius  in  Tiberio, 
cap.  55.  Senatorilatum cta-jum ademit. 
IdcminC.  Claudio,  cap.  24.  Latum 
cla-jum  ,  quamvis  initio  afftrmajfit  tum 
leclurumfe  Senatorem,  niftcivis  Rom.ad 
nepetem,  eti«m  Hbtrtimfiii*  tribuit :  fed 
/tf 


Diflin 
«9/*  ve 
slitus 
inter 
f.itri- 
eios  &• 
Sena- 
torei.  . 


10S  Alex.  ab  Alexandro 

patricios&fenatoresJaticlavus  &  tunica  latiore  purpuia 
efficicbat.  Is  cniai  Jaticlavus  &  latior  tunica ,  infignia  or- 
dinis  Senatorii  fuere ,  cjua?  ordincm  fenatorium  a  patricio 
difcernebant ,  cjuibus  amplillimus  ordo  notabatur :  cum 
reliquis  patriciis ,  cjuiadScnatumadmiiTinoncrant,  illis 
uti  non  Iiccrct.  '  Quamvis  poft  alicjuot  xtates ,  etiame- 
cjueftri  ordini  Iaticlavum  diftinctum  a  fenatorio  tributum 
inveniamus ,  "*  cujus  ufus  poftea  a  Caefaribus  pro  infigni 
decoro  impctrari  confucvit.  '  In  eo  enim  aureus  clavus 
affigebatur,  cjucm,  quia  frccjuens  &  promifcuus  erat, 
4  Tacitus  Ca^far  intcrdixit ,  auroque  clavatis  veftibus  uti 


fub  conditione  ,  fi  prius  abcnuittRom. 
adoptatus  ejfct.tlt  MznXib.c^i^m.  5. 
epig.  17.  inGelliam, 
Dnmte pcjfe  negas  ,  nifilato,    Gelli.t, 
euv» 
Tiubere  :  nupfifli,  Gelli.1,  ciflifero. 
Livius  ;.Decadiilib-7.  inter  muncra, 
qurc  Scipio  Alafanifla:  filio  dedtt,tuni- 
cam  lato  clavo  fuifie  fcribit ,  Tum pue- 
ro  ,  inquit ,  annulum  aurcum  ,tunicam 
latg  cla-jo  cum  Hisbano  fitoulo  ,  &  aurea 
fibuLiyCquumcjuc  donat.  Sueton.  in  Au- 
guftocap.  94.  inter  alia  praefagia  feli- 
ckatis  A  ugufti ,  ponit ,  quod  fumenti 
togam  virilem  ,  tunica  lati  clavi  refuta 
cx  utraque  parte  ad  pedes  decidit:  fuif- 
fcque  cjui  interpretarentur ,  non  aliud 
fignifkarc,  quam  ut  is  ordo  ,  cujus  in- 
figne  id  eflet ,  quandoque  ei  fubjicere- 
tur.  Valerius  Alaximus  libro  ^.cap.  r. 
Tumc.t  laticlavia  donaturnadMaftnif- 
fararemfit.  Ovidiuslibro^.  Triftium 
cleg.  9.  fignificans  fi;  latumclavum, 
id  eft ,  Senatoriam  dignitarem  non 
cfle  aflecutum, 
Cej  in.us  Cs~  tenemprimos  aiatis  bono- 
res, 
Deque  'jiris  quondam  pars  tribns  una 
fui. 
Curia  rcflalat,  clavi  menfura  coacla 
efl. 
Ma]us  erat  nojtris  •utribusiUud  opus.* 

COLERUS. 
*  Diftinguit  tunica  Iati  davi  fena- 
tum  ab  equite ,  ut  annuli  equeftrem 


pro- 

ordinem  a  plebe.Plinius  libro  $  $ .  c.i. 
Contrarius  Auv*flida'jus,  de  quo  Ta- 
citus.    Et  hinc  Tiibunus  au°uflicla'ji\n 
apudSueton.  Othone,cap.  ic. 
T  1  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

1  XZuarrr/is  poji  aliquot  a:ates.  ]  Vidc 
Lampridium  in  Alexandro  Severo. 

2  Cujus  ufus  poflea  d  Qxftribus.  ] 
Nam  &  id  Plinius  Sextio  cuipiam  i 
Trajano  Cxfare  impetravit,  ut  ipfe  re- 
tulitlib.  epiftolar.2.  epift.  9.  omnium 
$3.  ad  Apollinarem,  ficenimfcribit, 
Ego  Sexto  latum  clavum  d  Cjcfare  noflro, 
egu  quafluram  impetra-ji :  meofujfragio 
pervenit ad)us  tribunatus  petendi ,qucm 
1  ifi  obtinet  in  Senatu  ,  'jcreor  ut  decepiffe 
Cxftrcm  viaear. 

3  ln  eo  enim  aureus  clarjus  ajfigeba- 
tur.]  Feftus  Pompejuslib.  14.  in  vcr- 
bo,  Piila,  fcribittunicam  palmatam  a 
latitudineclavorumefledicram ,  Ouit 
nunc  ,  inquit  ille  ,  d genere piBurai  ap- 
pellatur.  Quibus  verbis  fatis  indicat 
clavos  illos  in  tunicisacufuifledepi- 
ftos.  Varro  lib.  8.  de  lingua  Latina. 
Nam  fi  quis  tunicam  ita  confuir,  ut  al- 
tera  plagula  fitangufta  clavis:  altcra 
latis ,  utraque  paxs  in  fuo  genere  carcc 
analogia. 

4  Tacitus Cafar.]  FlaviusVopiiais 
in  vita  illius  :  Auroclavatis  veftibus 
idem  interdixit.  Nam  &  ipfeauftor 
Aureliano  fuifle  perhibetur,  ut  aqrum 
aveftibtis  Sc  cameris  8c  pellibus fub~ 
movercc. 

1  Er<t 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  200 

prohibuit.  T  Erat  pmerea  toga  pratexta ,  confularis  &  T°ga 
prsetoria ,  quam  hi.qui  confulatum  pra?turamve  gerebant,^"J 
ferre  folitaverunt.  2  Quam  ctiam  in  coloniis  &  municipiisy»^"'^ 
cuicunquc  inagiftratui  deferre  jus  erat.  Ipfacnim  &lati-^/J/" 
clavus    inter    antiquifHma  ccnfcntur  urbis  ornamcnta: 
3  quippe  a  Tullo  Hoftilio,  *  nonnulii  a  Balearibus  inventas 
primum  autumant ,  qua:  in  omnc  amim  poftea  manfere, 
ficut  veftem  papaveratam  antiquiflimam  habere  originem    ';,'/ 
volunt.  5Etiam  tunica  palmata,*&  palmatatogatrium- '-<•,.</•*. 
phalis ,  e  &  toga  picta,  quas  confulcs,  &  hi  qui  dcvidis^ 

hofti-  vejtij. 


I  Erat pr.tterea toga prxtexta, eonfu- 
laris.  1  Jam  dittum  crt  ex  Plutarch.  in 
Pompejo. 

1  Ihi.tm  ethim  in  eoloniis  &  munici- 
piis.]  Livius .;.  Decad.  lib.  4.  in  Orat. 
ValeriiTribuni  plebis,  Pttrpurea,  in- 
txaXfViri  utcmur,prxtcxtxti;n  mxgifira- 
tibus,  inf.ua  dotiis  :  liberi  nojiti prxtex- 
tis  purpura  tegis  utentnr :  M.tgijiiatilui 
in  coloniis  municipiipJHC  ,  hic  Romx  infi- 
tno^eiiere  magifiris-jirorum ,  togxprx- 
tvxt.e  liabcnl.c  ]us pcimiltemtts. 

3  Quippe  .1   TulIoHojiiiio.]  PlillitlS 

Hb.  9.  cap.  39.  Nam  toga piaetesta  & 

latiore  clavo  Tull.  Hoftiliumeregi- 
bus  prinuim  ufum,  Hetrufcis  devicns, 
fatis  conftat.  Livius  r.  Dccad.  lib.  r. 
fcribit,  Togam  pr.xtextam  apud  Ro- 
manos  ab  Hetrufcis  fumptam  fuifle. 

4  l^omuilli  a  Balearibue.  ]  Strabo 
lib.  3.  Balcaiium  ritus  &  mores  de- 
fcribens,  Hi,  inquit,  pi  imi  mortalcs  Lt- 
ticla-jum  i.iduiffi  fei  unt  ur. 

5  Etiam tuttica  palmata.']  Liviusi. 
Decad.  lib.  ic.  de  iniignibustrium- 
phalibus  locjlicns  ,  S>uodcumit.t/i  bx- 
be.tt ,  cui  dcuium  liovr.iinar.-je indignum 
tiidaipoteji  ,  incjuit ,  eis  -jitis,  quos  -jos 

fcllii  curulibus  ,  toga  prxtexta  ,  tunica 
palmata,  Cy  togxpidx,  C" corona ttium- 
pbali ,  laureaque  bonoravei  iti  < ,  quorum 
domos  fjmliis  hofiium  .ijfixisiufignrs  inter 
ali.isfcceritis ,  pontificalia  atquc  augura- 
li.t  infignia  advccrc  \  &  3  .Decad.  1. 10. 
Mxfaniffxm primum  Regem  appcliatum, 
eximiifque  ornatum  landibits ,  aurea  co- 
Tom.  II 


rona,  aHrcapatcra,fcll.t  curuli  grfiipio- 
ne  eburneo,tog.t  piiix  O^  pam.tta  tunica 
donat.  Suctonius  in  Claudiocap.  r~. 
in  fin.  Secutilnumpbaliaortiamcnta  co- 
derti  bclloadcpti ,  fid  cxtcri  pedibus  ,  & 
in  prxtext.t.  Crajsus  Frurri cquophale; ata 
Crin  -jefie palm.it x  ,  quod  eum  honor.m 
iteraverat.  Apuleius  Apolog.  1.  Vbi 
triumphantium,  inquit,  quadrigat albxt 
&  togam  palniatam.  Capitolinus  in 
Gordianis,  Palmxtam  tunicam  CS1  to- 
gampiciam primut  Romansrnm  pri-jatua 
fnampropriam  habuit,cum  ante  hnpcra- 
tores  etiam  dc  Capitoiio  ,  -jel  Palatio  ac- 
dper'nt.  Servius  enarrans  eum  locum, 
Virgil.  Iib.  11.  Aneidos, 

Muneraportantet  elnrifque  aurique  ta- 
lcntx, 

Etfcllam  regni  ,  trabeamque ,  infgnia 
nojlii. 
Cic  fcribir.  Rom.  enim  Imperatorum 
infigne  fuit  fcllacurulis.  Sicutetiam. 
palmata  toga  dicitur,  quam  mercban- 
tur  ii ,  qui  de  hoftibus  palmam  repor- 
taflTent.  Et  rurfus  eclog.  ic.  ineum 
Iocum  , 

Sanguineis  cbuli  baccis ,  minkque  ru- 
bentem. 
Triumphantcs ,  ait  ,  «7«;  otnnia  habent 
Jo-jis  infignia  ,  fccptrum  (9"  palmatxnt 
togxm  ,  quxutcb.miwilli ,  qui palmant 
mcrcbxntur. 

6  Ettogapifla.]  Livius, ubifupra. 

Feftus  Pompejus  ubi  nuper  citavimus, 

eandcm  dicit  togam  piclam  5c  purpu- 

ream.  Plinius  lib.  8.  cap.  48.  fcribie 

o  pi&as 


tiiura- 

fb.tks 


210  Al  ex.  ab  Al  ex  andro 

hoilibus  triumpharunt ,  veluti  auguftas ,  atque  illuftri  8c 
excelfo  honori  debitas ,  accipiunt:  pr^cipui  cultus  orna- 
tufque  fucre :  in  cjuibus  decus  totiusimperii ,  ingentifque 
virtutis  fpecimen  nofccbatur.  '  Etenim  palmataveftisin 
pace  confulis :  vietoria  vero  parta,  triumphantisindumen- 
tum  erat :  qux  cjiiidem  purpurece , 2  auro  intexta?  erant : 
5  &  nifi  triumphalibus  viris , 4  atque  ex  Capitolio  &  Pala- 
tio  haud  alitcr  dari  cflent  Jovis  folitas ,  co  quod  tunicse 
pcrquam  limiles , '  tametfi  fcutulatam ,  Phrygiatam ,  fur- 
culatam  quoque ,  undulatam  atque clavatam,  inter  trium- 
phalcs  aliqui  annotarint.  6  Quam  fcutulatam  Galli  pri- 
mum  intexerunt,  ficut  Phrygiatam  Phryges.  7Ferturta- 
men  Gordianus  tunicam  &  togam  pictam  primus  ex  Cce- 
faribus,  dum  privatus  agerct,  propriam  induiffe :  neque  ex 
Abolla.  Capitolio  (8  ut  moris  erat)  pubiicam  defumpfiiTe. 9  Abolla 

autem 

Carulea  indutns  fcutulata  ,  aut  galbana 
rafa. 

7  Fevtur  Gordianus.]  Vide  inver- 
bo,  Etiampalmata  tunica,  ex  Tulio  Ca- 
pitolino  in  Gordianis. 

8  Vtmoris  erat.]  Infralib.  6.  c.  6*. 
ad  fin.Lampridius  de  Alexandro_,Pn*- 
textam  &  togam piHam  nunquam  ,  nifi 
Conful,  accepit :  &  e.tm  quidcm  ,  quam 
de  Jcvis  templo  fumpt^m  alii  quoque 
accipiebant  Prxtores  aut  Confules. 

o.  .AboUa  antem.]  Suetonius  in  Ca- 
ligr.la,  cap.  5  5.  ubi  de  Ptolemxo,  cui 
veftis  pretiofa,caufam  mortis  prxftitit 
apud  Caligulam.  Ptolemxum,  inquit, 
Cj7-  acce/fitum  e  regno  ,  &  exccptum  ho- 
norifice  nm  alia  de  caufapercuflit ,  quam 
quod  edente  fe  munus  ingrejfum fibeHa- 
cula  ,  convertiffe  heminum  oculos  futgore 
purpurex  aboUar  animadvertit.  Serviu* 
inlib.  5.  Aneidineumlocum, 

Tiuplirem  ex  humeris  rejecit  ami- 
Hum. 
Id  cji  ,  inquit,  abollam  ,  qua:  duplex  eff, 
ficut  chlamys.  Martialis  1.  8.  epigr.48. 
Kefcit  cui  dederitTyriam  CriSpintu  ab- 
oUam, 
Dum  mutat  cttltus  indnitnrque  tt- 
gam. 

I  Sicxt 


piftas  vcftes  jam  apud  Homerum  fuif- 
le,  undc  triumphales  nata:. 

1  Etenim  palmataveftis.]  Aufon. 
in  Panegyrico,  Palmata,  hic\\m,veftis, 
ut  in  pacc  Confulis  eft ,  fic  in  vicloria 
tmtmbbantis.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*    Palmata    tunica    erat   tantum 
iriumphalis.  Pifta  vero  toga  &  pur- 
pureaeadem,  oAsTroiwp©*. 

T  I  R  A  QJLI  E  L  L  U  S. 

2  ^Auroerantimextx.]  Piutarch.in 
Taulo  Amylio,  Ipftfquebaturomatif- 

j:mo  ciirrn  broeclus ,  purpuram  auro  in- 
textam  indulus. 

5  Et  nifi  triumphalibus.]  Qliod  fatis 
conitat  ex  iuperioribus. 

4  ^4tqueex Capitolio.]  Videomni- 
noquxdicamlib.6.cap.  6.  infine.Sc 
diximus  ibi ,  Eti.tm  tunica  palmata  ,  ex 
Capitolino  in  Gordianis. 

5  Tametft.]  Plinius  lib.  8.  cap.48. 

6  LiuamfcutulatamGaUi.]  Plinius 
in  eodem  cap.  48.  Ex  quo  difces  hic 
non  ^Pbrygiatam,  fed  Phrygianam  efle 
legendum,  liecfcutulatam  ,  iedforicu- 
latam.  Scutulatx  veftes  appellantur, 
CjUod  orbibus  cjuibufdam  ,  quafi  fcutu- 
lii  depiftce  fint.  Juvenalis  fat.  2. 


GenialesDies.  Lie.  V.  iii 

autem  externorum  regum  fcrtur ,  '  jficut  Romanorum 
trabea :  magni  tamen  fplendoris ,  qua  rarenter  Roma- 
nos  ufos  invcnimus.  Nam  foli  regcs =  aut  confulcs  tra- 
bcati  incefferc  ,  3tametfi  militarcm  4nonnuIii  fcnato- 
rium  ami&um  abollam  ruiile  dicant. '  Quam  pleriquc  phi- 

lofophi 


1  Sicut  Romdnorumtcdied.~\  Scili- 
cct  Regum  cs  Pliniod  lib.  8.  c.ip.  48. 
Trabeis  ufos  accipio  Rcgcs.  Et  9.  lib. 
cap  39.  Purpurxufum  Romxfemper 
fuifll"  video :  fed  Romulo  intrabca. 
Nam  &  hinc  Romnlus  trabcatusdi- 
citur.  Ovid.  lib.  Faft.  r. 

Hoc  igitur  -jidit  trdbeati  cura  Shtirini, 
Cum  rudibus  popu/is  annudiuiadd- 
ret. 
Virgil.  Aneidos  7. 
Ipfi  Qujrinalt  t>  aicd,  cimluqnc  Gali>:o 

■  :it.  

Ubi  Sexvius ,  ex  Suetonii  auctoritate, 
lib.  de  Vertiinngenenbus,Trabcaium 
tiia  genetaponit,  Unumdiisconle- 
cratum,  quod  eft  tantiim  e purpura  : 
Aliud  Regum  ,  quod  elt  purpureum  : 
habettamen  album  mixrumputpurz: 
fuirque  (tefte  Virgilio  lib.  n.  loco, 
qucm  \b\,F.ti.Mi  tunicap.il/nata,  citavi- 
mus)  Romanor.  Rcgum  infigne.  Ter- 
titnn  augurale ,  quod  eft  e  purpura  & 
cocco.  Ex  hocque  eft  illud  Juvcnalis 
fat.  8.  ad  fin.  loquentisde  Servio  Tul- 
lio  Romanorum  Rcge6. 

.  ■i/icll.  1    ndlus  trabcam  &  diadema 
X>"i>  ini  y 

E:  Fafics  mcruit  Regum  ultimus  illc 
l/onorum. 
Cujufmodi  autem  ca  fuerit ,  declarat 
Dionyfius  Halicarnaflxus  lib.  2.  cir- 
cumdiftin&am  fuifle  purpura,fub  teg- 
mine  puniceo,  veftemque  fuifie  gen- 
rilem  Romanis  honoriricam. 

2  .Aut  confules.  J  Dionyftus  Hali- 
camaflxus  Iibro  5.  Ammianus  Mar- 
cellinus  libro  26.  ^Agentesigitur  in  me- 
moratis  urbibus  Princifes,  fumpferunt 
prir/iitus  trabeas  confularcs,omnifque  an- 
nus  disbendii  <  meuimu  rem  Rj/manam 
nffl.xit,  &  Aufonius  in  Protrcptico  ad 


nepotem  de  ftudio  puerili , 

Vt  trabeam,p:c/an:nuc  togam,  mcaprne- 
mia,  Confut 

I»due>e/-,fajiifque  meis  pr/fldtus  habc- 
rer. 
Scd  Sc  addc  quoque  Dnces  ex  Diony- 
iio  Halicarnaflio  d.  lib.  5.  Augurcs.ut 
dictum  fuit  inprxced.&cdicctur  poft- 
ea  ,  &  Equites  Rom.  Idibus  Julii,  ex 
ValcrioMaximolib.  i.cap.  1.  ubi  dc 
ordine  equeftri,  his  vcrbis ,  Trabcatot 
-Jti*  Equites  Idibus  fu.ii  O.  Fabiul 
i,.-n f-jchi  infiituit.  Utebanrur  ctiam 
trabca  in funebri  pompa ,  fi  Cornelio 
Tacitocredimus  ,quilib.  3.  inprinc. 
in  Germanici  runcre,fic  ait,/e*V«r  Tri- 

bunorum  Centurionnmque  bumcris  cinc- 
rcs  po.t.-.bantu/  ,  pr.tcedcbatit  incompta. 
fignd  y  -jcrfi  fafces  .  dtque  ubi  cokm.it 
trdnfiredcrentur  ,  atrata  plcbs,  t,  a!  cati 
Equites  ,  pro  opibusloci-jcfiem  ,  i/daes, 
dliaque  funcrum  folcnnia  cremabant . 

2  Tamctfi  militarem.~\  Nortius  Mnr- 
cellus  ubi  de  generibus  veftimcnto- 
rum  ,  auiftoritate  Varronis  in  Cofmo- 
pluhorinc. 

4  Kcnnulli  Senatorium.^Ex  quo  Ju- 
ven.  fat.  4. 

—  Raptd  properabat  abo/la 
Pcgafus  attonitdt  pofitus  modo  -jiilicut 
urbi. 
Is  Pegafusfitit  Jurifconfultus  ccleber- 
rimus,quiaVefpafianourbi  prxfecTus 
fuit,utillicdicit  Juvenalis&c  fcribitur 
in/.  2.  §.  2.  ff.  dcorig.  \ur. 

s   ih*am  plerique  Phitofophi.  ]  Mar- 
tialis  lib.  4.  epig.  %G.  loquens  de  Cof- 
mo  Cynico  Philofopho  , 
Cerea  quem  nudi  tegit  uxor  aiollagra- 
bati, 
Cui  dat  latratoiobviaturbd  cibos. 
Et  Juvenalis  fatyra  tertia  de  Stoico 
0  z  cjuodam 


Trd- 

bea. 

Phi/t' 
fopho- 
rum 

vrjiit. 


Trabea 
tripii- 

tiste- 

nvris. 


212  ALEX.   AB   ALEXANDRO 

lofophi  defumpfere,  '  licct  Gra?cos  milites  &,philofo- 
phos  palliatos,'  nonnunquam  chlamydatoslegamus.4  Pri- 
mus  enim  Romulus  trabca  ufus  fuit, '  qua?  triplicis  generis 
crat :  namquc  unum  diis  confccratum  ,  iola  purpura  inte- 
xcbatur :  aliud  rcgium  cx  purpura ,  immixto  albo ,  quam 
Rcges  Confulcfvc  inducbant:  tcrtia  auguralis  fuit ,  qua: 
cx  purpura  rlcbat  &  cocco  :  quo  gcnerc  augurcs  uti  afiue- 
rant ,  dum  auguria  captant.  Sxpius  tamcn  fub  tcgmine 
punicco ,  altcrno  tcxtu  purpura  diftinguebatur  :  ncque 
fum  ignarus , 6  Maurorum  Numidammquc  Rcgum  ami- 

£frim 


quodam  Philofopho, 
—  ^Atque  audifacinus  ma'oris  aLollx, 
Stoicus  occidit  Baream  ,    delator  ami- 

cnm  , 
Tiifcipulumcfue  fetttx.  ~~— 
Ubi  Britannicus  interpres ,  Erge ,  in- 
tjuit,  majoris  abollx,  id  efl,non  mititarir, 
fcd  pbihf/phic* :  &  ideo  majoris   C5~ 
gra-jioris  aucioritatis. 

1  Licet  Gra-cosmtlitc .r.JJam  di&um 
cft  fupra  pallium  proprium  efle  Grae- 
corum. 

2  Pbikflphos  palliatos.  ]  Herodes 
Atticus  apud  Gellium  lib.  9.  cap.  2. 
TTideo  ,  ait ,  barbam  tsrpallium,  Pbihfo- 
phurn  non  video. 

COLERllS. 

*  Philofophi  hochabitufuere,pal- 
Rati,  criniti ,  barba  propcadpubem 
nfqueporrerfta.  Gelliusilloloco.  Hinc 
Seneca  epift.  115.  .,4sJ>erum,incultum 
Cr  intoyfum  caput,&  negligentior  barba, 
&  indiBum  argento  odium  ,  &  cubile 
bnmipc/itum.  Sedcur  indirftum  argen- 
to  odium  adjecit  ?  Hoc  primum  profi- 
teri  eos  oportcbat ,  mercenariam  ope- 
ramfpernere  /.  r>$-4<  fjf. deexti.cc^- 
nitionibus  :  &  proinde alio loco  fcribi- 
rur raros  efll-  qui  philofophentur.  /.  6. 
§.  7.  jf.  dccxcuf.  tutorum. 

TIRAQUELLUS. 

5  rS^onnunquam  chlamydatos.  ]Chla- 
mys  eft  propi  ie  veftis  militum,  qux  & 
paludamcntum  vocaturapudNonium 
Marcellum  de  generibus  veftimento- 
rtim,  8c  probatilludPlautiinMilitc 


gloriofoa&us  5.  fcen.  t. 

Magisfzpis ,  de  tunica  ,  cblamyde  ,  CJT 
muc;o>:e,qui  fperes. 
EtVirgiliilib.  8.  ftneidos, 
Ipfe  sgmine  Pallas 

In  mcdio,  cbtamyde  07"  piclis  confpeclus 
in  armis. 
Idco  fi  hxc  verba  Alcxandri  ad  milites 
refcras ,  bene  cft  :  11  ad  Philofophos , 
ut  verum  fatear ,  nefcio  ubi  ita  Philo- 
fophi  dieti  fint.  Eutropius  autem  dc 
Geftis  Romanor.libronono,  capitc 
ultimo,tradit  quod  ante  Domitianum 
imperii  infignein  chlamydepurpurea 
tantum  erat ,  reliquaquecommunia, 
quod  etiam  fcribitEufebiusinChro- 
nicis. 

<\  Primus  en:m  Romuluf.~\  Plinius 
libro  nono ,  cap.  30.  Hincque//vri™- 
tus  dietus  eft  Ovidiolibroprimo  Fa- 
ftorum  ,  ut  fupra  diximus.  Dionyfius 
Halicarnaflarus  libro  fecundo  loquens 
dc  Romuli  primo  triumpho  ,  fic  fcri- 
bit, ipfe pompam  exlremisclaudebat in- 
dutus  pwpuram ,  &  coronatus  laurc*t 
quadrigifjue  in'ceHus  ,  quo  augufliorcm 
fe  faceret. 

5  $~\u&  triplicis  gcneris  erat.~\  H.T8 
ufque  ad  vcrGc.Sapius  tamen.  funt  Sue- 
tonii  in  librodegenereVeftium ,  & 
ex  co  Servii,ut  diximusfupra  in  verbo, 
Sicut  Romanorum  trabed. 

6  "Ktaurorum,  tiumidarumcjue  rt- 
gum.~\  Quod  probatexemplofeq.  Ju- 
bx ,  qui  rcxruit  Maurorum  ac  Numi- 
darum. 

1  Sjuart 


GEN  I  ALES  D  IES.    LlB.  V.  21} 

6tum  efTe  purpureum  fagum.  '  Quare  Juba  rex  fagulo  ufus 
purpureo  dicitur.  2  AlTyriorum  tunica  partim  purpurea 
fuit ,  3  partim  alba.  4  Medis  autem , J  Pedis ,  &  Armenis 
regibus  ac  Lydis ,  amictus  purpureus  cjuadrangulari  figura, 
*&  Cidaris,7cjuamvis  Perfici  rcges  tripUcianaxyride & 
cultu  duodecim  millium  talentorum  quandocjue  ulifint. 
8  Phoenicibus  vero  ,  9  Syris ,  &  ,c  Cilicibus  regibus 
chlamys    cum   crcpidibus :    "Romanis   quoque  lama, 

qua? 


S.i^um. 

^LfJy- 

rh. 

\lcdi. 

Perfie. 

^imie- 

ni. 

Lydi. 

Phx- 

nices. 

Syii. 

Cilices. 

Roma- 


i  jQu.tre  Juba  Rcx.]  A.  Hirtiusin 
Commcnt.  dc  bcllo  Africo. 

2  .Aftyriorum tunica partim purpurca 
fuit.]  Hcrodotus  lib.  r.  Aflyriorum 
amiftum  defcribens,  Dnabus  ttmicis, 
i ncjtlit  y  amiciuntur  :  un.t linc.t  ttfcjue  ad 
pedes  demiffa  ,  alterafuper  h.tnc  lane.t: 
poflrcmocandida  &  brevi penuUcircnm- 
dantur. 

5  Partitnalba.]Strabol  16.  Afly- 
riorum  morcs  defcribens ,  ftfifs ,  in- 
quit ,  gerunt  interiorcm  tunicam  e.x  lino 
t.ttarem,  cxterioicmcx  lana  ,  amiRum 
ttlbutn. 

4  Medis.]  Xenoplion  P.rdi.T  Cyti 
lib.  t.  Medorum  (a\t)  tunica:  funt pur- 
purcx  CiT*  amiciu<s  candidi. 

^  P«/7.r.]Strabolib.  i%.  adfinem, 
de  Pcrfarum  liabitu  ficfcribit,  Perfe 
Amiftum  ttUate  purpuremnvclvarium, 
hyeme  dutem  varium  ,  tiaras  Magorum 
infuli.tjimiles.  Q^Curtius  1. 5 .  Cultum 
Regisluxurianotans,  Purpurex  tuni- 
ca:  medium  album  intextum  fuilfe , 
fcribit. 

6  Et  Cidarif.lQJZimmsWb.].  Ci- 
darim  ,  inquit,  Perfk  capitis  •vocabant 
infignc  :  boc  ctruleafaficia  albo  diftinH.t 
circuibat.  In  Leviticocap.8.  Moyfes, 
cum  ante  fores  Tabernaculi  laviflet 
Aaron  &  filios  ejus  ,  veftivit  pontifi- 
cem  fubucula  linea ,  accingens  eum 
baltheo,  Stinduens  eumtunicahia- 
cynthina  ,  &  defuper  humerale  impo- 
fuit,Cidari  quoque  texit  caput.  A  qui- 
bufdam  Cidaris  tiara  crcditur ,  alii 
coronam,  aliiftrophium  facerdotale 
eflc  contendunt.  * 


C  O  L  E  R  U  S. 

*   De  Cidari  fupra  lib.2. 
TIRAQUELLUS. 

7  Qttamvis  Pafici  Bjeges.~\  Strabo 
libro  i  ^.  pati!o ante fin.  de  Perfarum 
Principtun  ctiltu  loquens  ,  Principcs, 
inquit,  nnaxyridem  triplicem  h.tbcnt ,CS" 
tunicam  manicat am,dnplam, gcnu  tenus, 
CUJHJ  fuffultura  c.t  itida  cft ,  exterior  ve- 
ropart  czlorc infctia.  QCurtius  d.  1.  j . 
Perfarum  Regis  cultum  defcribens , 
P.illam  ,  inquit  ,  aurodijiiiui.rm  aurci 
accipitrcs  ,  velut  r<  /irn  in:  rr  f  corruc- 
rent ,  adoinabant :  &  \on.t  .tuica  muiie- 
britcr  ciniiu  ,  adnicem  Jnsjjcnder.it,  cui 
exicmmavrat  v 

8  Phocnicibusiero.]  Hcrodorusl.7. 
Phoenicum  <?c  Syrorum,  qui  PaLtfti- 
nam  incoluntornatum  hunc  inmo- 
dum  dcfcribit,  Circa  capitagale.ts  Qr<t- 
canicis proximas  gcrunt ,  induti  thoraci- 
bus  lincis ,  cttmfcutis  umbone  carentibus, 
cumquc  i.tcu/is. 

9  Syris.  ]  Dittumeft  in  prxccd.  de 
militum,  non  Regum  ornatu. 

ro  CiHcibusregibus.]  Hcrodot.  eo- 
dem  I.7.  in  Catalogocopiarum  Xerxis 
fcribit,  Ciliccs  laneis  indutos  vefti- 
bus.mliflecircacapitagcntilesgaleas, 
pro  fcutis  parmulas  e  crucro1  bovis  co- 
rio.  &  ibidem  fcribit ,  Reges  Cyprio- 
rum  mitris  redimitos  centum  quin- 
quaginta  naves  armatas  duxifle. 

I  T  Romam s cjuoque lana.]\ arro  I.4. 
lingur  Latinar,  Ixna ,  inquit ,  quod  de 
lana  multa  :  du.trum  enim  togarum  in- 
ji.tr  ,  y.t  antiquifsimum  mulierum  Rici- 
nium ,  fichoc  duplex  'firornm.  L.rnam 
0  ?  Feftus 


ai4  A  lex.  abAlexandro 

Ttprc-  J  qua?  ^Aouvct  dicfla,  regales  cultus  ornatufque  fuere/  Ta- 
probane  rex  fyrmate  veftitur^Cyrus  ftolaMedica,4Naba- 
thxorum  rcges  fola  purpura. 5  Cleomenes  farpius  brevi  tu- 
nica  amictus  apparuit/Antigcnus  7&  Ariftippus  agrefii,& 


bani 

Kaba 
tbxi. 


Feflus  Pompejus  fcribit  efle  veftimen- 
ti  genus  habitus  duplicis,  eam  ouidain 
appellatam  exiflimant  Thufce  ,  qui- 
dam  Grarce,  quam  Clxnam  dicunt. 
Konius  vero  libro  de  Vcftimentouim 
generibus  ,  putat  eflc  Veftimentum 
militare,  quod  fupra  omnia  veftimen- 
ta  fumitur,citans  illud  Virgil.  l.^.&n. 

— —  Tyrioque  ardcb.it  ruiOice  la£a 

Dcmiffa  e.x  bumcris. 

Ubi  Servius  dicit,  genus  efle  veftis,  8c 
proprie  togam  duplicem,amiclum  an- 
gularem.  Eamvero  Virgilius  tribuit 
Anea:,uthincforteacccperit,  quod 
Alexander  hic  dicit.  Cicero  de  Claris 
Orat.  dici.t  Iamam  etiamfuifle  vcftem 
facerdotalem ,  qua  Flamines  uti  fole- 
bant,  cum  facrificia  facerenr,  _Qk/,  in- 
CjUlt ,  cum  Cof.  ejfet ,  eodemquc  tcmpore 
facrificium publicum  cum  lana  facact, 
quocl  erat  Flamen  Carmcntalis ,  piebis 
contra patrcs  concitatione  & feilitio  nun- 
ciata  ,  ut  erat  twna  amiBus  ,  ita  rjcnit  m 
concionem.  Dionyfius  lib.  6.  loqucns 
de  Caftore  &  Palluce,fic  fcribit, .  -idu- 
Ufcentes  dicuntur  duo  ,  bcUicas  induti  l<t- 
nas}  inforo  Rom.  apparuijfe. 

r  XW yycuv-j.  diBa. JErafinus  Ghi- 
liad.  r.  cent. ic.cap.  10:.  X>  a>.\-x,  in- 
quit  ,  Jumma  rjcjii.\  cfi ,  qux  fro  taifo,  c 
fumitur  ad  -jentos ,  ftwjiam  ,  fii-ufque 
depellendum,  ouali  Lati.u  dic.ts  Penuta: 
citatqueiliud  Iuvenalisfatyra  <;. 

Et  midto  (iill.tret pentila  nirttbo. 

Polluxlib.Onomafticonlib.y.cap.  t^. 
de  Veftium  fpeciebus  duo  Chkcnarum 
genera  potiflimum  fuifle  tradit :  alte- 
fum  fimplex,a^-/.c./c,  &;  Ijyuioog,  xacP~ 
vd;  t  Gvbi/jfydj  isXai;  yjib'  Zvnfiiv 
i-st-aj-.  Alterumduplex,cOT?£«j  bCia.- 
6iuu,  ut  apud  eundem,  contra  frigora 
comparatum.  Mos  autera  erat  Gallis 
lanis  villofis  uti.  Galli  lana  quidem 
^iperaj  csterum,  oblongis  villis ,  unde 


regi 

Sc  Iiirfuta  texunt  fagula ,  qux  Lamx 
vocantur :  auctore  Strab.  lib.  16.  ubi 
Gallorum  habitus  &  arma  defcribit. 
Homerus  lib.2.  Iliad.  ubi  Agamemno- 
nem  veftibus  &  armis  inftru:t,videtur 
ufurpafle  pro  paludamento,  feu  pallio 
militari,  quod  Giarci  chlamyda  vo- 
cant. 

2  Taprobanae  Rex.]  Solinus cap.66. 
Cu.tn,  mquit,  Bex  difimili  atAteris. 
l^cftitur  (yrmate,  ut  eft  babitus,quo  Libe- 
rum  paticm  amiciri  rjidemus. 

3  Cjrus  ftola  Ivledica.]  Xenophon 
Pxdia:  Cyri  lib.  8.  Jtaque  elegit  fiolam 
Medicam,  &  ipfcferre,  &  utfamitiarcs 
ca  uta intur pcrju.fit .  Hxc  enim  rjifa  esl 
ei  occultarcyfi  quis  defeBum  aliqucm  ba- 
beyet  in  corpore  :  prMerta  ea  iudutos ,  & 
putcberrimoj,  &  maximos  oftendere. 

4  Nabatbjcorum  Rsges.]Sx.r.3ho  1. 16\ 
non  longe  a  fin.  Nabathasorum  mores 
defcribens ,  tradit  Reges  purpuratos 
incedere. 

5  Cleomencs.]  PlutarchusCleome- 
nis  facilitatem  atque  humanitatem 
ilrliiibens,  ficfcribit:  £>ui  vero  Cteo- 
mtnem  adibatyt ,  cum  tamen  Rex  dici 
Jimul  cr  babai  rjdlet ,non purpuram,non 
Ltticlarjum,non  trictiniorum,aut  fctUrum 
tiincntc\  appa.ra.tus consjnciebant ,  nonli- 
ii>i,  urn  ,  aut  \anitorum  turbam  ,  nonfcri- 
bcrum  rnultitudtnem,  qui  diu  multumque 
( '-',tti  ,  vix  tandcm  fer  Utcrulas  respon- 
dcrc  dign.',i>>ir  :  ftd  ipfe  brevi  tunica 
•■■     '••■.<■  ,  ultro  fefe  oenientibus offi.; ens 

aderat  ,  pctcmibus  comiter  benigneque 
n  'Jioi ■  df»s  ,  fummaque  bumanitate  ,  & 
toqui  cj~  audireparatus. 

6  ^Antigonus.']  Plutarchus  in  De- 
metrio. 

7  Et  ^iriftippus.]  Id  fputo)  acccpit 
a  Plutarcho  in  Arato :  fed  is,  ni  fallor, 
de  Arato  intelligit,  non  de  Ariftippos 
licet  de  eo  eodem  inloco  loquamr. 

j  Con&a 


GENI  ALE  S  DlE  S.    LlB.  V.  21$ 

reo;i  vix  decoro  habitu.  '  Contra  Dcmetrius  non  modo 
diadematc,  fed  vefte  ex  auro&  purpuraconfpicuuscrat. 
JSexticula  vero  non  rcgia,  fed  imperatoria  veftis  finfle ***" 
traditur.  ;  Athenienfes  autcm  regcs  frpc  Crcticum  indue- 
bant:  apud  quos  ex  provinciis  veftcsnominafumpferc:^" 
nam  preter  4  Tarentinidam  fuit 5  Sardonica,SicuIa/  The-wjww 
ra?a, ''  Phrygia,  &  8  Cafiaca  militibuspropria,9acdcutoru-?;3'7"- 
ga,'°  diphthcra,"  paftoricia  &  u  byiTacjcna, ,?  ac  alix  mul-" 
tiplicis  gencris.  Scd  cpod  difcriminis  inter  viros  fcnato- ^"* 
rios  &  confulcs  ac  triumphales ,  purpura  &  palmata  veftis  vefiitm 
faciebat,  ut  cartcris  praftarcnt:  idcmdifcriminiscultus,'"^" 
vcftitufcjue  in  mulicribus  luit.  Etenim  matrona:  &  fpccla-  hu. 
tx  pudicitie;  mulicrcs,  '4nifi  nigro  capillo, ' ;  &  longc  latcquc  yut,t~ 

fufa 


1  Contra  Dcmctrius.~\  Plutarchus  in 
illius  vita,Demetrium  diadcma  gefta- 
re,  veftibufquc  auro  contextis,  &  pur- 
pura  uti  tradit. 

2  Sexticula.]  Undeidaccepit ,  nc- 
fcio. 

3  ^Athenienfes  autem  Rigcs  fiepe 
Cretkum.]  Dc  hoc  Rhodiginuslib.i6. 
cap.  io.  inprincip.  fed  nullo  auctore 
citato.  At  id  eft  Pollucislib.  y. 0.17. 
de  Byflinis,ubi  veftem  hanc  Clavatam 
vocat.  fic  enim  ait ,  Cla-j.ttatjHoque  di- 
cebatur  .Athenis ,  «7«.»  Rcx  utebatur. 

4  Tarentinidam.]  De  hac  quoque 
Cxlius  Rhodiginus  d.  lib.  6.  cap.  1  . 
fed  nullo  audore  citato.  Eft  autem 
Pollucis  dicto  cap.  17.  lib.  7.  ubific 
fcribit,  T.trentinidium  ,pcrsbicua  "Jtdis 
tfi  ,  a.  TarentinorumufuO-  luxuriade- 
»ominata. 

-  Sardonica  ,  Sicula.]  Idem  Cxlius 
ex  Polluce  d.  lib.  cVc  cap.  de  Byflinis. 

6  Theraa.  ]  Pollux  d.  lib.  cap.  17. 
Thcr*a,\iic\mx,  iwic^ata,  c.autem  1  ? . 
declarat  quare  Thcrxum  vocctur ,  his 
verbis,  EtThcrxumindumentum  ,  aut 
*b  irifula ,  aut  quodferam  intextam  ha- 
bct  ,  dicitur. 

7  ^'O'"'4^  Cxliusnbi  fupra.  Tc- 
gas  rafas,  Phrygianafque  D.  Augufti 
temporibus  noviflimiscoepifle ,  fcri- 
bitFcneftcllaapudPUniumL8.  C.4S. 


Pollux  d.cap.17.  de  Eyflinis ,  Phrygia, 
inquit ,  muliebris ,  ab  iliis ,  quorumfie- 
quc/itif>imus  ufus  eji,  dcnominata. 

8  Cafiiaca.  ]  Cxlius  ubi  fupra  ,  ubi 
declarat  quare  ita  vocetur. 

9  *Ac dcutoruga.]Deuicrur«a legen - 
dum.  Iulius  Pollux  d.  lib.  7.  cap.  17. 
Bis,  inquit,  operatam  aw.cm  tunicam  ap- 
pell.rjerunt ,  fjuam  nunc  intcrfir/iH.tm 
•vocit.tnt,  &"  Deuterur~os  eos,  rjui  hu-mf- 
modi  conficinnt  ,  quod  &  lyfippus  in 
Bacchidibus  ojicndit. 

10  Diphthci\t.]Cx\'msub\  fupra.de 
hac ,  nullo  item  citato  tcaSbore.  Sed 
Iul.  PoIIux  d.l  ib.^.cap.  1  s  ■  dcclarat  cu- 
jufmodi  fit :  fic  cnim  fcribit ,  Diplihc- 
ra ,  tunictjirijf.t ,  h.tbens  cervical.  Sed 
reperies  in  alia  fignificatione  apud 
cundem  eodemlib.  7.  infinc.  Hcrod. 
lib.5. 

1  r  P<j/?o;7V;'.r."|Cxlius  ubi  fupra.hanc 
eandemcum  fuperiore  cfle  dicit. 

12  Byjfacana.]  Idem  Cxliusibid. 

1~  Et  alia>  multiplicis  gencris.  ]  De 
quibus  Nonius  Marccllus  de  genere 
Veftimen.  Cxlius  &  Pollux  nbi  fupra, 
c\:  e  recentioribusinlibrode  Rcvc- 
ftiaria. 

14  Nifi nigro  capillo.]  Vide  qux  fta- 
tim  dicam  in  verbo ,  \lerctrices fla-tum 
capiUum  habercnt. 

l~  Et  lengc  latequcfufa  toga.  ]Volui  t 
0  4  a»t 


2l6 


Alex.  ab  Alexandro 


Mere-  ^a  t0Sa  ac*  ta^os  demiiTa,  '  ftolaque 2  &  flammeo,  3ac  vit- 
trkes.  tis  +  &  reticulo,  c|uo  capita  velarent,utebantur :  cum  '  me- 

retrices 


aut  certedebuitdicere,  StolaadtaUs 
demiff.i  ex  Horatio  lib.  r.  Serm.fat.  2. 
^idtalos  jloladtmijf.i  &  arcumdata 
palla. 
Stolam  eflc  muliebrem  vcftem  Ulpia- 
nusputavit,  inl  veftis.§.muiicbria.ff". 
de  auro  &  argento  nuindo  leg.  Mulie- 
bria  ,  inquit ,  funt  ,  qua:  matrisftmilias 
cap.fi  comparatafunt ,  quibus  -jir  nonfa- 
cileuti  potifl  fine  -jituperatione  :  vehtti 
JloLe,f>a!iii.,  tuniae,  capitia,\ona,nutrx 
(qux  magis  capitis  tegendi,  quam  ornan- 
di  cauflfunt  cttnparata)  pLtguU,penuU. 
Cui  Cicer.  locus  Philip.  z.  fuffragari 
poteft ,  Sumpfijii  virilem  togam  ,  qn.tm 
fiatim  muliebremfiolamreddidijii.  Ovi- 
diusiib.j.ucrontOjeicgia  $.adMaxi- 
mnm, 

— —  Sfuarum  nec  vitta  pudicos 
^Attinfit  crines,  ntcfioia  longa  pedes. 
Ex  quo  Cifar  Caligula  (ut  fcribit  Sue- 
ton.  in  vita  Caliguls,  cap.23.)  Li-j;am 
proa-jiam  fuam ,  Uljifemjiolatum  nomi- 
nare  foiebat,fignif.canseam  mulierem 
efleaftutiflimam.  Vide  noftras  lcges 
Connubiales  Iib.  5.  intcr  ornamenta 
mulicbria.,  ubi  de  Stola. 

COLER.US. 
T  Stolacji<e.~\  Stola  mulierum  fuit. 
Seneca libro  de  vita  beata cap. r 5.  Hoc 
tale  efl,quaie  yirfii  tisfiola  indutui.  Un- 
de  &  Tatianus  oratione  adverfusGrs- 
cos ,  vocat  gvxluj  ^WvfipewOTv  viro  in- 
dignam.  Hinc  Uipianus  Muliebria  ve- 
ftimenta  appelb.t ,  quibus  vir  non  fa- 
cile  uti  poteft,  fine  vituperatione:  Hu- 
jusautem  generis  efle  flolam ,  pallam 
(ita  enim  legendum  eft ,  non  paliia) 
tunicam,capitia,  ■^>nas,mitras,plagutas, 
penuias. 

TIRAOJJELLUS. 
2  Et  fl.mmeo.']  Hoc  enim  (ive  ve- 
ftis ,  five  tegmen  capitis,  quod  magis 
puto  ,  utebantur  matronac,  uttradit 
^onius  Marcellus ,  ubi  de  genere  ve- 
ftimentorumdifllrit ,  &  vide  inno- 
ftrislegibus  Conniibial.  iibifupra. 


5   Jlc  nlttis.]  Vide  infra  inverbo, 
!  ^Abfque flammeo  £r  -jitta. 

4  Et rcticule. ]Et  id  matronas  de- 
cet ,  ut  patet  ex  eo  ,  quod  fcribit  Lam- 
pridius  in  vita  Alexandri  Severi ,  Ma- 
trn.tsautem ,  inquit,  regiascontentas 

I  cj]e  debere  uno  reticulo  ,  arque  inauribus. 
'  Hoc  nobiles  Italicas  matronx  utun- 
tur. 

5  Meretrices  fla-jum  capillum  habe- 
rent.]  Servius  enarrans  illud  Virgilii 
adfin.lib.^.ALneid. 

Nondum  illi  ftavunt  Proferpina  -jertict 
crinem 

^ibflulerat.  

Matron.-e,  incpit,nunquam  datur  fltrjut 
crinis,fed  niger  tantum,  contrafla-ja  co- 
ma  dabatur  meretricibns,  unde  Iuvcna- 
lis  Sat.6. 

Et  nigrum  fla-jo  crinem  abfcondentega- 
lero 

lntra-jit  calidum  -jeteri  centone  lupa- 
nar. 
IbienimloquiturdeMeflalina,  Clau- 
dii  Imperatoris  uxore  ,  qux  matrona- 
lem  pudicitiam  mentiens ,  nigros  cri- 
nes  ferebat :  fed  ,  ut  erat  omnium  im- 
pudentiflima  ,    cum  ad  lupanar  iret 
fuam  libidincm  expletura,ne  agnofce- 
retur,  flavogalero  caput  tegebat.  Et 
hucquoque  fpe&are  poteftquod  Ho- 
ratius  lib.  r.  Car.  Ode  <r.   Pyrrhi  me- 
retrici  flavum  crinem  tribuit, 
Cuifla-jam  relig.u  comam 
Sirnplex  mundtciis  ? 
Et  ante  hos  Euripides  in  Electra ,  in- 
troducit  Eledram  hatc  de  Clytemne-r 
ftra,  matre  impudica ,  dicentem, 

HstvSiv  naC\o7r\^a>  ir^koy^.fj.oi  VcJnmMt 

K0f*tlt. 

Ideft, 

Fla-jos  fpeculi  judicio  cincinnos  compo- 
nebas. 
Verum  huic  fententix  contradicit, 
quod  fcribit  Ovidius  de  Lucretia  lo- 
quens,  matrona  caftiflima,  lib.  2.  Fa- 
lioium  nonadeolonge  afin. 

Ttrma 


Geni  ALE  S  D  IE  S.  LlB.  V.  217 

l  retriccs  flavum  capillum  haberent  ,   •  &  togam  fubdu- 
diorem  z  abfque  flammeo  &  vitta :  '  quam  togam  viri- 

lcm, 


Forma  placet ,  niveufque  color , flavique 
capilli, 
jQuique  aderat  nulla  facJus  ab  arte 
decor. 
Et  Catullusin  Argonauticis,  five  dc 
Nuptiis  Pelei  tk  Thetidos  dc  Ariadna 
locjuens, 
tionfldvo  retinens  fubtilem  vertice  mi- 
tram. 
JEtin  epig.  de  Coma  Bcrenicis, 
Fixa  coronaforct :  fed  nos  quoquefulge- 
remus 
Devotaflavi  vcrtkis  exuvi.t. 

1  Et  togam  fubducltorem.]  Nonius 
Marcellus,  ubi  degcnere  Veftimento- 
rum  :  Meretricej)  inquit,  fuccinHio.e 
vefteutcbantur ,  citatcjueillud  Afraiiii, 
"Mentrix  cum  vefte  len^a  ,  peregrino  in 
locofolet  tutandi  caufa fcfe fumere. 

2  .Abfqm  fiammeo  cy  <smi  ta.  ]  Vi  tta 
honeftarum  matronarum ,  virginum 
&  Veftalium  capitis  tegmen  erat.  Ti- 
bulluslib.i.  eleg.6. 

Sit  modo  c.tfta  doce  :  quamvis  non  vitta 
ligatos 
lmpcdiat  crincs  ,  necftola  longa  pe- 
des. 
Ovidiuslib.j.Faftorum,  de  Rhea  Syl- 
viaVcftali, 
Jgnibtts  lliacis  adcram ,  cum  lapfa  ca- 
pillis 
Decidit  ante  facros  linea  vittafocos. 
Etlib.4.  de  Veneris  fefto, 
Rite  deam  codtis  Latia  matrefque  nu- 
rufque, 
Et  vos  quis  vitt.c ,  longaque  veftis 
adesl. 
Etlib.i.deTriftib.  volensoftendere, 
ielibros  de  Arte  non  fcripfiflegravio- 
ribus  fceminis ,  poft  horum  vcriuum 
repetitionem, 

Eflcprocuivitta.  __ 
mox  addit, 
Ecquid  ab  bac  omnts  rigidas  fummovi- 

mus  arte, 
jQuas  flola  cmtingi ,  vittaque  fumpta 
vetat  $ 


Et  alii ,  quos  ck  nos  adduximus  in  illis 
noftris  legibus  Connubialibus  1. 5 .  in- 
tcr  ornamenta  muliebria  :  ubi  de  vit- 
tis  Cv  c\c  mftita  loquor.  Ex  quibus 
ctiam  intelligis  vittam  mererricibus 
dencgari,  ex  Serviolib  7.  Aneid.  lbi, 
Soivite  crinalcs  vitt.ts ,  capite  orgia  me- 
cum. 
Fitta,  inquit,  folarum  matronarum 
cr.mt:  nam  martriabiis  non  debcbaniur. 
Et  Virgilio  d.  lib.7.  pauloante,  de  A- 
lecto  loqucnte ,  qua;  rcginam  Ama- 
tam,  Latini  Regis  uxorem,  invafcrat, 
totumque  illiuscorpus  &  habitum  oc- 
cuparat, 

__  Fit  tortile  collo 
lAurum  ingens  coluber :  fit  longa  tanm 

vitt.t, 
JnncHitque  comas,&  membrisbibricui 
errat. 
5  Quam  togam  virilem. ]  Nefcio  cui 
virilem  addit :  cum  toga  (ut  jam  dixi- 
mus )  fuerit  communis  virorum  c< 
multerum,  nemoqucde  liisquidehac 
re  loquuntur,  de  virili  dicit.  Il'ud  au- 
tcmcertum  ,  quodmulieresadultcrii 
damnata:,  autcompertae,remota  ftola, 
togam  induebant.ut  merctrici  aptam. 
Ita  enim  proftare  folcbant  cum  togis 
puellx,  utdifcerncrenturamatronis : 
ut  fcribunt  Acron  &  Porphyrionin 
idtrahentcs  illud  Horatii  lib.  i.Scr. 
Satyra  2. 
____  Quid  inter 

Efiin  mat,ona,analla,peccefne  togata? 
Illic  enim  togatam ,  meretricem  figni- 
ficare,quam  opponit  matronar.  Sed  &t 
hucpropius  acceditillud  Tibullil.  4. 
ad  Sulpitiam, 
Sit  ttbi  cura  to^a  potior ,  preffumque 
caftllo  * 
Scortum  quam  Servi  filia  Sulpitia. 
Nam  illic  to^am  pro  meretricc  pofiiit. 
Etilludquoquc  Juvenalis  Satyr.2. 
Damnetur  ft  vis,  etiam  Carphinia,  ta- 

lem 
l^on  fhtnet  damnata  togam. 

O  5  Et 


2l8  A  L  EX.   A  B    ALEX  ANDR  O 

lem  >  qux  adulterii  crimine  damnata?  erant ,  dimiffa  ftola, 

fumere  cogebantur.  Namque  meretrices  profhbant  cum 

toga  r  &  ftolis  pullis , :  quibus  etiam  ianthino  &  cocco  uti 

inhibitum   eft.  5  Fuitque  aliquando  mulieribus  vetitum, 

ne  verficolori  veftc  utcrentur ,  Iege  Oppia :  4  quod  ctiam 

a  Nerone  fa&um  mcmorant ,  qui  mulieribus  amcthyftini 

stoU.   &  Tyrii  ufum  interdixit.  5  Quse  quidem  ftola  plebeiis, 

quamvis  honeftis,  non  dabatur:  fiquidem  patricia?  & 

grandes  natu  matres ,  illam   honoris  caufa  dcferebant. 

Erat  enim  ad  imos   pedes   fluxa,  6quam  inftita  con- 

Kw4   texta  ambibat.  7Rec"hm  vero  tunicam  &   puram  to- 

nnpu.  gam  nova  nupta  induebat :  quam  etiam  8  tyronibus ,  dum 

mili- 


EtMartialislib.2.  epig.;o. 
Coccina  famofic  do.nts  £r  ia,uhina  mix- 
chx, 
P"ls  dare,  q<40>  meruit,  munera  ?  mitte 
togam. 
Etnos  quoquediximus  in  noftrisle- 
gibus  Connubialibus. 

COLERUS. 
*  Quafillo  legendum  :    Intelligit 
cnim  ancillam  quafillariam  ,  qua:  erat 
fordidiconditionis.    Petronius:  Kec 
contentamulier  tam  i>-avi  injiiriamea, 
con-jocat  omnes  quafitUari.vs  ,  fimilianjue 
fordidifimam  pattem.  Et  Juvenal.  qua- 
fitlariam  intelligit,  illo  verfu : 
Horrida  c/uale  facit  refidens  i»  codice 
pellex. 
TIRAQUELLUS. 

1  EtfiolispuUis.]  PullusoiVirg.}. 
lib.  Georg.  pro  nigro ,  5c  Tibullo  1.  r. 
cleg.2.  &  infinitisaliislocis. 

2  Quibiu  etiamiantbino.]  Quod  la- 
tis  innuit  Martialis  ,  ubi  nuper  citavi- 
mus. 

5  Fuitque  aliquando  mulieribus  -jcti- 
tum.  ]  Id  eft,  e:i  Livio  4.  Decad.lib.  14. 
in  princ. 

4  Quod  etiam  a  Kemic.*~\  Tran- 
quillus  in  Ncronisvita,  cap.  52.  tt 
<fuum  interdixiffet  ,  inquit ,  ufium  ame- 
thyftini  ac  Tyrii  coloris  ,fummifffct'j"r, 
tjut  nundinarum  die  ,  pauculas  unci/ts 
venderet ,  prAclHfitcmUoi  »cgatia(tres. 


C  O  L  E  R  U  S. 

*  De  his  coloribus  Pliniuslib.  9: 
can.^r.  &lib.  21.  c.  8.  Martialis  apo- 
phoret.  154.  &  r66.  Juv.Sat.7. 

—  *Pi<rpura-jendit 

Caufiidicum  ,  -jendunt  amethyfiind. 
Sic  olim  Cxfar,  ante  Neronem ,  ufum 
conchyliata:  veftis  ademerat. 

TIRAQJJELLUS. 

5  Qux  quidem  fiola.]  Jamfupradi- 
ftura  eft  nOM  femel. 

6  Qtiam  infiita  contcxta  ambibat.~\ 
Horatius  lib.  r. Serm.Sat. 2. 

Qu.trumfiubfuta  talos  tegat  injiita  •ve- 
fie. 
Ovidiuslib  1.  de  Arteamandi, 
Efieproail-jitttt  tenues,  infigne  pudt- 
;i) ; 
Quaque tcgis medios infiita  longape- 
dts. 
Diximus  in  diftis  noftrislegibus ,  ubi 
de   Inftita  loquor  inter  ornamenta 
muliebria. 

7  Retlam  -jero  tuniatm.  ]  Plinius  li- 
bro  8.cap.48.  &  alibi  di&um  eft  fupra 
lib.2.c.  5. 

MERCERUS. 
8  Tyronibus  dum  militire  adfcnbuntur.] 
Re&ius  efle  puto  ,  pridie  quam  furnc- 
rent  togam  vixilem,  m  jampraeruo- 

nuiinus. 

1  Cyclat 


Geniales  Dies.    Lib.  V.  219 

militia:  adfcribuntur  tributam  invcnimus.  T  Cyclas  quo-  Cjdm 
que,  =  palla  &  '  ricinus  4cum  crocoto  honeftarum   vc-  £ic£ 
{tes  fuere  virginum  &  matronarum ,  J  licct   citharoedis  nm. 
quandoque  palla  in  ufu  fuit ,  '  qua?  fyrma  cficta  cft.  7  EratJ^'" 
enim  traqoedorum.  8  Cyclas  vero  rotunda ,  9  cjuam  A-  sjrmm 
lexander  Romanus  imperatormatronis  regiis  dedit ,  qua? 
plus  fex  unciis  auri  non  habcrcnt  cum  rcticulo :   &  pal- 
lium  auro  afperfum  cum  inauribus ,   &  monili  baccato. 

Cro- 


TIRAQUELLUS. 

1  Cycl.ts  quoque.]  Juvenalis  Sat.  6. 

H.ufunt quxtentd  jud.int  i»  Cyctade. 

Et  vide  nortras  legcsConnubiales,ubi 
dc  Cycladcloquor. 

COLERU  S. 
Cycl.ts  quoque.]  Sumfit  forteaFe- 
fto,  in  voce  tegiliis.  Idem  Feftus ,  ubi 
de  rc&is  loquitur.Plinius  de  Caja  Ca:- 
cilia:  Eaprima  texuit  ,iiiam  tunicam  : 
auates  cum  to<{<t  pura  induuntur,  mv.equc 
nuptx.Gtxd  fcriptores  vocant  ifio<&L- 
«Tjsv  zfdvot.. 

TIRAQJJELLUS. 

2  Palla.  |NoniusMarcelIus,Pallain 
lionefta:  mulieris  vcftimcntum  eflc 
fcribit,hoc  eft,tunica:  palJium.qnod  & 
hincfatisliquet ,  quod  Scnatus  Rom. 
milit  dono  ad  Reginam  Cieoparram 
pallam  piiftam  cum  amiculo  purpurco, 
apud  Livium  ;.Decad.lib.-.  non  adeo 
longc  a  princ.  &  de  hac  quoque  in  dd. 
ll.Connub. 

5  Et  Ricinus.~]  Dicitur  etiam  Rici- 
nius.  Marcellus  dicit  efte  palliolum 
foemincum  brevc.  Varro  de  vita  po- 
puli  Romanilib.  i.  Et  quo,  inquit,w«- 
liercs  in  adi<erfis  vclus  ,  ac  lutiibus,  citm 
tmnem  vcjlitum deluatiorern,ac .'uxurio- 
fum  poflea  injiilutum  ponunt ,  Ricinia 
fumwit.  Videdictleg.Connub.  ubide 
Ricinio. 

4  Cumcrocoto.]  Videdict  leg.Con- 
nub.&  infra.in  verbo.C/oci/^»  quoque. 
<i   Licet  citharadis  quandeque palla.] 
Horatius  in  Artc  poetica, 


Poj}  hunc  perfen*  palixqut  rtpertor  ht- 

ncjrx 
*s£j~chylut.  — 
Et  Juvcnalis  de  Citharcedis  loqneiw 
Satyr.  i  ~. 
Et  quibus  aurata  tnos  eil  decwrere pal- 
la. 

6  £>ua:  Syrm.1  dul.i  ifi.]  Syrmato 
uti  Rcges  nv.ulxTaprobanac  diximus 
fupracxSolinoc.66. 

7  Erat enim tra^ccdorum.^SyTma ge- 
nus  vcftis,quxin  gravioribus  poema- 
tis  rccitandis  trahcbarur  ab  hiftiioni- 
bus.  Martialis  lib.4.  ad  Flaccum, 

tdufa  ncc  infano  Syrmate  ncjiratu- 
mct. 
Et  lib  12.  epig.9^.  inTuccam, 
Tranflulit  ad  tr.vficos  fe  nojhra  Thalid 
ccthumos,  1 

^iptajii  longum  tu  quoqut  Syrma  tk- 
bi. 
Juvenalis  Satyr.  8.  ubi  Neroncm  irri- 
det,  qui  tragoedias  egit, 

^inte  pedei  Dimtti  longum  tu  pont 

Syrma  ,  vel  .Antigones  ,  fcu  perfinai* 
Mct:a.:[>i  es. 
Et  iterum  Satyr.  is-  poft  princ.  ponit 
Syrmata  pro  tragocdiis, 
Namfcetus  a  Pyirha,  quanquam  MWHM 

Syim.it.t  \<o.'j.n, 
Kullus  apud  trdpcu  populus facit : 

8  CycLuveu  rotunda.]  Quod  no- 
men  ipfum  indicat.  Nam  Grxci  xJ- 

;  culum,  &  Ht/hXSu,  circundo  di- 
cunt.  Vidctur  autem  efle  vcftis  tenuil- 
ilma  explicabilis  &  fpatiofa. 

9  Quam  „4lexander  Rom.   Imp.  } 
Lajnpndius  in  vita  Lliius. 

1  Crece- 


22o  Alex.  abAlexandro 

1  Crocoton  cjuocjue  rotunda  &  fimbriata ,  fed  tantum  lo- 
cupletibus  concefla. ~  Vittafcjiie 5  &  fupparum, 4  ac  togam 
Vtrgi-  pra?textam  ,  {o\x  virgincs  deferebant ,  cjua?  nuptis  non 
n"'     dabantur.  Erant  enim  infignia  pudoris  &  verecundise,  cjui- 
bus  mos  erat ,  capillos  aut  humeris  dcfluentes , s  aut  r&ti- 

culo 


1  Crccoton  quoque  rotunda.~\  Cro- 
cotat  dicuntur  tunicz  infeclz  cro- 
ceo  colore  :  talia  autem  veftimenta 
delicata  funt  &  foeminea.  Marcellus 
Mollicina ,  a  mollicie  dicta  putat.  A- 
pud  Graxos  xg/x«?©*  eft«  J@-  ^fai- 
v©- ,  id  eft,  (pecies  tunicx :  &  ut  incjuit 
Suidas ,  Crocotos  eji  IvJbftet  lyx.wtXibVf 
ld  cA,^eflimentum  orbiculatum.  PlautUS 
in  Attlulariaact.j.  fcen.5.  Crocotarios 
infectores  dixit,  qui  crocota  inficiunt, 
tinguntque  veftes  crocei  coloris. 

2  fntafque.]  Vide ,  qux  fupra  dixi- 
mu$ ,  5c  in  noftris  legibus  Connubia- 
libus. 

5  Etfuppamm.\  Sex.  Pompejus  li- 
bro  17.  Supparum  veftem  puellarem 
interpretatur ,  eandemque  efle  exifti- 
marcumea,  quz&cfubucula  &cami- 
fiadicitur ,  quod  Afranii ,  teftimonio 
probat,  1'uetla  nonfum,  fupparo  fi  indu- 
tafum.  Varroautem  lib-4.de  ling.La- 
t^n.  diciteflegenustogzlevis  &  an- 
guftae,  quodfuprainduatur :  quemad- 
modum  fubucula ,  quod  fubtus  indua- 
tur.  Sed  vide  in  npftris  legibus  Con- 
nubialibus.  * 

COLERUS. 

*  Ibi  vide  Scaligerum ,  qui  locum 
corruptiflimum  rcftituit. 

T  IRAQJJELLUS. 

4  Jlc togtimpratextam.\  De  hacfu- 
pra  diftum  eft. 

MERCERUS. 

5  ^4ut  reticulo  colleclos.'  Duo  hic 
funt  animadvertenda.  Prius  eft  de  or- 
natucornxVirginalis,  quem  hic  atti- 
git ,  non  expreffit  Alex.  Is  talis  erat. 
Virgines  ut  plurimum  intecta  coma 

-erant.  Tertul.lib  de  Veland.  Virginib. 
firginari  -jolunt  foln  capitis  nuditate. 
Comam  non  folebant  dividere.  Hoc 
cnim  proprimn  crat  earum ,  qus  jam 


nupferant.  TertuJ.  Crinibus  i  fionte  di- 
-j.fis  apertam  profejft  muiieritatem.  Ca- 
pillos  vero  alias  colligabant  in  vertice 
capitis.  Idem  TertuT.  Virpne*  comte 
habitus  ipfe  proprie  fic  eflyut  concumulat* 
in  -jcticem ,  ipfam  capitis  arcem  ambitn 
crinium  contegat.  Quod  iifdetn  pene 
verbis  tradit  etiamliidorus.  Hicor- 
natus  videtur  etiam  familiaris  ftiifle 
ancillis.Fotisenimapud  Apul.  crines 
habet  leviter  demiflos  ,  &  cervice  de- 
pendulos ,  ac  deinde  per  colla  diftjofi- 
tos.fenfimquefinuatopatagiorefiden- 
tes :  quos  tantifper  ad  finem  conglo- 
batos ,  in  fummum  verticem  nodus 
aftringit.  Et  meretricibus.  Horat.  Dic 
&  arqutte  properet  Kettra:  ~\iyrrheum 
I  nodo  cohibere  crinem.  &  alibi,  I.ydert 
eburna  dic  age  cum  Lyra  matuvet  incom- 
ptum  Lactente  more  comam  reliyxta  no- 
durn.  Et  fexcenta  ejufmodi.  Atque  hic 
ornatus  in  puellis  Corymbos ,  in  Ma- 
ribus  Scorpius  dicebatur.  llnde  fa- 
dium,  ut  quod  in  meram&conum 
faftigiatum  eflet,  Corymbos,&  ab  au- 
ctoribus  de  Limitand.  agris  acervus 
lapidum  in  metam  definens,  Scorpius 
dicatur.  Inde  etiam  factum ,  ut  apud 
Petronium,  Capillamentum  mulie- 
bre ,  Corymbion  dictum  fit.  Virgines 
porro  ita  ornatas  Cirratas  dicebant. 
Sic  Germani ,  qui  eo  modo  in  nodum 
torquebantcomam.ut  auftor  eft  Cor- 
nelius  Tacitus ,  tam  facpe  apud  aucto- 
res  dicunrur  Cirrati.  Alias  veroCa- 
pillos  puella»  demittebant  deorfiim  , 
verfum  in  humeros,  &  pone  tergum  : 
&  tuncefleinCincinnis  diccbantur. 
Hi  capilli,aliqua  ratione  intorti  eranr. 
Quod  agnofce  in  illo  ornatu  Lunz, 
apud  Apul.  1 1  .Milef.  Jamprimum  cri- 
nes  uberrimi ,  prolixiqne  ,  &fnfim  in- 
terti ,  fier  di-Jinn  alin  fenfim  disferfi, 
mtltittr 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  zn 

culo  eollecTos  ferre : '  licet  vittarum  duo  genera  invenia-  Vttu- 
iTius :  virginalem  unam ,  alteram  nuptialem ,  aut  qua  nu-  rHJe" 
bcntes  velabantur.  2  Strophium  vero  pecToralcm  fafciam,  stn- 
vel  capitis  ornatum ,  nonnulli  cingulum  fuifle  autumant,  thxm>% 
&  foleas  purpureas  pucllarum  calccos.  Sed  tamen  ftro- 
phium, ?  mitras  &  purpurcas  fafciolas ,  ancillarum  fuifle  a-  ^tn- 

mictus,  ** 


mollitcr  defluebant.  Nifi  mavis  intortos 

cincinnos  dici  annulatos.  Qualcs  illi 

de  cjuibus  Seneca  de  brcvit.  vitae:  £>uo- 

modo  incandefcunt  ft  cjuid  tx  jubafua 

decifum  eji,ft  quid  extra  ordincm  'ytcuit, 

rrifi  ut  cmnia  fua  in  annulos  recidcunt. 

Nam  falluntur  longe ,  quiCincinnos 

cofdem  faciunt,  cum  Cirris ,  ik  crini- 

bus  in  orbes,  ceuannulos  flexis,  ut 

alibidicetur.  Hienimproprii  mntro- 

narum,  illi  virginum.  POSTERIUS 

quod  hicanimadverto,  eft  quod  Alex. 

duo  facit  vittarum  gencra ,  unum  qtto 

virgines,  altcrumquo  nubcntcs  vcla- 

rentur:  voluitdiccreutercntur.  Nam 

vclari  vitta  mulierem  nemo  dicat  Res 

verofic  habet.   Quia  virginum  capilli 

indifcriminatim    ornabantur    unica 

vitta,  in  vertice  religabantur,  ut  dixi- 

mus.   Quia  vero  Matronarum  coma 

dividcbaturacu,  qux  ob  id  difcernicu- 

lumappellabatur,  duabus  vittis  etiam 

religabatur.  Quo  modo  non  erunt  fa- 

cienda  duo  vittarumgenera  ,  fcddi- 

cendum  tantum  virgines  unica  ,  ma- 

tronas  duabus  vittis  ufascfle.  Quod 

verum  eflc  colligas ,  ex  multis  auclo- 

rum  locis.  Propcrt.Mox  ubi  ytmfacibus 

ceflit  frxtexta  maritis  ,  Vinxit  df  «txt- 

it as  alteravitta  com.ts.  Plaut.  Moftell. 

Huic  mortm gaundum  ccnfeo,&  c.tfiun- 

dos  crines-     Idem  Calina.  XJtque  cam 

ernatam  adducas  \latronarurn  modo,Ca- 

fite  compto,  crines,vittafque  habeat.  Ibi 

enim  crincs  funt  orbes  crinium.  Ex 

quibus  magis  ac  magis  confirmatur, 

quod  iupra  diximus,  Virgineam  co- 

mam  non  ita  colligatam  fuifle,  ut  crat 

coma  Matronalis.  Duplexautem  illa 

vittavidenirconcelTaMatronis  a  Se- 

natu,poft  rcconciliatum  Coriolanum. 

Apud  Valer. 


T  I  R  A  OJ.1  E  L  L  U  S. 
r    Licct  vittarnm  duo  genera.~\  Vidc 
in  noftrislegib. 

2  Strofhium.]  NoniusMarccllusde 

fcncrc  Veftimcnt.  dicit  clTc  fafciam 

brcvcm  ,  qux  virginalem  papillarum 

tumorcm  cohibet,  audoritatc  Turpi- 

lii,  Plauti,  Tullii,  5c  Varronts ,  quibus 

alios  addidimus  in   noftris  legibus 

Connubialibus  ,    ubi  omnino  vidc. 

Hincfirepbiarii d\£ti ,  ftropfvorum  ar- 

tificcs ,  quorum meroinit  Plautus  in 

Aulul.a&.^.icena  ^.Martialisfalciam 

pectoralcm  appellat,  fic  fcribens  in 

Apophor.  134. 

F.tjcia  acfccntes  dominx  comfefe  fd- 

fill.ts : 

Vt  fit ,  quod  cttfiat  nojira  tegatqut 

ntanus. 

MERCER  US 
J  "Klitras  ancillarum.]  Tam  con- 
fentancum  cft  hoc ,  quam  quod  Scali- 
ger  annotavit  inPropert.  Mitrasor- 
ntmenta  fuiffc  ictularum.  Utrumquc 
certe  minus  veruTn  apparebit  cx  fcq. 
Mitra  ergo  alias  cingulum  dicitur.  Un- 
dcHomcrus  difcindtos  vocat  amitro- 
chltonas :  &  Euripides/x/roaK  a'v*.</V- 
tok  pv9jui£i&$  7rXcx«/^ov  id  cA,mitrit 
revinBis  dtxhontrt  capillum.  Etopinio- 
nc  nonnulIorum,CorolIiconcinnatx 
ex  fafciis ,  Sc  orariis  mitrx  dicuntur, 
quod  caput  vinciant.Tunc  Mitra  forte 
dcrivabitur  a  f/.ir©*  qui  cft  filum  ,  vel 
cam  fignificationem  habuerit ,  ex  eo, 
quod ,  ut  eft  apud  Ifidorum  c.  4. 1.  icj. 
mitrafums  cjl ,  cjuo  tutoit  media  vinciri 
filet :  AliasMitra  diciturveli  genus, 
quo  mulicres  Romanx  caput  amicie- 
bant.  UterqueautemMitrxufus,  & 
tegcndo ,  Sc  ligando  capiti  Romants 
videtur  cognitus.  CerteMitris  mulie- 


222  ALEX.   ABALEXANDRO 

mi<5tus ,  multiteftati  funt :  '  idque  a  Cicerone  Clodio  ob- 
t-ifiio-  jcc^um  >  quod  in  ftrophio ,  mitra  &  purpurea  fafciola ,  fe 
Ucm-  ancillam  mentitus ,  facraBona?de£polluifTet.*  Fafciolas 
«ftf.  vero 

fed  etiam  honcftiorum  matronarum. 
Neque  enim  Tertul.  perftringit  eis  lo- 
cis  luxuriam  .Ancillarcm,  fed  Matrona- 
/cwpotius.  Etidetiam  evincit  cjuod 
fcribit  Servius  ,  Mitras  ec  loco focminii 
effe,  quopilea  -jirU.  Nunc  tollendus  eft 
alius  error  eorum,  qui  mitras  peculia- 
res  faciunt  vetulis.  Catulluscertein- 
ter  veftimenta  Ariadnes ,  qua:  puella, 
&pene  virgogeftaverat,  mitramnu- 
merat.  Konfla-jo  retinens  fubtilem  -jer- 
tice  mitram.  Apul.2.Milef.Adolefcen- 
ti,  cui  depiles  erant  genx,  &  levi  pue- 
ritia  fplendicabant ,  fequiorem  fexum 
mentito,  Mitellam  incapite  tribuit. 
Et  Cynthia  Propertiana,  cui  fenec"tus 
plus  faris  gravis ,  cuique  rugae  feniles 
invife  prorfus  erant ,  utitur  mitra. 
jQu^a:  cum  Sidonia:  noHurna  ligamina 
Mitrx 
Soherit,  atque  oculos  mo-jerit  illagra- 
-jes ,  &c. 
Quxlocafatisevincunt,  non  -jetula- 
rum  magis  ,  quam  ancillarum  peculia- 
res  mitras  fuilfe.  DeMitra  aliapara- 
bam  ,  fed  relinquendafuerunt,  quia 
plus  latis  molefti  nobis  operx  hoc 
loco  fuerunr. 

TIRAQUELLUS. 

1  ldque  d  Cicerone  Clodioob]eilunt.'\ 
Ciceronis  verba  ex  Oratione  de  Aru- 
fpicum  refponfis  ad  Senatum  ,  hatc 
flliit ,  P.Claudius  d  crocota  ,  d  mitra  ,  d 
muliebribusfoleis,  purpureifquefafciolis  : 
dftrophio,  dfl.tgitio,  d  ftupro  eftfaciits 
repente popularis  :  nifi  enim  tnulicres  ex- 
ornatum  ita  deprehendiffint ,  nifi  ex  eo 
loco,  quo ev.m  adirefts  non  erat  ,  ancilla- 
rum  beneficio  emiffus  effet,populari  homi- 
ne popuius  Rom.  resbub.  ci-je  tali  careret. 

2  Fafcielas-jerocrurales.]  Valerius 
Maximus  lib.  6.cap.  2.  de  Pompejo 
candida  fafcia  crus  alligatum  habente, 
Favonium  dixifle,  9^o»  reftrt  quain 
parte corporis  fitdiadema.  Quint.  1.  2. 
cap.  5 .   Fafcias,  inquit, quibus  crura  -je- 

fliuntur. 


res  debebant  caput  vclare.Tamen  quo 
ornatiores  apparerent,  ita  Mitras  luas 
complicabanr,  utpenecingula  quae- 
dam  efient ,  quibus  caput  vinciebant. 
Tertul.  de  veland.  Virgin.  Mitris  & 
lanis non  caput  -jel.tnt  ,ftd  conligant  :  d 
fionte  quidem  protctia'  ,  qua  propric  au- 
tem  caput  efi ,  nv.dx.  Et  ad  eum  ufum 
fortafle  femimitrx  tandem  funt  in- 
vents.  Quas  Ulpianus  non  inter  vefti- 
menta ,  fed  inter  omamenta  referr. 
Viri  Romx  mitris  non  videnturufi, 
nifi  forte  facerdotes  Ifidis  qui  apud 
ApuL  Miteili>  ornantur.  Et  qui  Bacchi 
Comites  videri  vellent.  Ex  his  liquet 
mitrarum  ufum  legitimum  fuifle  ve- 
lando  capiti.  Ideo  Servius  admonet 
Mitr.ts  eo  loco  fuiffi  fceminis  ,  qv.opilea 
viris.  Admonetpraeterea ,  Mitr.ts  ali- 
quando  diclas  CaLmticas.  Quod  non 
eft  omnino  refpuendum.  Cicero  enim 
ipfe  viderur  id  confirmare.  Clodium 
enim  muliebriter  veftitum,  modo  mi- 
tratum  facit,  modo  pro  mitra  Cal.tnti- 
cam  ci  tribuit.  Id  vero  fi  verum  eft, 
habebimus  fortafle  Mitram  non  fo- 
lum  caput  velafle ,  fed  etiam  infra  hu- 
meros  demitti  folitamefle.  Calanti- 
cam  ,  enim  ,  ceu  Calauticani,CCU  Cala- 
ticam  (iis  enim  modis  fcriptum  hoc 
vccabulum  legitur)  Latini  dixifle  vi- 
dentur  quod  Gracci  xwifi/uycv.K. :></? u- 
vr.autem  Gricorum  Euftathio  in  14. 
Iliados  dicitur  demitti  folitum  a  capi- 
te  ufquead  humeros.Quamquam  non 
ignoro  Hyginum  docuifle  xp/K/i//vsv 
eflecingulum.  Sedcoetiam  nomine 
magis  Qalantica:  Scmitrs  Latinorum 
refpondebit.  Proeterea  mitras quidem 
certe  alicujus  magnitudinis  oportuit 
efle  ,  utpote  quat  ne  elabercntur  e  ca- 
pite,  retinaculis  vincirentur.  Nam  Et 
tunica  manicai  ,  &  h.tbent  redimicuia 
mitra:.  Ex  his  vero  omnibus  &  prifer- 
tim  ex  Tertul.  locis  citatis ,  habcmus 
Mitras  non  fuifle  ancitlarum  folurn, 


GenialesDies.   Lib.  V.  2:3 

vcro  crurales ,  crurum  pedumque  velamenta ,  xque  viris 
ac  mulieribus  communes  aliqui  volunt ,  T  qua?  fa?pe  pur- 
purca: ,  2  nonnunquam  conchyliata?  erant.  5  Fafcia*  vero 
pectorales  dabantur  pueris , 4  qux  virides  fuere.  s  Sicyonia  Puerl. 
6  &  focci ,  calcei mulicbres  delicatioris cultus  &  amatorii. CaL" 

hrant  bns. 


fliuntur.  Scd  tu  omnino  vidc  noftras 
kgesConnubiales ,  cx  quibus  difccs 
fafcias  fuifle  pc&orales  &c  cruralcs. 

1  Qux  ficpe  puipurr.t. ]Quod  con- 
flat  ex  eolocoTulliicitatoin  verbo, 
jdijne  a  Ciceronc  :  &  practcrea  cx  C. 
Caligulacap.  17.  ubiillumdicitviris, 
pueris  acfceminis  fafcias  purpurae  ac 
conchylii diftribuifle.  Et  Julius Capi- 
tolinusin  vita  Claudii  Albini,  ylccefi- 
fit,  inqtlit,  omcn,ijuod  ctmipueri e)usfia- 
miiix  rujfulis fa/aolis  illig.trentur :  tjuod 
forte  lotx  acjue  ud.c  e/fient  ruffuLtfafcio- 
Ix,  ijuas  maltr  prxg>ia,i  r  pararjerat ,  pur- 
furct  matris  tllig«tus  c/f  ftfcia  :  XJnde 
illi  )eto  nutricis  etiam  Porpbjrii  nomcn 
inditum  cjl. 

1  Nonnuntjuam  concbyliatx."]  Ex  eo- 
detn  illo  locoSuetonii. 

5  Fafciic  ejuoijue  pctloralcs .]  Ut  pa- 
tctex  illo  JuliiCapitolini  lococitato 
ibi  ,  Qu.c  ftpe  purpurc.t.  Scd  &  pucl- 
lis  &  mminis  ad  cohibcndas  carum 
mammas ,  ut  patet  ex  Martialis  apo- 
phoreto ,  citato  in  verbo  ,  Stropbium, 
&  ex  aliis ,  quos  cito  in  lcgibus  Con- 
nub. 

MERCERUS. 
Fafcirc  pcclorales  dabantur  pucris.  ] 
Voluit  dicerc  puillis  ,  quibus  luimeri 
erant  akiores ,  vel  qux  minus  erant 
e.racilcs.Tciient.Demifiis  butnen'<s,vi,i- 
iriopciltrre  ,  ut  gracilesfiant  :  Sttjuaeji 


addit  eas  virides fuifle ,  in  difquifitio- 
ncm  voco. 

TIRAQUELLUS. 
4  Qua  viridesfuere.]  Juv.  Sat.  5. 

__  Vnidemtboraca jubebit 

Jtjferri.  . 

Thorax  enim  Graccis  peftus  cft,  ut  in- 
tclligi  poteft  cx  Cclfo  lib.  5 .  cap  5 .  &: 
Pliniolib.ic.  cap.  12.  &  Jul.  Pollucc 
lib.7. 

5  S/<-y»w'rf.]Lucillius  a  Fefto  Pom- 
pejocitatus. 

1 1  fidibu  f  IttVA  Stc\onia  demtt  bonc/ia. 
Lucrctiuslib.4. 

Vngucnta  &•  putchra  in  pcdibus  Sicjt* 
nia  ridcnt. 
Et  Tullius  1. 1 .  de  Oratore,  dc  Socrate 
loqucns  ,  Si  mibicakeos  Sicyonios  attu- 
Itjjcs  ,  non  uterer,  tjuamvis  effent  babilcs 
&  apti  adpedem,  ijuia  non  cjfent  utilcs. 
Et  horum  etiam  meminit  Pollux  1.  7. 
c.ji.  ubi  fcribit ,  nomen  ipfum  indi- 
carc  quorum  inventum  fit. 

6  Etficci.']  H\nc  Socculi.  Suetonius 
in  Caligula,cap.5 1.  fcribit.Caligulain 
nonnunquam  in  publicum  proccflifie 
ciua  Locco  mulicbri.  Idem  in  Vitclho, 
cap.  i.  Ci.iudium  tixoribus  ,  ltbcrtifitju& 
addicium  ,  ne  ijua  non  avtc  demerercturt 
pro  viaximo  munerc  x  \ielfalina  pctiit, 
utjibi  pedes prxberef  cxca.ceandos :  de- 
traciumcjue  focculum  dcxtrum  intcr  to- 

am,  tunicafcjuc gcflavit  afiidiie,non;iuH- 


paulo babitior,pugileni  effe  ajtint.  Ovid.     rjtiam  ofiulabundm.  Plinius  lib.9.  C.  5  5 


Coirjeniunt  bumeris  tenucs  Omaletidcs 
aitis.  Eas  Varro  Q. tpitia ,  Nonius  vo- 
cat  CufluLis.  Eatum  ufum  Matronis 
ne  neges,  etfi  fero  Romarapudillas 
receptus  eft.  Varro:.  de  vitaPopu- 
li  Roman.  Neque  id  ab  orbita  ma- 
trumfamilias  inftituti,quodca3 peclo- 
re ,  ac  lacertis  erant  apcrtis ,  nec  capi- 
tia  habebant.   CJuod  vero  Alexandet 


liuin  &  maigarit.ts  pedibus  ,  nec  a  cpi- 
darutn  tantum obfl,agu'tis,fied  to.iifoccu- 
lis  addnr.t.  &  lib. ; 7.  cap. i.  de  C.  Cali- 
gula  loquens ,  qui  fuper  omnia  mulic- 
bria  focculos  induebat  e  margaritis. 
Ifidorus  lib.  19.  Erymologiarum,c. ;;. 
eodemque  ult.  dicit  foccos  &  focculos 

itadicios,  quodfoccum  habeant,in 

quo  pars  planti  injiciattir. 

It 


124  AL  EX.  AB    A 

Erant  enim  veteribus  calcei 


MERCERUS. 

Et  focci  dclicatiorMcultut.']  Socci 
mulieribus  valde  familiares ,  &  inte- 
gris  motibus  Romanis ,  &c  corruptis. 
Biverfo  tamen  modo.  Integris  mori- 
bus  in  ufu  fuerunt,quia  potiffima  iaus 
matronarum  erat  domum  fervare,ibi- 
que  lanam  facere  ,  &  liberos  erudire. 
Hi  enim  calcei  tam  accommodati 
erant  ufui  domeftico  fceminarum  , 
cjuam  folea:  virorum,  a  quibus  fortaffe 
forma  non  differebant.  Ob  id  certe 
CajaCaxiliacrepidas ,  ceu  foccosfuos 
dicitur  dedicaffe  Sango,ut  effent  tefti- 
monium  fuat  affidtiitatis  in  fervanda 
domo.  Denique  ob  eam  rem  arbitror 
foccum  fadum  effefolemnem  nuptiis, 
ut  admoneret  novas  nuptas  fiii  officii, 
hoc  eft  oua  cura  fervare  domum  debe- 
rent.Corruptis  vero  moribus  ad  luxu- 
riam  tnulieres  ufx  funt  foccis,  eo  mo- 
do  quo  viri  foleis.  Propterea  foccos 
variefolebantornaregemmis ,  unio- 
nibus ,  margaritis,  quo  ad  oftentatio- 
nem  effent  compofitiores.  Itaque  tam 
mollefuit  infoccis,  quam  difcinftas 
prodire.  Romani  enim  negotiofiores, 
domi  nec  cingebantur ,  nec  calceos 
fuos  calciabant  fibi :  fed  tum  ea  age- 
bant  cum  domo  effent  egreffuri.  Var- 
ro,  Domo  exeo,mtro,pedes  corrigiis  com- 
fcdio.  Quofcilieetexpeditius  perfice- 
rent  negotiafua.  Quamquam  non  ne- 
go inter indicia  exercitx patientia»  ju- 
venilis,  &  aufterioris  vita:  fuiffe,  quod 
quis  calceos  haberet  fine  corrigiis ,  & 
cquum  duceret  fine  ephippio.  Quod  fi- 
bi  juveni  Cato  fcribitcontigiffe.Socci 
vero  forma  qua:  fuerit ,  non  eft  facile 
dicere.  Ifidorus  Soccum  di&um  putat, 
quafi  faccum  haberet,  inquem  pars 
anteriorpedismitteretur.  Quod  non 
omnino  rejicio,  tk  arbitror  ta!e  calcei 
genus  idem  effe,  cum  eo  quod  Tertul- 
lianus  multiforme  cognominat  ,  & 
ftipatum  ait  diligenter ,  ne  follicaret, 
&  ftriftum  anftius  obftragttlo.  Alii 
foccos,  foleas,&  crepidas  ejufdem  ge- 
nerisj&formsfaciunt.  Necobftina- 


LEXANDRO 

1  fpecie  varia :  nam 8  &  galli-. 
cx.Sc 

tins  repugno :  moventur  hac  ratione, 
quod  unum  pro  alio  promifcue  dici 
vident.  Apud  Ciceronem  Orat.  pro 
Rabirio  Pofthumo  Pub.  Rutilius  ut 
evitaret  crudelitatem  Mithridatis  in 
togatos ,  dicitur  veftitutn  mutaffe ,  & 
fjccosfumpfijfe,hoc  eft  quod  ajunt  a  to- 
ga  ad  palltum  tranfiifle ,  a  Romano 
habitu  ad  Grxcanicum.  Suet.  autem 
cum  idem  a  Tiberio  fadum  dicerc 
vellet,  dixit  cum  rcdegijfefe  a  patrio  ha- 
bitit  ad  palliurn,&  crepidas.Quate  Sue- 
tonius  vocat  crcpidas,  quos  Ciceroill* 
Orat.  ficcos  vocavit.  Crepid*  vero ,  Sc 
folex  ejufdem  format  fuifle  videntur. 
lltra:que  enim  inte&a:  erant.Hi  porro 
fbcci ,  diverfi  coloris  fuerunt  faltem 
poft  tempora  Caeiarum.  Apud  Vopi- 
fcum  Aurelianus  Calceos  muleos,  cereos, 
galbos  ,  &  ederatios  r»rit  omnibut  tulity 
mulietibuireliquit.  Quo  loco  non  enu- 
merantur  varia  calceorum  gencra,  fed 
varii  tantum  colores :  quod  Alexan- 
drum  videtur  fefelliffe. 

COLERUS. 

i  Calcei Ipccie.]  De calceis  vide  Si- 
gonium  3.  dejudiciisio. 

TIRAQ.UELLUS. 

2  Gallic*:'}  Gelliuslib.15.cap.20. 
refertT.Caftritiumdifcipulisfuispro- 
bro  vertifie ,  quod  feriato  dic  confpi- 
cerentur  ,  lacernis  induti  &  gallicis 
calceati.Scribitque  id  verbum  effe  no- 
vum  ,  nec  diu  ante  xtatem  Ciceronis 
ufurparicoeptum  :  citatque  illud  ipfius 
in  fecunda  Antonianarum  (id  eft  Phi- 
lippicarum,  ita  enim  appellat  ipfe  Ci- 
cero)  cum  gallicis  &  lacerna  cucurri- 
fli.  Ctti  adde  &  alium  ejufdem  Cice- 
ronis  eadem  Philipp.  locum  ,  l^am 
(jnod  cjunerebas  ,  quomodorediffem  ,  pri- 
mum  luce  ,  non  tenebri-s  :  deinde  cum 
calcei-s  &  to?a ,  nullis  nec  gallicis , 
nec  lacerna.  Gallica:  funt  foleae  lig- 
nex ,  aut  e  fubcre ,  quibus  fceminac 
potiffimum  utebantur ,  quas  crepidas 
appellari  poffe,Gellius  ubi  fupra  affir- 
mat.  Hoc  calceamenti  genere  utuntur 
Galli  pluviofo  tempore.  ValgtM  (in- 
quit 


Gen  iale  s  D  ies.  Ltb.  V.  225 

car  T  &  iolea?  & *  cothurni :  tum  '  mullei  albi ,  hederacei, 
cerei  &  lintei ,  calceorum  fpecies  funt :  f  qui  cum  antea  0*** 
coftimunes  viris  anjue  ac  mulicribus  forent ,  fequuti  Ca»- *? 
fafes ,  inter  quos r  Aurelianus,  illos  viris  ademere ,  &  fce- 
minarum  calceis  addidere  , 6  quas  etiam  ferunt  compcdes 


rum 
uiet% 


quitBayfiuslib.  de  Re  veftiaria.)  Ca- 
io^as -juat ,  clet  Galocbet. 

1  Et.jdc.t.]  Gelliusubifupra,  & 
Ifidorus  libro  Etymologiaruin  iy. 
cap.  $ } .  ,SWf.!,ur  fcribir  ^ompejus  1. 1 -. 
diHdcji,  cjuod jhlo jcdis fub\iaatuY.  Ea$ 
autem  muli  jbres  cfife  jam  intclligis  ex 
eo  loco  Ciccronis  de  Arufp.  refporrfiV, 
citatofu.Main  vcrbo,  I.iquea  Cicero- 
ne.  Solca  fiit  Pollux  lib.-.  c.  n.  defi- 
T\n)  cjl  lcyis  ,  v.t pes puhcrcm  tantum 
titm  cinfingat .  Vitgus  (ut  icribit  Bav- 
fitl  ■.ic.it, SouHct  .»'/',  4[>o\toliquc,cjuo({ 
ii.<  calcc.ui  .  ipjjhli  dotmni  pinvi/olearit'. 
ttiikfileatm  fokisindutus.Cicer.-.in 
Verrem  aft.  Stctit  foleafus  prxtor  po 

puli  Romhni  c:<»;  ;-.;  'tie  6m  huJ  co.    Sed  & 

alia  quoque  lignificat  lolca  ,  ut  videre 
cft  apud  Pompejum  eod.  lib.  i-.  fcd 
alio  loco. 

.  2  CotUunti.  ]  Genus  calccamentii 
fubere  quodammodo  fublcvati ,  quo 
utebantur  Tragcedi ,  ut  eminenriores 
apparerenr :  &  vintotes,  ne  tam  facile 
impingetent  iil  lutum  :  itera  etiam 
virginej,utgrandiores  apparerent  tub 
longa  ftola.  Quapropter  cothurnos 
ipios  de  furis  vincire  folebant.  Virgil. 
lib.  r./E.neidos  ,ubiVenusadvenienti 
filio,  noluit  fc  dcam  rateri,illique  pri- 
mum  occurrir, 
Virgmibus  Tyriis  ntos  eft  geflare pbare- 

trant , 
'PurpureocjHC altc  furas  -jincire cotbur- 
no. 
Ex  quo  patet  &  his  mulieres  efle  ufirs, 
ur  S-i  ex  illo  Juvenalis  Sat.6. 

.Allam  credas  ,  cedo ,  ft  breve 

parvi 
Sortita  eftlateris  jpatium  ,  breviorque 

videlur 
Virgine  Pjgmaa,  mtlis  adjuta  cothur- 
nis. 

Tom.  11. 


habuifie 

Seddehoc  amplius  in  noftrislegibus 
Connubialibus,  &  vide prxterea  Ifi- 
dorum  ,  ubi  fupra.  iotburnus  (inquit 

Polluxlib.7.  C  2  2.)  utriqucpeclt  conve- 
riit  r  unde  &  Tbcramenem  ctburnum 
vocarunt  ,  propter  eam  ,  qua  tn  rcp.  ute- 
batur  ,  altcrationcm. 

;  Xfullci  alLi.]  Genuscalceamen- 
torum,ut  tradit  Fcftus  Pompejus  1.  r  r. 
Sed  quod  Alexander  fubjungii 
bederace';,  &c.  nefcio  undc  acccperir. 
Scioautcm  riiniumlib.9.  cap.  i-\  au- 
ftoritatc  Feneft<.lli ,  fcripfiflc  ,  Mullo 
pifcidarum  nomcn  a  colore  mulleo- 
rum  calccamentorum:  ipfumque  mul- 
luin  (ut  paulo  poft  fubdit)  expirantcm 
verficolori  quadam  &  numerola  va- 
ricratefpectari.  * 

COLERUS.  . 
*  Titinnius: 

fam  cum  muUcis 

Te  oflendifli,  quos  tibiatim  calcraf. 
Ttli.-.tim  dicit ,  Iioc  eft  ,  ad  mediam 
ufque  tibiain  ,  quo  more  vetercscal- 
ccabantur.  Tertullianus  Hbro  de  Pal- 
lio  :  Impuro  cruri purum  ,  ant  mulleolum 
inducit  calccum. 

TIRAQUELLUS. 

4  Quicum  antea  communcs.]  Ut  pa- 
tetcxlequcnt. 

5  ^«>-f/M?jK/.]Vopifcusin  vitail- 
Iiusadfinem  ,  Cakeosmullcos,  inquit, 
&  cereos  ,  &  albos,  CjT"  bederaccos  vii  n 
omnibus  tulit,  mulieribus  relicjnit. 

6  Siuas  ctiamferunt  compedes.  ]  Pol- 
luxlib.-.  c.n.  intcr  calceos memorat 
koviTnxhc ,  ideft,  compedes  calceos, 
lcilicet,tenues  &  feniles.  Jacobus  Tu- 
fanus  in  LexicoGrarcolatinOjXov/oVKf, 
icfic ,  inquit  ,calccamentumlaccrum, 
non  cooperiens  totum  pedem,praeter- 
eaanguftum.  Helychius  fcribit  xov/- 
ttocAv,  id  eft,  vvodtifjutlx  fAu%H*. 

P  1  S>*i 


Mullt 


Crepi- 

dx. 

Solex. 


Ipti- 

crati- 

des. 

T*'ym- 

pbides 

*4rfi- 

des. 


%l6  A  L  £ -X.  A B-  A  L E  X  A-N  D- R  O  , 

habuiffe  ex  argento ,  cum.cx.auro  vetarentur.  !  Quimul- 
lei,  ficut  yeteribusinonumentiscxtat,  qlim  fuere  calcei 
Albanorum  rcgum,  dcinde  .patriciorum  fa&j,  den>uni 
patriciis  adem.pti  j  &  mulieribus  traditi :  :  ficut  crepidas 
antca  icnatores ,  mox  ecjuit.es,  demum.  milites  habue-r 
re  proprias.  }  Solcas  autern  calceamenta  dixere ,  qui- 
bus  plaptarum  .calces  in  ,rine  teguotur ,  habenis  juncla , 
carteris  propc  nudis.  4Apud  Acha?os  autcm  calcei  fce- 
minarum  fuere  albi  &  tenues.  Athenieniibus  elaboratas 
artis , y  iphicratides  dicti.  .Gra^qis  6nyi^hides  ;  &  arpi^ 
•  des  ,  multiplici  futura,  ficut  8  Scythica? ,  9Laconicce, 
10  Pcrfica?,  "Amyclaidg  ,?&  Alcibiada;.  l3Perfa;  enim  cal- 

ceo 


i  Qvimullii.]  Feitus  Pompejus  li- 
bro  17.  \lulleos,inc\yat,catccan.tii:<.run. 
genus  aytnt  cjfe,  quibus  ^Aibanornm  Re- 
ges  primi,  deuiae  Patriciiuftfnnt,  quod 
probat  au&oritate  m.  Catonis  libro 
Orig  7.  QuimagiJiraturncKjftle.m  cce- 
pijf  calceos  mul/eos  allucinatos ,  *  atteri 
perones.  Item  Tintinii  in  Setina,  J.rm 
cum  rnuUeit  ie  ajiuidjfifuutoj  tibiatis  ** 
in  r.j/rr&.r,  quos  putant  ainuilando,  id 
ett,  fuendo  dictos. 

COLERUS. 
*   Lcgendlim  idii  uncina.os. 
*  *   r.  in.i.  nn  legendum,  ex  editione 
Scaligeri  ?  nt  jam  oitendi. 

TIRAQJ.IELLUS.   .  . 
2   Sicut  cepid.ts.]  Servius  libto  8. 
.fiLnc:d..in.€um  locum, 
htjynbcna  ptdum  ciicundat  \tncida 
plantis. 
Eadenipsope  ad  verbumdicit  Polhix 
lib.-.cap.22.   Ctpida,  inquit  ,balitit<< 
rnititaris  :  qu.li  nonnullt  pcetarum  ,  „4r- 
pidesvocarjtftt.   Quidam  hoc  nomen  a 
crepitu,  hoc  eit,  a  fono ,  qucmambu- 
lando  reddunt  ,  dicunt  ,appd!atum. 
Cej&jiis  tamen  eit  e.\  Gellii  i.j  5 .  c. 2  3, 
&  Perui  Sat.  1 .  auctoritatibus ,  dicere 
vpcern  efle  Gracam  Ejus  caiccamenti 
i   crcpidarios  dixeruut.    . 
5  ^Ue-is  auum.]  Gellius,ex T.  Ca- 
frritio  Rhetorelib.  13  .cap.io.  Omma, 
incruitjfcme  id  genw,imbxi  planta/Hm 


c.tlces  tanturn  in  fine  teguntur ,  cxterts. 
proj  t  nuda  ,  C"  tcretibtit  babenis  junfta 
funt  ,foleas  dixaunt ,  nonnunqutvm  voct 
Grttc,'.,  crepiduLts. 

4  ^4pnd  ^cjiitos.]  Appianus  bell. 
Civil.lib.<i.fciibit  M.Antoninum  libi 
alTumpfifle  calccamenta  candida,  cjua- 
lia  Athenienfwm  facerdotes  ,  quos 
Phecafios  vocantp  deferre  conlUeve- 
runt.  Polluxlib.^.c.iz.  fcrlbit,  albos 
calceps  maxime  fijLilemeretricios. 

5  lpbiaatidet.  'Polluxubifupraab 
utcntibus  ditlos  fcribit. 

6  Kympbides.)  Cxlius  Ilb. 28 ,c. 27. 
Kympbidcs  ,  inquit ,  calaamentafur.i. 
mulielrria  &  fjionfajia. 

7  Etarpides.)  Polluxlib.7.cap.22. 
inprinc.  fcribit  crepidas  a  noanullis 
poetarum  iijnitu;  vocari^  ut  fupra  in 
verbo  ,  Sicut  crepitLn. 

'  8  Sicut  Scjtbicje.)  Abeagenteinr 
venta; ,  ut  fcribit  Pollux ubi  lupra. 

q  laconick.  ]'Lacoriibus  cjuoque  in- 
venti,  utilledicit. 

ig  Pr>-^r.c.]Huiufinodi  calceos  fuifle 
proprios  multe.tibus ,  icrLbit  Pollux, 
ubi  fupra^Sc  vide  intrain  verbo,  Perfc 
enirn. 

I  x  „4mycla'id *'.']'£{  de  his  Pollux  ubi 
fupra  ,  qui  dicit  calceos  liberaliores  : 
ipfo  vero  nomine  locum  fignificare: 
fcilicer  Amyclas. 

1 2  £t  Akibiadtt.  ]  Ab  Alcibiade.qui 
iisute- 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  227 

ceo  utuntur  alto  &  duplo ,  ut  magni  appareant :  *  AfTyrii  x*[>*- 
parvo , :  y£gyptii  papyraceo ,  %  Babylonii  foleis  Thebanis  /n^ 
fimilimo ,  •  Cretcnfes  militari,  Nabathan  fandalio.  6  In-  "^» 
di  ex  arborum  corticibus  nonnunquamfolcas  pedibus  ad-'*' e 
(debant.  Phocion  vcro  nudo  pedc  incc/Jit , 8  &  Cato  Uti-  ccde- 
cenfis  mira  patientia,  ita  ut  vixcrudahycmccalccarctur: '*"''• 
'cjuod  dc  Socrate ,0  &  Ariitodcmo  lcgimus.  "  Lvcurgus 

cjuoquc 


jisutebatur,  Polluci  eodcinloco,  & 
Athenioex  Satyrolib.  n.  Dipnofo 
phift.c.  16. 

13  Pcrf.t  ra/>».]Strabo  1. 1 <;.  Perfa- 
rum  cultus  &:  morcs  defcribens ,  CtU- 
ccatncntum  ,  inquit,  altumac  duplum. 
Xenophon  Pardia;  Cyriiib.  8.  Calceos 
tales  habent ,  inqnibtu,  ijni  eosjcrunt, 
clam  aliquulfubficiant ,  quo majores ejje 
l'ideantur  quamfunt. 

i  ^Jfyrii  pa; m.  J  Strabo  lib.  16. or- 
natum  fcribens,  (ic  inquit,  Calceamtii- 
tum  ^erunt  nonfanc  magnum* 

Z  ,Egyplii  papy-acco.  iHcrodotUS  li- 
bro  r.  iterumcjiic  2.  Scd  pofteriore  lo- 
co  de  facerdotibus  tantuin  Agyptiis 
loquitur.  Nec  hi  lolum,  fed  &  hi,  qui 
fecundum  flumen  Indiim  habitant 
calciamcnta  geftant  «t  papyro. 

J  Babyloniijoleis  The  anis fimilimo.) 
Herodotuslib.  i.  Babyloniorum  cul- 
tus  defcribens,  CaUeos  ,  inquit ,  <:n  unt 
gentis  moic,fctei<  Tbtb  n:  i  ftmi  mos. 

4  Ciclcnfennilitari.  |    Strabo  1.1G. 
dc  Crettmljum  moribus  loquens, /';.<• 
tcrea  ,  inquit ,  £r  fagulo  CcaUrouti 
militari ,  eifque  arma  in  primis  pretiofif 
ftmaficri  tnunera. 

5  Kal>atba-ifati(Ltlio.~\  Strabol.i6. 

6  Indiex  arborum  corticibus  ]  Phi- 
loftratusin  vita  Apolloniilib.  z.  c.  9. 
fcribit  eos ,  qui  fecus  Indum  flu- 
vium  habitant,  calceamenta  ex  ar- 
borum  corticibus  fafta  geftare.  Ar- 
rianus  in  vita  Alcxandri  lib.8.  fcribir, 
Indos  calceis  uti  corio  elaboratisal- 
bo,  altioribus  ac  foleis  variis,quo  pro- 
cerioresapparcaut. 

7  PbicLnnndopcde.']  Plutarchus  in 
Vita illius,  Riiri,  inquit,<jf  militint  nud» 


fcmper  incefsit  pede  :  nifi  bycms  atrocior 
illum  ad calceot  impuliffct.  idcircofrrunt 
inter  \ocantes  tmiites  nullum  fuijje  fi<nti- 
fjcandi  crudt  is  frigorii  certim  mgmmiit- 
tum  ,  ejuam  a\Jit m.u  e  calceatum  Pbocio- 
ncrn  tunc  fiajfe. 

8  r't  '  atojjticcnfis.']  Plutarchusin 
vitaillius ,  tantxilliunlaborispaticn- 
ciae  f ulXIc  fcnbit,ut  cum  amici,qui  una 
iterfaciebant  ,eq:iis  vehercntur  ,  fin- 
qulosipfc  adicns  ,  &;  pirircicum  illis 
loqucrctur,  pedilub  ij.lc  vadeiv  ,  cum 
illi  vchcremur.  Idevn  Plutarchus  in 
eodem  Catonc  ,  S*pe fine  calctit  ,  & 
jiin  tmnicain  publiapnprodibat ii  trr- 
il  .  H  n. -iihid  H  uatii  lib.  1.  cpiftol. 
epift.  1  9.  ad  aliud  tupra  eodem  cap.  ci- 
ttuurn, 

Qm4  f  fi  (jiiis  -jultu  tor-jo  fcrus,  & pe- 

clc  iiucio , 
Exigu.trjHC  togx  fimulet  tcxtorc  *  Ca- 

tonem, 
Pirtutemvc  reprxfentct ,  morefque  Ca- 
totfs  ? 

C  O  L  E  R  U  S. 
*   rr/YKiiflc^endum. 

T  I  R  A  QJI  E  L  L  U  S. 

9  Quod  de  Soaate.]  Ariftoplianes 
apud  Laertium ,  fic  fcribit, 

Llattts  f.ijiu  -jias  terit ,  oculifejue  innuit, 

Tt  cffalciatus  malamultatoltrat, 

Et  intcr  nos  vuliu  graiitatcm  frx  fe 

fcrt. 

1      £/^//?«/f>wo.]Atqueetiainde 

P.Scipione  ,  &  Germanico  apud  Cor- 

neliumTacitumlib.2.  ubi  Germanici 

in  Agyptum  profcctionem  defcribir, 

Lewvit ,  inquit,  apertis  borreis  pretia 

fiugum,  multaque  in  rjulqus grataufur- 

pavf  ,  fine  miiite  incedere ptdibus  intt^ 

P  z  ttit, 


2Z8 


Alex.  ab  Alexandro 


HiftHt-  quoque  pueris  Sparta»  pro  calceainento  pedum  nuditatem 
"'•  dedit ,  quo  racilius  acclivia  afcenderent ,  &  declivia  pera- 
fffj  grarent. '  Empedocles  ferreo  calceo  incedebat.  2  Hifpani 
gw//'.  e  fparto ,  Ligures  Cantabrico ,  '  Galli  agreftes  perone. 
-J*m  4  Demetrius  vero  Antigoni  eo  vanitatis  proceffit,  ut  aureo 
jmpe-  calceo  calcearct.  s  Auguitus  altiufculo  ufus  fuit ,  ■  ut  pro- 
rator».  cerior  videretur , 6  Caligula  focco  muliebri , 7  Dioclecia- 
nus 8  &  Heliogabalus  gemmato, 9  Carinus  gemmatis  fibu- 

lis. 

nave,  titulolocati,  Perones  tibialia 
funt  laxa  ,   quibus  noftrates  ruftici 
utuntur,  ficdifta  (utarbitror)  quod 
peix  modollntinformia.   Hinc  pcro- 
natus ,  peronibus  calceatus  apud  Per- 
finm  Sat.  5 . 
tia-jimfi pofc.H  fibi  pcronatus  arator- 
Lucifoi  rudis .  —■ 
Vulgus  Gallicum  guejircs  vocat ,  five, 
triqueboufcs  ,  ou  Lotte  &•  houvdc. 

4  Dimetrius.]  Plutarchus  Demetrii 
mollem  veftitum  taxans ,  fcribit  eum 
auratis  calceis  pedes  ornare  folitum. 

5  ^Augufius.]  Suetoniusin  vita  il- 
lius ,  c.79. 

6  Caligulafocco  muliebri.]  Plin.  1.  9. 
cap.55.Suet.inCaligulajCap.52.  Et 
diximus  fupra ,  ubi  de  focco. 

7  Diocletianus.]  Eutropiuslibrodc 
Geftis  Rom.10.cap.19  eodemqueult. 
fcribit  Domitianum  Imperatorem, 
ornamentum  gemmarum  veftibus 
calceamentifque  indidifle.  Et  idem 
Eufebius  in  Chronicis :  &Cafliodo- 
rus  in  Coff.  Romanis. 

8  Et  Hetiogabalus .]  Lampridius  in 
vita  illius,  Habuit,  inquit,  &■  in  calcea- 
mcntis gemmas  <&  quidemfculpt  rutquod 
rifum  omnibus  mo-jit  ,  quafi  pojfent  fcul- 
pturanobilium  artificum  -jideriin  gem- 
mi* ,  qutt  pedibus  adharebant.  Idem 
Lampridius  in  Alexandro  Severo  non 
longe  a  princip.  fic  fcribit,  Gemmas  de 
cakeamer.ti*  &  -jejltbus  tttlit  ,  quibus 
ufusfnerat  Heliogabaltn. 

9  C<w'»«*.]Flavius  Vopifcus  in  Ca- 
rino,  incp\t,gemmk  in  calceis ,nifi  gem- 
matafibnla  ftftn  mn  eji. 

1  Apttd. 


1 


His,  &paricum  Gr.tcis  amiBu  ,  P.  Sci- 
pionis  .cmulatione,  quem  eadtmjaciitaffe 
apud  Siciliam  ,  quam-jis flagrante  adhuc 
Pcenorum  bello  ,  accepimus. 

1 1  I.ycurgus.  1  Plutarch.  in  Lycurgo, 
de  adolefcentium  Spartanorum  edu- 
catione  loquens  ,  Pro^reffu  .ctatis  eam, 
iis  junioi  ibus fcilicet  ,  exercitationem  in- 
tendebant,  ut  ad  cutem  ufque  feipfos  ton- 
derent  ,  &  difcakiatos  inccdere  ,  acfre- 
quentius  nudos  ludere  confuefacerent. 

T  Empedoclesferreo  c alceo.  ]ImO  areo 
exLaertio  in  vita  illius :  Pha-jorinus 
(inquitLaertius)  inCommentariis  au- 
Boreji  ,  crepidasitem  are.u  &  Delphi- 
camfumfiffe coron.m.  A.Iianus de Varia 
hiftoria,  lib.  r  i.cap. 3  2 •  fcribit  Empe- 
doclem  ufum  ruifle  calceis  acneis. 

2  Hiyjiani e  fparto.]  Pliniufi  Natu- 
ralis  hiftorixiibro  19.  c.  2.  Sparti  na- 
turam  &  ufum  ejus  delcribens :  Hinc, 
inquit ,  ftrata  rujiicis  (Carthaginenlis 
Hifpania?citeriorisfcilicet)tw«»2,/;;HC 
ignes  fi-cefquc  ,  binc  cahiamina  ,  &•  pa- 
Jiorum  -jcWis. 

}  G.dliar.cfiesperonc.]  Pero  rufti- 
cum  eft  cakcamentum  ,  ut  inquit  Ser- 
vius  lib.7.  ALneidos,  ubi  prifcos  Lati- 
nos  perone  in  bellis  uios  oftendit, 

__   /^eft-gia  nuda  finisiri 

Iltftit  uer  e  pcdis,Ct  udtts  tegit  altera  pero. 
Altus  autemerat  ad  mcdiam  tibiam, 
quo  minus  limo  ac  luto  aratorum  pe- 
dcsinficerentur.  Juven.Sat.14. 

'jyMnetitumfecijfevolet,  quem  nonfu- 
det  alto 

Perglacicm  fcrone  tegi. 
Budrcus  in  annot,  inPandeft.ini.  in 


'Gen  IALES  D  IES.   Lib.  V.  ^9 

lis.  rApud  ^gyptios  autcm  innuptas  pucllas  calccis  uti  P«ff- 
non  licet,  ut  evagandi  liccntia  cohiberctur ,  quumnudo^™^ 
pede  extra  fepta  prodire  ncfas  roret.  2  Cupezia  vcro  non  y>*d 
muliebrcs,  fcd  tibicinum  calccicrant.  '  Palla  vero  picta   ^' 
cum  amiculo  purpureo.  *  Apud  Perfas ,  ftola  Medica  cum  c«/#- 
armillis  &  torque.  /Egyptiis ,  facra  Ifidis  veftis ,  rcgina-  **• 
rum  amicfcus   ornatufcjue  fuere,  quibus  infigniis,  vclut/^  e„ 
verifTimis  notis,  a  vulco  fecernebantur.   Quam  quidcm  nwum 
pallam  pucns,  puclhlquc  quandoque  traditam  Icgimus.,'/,,, 
5  Apud  Grajcos  vcro,  Arabes,  *Lydos,  Plirygcs, 7  &  Afly-  *?** 
rios,  longaftola,  mitris&  mitcllis  matronas  &  virosorna- ,,„; 
ri,  traditum  eft  :  8  virorum  apud  cofdcm  frequcns  vcftis  Mtr*. 
ftola  quadrata  fuit.  9  Thcflalis  demilfa  chlamys  crat  omni  "r[^. 
tempore  accommodatior. 1C  Calanticaautcm  Romanisca-  '•' 
pitis  fuit  ornatus,  non  veftis.  "  Lycurgus  juvcnibus  una 


C.ilan- 
tica. 


tantum 


1  .Apud  /Egyptios.]  Plutar.  inpn- 
ceptis  Connubialibus  n.  Jr.  JEgyptiis 
mulicricbus  uti  c.tlctamentis  patrius  mot 
nmfuit,  ut  fefe  domi  contincrcnt. 

2  Cupe\ianero.\  NuIIibi  legi  Cupe- 
\i.t,  &  puto  hic  errorem  cfle  in  verbo, 
velau&oris ,  vcl  librarii ,  quod  magis 
credo ,  &  legendum  cfle  Crupe\ia  ,  de 
qiubus  Julius  Polluxlib.?-  Onomafti- 
conc.22.  taj  xpsW^/a  fyiXnn  \W- 
J\H[Aa,TiV7miYiluS{iW  cic  wJtitn/utcv  yipov. 
Crupe\ia  auttm  lignenm  c.tluamaitum, 
faclum  ad  auspxationem  clmri.  Ullde 
Crupeziphori  Boeotes  exiftunt. 

5  Palla  veropitta. ]  Vide  ad  quid  id 
referatur ,  nifi  velit  hanc  quoque  cfle 
tibicinum. 

4  „4pud  Perf.u.~\  De  habituPerfa- 
rum,  5c  calceamcntis,  &  ftola  Medica 
jam  diximus  fupra  hoc  eodcm  cap.  cx 
Xcnophonte  &:  Strabone. 

<;  lApud  Gra co.t.  JPlutar.  in  Solonc. 
Xhio.t  ubi  confpcxit  Solon  ab  inful.t  co  con- 
tendere  ,  muliere.t  longe  abirc  iuftit ,  ex 
yivenibus  impubercs  dcli^en  t,  carum  w- 
Jlitu,  mttris  &  c.tlcc.tmentis  ornavit. 

6  lydosyPlnyges.]  Serviuscnarrans 
illud  carmen  Virgilii  A\neidos  4. 


\itgoni*  mcntum  mitra,erinemejue  ma- 
dcntcm. 
fcribitLydios,  qui  Moeones  dicuntur, 
&  Phrygc.;  mitrisufosfuifle. 

7  Et  jtffytw  ]  Id  eft  ,  Babylonios 
ex  Herodoto  lib.  1.  Capit.t,  inquit, /.><*- 
bcntes  comata  mitrit  rcdimiunt. 

8  Virorum apud eofdcm.}  Appianus 
deCivilib.  Rom.  bellis  lib.  5.  de  M. 
Antonio,  fic  fcribit ,  f.xutm  nempe  cu- 
ris  omnibui  &  Impcrii  obfcquiis  ,  fttlxm 
quadratan  Gr.ccorum  rr.ore  ,  pro  p.ttria 
&  domejiica  induit. 

9  T/;fJ/7j/jf.]TheflaIicarum chlamy- 
dum  mcminit  Pollux  lib.  7.  cap  \\. 
cum  fcribit ,  Chlamydes  -~c>o  Thcff.tii- 
c.tt  mncuparunt.  Et  Tlicjfalicanis ,  pro 
clilamydibus  induimur. 

ro  Calantica.  ]Tegmen  eft  muliebre, 
quodcapitiinne<ftitur.  CiceroinCIo- 
dium  apud  Nonium  Marcellum ,  Tnn 

cum  '■jincirentur  pedes  fafciis  ,  cum  ca- 
lanticam  capiti  accommodares{  Vide  in 
noftris  legibus  Connub. 

Tt  Iycur?us.~\  Plutarchus in antiquis 

Lacedxmoniorum  inftitutis ,  Emenfi, 

inquit  ,  duodccimo  xtatis  aimo  ,  Jtnc  tu- 

ni.it  ytm  degcbant ,  paliiitm  unum  in  an- 

P   2  nnm 


Vna 
ta.ntu.rn 

-jelh 

qil!H- 

teban- 
tur. 

Galli 
nobi- 
liores. 


230  Alex.  abAlexandro 

tantum  veftc ,  eaque  obfoleta ,  &  nullo  difcrimine  a  c«r- 
teris  uti  toto  anno  permifit.  '  Zeno  cjuoque  nullum  dif- 
crimen  veftis  effe  inter  cives ,  fed  eofdem  amiclus  viros 
ac  mulieres  ferre  prsecipiebat.  :  Solon  plus  tribus  vefti- 
bus  cjuehcjuam  uti  lege  prohibuit.  Apud  reliquasvero 
2;cntcs  veftitus  habitufcjue  diffimiles  fuerc.  5  Nam  Gallis 
nobilioribus  tinctas  geftare  veftes,  aut  faga  hirfuta  virgata; 
hyeme  craffiora ,  #ftate  fubtiliora  longis  villis ,  &  4  bra- 
chas J  longis  femoralibus, 6  auro  pi&as, 7  intonfas ,  &  varii 

colo- 


pttmcapientes.  Juftinus  libroj.inter 
prxclara  Lycurgi  inftituta ,  hoc  refcrr, 
Juvenibu r  non  ampliu  1  una  -jcjie  uti  toto 
anno pcrmiffum  ,  nec  quemquam  cultius 
ejuam  alterumprogrcdi  ,  nec  epidari  opu- 
lentius  ,  ne  imitatio  in  luxuriam  -je;  tcrc- 
tur.  Sed  &  apud  Cretenfes  pueri  una 
tantum  vefte  tam  per  hyemem  ,  quam 
per  xftatem  utebantur,  auftore  Hen- 
clide  in  Politicis. 

1  Zenoc]uoque.~\  Citticus  fcilicct  ex 
Laertio  in  vita  illius  ,  Zenonem  fcri- 
bit  eandem  veftem  viros  ac  mulieres 
indui  praccepifle ,  nullamcjue  corporis 
nudarepartem. 

2  Solon.  ]  Plutarchus  in  vita  illius, 
Egreflionibus  quoque  mulierum  ,  acflcti- 
bus  ,  ac  celcbritatibus  lege  prospexit ,  ut 
emnem  immodcfiiam  int emperantiamque 
cohiberet  ,  cxire  cv.m  tribus  tantum  -je- 
Jiibus  jubcns. 

3  r2^amGallirnobilio'ribu<.]  Strabo 
lib.4.  Gallorum  habitusdefcribehs,fic 
ait ,  Etenim  aurca  illis  flunt  geflamina, 
collo  quidem  torques  :  manibus  autem  & 
l.rcctis  armiUte  ,  dirnitatis  honores  tin- 
R.u  «cflant  -jeftc.r ,  &•  auro  pitlas.  & 
■pail' oo.nte, Lana  quidcm  aflpcra,cdterum 
obloncisvillis ,  undc  &■  hirfluta  texunt 
fazula.  Diodorus  Siculus  1.6.  aut  alio- 
rum  fupputatione  %.  cap.  9.  Manuum 
articulos,  inquit,C-  bracbia  armillis  au- 
reis  exo/nan:.  Circacollum  infupergran- 
des  torqr.es geflant  exfolido  auro  ,  &  in 
digitit  annuks.  Etaliquotinterjeilis^ 


I  Sagula  ferunt  -jirgdta  :  hyme  quidem 
J  crafliora,  a-jlatefubtilia.  Et  ad  id  Cjuod 
|  deSagisdicitur  fpeftat ,  quodCicero 

in  Orat.  pro  Fontejo  Gallos  vocat  Sa- 

gatos. 

4  Brachat.~\  Sueton.  in  Jul.Cxfare 
cap  .80.  Gatii  incurid  brachas  depoflue- 
>  unl  ,tatum  cla-jumfumpflerunt. Vopifcus 
in  Aureliani  triumpho  de  Xenobia 
Imperatrice  ,  Inter  ha-c  fuit  Tetricut 
chlamyde  coccinea  ,  tunica  Galbina ,  bra- 
chis Gdllicis orndtus. Tacit.lib. t8.  Or- 
natum  Cecinndt  mancipia  &  colonix  in 
fupcrbiam  trahcbant,  quod  -jerftco/oreflt- 

j  gulo  ,  brachas  tegmen  Barbarum  indutusy 
I  Togatos  alloqucretnr.  Hinc  Narbonen- 
I  fem  provinciam  ante  Brachatam  di- 
i  ftam  fuifle  conftat  Plin.  teftimonio 
I  lib.j.cap.4.  Caeterum  D.  Hieronym. 
1  ad  Fabiolam  dc  vefte  facerdotali ,  &c 
I  Divus  Ambrofiuslib.  Officior.i.BA,- 
!  chas  appell.mt  fcminalid  ,  fivefemoralia, 

quibuspudibund.i-jetanturiGtXcis  afet- 
j  mt\ti  vocantur.  No&rixalgo brdyes, 

ouhdutdechaujfa,  vocant.  Alii  fcri- 
I  buntgeminoff.  fineafpitatione. 

5  Longis femordlibus i\  Strabod.  I.4. 
Saois,\nqmt,-jefliuntur,coma4  nutriuitj 
prolixis  utuntur  femoralibus . 

6  .Auropicids.~\  Strabo  ibi. 

7  Intonflas  & -jarii  colorir.~\  Strabo 
!  d.lib.4.  Diodorus  ubi  fupra.  Peftes  ad 
[  terrortm  intofas  h  crdorir  -jarii  ferunt. 

i  Er  huc  alludit  Tacitus  loco  citato  in 
I  verbo,  Brachait. 

1  Quat 


G  *  N  I  A  t  E  S  D  I  E  S.    LlB.  V.  2  j  r 

coloris  ■  quas  anaxyrides  Grarci  vocant :  tum  2  collo  tcr-  "*** 
cjues  &  monilia ,  frequcns  mos  ruiile  traditur.   Quas  qi  • 
dem  brachas ,  non  apud  Gallos  modo , '  fed  Mcdos 4  &  *  + 
Scythas  'aliosque  barbaros  in  ufu  compcrimus:  ^Tum^; 
endromides 7  &  cuculli  frigoribusapti, 8  Gallorum  propria  *» 


com- 


CkcuI- 
//'. 


r  jQuat  ^Anayyridet  Grdci  -jocant.] 
Diodorusubi  fupta  ,  fcribit  Gallos  A- 
naxyridas  brachas  vocarc ,  liis  vcrbis, 

"H&>)t71  J/^pt^)  XllxT}  Hx1lKCUt,%i1a- 
V44  /JL  crO.TTHcri  ^f/t'y.3.71  TO vmjtejvic 

faluj%v\a-ffyxc.  ,  y.j  dvsiZugtfat  ohhvs/ 
@(yixcic.  G>eocruy>f,6]J)sa  iv.  Id  ci\,-jcj}ibus 
autemutunlur  mitabitibns  ,  tuntc.if  t/ui- 
dem  tingunt  fioridas  ,  (y  ^Anaxyrul.ts 
illi  appeuani. 

2  Q»Uo  torques  cir  moni!i<t.~\  Difftum 
eft  lupra  in  vcrbo  ,  t\.am  QmHit  mbitio- 
ribut. 

j  Sed  Medot.]  Brachatos  appellat 
Teriiusfatyr.;. 

Sj\udque  docct  fapient  brachatif  iliita 
Mcdis 

Porticmin  fcmnis.  — _ 
Et  quifquis  cft  in  canninc  Priapejo, 

Mcdis  laxior  Indicifqne  brachis. 
Excjuo  etiamintclligis  Indos  liis  uti 
folitos. 

4  Et  Scythar.]Hoc  ctiam  veftium 
genere  ufos  efle  Scythas  teftatur  Ovi- 
diuslib.v  Triftium  cleg.8. 

^Pellibnf  &  la.xit  arcent  rmtJa  ffigoTA 
brachif, 
Oratjue  funt  lengit  hcrrida  tcHdco- 
mit. 

5  lAtiofquc  R.irbdros.]  BrachisPer- 
fas  ufos  efle ,  teftis  eft  Hcrodot.  lib.8. 
hrcvet arcttt  ac brevia  fjiiculafonyts  bra- 
chat  gcrcntet,  in  pugnam  eunt.  Ovid.  d. 
lib.  Trift5.eleg.1r. 

Hotquoqnc,  qui genitiGraja  creduntur 
abmbc, 
Prcpatciocultu  Pcrfica  bracha  tc^it. 
Et  Sannatas  apud  Pomponium^Me- 
laml.z.cap.r.  Valerium  f  laccum  lib. 
Argonauticon  5. 
Et  \am  Sarmaticit  permutant  cvrbafa 
br.uhii. 
Lucanurnlib.i.  PharfaUae, 


Et  qui  tc  laxit  imilantur  Saimata  bra- 
chis 

7~.t»jr,nCI.   

De  Indis  autem  jamdiximus  ex  ob- 
fcurocarmine. 

6    Tum  mdromidci.]   Dchisbisdi- 
ftum  eft  fupra  :  lcd  quod  frigori  ar- 
cendo  convcniat,  ut  hicdicit,teftimo- 
niocft  Martialislib.4.ep!g.  r<). 
So>  dida  ,  fd  getido  nen  aspermnda 
Drccnlri 
Do»,i,f>rri'(rinam  mfttimttf  endromi- 
dem. 
Et  Juvcnalis  fatyr.  }  ■  oftendcns  Grx- 
cos  pcritiflimos  elfe  ad  adulandum  : 

Igmculum  Brnrnd  fi  tcmjiot  cprfcai, 

lAccipit  cndromidem.fi  dtxeris,/FJlue, 
fudat. 
Idem  latvr.  6.  tax.at  mulieres  Roma- 
nascjuodcndromidc  Tyria  utercntur. 
7  F.t  <-«(•«//(.] Columclla  l.  i.cap.8. 
codemque  ult.  CnKaM  vejtitdmtfut  fa- 
niiti.mt  tHagtt  utiiitcr,  qu.im  dclicate  ha- 
beal  ,  mumtamque  diligcntc;  a  -jcnte, 
friiore,  jilu-jiaque  :  qux  cimcl.t  piehihcn- 
tu,  fdtibui  manicatis  ,  ccntoinlvs  confc- 
<'//>  ,'jelfiggiscncnllis.  Id  Ji  fi.it  ,nullus 
diei  latn  mtoicrabilis  ctt,  quonon  fub  di- 
Oo  moliri  aliquid  pofit.  Eft  autcm  ca- 
pitis  tcgmcn ,  quod  vulgo  noftfateS 
C.t/fam  vocant.  Ex  quo  Martialis  I.5. 
cap.  14. 

/.  linc  cuculle  proThicit  C/tpUt  t  Cilu  1. 
Et  de  hoc  quoque  Juvcnalis  fatyr. ;. 
Qontentufquc  iltic  fenito  ,  duroque  cu- 
cu/le. 
Et  fatyr.6.  Et  hunc  alii  cuculiioncm  di- 
minutivc  Gncorum  forma  ,  vocant : 
&  in  his  Cato  Rei  ruftica*,c.z.5(:  1 ;  <c. 
\  &  Julius  Capitolinus  in  viraVeri.his 
:  VCrbis,  Fctur  ni  t.tntum  <vitlott*m  C.tja- 
I  tiorur»  <jT  Xcronianoi  um  ac  fitclliorum 
!  fuiffe  dmulurn,  ut  wi^.trctur  nocle  jcr  ta- 
p  4  bemas 


231  Alex.ab  Alex  andro 

commenta  funt.  •  Apud  Ve<5tones :  &  Cantabros,  mulie- 
res  monilia  ferrea  collo  circundare,  &  a  fronte  protenfum 

Uafer-  umbraculum ,  quod  attrahant ,  cjuum  velint,  &  retrahant. 
?  Alias  protentas  comas  in  altum  erigere ,  illafque  baculo 
obvolvere :  nonnullas  finciput  expilare ,  magni  decoris 
putabatur.  4Gnidanorum  uxoribus,  qui  juxtaLotopha- 
gos  funt ,  multi  a*ftimabatur ,  fimbrias  pelliceas  ferre  plu- 
rimas,  quas  munera  adulterii  fumebant ,  illaque  pra?cipua? 
dignationis  erat ,  qua?  pluribus  fimbriis  muniretur.  '  Sic- 
ut  Curetibus,  qui  yEtoliamincolunt,  longas  ftolas  puella- 

jLln-tes  induere. 6  E*  Andrimachidarum  uxoribus  utroque  cru- 
re  ameam  armillam  inne&ere.  7  Arabibus  Nabathadfque, 
tunicas  cum  fublisiaculis  ferre.  8  Indorum  fuit  ornatus  in 
vefte  candida ,  &  carbafis  mira?  tenuitatis  auro  purpuraque 
diftinclis.  °  Medorum  oculis  pictis  incedere,  colorato  ca- 
pillo,  coma  protenfa,  circa  collum  monili,  &armillis 
circa  manus,  capite  velato,  I0vefte  peliucida  &  fluida. 

Con- 


Ve& 
nes. 

hrioni 


Gni- 
dani. 


Cto-e 
tes, 


machi- 

des. 

*Ara- 

bes. 

Indi. 

tlaba- 

th*i. 

Medi. 


bernas  ac  lupanaria,  obtcclo  cttpite  cucul- 
iione  i<ulgari  liatorio. 

8  Gallorum  propria  commenta,]  Sci- 
licet  ipfi  cuculli,qui  propric  Gallorum 
funt,  prxfertim  Santonum  Gallia:  po- 
pulorum.   Juvenalis  fatyr.8. 

__  Sinotlurnus  adulter, 

T<mpora  Santonicp  iclas  adopcrta  cu- 
cullo. 
EtMartialislib.14.  epig.128. 
-  Gallia  Santonico  <veftit  de  bardo  cucullo. 
Kam  ita  appellat  veluti  cucullum  bar- 
dorum  ,  qui  ipfis  ex  Gallis  erant ,  in 
primis  ftudiophilofophia:,  vaticina- 
tionibus ,  &c  carminum  laudati ,  Stra- 
bonilib.4.  Diodoro  Siculolib.6.  c.9. 
&  Lucano  lib.  1.  Cucullorum  etiam 
bardicorum  mentio  fitapud  JuLCa- 
pitolinum  in  vita  Pertinacis. 

1  „4pud Vcdones.]  Vetiones  legen- 
dum  eft  ex  Strabone ,  qui  hax  de  illis 
fcribitlib.3. 

2  Et  Qantabros.]  Idem  Straboibid. 

3  ^AIias  protentas.]  Harc  ufque  ad 
verfic.  Gnidanorum  uxo,ibus}{unt  Stra- 


bonisibi,d.  lib.5. 

4  Gnidanorum  uxoribus.]  Herodot. 
lib.4.  Gindimos  hos  vocat. 

5  Sicut  Curetibus.]  Strabolib.  10. 
Curetum  nominis  rationem  rcddens, 
fic  ait,  Curetas  iEoliam  habitantes  nomen 
hoc  adeptos  ejpferunt,  quiaficuti  xJpdf , 
hoc  eji,pueUx,  muliebres  longasftolas  in- 
duunt. 

6  Et  ^Andrimachidarum.  ]  Strabo 
lib.4. 

7  ^ArabibusKabathxifque.]  Dchis 
duobus  Strabo  1. 16.  paulo  ante  finem, 
Tnnicx ,  inquit,  in  fubligaculii <£r  fan- 
dalii. 

8  Indorum.]  Strabo  lib.  15.  &  Q^ 
Curtiuslib.8. 

9  Medorum.]  Haec  ufque  ad  ea  ver- 
ba,  Vefie  pellucida  ,  funt  Xencphontis 
Paedix  Cyri  lib.  r.  Et  idem  de  Perfis, 
ut  fcilicet ,  oculos  fuppingerent  colo- 
ribuc,tradit  idem  auftor  ejufdem  ope- 
rislib.8. 

10  Viftepdlucida  &■  fiuida.] Juftinus 
lib.41.  ubi  idem  dicit  de  Perfis. 

I    Con- 


Geniales  Dif. s.  Lib.  V.  233 
7  Contra  vero  Pcrfarum  :  nam  crafliorc  utcbantur ,  Iaxa  & 
fluxa  cinftura ,  nonnunquam  ftoia  Scmiramidis.  !  Quare 
Alexander  Macedo  utrorumque  infpecto  habitu ,  Pcrii- 
cam  induit  veftem ,  Medorum  admittcrc  rccufavit.  '  Sic 
Gratianus  Csefar ,  devictis  Germanis ,  Romanum  ncgle- 
xit  cultum ,  amiclu  Alano  atquc  cquo  paritcr  ufus. *  Alfy- 
riorum  mos  crat  duplici  amiculo  vcftiri ,  altcro  linco  ad 
pedes  demiflo ,  altero  lanco,  quod  fupcrinducbant.  Mau- 
ruliis  craflam  veftem  ,  aut  laccram  quam  inducbant ,  pro 
temporc  variare  vctabatur.  5  Pcrfc  amictum  liabcnt  sefta- 
te  purpureum ,  hyemc  varium.  6  Troglodytce  ferpcntum 
7  &  pifcium  coria.  8  MalTageta?  ex  arborum  corticibus 
amicr.us  intexebant,  Scythicis  fcre  limilcs.  9  Mardo- 
rum  gcnti  proprium  iuit  crafllorcm  vcftem  &  non  ultra 
genua  induerc ,  proquc  capitis  ornatu  fundam  fronti  annc- 
(Serc.  ,0  Indi  quoquc  diflimilcs  habitus  corporis  mira  fpe- 

cie 

TIRAQJIELLUS. 

7  Et  pifiium  coria.  ]  Ut  &  Chelono- 
pliagi  ex  PomponioMelalib.2.  cap.8. 
quo  de  finu  Pcrlico  loquitur.  Plin.  1.6. 
cap.24.  Solinocap.67.  infin.  Cbtlono- 
phagi  ccriis pi/iinm  vcjhuntur.  Strabo 
lib.  16.  C  helouopbagi  tcjludinum  tefiit 
-jejiiuntur,  tiua  adeo  magna  funt ,  ut  vci 
ineis  na-jigent. 

8  A^4/7^(;c/.<'.]Strabolib.  ji.  Idem- 
que  de  Gcrmanis  dicit  Pomponius 
Melalib.j.cap.j.ubideGermania,fic 
fcribit ,  /  'iri ,  inquit  ,fagi*  -jelantur  & 
lihrii Atborum.  Strabolib.  xs-  lcribit, 
Indicos  philofophos ,  quos  Sylvicolas 
appellant ,  veftes  ex  arborum  cortici- 
bus  habere.  Herodotus  libro  1.  paulo 
ante  fin.1)ialpigct<tfmcpi\it&  amicium, 
&  -jiHum  babent  Scytbico  fimilem. 

9  Mardorum. ] Q^Curti us  Mardorum 
mores  &  cultum  corporisdeicribens, 
fic  ait ,  Comx  promincnt  bittx,  -jejlisfu- 
pcrgenua  eft,funda  -jinciuntftontem-.Hoc 
&  ornamentun)  capitii  &  telnm  cjl. 

10  Jndi.]  Strabolib.  is.  indivcrfis 
locis.  Pomponius  Melalib.j.cap.y.de 
India  Solinusc.65. 

?5  I  "2^o'i- 


Perfic. 


^JSr 


Mm. 

rujit. 

Perfit. 


Maffa- 

nettt. 

\iardi. 


Indi. 


T  Contra  -jcro  Peifarum.  ]  Diximus 
fupra  ex  Strabone  Sc  Curtio  in  verbo, 
jQjiam-jn  Ptrfici  re^es. 

1  jQu.uc  .  4!cx.t>u!c>  yi.tcedo.]  Plu- 
tarchus  tumin  vitaipfius,  tuminli- 
bro,  de  Fortuna  antvirtutecjufdcm 
Alexandrij  tk  Q.  Curtiuslib.6.Tuftin. 
lib.  12. 

5  SicGtatianus  C<cfar.]rm]us  Dia- 
conuslib.  1 1.  de  Gertis  Rom. 

4  „4ffytiomm.]  Herodot.  deBaby- 
loniis  loquens,qui  Cv  ipfi  AlTyrii  funt, 
lib.i.  &  Strabolib.16. 

5  Pf/yi.]Scilicet  Principes  ex  Stra- 
bonelib.  15.  cujus  bxc funt,  ut  &  fu- 
pra  diximus.  Xam,ut  illic  fubdit,  mul- 
titudo  tunicam  duplam  gfrit,  ad  tncdiam 
ufjue  tibiam  defcendentem,circum  caimt 
Smdonii panni  volumert. 

6  Troglodytx  fe,pc >;tum.]  Troglody- 

tas  vefci,  non  vcftiri.carnibus  ferpen- 
tum,  tradit  Solir.uscap.45.  * 

COLERUS. 
*  Sed  forte  ex  Strabone  colligere 
voluit  lib.  1 7.  ubi  ait,quofdam  barba- 
rorum  fcrpentum  ac  pifcium  coriis 
ufos. 


1$4  ALEX.  AB    AL  EX  ANDR  0 

cie  variarunt.  Namque  alii  nudi  agunt,  TnonnulIi  pifciuin, 
2  ferarum  '  aut  avium  pellibus  amici.i  funt  , A  plcrique 
lino ,  multi  lana  veftiuntur :  alii  in  cuku  corporisita  accu- 
rati,  ut  5faciem  coloribus  pingant,  6candidam  veftem 

in- 


i  KtmnuUipifciutn.~\  Arrianusl.  8. 
Rerum  geftarum  Alexandri.  Solinus 
c.67.  inrin. 

2  Ferarum.~\  Scilicet  Sobii  Indo- 
rum  populi  apud  Curtium  lib.9.  Sohiis 
petles  ferarum  pro  -je/ie  ,  cla-ja.  frro  telo 
erant.  Indi  quoque  apud  Arrianumd. 
lib.8.  cujus  hax  liint  verba,  Indipaflo- 
resfuere,  quemadmodum  &  Scjtbrc,  tjui 
netjue  agriculturx  fludent ,  neque  urbes 
incolunt,neque  templa  dils  extruunt :  fed 
plaufirii  errabundi  in  alia  attjue  alia  loca 
fro  tempore  commeant :  pellibusferarum, 
rjuas  -jenando  occiderant  ,amivii,arborum 
foliis  pafcebantur.  &  Sibcfii ,  gens  In- 
dica,  pellibus  amiciebantur,  ut  Arria- 
nusfcribiteodemlib.8.  Atqueetiam 
Indi  maritimi,apud  eundem  Curtium 
dicto  libro  nono,  his  verbis ,  Ferarum 
pellibus  tecli,pifcibusfole  duratis  rjp  ma- 
iorurn  cjuotjue  betuarum,  cjuas  fiuctus  e\i- 
cit,  carne -jefcuntur.  Qui  &  iple  poftea 
ingeneredicit,  Indos  pellibus  fera- 
rum ,  quas  venando  occiderant ,  ami- 
ctos  fuiffe.  Quod  &  ipfum  de  Germa- 
nis  tradit  Tacitus,  de  Moribus  Germ. 
&  Agyptiis  Diodorus  Siculus  lib.  2. 
cap.  1.  Etexhiseft  illud  Lucretiil.  5. 

Necdum  res  ignisfcibant  traciare  ,  nc- 
tjue  uti 

Pellibus  Cj7"  [poliis  corpus  -jeflire  fera- 
rum. 
Citerum  alii  caprarum  pellibus  ve- 
ftiebantur ,  ut  Getuli  &  Sardi  ex  Var- 
xonelib. 2.  P~ei ruftica; cap.  n.  adfin. 
Scythas  quoque  pellibus  proveftihus 
utiteftimonioeft  illud  Arriani,  quod 
fuperius  citavimus.  Et  Virgil.  de  his 
loquenslib.?.  Georg. 

Etpecudumful-jis  -jetantur  corpora  fe- 

tis. 

Ubi  Serviustradit ,  huiufmodi  vcftes 

Rhenones  dici ,  citatque  Saluftium  in 

hiftoriis.Sed  cui  addequod  fcribitCs- 


farlib.6.  belli  Gallici ,  Gcrmanos  uti 
parvis  rhenonum  tegmentis.  *  Huc- 
que  etiam  fpeftat  quod  de  Camilla 
fcribit  Virgil.lib.  1 1.  Aneid. 
Prc  crihdli  aitro,  pre  longjc  tegmine  pal- 

U, 
Tiiridis  cxu-jijt  per  dtirfum  a  -Jtrtict 
pendcnt. 
Et  de  alio  quopiam  lib.8. 

Jjhtemfuhd  peile  leonis, 

Pellis  obit  totum  ,  pr.tfulgens  unguibut 

aureis. 

Strabo  1.  1 5.  fcribit  Montanos  Indiac 

pellibus  ceivorum  uti ,  &  peras,  radi- 

cibus  &  medicamentisplenasgeftare. 

COLERUS. 

*  Rhenones  vocant  Galli  pelles  & 
exuvias  ferarum.  Quod  eos  a  Graccis 
accepiile  omniumeiudiuffimus  Scali- 
ger  autumat ,  qui  ^Ujjdj;  w^iiXA  vo- 
cant.  Nam  &  ipfos  Gallosaliquando 
Grarce  locutosefle.  Germanietiam- 
num  juvencos parvos  vocant  Ovtnfccr. 

TIRAQUELLUS. 
5  .Attt  a-jium.]    Seneca  ad  Luci- 
lium  epift.  lib.  14.  epift.  'ejuslib.  2. 
omnium  ejus  operis  90. 

4  Pleritjue  lino  ,  rnulti  lana  -jefiiun- 
tur.  ]  Solinus  cap.  65.  de  Indorum 
cultu  Ioquens  ,  fic  fcribit ,  AHi  lineis, 
alii  lancif  peplis  -jefliuntur  ,  parsnudi. 
Pomponius  Mela  lib.  3.  cap.  7.  de  In- 
dia  loquens ,  eadem  fcribit.  Adde  &c 
alios  ex  Indisferre  veftem  de  tegere, 
quam  ubi  e  flumine  meffuerunt ,  inci- 
dcruntque ,  pleftentes  in  modum  fto- 
rex,tanqiiam  thoracem  fibiinduunt.* 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Ifidorus  lib  19.  cap.  2}.  Perfis 
quoque  Itnamcnta  tribuit.  Sic  enim  le- 
go,  non  liniamenta. 

T  I  R  A  QU  £  L  L  U  S. 

5  F aciem  coloribus  pingunt .~\  Strabo 
iibro  15.  Amanuslib.  8.  Barbam^h, 

Jndos 


GENI  A  LE  S  D  IF  S.  LlB.  V.  235 

induant ,  aurum  geftcnt ,  '  lapillis  orncntur.  2  Mauri  lco- 
num,  pardorum  &  urforum  tcrgoribus, '  alii  fcrpentum  Sc 
pifcium  coriis  vclantur.  4  Scythia?  magna  pars  tcrgorc  vul- 
pium  &  murium  opcrtiincedunt,  Micut  Geloni  hofrium 
cutibus. 6  Britanni  rcliquanudi ,  vcntrcm  &  ccrviccm  fcr- 
ro  cingunt.  7Hifpani  primum  brcvc  fagulum  ,  mo\  ftolas 
&  togas  Romano  morc  acccpcrc ,  cjuarc  ftolati  dicti  & 
togati.  8  Gymncdarum  iticolz  junceo  ornantur  amictu, 
9  Befca?  hirfuto  faszulo,  °  Gcrmani  fajio  cum  fibula  :  aut  i\ 


Indos  alio atquc  aliocoloic fuc.nc  :  ut  in 
atiis  alba,  in  altis  pbanicca  ,  :n  nonnuUts 
i  u/fa ,  in  quibujdam  -jindis,  in  aliquiLtts 
tiigra  -jidtatur.  Similitcr  Agathyrli. 
Virgil  lib.  4.  Jfcneid. 

^— -  Piiiique  ^Agatbyrfi. 
tlbi  Servius: . Agath\,fi,;.opulifiunt  Scy- 
tbi.c  ,  colentcs  JlpoUincm  Hypirboicum, 
Pifli,  nonfligmala babente<,fid  pulcbri, 
id  efl  ,  Cyanea  coma  placentt  1 .  Hos  Fli- 
niuslib.  4.  cap.  12.  fcribit  habcreca- 
pillos  crruleos.  Pomponius  Mcla  Li. 
cap.  i.ubi  de  Scythia  Europia  loquens 
fic  fcribit ,  ^A^atbjrfi  tra  artufqac  pin- 
gunt ,  ut  quiqite m.ioiibus  pr.tjl.tnt ,  it.t 
m.tgis  -jel  miiUti  :  cxierum  iidem  omnes 
>i'ti*,&'  fic  ut  abiui  ncque.tnt.  *  Solinus 
cap.  25.  Gclonis,  inquit, .  4gatljyrfi  col- 
hmitantur CJCittlco picii  cAore  ,  fttcatn  in 
caruieum  criniim.  Et  Geloni  ,  de  qui- 
bus  &  Virgil.  lib.  2  Georg. 
ts£oafque  domoj  LArabum  ,  piDofijue 
Geloni  t. 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  An  hi  tunt,quos  proprio  nomine 
Piclos  vocavit  antiquitas  ?  Itidor.  lib. 
19.  cap.  23.  fic  fcribit  deillis:  K^ec 
abeTl gtns  Pibiorum,  ncmcn  a  coipoic  ha- 
bens,quod  nvnutis  op.fex  acus punclii  & 
txp) e/Jr, ( n.tt ivi  ^raniims  fuccos  indudit , 
ut  bas  ad  fui  jj>ccicmcicatricesferat,pi- 
ftif  a,  t  ulits  m.tcn  '',fa  n  tbilittU. 

TIRAQUELLUS. 

6  Candidam  -jcftcm  indttant.]  Str.l- 
bolib.  r^-  Incuhu,  \nc[\xh,corporis ni- 
mii  :  nam  (jr  aurum gcfiant  ,  Cjr  lapillis 
trn.mtur  ,  &"  findmcm  candidifiimum 


dcfit 

induunt,  &»  umhielLisficumpmtjnt. 

1  LtpiUssornentur.]  Ut  Xifri,  qui 
&  ipfi  funt  Indoruin  populi ,  uteban- 
tur  veftcdiftineramaculis,  utprodit 
Arrianuslib.  de  Geftis  Alexand.  8. 

2  Mauii.]  Strabolib.  i~.  leonum, 
&  pardalium  ,  &  uijltum  peUts  tn- 
duunt,  CSr  d-.rmicntibusfuljiernunt.  . 

\  *Aliifirpcn:u;?i  J  Strabod.cto  li- 
bro  paulo  poft  ,  UetmmBi ex  iit  Larba- 
rnferpcntum  acpifcium  coriu  mdumen- 
tis  ac  flramt niis  utuntur. 

4  Scythutmagmtpars.~\Senecal  14. 
epiftol.  adLuciliumepift.  cjus  Iib.  j. 
omnium  ejus  operis  9' .  iXam  bod;cque 
magna  Scyth.tium  pa,  t  tergis  -juipiunt 
induitur,qu.t  tailu  moUia  (>  impenetra- 
btlia  \cntisfunt. 

%  Sicut  Geloni.}  Hcrodotuslib.  4. 
Solinuscap.  2$.  Gdonideboftiumcuti- 
l.u-s  ,  o~ Jibi  indumcnta  f.tcium  CS"  equit 
fuis  tegmm.t.  Pomponius  Mclalib.  2. 
cap.  i.adfinem.  Gehmht/Httmcntibm 
equos  feque  velant :  iUos  reliquicorporiit 
fe  capitum. 

6  Biitanni.]  Herodotuslib.  :. 

7  Hi/prni.]  Livius  ;.  Dec.  lib.  2. 

8  Gymncfiarum.]  Strabo  lib.  3  .  au- 
(ftoritate  Philetz  in  lib.  Intcrprctatio- 
num,  Hirta finqmx,  vefii*,foi  dida,  -,j- 
rtu  limbu*  invor.itur ,  o~  junccum  or- 
namentum  ,  ptrindc  ac  vtncia  c-rcum- 
cinciis  :  fund.ts  vi  1  ant  )nnceat  ,  aut  ? 
fetii  aut  ner*jis  cmtext.ts  itflar.t. 

9  Belga-.]  Strabolib. 4. 

10  Germani.]  PomponiusMelal. j. 

cap.  5.  quode  Germaniafcribit,K,v, 

ait, 


"Slauri. 


Geloni. 
Brtlaif 
ni. 

Hiifa- 

ni. 

Gym- 

ncftj:. 

Belg*. 

Ger- 

rrutiu. 


Philo- 
fopho- 
rum 
<vcfles. 


Corona 
aurea 
Pjtha- 


236  Alex.  a  b  Al  ex  andro 

defit  fibula,  fpina  conferta :  locupletes  vero  ftrict.a  vefte 
fingulos  artus  exprimente.Quinetiam  apud  vetcres  fapien- 
tix  profeflbres,  diverfi  cultus  corporis  ornatufque  fuere. 
Namque , T  Diogenes  corpore  feminudo  fuit,  vefte  humi- 
li  &  fordida ;  qui  quum  Rhodios  vefte  confpicuos  cerne- 
ret ,  illos  duxit  nimium  infolentes :  rurfus  quum  Laceda?- 
moniis  in  vefte  fordida  &  inhonefta  occurriifet ,  etiam  hos 
infolentes  nuncupavit.  2  Pythagoras  alba  amidhis  vefte, 
5  neque  ex  mortuo  animaii  quippiam  ferens ,  auream  co- 
ronam  geftabat, 4  nonnunquam  purpuratus. 5  Crates  man- 
tieam  &  fordidum  palliolum.  6  Ariftippus  Socraticus 
Milefiam  chlamydcm,aliquando  amiclum  viliorem  indue- 

bat, 


ait,  fagisvelantur  ,  autlibris  arborum. 
Cornclius  Tacitus  de  Moribus  Ger- 
manorum,  fic  fcribit ,  Tezmen  omnibus 
fa^um ,  fibula :  autfi  defit,  flina  confer- 
tum.  Ca:far  libro  6.  belli  Gallici,  Pel- 
libus,  inquit ,  autparvtt  rhenonum  tegu- 
mentit  uttmtur  ,  magna  corporis  parte 
rtuda.  De  Rhenonibus  autem  fupra 
diximus.  * 

COLERUS. 

*  Alii  tamen  Sagum  adfignant  Gal- 
lit ,  atque  hanc  vocem  Gallicam  efle 
omnino  Plinius  ccaliiconteftantur. 
Vide  &  Varronem  lib.  4.  de  ling.  Lat. 
fubfinem.  PliniusalicubifcribitGal- 
lorum  inventum  efTe ,  fagos  fcutulis 
dividere ,  ubi  fcutulas  in  vefte  vocat, 
quas  Diodorus  TeL&tiwBi*.  Et  fcutu- 
latum  fagumidem,  quodVirgilio& 
Propertio  virgatum.  Adde  Ifidorum 
iib.  19.  cap.  i$. 

T  I  R  A  QU  E  L  L  U  S. 

I  Dioyenes.]  A,!ianus  lib.  9.  de 
varia  Hiftoria  ,  tit.  de  fpkndide  vefti- 
tisj  fic  fcribit,  Dlogeyes  cum  vepijjet  0- 
lympiam  ,  ££"  Rhodiacos  quofdam  adole- 
fcentesvideret prechfis  magnificifque  ve- 
(iibus  amicios,  cum  rifu  itiquit :  Hoc  ni- 
hilprxter  faflum.  Dcinde  cuminciderct 
in  Lacedamonios  lacerit fqualentibufque 
tunicit  amiBos:  Hazc  ,  inquit  ,  longe 
alia  ejifuperbia.  Et  videin  noftrisle- 


gib.  Connubial.  1.  ?.  num.  56.  incip- 
"Dieger/es. 

2  Pytbagoras.']  Laertius  in  vita  il- 
lius.  AJianus  de  varia  Hiftoria  lib.  1 2 . 
cap.  52.  Pythagoras,  inquit,  Samius  al- 
ba  vefle  amicii batur, C>  gefiabat  coronam 
auteam  ,  atque  anaxyrides.  Maximus 
Tyrius  Philofophus  Platonicus ,  Ser- 
mone  3  7. 

3  l^eque  ex  mortuo  animali.]  Phi- 
loftratus  in  vita  Apolloniilib.  1.  in 
princip.  Vflitum,  inquit,  ex  morticimt 
materia  confecium,  renuiffe  Pjthagoram 
dicunt ,  &  ab  animantium  omnium  efu 
abflinuiffe  :  ncc  tale  quicquam  omnin» 
faoific  andum  putaffe . 

4  tionnunqv.am  purpuratus.']  Maxi- 
mus  Tyrius  ubi  fupra  in  fine.  Pythago- 
ram  qv.idem  purpura  irflitum  ,  Socratent 
vilifiima  flola  ,  Xenophontem  &  thorace 
&  clypeo  armatum ,  Sinopeumpugilemt 
Te/ephis  ipfius  exemplo,baculo  ac  pera  in- 
flructum  :  quorum  omnium  ornatus  cum 
perfona ,  quam  gererent,  optimtfaciebat. 

5  Crate s.  ]  T  heba  nus  fcilicet.  Laer- 
tiusinCratisThebani  vita. 

6  Aiifltppus.~\  Laertiusin  vitaip- 
fius,  &  Plutarchusinlib.  deFortuna 
r.ut  virtute  Alexandri.  Maximus  Ty- 
rius  ubi  fupra  :  Jlriflippus,  inquit,  ille, 
qui  purpuram  gefl.tret,  unguentijque  oblt- 
tu>  ejfet ,  baud  intemperantior  Diogene 
fuit. 

I    „4rif1t- 


Geni  ales  D  ies.  Lib.  V.  2^7 

bat,  cseteranudus.  '  Ariftotclcs  vcro  dccorus  habitu  ,  & 
nitido  vcftitu  fuit,  tonfa  coma,  digitis  rcdimitis  auro. 
2  Hippias  cultu  vifendus  fuis  manibus  elaborato , '  ficut 
Apollonius  Tyaneus  lintcis ,  & +  Gorgias  purpura  con- 
fpicui  erant.  *  Heraclides  molliori  vefte, 6  Zenotcnui  pal- 
lio.  7  Empedodes  Agrigcntinus  pr.rter  purpuram ,  ctiam 
calceamentis  sereis  inccdebat. 8  Demcfthcncs  molli  tunica  Ami- 
&nimisaccurata,  9  Ariftidestritahccrna,  "'Socratcsvi-^^'" 
liilima  ftola, ' '  Xcnophon  cum  thoracc  &  clypeo.  Fuitque  tmex 
Homeri  opinio ,  anticruiflimos  Grarcorum,  pelles  lconum  ^'"^* 

pardo-  iXm. 


i  Jtriflottles.]  Eadcm  fcribit  Ra- 
vifius  Textor  Nivernenlis  in  fua  orlici- 
na  :lcd  nullumcitat  auctorem.  Scd  id 
cft  Diogcnis  Laertii  in  vita  Ariftote- 
lisinprincipio. 

i  Hippms.]  A-lianus  de  varia  Hi- 
itorialib.  n.cap.32.  fcribit  Hippiam 
purpurcis  vcftibus  amictum  in  publico 
verfatum  efle. 

2  Sicut  ApolIoniusTyaneus.]  Thilo- 
ftratus  in  vita  illius,lib.  r.  cap.  6.  Pri- 
mum,3lt,  tx  ar.imaiium  'jiUcrc  confci.ts 
vcfles  resbuens  ,  lintei-s  amiciri  decre- 
oit ,  &  fimulcomam  nutrirecorpit ,  S< 
alibi  fcpc  apud  eundem  Philoftrat. 

4  Gorgins.]  AUianus  d.lib.  dc  varia 
Hift.  c.  52.  fcribit  eum  purpurcis  vc- 
ftibusufumfuifle. 

*  Heraclides.  ]  Ponticus  fcilicct. 
Laertius  in  vita  illius  ,  Hic  ,  in- 
CJllit ,  mollicula  'jcfle  uttbatur  ,  tv.mcn- 
tique  fuit  cnrport  ,  adec  ut  iUum  .Atti- 
ci  nonjam  Ponticum  ,fed  Tompicum  -jo- 
tarent 

6  Zeno.]  LaertiusdeZenoncCit- 
tico  harc  fcribit,  Erat  autempatientifli- 
mus  ,  &fimpiiciflimi'jicius  ,  crudifque 
cibts  tanlum  utebatur,  C~  tenuipaUic. 

7  Empedocles.]  Lacrtius  in  vita  il- 
lius ,  aucroritate  Neanthis  &  Phavori- 
ni.  Alianus  variac  Hiftoriae  lib.  12. 
cap.  ;  2 .  Empedoclcs  vero  ^igrigentinus, 
inqutt,  purpura  uttbatur  &•  calceis  tt- 
mk.  Philoftratus  in  Helladicis. 


%  Dcmoflhent'.]  Gelliuslib.  r.c.<;. 
Demoflhtnem,  ait ,  tradunt  ey  'Jcflifu 
cjtteroquc  cultu  ccrporis  mtido ,  'jcnuflo- 
que  ,  mwiifmt  accurato  fmfft.  Petrus 
Crinituslib.  6.  cap.  9.  uti  ctiam  De- 
madcs  cjufdcm  tcmporis  oratorexi- 
mius,  cx  Plutarcbo  tn  riiocionc,  aijus 
hic  vcrbafunt  ,  Xamtibiuni,  inquit 
Phocion  ,  maxime  omniumci'jit.a  \urt 
credideht  homim  un^nenlato  ,  &  myr- 
tnm  undique  rcdclcnti,quo'je  nemo  'jideri 
cupiat,  aut  in  'jtflitu  flttendidior,  aut  do- 
mi  lotior,  4ut  in  cmni  luxns  gcnei  e  dcltca- 
tior. 

9  lAriflidcs.]  Plutarchus  in  Arifti- 
dc.  Cum  ipfum  trita  iacerna  indutum^ 
in  luce  cmniurn  ,  in  oculis  civitatis  'jcniit 
intueamini.  Thiloftratus  invitaApol- 
lonii  lib.  6.  c.  n.  fcribit  Ariftidem 
Athenas  rediificeadem  vefte,  &qui- 
dem  vili  ac  fcmilacera. 

10  Socrates.  ]  MaximusTyriusd. 
Sermonej7.  jamfupracitato,ubidc 
Pythagorx  purpura  fcripfimus.  Sed  & 
addecrepidibus,  ex  Aliano  variacHi- 
ftorii  lib.  4.  cap.  II.  ubi  de  Socratis 
delitiis. 

11  .Y<v>5p(wr.]MaximusTyriusubi 
fupra ,  &  Alianus  ejufdcm  illius  ope- 
ris  lib.  5.  cap.  24.  de  Xenophontis 
pulchritudinis  amore,  Dicitur,  incjuit, 
habuiffc  fcutum  ^irgolicum ,  thoracent 
Jttticum,  ^aleam  Bocotio  artiftciofaclam, 
etfuMtn  Epidanrinm. 

I  Pard*- 


1$%  Alex.  ab  Alexandro 

T  pardorumque,ovium  &  caprarum  ac  luporum  aprincipio 

induiffe.  Poftea  impotentia  muliebri  eo  vefania?  proce£- 

fum  fuit ,  ut  maximos  induta,  cultus, 2  purpuraque  &  auro, 

ac  gemmis  redimitse  procedcrcnt :  armillas  annulosque  in 

digitis  aureos ,  colloque  monilia ,  &:  catenas  circa  latcra 

margaritis  inferta,  in  auribus  vero  uniones  &cylindros 

CuitM  ad  oftentationem  luxus,  Romansemulicresfcrrcnt :  ipfaf- 

^ma'  que  auro  fulgcntes  juncto  vehiculo  &  carpentis ,  feftis 

leitite  profeftifq.ue  diebus  per  urbem  perque  oppida  vehi  prodi- 

mude-  tum  fit.    Qyod  non  modoRomanis,  fcd  &  fociorum 

Latini  nominis  uxoribus  dccoris  caufa  tributum  ferunt : 

quibus  quidem  vehiculis  nifi  cafta?  &  fpe&atar  probitatis 

****,    fuifTent,  alias  uti  non  decebat :  a  quibus  viri  una  fedentes, 

nomine  defcendere  minime  cogi  poterant,  quafi  in  tuto  effent  pra?- 

frhi-  fafco  privilcgio  uxoris.    '  Quare  Domitianus  Csefar  novo 

eilHm-  {^atujt  ediclo  ut  probrofis  rceminis  Iectica?  ufus  adimere- 

~4the-  xux, +  Fuitque  apud  Athenienfes  fervatum ,  ut  Attica?  fce- 

'Zy    mina?  Doridam  vcftem ,  quam  prius  inducbant ,  fimili- 

mam  Corinthia? ,  ne  fibulis  neclerentur ,  in  lineam  com- 

*)"*-.  mutarent:  J&  a  Syracufanis  lcge  fancitum ,  ne  viriaut 

enjam.  mulieres  majori  fumptu  ornarentur ,  ni  prius  fe  conftupra- 

tas ,  &  omni  nequitia  impudicas  docerent.  6  Quod  prope 

cum 

1  Pardommque.~]  Homer  lib.  3.  I-  I      4  Tuitque apud ^ithcnienfes.]  Stra- 
liados  poft  prin.c.  ubinon  Grxti,  fed    bolib.  5. 

Paris  introducitur,  5   Et  4  Sjracufanis.]  Philarchuslib. 

Tl-j.oJii.Um b<y.;i^iv'i-XA>v.  !   Hiftoriarum  25.  &:  ex  eoAthena-us 

Id  cft  :  I  Dipnofophiftar.  lib.  12.  cap.  6.  legem 

Pellempatdi  bumeris  habens.  !  apud  Syracufiosfuifle  fcribit,  qua  cau- 

2  Tnrpui-.ujue  &  auro-  ]  Valerius     tum  erat ,  ne  mulieresauroornaren- 
.           Maximus  lib.  2.  cap.  "1.  de  ufu  vini     tur  ,  nevcfloridas  vcftesgeftarent ,  ac 

mulieribus  intcrdicto.  Ca-terum  ,  in-  |  neque  purpurcos  liabentes  contextus, 
qult, utfw»t,ij}.:  eano/iO-  bo.rtdapu-  ,  nifi  fi  qua fe  publicam  amicam eifefa- 
dicitia  ,  fcd  h'j»t  flo  comitat  ts  venere  tim-  \  terctur. 

ferat.teffet  indul'jentibttst»aritis,&  au-  ;  6  Shtod prope  cum  Epbeftif.]  Cicero 
roabundanti  &  multapurpuraufx  fnnt:  lib.  5.  Acadcmicaium  Quiftionum  , 
&  gttoformamfuam  tontmmorem  ejfice-  J  ubi  Heraclitus  Phyficus  Ephefios  ta- 


rent,fumm.t  cum  diligentia  capilios  tinere 
rxtilarunt. 

3  jQuare  DomitiAnm.']  Suet.  invita 
illiuscap.  S. 


xans  cb  e.«:pulfum  urbe  Hermodorum, 
Vniverfoi  ,  ait,  effi  mortemulHandos, 
qucd  cum  thitate  exptUerent  Hcrmodc- 
rum  ,  ifa  locntifint ,  Keme  de  noli<u>ms 
c.xcel- 


GE  N  I  A  LES    D  I  ES.      LlB.  V.  25.Q 

jeum  Epneilis  compar  fuit,  qui  quum  vitiis  inquinatiflimiy^  '" 
elVcnt,  ncmincm  frugi  vivcre  paifi  funt.  Hermodorum-  #«"- 
que,quod  vir  probatiffi.nus  efTet ,  urbe  excgcre:  *  qui  Ro-^f" 
i\ix  poftea  leges  decemviralcs  intcrprctatus ,  "ftatua  in 
comitio  a  populo  donatus  fuit.  Hoc  quoque  intcr  cxtera 
notatum  eft  ,  •  confulcs  paludatos,  4  nonnunquam  trabca- 
tos ,  5  paludatis  lictoribus  ad  bclla  duccre  folitos.  °  Nam- 
.quc  erat  paludamcntum  veftis  impcratorum ,  quafummi  ,Vw. 
duccs;  pcrf^nc    utcbantur  :  7  ornatus   tamcn   militaris,  <*«»"' 

*•  tum. 

quam 


cxcclLtt  ,fed  fi  quis  cxtilcnt,  alio  tn  IjCo,  | 
&  apud  alios  jit.   Strabo  lib.  14.   huic 
.fcnreiiti.r  quadrat,tic  fcnbit,  Lnf.jdscfo 
fur,e  viii  tneaioi.ttudipii  ,   cx  aninjni.i 
Htracljtui,cni  c»^nome,:t;<,/ifuitScoti>ios: 

itcm  HcrmoJorus  ,  cic  quo  hic  idera 
..'■njUoiiiquit,  DignosclTcomnc»  E- 
phefios  fti.in^ulan,  qui  Hcrmodorum 
rvirum  intcr  eostiugi  ejcccrunt,dicen- 
tcs  ,  Kemo  nijirum  pi<iic[io,  a.iotjuin 
sum  4:11.1  ejiciatu,-  Lacrtius  in  Hcra- 
clitoEphefio"in  princip.     L.itcr,  in- 

«jllit,  ) ''pln  JioscM  pit,  tjnod  amiiHin  finn» 
JI,,t/>',do,u»i  c\ucicn:,dncni,  .\',\  t  ntfir 
Ephefti  omncs  adulti  tnori ,  impttLc,  liuf- 
<]M  tnhc/,1  dceLnitjuae  ,  qmm.un  Hcr- 
modorum  f,<i  pr.tfi.mti  fiimum  cxpule- 
fUitt,  dicfiitCSy  'hLfjjliK/KiiimjinAqualii 
fit:  qu3ifi\im  Ji.ijiiis  erit  talis ,  aitbtqut 
Ci7"  cu,n  iilin. 

1  Sljii  li/i,i..t.  1  Straiio  ad  liicnu.c 
in  pixccd.  diximus  fubjicicns,  incjiiit, 

Hic  vtrtegcf  qu.i/dam  viditu,  R;rii.tni.i 
;;>jt;Je.  Hnnc  Pliniu6  Hb.  14.  c.  s- 
iciibit  intcrprctem  fuifle  legum  Dc- 
cemviralium.  Plinri  yerba  m  fcq.  fub- 
fcr ibemu5.  Pomponius  [uiifconfultus 
inl.  2.  fV. -deorigine  juris.  §>.  exactis 
deinde  xegib.  Hcrmodorum  quendam 
¥,phelijtm  in  Italij  ex)il.tii:cm  ,  auch,  em 
fnifjc  Dccmvirts  tradit  duodecim  tabtt  - 
tarum  fcrcndarum. 

1  Statua  in comifto. ]  Plin.  dicto  lib. 
c.  s-  dc  Statuis  Rom.r  politis,  loqucns, 
licait,  tuit  gjp  Hctnodcri  kphejiifta- 
tua  ,  1,1  comttto  ,  legtim  ,  qu,\i  Dctcrr.iri 
fctibebant,  interpretis  publice  dicata. 


■5  Confwc  <  p.dnd.itjs L\  Varrolib.  $. 
aut  aliorum  fupputatione  6.  lingui 
Latin.x.  Livrus  1.  Dcc.  lib.  o.loquens 
dc  T.  VctunoCalvmo,  fv  f>p.  Polthu- 
mio  C01T.  lub  juguin  niillis  apud  Fur- 
culas  Cmd  na^- ,  tum  a  Ccff.  auire  li- 
<ij,,i  \uj\t  ,  pa  udam<n'actue  detra&d, 
EtJ.  Dccad .  l;b.  1 .  Sc  s .  Dccad.  lib.i. 
dc  Licinio  Col.  ix  diximus  lupra  1.  5. 
cap.  5. 

4.  \jnnnnquamtr.tbcatos.~\  Dionv- 
lius  Halicar.  lib.  5.  &  diximusemm 
ubi  fupra. 

5  l'aL*datislivhribus.]L\v.  T.  Dcc. 
lib.  1.  c<  itcrum  s-  Uj  Orationc  M. 
Servilii  Coi"  Et  dixiinus  quoque  fupra 
d.  hb.  }.  c.  item  ;. 

6  'Namque  erat  paludamentum.  ] 
Varrolib.  6.1ing.  Lat.  VTalcrius  Maxi.- 
mus  lib.  r.  cap.  6.  ubi  de  M.  Craflb» 
Corn.  Tacituslib.  iS.  ubi  de  Vitellio 
loquitux.  PJutarchns  in  Craflo ,  &  in 
Ca;lare.  Plin.  lib.  zi.  cap.  2.  fuccum 
Imperatorns  dic.ttum  paiudarnentii.  Et 
vide  fupra  hb.  2.  cap.  8-  oc  d.  lib.  j. 
cap.  i. 

-  Ornatus  tamcn  militarii.]  Varro 
ubi  fupra.  Liv.  1.  Decad.  lib.  1.  V,m- 
ceps  Huratiuiibat  te;  ^emina  Qioha  pr.t  je 
gerens  :  cui  /iror  -jh  ge  ,  cju.e  desponfata 
uni  ex  Curiatits  fuerat  ,  objia  ante  por- 
tam  Capenamfuit :  co^nitocjue  fuper  hu- 
meros  fr.ttris  paludamento  jponji  ,  ejuod 
ipfa  confeccr.tt,  fohit  crines,  0"flebilitcr 
nomine  \bo>i\i:m  moriuum  appellat.  Et 
itcrumlib.  9.  &  5.  Decad.  lib.  j.  In- 
ter hxc  di'd*,fatud*mento  lircum Uvum 
brachium 


240  Alex.  ab  Alexandro 

1  quam  chlamydem  appellarunt.  2  Militesque  fagatos  rhi- 
chaia-  litia^  domique  incedere  confuefle.  3  Saga  enim, 4  chlarriys 
^.  _y&  lacerna,  militum  veftes  fuere.  6Adde  etiamlamam 
lacer-  cjuam  fupremam  induebant ,  licet  fubfequutis  temporibus 
Tx»a.  7Antoninus  Philofophus  Auguftus  milites  fubfeftipen- 
servc-  diarios ,  togatos  effe  juflerit ,  nec  unquam  fagatOs  incede- 
r*bi,i-  re PanT"us  fit-  8  Manfitque  diu  Roma?  conftitutum,  ut  fervi 
gennis  ingenuorum  vefte  non  uterentur :  9quippequinec<:olo- 
#£'"'  bia,  nec  calceos  habebant ,  quce  liberis  dabantur..  Crepi- 

dis 


brachium  intorto  (nam  ne  fcutaquidem 
fecum  extulerant)  in  hoftcs  impetum  fe- 
cit.  Etalibifxpe.  FeftusautemPom- 
pejuslib.  14.  traditomniaornamen- 
ta  militaria  paludamenta  dici.  Et 
Marcellus  de  Genere  veft.  dicitAu- 
lxam  efle  tanquam  paludamentum 
barbarici  habitusinilitaris. 

1  S)uam  chlamydcm  appellarunt.] 
Nonius  Marcellns  diftolib.de  Genere 
veftiment.1  Eutropius  autem  lib.  10. 
cap.  29.  eodemque  ult.  de  Diocletia- 
no  Imperar.  loquens,  tiampriusimpe- 
rii  inftgne  in  chlamyde  purpurea  tantttm 
■erat,  reliquaque  commuma. 

2  Militefjue  fagatos.]  Capitolinus 
in  M.  Philofopho.  Per  Brundifium  iie- 
nicns  in  Italiam  ,  to^am  &  ipfefumpfit, 
&  milites  togato.i  ejfe  iuflit:  nec  unquam 

fuerunt fa^rti  fub  eo  milites. 

5  Sagaenim.]  Sagum,  veftis  eft  in- 
de.x  belli  ,  ut  toga  pacis  ,  quam  tamen 
Conftilares  non  geftabant  :  id  quod 
oftendit  Cicero  Anton.  8.  Equidem 
■P.  C.  quanquam  hoc  honore  ufi  togati  effe 
folent,  cum  e/t  inftgit  chitits  :  Jlatui  ta- 
men ,  a  •vobis  catcifque  chibus  in  tanta 
atrocitatc  temporis  ,  tantaque  perturba- 
tiorte  popttli  Romani no-t  differre  veftilu. 
Sagum  Nonius ,  ubi  fupra ,  dicit  efle 
veftimcntum  militare.  Nam  &  hinc 
ad  faga  iri ,  pro  eo  quod  eft  apparari 
bellum  Oc  ad  arma  procurrere :  quod 
probat  multis  auftoritatibus  Erafmus 
Chiliad.  4.  centur.  8.cap.  ro.  Sagati 
etiamnum  erantad  bellaexeuntes,  ut 
paludati  Confules ,  &  reliqui  exerci- 


tuum  Duces ,  qui  Imperatores  etiam 
vocabantur. 

4  Chlamys.]  Nam  &inter  milita- 
res  veftes  ponitur  Polluci  Ub.  7.  c.  7,. 
&  Calilodoro  Variarum  lib.  14.  ep.  9. 
&  diftum  quoque  cft  liipra. 

5  Et  Ideerna.  1  Jam  diximus  &  pro- 
bavimus  efle  militarem. 

6  ^idde  etiamUnam.]  Noniusubt 
fupra.  Lxna  ,  inquit,  'jefthncntum  mili- 
tare  quod  fupra  omnia  veftimentafktm- 
tur.  Et  vide  fupra. 

7  .Antoninus  Plnlofophus.]  Supra  in 
verbo,  ~Siilitefque  fagatos,  ex  Capitoli- 
no. 

8  ManfitquedinRom*.]  Utconftat 
exfeq.  i 

9  jQuippe  qui  nec  colobia.]  Servius 
enarrans  eum  locum  Virg.  lib.  1 .  R.- 
neid. 

Romanos  rcrum  domims,  gentemque  tt- 
gatam. 
Colobia  autem  appellantveflimenta 
mutila  iine  manicis  8c  quafitrunca  ,4 
verbo  Grxco,  no^oGia.  id  eft,  brevio, 
decurto,  mutilo.  De  quibus  crebra  fit 
mentio  apudfcriptoresEcclefiaft.  & 
indecretisCanonicis  19.  q.  4.  Colo- 
biis  antiqui  utebantur:  &c  ut  auftor  eft 
Gellius  lib. 7.  cap.  12.  fubftriftas& 
breves  tunicas  citra  humerum  defi- 
nentes ,  fine  manicis  habebant :  quod 
genus  Grxci  dicunt ,  \{\u>[xi Vfctc.  Nam 
runicx  manicatx  non  fine  probro  ha- 
bebantur.  Hxc  Beroaldus  interpres, 
inlibro  8.  &  n.Metamorphof  Apu- 
lejii 

1  Sjra- 


GenialesDies.  Lib.  V.  241 

dis  quoque  aut  mulleis  uti  fervos  aut  plebejos,  erat  lege  ^'f 
vetitum.  '  Syracufani  vero ,  ut  difcrimcn  ingenua?  &  fcr-  f™!^ 
vilis  perfonx  notaretur,fervis  cqui  characterem  inuflerunt:  firai 
'  Samii  quoquc  captivos  Athenienfes,  ncctua?  flgura. '  A-  *£*£ 
thenienfes  vcroSamios  bcllo  captos,Samea?  navis  fi<mo  dc-  luer.t- 
formarunt.  Nonnunquam  fcrvis  *  literas  inuffcrunt , J  qui  ttrr" 
litcrati  dicti.  6  Apud  Lacedarmonios  quoque  ingenui  comam 
alcbant  comam  ,  namcjuc  omnes  comati  crant, '  cum  fcr-  iut  "H~ 

VOS  bant. 
Htiy.1x.11  o  <hy.lt  esiv  ok  m^^cty.- 
ya.M. 
Ideft, 

Populns    Samiorum   valde    litcratus 
efi.* 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Et  Petronius  :  Xotumfugitivorum 
epigramma. 

Liter.ui  dicli.]  Alii  vocant  infcri- 
ptos.  ut  Grxci  y.^tyy.iW. 

TIRA((liELLUS. 

6  Apnd  Laceda-monioi.]  Herodotuf 
libro  1.  laccdarmnii,  inquit,  legem  tu- 
lciunt ,  ut  in pfjierum  comati effent ,  cum 
antchac  nonfuiffent.  Etlib.  J.  Ea  La- 
ccdxmoniorum  eft  confuctudo :  Quo- 
ties  adtre  anin.x periculum  dcbent ,  tune 
capita  cewwH/ .Plutarch.  in  Lyfandro,in 
princ.  ubifcribit,  undecapitisintonfi 
orta  fitconfuetudo,  &  in  Apophtheg- 
matis  Impcratorum  ubide  Lycurgo, 
&  in  Apophthegmat.Laconicis  ubi  de 
Nicandro,  fic  Philoftratusin  vita  A- 
pollonii ,  lib.  8.  cap.  3.  Spartanorum 
Rcx  Leonida<,fortitudinis  caufa,  comam 

gcfiabat,  quod  amicis  modefiiorem,  bofli- 
but  'jcro  tciiibiliorcin  ,  pioptcripfam  vi~ 
deri  fe  aibitrabatui.  Hinc  &  Spai  ta ni 
omnes  mtrire  comamccepere  ,  quodnon 
minus  bunc  Rczem  tjuam  Iycuigum  ,  aut 
Ipbitum  "jcnerarentur. 

7  Cum  fefjos.  ]  Ariftophancs  in 
Avibus : 

EVwld  JVtol  cfsXo;  mx.oy.hti  t%<t'j 
Ideft, 
^Ac  diin  feri-us  cum  fies  ,  portas  ct- 
mam  ' 

Nam  fervis  apud  Grxcos  comam  nu- 
trirc  nefas  habebatur. 

jQ^  1  Idm 


1  Syracufani  vtro.  ]  Plutarchus  in 
Nicia,  ad  fin.  No-nulli  quoque  profer-jis 
-jenditi,  quibus  equi  charaBerem  in  fron- 
te  inurebant  ,  qitod  fefjitutis  lolebant 
ttrgumentum  cffe. 

Z  Samiiquoquc.]  Hcrodotuslib.  4. 
Plutarchus  in  Pcricle,  Samii perfecuti 
tontumeliis  ^Hthenienfes ,  captrjis  no- 
iiii.iiii  in  frMtibus  iiiu/Jaunt. 

J  .Atbenienfes  icro.  ]  Plutarchus 
ubi  nupercitavimus.  Alinnus  varix 
Hiitorixlib.a.cap.c).  licfcr;bit,^//;f- 
nienfes  captivos  Samiot  umpunilis  infa- 
cie  notabant  ,  qua:  noituam  rcferrcnt  : 
cjuodipfum  etiam  ^Atticum  crat  pfepbif 
nm. 

COLERUS. 

4  Literas inufferunt .]Vifiigia appel- 
latUlpian.  infragmentis/iV.  1.  §.  rr. 
indicia  infacic  velcorporc  ,  igncaut 
ferroimprefla.Gajuslib.i.Inft.  i.§.4. 
sifyxla.  xo.to.  t  yimTx.  Theophilus 
Inft.  de  libertis  :  Pccnxcaufanonnun- 
qu.tm  infacie  reoium  bujufmodi  indicia, 
•vejiigia,  fifrinatainfcribebantur ,  qnod 
Conjiantinus  Irge  latafujiulit,  bacaddita 
rattone  ,  qubjacics  qutt  adjtmilttudinem 
fulcbritudinis  ejicrxlejiis  ,fiigmatc  mi- 
niine  maculetur.  Contenlus  itaqr.cfutt, 
/juiufmodi  indicia  in  manibus  &  furis 
reoium  imprimi. 

TIRAQTIELLUS. 

5  Qui  literati dicii.  ]  Servi  literati 
dicuntur  a  Hterisfronti  inuftis.  For- 
tafle  autem  id  accepit  ex  eo,  quod 
Plutarchus ,  ubi  fupra  ,  tradit  Arifto- 
phanem  comicum  ad  ea  ftigmata ,  de 
quibus  pofticmo  loco  dL£tum  eft ,  re- 
lpicere,  cum  fcribit, 

T»m.  II. 


^4m- 

pbima- 
fchalos. 
Hete- 
roma- 
fcbalos. 
Raden- 
cle  bar- 
bf  con- 
fuetudo 
quando 
intro- 
tliiiLi. 


242,  Alex.  ab  Alexandro 

vos  crincs  hahere  non  deceret.  '  Idem  in  omni  fere  Gxx- 
cia ,  ubi  fervis  nutiire  comam  nefas  erat :  qui  etiam  ab  in- 
genuis  diftinguebantur  tunica: 2  namque  amphimafchalos 
liberis  ,  5  heteromafchalos  fervitiis  dabatur.  +  Apud  Ro- 
manos  vero  aburbe  conditaad  annum  CCCCL  IIII/  ju- 
venes  pariter  6  ac  fenes  intonfos  fuiffe  liquet.  7  Sed  poft- 
quam  Publius  Ticinius  e  Sicilia  tonfores  adduxit  Romam, 
inde  ut  juvenes  rahtarentbarbam,  capillumque  tonderent, 
ad  annum  quadragefimum  inftitutum  manfit,  pofteum 
vero  non  licebat.   Primus  enim  qui  barbam  quotidie  rafi- 

taret, 


TIRAQUELLUS. 

I  Idem  in  omni  Grxcia.~\  Cxteri  au- 
tem  i  ngenui  cives  alebant ,  quod  ex  eo 
velfatis  liquet,  quod  Homerusfaepe 
A'^aiiss  m/.pvixo/yioaivlac,  id  eft  ,  Grxcos 
crinitos  vocat,  quod  videre  licet  ex  1. 2. 
Iliados  non  femel. 

1  T>{amqxe  amphimafcbalos. ~\Yei\is 
habens  duas  manicas,qua:  liberis  con- 
gruebat,  ab  axillisitacognominata, 
quas  Grascis  vocantur  y.a.^i.>.&^ ,  ut  E- 
tymologici  auftor  annotat.  Et  Rho- 
diginuslib.  16.  cap.  10. 

3  Heteromafcbalos .]  Dicebaturve- 
ftis  fervitiis  dicata ,  manicam  tantum 
habens ,  ex  etymo.  Caelius  Rhodigi- 
nus  ubi  fupra. 

4  Apud  Romanos."]  Plinius  Varro- 
nis  auctoritate  lib.  7.  cap.  59.  Gellius 
lib.  3 .  cap.4.  Varro  autem  lib.  Rei  ru- 
fticse  2.  cap.rr.  eodeinqueult.  Omnino 
tonfores  in  Italiamprimum  venijfe  ex  Si- 
cilia  dicuntur,pofi  K'.mam  conditam  an- 
no  quadringentefimo  quisquagefimoquar- 
to,  utfcriptum  in  publico  Jlrde<£  in  literis 
extat,  eofque  adduxiffe  T.Tic/nium  Me- 
nam.  Olim  tonfores  non  fuifle  adfigni- 
ficant  antiquorumftatux,  quodple- 
raeque  habent  capillum  &  barbam 
magnam.  Hinc  O  vid.  lib.  1.  Faftorum 
avos  intonfos  vocat. 

Denique  quodcunque  eft ,  quo  corpora 
noftra  piantur, 
Hoc  apud  intonfos  nomen  habebat a- 

'JOf. 


Et  capillatum  Confulem  Juvenalis. 
Et  Catonem  intonfum  Horatius  Car. 
lib.  2.  Odei^. 

— — •  Ncn  ita  Romuli 
Prafcriptum  ,  &■  intonfi  Catonit 
^uspiciis,  veterwnque  norma. 
De  quo  etiam  Lucanus  lib.  2. 
llle  ncc  borrificam  fanclo  dimo-jit  ah 

ore 
C<efariem,  duroque  admifit  gaudia  rjul- 

tu. 
JJt  primttm  tolliferalia  -jiderat  arma, 
Intonfos  rigidam  infrontem  defcendert 

canos 
PaJJus  erat,  mccftamquegenis  increfcere 
barbam. 

MERCERUS. 

5  Jwvenes  pariter."]  Contra  Ale- 
xandrum  morem  radendae  barbae ,  & 
tondendi  capilli  Livius  agnofcit  cir- 
ca  annum  369.  Ubi  de  Manlio  Ca- 
pitolino  agit.  Satis  conftat ,  inquit, 
magnam  partem  plebis  leftem  mutajfe, 
multos  mortales  capillum,  ac  barbam  pro- 
mififfe.  Sed  tamen  Alexand.  Varro- 
nem ,  &  Plinium  ,  &  alios  auftores 
habet,  quos  verius  hac  in  re  fenfifle  fa- 
tis  probabile  eft. 

TIRAQUELLUS. 

6  .Ac  fenes  intonfos.~]  Haxalibila- 
tius  &  fuolocoexplicantur. 

7  Sed  poftquam  P.  Ticinius.']  HZC 
ufque  ad  ea  verba ,  guedfemif,  funt 
Plinii  lib.  7.  c.  jo> 

l   QuoA 


iit. 


Geniaies  Difs.    Lib.  V.  245 

taret ,  Aphricanus  traditur :  deinde  Auguftus : r  quod  fcr- 
vis  vilioribus  eratinhibitum ,  quiintonfabarba  &capiIIo 
hirto  fuere.  *  Faitque  animadverfum ,  ante  Hadrianum 
Caefarem  impcratores  barbam  fa?pe  rafitavitle.  Ipfc  cnim 
ex  Caefaribus  primus  promifla  barba  incemt  cv  capillo. 
3  Commodus  imperator  cum  nulli  tonfoii  crcdcrct ,  '  tic- 
ut  Alexander  Phcnrus  J  &  Dionyfius,  fibi  ipfe  can- 
dente  carbone  juglandium  putaminiDUS  barbam  adurebat, 
'  qui  etiam  fucato  capillo  cum  ramcntis  aurcis  inccflit.  *y"men 
7  Quod  dc  Lucio  Vcro  8  &  Galcno  imperatoribus  tradi-  ic,"n 
tum  cft ,  qui  auri  fcobem  crinibus  afpcrfcrc.  9  Arabcs,  tapu- 

Aban 

1  S>uod  firvis.'  Diximus  rafuram 
fervilem  fuifle ,  &  Grxcorum  manci- 
piarafa  fuifle ,  idqueprobavimusau- 
cloritate  Ariftophanisin  Avibus. 

2  Fuitquc  anima.lverfuin  ]  Dion 
Nicacus  in  Trajano.  Alius  Spartianus 
in  Adriano  ,  Statwafuit  procems  ,for- 
ma  comptus  ,  flexo  ad  pcHinem  capillo, 
promiffa  barba  ,  ut  vulnera,  qux  infacie 
naturalia  erant,  tc^eret. 

J  Commvdus  lmperat»r.~\  Lamprid. 
in  vita  illius  ,  Fuitforma  tjuidcm  corpo- 
risjufia,  vultu  infubido,  ut  ebrioft  folent , 
Cf  firmone  incondito,capillofemper  fuca- 
to,  &  auri  ramentis  illitmiu.itc,  adurcns 
comam  &•  b.trbam  timore  tonforis. 

4  Sicu'  ^AIexander  Pber.tw.'  Cice- 
rolib.  Offic.2.  Plutarch.  in  Pelopida, 
Tbalamus  in  ijuo  dormirc  confueverat  , 
trat  iufafiigio  ,  atquc  anteillum  ci:jfi, 
canii  ligatus,  tcrribilis  cmnibus  ,  prater- 
tjuam  illis,  qui cenfutveranl  ibi Vtr/kri, 
&  ei  qui  dabat  ciburn.  Valerius  Max. 
lib.  9.  c.  14. 

<>  Et  Th's»ry7«f.]Cicerolib.  f.Tuf- 
cul.  quacftion.  Ita  propter  injufiam  dc,- 
min  itus  cupiditdtem  i»  Mrcewn  quo- 
dammodo  ipfe  fe  inclufirat ,  quinc.i.mi, 
ne  tonfori  collum  Cummitteret,  tonderefi- 
iias  fitas  docuit ,  itafordido  ancillarique 
artiflcio  regi.t  virgines  ,  ut  tonflriculx, 
tondebant  barbam  &■  capiltum  patri  r,  &• 
tamen  ab  iis  ipfis,  cum  um  cffcnt  adulta, 
ferrum  rcmovit  :  infiitttitque  ut  candcn- 
tibus  'uglandium  putaminibus ,   barbam 


fibi  &  capillum  adurercnt.  Idcm  Cicero 
OfTic.  lib.  1.  S^*;d  ccnfimus  fupci  iim 
illum  Dionyjiun:,quo  cruciatu  tim;i~i<  an- 
gifilitum  ,  qui  cu  tros  mCuens  ttnforiot, 
candcnle  carbone  fibi  adurebat  capillum' 
Plutarchus  in  Dionc  ,  F.o  timtrii  fenior 
DienyflUS proccjfcat  ,  ut  cum  neminifi- 
dcm  b.tbcret  ,  (ifhelhs  omnrs  duie.et 
martaleSf  itaut  capitii  crines  tonforio  ra- 
dere  cultro  nequaquam  audcret ,  fid  pig- 
mentarius  qu-dam  accedebat ,  adu  cis 
carbonc  crifaritm.  Valerius  Maximus 
lib.  9.  c.  14. 

6  Quietiam.~\  Scilicet  Commodus: 
Id  enim  (ut  diximusfuprain  verbo, 
Commodus  Imperator.  )  de  eo  refert 
Lampridius  in  vita  illius. 

7  Shtod  dclucioVcvo.'  Spartianus 
inAlio  Vero. 

8  F.t  G.tlcno.  1  Callieno  legendum  cft, 
qui  imperatorfuit.  ldque  d.-  co  tra- 
dit  Trebcllius   Pollio  in  vita  illitis, 

u  (ids aarifiobem  afj>eijit,radia- 
tusfitpeprvce/iit.  Xullus  autemcxim- 
peratoribus  Galcnus  diiftus  eft. 

9  .4rabe<.  ~  Plutarchus  in  Thelco, 
.Abantet  piimi  antcriorcm  capitis  par- 
tem  abrafirunt:  qucm  quidcm  m.rcm  uon 
ab  ^ArabibuSyUt  quidam  cxijiimant  ,d.di- 
cerunt :  nec  ~S1y fi./s  imitati ,  ftd  quad  na- 
tur.tlcllicofi  effcn!,&  cominu s pugnandi , 
ac pr.clcr  catcioi  ma.ius  cumboflibuscon- 
fi,  c::di  pcritia  tenerent  :  &  paulo  poft 
infert,  Ke  fijtur  ullas  boflibus  ad  capien- 
dum  anf.it  darc  :t,  tondcbantxr. 

^2  I    Aban- 


244  Alex.  ab  Alf.xandro 

1  Abantes  &  Myfii,nc  in  confiictu  beIli,hoitibus  prxdafo- 

jQvt     rent,anteriorem  capillum  rafitarunt :  :qui  etiam  puellarem 

Ct7ndc-  caP^um  in  rotundum  tondebant ,  tempora  fubradentes. 

ba»t.    Fcrunt  -  Curctas  &  ^Etolas  paritcr ,  quum  a  fronte  eflent 

capillati,  &  crinibus  ab  hoftibus  rapcrcntur,  frontem  abra- 

fifle, 


T  v4bkntes.~\  Idem  Plutarchus  ubi 
fupra ,  &  longo  ante  tempore  Home- 
rus  libro2.  Iliados  in  Catalogo  non 
multo  poft  princ. 

Tiiiv  /;'  «w'  uCa/lic  iotvto  &>oio7tj- 

3«»  KOfitOUtitS. 

Idfcft, 

Hunc  &  fimul  jlbantes  fequebantur 
veloces  a  tergo  comati. 
Vocat  enim  a  tergo  eos  comatos ,  vel- 
utieflent  a  ftonte  decapillati.  Statius 
lib.  7.  Thebaid. 

—  Qh,omin  atque  in  terga  comantes 

lion  ego  ^ibantiadas,  non  tefaxofa  Ca- 
rifie, 

"Hon  humiles  7E.gas,  altumque  Capharea 
dixi. 
Pollux   compofita  voce  o-mSnixoyxs 
eofdem  appellat. 

2  £>uietiam.~\  Scilicet  Arabes ,  ex 
Herodot.  1  • .  non  adeo  longe  a  princ. 
cujus  in  eam  rem  hxc  verba  fiint :  x«- 
£?vra/  vwtilfpxxXx  ,  t^e/^psvTsc  tx; 
xofTupx;.  id  eft,  to;identur  in  o/bem  le- 
l-ttcr ,  rafis  circurr.quaque  temporibus. 
Quod  £tdeMicistradiridemHerod. 
lib.  4.  Qiiod  lcilicet  fummum  verti- 
cem  capitis  tondebant ,  inmedioca- 
pillos  crefcere  fincntes,  hinc  atque 
hincin  orbcmtcndentes.  Sed  tk  Ju- 
dxi  Solymos  montes  incolentes  co- 
inam  in  orbem tondebant,  ficredi- 
musChcerilo  veteripoetar.cujushunc 
verfum  citat  Jofephusinlibrocontra 
Appionem,  &  Eufebius  Euangelica: 
Demonftrationis  libro  nono. 

/\v'/JXX>.'iQl   XtpXKX;  TQf^GXXQftSi;. 

Hoc  eft , 

Squallentes  capita}&tonfi  orbiculariter 

omnes. 

;    Curetas  &•  Mtolas.  ]   De  his  duo- 

bus  Sttabo  lib.  10.  ubi  tk.  ob  id  illos 

xzfi-ms^id  e'i,dctenfot  appellatos  fuif- 


fe  &rs  t  xxo£;,  id  efl,  tonfura,  quod  & 
ipfum  tradit  Athenacus  lib.  r : .  cap.  1  r . 
ubi  adducit  in  eam  rem hos  Afchyli 
verfus  ex  Philarcho  lib.  11.  Hiftoria- 
rum, 
XX//<£v1s  —Xoxxy.Q^  cc$i  -rztfiitoit 

0'Ssv  yjiheii  x»'p«1ct  Xotsv  hiQx-. 
Ideft, 

FLuens  capillui   mollium   infiar  virjf- 
num, 

Hinc  1'irginahs  dicier  -cns  ambiit. 
Euftathius  inlib.  23.  Iliados  fcribit, 
Curetes  ad  deliciasalentes  cincinnos, 
venuftarum  virginum  more,  a  ton- 
fura  nomen  efie  adeptos.  Priori  ety- 
mo  Curetes  fuccenturiantur  apud  co- 
micum  Agathonem  inThyeftefabu- 
la,gloriantes  nomen  fe  accepifle  a  de- 
tonfa  coina  ,  poftquam  a  connubio 
ambitz  puella:  reje&i  fuerant,  his  ver- 
fibus , 

—  E'mi  tLuj  -Tpdvxxl®' 

&v-)a.TiQft  yviiTb^cflt;  «x  tTuycfjip 

Tciyu,  xcyxc.  xeiojiyiSx ,  yxcTvojlt 

Tfl>Piic. 

vH-tx  ■zroSs/vcv  %f/y*  ■j-utyo-y  <pcait 
E't7zovuuiv  j«v  &}J$v;i%_i/jSfJ  xXe©-, 
KapJiTf ;  ekxau,  xttoiyx  ^aojLt  Tfiyc;. 
Hos  verfus  tumultuaxia  opera  Latino» 
fecit  Hadrianus  Junius,Hormani,Me- 
dicus  in  Commentario  de  Coma c.  6. 
de  Tonlurx  generibus  , 
1'ronaclis  ambientes gnatx  nnpti.u, 
Pafii  ;  epulfam,  mox  tefles  libidinii 
Com.u  totondimus,  animifolatium 
F,  ufirati  :  gloria  hinc  fequitur  cognemi- 

HH 
Tonfum  ob  capillum  quod  Cnrctts  dici~ 
mur. 
Quanquam  &  ipfe  Strabo ,  tk  alii  id 
quoque  nomcn  aliunde  iilis  datum  di- 
cunt. 

1   .£>m4 


GenialesDies.  Lib.  V.  245 

fiiTc,  &  ab  occipite  ca?fariem  nutriffe.  '  Quod  de  Alexan- 
dro  Macedone  proditum  eft,  cjui  barbam  militibusradi 
ju/Iit,  ne  hoftili  pra?da;  anfamdarent.  :  Ferunt  cjiioque 
Machlycs  nativa  confuctudinc  occiput  crinitum  gcftarc: 
3  /icut  Aufcs  anteriorem  capitis  partem.  '  Contra  Lycur- 
gus  Spartanos  milites  promiifo  capillo  &  comatoselfc  vo- 
Juit,  vIicet  morc  Laconico  barbam  ad  cutcm  rafitarcnt: 
illos  propterea  aut  vcnuiliores,  aut  vifu  tcrribiliores  cffe 
arbitratus  ,  apud  cos  cnim  populares  a  cajfiric  nofcitaban- 
tur.  '  Quod  Mauris 7  &  Britannis  in  more  tiiit ,  ut  cincin- 
nis  ornati  ellent  rutilis  comis ,  c\  tam  compofito  capillo, 
ut  in  inceifu  vix  fe  contingi  patcrcntur ,  omni  corporis  par-  Cm* 
tc  abrafa,  prartcr  caput  &  labrum.  8  Lycii  comam  tanti  re-"^ 

ccrunt,  q»os. 


1  Qtcd  dc  ^AIcxandro  Wlaccdcnc.] 
Plutarchus  in  Apophthegmatisipiius 
Alcxandri,  &  in  Thefco.  Chryiippus 
autem  lib. 4.  dcVoluptate,  &cxeo 
Atlienxuslib.  1;  .  c.  6.  tradunt ,  Ale- 
xandri  temporibus  radendx  barbx 
morcm  fuifle  primum  excogita- 
tum  ,  antea  inulitatum ,  quandoille 
luxu  Pcrfico  fraftus  atque  eviratus, 
Maccdonicam  afperitatem  prorfus  ex- 
uiflet. 

2  Fentnt  cjuocjue  "Maclrycs.]  Hero- 
dotus  lib.  4.  'Si.tclilyes  tjuidcm  ^Afric* 
populi  ,occiput  cinitumgcji.m.  ,  ^AuJes 
vcro  anteriorem  capitis  p.trtem. 

5   Sicut  .Aufcs.]  Herodot.  ubi  fu- 
pra.  Sed  hisadde  Arcades,tcitimonio 
Virgil.  aut  alterius  au&oris  obfcceni 
earminis, 
F 1  cntc  crinitos  .Arcxdcs  Sides. 

4  Contvn  Lytkrat,']  Plutarchus  in 
vita  iliius  &c  in  Apophthegm.Laconi- 
cis. 

5  Licct  more Lacon-co.]  Apud  Lace- 
daemonios  ,  ut  eflct  difciimen  aliquod 
intcr  magiftratus  &  promifcuum  vul- 
gus  ,  tum  etiam  ut  plebs  ,  in  minimis 
morigera,  imp.-rio  afluefceret ,  Epho- 
ri  magiftratum  ineuntes,prxcipere  fo- 
lebant,  auctorc  Plutarcho  in  Agide, 
&  inlib.  dc  Scta  numinis  vindicta,  ut 


mentum  tonderent ,  legibufque  ob- 
temperarent ,  ne  fxvire  cogercnrur, 
tefte  Ariftot.  Grice  enim  eft,  x«ps<5r 
t  [*C<?tt.y.a. ,  cx  quo  Hquct  noluiffe  eos 
tollere  penitus  virilitarisilgnum  :  lcd 
intraquofdammediocritatiscnncellos 
coercuiflc.  Hxc  citat  Hadrianus  Ju- 
nius  in  Comment.  dc  Coma  ,  cap.  2. 
Idcm  Plutatchus  inAlcibiade,  &  in 
Cleomenc. 

6  Quod  Mauris.]  Strabolibro  r-. 
Orn.ire  fe  fttaqebant  com.t  implc.xu  CJ7* 
b.iibu  :  tjuopriiat  ut  inter  ambulandum 
r.irifime  fe  mutuo  ctntinierent ,  ut  inta- 
Rum  mane,  ct  capiliorurri  decit-s. 

7  Lt  B.i  ntmit.  ]  Cxfar  lib.  5.  dc 
bcllo  Gallico,  tradit  Britannosom- 
nem  corporis  partcm  rafitavifie ,  prar- 
ter  caput  &  fuperius  labrum  ,  quod 
barbariei  illorum  attribuer.dum  eft. 
Cicero  pro  Rolcio  Comcedo ,  in  C. 
Fannio  Chacrea  raiuram  vix  mancipio 
dignam  dereftatur  liis  verbis ,  jQui  id- 
circo  c.ipitc  &  /uperciliis femper  eji  ra- 

\  fis,  ne  ullum  viri  bo,n  piium  liabere  dica- 
|  tur.  Etltcnim,  rj\onneipfumcaput,& 
1  fupercdia  penitut  abrf.pt ,  olcre  malitiarn 
I  &  calliditatem  videntur  ? 

8  Lycii.]  Lycii  tanti  comam  fece- 
runt,  ut  ne  dubitarint  quidem  mul£ti 
nomine  fifcum  Maufoli  Carix  Regis 

j^  j  inexpleb*- 


246  Alex.ab  Alexandro 

cerunt,  ut  ne  crines  tonderent ,  a?ra  pcena?  nomine  Mau~ 
folo  regi  Carke  folvere  non  dubitarent.  '  Argivi  cum  antea 
criniti  eifent ,  vicci  a  Lacedcemoniis ,  amiffis  Tyriis ,  de- 
plorandar  calamitatis  caufa  capillos  totonderunt,  voventes 
fe  non  refumpturos  ,  nifi  Tyrias  recepifient :  2  ficut  Sy- 
bari  a  Crotoniatis  direpta ,  univerfi  Milefii  capita  dera- 
ferunt ,  &  ingentem  luclum  ediderunt.  >  Maxies  vero 
dextram  capitis  partem  comatam  gerunt,  finilcram  radunt. 
4  Lufitani  autem  comas  tondere  nefas  ducunt ,  itacjue  ilias 
difliindunt  ut  fcemina».  s  Idem  &Ga!licomati,  quibus 
plurimus  capillus  erat ,  a?que  maribus  &  fceminis  inde  no- 
mine  impofito.  6  Indi  capilium  pectunt  fepius ,  quam 

ton- 


inexplcbilem ,  5c  hydropisinftarfem- 
per  ilticulollim ,  explere,  quoliberis 
eflc  &  immunibus  liceretalegis  im- 
perio,  quae  crinium  tondendonim  ne- 
cefiiratem  proponebar,  uti  refcrt  Ari- 
ftoteles  Oeconomicon  lib.  2.  quam 
legem  Condalus  ,  Regis  prxfcctus , 
commentus fuerat,  ut  l^jzsysLhcua, 
hoc  eft,  congiarium  elicerer. 

r  lArgirji.  ]  Argivos  ob  amiflam 
incampis  Thasreaticis  victoriam,  ac- 
cifis  in  rebus  lege  cavifle,  Ne  quis  co- 
mam  nutriret  ante  recuperatum  pri- 
ftinae  gloria:  deais,  ab  Herod.lib.  r. 
proditum  legimus,  dereliifto  priore 
comam  alendi  ftudio.  E  diverfo ,  La- 
cones  tum  vicrores  fanxere ,  Ne  quis 
comam  tonderet ,  abrogato  more  ifto 
ipfis  folenni. 

z  Sicut  Sybji-i.  ]  Idem  quoque  nu- 
per  fcripfit  vir  urique  multifcius  Ha- 
drianus  Junius  in  Commentario  de 
Coma,  cap.  2.  nullo  prxter  morem 
auftorecitato.  Verumideft  Strabonis 
lib.  6.  &  Herodoti  in  Erato. 

?  \l.ixies.]  Herod.  lib.  4.  fcribit 
Ma>:ies  dexrram  capitispartemcapil- 
latam  gefiifle  ,  laevam  rnfifle.  Credo- 
tamen  iilos  dici  ctiam  Machlyes ,  de 
quibusdiximusin  verbo,  Ferunt  quo- 
que  M'tch!yer. 

4  Lufit.wi.~\  Srrabo  lib.  3.  fcribit, 
LufiranoSjCjui  in  montibus  horridam 


&  inculram  vitam,  hnmi  ferarum  ritu 
ftrati ,  degebant ,  longas,  ut  foeminx, 
inferius  diftundere  comas  folitos.Nec 
Perlle  auoque  comam  tondebant ,  ex 
quo  a  Delphicooraculo  peculiari  epi- 
theto  Criniti  vocati  funt ,  apud  Heto- 
dotumlib.  6.  Marcellinus lib.  i^.Per- 
ias  longis  capillis  hirfutos  tradit. 

5  Idem&Galli  comati.]  Straboli- 
bro  4.  Plinius  lib.  r  r.  cap.  37.  Ex  quo 
&:  comata  Gallia  eidem  Plinio,  Iib.  4. 
eap.  17.  ccCiceroniPhilippic.8.  Vir- 
gil.  lib.  8.  Aneidos  loquens  de  Gallo, 
qui  in  fummum  Capitolii  evaferat, 
quem  Manlius  ,  anferum  clangore  ca- 
iuexcitatus,  umbone  deturbatumf3- 
cile  proftravit,  his  verbis, 

^Anrca  cjcf.xries  iU.it  ,  atque  aurea  ve» 
ftit.  * 

COLERUS. 
*  Ibi  aurea  vcftis  nihil  aliud  eft, 
quam  aurea,  ldeft,  flavabarba.  Sic 
quoque  de  Gallishiftorixloquuntur. 
Monui  in  libello  meo,  Juvenilium  cu- 
rarum. 

T  I  R  A  O^U  E  L  L  U  S. 

6  Indi.]  Quintus  Curtius  lib.  S. 
fcribit,Indos  fxpius  capillum  pe&ere, 
quam  tondere,mentum  femper  inton- 
fum  efle ,  reliquam  oris  cutem  ad  ipe- 
ciem  levitatis  exaequare  :  quinetiam 
Regem  ipfum  in  peftendo ,  ornando- 
quecapillo,  refponfa  legationibus,  & 

jura 


GenialesDtes.  Lib.  V.  247 

tondent ,  barba  femper  intonfa.  '  Agathyrfi  cseruleo  fu- 
cantur  capillo.  ^Arabes  quoque  intonfi  fuere ,  barbafo- 
lum  abrafa.  •'  Au&ores  habeo,  Scythas 4  &  Parthos ,  quo 
majorem  tcrrorem  incutiant ,  quoque  fubita  &  improvifa 
formidine  hoftes  magis  afficiant,  hirfutis  crinibus  ruiflc. 
5  Idem  apud  Gcrmanos  Cattofque  ,  quibus  ruftus  crat 
crinis ,  coactus  in  nodum  :  qui  ctiam  duxcrc  ncfas  bar- 
bam  capillumque  tonderc,aut  alio  cultu  cfle,  nifi  hoftis  ca- 

put 

?  Idcm  apud  Germanos  Cattofque.~\ 
De  utrifqucCorncliusTacituslib.  dc 
Moribus  Germanorum, .  V/W  Cttftos, 
inquit ,  in  confnfum  -jertit ,  ut  pvimum 
adolefccnles  adolc-jcrin! ,  crincm  barbam- 
que fummit tcrc,nec ,nijt  hoflc  ccfo,  c.xue- 
revothmm )  obligatnmqn*  -jirtvti ,  orn 
habitum.  Et  dc  Sicambris,  qui&ipfi 
Germani  llint ,  Martialis  in  Amplii- 
.theatro  Cxfaris  epig.  } . 
Crinibus  in  noJuin  tortis  -jenere  Sicam- 
bvi, 
jllque  aliter  tortis  crinibus  Mthio- 
pes. 
Et  de  Germanis  inunivcrfum  Juve- 
nalisfat.  i?. 
Cttrula  cjuis  fiupuit  Gcrmani  luniina? 

fla-jam 
C.tfaricm  ?  &  madido  torquentem  cor- 

nua  cirro  ? 
Tiempe  qr.od  h*c  illisnaturaejt  vmni- 
bus  v.na. 
Et  Sencca  lib.  ;.  cap.  i6.  de  Ira ,  "Kon 
cji  /Etbiofis  imcrfuos  infignitus  cAov,nec 
tuftu  crinis  &  coaflus  in  nodum  apud 
Gerrnanos  dedecet.  * 

COLERUS. 
*  Idem  Seneca  cpift.  u6.  Qu'd 
capillum  ingenti  diligentia  comis  ?  cum 
illum  <xl effuderis more  Partlmum  ,  -Jtl 
nodo  Germanoium  -jinxeris,  Vtij  ut  Scy- 
ihsfolcnt,  (p.trferis.  Et  fic  dccrinibus 
ra  nodum  contortis  Martial.  prxter 
verfum  a  Tiraqucllo  citatum  :  Rhe- 
nique  nodos  ,  aureamque  mitrrllanu 
Tcrtull.  Gcrmaniscirrosadtribuit.Et 
alii  complures,quos  congefllt  in  Notis 
illis  doftiflimis  ad  Tacitum  Lipfius. 

jg_4.  1  QHam- 


jura  populaiibus  reddcrc  folitum.  So- 
linus  cap.  6,.  Indorum  mores  fcri- 
bcns  ,  ait,  Induomnibus  promiffa  ca-fi- 
ries  nonfmefuco  c.trulei  ,  attt  crocct  colo- 
ris.  Diodorus  Siculus  lib.  4.  cap.  5. 
fcribit,  Indorum  moriscflcpcrom- 
nem  vitam  barbam  nutrire  :  huncquc 
morem  a  Dionyfio  accepifle,  qucm 
barbatum  noininaverunt.  Strabol.  5. 
fcribit,  Indos  in  victu  frugales  eflc, 
prarfertim  in  caftris ,  comam  &  bar- 
bam  nutrire  ,  ornatu  plurimo  uti,  &  a 
furtis  magnopcreabftinere.  Quin  & 
Indos  multum  pofuifie  ftudii  in  pc- 
ctendo,  teftimonioOvidiilib.  ;.Faft. 
innotefcitjCpitheto  ifto  hos  infignicn- 
tis, 
Interealibcr  dcpcxis  crinibus  Indos 
ymcit,  &  Eoo  divcs  ab  orbe  redit. 

1  ^igathyrfi.  ]  Agathyrfos  ca:ruleo 
capillo  notabiles  facit  Pliniuslib.  4. 
cap.  ii.  non  adco  procul  a  fine.  Soli- 
nus  cap.  10.  aut  aliorum  computatio- 
nea^. 

2  ^irabes.]  De  his  dictumeftfu- 
pra. 

;  ,AuclorcshabeoScythas.~\  Scilicet 
Plutarch.  in  Craflb,  &  Qiiintum  Cur- 
tium  lib.  4.  ita  de  Scythisloquentem. 
Atinterdiu  primum  occurfuras terri- 
biles  Scythirum  facies,Bactrianorum- 
que ,  hirta  illis  ora,  &  intonfas  comas 
efle. 

4  EtParthoi.)  Plutarch  inCraflb. 
Cum  Parthorum  carteri  ficut  Scythx 
penitus  incultis ,  atquc  intonfis de in- 
duftria  crinibus  utantur ,  quo  afpeftu 
etiam  &  facie  majorem  videntibus 
terrorcm  incutiaut, 


Fla-ja 

C>ma 

apud 

ptios 

tontem 

ft.i. 


mpbp, 


a.48  Alex.  abAlexandro 

put  ex  acie  retulilTent. '  Quamvis  tradaturParthorumeiTe, 
capillumef]iindere,Germanorumjungere,Scytharumfpar- 
gere.  2  /Egyptiis  vero  flava  coma  defpectui  erat ,  &  lege 
cautum ,  ne  cjuis  eam  ferret ,  cjuod  ea  Typhonus  fuiiTe  di- 
cebatur,  '  licut  Agrigentini  ca?ruleum  colorem  interdixe- 
runt,  cjiiod  eo  Pharaiidis  fatellites  ufi  funt. +  Apud  Suevos 
ufurpatum  e(t ,  horrentem  capillum  ligare  in  fummo, 
ut  hoftibus  terrori  (int,  vel  flect.ere. J  Daca?  cum  caput  ra- 
dant  totum ,  in  fummo  vertice  cirrum  crcfcere  iinunt. 
, 6  Contra  Riphan :  nam  mulieres  pariter  &  viri  deton- 

fo  funt 


! 


TIRAQUELLUS. 
I  £ht.im'jis  tradatur  Partborum  efi 
/?.]  Hadrianus  Junius  incommenta- 
rio  dc  Coma  ,  eadem  fcribit ,  citatque 
Senecam.  Adde  &  Euboicos,  qui  fin- 
ciputradebant,  occipitium  comatum 
relinquentes :  unde  oTncd.oitofj.z], com- 
pofita  voce,dicebanti:rapud  Poliucem 
libro  2.  /itspH  Tpjt.yjo\.  Et  e  diverfo 
Thracum  in  frontem  muliebriter  de- 
mittere ,  ex  quo  t\  ipfi  Homero  dxp- 
xi/j.ajj ,  id  eft ,  ut  interpretantur  non- 
nuili,  in  fummo  capite  comantes,  ne- 
que  promiflam  crinium  fylvamalen- 
tes  :  fed  ad  juftum  ck  medium  quen- 
damftatumcrinitos,utlib.  4.  Iliados 
ad  finem  annotat  doctifllmus  Eufta- 
yiius  ,  quod  St  ipfum  dici  1  Pollux  ubi 
fupra,licetHomerum  non  citet:quan- 
quam  alii  alib  eam  appellationem  tra- 
hant,  fcilicet  ad  longos  crines. 

2  JE»yptiis-jere.~\  Diodorus  Siculus 
lib.  2.  cap.  4.  loquens  de  Animalibus 
diis  apud  iipyptios  facris ,  eorumque 
cultu,  fic  fcribir ,  In  Ofiridis,  vcluti  fiu- 
$um  i'.c  fiv.Huum  iepertoris,  memoriam 
at>ud  pcfieros  immort.tlem  ,  bo-jes  rufos, 
eueniam  i'identur  cclorc  ftmiles  Typboni, 
tpti  Qfiridem  necavit ,  immeUri  permif- 
fum.  Et  Ir.mines  cjuoque  colote  Tyfbonis 
anticjui  Reges  adfepulcbrum  Ofiridisfa- 
crificio  maclabant.  Qua  ex  cauftpauci 
rufi  /Egyptii  1  eperiebantur  ,  externiplu- 
res. 

5  Sicut  ^fgrigentini.~\  Plutarch.  in 
Politicis ,  vigrigcntini  ,  inquit ,  cotitra 


tyrannide  liberati ,  puldiceftncherunt, 
ut  nulli  cxruleo  colote  rjefiimentum  gefia- 
reliceret ,  ideo  cjuod  tyrannijatellites  & 
corporis  e)us fiipatires  eo  coloiefubligacu- 
lis  utifoliti  ere.nt. 

4  .sfpud  Sue-jos.]  Tacitus libello  dc 
German.  moribus  infigne  lcribit  fuif- 
le  Suevorum  gentis ,  obliquare  cri- 
nem,  nodoque  fubftringere:  qux  nota 
eos  a  reliquis  Germanis  ,  &  ingenuo- 
rum  conditionem  a  fervili  feparabat,* 
&  paulo  poft  fic  fcribit ,  Ea  curafor- 
matyfed  innoxia:.  ~N.eaue  enim  ut  ament, 
amentufje  ,  in  altittminem  cjuandam  & 
tcrrorem  adituribeiU  compti ,  ut  bufiium 
ochHs  ,ornantur. 

COLERUS. 

*  Quod  hic  de  Suevis ,  id  alii  de 
Germanis  ingenere  dicunt. 

T  I  R  A  Q  U  E  L  L  U  S. 

5  D.ic.e.]  Idem  fcribit  Hadrianus 
Junius  in  dicto  Commentario  de  Co- 
ma  ,  cap.  2.  nullum  tamen  au&orem 
citat. 

6  Contr.t  R-pbai.  ]  Legendum  JL- 
rympbai ,  ex  Pomponio  Aiela ,  r.  cap. 
ultim.  ad  fin.  his  verbis,  Tum  continuis 
rupibus  late  ,  afhera  &  dcferta  regio  ad 
A  rympbxos  ufcjue  permittitur.  His  jitfiifi 

fimi  mores,pro  domibus  nemora ,  aiimen~ 
ta  bacca-  ,  <£r  maribus  &fiemi»is  nuda 

funt  r,t;?f'r<*.Libetadfcribere  Plinii  vcr- 
ba,  quaccap.  1:.  lib.  6.  ubi  Riphato- 
rum  meminit,hx'c  funt,  lbicjue  ^irym- 

pbaos  quofdam  accepimus,  baud  difbimi- 

lem  Hjperboreifgentem.  Sedesillisnt' 

n.era, 


Geniales  D  i  e  s.  Lib.  V.  249 

fo  fiint  vertice ,  &  capillo  derafo,  adcout  glabri  videantur: 
1  ficut  Myconii  omnes  calvitio  laborant, :  arcjue  ut  in  Cau-  ■'■j- 
no  omnes  lienofi.  3  Non  iic  in  ^gypto,  ubi  raro  calvitium  "*' 
fuit.  4  Produnt  au6lores ,  Athenienfium  vctuftiilimos  ca-  ^tht- 
pillis  colligcndis  cicadas  aurcas  anne<5tcre,  ut  co  argumen-  "J^ 
to  autochthones ,  hoc  eft,  primos  cv  iine  originc  fc  proba-  dc*d* 
rent.   5  Cajus  vero  Ca.'far  comatos  tanto  defpeclui  habuit, 

ut  cjuo- 


tn  c&- 
mii. 


rnera,  alimenta  bacc.f,  t&pwnt  juxtdfer- 
minis  -jiiifjne  inprobro  extjlimatttr ,  ri- 
tusclementcs.  Solinuscap.  17.  omnia 
qui  de  Arymphiis  fcribit ,  c.x  Plinio, 
ubi  fupra,  mutuatuseft. 

I  Sicut  Myconii.]  Strabo  lib.  IO. 
Xlyconics ,  inquit  ,  etiam  quidam  cahos 
itppe/Iant,citm  i/lud  -jitium  eapafim  exu- 
beiet  in  infula.  Idem  affirmat  Plin.  li- 
broir.C.  57.  .Atejue  etiamnominaex 
topilo  fcilicet  capiilatis  .A/piumincolit, 
Galli*  ComatJt,  ut  tamen  ft:  aitjua  in  hoc 
ierrsrum  diffaaitia.  Qxippe  Xlyconii, 
carentes  togtgnuntur  ,/icut  1/1  Caunolie- 
ttofi.  Donatus  interprctans  Hecyram 
Terentiiaft.  ^fcen.  4  ibi, 
—  Caltidcmidem  hofbitem 

X\yconium,qui  mecum  v.na  advtcttts  efl, 
conveni. 
&  paulo  poft , 

Magnuf  ,  rubicundu*,  crifpus,  craffits  , 
c.t/ius. 
Jmpaitc,  inquit,  Terentium  dc  Xlyconio 
trisjum  dixi/fe  a'v<nt ,  citm  .  ■ip-Aledoi us 
talvum  dixerit :  quod  proprium  Myco- 
niiseft,  utLucilius, 

Xlyconi  caka  omnes  yrjrntus. 
Uti  etiam  Orgenippii  tam  viri  qurtm 
mulieres.  Quod  ferunt  acciderc  pro- 
pter  vim  nativam  aqux,  quam  bibunt, 
apud  Xenodotum  in  Colledtaneis  in 
proverbio  \iy.<&'  kcu  yn>QOt..  Et  Agrip- 
pari  apud  Herodotum  lib.  4.  nifi  iidem 
fint 

2  Mqut  nt  inCauno.~\  Diximusex 
Plinio  inpriced.  EtaddequodPclla 
civitas  lienofos  facere  folebat  in  bal- 
neis ,  ut  ex  Machoneapud  Athenium 
lib.  8.  c.  7.  nonlongeaprinc. 

3  ?<~on  fic  in  jEgypto.]  Agyptioo 


pauciflimos  habuiflc  calvos  pndica- 
tur  ,  quod  foliti  fuerint  a  puetis  ad  vi- 
vam  ufque  cutem  radi ,  quo  coinpa- 
ftius  fpilliufque  ad  folem  capitis  os 
redditur,  ut  in  Thalia  non  longe  a 
princ.  nucror  eft  Heiodotus ,  &  e.v  c*> 
Euftathius  in  Dionylium  Periegctcm. 
4  Piodunt  ariclo.cs  ,Atl)cnic>iJtum.~\ 
Plato  in  Menexeno,  Lyllas  in  funebri 
concione.  Ariftophanes  in  Avibus.  A- 
pulejus  lib.  ultimo  Afiniaurei.  Thu- 
cydides  initio  hiftorii  de  Athenienfi- 
bus  loquens  ,  Poflquam,  inquit,  defiere 
H'.i  tunicis  ,  C  religdtis  c.tpitis  cirris  ait- 
reafimplic.uecicad.ts.  Philoftratusl.:. 
Hellenicoll,  Draco  MinerrJjt,qui  ttiam- 
num  in  arcc  ftat,  -jidetur pcpulum  .  Athe- 
nienfium  falut.ne  ,  pvopteraurum  ,  nuod 
illi  in  cicadas  capitum  omamenia  con- 
-jctbant.  Gregor.  Nazianzenus, 

Cccropida:  indigcn.t  natam  ttilurt  cica- 
d.im 

Innodant.  , 

Lucianus  in  Navigio,  \1.t\o,ibusn>flris 
decorum  -jidt  batur  ftncs  coma  luxuriarty 
religantes  crobyium  au.c.t  cic.td.tcxcep- 
tum.  Quem  morem  expreflit  &  in  Ciri 
Virg.  feu  quicir.iquc  alius  ejus  poema- 
tis  auftor  cft  ,  dc  Nifo  Pandionide  lo- 
quens, 

lAurct  Jllenni  comptum  tjucm  fibula 
ritit 

tAopf: 'pio,  teretineCreb.it  dentc  vcadit. 
Et  nos  quoque  diximus  in  noftris 
Commentanis  Nobilitatis. 

5  Caius-jtro  C*fitr.~\  Scilicet  Cali- 
gula  apud  Suetonium  in  iilius  vita,ca- 
pite  3  5.  Ttdchros  CjT"  c orr.aios amotitsfibi 
occurrerent,cccipitio  raf  dcturpabat.  Sed 
&  idem  cumaliquandomsgnamho- 
o  5  minum 


250  Alex.  ab  Alexandro 

B.nba   ut  quoties  pccurrerent,  occipitio  rafo  deturparet. '  Capil- 
""'""  lum  veroautbarbaminfkerecoloribus,  imbeliis  fuiiTe  & 

fillum  .  -  *•      •    a      1  m *       •  *  *  1 

tnfice-  enervati,  exemplalunt.  In  pnnus "  Phihppi Macedonis, 
re,  im-  r^n  cjuum  ex  amicis  Antipatri  arbitrum  dclegiilet ,  quem 
advertiilet  barbam  &  capillum  inficere,  protinus  gradu 
dcjecit,  &  judicare  vctuit,  vclut  mendaccm.  Quod  com- 
parfuitcumeo,  qui  Sparta:  concionabatur ,  cjuem  quum 
Archidamus  rex  fucato  capillo  vidiifet ,  profari  vetuit ,  & 
in  medio  affatu  exigi  juffit.  Cui  non  inconvenit, '  quod  de 
Gorgia  Leontino  proditum  eft :  qui  cum  in  Olympiis  de 
communi  Graccorum  conconlia.inhrmiter  pcroraret,  Me- 
Ianthus  eum  Iudibrio  habuit ,  quod  dc  totius  Gra?cia?  con- 
cordia  agitaret,  qui  fe,  uxorem,  &  ancillam  concordcs  ha- 
bere  nefciret:  qua:  ob  zelotypiam  irata ,  quotidie  diflidium 
peteret.  4  In  quo  fuit  cxperimentis  cognitum ,  quod  his 
qui  e  Sybari  biberent ,  fucarentur  capiliinigri : s  qui  vero  e 

Crathi, 


minum  multitudinem,five  eorum,qui 
erant  in  vinculis ,  five  aliorum  quo- 
rundam ,  eos  ornnes  a  calvoadcal- 
vum,  ut  dici  folerj,occidi  juflit,  "&ai  tk 
<j> tf.\xx,pz  ft-isV  T^  cct.?.nxpi.  Hscfunt 
verba  Dionis  reterentis  lib.  58.  quo 
illius  vitam  fcribit. 

1  Capiiium  <-jero.~\  Hoc  probat  ex- 
cmplisfeqq. 

2  PhUippi  M*cedc>iis.~\  Erafmusex 
Flutarcho  in  Apoplithegmntis  Philip- 
pi,  Ex  .Jntipatri  amicis  ,  inquit,  ijuen- 
d<;m  in  iudictvn  numeru-n adfcriffier.it. 
Verum  pofi  tibi  cognc-jit  iilumtingcre  bar- 
b.:m  &  capiilos  ,  fubmo-jit  eum  ,  dicens, 
Puiin  capiiiisfidus  ncn  effiet ,  cum  in  re- 
busgerendis  non  iiideri  dignum  ,  cuifi- 
ieritur.  Fuco  utebatur  intir.gemlis  ca- 
piliis  ,  uii  non  multum  erat  iucri :  multo 
m.igis  ufiums  erat  fiuco  in  pubiicis  nego- 
tiis ,  uli  doius  intefdum  ingcns  adf.rtc- 
molumentwtu 

5  jQued  de  G-.rgia  leontino.]  Plutar- 
rhus  in  prrc  ptis  connubialibus,c.4^. 
Gorgia  Oratore  in  Olympia  Gra:cis 
orationem  de  concordia  recitante  , 
Melanthus  quidam  ,  lfte ,  inquit,^ 


!  concordia  difhutat,  quifibi,  uxori  &  an- 
cilix,  tribusfiolis,  ut  concordes  ejfient,  non 

!  perfiu.:ft.  Nam  Gorgii  amor  quidam, 
&  uxori  zelotypia  adverfus  ancillam 
efievidcbatur. 

4  In  tjuofuit  experimentis  cognitum.  ~\ 
Piiniuslib.  3  r.  cap.  2.  Tbeophrajius  i» 
Thuriis  ,  inquit,  Crathimcandoremfa- 
ccre,  Sybarim  nigritiam  bobus  & ptcori- 
bus.  <>uin  &  hcminesfentire  differen- 
tiam  carn.  Ti.tm  ejui  Sjbarirn  bibunt ,  ni- 
griores  effc,durioreficjue  &  crispo  capillo. 
Et  videin  feq. 

5  Qiti  -jcro  e  Cratbi.]  Plinius  ad  ca, 
qux  fupra  proximeadduxi,haec  fubjun- 
git,  Qjii  ex  Qrathidebibant ,  candidos 
moliici  efiiue  ac  porreRa  ccma.  Stra- 
bo  libro  6.  Crathis  homines  in  eo  lo- 
tos  cafiarie  candidcs  &  fiavos  cffiat, 
ac  multis  mtdetur  morbis.  Sotion,  He- 
figonus  hiftoricus,  dc  tragicus  Euri- 
pides  ,  ubi  ait  :  av  C^nhi  xct>\t- 
<?£j(t:v  0  £tw$wv  ^ctiTttv  mjoaziivai? 
xgjx'S»s.  Hoc  cft ,  Ouam  rigat  pul- 
chre ,  ijui  flavos  rutilare  facit  crtnes 
Cratbis.  Eft  enim  ea  emendatior  le- 
clio ,  quam  qui  in  libris^qui  circum- 
feranmr, 


GenialesDies.  Lib.  V.  251 

Crathi ,  flavi  &  fluxi, '  ficut  de  Clitumno  proditur  in  Me- 
vania/  Lejnmus  tamcn  Hannibalcm  duccntem  in  Italiam, 
crinibus  fsepe  mutatis ,  fe  a  Galiorum  pcrhdia  vindicafle  : 
&  Pyrrhum  coma  coloribus  hicata  inceifiiie.    '  Romanaf-  cdfti- 
c]ue  matronas  rutiiarc  capillos  confuelic.   Manlitquc  Ro- lo'""' 
mx  obiervatum,  *  in  Saturnalibus  F  fynthehbus  uti,quibus  Sy„. ' 

dicbus  «?/?'• 


feruntur ,  legitur  in  hunc  modum,  i'v 
6J'g»h'i  KatMfAjwi  i  %tu/&d.v  ^tufwi 
irvfvtVm  n-y.Stc.  Illam  lertioncm  ag- 
nofcit  Euftathius.  Idem  dc  hoc  amne 
teftatur  Ovidiuslib.  rj  Metamorph. 
&  de  Sybari  fiuviofimiliter ,  inhsec 
yerba, 

Crathts  &  hinc  Sybaris  vcjh  is  contcr- 
minutcrttf 

EleHro  fimiles  faciunt  ,  auroquc  capil- 
los. 

1  Sicut  deClitumno.\  Quodapcrte 
innuitillud  Virgiliilib.  2.  Georgicon. 

Hinc  albi  Clitumne  jreges  ,  0"  maxi- 

ma  taurus 
ficiima  :  ftpe  tuo  perfufi  fluminefa- 

cro 
Romanos  ad  templa  dcum  du\e;c 
triumphos. 
llbi  Servius  fcribit  Ciitumnum  flu- 
vium  efle  in  Mevania  ,  qux  parscft 
llmbrix  partis  Thufcix  :  dc  cjuo  fluvio 
dicit  Plinius  in  Hiftoria  i:aturali,quod 
animalia,  qux  eum  potavcrunt ,  albos 
foetuscrcant.  Subjungitque  ideoma- 
xima  virtima  Virgiliodici.quiatrium- 
phantes  dc  albis  taurisfacrificabant. 
Locus  autem  Plinii,  a  Servio  citati,eft 
lib.  :.  c.  10}.  cujus  hxc  verba  funt,  /« 
Vhalifco  Clitumni  amms aqua pota  ,  c.tn- 
dulos  bovesf.tcit.  Sed  &  quoque  id  pa- 
tet  ex  StatioSylvarumlib.  t.  fvlvn  4. 
ad  fin.  in  Soteria  pro  Rutilio  Gallico: 

Nec  ji  vacuet  \levani.t  va/ies, 

*Aut  prajlent  niveos  Cittumna  novalia 

tauros 
Suffciam.       

2  Legimus  tamenHannibalem.\  Li- 
vius  j.  Decad.  lib.  2.  inprincip.  dicit 
illum  mutalTc  veftem  &  tegumenta 
capitis,  nulla  crinium  mentione  faCta. 
Plutarch.  autem  in  vita  illius ,  de  ca  re 


loquens,  illud  tantum  dicit,  cum  Gal- 
lorum  infidiis  prope  circumventum  , 
calliditate  ingcnii  periculum  cvaiifle. 
At  Polybii  eft  lib.  5.  cujus  hxc  vcrba, 
ut  Latinc  verfa  funt  a  non  indocto  in- 
terprete:  Hannib.d  dum  in  hybcrnis  a~ 
nerel  ,  infidiis  a  Gallts fapenumcropeti- 
tu<,  1'untco inifiiio fc  defenderat  :  crinet 
diverfarum  atatum  arttficioje  compofitosy 
ac larvatos  parari  jufsit.  His  afitdue  mu- 
tatis  ,  'jariis  etiam  vejlibus  larvatts,cri- 
ntbus  convcnientibus  utcbatur  :  adeout 
nonfotum  his,  qui  raro  eum  vidcrant,fed 
ttiam  familiaribus  i'jnotus  effct. 

3  Romanafquc  matron.u.\  Catoin 
Originibus :  Mulieres ,  inquit ,  nojirx 
capillum  cincre  umfttabant ,  ut  ;ut,lu.s 
(ffct  crinis.  Valerius  Maximus  lib.  2. 
cap.  r.tit.  de  ufu  vini  mulieribusin- 
terdi&o ,  memorix  prodidit,  Mulieres 
Rom.  indulgentibus  maritis  ,  quo  earwat 
pudicitia  Iv.iicjro  comitatis gcnere  tempe- 
rata  efict ,  &  quo  formamfuam  concin- 
niorem  cjficerent  ,  fumma  cum  diligentia 
capillos  cinere  rutilajfe. 

4  In  Satuinatibus  fynthcftbus.\  Ek 
quo  illud  cft  Martialis  Apophoretum, 
Synthefisc.  141. 

Dum  togaper  quinasgaudct  requiefccrt 
luces, 
Hospotcris  ctiltus  fume;  e)ure  tuo. 
Nam  Saturnalia,  fdiaeranrquinque 
dicrum,  uthicfcribit  Macrob.  Saturn. 
1.  r.C.  f  .meiifcDecembri  Saturno  dicatay 
quibus  Romani ,  togis  dtpofitis  ,  Synthc- 
fim,  brevcm  -jejlein  &  ncgonts  aptant 
fumebant ,  /eivijquf  difcumbentibusin- 
feivicbant  ,  muttera  uitro  cmoque  mitti, 
rcmittique  folebant.  * 

COLERUS. 
*  Tertullianus  lib.  de  Pallio  :  Vti- 
queficut  vejiigia  ceftuum  viiia  occupavit, 
itaW 


f.accr- 
Hfalbf 

(juf.;id: 
ftme- 
bantur. 
Jit  ve- 
ftcpul- 
U  lu- 
dU  In- 
te.effe 
mtt  li- 
cebat. 


252  Alex.  ae  Alexandro 

dicbus  dimiiTa  toga  iynthcfim  fumcbant.  6  quamvis  Ncro 
Ca:far  citra  dies  Saturnalitios  fynthefiminduitdifcinctus 
<?•:  difcalceatus.  Dicbusautem  natalitiis,  quibus  natalem 
cjuiicjuc  fuum  annuum  cclcbrabat,  &  calendisjanuariis, 
7  nonnuncjuam  ludis  Romanis ,  8  albas  laccrnas  pra?tcxtaf- 
cjue  indutos  inccdere,  &  ludos  fpcctare.  9Naminvefte 
pulla  ludis  intcreifc,  Auguftus  inhibuit ,  neve  quis  pufia- 
torum  media  cavea  fedcret ,  edicio  cavit.    °  Jnludis  vcro 

iune- 


ita.  CT  endrnmidis  folocem ,  aiicjua  muiti- 
tia  Synthefi  extnftt.  Ex  quo  loco  Ter- 
tulliani  animadvertas ,  iuifle  veftem 
moilem  &  delicatam ,  ut  &  ex  Sucto- 
nii  loco ,  qnern  Dicn  fic  exprellit : 
^rvviov  77  kxS-.Sv.il*  mSHW  Kj  cnvji- 
v/oi1  t£zl  h  cth^ict  'tyui.  Sed  Jurifcon- 
ftilti  Synthcfin  prointegra  velutferie 
ac  compofitione  quadam  vcftittin  ac- 
cipiunt :  uti  &  Marcialisl.i.  Epig.46. 
M  E  R  C  E  R  U  S. 

5  Synthcfibus  uti.  ]  Ufum  Synthcfis 
non  videtur  agnovifle  Alexand.  Quis 
vero  fuerir ,  &  qux  fynthefis  forma, 
difccex  Saturnalib.  Lipiii. 

T  I  R  A  QU  E  L  L  U  S. 

6  jQuamadi  Kero.  ]  .cuetonius  in  vita 
illius,  cap.  51.  ftaturam&cultuscor- 
poris ejus  fcribcns  ,  ficinquit,  Plerum- 
tjue  fynthefim  indittus  ,  iigato  circum  col- 
lnm  fudario  ,  prodierit  in  f.tblicum  fine 
cinclu  &  difcalceatus. 

7  Kcnr.unquamiudis  Romanis.~\  La- 
cernis  in  fpcclr.culis  ufos  fuifle,  &  po- 
tiflirnum  candidis,  qux  togis  fuperin- 
ducbantur  ,  fatis  indicatillud  Martia- 
lisepigramma  lib.  4.  cpig.  2.  inOra- 
tium  qucndam,  qui  ctun  folus  nigra 
lacerna  fpe&aailisintcreflet,  cxteris 
omnibus  albatis ,  fattum  eft ,  ut  re- 
pcnte  cadentenive,  cxtcrisconcolor 
reddercrur.  Vcrbaejus  hxcfunr, 

Specidb.it  modofolus  int,  romnet 
Kivris  munus  O/atius  lacernis, 
Sluum  plebs ,  fjf  minorordo  maximufcu 
Sanclo  cum  duce  candidus federet. 
Toto  nix  cecidit  repente  coelo  : 
<Albis (peclat  C/.ttins  Ucernis. 
Idem  Martialis  lib.  14.  c,  137. 


*4nipl>itheatrales  nos  commenchw.ui  ad 
ufus, 
Cum  tegit  aigcntes  noflraUccma  to- 
^as. 
Quod  nos  fupra  ad  aliudcitavimus. 
MERCERUS. 

8  .Xib.is Licern.is. ]  Non  ego  crc du- 
ltis  Alexandro,  hac  faltem  inparte. 
Qui  lacernarum  albarum  mentionem 
ab  ullo  auftore  fa&am  non  vidco. 
Qtumquam  ea  de  re  nil  pronuncio, 
ufque  ad  fequcntem  editionem.  Alias 
fcio  atbum  coloremfamiliarem  iliifie 
Romanis,  in  veftitutumfcfto,  ttmi 
profefto. 

TIRAQUELLUS. 

9  Kamin  -.-cjte pulla.]  Suetonius  in 
Augufto  cap.  44.  fcribit,  Auguftum 
fanxifle,  ne  quis  pullatorum  media 
cavea  federet.  Quamvis  quidam  codi- 
ces  habcant  bulLtto.um  (ut  fcribit  Bc- 
roaldus  interpres^)  &  tuncadpueros 
ingenuos ,  qtti  bulla  aurca  utebantur, 
ciit  rcferendum.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Sed  nimis  incptum  videtur ,  i! 
quis  malit  Bullatorum  ,  quam  Pnll.itu- 
rum.  Orcheftracrat  Scnatoium,Equc- 
ftriaequimm ,  Caveapullatorumfivc 
plebis  confeirjsdiccbatur.  Caveavc- 
ro,  in  Primam ,  Mcdiam  &  Summain 
divifa.  Auguftus  igitur  non  nifi  in 
fumma  five  ulti ma  cavea pullatos  fpc - 
ctare  permifit.  Vide  de  hac  rc  Lipiium 
&  Torrentium  in  Suetonium. 
T  I  R  A  QU  E  L  L 11  S. 

TO  In  ludisfunebribus.]  Hxc  ufquc 
ad  verfic.    Ferunt  primos  Laccdxmomos, 

fmit  Lampridii  in  vita  Commodi. 

I  Ftrtmt 


GENI  ALES  D  IES.    LlB.  V.  253 

funebribus  pcnulati  fpeclatores  erant.  Pcnulas  enim  tunc 
populus  fumebat ,  cum  in  cseteris  togati  convenirent ,  niJ  I 
in  s;ladiatorio  munere ,  ad  quod  frcqucntes  penulati  con- 
vcnere ,   quod  Commodus  Impcrator  fervari  jujflit. '  Fe- 
runt  primos  Lacedxmonios ,  ncpopulusinludisalgerct, 
pcnulas  fumpfifie.  2  Antoninus  vero  Baflianus  novo  ve- 
fHs  genere  populum  donavit ,  quarc  Caracalla?  nomen  tu- 
lit.  '  Augufti  vero  temporc,  togarafa&  Phrygianadari /„,,,. 
cceptar,  Jllud  etiam  admonendum  cxiftimo,  quotiesinfig- ***«>*■ 
ni  calamitate  vcl  clade,  aut  aliis  belli  cafibus  populus  afte-  *$£ 
ctus  eiletjin  magna  confternatione *  juftitium  indici, T  clau-  kS« 

di  a?ra- 


idi 

tUtm 


I  Fcrunt primos  Laced.tmonios. ]Tet- 
tullianus  iil  Apologcticocap.  6. 

2  .Antoninus  vcro  Bafiianns.  ]  jt.- 
Hus  Spartianus  in  vita  illius.  Ipfe,  in- 
quit ,  Caracalli  nomcn  accepit  a  vejlt- 
mento,  qitod  popuio  ded.rat ,  demijjo  uf- 
cjhc  adtalos  ,  quod  ante  nonfucrat  :  unde 
hcdiequc  dicnntur  Qai  ac.dlx  hu-\ufmodi , 
in  uju  maxime  Romana  p.ibts  frequcnta- 
tx. 

3  .Augujli vero  tempore.]V\\n  I.8.C. 
48-  &  diftum  eft  (iipta  hoc  codem  cap. 

4  jHJhtiumiinHci.^  Livius  I.DcC 
lib.  $ .  Dtclator  cum  Magijtre  eijuitum 
in  concionc  venit,  )njiitinm  edicit ,  cl.tudi 
talcrn.U  tota  urbe  jubet,vctat  quemquam 
priv.ttx quicquam  1  eificere:  Et ejllidem 
Dec.  lib.  4.  ubi  de  bello  Vcjentium, 
Jujiitium  in  Juri  ,tabernxque  clauj.t.  & 
lib.  cj.  loquens  de  exercitu  Romano 
fub  jugum  miflb  a  Samnitibusapud 
Caudinas  rurculas ,  Pojiquam  ,  inquit, 
deditLntm  tamfocde faiiam  acceperunt: 
extemploque ,  ftne  ulla  publica  auRorita  - 
te,  concefjum  in  omnemformam  lucius  efi. 
Tabernx  circa  furum  clauft,]ufiitiumque 
ittfvrofua  fponte  cccptumprius,  quam  in- 
ditlum.  CorneliusTacituslib.  1.  ubi 
de  mortc  Germanici,  Wo.f,inquit,-j«/^i 
fermones  audita  mors  adeo  tncendit ,  ut 

ante  ediflum  magijhattium  ,  antc  Sena- 
titj'conjultum,fumpto)ujiitiodefcrerentur 
f.r.t,  ciauderentur  domus  ,pajsim  ftlentia, 
«emitus,  nihil  compofttum  in  ojientatit- 


nem.    Ovidius  in  Confolatione  ad  Li- 

viam  loquens  de  mortc  Drufi  ad  Li- 

viam,  jultitium  dcfcribit, 

Inctiti  clauduntfjj  domos,  jlrepitantque 

pcruiLem , 

Hic  ilit  pavidt  clamqtte  palamque  d$- 

lent. 
Jurajiient  ,  mut.eque  tacentfme  vin- 
dice  leges, 
*ATJ>icitur  totvpurpura  nuHafor». 
Et  Suctonius  in  Tiberio,cap.  52.  Ita- 
que  ,  inquit,  nemurtuoquidcmperinde 
ajjecim  efi,fed  tantum,  nonjiatimpojl,* 
ft.nere  ad  ncipctorum  confuctudinemie- 
dtit ,  ju/iitio  longiore  inhibito.    A  pulej  US 
lib.  4.  Metamorph.   Quncia  etiamtivi- 
t.ts  ccngemcb.tt ,  lutluque  publico  confe- 
/rimcon^ruens  edicitur)ujiitium.   Tufti- 
tium  dicitutlu£ruspublicus,{icuti  do- 
cet  Fulgcntius  Placiades  ,  quod  indici 
folebatinreipub.  calamitatibus.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 
*  Aliud  ab  Jnjhdio ,  quod  veteres 
Grammatici  interpretantur  A'p?f  v-n~ 
nbui  iiuiptVr, 

TIRAOJUELLUS. 
<i  Claudi  atrarium.  ]  Ciccro  Orat. 
de  Arufpicum  refponfis ,  Quafuntoc- 
cultiora,  quam  c\us,  qui  aufus  in  concione 
eji  dicere,  ^ujiitinm  cdici  oportere  ,  )urif- 
diHionem  intermitti,  claudi  a:ranum,iu- 
diciatolli.  Sed  &  domusclaudi  inlu- 
ftupublico  jam  diximus  ex  Tacito  tk. 
Ovidio. 

I  Et 


254  Alex.  abAlexandro 

di  a?rarium  '  &  tabcrnas ,  ac  judicia  tolli  folere.  Et  quod 
per  magnas  calamitates  fiebat  in  moeftitia  publica,  Roma- 
nos :  dimiilis  togis, ;  pofitisque  laticlavis  &  aureis  annulis, 
*  faga  fumere ,  velut  in  luctu  &  fumma  folicitudine  fe  effe 
denotarent.  5  Si  tamen  confulares  viri  forent ,  licet  ob 
calamitatem  populus  in  fagis  effct,  ipfi  tamen  in  togis 
erant ,  ne  derormi  tetroquc  habitu  tantam  dignitatcm  fce- 
darent.  6  Sed  nec  faga ,  doncc  la?tiore  fortuna ,  aut  iiluftri 
vicloria  clades  emendata  foret ,  dimittebant.  Qua  vicio- 
ria  potiti  ,  vcl  quum  fufis  fugatisque  hoftibus ,  fcedifli- 
mum  bcllum  fmitum  foret ,  exuto  juftitio ,  in  communis 
fignum  Iajtitia? ,  populus  univcrfus  praetextas ,  reliqui  ve- 
r^  ro  magiilratus  infignia  &ornamentafuaacpriftinumor- 
r.u',Ba-  natum  cultumquefumebant.  Illud  quoque  difcrimen  or-- 
dinum  pcrfonarumque  eft  notatu  dignum ,  quod  7apud 
Tapyras, 8  Bafteranos  &  Iberos,  incultasque  nationescir- 
ca  Hyrcaniam  fervari  meminimus ,  ut  viri  atras  veftes  in- 
duant ,  crinesque  longiores  gerant:  f  ceminas  vero  albis  tu- 

nicis, 

bro  feq.  I.  C*far  Cuf.  feliciter  contra 
Samnites  pugna-jit  ,  cb  eam  -jiHorian* 
Rjrnuie  ftga pofita  funt,  (]IKE  fcilicet  fum- 
pferant,  d.  lib.  prxcedenti.  Paulus  O- 
rofius  lib.  5.  cap.  1 8.  Cumque  L.  Juliut 
Citfar  ab  exercitu  Imperator  appeilatuj 
effit,  Romamque  nuncios  de  -jicioria  mi- 
fiffit,  Senatus  fagum,  h(,cefl,-jeflem  moe- 
roris  ,  quam  exortofocialibeUofumpferat, 
bac  ffe  arridente  depofuit  ,  atque  ttnti- 
quurr.  togx  decorem  recupera-jit. 

'  Si  tan;en  confulares -jiri.]  Cicero 
Philippica  8.  Equidem  P.  C.  quanquam 
boc  bonore  ufi,  togati  ejfefolent,cum  ril  in 
ftgis  chitas.  Jam  diximus  fupra  ubi  dc 
toga. 

6  Sednecftga.]  Quod  &  videreli- 
cet  ex  locis  JuliiFlori,  ScOrofiiiu- 
pra  citatis  in  verbo,  Sa-a  fimere. 

7  ^/Wr<*/ry>-,M.]Straboiibro  n. 
Tapyri  atras  -jefles  gerunt  (fr  comas  lon- 
ias,  mulieres  -jefles  candidas  ,  &  comas 
bre-jes. 

8  Bifleranif&lbcns.']  Strabol.j. 


no<& 
Jl.eros 
difcri- 
men  or- 
dinum. 


1  Et  tabernas.  ]Hoc  jam  vidimus  ex 
Livioubi  fupra  in  v?rbo  ,  Juflitium 
indici ,  &  videre  quoque  poteris  apud 
eundem  3.  Dec.  lib.  ;. 

2  Dimifsis  togis.  j  Vide  infra  in  ver- 
bo  ,  Sagafumere  in  loco  Orofii  ibi  ci- 
tato. 

5  Pofiti/que  latidavis.~\  De  hisduo- 
bus  Livius  1.  Decad.  lib.  9.  ubi  depa- 
cis  Caudins  nuncio  ,  ad  ca ,  quae  fupra 
ibi ,  Juflitiumindici,  exeodiximus, 
fubjungit,  Laticla-ji,  durei  anaulipofiti, 
&  iterum  eodem  lib.  ad  fin.  ubi  etiam 
dicit,  phaleras  depoiitas.  Suetonius  in 
AugultOjCap.  igo.  ^Alii,  inquit,  exe- 
tjuiarum  die  ponendos  annulos  ,ferrcofque 
fumendos  cenfuerunt .  Quod  &  nos  alibi 
annotavimus.  Scd  ad  id,  quodde  pha- 
leris  diclum  eft,  adde  Plin.  I.5  5.  c.  1. 

4  Sa^a  fumere.]  Julius  Florus  epi- 
tome  Livii  lib.  72.  Q.  Ser-jilius  Pro- 
conful  in  oppido  .Afculo  cum  omnibus  ci- 
njibus  Rnmanis ,  qui  in  ea  nppido  erant, 
occifns  eji.  Saga  poputus  fumffit.    Et  li- 


GenialesDies.  Lib.  V.  255 

nicis ,  ac  brevibus  tonfiscjue  comis  incedcre  cogantur. 
1  Apud  Parthos  autem 2  Perfascjue  equo  vehi,vel  pedes  ire,  P*il*. 
nobilitatem  a  vulgo  diftingucbat.  Nullus  cnim  honefte   "^*' 
.gcnitus,  pedibus  inccdcbat :  quod  compar  fcrc  cum  Ro- 
manis  fuit,  quibus  plcbeja?  pcdibus  incedunt ,  matrona: 
nobiles  lccHcis  vcctabantur :  ■  eifdcmquc  Parthis  qui  prin- 
cipcm  locum   habcnt,  anaxyridcm  triplam  induunt,  & 
manicatam  tunicam  :  plebs  vero  erat  in  tunicis  fine  mani- 
cis.  4  Apud  Indos  byflum  induere ,   nifi  nobilis ,  ncmo  lndi. 
poterat.  s  Thracibus  punctos  efle  in  racie ,  nobiliorcs  de-  T"'*~ 
monftravit :  non  pundos ,  ignobiles  &  obfcuros.  6  Idcm 

Britan- 


1  .Apud  P.irthos"]  Juft.inuslib.4T. 
Parthi  equis  omni  temporc  -jcci.intur. 
Hocdilcrimcn  intcr  fervoslibcrofquc 
cfle ,  quod  fervi  pcdibus ,  libcri  non 
nificquts  incedant. 

2  Perfafqnc.'  Strabolib.  Tf. 

3  Eifdemque  P.trthis.]  Strabo  d.  li- 
bro  t  <f.  .Apud  .Ailienienfcs  .tutem  tuni- 
cautrinque  ntamc.ttuliLerorumer.it  :  u- 
nicam  autem  m.tnicam  h.tben  ifcr-jorurn, 
ut  fcribit  PolluxOnomafticonlib.  7. 
cap.  i;.  Verum  apud  Rom.  minime 
honeftum  erat ,  tunicas  rcrrc  manica- 
tas.  Apud  Virgilium  Iib.  q.  /Lneidos, 
Romulus  Numanus  Trojanis  hoftibus 
ignaviam,  &,  ut  ita  dicam,elfcemina- 
tionem  objiciens  ait, 

Vbbis  picia  croco  i^fulgenti  murice  -je- 
ftis, 

Et  tunice  manic.ts  &  hahent  redimicu- 
la  mitrtt. 
Quem  locum  in  id  trahit  Gellius  I.  7. 
cap.  iz.  dicitque  Q^Ennium  Cartha- 
ginenfium  tunicatam  juventutem  non 
videri  fine  probro  dixiflc.  Et  P.  Afri- 
canum  Paulifilium,  virumomnibus 
bonis  artibus ,  atrjue  omni  virtute 
prxditum,  P.  Gallohominidelicato, 
intcr  plrraque  alia,  qux  objecl:abat,id 
quoque  probro  dediflc ,  quod  hujufcc- 
modi  tunicis  ,  manus  totas  opcrienti- 
bus,  uteretur.CiccroquoqueCatili.2. 
probro  Citilinx  objecit ,  quod  mani- 
catus  eflit,  his  vetb'is,PoflremHmaHtem 


^enurcfl  nonfolum  numero  ,  -jcrum  ctiam 
gcncre  tpfo  atque  -jita  ,  qnod  proprium  eji 
Catilina- ,  dc  eiusdeleciu  ,  imo-jcrr.de 
ccmplexH  e)us  ac/inu  ,  qucd pr.xo  capillo 
n-.tidos  ,  aut  imberbes,  attt  bcne  barb.rtos 
-Jtdetis ,  manicatis  ey  talaribus  ac  tritii 
tunicis ,  -jclis  amiiios  ,  non  to^is.  Quod 
etiam  vitupcrat  Varro  f  teftimonio 
Servii  locum  Vir^ilii  fupradiftum  e- 
narrantis)  diccns,\1.tnicatis  Cjr  talari- 
bus  tunicts.  Kam  colobiis  utcbanlur  anti- 
qui. 

4  ^Y/W/nr/or.JPliiloftratus  in  vita 
ApoIIonii  l.i.c.q.  fcribit,  Nobiliores 
Indix  by'.Yo  indui.  Byflumautemex 
arbore  nafci  ferunt,  qux  altitudine 
quidem  populosxquat :  foliisautem 
falici  xquiparatur.    bxc  Philoftratus. 

5  Thracihui.]  Herodotuslib.^  .poft 
princ.  Thracum  mores  fcribens,  fic 
ait,  PuncHsnotataseffe  flontcs,  nobile 
)uuicatur:non  efle  notatas  pu»ciii,i^nobi- 
lc.  Cicero  Ofnc.  lib.  1.  de  Alexandro 
Pherxo,  D.trbarum,^  eum  quidem  com- 
punHumnotis  Threiciis,  diflriHo  gladio, 
jubtbat  nnteire. 

6  idem  E.itannis.'  Herodianus  li- 
bro  3.  ubi  de  Britannorum  moribus, 
Britanni,  inquit ,  ipfa  notant  corpora  pi- 
Rura  -j.iria ,  &  omnifariamfurmis  ani- 
malium  :  quocirca  nec  induuntur  quidem, 
-jidelicct  piRuram  corporis  r.e  adope- 
riant.  Vide  ll.  Connub.  I.  3.  num.  1 1. 
ubi  de  Glafto. 

1   SeU- 


Britan- 

tii. 

(jcloni. 

thyrfi. 

xAmU 

tn  au- 
rilus. 
Getma- 
norum 

vejies. 

SlllVO- 

rutn. 

Libyci, 
/Egy- 
ftii. 


256  Alex.  ab  Alexandro 

Britannis ,  '  Gclonis  "  &  Agathyrfls ,  apud  quos  qui 
czruleo  pinguntur  ,  honoribus  prxftant:  minus  autem 
pingi ,  humilitatis  fignum  erat.  3  Indis  quoque ,  +  Athe- 
nienfibus  T  &  Pcrfis ,  in  auribus  ferre  aurum ,  nobilita- 
tem  defignavit.  6  Ex  Germanis  viri  clari  illuftrefque, 
i tricla  nec  fluitante  utuntur  vefte :  ca?teri ,  fagis  cum  fi- 
bula.  7  Apud  Suevos  ingenuiobliquantcrinem,&  nodo 
fubftringunt,  quum  fervi  fluxa  coma  &  crinibus  incedant. 
8  In  Libya  primoresfagis  velantur ,  vulgus  verobcftiarum 
pcllibus  amiC-ti  funt.  9  In  /Egypto  viri  binis  utuntur  vefti- 
bus ,  fccmince  fingulis  :  IO  univerfis  nifi  lineas  ferre  veftes 

non 


1  Gclonii.  ]  Nam  &  hospingitra- 
dit  Solinus  lib.  25.  Gelones  .Agathyrfis 
collimit ant ur  c.cruleo  pifii  coloi  e  ,fucatis 
i>i  Cid  nieum  crinibus.  Hos  pidtos  vocat 
Virgiliuslib.  2.  Georgicon, 

Eoafque  domos  jlrabum  ,  ficlofque  Ge- 
lonos. 
Id  eft ,  Jiigmata  habentes  (inauit  Ser- 
vius )  Cr  funt  populi  Scythia :  citatque 
locum  ipiius  Virg.  quei-n  mox  adduce- 
mus. 

2  Et  ^Agathyrfis.  ]  Et  hos  piclos 
fcribit  Virg.  Ancid.  4. 

Cretefijue  Dryopejque  fiemunt  ,  piBi- 
que  ,Aiathy,  fi. 
Ubi  Servius^  contra ,  cjuam  dixerat 
priori  loco  ,  Popu/ifunt ,  inquit,  Scy- 
thix  ,  colentes  ^Apollinem  Hyperboreum: 
PiBi  ,  non  fiigmata  halentes  ,  fdpul- 
chii,  icl  tf},Cyaneacoma  placentes. ¥om- 
poniusMelalib.  2.cap.  1.  deScythia 
Europsa,  ^Agathyrfi,  inquit,  oraartuf- 
tjue  pingunt  ,  ut  quiqne  majoriiiuf  pra:- 
Jiant ,  ita  ma^ii  vel  minus  ,  caeterum 
iifilem  omnesnoti) :  &  fic,ut  ablui  ne- 
qttemt.  Et  Solinus  d.  cap.  ad  ea  ,  qua: 
proxiine  difta  funt ,  fubjungit,  Nec 
hoc  fine  diffirentia.  1<lam  quanto  quis 
altero pritfiat ,  tanto  propenfiore  nota  tin  ■ 
gitur  ,  ut  fit  indichtm  humilitatis  minut 
fingi. 

3  Indis  quoqi<e.~\  Arrianus  de  Ge- 
ftisAlexand.  lib.  8.  Inaures  Indi  ge- 
fiaut  ex  ebore,  quilocHpletiores  funt  tan-  , 


tum:neque  enim  rJu!go  id^enus  ornarxen* 
tiferunt. 

4  ^Athenienfibu*.]  Apulejuslib.  r. 
de  Dogmate  Platonis,  de  his  loquens, 
^Auri,  inquit,  tantum  re/iquit,quantum 
puer  ,  nobilitatus  infigne  ,  in  auricula ge- 
fia-jit. 

'  Et  Perfis.]  Vide  tra&atum  no- 
ftrum  Nobilitatis,  ad  finem. 

6  Ex  Germank.]  Cornelius  Taci- 
tus  in  libello  de  Moribus  tk  pop.  Ger- 
maniae ,  Locuplctifiimi iiefie  difiinguun- 
tur,  non  fluitante,ficut  Sarmatx  &  Par- 
thi :  fedfiriBa  ,  &  finiulos  artiu  expri- 
mente  :  crcteris  omnibui  tegumen,fagumf 
fibu/a,  avtfi  defitjfpina  confertum. 

7  ^Apud  Suevos.]  IdemTacitusd. 
lib.  quemcitavimusfupra,ubi  dc  Sue- 
vorum  coma.  Id  tamen  addemusex 
eodem  Tacito  ,  Suevos  ufque  ad  cani- 
tiem  horrentem  capillum  retro  fequi, 
ac  fcpe  in  ipfo  vertice  religare  ,  Prin- 
cipes  ornatiorem  habere.  Apud  A- 
gyptios  vcro  coma  prolixa  infigne  no- 
bilitatis  fuit ,  tefte  Luciano  in  Navi- 
gio. 

8  InLibya.']  PomponiusMela  1.  T. 
cap.  8.  quo  Cyrenaicam  defcribit.Pr/- 
mores ,  inquit ,  fagi*  velantur  :  'julgus 
Lcjiiarumpecudumque  pellibut. 

9  ln  <s£gypto.  ]  Herodotus  li- 
bro2. 

10  Unherfis.]RetO(lotas  eodem  li- 
bro,  fed  paulo  poft. 

1  Keque 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  257 

non  licebat. r  Neque  referre  alienum  fuerit,  quod  circum- 
padanis  populis  ufuvenhTe  tradunt,  ut  lugubres  veftes  lon- 
go  tempore  induerent ,  inteftinomcerorearfectipiopter 
Phaethontis  cafum ,  quod  dc  carlo  pnrcipitatus ,  rulmine 
icr.us,  &  in  Eridanum  dejeclus  foret.  Sicut  in  Daunia :  Ari- 
ftoteles  refert  marcs  &  foeminas  lugubria  veftirc ,  quos 
poft  Troja?  everfioncm  ,  quum  illuc  dclati  fedcs  occupaf- 
ient ,  ut  orbatos  fe  patria  &  fortunisindicarcnt ,  in  pofte- 
rum  candidis  abftinuifle ,  &  pulias  veftcs  defumpfiile. 


Circum 

pada- 

notum 

luRu* 

obPhae 

thontii 

cafum. 


I    tieque  referre  alienum  fuait  .~\VYi- 
niusl.  ;.  c.  16.  &lib.  37.  c.  i. 

i  jtriBoielrsrtfert.]  Siiscft:funt 
cnim  qui  addubitant ,  in  dc  Mirabili- 
bus  aufcultationibus,  cap.  ic6.  D.m- 
niiomnes  acco!a:que  ,  t.tm  :i;  i  q:<am  foc- 
minx  atratis  tanturn  veshl  u<  ut 
ea  nimirum  de  c.tufa  ,  quod  Trvjana  mu- 
lieres,  dum  captrjx  ad  <a  loca  ejpnt  tra- 


duila ,  metuentrs  negrttvemprwtMtem 
fubmulial u<  Grtecii  experhentmr  (nam 
tum  r,t  loc.i  inh.ibit.ib.tnt  \n.i-jct  rccnde- 
runt  :  tum  ut  Jxpmm  fervile  tffnqtrentt 
tum  w  <w  o>,  manendi  necefsttate  impofi- 
.  Addc  fuperioribus  quod 
Petiziabligaculacoriacea ,  rcliquam- 
quc  veftem  e  corio  deferebant,  ex  Hc- 
rodotolib.  i. 


C    A   P   U   T      XIX. 

Oui  numerui  tingurum ,  cjuttvepotefias  autjus  quondam 
fuerit  c/  quomodo  auguria  captarentur. 

OUtfftioni  diu  rcs  fuit ,  qui  numerus  augurum  olim 
apud  Romanos  fucrit ,  quod  faccrdotium  magnx 
rcligionis  fuitle  conftat.  '  Et  tamctfi  a  principio ,  ut  in 
tribus  centuiiis,  Rhamnenfi ,  Titienii  &  Luceri ,  finguli 
efient  augures  ,  conftitutum  forct ,  quorum  numerum  im- 
parem  eife  deccre  arbitrati  funt :  tamen  fcquutis  tcmpo- 
ribus ,  quin  2  ad  quatuor ,  mox  quinquc  numcrum  aucri 

fue- 


TIRAQUELLUS. 

1  Et  t.tmetft  a principio.]  Hxc  ufque 
ad  verfic.  idque  antcprimum,  funt  Titi 
Livii  r.  Decad.  lib.  ic.  Vide  dehis  L. 
Gregorium  fyntag.  17.  Hiftorixdeo- 
inmGentiliumfol.  742.  &-vrj. 

MERCERUS. 

2  .Ad  qu.ituor  ,  m'.x  quinquc.~\  Id 
unde  hauferit  Alexander ,  non  benc 
fcio  :  fed  in  rc  minus  certa  affirma- 
tive  nimium  loquitur.  Scio  vulgurn 

Tom.  11. 


tradere  Servium  TulliumcumTribu- 
bus  Romulcis  unam  addidiflet,vel  po- 
tius  nova  divifione  urbem  in  qnatuor 
tribus  divififfet ;  Tribus  ctiam  Augu- 
ribus  Romuli ,  unum  addidifle,  uc 
finguli  cflentcxfingulistribubus.  Id 
vero  probare  non  polTum,  cum  vi- 
deam  non  placuifle  graviflimo  auftori 
Livio.Cujusfuntverbalib.  ic.XJwrra- 
admodum  ad  quituor  Jlw^urumnume- 
rum  nifi  morte  duwum  idredigicolle- 
t\  ijum 


,.  'flfgU- 

rum 
nume- 
rus  im- 
}>ar. 
^4ugw 
res  quM 
tuor. 
Oj<in- 
qttt . 


:cm. 


V7Sn- 

ti  qtta- 


25S  Alex.  abAlexandro 

fucrint ,  nulla  controvcrfia  cft :  doncc  ,  ut  non  ultra  no~ 
vein  collegium  cxccderct ,  Scnatufconfulto  cautum  tuit. 
Idcjue  ante  primum  Punicum  bcllum , '  quo  tempore  Sora 
&  Alba  colonia?  dcducta:  fuere.  :  Demum  a  Sylla  dicta- 
tore  collcgium  propagatum  ferunt ,  ut  ultra  novem ,  quin- 
dccim  crearcntur ,  ita  ut  quatuor  &  viginti  efTent.  $  Hi 

crgo 

do  tot  ex  una  ,  quot  cx  alia  fierent. 
Qiiarto  ex  illis  Livii  verbis  ctiam  col- 
ligas ,  nunqtum ,  fakem  opinione  Li- 
vii,quinque  Augures  elTecreatos:quod 
tamen  hic  aftirmat  Alexander,  fed  pa- 
rum  (ut  dixij  prudenter.  Sed  8c  hic  eft 
rercllendusaliuserror  Alexandri.  Do- 


gium  pntufrtt ,  non  ttrveme:  cum  wter 
.Augures  confiet  imparem numerurn de- 
bcre  effe  ,  ut  tres  antiqu.t  tribus  Rham- 
nenfes,  Titienfts,  Luceres  ,jimm  tjuxque 
.Augurem  h.\bea>?t  ;  aut  fi  pluribus fit  0- 
pus  ,pa/i  inler/e  numero  fuerdotes  mul- 
iiplicent,ficut  multiplicatifunt  ,cum  ad 
quatvor  qninque  ady.cli ,  novem nume- 
rum  ,  ut  tcrni  infiHgulas  ejfent  expleve- 
runt.  Ex  quibus  verbis  multa  colligas. 
Primum  in  legendis  Auguribus  non 
fuiffe  habcndam  rationem  tribuum, 
quas  Serviusinftituerar.  Dcindenon 
efle  tutum  docere  quatuor  Augures 
Romx  conftitutos  fuiffe.Lege  vel  fan- 
ftione  aliqua  publica.  QiuimLivius 
velle  videatur,  fex  fuifle  potius,  quam 
quatuor  :  Nempe  binos  ex  fingulis  tri- 
bubus.  Tertio  quod  fcribit  Alcxander 
more  majorum  Augurum  numerum 
imparem  efie  debuiffe  ,  etfi  videa- 
tur  auftoritate  Livii  niti ,  non  niti 
tamen.  Ita  enim  Liviusdicitimpa- 
rwn  Aiignrum  nnmerum  efie  de- 
buifle,  non  utvelit  imparem  mimc- 
rum  in  ca  re  quodammodoreligiofum 
fuiile  :  Alioquicerte  Romani  vix  nun- 
quam  paves  Augures ,  hoc  ef!  quater- 
nos,  vcl  fcnos  creaffent :  EtLivius, 
cum  infinuar  fe  exiftimarc  eo  anno 
AU&Btum  numcrumad  quatuorrcda- 
ctum  effc  morteduorum,potius,quam 
quod  quaruor  tantum  fccundum  lcges 
creari  debuerim ,  fuam  ipfius  fcnten- 
tiam  confutarer.  Nequeenimpotuif 
fent  cflc  fcni,  quod  videtur  exiftimare 
Livius.  Itaque  imparem  ^upurum 
numerum  tantum  effe  voluerit  Livius, 
quia  finguli  cx  fingulis  vetcribus  tribu- 
bus  crcaii  dcbcrent ,  cx  prifca  inftitu- 
tionc.  NilverooblUtiffe,  quominus 
plures  ex  quaque  tribu crcarcntur.Mo- 


cet  enim  Syllam  Di&atorem  Augures 
creafle  ufque  ad  viginti  quatuor.  Eum 
vero  refellit  Epitome  Liviana  lib.  89 . 
his  verbis  ,  Pontificum  ,  ^luqurumque 
numerumampli.vjtt,  ut  effint  quindtcim. 
Eorum  vero  numerum  poftca  auxit 
Augullus.  Qui ,  ut  eft  apud  Dionem 
lib.49.  ValeriumMeflalam,quem  ante 
intcr  profcriptos  Antoniusmortidc- 
ftinarat,  inter  Augurcs,  numerum  et- 
iam  eorum  augens,  afcripfit. 

T  1  R  A  QU  E L  L  U  S. 

1  {hto  tempors  Scra  \jr  ^4lba-]  Li- 
vius  r.  Decad.  lib.  10.  inprinc.  Cujus 
vcrba  hxc  funt,  So.am  atque  ^AIbam 
colonixdeduflx:  Albamin  o£qu.tsfix 
miuia  colonorum  fcripta.  Sora  agri  Volfci 
fuerat,  fed  pojfederant  Samnites,  eo  qua- 
tuor  millia  hominum  mijfa. 

2  Demum  a.  Syll.t  d  claiore.  ]  Sed 
aliter  L.  FlorusepitomeLiviilib.  89. 
Sylla  t'iciatorfalht->,  qw.d  nemo  unquam 

fecerat  ,  cumfafcibus  rj':?inti  quatuorpro- 
cefiit,  rclufque  »orjis  reipubl.ftatum  con- 
firmavit :  1'ontificum  .Augurumtjue  coU 
legium  amplia-jii  y  ut  effent  quiadecim. 

5    Hi  eigorjdutiinteipretet.]  Sicc- 
nim  Helenum  augurem  appellat  Virg. 
Iib.  2.  Aneid. 
Trojugen.4  interpresdi-v&m,  cjuinumi- 

na  Phaebi, 
jQuitripodai  ,  Ciarii  laur»syqmfydtra 

fentisy 
El  rjolucrum  linguas,  &  prJpetis  omin* 
pt  11/14. 

Sic 


Geniales  Dies.  Lib.  V. 


-59 


ergo  velut  interpretes  internunciique  deorum ,  tanta?  di-  ■  '"f"" 
gnationis  habiti  funt,  uteum  quiarufpicinam  feccrat,  inl^. 
lenatum  adfcribi ,  &  inter  patrcs  lcgi ,  fas  cfTe  duccrctur.  * 
1  Reqibus  quocjue  ficut  jura  dare  &  fapere ,  '  ita  divinarc, 
regium  munus  erat.  Itaque  a  primo  ortu  urbis ,  '  iidcm  Reges 
reges  &  augures  erant ,  qui  futura  pnediccrcnt,  &  jura  da-  &*" 
rent.  4  Denique  Romulus  hoc  facerdotio  prarditus ,  opti-^, >/,„,. 
mus  augur  fuille  traditur.  J  Proditumque  cft ,  Roma:  op-  *.*■*" 


Sic  Euandcr  Carmentam  matrcm.Fa- 
tiloquam,  Deum  intcrpretem  vocat 
apud  Liv.  i.  Decad.  lib.  i.nonadco 
Jongeaprincipio,his  vcrbis,  Jovena- 
te  Hcrcules  fahe  ,  inquit.  Te  mibi  matcr 
veridica  ,  intcrpres  dcmn,  auciurum  cac- 
lejiium  nurmri.m  cccinit.  paulo  ante, 
luandc,  ■venerabiitor  divinitatc  crcdita 
Carmcnt.t  m.tt,  is ,  quam  Fatiloquam, 
ante  Sil  yll.t  in  Ilaiiam  adventum  ,  mi- 
rata-  b.e  gentes  fucrant.  Et  hi  quidem 
nuncupatim  interpretcs  Jovis  religio- 
num  vocantur  e.\  vetbislegis  11.  ta- 
bularum  alfcriptis  Ciceroni  lib.  i.  de 
legibus  IdcinCic.  Antcn.  15.  Utrum 
igitur  augurem  Jevii  Opt.  Max.  cu)u.. 
interpretcs,  intcrnunciique fumus,u  run: 
fopulus  Rom.  libcntius  fancic:  2  * 
COLERUS. 

*  Cic.  lib.  ;  deleg.  EFi  U»i  augu- 
rismeminiffe  ,  maximis  rcipubi.  tcmpori 
bus  prttfiu  effe  debre  :  Jovique  Opt. 
Max.  fe  confiliarium  atque  adminijirum 
datum  ,  ut  fibi  cos  ,  cjuos  i>i  ausbicio  cffc 
jufferit :  C.tliquc  partcsfibi  dcfi,; 
tradit.ts,  t  nuiiusfapc  opem  Rcipubl.fer- 
re  pojiit. 

TIRAQJIELLUS. 

I  Rcgibus  quoquc  )nra  dare.~\  Id  e- 
nim  proprium  Regum  fuit ,  ut  ex  plu- 
ribus  docui  in  noftris  Commcntariis 
Nobilitatis. 

1  Itadivinare.~\  Videfcquentia. 

}  Jidcm  rcges  &  augures .]  llt  fta- 
tim  pntebit.  Nec  id  folum  apud  Rom. 
fed  &  alios,  exCicerone  libro  r.  de 
Divin.it.Sic  Anius  Deli  infuli  Rex  Sc 
facerdos  erat  Virgilio  lib.  3.  Anei- 
dos, 


timatum  „ 

6 

Re.r  .  /fniur,  Rcx  idcm  hominum,Phae- 
biquefaccrdos. 
Ubi  Servius  ,  .Apud  majores ,  inquit, 
iyexerat  ficerdot  &  pontifcx.  Sic  bidic 
lmpcratorcs,pontifices  dicimus. 

4  Dcnique  RornnUn.'  Ciccrodicio 
lib.  i.lt.uimpoft  princ.  Principiefm- 
)M  urbis parens  Romu'us  ,  nenfulum  au- 
fjncato  urlem  cendidiffi  ,  ;cd  ipfc  ctiam 
tptimm  mgurfmffe  t  aditm  ■  Idcm  Ci- 
cero  cod.  libro  :  Itaqite  Rtmulns  au- 
;itr  ,  ut  apud  Enr.ium  ,  cum  f,.t:,c  itcm 
aagurc. 

^  Proditumqite  efi.)  A  Ciccrone 
eodem  iilolib.  cujus  verba  adfcribi- 
mus,  Quocirca  bene apud  ma\orcs  ncjiros 
iin.i.us  tum,  cum Jiorebat  imperium ,de- 
crtvit ,  ut  dc  PtinciiumfiiiiS  fex fin^ttlis 
E  riiri.t  jfipulis  in  dififiinam  tradcen- 
tur,  nc  ars  t.mta  ,  proptcr  tenuitatcm  bo- 
mi,iu>r:,  a  rfiighm  <  auchi  tate  abduceie- 
tur  ad  n.crcedem  atnuc  qu.tfium.  Fcftus 
autcm  Pompejuslib.  ;8.  r^Cjinquit, 
Genii  fiiius  O-  nepos  Jovis,pucr  dicitur, 
difciplinam  arujbicii  dediffc  duodccim 
f-opuln  EtruritetraditMr.  DehocCicero 
lib.2.  dc  Divinat.  lcribitad  hunc  mo- 
dum,  Tages  quid.im  d.citur  in  aoro  Tar- 
qmnitnfi,  quum  terra  ararctur,  O""  fulcus 
atiut  effct  i;>.preffus,extiti/fe  repente,^ 
eum  aff.tus  effc  ,  qui  arabat.  Is  autem 
Tages,  ut  inlibrii  cji  Etrufcorrm,  pucri.i 
ffecie  dicitur  vfiis  ,  fed  fenilifwffe  pm- 
dentia.  Ejus  asleciu  cum  objiupuiffet  bu- 
b.ticut,  damoremque  majerem  cum  admi— 
rationc  edidiffct ,  canturfum  efifi facium, 
totamque  brevi  tempore  in  eum  locum  E- 
truriam  conneniffe  :  tum  illum  plura  lu- 
qnutu  mnltii  andie>itibus,rjui omnia  c)tts 
Hl  2  <-.eri>4 


P.y.n. 
fex  op- 
tin.t- 
ttrni 
filii 
Herru- 
Jcis 
iradi- 
ti. 

.Augu- 
rum 
domi- 
eilium 
Fefu- 
lis. 
Singu- 
lu  t,i- 
bubui 
finguli 
augu- 
rei  prat 
fecti. 


■260  Alex.  abAlexandro 

timatum  filios  fcx  ,  Hctruria.'  populis ,  ut  augurandi  artcm 
edifccrent ,  cx  dccrcto  fenatus  in  difcipliuam  tradi  folitos, 
ut  Romse  augurandi  fcicntia  &  ars  innotcfccret.  Qua?  qui- 
dcm  incrcdibilis  &  pcnc  divina,  '  Fcfulis  pollcbat ,  ubi 
domicilium  augurum  eile  fcrcbatur  ,  :  quod  &  vctcri  le- 
ge  fancitum  crat ,  in  hax  vcrba  :  Prodi^ia  &  portcntaad 
Hctr  fcos  arufpices ,  fi  fenatus  juflerit ,  dercrunto ,  He- 
truria»que  principcs  difciplinam  difcunto :  cjuibus  divis  de- 
creverint  prccuranto,  iifdem  fulgura  &  oftenta  pianto, 
aufpicia  fcrvanto  ,  auguri  parcnto.  Et  infra:  3  Singulis 
quoque  tribubus  olim  finguli  augures  prarficiebantur ,  qui 
facris  ca?remoniis  pra?dicHonibufque  dcorum  prarciTent, 
publica  privataque  aufpicia  curarent ,  ficut  a  Romulo  con- 
ftitutum  tuit. +  Poftea  vero  comitiis  curiaris,qua?  pontificis 

maximi 


-jerba  cxceperint ,  literifhut  manda-je- 
rint:  omnem  autem  orationernjmjfe  e.im, 
eju.i  arurbicin*  difciplina  contineretur: 
eampojiea  cre-jiffe  rebui  no-jii  cegnojcen- 
dii  ,  &  ad  eadcm  ilhi  principia  referen- 
dis.  Ovid  lib.  15.  Metamorphofeon, 
jLt  nympbas  tetigit  nova  rest&  ^Ama- 

~onenatus 
Haud  aliterjinpv.it,  quam  curn  Tyrrbe- 

nus  arator 
Fatalem  ijebarn  molis  asbcxit  in  ar-jis 
Sponte  fua  primum  ,  nuUoque  agitante, 

w.-:e,i. 
Sumere  mox  bominis  ,terraique  amittere 

formam  , 
Oraque  venturis aperire  recentiafatis. 
Indigena  dixere  Tagen  ,  qmfrinms  E- 

trufcam 
Edocuit  .■  entcm  cafus  aperirefuturos. 

1  Fejulis.]  Ciceroubifupra. 

2  jQuod  &  -jetcriiege  fkmitum.  ]Cl- 
cero  2.  dele^ibus ,  ubihxcomnia  hu- 


iifcipline  grdtutytraderentur.  In  quoCi- 
cero  tantum  a  Valerio  diiTentit  de  nu- 
mero  :  Sex  enim  Principum  fllios  tan- 
tum  fcribit  Cic.  Valerius  autcm</f- 
cem. 

3  Singulis  qnoque  tribubus.~\  Livius 
f .  Decad.lib.  I O.  Cum  inter  augures  con- 

fict  imparetn  numerum  dcbere  ejfe :  ut 
tres  antiquA  tribus  yKbamnenfe  s  fTatien- 
fes,  Lucereiffuum  qu.tque  babeant  augu- 
;rw.Pomp.Litus  de  Sacerdotiis  Rom. 
Primum  tres  auguresfuere  ,  a  tiibus  tri- 
bubus. 

4  Pofiea -jerocmiti 11  curi.it >V.]Gru- 
chius  de  Curiatis  comitiis ,  lib.  5 .  c.  2. 
Comitia  autem  peculiaria  augutibus 
creandis  difces  ex  Livio  4.  Decad  1.9. 

MERCERUS. 

Pojiea  vero  cumitiis  curiatis.~\  Hic 

omnia  funt  perturbata.    Apparetau- 

tcm    voluifle   Alexandrum   tradere, 

modum  creandorum  Augurum.    In 


jus  legis  verba,  paucis  exceptis,  adfcri-  ;  quo  tamen  mancus  eft,  &  falfus.  Fal- 
pfit.  Valerius  Max.  lib.  i.cap.  r.  de  ,  fus,  quia  poft  legem  Domitii  putet 
Ccrcrepbcanda,T.i»/K>w,inquit,y?/<-  1  crcatosComitiis  Curiatis,  qui  creati 
dium  A,tiquis  non  folum  obfr-janda,  j  funt  Tributis.  Mancus  autem ,  quia 
fed  etiam  amplificandx reliiionisfuit ,  ut  tradere  debuit  primum  a  regibus  efle 
fkrentifima  tum  &  opulentifiima  ci-ji-  creatos  Comitiis  Curiatis  ,  vcl  certe  a 
tate  decem  Principum  filii  S.  Q.fmgidii  Collegiscooptatos.  Poft  exaftos  vcro 
htrurix  populir ,  percipientU  facrorum  1  rcgcs,  «eatine  fiiexint  a  Populo ,  an  a 

Collegi* 


U"H- 

rum 

ifiVi 


GenialesDies.   Liu.  V.  161 

maximi  dicuntur ,  non  a  populo  univerfo ,  fed  a  minore 
parte,  &  felectis,  quibus  ficerdotiamandarecura?  crat, 
de  concilii  fententia  eligcbantur :  namquc  ipfi  nomina- 
bant  ,  quos  digniffimos  judicarunt.  '  Nonnunquam  fi  ^ 
quis  augur  dcceffiilet ,  a  duobus  unus  nominari ,  &  a  toto  au 
dcinde  collegio  expcti  &  cooptari  poterat :  Qui  poftquam 
ad  facerdotium  admifTi  iucrant ,  mox  inaugurati ,  utmos 
crat ,  captatiiquc  auguriis  in  collegium  admittebantur. 
Et  tamctii  prrcientcs  admittcrcntur  foli,  froius  tamen 
abfentium  habitam  rationem  compcrimus ,  quod  lcge  ]u- 
liacavebatur.  :  Cumque  ficerdotia  femcl  collata ,  ob  plu-  ^«g*- 
rimas  caufas  adimi  folcrent,  folus  au°uratus  pcrpetuus""'" , 

'  D  ll  munus 

fuit:  idco  femel  collatus,  quoad  vita  fuppetit,  ctiam  m ,-.«- 
magnis  intcrcedentibus  cauiis  viventi  non  adimitur.  Qiia- ' " 
rc  Fabius  Maximus  proditur  duobus  &  (exaginta  annis 

1  fenc- 
clam. 


batn 


fumma  cum  laude  auguiatum  gciTiife  ad  ultimam  fene- 


Collegio  nonaudco  definire.  Livius 
in  hac  re  varius  eft.  Lib.  $9.  videtur 
docerccomitiisa  ropulocrcatos  eflc. 
Extremo  ,  inrjuit,  prtorii  anni  comitia 
tAuTwit  creandi  babita  erant.  Contra 
lib.40.  videtur  doccre  cooptari  folitos 
a  Collcgis.  Augur,\nqu\t,  (Sp.Pvjihm- 
tnius  ^Abinus)  decefi.it.  In  locum  e\us 
P.  Scipionem  fiium  .Africani ,  Augures 
coopt.irioit.  &  110.4.5.  Anzur  to  anno 
mortiius  efl  C,  CLiudius.  In  e\us  locum 
Augures  legtmtu  T  fhiinclium  Flami- 
nium.  Tamcnvixeft,  ut  Livius  alio 
loco  quam  citato  meminerit  Comi- 
tiorum  in  creatione  Augurttm.  Scd  &c 
Cic.  Orar.  in  Rullumfcribit  fkcerdo- 
ti.t ,  de  rjuil/us  tulit  Domitius  ,  d  1'opulo 
perreligio  emm.md  tri  ninpotuijfe.  De 
co  tuum  efto  judicium. 

TIRAQUELLllS. 

I  Nonnunquam  ft  quis  avqur  decefif 
/?f.]Cicerolib.2.  delegibus&  Philip- 
picai.  Augur  auguretn  in  demortui 
locum  nominando  cooptabat ,  ut  te- 
ftatur  Cicero ,  Philipp.  1  j .  his  verbis, 
ln  primts  paternum  augur.it us  locum ,  ;» 


quem  ego  eum  (ut  quod  d  patre  accepi, 
fihoredd.tm)  mra  nommati one  conptabo. 

1  Cumqne  fact;  doti.t.  ] H.VC  ufquc  ad 
vcrlicul.  X^'-i'  e  F.tb.  funt  Livii  i.Dec 
lib.i.  &c  Tlutarchi  probl.c.99. 

}  Quarr  Fabim  M.tximus.}  Livius 
}.  Decad.  lib.  ic.  diciteumau?,uretn 
duos  &  quadraainta  annos  fuifle.  Pli- 
niuslib.^.c ,48.  Ihiintus  F.tbins  \l.t\i- 
mus ,  inquit ,  tribus  &fexag:nta annis 
■tugnrfuit.  Valerius  Maximus  Alexan- 
dro  fublcribit,  his  verbis,.^»  im  Fa- 
bituMaximtU  duobus  tT  fex.tfmt.t  an- 
nts  auguratiu ftcerdotium  fujhnuit ,  10- 
bujiajam  atate  icl  adeptut :  qnx  utraque 
tcmpora  ,  Ji  in  unum  conferantur  ,  facile 
feculi  mcdum  expleverint.  Scd  &C  Pau- 
lusAmyliusaugur  fi&us ,  ficpatriis 
moribus  intendit,  fic  veterum  circa 
divina  oblervantiam  d  fciplinamque 
cognovit,  ut  norninis  c\:  lionoris  dun- 
taxatgratia  concupitum  prius ,  augu- 
ratum  intcr  fupremos  magiftratus  ha- 
bendum  oftcnderit ,  philofophis  afti- 
pulatus.qui  religionem  lcientiam  cul- 
tus  divini  cflc  definiunt,  ut  in  ejus  vi- 
ta  (ciipfit  Plutarchus. 

«3  1«' 


i6i  Alex.ab  Alexandro 

Jl*gtr6tam.  *  Si  quis  tamen  augur  hulcus  paterctur,  licctin 
Imkus  faccrdotio  forct ,  augurandi  tamcn  jus  non  habcbat.  Ex- 
babe-  hulceratis  quoque  avibus  auguria  captari  non  licere ,  (fi- 
*£  quidem  morbofa:  avcs  aufpicia  nulla  faciunt)  fepe  rclatum 
txhui-  eft.  "In  augurum  cnim  collcgioilludprajcipucfervatur, 
ce™l^s  ut  iicut  quifque  a?tatc  pra?cedit ,  ita  maximc  primatum  te- 
ratii  ncat :  quippe  intcr  augures  majores  natu ,  etiam  his  qui 
tnau-  cum  impeii0  fUnt,  pra?ferri  folent.  5  Horum  emopro- 

gurum        •         c  •  -i  •   •    •       ir  r 

coiu-    pnum  hut ,  cx  avibus  vaticinia  obiervarc ,  1  lgnaquc  rcrum 

&'"•      futurarum,  &  adiismonita,  contemplari:  fiopportune 

vum     evolaflent ,  aut  fcdes  idoneas  acccpiffent ,  obnunciare : 

mmtu.  de  prodigiis ,  fomniis ,  auguriis  atque  oraculis ,  portcntis, 

extifque  rcfponfa  darc.  Tum  obfervationcs  aufpiciorum, 

procurationes  expiationcfque ,  vatum  libros,  portento- 

rum  explanationes ,  &  monita  dcorum  edicere ,  fi  quid 

ingrucnte  fato  cafurum  forct ,  &  quod  falvis  aufpiciis  fie- 

rct.  Quodvc  augurium  lcetum ,  quodve  piaculare  effct, 

quod  minas  ca-lcir.es  ingruentefquc  calamitates ,  aut  fatale 

iix     cxitiuin  affcrrct,  prarmonerc&vaticinari,  quaelcgeau- 

"Ju~  gurah  latitts  decreta  &  perfcripta  funt,  cujus  verbaad- 

fcripfi:  intcrpretcs  Jovis  optimimaximipubliciaugurcs, 

fjgnis  &  aufpiciis  poftea  vidento ,  difciplinam  tenento, 

facerdotefque  vineta ,  virgetaque  &  falicla  publica  augu- 

ranto ,  quique  agent  rem  duelli ,  quique  populare  auipi- 

cium  prxmonento ,  ollique  obtempcranto ,  divorumque 

iras  providcnto.  Hifque  parento  ,  cadique  fulgura  rcgio- 

nibus  ratis  dcnotanto ,  urbcmquc  &  templa&agros,  li- 

berata  &  effata habento :  qua:qucauguresinjufta,nefa- 

fta ,  vitiofa,  dira  dixcrint ,  irritainfccT:aqiie  funto :  quique 

non  parucrit ,  capitale  efto.   &  infra  :   Ipfique  auguriis 

aufpi- 


1  Si  quis  awur.  IHazc  ufque  ad  vcrf. 
Jn  aug»yuyi),f\int  Plutarchi  probl  c.37. 
&iterum  73. 

2  lnauzurumenimcolleiio.~\  Cicero 
«n  lib.  de  Senedtute  ,  Neque,  ait,  fiium 
honore  anteccdentiius,fccl  tis  eti.im,  qui 


atm imperiofunt ,  m.tjores natu augures 
dnteponimtur- 

7,  Uo>umer^oprof>rium.~\YlxC][>TOpe- 
modumfuntCiceronislib.  2.  delegi- 
bus ,  ubi  8c  ipfam  legem  auguralem 
pofuit. 

I  Tum 


Geniales  Dies.  Lie.  V.  16$ 

aufpiciifquc  captandis  interelTe  debent ,  caque  notarc ,  ac 
infpiccre  &  rererre ,  &  an  egregie  effet  Iitatum  ,  declara- 
re  :  quibufque  hoftiis,  &  quibus  facris  ac  fupplicationibus, 
&  qua;  ad  pulvinaria ,  tetra  prodigia  procurarcntur  aut  cx- 
piarcntur ,  enunciare.  Scd  tamcn  foli  auguri  fine  coIJegio  *~m 
aufpicia  intcrprctari  non  licuit :  totum  enim  collcgium \~m t 
cenfere,  cV  fcntentiam  ferrc  dcccbat ,  fiquidcxquifitius/<''">- 
intcrpretarl  vellcnt,  fi  durior  forte  cafus  ambigua?  forct  in-/"™„ ;" 
terpretationis ,  qui  in  dubium  controvcrfiamquc  vcniret : 
ad  quos  ctiam  dc  iingulis  prodigiis  &  portentis,que  coium  \''n '""_ 
pra?diclio  forct,&  an  foedo  vcl  fclici  cxitu  cvcntura  cflcnt,  mS*- 
omnes  tanquam  ad  adytum  aliqucm  confultum  ibant. '"" 
'Tuin  fi  qui  magiftrattisvitio  crcati  forcnt,eorum  rcfponfo 
vel  admittcbantur,vel  magiftratu  abire  cogcbantur:  itaquc 
Dictatores ,  Confules ,  Pranorcs ,  &  rcliqui  magiftratus 
vitio  crcati,  ncquid  divini  obftarct,ex  refponfo  arufpicum, 
magiftratu  abirc  ftpe  coacli  funt.  :  Potcrantque  atigurcs 
proptcr  tctra  prodigia ,  aut  ft  quid  ofriceret,  comitia  crean- 
dis  magiftratibus  vel  impcdire  vcl  vitiarc.   Quoticfquc  cx  \,"mH~ 
arce  augurium  petcbant  ,  '  littium  fine  nodo ,  hcc  cft,  <«»  ex 
baculum  a  ftimmo  inflcxum  ,  in  parte  qua  robuftior  cft,  *'"!?' 
quod 4  infigne  augurale  ruit ,  tcncbant :  ;  quo  cceli  rcgio-  t*r. 

nes  Utmt 


1  Tum  fi  qtti  maqifiratusi\  Ciccro 
lib.2.  delcgibus,  Livius  i.Dccad.  1.8. 
ValeriusMax.lib.  i.cap. i.  ubiloquitur 
deTib.Graccho. 

2  Poterantque  augures.  ]  Ciccro  1. 2 . 
delegibus  &in  2.  Philipp.  cujus  hacc 
verba  funt ,  Tum  bic  bonus  augur  eo  fe 

faccrdotio  praditum  ejfe  dixit,  ut  comitia 
auspiciis,  Vfl  impedirc,~.el  'jitiarc  pojfet . 
J  lituum  fine  nodo.~\Ciceio  lib.  I. 
de  Divinat.  Livius  i.  Decad.  libro  i. 
*.4ugur  dcxtra  manu  baculum ,  fir.e  nodo 
aduncum  tcnens,  quem lituum  appellaic 


inlib.:.  Georgicon  ibi, 

__  Lituojquc pati  ,  traciuque  lemen- 
tem 

Ferreretam.  «— — — 
lituus  crat  augurum  baculus  admcut  , 
fincnodo.  Gelliuslib.<j.c.;S.  Lituutrfl 
,  c -.•!■}  ,  in  parte  ,  qua  robujiior  eji, 
incwj.t,  qua  augurcs  utuntur.  Quod  cc 
ipfumafleritCicerolib.  i.  de  Divina- 
tionc.  Qwd  ,  inquit  ,lituu*  isic  -.cjier 
(quod  clarijiimum  cji  ivfignt  angurat  u-i ) 
ur.dc  ~.:bis  efl  traditus  f  "2^empe  eo  Ro- 
mutus  regiones  dtrcxit  turn  ,   cum  urbem 


runt.  Plutarchusin  Romulo,  litnus  cji  \  condidit.  Qujquidem  Romuli  lituus, 


injiexus  baculus  ,  quo  ad  inaugurandum 
fedcntcs  cceli  fp.ttia  dcfinnant. 

4  lnfi&ne  augurale  fuit.  }    Servius 


idcft,  incurvum  &  leviter  a  fummo 

inflexum  bacillum  fquod  ab  ejui  litui, 

quo  canitur ,  fimilitudine  nomen  in- 

R  4  venit) 


Tem- 

fila. 


Lituus 
rcgium 

injigne, 

nes  in 
cxloab 
augr.n- 
bus  no- 
tat*. 


264  Alex.  ac  Alexandro 

nes  &  certa  fpatia ,  quibus  videnda  ad  fe  pertinere  vole- 
bant ,  qu.T  tenipla  dicta  funt ,  pra?finircnt ,  &  ccrta  fini- 
tione  fignarent  ,  ut  quod  dextrum,  quodvc  iiniflrum 
eiTet,  oculis  &  animo  mctiri  poflent :  nam  manucceli 
fpatia  notare ,  falvis  aufpiciis ,  non  liccbat.  6  Quo  qui- 
dem  lituo  augtir  profpcctu  in  urbcm ,  atque  agros  captato, 
regioncs  ab  onente  ad  occafum  terminabat ,  limite  decu- 
mano ,  &  cardine  cx  tranfvcrfo ,  ligno  metato,  quooculi 
fcrrent  quam  longiflime.  7  Qui  quidem  lituus  ctiam  re- 
gium  ruit  inligne ,  in  quo  poteftas  dirimcndarum  litium 
efle  nofcebatur.  8  Prcditumque  memoria?  eit ,  Romuli 
Iituum  ambas  cufpides  ab  imo  &  a  fummo  inflexas  habuif- 
fe,  prater  formam  litui  auguralis.  9  Ex  notatis  vero  re- 

gionibus, 


venit)  cum  fitas  efllt  in  Ciiria  Salio- 
rum  ,  qux  cft  in  Pdatio ,  eaque  dena- 
grafiet,  inventus  eft  integer.  Macrob. 
lib.  Satur.  5.C.8. 

5  £>uo  c ccli  re^lone s. ]  Livius  r.Dec. 
lib.  1.  Serviuslib.7.  Aneidosj  in  eum 
locum, 

lpfe  jQxrinali  lituu. 
Li:uus  ,  inquit,  incurvtu  augurum  bacu- 
lus  ,  rjuo  utebantur  ad  defiynanda  cceli 
Jpat':a  :  nam  manu  non  lictbat.   Et  in  li- 
bro6.  Aneid. 

lpfafkb  oraviri, 
Et  nosalibi  jani  late  diximus. 

6  Xhioquidemlitno.]  Plutarchus  in 
Numa  Pompilio. 

7  X>ui qmclem  lituus.]  Servius  ad  ea 
cjua:  ibi,  Quoccelingiones,  exVirgil.  in 
7.  ALneidos  ,  fubjungit,  'jellituum ,  id 
eil,  regium  baculum ,  in  quopotcftas  crat 
dirimendarum  ti:  ium. 

8  Prcditun:jt.  "jPIutar.  in  Romulo. 

9  Ex  mtatis  ~jCi  t  regionibus.]  Varro 
lib.  6.  linguae  Latinx,  non  multopoft 
princip.  E)us,inqmt,templi  panes qua- 
tuoi :  fmiftra  ab  Oriente,dextra  ab  Occa- 
fu  ,  .mticaad  Meridiem ,  poftica  adSe- 
ptentrionem.  Feftus  Pompejus  lib.r^. 
jQua:  ante  nosfunt,antica,cy  qu^poft  ms 

funtypoft.c.i  dicuntur :  &  dexteram  an- 
ficam  }  ftnifiram  pojiicam  dicimns,  Sic 


eriam  ea  cadi  pars  ,  qua:  fole  illuftratur 
ad  Meridiem,  antica  nominatur :  quae 
ad  Septentrionem  cft,poftica:rurtum, 
quxdividuntur  in  duas  partes,  Orien- 
tem  atquc  Occidentem.  Servius  in  9. 
eclog.  ibi, 

^Ante  finisira  c.vja. 
~4ugures ,  inquit,  defignant  lituo  fjtatia, 
cy  eisdant  nomina  ,  ut  primapais  anti- 
ca,  pofietior  pofiica  ,  item  dextra  &Jini- 
ftra  :  ut  jam  alibi  disimus.  Etinl.  2. 
Auneid.  ibi, 

Limen  e,  ,:t  c.t  c.tqucfores. 
Per pcfticum,  inquit,  i;:greffus efi.  Ttam 
fores anteiioies  ob/iffc  erant.    EJi  autem 
pcfiicum  neutii generis.   Horat.  EpiftoL 
lib.  1 .  epift. ' .  ad  Torquatum,  ' 

^Atria  ferjantem  poflico  falle  clien- 
tem.  * 
Nam  antica&poftica,  in  fceminir.o 
gencre,  augurale  eft.  Idem  Servius  in 
lib.6.  ALneid.  eo  loco ,  ubi ,  Moris  eft, 
inquit ,  ut  captantes  auguria ,  certafibi 
fpatia  difignent ,  quibus  -jolebant  -viden- 
da  ad  fe  pertinei  e  :  quod  ffatium  totum 
appciLitur,  &  extremx  partes,  antica  &" 
pofiica  vucabantur. 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Pofticum  Grammatici  Gra:ci  ex- 
ponunt  o-^t^e^v ,  xa;  &~^t3v'e/ov, 
x-*i  o-^Svg^v  Kxlomv  t  oi«s. 

I  Sl"<*m- 


Geniales  Dies.   Lib.  V.  265 

$*ionibus  ,  prima  antica ,  pofterior  poftica ,  tum  dcxtra  & 
finiftra  dic~foe.  '  Quamvis  Hctrufci  vatcs  ca?leftium  pro- 
digiorum  pcriti ,  cxlum  in  duodccim  partcs  diviferint, 
anticamcjue  ad  occiduum ,  quoniam  omnis  illuc  inclinat 
motus\  &  pofticam  adorientem:  dcxtras  ad  feptcntrio- 
ncm  ,  iiniftras  vcro  ad  mcridiem  prcdinarc  volucrunt. 
1  Sedebat  enim  augur  vclato  capitc,  '  &  duplicitogaau-^.A'- 
gurali ,  qua?  Ia?na  dicla  eft ,  +  vel  trabea  amiclus  ex  purpu- '"'.*"" 
ra  &  cocco ,  cum  captabat  aufpicia ,  &  lituo  cx\\  rcgiones  &<*• 
notabat.  ?  Ipfequc  ca?fa  victima  obfervatis  notatiscjue  ilg-  r™**\n 
nis ,  longum  carmcn  prasfatus ,  preccs  crTundcbat :  cjuas  a*gu~ 
(1  fortc  non  ritc  didiciiTct ,  ne  quid  prarpoftere  diceretur,  n"£ 
aliquo  prarcuntc  cmittcbat.  Gracis  vcroaugur  nontra- <&/,?*- 
bca  amictus,  fcd  to$:a  candida  vclatus,  nofcit  auquria.  ^ '" "' 
6Maccdonibus  ctuoque  vatesin  amiehicandido,  aurcam  qrMi. 
ecrcns  coronam ,  captat  auquria  &  vaticinatur.  Poft  cffu-  A/ '"' 

.    D    .        r    ■     -  r  i  ■     ilonei- 

m  ca?Ium  nxis, '  ledcrc  convcnit, 
momcn- 


r. 


oculis 


s  vcro  prcccs, 

T  I  R  A  QU  E L  L U  S. 


t  Ou.unvis Hetrufci.'  Aliter  Phi- 
lofophi.  Nam  Pythagoras,  Plato,Ari- 
ftoieles ,  dextras  mundi  partcs  Oricn- 
tales  dixcre  ,  a  quibus  initium  motus : 
iiniftras  Occidcntales.  Empcdoclcs 
dextras  mundi  partes  ju.vta  circulum 
folftitialem  xftivum  :  iiniftras  juxta 
hyemalem  judicavit. 

2  Seilcb.U  euim  ai<yir.~\  Plut.  Numcc 
impcrii  aufpicia  &  ingreflus  fcribens, 
Capitolium,  inquit, afit ntlit ,ubi  cjui au- 
guribus pr.rei.t!  ,  illum  velato capite  ,  .«I 
Meridiem  verttns ,  precatus  efl  ■  Li  vius 
1.  Decad.  lib.  I.  ^iugur  ad  Uvam  e)us, 
capite  vclato  ,  fedem  ccjiit. 

;  Etduplicitogaaugurali.~\  Diximus 
fiipra  hoceodcmlib.  cap.  18.  Lznam 
eflegeaus  veftis.  Qucecrt  propriedu- 
plex  amictus  auguialis ,  flcetiam  ,  ut 
puto,  legit  Alexander :  quamvis  in 
omnibus  libris,  quos  hacienus  vidi, 
Mgwralis  legatur. 

4  Veitrabea. }  Diximus  prxterea  ex 
Suetonii  libello  de  gencre  vcrtis  ,  tcr- 
timn  gcnus  trabes  eflc  augurale  ex 


purpura  5:  cocco  miftum. 

5  Ipfeque  cafi  -jiilima. JPlutarch  .in 
Numa. 

6  Macedonibus.'  QuintusCurtius 
lib.  4.  ubi  loquitur  de  Ariftandro  vate 
Alexandri  Maccdonis. 

7  Sedere  convenit.'  Serv.  inlib.  6. 
Aneidos  ibi, 

Sic  eff.ttus  -jrffigiaprefHt 

Olfii-jans ,  qu.t  fignaferant. 
Quia,  inquit,  «<l  auguna captanda,pojl 
preces,  mtmoiilts,  -jc/  jhtbant ,  vtlftde- 
bant.  Sed  idem  enarrans  illud  ipiius 
Virgiliiin  prin.  lib.9. 

—_ .  Luco  tumforte  parentis 

Pilnmni,  Ttirnus  facratavallc fedebat. 
Secundum,  ait,  augures,fedcrt,  tji  augu- 
ria  captare:nam  pofl  dejtgnatas  coeli  par- 
te<,a  fedentibu < captantur  anguria,csaod 
&ipfe  (upralib.  7.  larenteroftendit, 
inducens  Picum  Regem  folum  feden- 
tem, 

...     .       P.n-jaijue  fedebat 

SuccinCtus  trabea. 

Qnod  eft  augurum  ,  cum  alios  ftantes 
induxerit. 

t\  5  i  FaB» 


Loc.i  in 
quibus 

«»&»- 
ria  ob- 
ftrj.i- 
tantur. 
Ma?i- 
ftri  au- 
gurum 
pmnus. 


Hotan- 

dum. 


266  Alex.  abAlexandro 

momentis  omnibus  paratum  intentumque,  toto  animo 
affixum ,  '  faclo  ubique  filentio ,  ne  quid  videretur  audire- 
turve,  quod  aufpicium  dirimcrct ,  quoad  de  ca?lo  fcrvaf- 
fet,  captataque  auguria  &  figna  mifla  forcnt:  quibusmiflis, 

2  ex  avibus  qua:  ofcines ,  qua?  prxpctes  vcl  infera? ,  cV  an 
tacita?  vcl  ftrepentes  advolarent ,  &  l!  dextra  vel  finiftra, 

3  qua?ve  admiiliva.'  cflent , 4  &:  qua?  arcula:, '  quasve  clivia?, 
aut  inebrse ,  qua?  vetarent.  Tum  fi  motus  pronus  vcl  ob- 
Iiquus ,  fupinus  an  re<5his ,  aut  in  Iatcra,  refcrcbat:  con- 
vcniebatque  extemplo  augurem  adire ,  6  &  augurium  fir- 
mari : 7  namque  unum  vidifle  aufpicium ,  non  crat  fatis. 
Adnotatumque  exemplis  eft,  non  ubique  &  paflim  auguri 
captare  aufpicia  liccrc,  quia  nifi  in  prxfcriptis  dcftinatifque 

locis, 


1  F 'aRoubique filentio.]  PlutarcfiUS 
in  Numa  captante  auguria ,  fic  fcribit, 
Silentium  fiummum  tunta  i»  multitudine 

forum  tenebat,cunclis  e-jentum  obfcr-j.m- 
tibus,  &  de futurofusbenfis . 

2  Ex  a-jibus  qu<e  ofcines  ,  quxpncpc- 
tes.]  Di&umeftfuprahoceodemlib. 
cap.i?. 

5  jQuan-e  admifi-jx  ejfcnt.]  Feftus 
Pompej  us  lib.  1 .  \Admijli-jA  a-jes  dicc- 
iantur  al>  auguribus  ,  qua:  confulentem 
juberent.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Unde  crebro  in  ifta  fignificatione 
tofurpatum  legimus  verbum  ,  Admh- 
terc. 

TIRAQUr.LLUS. 

4  Et  quce  arcuU.]  Idem  Pompejus, 
lArcula  dicebatw  a-jis  ,  qute  in  ausT>iciis 
metabat  aliquidfieri.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Putat  tamen  Scaliger  omnino  ibi 
cmendandum,^-fi"--v«.  Cumquo  len- 
tiunt  Glofla::  Jlrchus  eifiiliKoc,na».v- 

71X.U. 

TIRAQUELLUS. 

5  jQua-jeclhia:.']  Clhi<c  aufyhiadi- 
tebant  (tefte  Feftolib-  5.)  quaaliquid 
fieri prohibebant ,  &  jam  de  his  cliviis 
auipiciis  disimus  fupra  dcap.  r  5 .  * 


COLERUS. 

*  VideFeftumin  Incbrx  &cEnebra. 
Gloflarium  :  Enibra  aia.ilia..  Enibrum 
rs>£_iy/j.!il®*  i7nC>.a.CU.  Eniber  picus 
cpv<c7rov»gpt.  Inebra  opviov  f/.eLvlAjlixov. 
Servius  in  firagmentis  :  Certa  genera- 
a-jium  ab  auguribus  appellantur ,  qux 
pennis  ,  'jel  -jolatu  omina  poffunt  facert : 
quafifuerintprospertCy  Prxfetes  :fi  ad- 
-jerfic ,  Inebrse  dicuntw. 

TIRAQUELLUS. 

6  Et  auguriumfirmari.]\iigi\ius  li- 
bro  i.ALneid. 

Da  deinde  auxilium  pater  ,  atqut  b^C 
omina  firma. 
Quo  in  loco  Servius ,  Tionfifficit ,  in- 
cjuir,  Romano  more  ,  unum  -jidiffe  augu- 
rium  ,  nifi  firmentur  ex  fimili :  nam  ex 
difiimilibus  pofierioribus  ,  dijfohuntitr 
priora. 

M  E  R  C  E  R  U  S. 

7  Tiamque  unum  -jidiffe  Aufyicium.  \ 
Itaeft,  vel  tefte  Virgilio  :  "Dadeinde 
auxilium  pater,  atque  hxcominafirma. 
Etapud  Cic.  Augurium  Mario  often- 
tum  non  prius  fidem  invenit ,  quam 
niiflb  tonitru  a  Jove  firmaretur.Qua- 
re  fic  verfus  ea  de  re  claudit,  Sic  jlqui- 
U  darumfirmcrjit  Juppiter  omen. 

I   SUtibus 


Geniales  D  i  e  s.  Lie.  V.        16 7 

Iocis , l  cjuibus  Tefqua  nomen , *  aut  in  arce ,  vel  ad  vete- 
rescurias,  augures:  'Pontitices  vero,  nili  in  poftmurio, 

aufpi- 


TIRAQUELLUS. 
I    Quibus  Tejquanome»  jFeft.Pom- 
pejuslib.  18.  Tefqualoca  augurio  dcfi- 
gnata.  Cicero  afpera  efle  ait  5c  diffici- 
lia.  Horatius  i.Epiftol.14. 

<Ham  qn.e  deferta  &  iahojpita 

Tefqua 

Credis,  amana  vocat,mecum  quifentit: 
&  odit  j 

Qux tu pulchravocas.  _— 
Ubi  Acron  dicit ,  Tefqua  loca  defcrra 
&dtrficilia,  lingua  Sabinorum  dici : 
&  deferta  &  rcpleta  fentibusiicno- 
minari.  Porphyrion  alter  interprcs , 
dicit  efle  loca  afpera  Sc  fvlveftria.  Lu- 
canuslib.6.  nonlongeaprm.  Tcfqua 
nemorofavocat, 

lAmptexusfines ,  ftltus ,  nemrrofitrjue 
tefjua. 
Varro  ltb.6.  de  lingua  Latina.non  ad- 
modum  longc  a  prin.Telca  icribit  pcr 
c,  literam,  putatque  tcfca  difta ,  quafi 
tuelca  ,  a  tuendis  facris  :  locaque  qua:- 
damagreftia  intcrpretatur ,  Deocui- 
piam  confecrata ,  Accii  teftimonio id 
ipfum  confirmanr.  ex  tragcedia ,  cui 
Piiiloclictx  nomcn  eft  ,  in  hunc  mo- 
dum  citato  ,  Lemni.t  quis  tn  es  mortalis, 
qui  i»  dejerta  &•  tcfca  te  apportes  loca.  * 
Loca  enim  quxfint  ,  defignat  ,  cum  dicit 
Lemnia.  rPr.cj}olare  CjT"  celf.t  Qabyrum 
dclubra  tenei,  myfleriaque  priflina  cafris 
Conceptafacris.  Deinde  Polcania  tcmpla 
fnb  ipjis  collibus,  in  quos  dei.itusioccs  di- 
citur  ,  ,Alto  ab  limine  cali.  Et  ?<(tti<ii< s , 
Expirante  'japore  lidis  unde  igne<  clurt 
mortalibus divcis.  £hiare  hlc  qui  tcfia 
dixit  noti  crr.tiit  :  neqne  ideo  quodjiin- 
Cta ,  fid  quod  ibi  mjjleria  fiunt ,  ar  tuen- 
tur, tuefca  diHa,poj}  tr/r.t.  Hxc  Varro. 
COLERUS. 
*  Hunc  verfum  tic  cmendant:  Shjis 
tu  es  mortalis  ,  qui  in  Lcmni  tcfi.t  te  ad- 
poit.tiloc.t  ?  Vcrba  dein  tefquorum,fcu 
templorum  dcdicandorum ,  cx  vcteri 

formula  tradita  a  Varrone,  talia  Sca- 

Jigerpofuitapud  Fcftum:  Templa.  te- 
fcaque.  incita . /imtOi  qua.  ad.  ego.  catie. 
v 


//'«?«<*.  nuncHpavrro.  ollo.  rjcter.  arbor. 
quijqui  s  .cft  .qitam.me  .fentio.dixiffe  tem- 
plum.tednmquc.efio.  in  finificrum.  olta. 
veter.arbor.quidquid.ejl.quod.mefintio. 
dixiffe.templum  tcilumque.  efio.i»  dex- 
tcrum.  inter.  ea.  conrecicnc.  confbitione. 
cortumione  .uteiqut  .reili  flime  .fenfi .  Te- 
fcavero  funt  vcteri  Gloflario :  k*t»- 
xcmiavoi,*.*)  /ia^f,  xo^  ipvy.oi  tb7T0i. 
TIRAQUELLUS. 

1  .Autinarce.]  Plutar.in  vira  Nu- 
mi  fcribit ,  Numam  auguribus  faccr- 
dotibufque  aflumptis  Capitolium 
afccndiflcad  captandum  augurium. 

5  "Pontifices  vei  0.  ]  Id,  ni  fallor,  ac- 
cepit  a  Fefto  Pompejo  Iibro  14.  dutn 
lcribit,  Poffmurium  pontificale  portux- 
rmm,  ubi pontifices  auTbicabantur.  Di- 
Hum  autcm  po»icerium,quafi  promuriiimy 
id  eft  ,  proximum  muro.  Et  vix  alibi  id 
verbum  invenies  :  nullibi  autem  (nifi 
admodum  decipior)  pofimurium ,  quo 
uritur  liic  Alexandcr,  &:  crcdo  cum  le- 
giflc  p'.[i,»urium  ,  non  pnfimutinm.  * 
Scio  autem  pomocrium ,  aut ,  ut  alii  lc- 
gunt,/x<»iWHwdi<ftum>qiiod  cffct  pofl: 
murum  :  vel  teftimonio  Varronis  I.r. 
aiu  aliorum  computatione^.  lingua: 
Latinz.  autLivii  1.  Dccad.  lib.  r.  in 
hlUIC  modum  ,  Pomccrium  ,  i-erbi  vim 
folam  inturntcs  ,  poU,r.antum  interpre- 
tantur  effi.  Efi  autem  magis  circamce- 
rium  ,  locus  ,  quem  ;n  ccndendis  urbibut 
quondam  Hitrufci ,  quamurum  d.tcluii 
erant  ,  certis  circa  tcmiinis  inttugurat» 
confccrabant  :  ut  neque  interiore  parte 
itdificia  manibus  continuarentur ,  qu.t 
mmcvkJgo  etiam  conir.ticriir.tur  ,  C7"  ex- 
trinfecus  puri  aliquid  ab  humano  cultu 
pateret fili.  Hoc fpaci iim,quod  ncque  ha- 
bitari  ,  ncque  ararif.ts  erat ,  non  magis 
qwid  pofi  murum  effit,  quam  qmd  murrs 
pofiid  ,  pomarium  Romani  appellarunt, 
CJF  6)  urbisincremento  femper  quantum 
maniaproceffura  erant ,  tantumtermini 
hiconfecrati  proferebantur.  Inpomce- 
rio  autem  pontificcs  aufpicari  folitos, 
videri  potcft  exeo  ouod  fcribit  Cicero 
lib. 


2<58  Alex.  abAlexandro 

aufpicia  captare  fas  erat.  '  Sed  fcicndum  ,  non  omnibus 
auguribus ,  fed  iolo  magiftro  augurum  de  cadoaufpicari  li- 
cuifle  :  cjui  huic  muneri  prxfe<5tus,  magifter  a  collcgio  eli- 
gebatur.  '  Obfervatumcjue  ,  ut  fi  extra  urbem  ,  aut  in  po- 
mcerio,  vel  domo  conducta,  feu  cjuovis  tabernaculo,  cjuod 
coeperat ,  augur  aufpicetur ,  &  inter  augurandum  nondum 
firmis  fignis,  urbem  aut  pomcerium  inaufpicato  tranf- 
greflus  forct ,  ut  rite  captcntur  aufpicia,  primum  omitti  ta- 
bernaculum,  &  alterum  fumi  neceflc  rore  :  denuocjuc  au- 
U*$i-  fpicari  oportere ,  ex  cjuo  novus  aufpiciorum  inftauratur 
afpectus.  '  Et  cum  ccrta  dics  aufpiciisdicataeflet,  poft 

me- 


cu  tem- 

fo, 


lib.  2.  de  Natnra  deorum ,  loquens  de 
Tiberio  Graccho  augure ,  his  verbis, 
Itaque  tum  illos  exire  'uJlit,posl  autem  e 
frovincia  literas  ad  cotUgium  mifit ,  fie, 
cum  legrret  hbros,  reccrd.ttum  effe  ,  vit.u 
fibi  tabernaculum  captum  fuijfe  in  barto 
Scipionis  :  quod  cum pomcerium p'ftea  in- 
trajfit  babendi  Senatus  caufa  in  redeun  - 
do,  cum  idem  pomaerium  tr.mfiret,  ausj/i- 
tart  e/Jet  oblitus.  Itaqu.e  vitio  Cojf.  crea- 
tos  tffe.  Repetitur  hoc  exemplurn  1.  i . 
de  Divinat.a  Valerio  lib.  i.  tit.  i.  de 
Cultu  deorum,  &:  a  Plutarcho  in  Mar- 
cello.  Sed  interim  adverte  ad  id,quod 
fcribit  Servius  enarrans  eum  locum 
Virgiliilib.6.Aneid. 

Sic  effa:us ,  vefiigiaprefiit. 

Quia,  inauit,  /iroprie  cffitta  ,funt  augu- 
rum  preces.  JJnde  ager  ,  fofi  pcmxria, 
vocatur  cffatus,  ubi  captabantur  auguna. 
Gelliuslib.  IJ.C.  14.  Pcmcerium  qu'd 
tffet  ,  au^ures  populi  Rcman-  qui  libios 
dt  ausbicim  fcripferunt ,  iftiufmodi  fen- 
tentia  definiirunt ,  Pomaerium  eji  locus 
intra  agrttm  effatum,  p*r  totim  urbis  cir- 
cnitum  pone  inurot  re^ionibui  certis  de- 
terminatus  ,  qui  facit  finem  urbani  au- 
sjjicii. 

COLERUS. 
*  Atqui  hodie  apud  Feftum  legitur 
Profimu,  ium,  non}  proftmmium. 
T  I  R  A  Qjl  E  L  L  U  S 
I   Sed  fciendum  esl  non  omnilus.  ~\ 
Plutarchusin  Numa,  Capitolium  afccn- 
tiit,  ubi  qui  auguribu* j>r*erat,K«m*  ca- 


put  dextra  manu  tenens,  preca'us  ef},  &• 
contra  qu.tm  longifiime prosbetlum  cculi 
ferebant,  qux  a  dus  immortalibus  auif/i- 
ciafignave  mitterent.r,  circumluftrabat. 

2  Obfer-jatumque  eji.  jVal.Maximus 
lib.i.  cap.  r.  de  Cukudeorum,  ^ATi- 
berio,  inquit,G/  acclio  ad  cotleiium  augu- 
rum  literts  ex  prwjincia  mijlis,  quibut 
fiznificabat,  fe,  cumlibros  ad fiicra poputi 
tiertiner.teslegeret ,  animad-jertijje  viti» 
tabernaculum  captum,  comitiis  confulari' 
bus,qua:  ipfefeciffet :  e.tque  re  ab  auguri- 
bus  ad  Senatum  relata ,  )uffiu  c)us  C.  Fi- 
gulus  e  Gallia  ,  Scipio  tiafica  e  Corfica 
Romam  redierunt ,  &fi  confutatu  abdi- 
ca-jount.  Cicerol.  2.  de  Divinatione. 
^dusbicium  optimum  babemus  ad  omnet 
res  ,  prtstcrquam  ad  comitia  :  quud  qui- 
dem  injlitutv.m  reipub.  caufa  efi  :  ut  co- 
mJtiorum  -jet  in  -\udicius  populi,  -jel  in  j«- 
re  legum  ,  -vel  increandis  magiftratibuj, 
Principet civtatis erant interpretes.  At 
Tib.  Gracchi  literis  Scipio  5c  Figulus, 
quod  cumaugures  judicaiTenteosvt- 
tio  creatos  efle  ,  magiftratu  fe  abdica- 
verunt.  Quod&fupra  proxime,  ubi 
de  pollmurio  pontificum  diximus  ex. 
Ciceronelib.2.  de  Nat.  deorum. 

;  Et  cum  certa  dies.  ]  A.  Gellius  1. 2 . 
cap.  2.  ~Ma?ift,atus  quar.do  una  dieeif) 
aufpicandum  ift ,  &  id  fuper  quo  auffi- 
caverunt ,  aiendum,poft  mcdiam  noBcm 
aufpicatur,  &  pofi  meridiemfole  magno: 
aufpicatique  effc  &■  egiffe  ex  eodem  die 
dicuntur.  Macrob.  iib.  1 .  Saturn.  ca  p. : . 
1   Kam- 


GeN  I  ALES  D  IES.    LlB.  V.  l6f) 

mcdiam  noclem  ad  mcdiam  futuram  diem  aufpicari  licere. 
Septima  autem  aut  fexta  diei  hora ,  non  dccebat :  '  nam- 
quc  incipicnte  aut  crefcente  die ,  non  autcm  dcfincnte, 
jufta  aufpicia  fucre.  Poft  Scxtilem  qucque  mcnfcm,  cjuo 
tcmpore  avcs  autimbccilkv  ,  aut  morbofa?  funt ,  vcl  pulli 
earum  impcrfecti ,  aufpicaii  non  Jicuit :  co  cnim  tempore  ^guy 
a  pontificc  maximo  dc  ccclo  fcrvarc  vctabatur.   In  quo  \(\fc'ail* 
fuit  conftitutum  ,  ut  non  modo  2  morbofis  avibus  ,  5  fed^f,7,,. 
cuicunquc  runcri  augur  admovere  manus ,  &  fcralia  attre-  bat- 
ctare  vctarctur.  Si  autcm  poit  augunum   iuiccptum  ad?M>iMW1 
aquam  vcnirc  contingerct ,  nc  cjus  intcrventu  augurium* 
fruftrarctur ,  quod  aqua?  intcrccifu  interrumpi  certum  cft,  ~<%>"ti- 
fufis  prccibus  aquam  haurirc ,  &  vota  promittere  oportc-/™  & 
bat.  4  Potcratquc  idcm  &  pontiicx  &  augur  cife,  duobus- ^"£ 
que  fimuJ  faccrdotiis  pra^poni,  cui  ctiam  lictor  pr<xibat,fic-  m  •■.- 
ut  pontifici  maximo.  Et  tamctfi  poft  fufccptos  honorcs,  "*£** 
auguratus  contcrri  folcrct  ,  tamcn  '  Fabius  Maximus ,  ad-Wr «<- 
modum  adolcfcens,  nriufquam  ullum  iicrcret  ma^iftra-* 
tum  ,  auguratum  geiiiile  dicitur.  Quotiesque  pro  divcriis «««/. 
captarentur ,  illius  prxvalcre  aufpicia,  quiin  fummocifct^"" 
magiftratu  ,  certum  cft :  idco  Confulis  aufpicia ,  fi  cum  A^fpi. 
Pra?toris  confundantur,  pra:poni  haud  dubium  eife. 6  Fuit-  tiaP" 

republ. 


loium 


1  Kamque  incipicnte.  "JHscc  ufcjue  ad 
vevfic.  In  tjuo  idfuit confi.  funt  Plutar. 
probkm.cap.jy.  ubi  horum  rationcm 
reddit 

2  Morbfit truibm. ]  Quod fupra di- 
ftuih  eft. 

J  Sed  cuicunque  funcri.  ]  Corn.  Ta- 
citus lib.  1.  Keque,\nc\u\x.,Imperatorem 
tutguratu  y  &  vetufiiflimif  caremoniis 
■prxditum  attreciare feralta  debuiffe. 

4  Potemtque  idem.  ]  Nam  Q^Fabi  us 
Maximus  augur  &  pontifex  fimul  fuit, 
cxLivio  ;.Decad.lib.io. 

5  Fabius  Maximui  admodum  adole- 
ficn<.~\  UtpatetexLivio4.Docad.  1.}. 

Sed  ScidemLivius  j.Decad.  lib.9.  in 
fin.tradit  Tituin  Sempronium.admo- 
dum  adolefcentcm,augurem  creaturn: 


rjuod  tunc  ,\ncpi\t,perrart<m  erat  i»  man- 
da»d  1  fitardotiit.  Titus  Sempronius 
Gracchus  (ut  memorisprodiditPlut. 
in  Gracchis)  P.  filius  feditioforum 
Gracchorum  patcr ,  qui  bis  Cof.  & 
cenfor  fiiit,  idemque  tk  fummus  augur 
tk  virfapiens,  vir  mirafortitudine  cVc 
axjuitatc  praeditus,cooptanis  in  collc- 
giumaugurum,  cumeflet  admoduin 
adolefccns.  Paulus  Amylius,qui  Per- 
fem  cepit,  juvenis  fa<ftus  eft  augur ,  uc 
fcribit  Plutar.  in  vita  Pauli  ALmylii. 

6  Fuitcjue  exempli-i  cognitum. ]  Id  di - 
ftumeftQ^Fabii  Maximi  apud  Tul- 
lium  in  Catone  Majore,ubi  fic  fcribit, 
^tugur  cunt  cffet ,  dicere  aufm  efi,  Opti- 
Mftf  aufpicik<  eageri,  mut  proreipubl.  fa- 
lutefierent :  qmtcontra  reynf  .ferrentur- 
twWt- 


27° 


Alex.  ab  Alexandro 


sanas  qUe  exemphs  coenitum,  apud  auqures  optimis  aufpicnsca 
**/><-  &en>  cju^  pro  KeipubJ.  lalutciuiciperentur:  qucecontra, 
tUJi-  inaufpicata  cfle  &  monftririca.  Illud  quoque  dixitfe  non 
'zLmut  a^  refuerit,  '  occentu  foricis  dirimi  aufpicia ,  *  {icut  aquse 
«mgirit  interventu  inita fiunt :  '  utque  luminaria  domus  au^uralis 
*peru.  femper  aperta  fintj  nullocjue  opcrculo  claudantur.  Quod- 
fiienti  cjue  cum  aufpicia  captant,ccelo  non  turbido  nec  proccllofo 
&£u~2a&  pluvio,  fed  aura  filenti  &  placida ,  ubi  omnia  pura  & 
„«g„-  tranquiila  func ,  aufpicentur ,  ne  venti  flatus  aut  tempeftas 
ttdca-  avlum  orelTus  a  fuo  curfu  divertat.  +  Eftque  obfervatum, 
da.  ut  minora  aufpicia  fcmper  majonbus  cedant,  hcet  pnora 
Mtmra  (]nt#  >  Siquidein  cornicis  aut  cohimbarum  aufpicia,  aquila 
clJm*.  fupervenientc  irrita  riunt :  aquilarum  vero  augurium,  ful- 
joribus  niine  advenicntc  nullum  eft. 


cede- 
bant 


aufpicia,contrafieri.  CicerO  Philip.ir. 
Jupiter  ipfe  fkiixit,  ut  omnia  ,  ««  reip. 
falutaria  effent ,  legitima  &  'lufl.i  li.the- 
rentur.  llbi  videtur  Cicero  illud  He- 
ftorisad  Polydamanrem  fratrem  ex- 
primerc ,  cum  is  augurem  fuaderet  de 
lebusgerendisconfulere,  Iliad.  xi. 

E/j  Cliw\'A.  CLQ,ig-(&>'  dfJLlljJicil  r&e}  W- 

if »?.  Id  eft, 

sAugu/r.im  vptimum  ,  pro  patria  pu- 
inare. 
Eobanusficverrit, 
^Auzwium  tamen  eji,  tjuod  pr.cvalet 

omnibtM,  unum, 
Pro  patria  pngnare  ,  armii  defendere 
chet. 
Ita  etiam  vertitBudxus, 
yluitu  iumfetix patriam  tutarier  unum, 


cavf.imprxbv.it.  Plinius  lib.8.  cap.  57. 
Soricttm  occentu  dirimi  aufpicia  ,  annales 
refei  tut  babemui. 

2  Sicut  aqnjt  inter-jentu.~\  De  quo 
fupra  dictum  eft. 

J  TJtcjueluminaiiadvniUf.]  Hic  uf- 
queadverfic.  Eflque  obfirvatum  ,  funt 
Plutarchi  problem.cap.72.  ubi  horum 
redditrationem. 

4  Eficjnc obfer*jatum.~\  Servius in 9. 
eclog.Virgilii  enarrans  illud, 
Cb.toni.u  dicunt ,  aquila  rjeniente  ,  co- 
lun.b.ts. 
Sed  idem  paulo  aliter  in  i2.A%neid.  in 
eum  locum, 

Cefferit  .Aufonio  fi  fors  viHoria  Tumo. 
Sit,  inquit,  in  auguriif  prima  pofleriori- 
bm  cedere.   VideGellium  lib.  1 3 .  c.  r  j. 


Quae  &  ipfa  fententia  citata  eft ,  &  ]  &  infeq. 
probata  Ariftoteli  Rhetoricorum  1.2.  5  Sic]uidemcornicvt,aut  eo!umbarum.~} 

ipfiCiceroniad  Atticum  l.i.epift.  19.  \  Quod  nonobfcureprobat  illudVitgi- 
Plinio  Juniori  lib.  epift.  1.  epift.  18.  '  liicclogag.  Ex  quo  loco  ipfe  Servius 
adTranquilltim.  Aphthonio  inprac-  i  dicit  in  pofteriore  illoloco,  idideo 
excrciramcntis  ,  &  Plutar.in  lib.de  ;  efle,  quia  aquih  plus  poteft,  quam  co- 
fortuna  &  virtute  Alcxandri.  j  lumbx ,  ut&ipfe  dicitejufdem  loci 

1  Occentu  foricKi.]  Vnlerius  Maxi-  |  au&oritate  in  lib.  2.  ejufdem  operis 
muslib.  r.cap.i.  deCultudeorum,  de  '  ibi , 

FabioMaximo.  Occentu* foricis  audi-\  JupiteromnJp»tens,precibH* fifleBttU 
tut,  Fabio  Maximo  Ditlaturam,  C.  Fla-  1  ullvt, 

minie   magiflerium   equitum  deponendi  j     ^ifpii»  ms.  — ^_ 

C  A  P  UT 


Geniales  Dies.  Lib.  V. 


*7r 


C  A   P   U  T     XX. 

Oui  cffertt  equifunales inTrancjuillo ,  contra  nonnullorum  in- 
ttrpretationcm  probabtlis  optnio. 

ANccps  qua:ftio  fuit  apud  grammaticos ,  ambiguo 
fenfu  in  utranque  partem  agitata,  qui  cflent  equi  fu- 
nales,  cjui  in  folemni  triumphi  apparatu  juxta  ttiumpnantis 
currum  inccdcbant.  Nuper  inccetu  patriciorum,incon- 
trovcrfiam  ccrtamenque  venit,  quonam  modo  accipi  con- 
veniat, '  quod  cft  in  Tranquillo  diclum,  Tibcrium  Atftia- 
co  triumpho  Augufti  currum  fuiiTe  comitatum  finiftcriore 
funali  cquo,  cum  Gcrmanicus  dexteriore  veheretur:  qui  „ 

r         i  •  i  s^  •     o    C  Funa- 

eilent  funalcs  cqui,  quarcbatur.  Cumque  vana  &  rcre  po-  /„ tqui 
pulari  opinione  fcrrcntur,  nobisque  cum  minimc  proba-*/""* 
rentur ,  vifum  tandcm  eft  ,  hinales  dici  cquos,  qui  funibus  „,„„,. 
alli^ati  currum  triumphantis  trahcrcnt :  quibus  prareun-  p>-*- . 
tibus,  fummi  impcratores  vectabantur  triumphi  dic,in  qui-y^,  */ 
bus  ingcnui  pueri  federc  veteii  more  folcbant.   Praetexta-  »?*« 
tos  cnim  filios  na  equis  triumphantium  vchi, :  &  Ciccro  ''J™' 

mcmi-  tium. 


TIRAQJ.1ELLUS. 
t  jQued  eflin  Tr.mrjuilh.  ]  In  Tibc- 
rii  C.tfaris  vita,  cap.6.  fic  fcribit,  De- 
hinc pubcfens,..-]  cluico  tiinmpho cuyrum 
^dugujh  comitatut  ejl  Jini/ieiiorefunaft 
tquo.  cum  \l.trcellu<i,  Otl.ivitt  filiM,c!ex- 
trrio.e  veljetetur.  Itidem  Statius  in 
fexto  Thebaidos,  in  ludis  Archemori, 
equum  nomineThoen  dixiiTe  videtur 
fuiukm  ,  qui  jugalis  erat ,  &  in  curhi 
cqucttri  Armctoinferviebat.tanquam 
tcrtius  ille  habenalis  in  triga.Sic  enim 
ait, 

— —   9^<r  verhera  voee, 

l^omtnibufqui  cient  Phtloen  ^tdmetm 
&  Irin 

Funalemque  Tl>or'n.  

Equi  lovis  junfti  liinc  Scindecurrui 
triumphali,/«».t/f/  dicebantur,  tk  alio 
nomine  Habenales.  Cujus  rei  mentio 
fit  a  Dionyfio  in  8-  Antiquitatum, 
fcribente ,  Inftitutum  vctiu  fuifle  & 


hcroicum  ,  ut  trium  equorum  currus 
in  ludis  decurrerent.  Duobus  enim 
cquis  jun&is  tertius  juxta  adhibeba- 
tur  ,  H.tbenalin  diftus  :  qui  vinttus  lo- 
ris  a  pmertrahendo,  fimulquc  jun- 
gcndo  OTtfMWf®-  vocabatur  a  pri- 
Icis.  * 

COL  ERUS. 

*  Sed  vidcturaliusefle  Statii/««/f- 
//>,  &  Dionyfii  ^wpwap®-  ab  hoc  Sue- 
tonii.  Hic  cnim  pro  co  acceperim,qui 
extra  jugum  incedit ,  &  jugali  oppo- 
nitur.quem  Grsci  trifouov&coi&ifc&v 
appellant.Vide  Onufrium  Panuvinuni 
Iibro  de  triumpho.  Turneb.  lib.  14, 
cap.  17.  Torrent.ad  Tib.cap.6. 

TIRAQJJELLUS. 
2   Et  Cicero  memir.it  .~\   In  Oratione 
pro  L.  Murxna,  .Aut  c  umfedere ,  inqui  t, 
in  equuf  triumphantium  pntte.xt.it  1  pt- 
tifimumfiiiifoleant. 

1  S>uAte 


272  Alex.  ab  Alexakdro 

meminit,  &  multi  prodidcrc.  '  Quare  Paulus  /Emylius, 
devicta  Macedonia,filios  duos  impubcrcs::&  Germanicus 
currum  quinque  libcris  onuftum ,  intriumpho  duxit.  5  M. 
quoque  Antoninus  Philofophus ,  &  Verus ,  triumphi  die 
mille  pucilas  virgincs  in  equis  triumphalibus  vcxcrc.  +  Vcl 
quod  in  his  infidcrcnt ,  qui  funalia  prcefercbant  &  faces, 
Vnde  propterea  funalcs  dictos  vcterum  aucloritate  probari: 
funaics  s  nam  pcrvulgatum  fcre  cft,  faces  &  lumina  tam  in  appara- 
tu  triumphi  quam  juxta  triumphantem  dcferri folere. 6  Di- 
vus  enim  Ca?far  ad  lumina  quadringenta  in  Capitolium 

trium- 


1  £*ttre  P.JEi»ylim.~\lc\  accepifle 
videtur  a  Plutarcho  in  vita  ipfius. 

2  Et  Gcrmanicus.]  Cornelius  Taci- 
tus  de  Gerrnanici  triumpho  fic  fcribit, 
C.  Caelio ,  L.  Pompomo  Coff.  Germanicui 
Cafar  ad  j.Calead.junias  triumpba-jit 
dc  Chernfcis  Cattifque  &  .An^ri-jariis, 
quaque  alia  naticr.es  ufque  ad  ^ilbim 
colunt :  lecla  fpolia ,  capthi,fimulacbra 
montivm,  flummum  ,pralio>  um  :  bellv.m- 
que  ,  ciuia  conflcere  probibitus  erat ,  pro 
confecio  accipicbatur.  ^Augebat  intucn- 
tium  -jifm  eximia  ipfiusfpecies  ,  curruf- 
qite  quinqv.eliberis onufltts. 

3  M;  quoque  .Antoninu*  Phi  kfophus.~\ 
Julius  Capitolinus  in  vita  illius. 

4  Vel  quod  in  his  inftderent.~\y\XX\xn- 
cunque  fit,  certeclarum  eft  ,  funnle 
dici  a  fune  :  nam  &  funale  pro  ipfo 
fune  accipitur apud  Livium  5.  Decad. 
lib.  2.  paulo  ante  fin.  Funda  media, 
duo  funalia  imparia  habebat.  Accipitur 
&  pro  re  quapiam  lucente  exfunc,  aut 
cera,aut  alia  re  pi  ngui  compofita.  Un- 
de  &  funalis  cereus  apud  Valcrium 
Maximum.ubi  loquitur  de  C.  Duillio, 
lib.I.cap.y.  C.autern  Duillius,  qmpri- 
mus  narjelem  triumpbum  ex  Peenis  retu- 
lit,qmtiefcunqur  epulaturus  crat  ,  adfu- 
halem  ce.eum  ,  praeunte  tibicine  &•  fidi- 
cine  a  ccena  domum  revertiflitus  cfl.  Et 
fimpliciter  funali  pro  cereo  apud  Ci- 
cero.  de  Senc<ft.  DeleBabatur,  inquit, 
crebro  funali  C>  tibicine :  quafibi  nv.Uo 
exemplo  privatus  fumpferat  ,  tantum  li- 
fttrti*  dabatgloria.  Et  Plinius,aut  quif- 


quis  eft,  in  lib.  de  viris  llluft.  Duillio, 
\WXuiit,concc[fum  esl,ut  pralucente fvnali 
&  pracinente  tibicine  ,  a  cccna  publica 
rediret.  Hic  fiinpliciter  funale  appel- 
lat ,  quod  Valerius ,  ubi  fupra  ,  vocat 
cereumfunAem.  Ovidius  libro  12.  Me- 
tamorph. 

Etprirr.us  ab  .tde 

Lamp.tdiLus  denfum  rapuit  funaie  co- 
rufcts. 
Silius  Italicus  lib.  6.  in  fin.  de  hoc 
eodcm  Duillioloquens,  ait, 
Qv.i  noiiurnus  bonosfunalia  clarafacer- 

que 
Pofl  cpulas  tibicen  adesl. 
Servius  in  illud  lib.  1.  Aneid.  in  fine, 

Et  noclem  flammis  funalia  vm- 

cunt. 
Funalia,  inquit ,  afunibus,  qui  intra  ce- 
ram  funt.   Hos  antc  ufum  papyri  cera  cir- 
cundatos  habebant.   Unde  funera  difta  : 
quiafunes  incenft  illa  pracedebant.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 
*  Addo  locum  Panegyriftse  Lau- 
datione  Theodofii :  Xiuidportafjiren- 
tibus  fertis  coronatas  ?  quid  aulais  nn- 
dantes plaieas  ,  accenfifquc funalibus  au- 
flum  diern  referam  ? 

T  I  R  A  OJJ  E  L  L  U  S. 

5  Nam  per-julgatum  eji  faees.]  Ut 
patet  exemplo  feq. 

6  D.enimCafar.~\  Sueton.  invita 
illius,  cap. 3 7.  fic  tradit ,  ^Afcenditque 
Capitolium  ad  lumina  ,  quadragint*  tle- 
phantis  dextra  atque  ftnijira  lyclinuchot 
geflantibuf, 

Qiw 


GEN  I  ALES  D  IES.    LlB.  V.  27J 

triumphans  afcendit,  elephantis  lychnos  dextra  finiftraque 
geftantibus.  Quod  eo  conftitutum  ferunt,  tum  ut  fpcdta- 
tior  triumphi  apparatus  &  confpcctior  foret ,  tum  ut  Iumi- 
na,  fi  forte  tenebris  obortis ,  pompce  triumphali  non  fuffi- 
ccrct  dies ,  ad  arcendas  tcncbras  pra?fto  forcnt :  ipfeque 
triumphans ,  luminibus  circa  adhibitis ,  confpcclior  fierct. 
Proptcrca  haud  ab  re  vifum ,  ficut  in  Ccefaris  triumpho 
elcphantos  lychnos  gcftafle  lcgimus,  compari  modo  funa- 
Iia  &  faces  cquos  juxta  triumphantcm  ferrc,  dici  probabili- 
ter  poffe.  Unde  fiinalcs  cquos  a  fiinalibus ,  qua?  in  equis 
triumphalibus  prarfcrcbant,  probc  dici  argumentamur.  Ex 
quibus  licuit  nobis  seftimarc,  vcl  quod  funibus  currum  tra- 
herent ,  vcl  quod  faces  juxta  triumphantcm  dcfcrrcnt ,  fic- 
ut  vcteri  cxemplo  probatum  eft ,  funalcs  cquos  dici  & 
a?ftimari. 


Caput    XXI. 

Out  fucrit  apud  zctcres  ccenandi  ufu* ,  quave  borj  prandii 


A 


Cr  coena,  cjuotque  Jlngulis  Utlis  ctxmtabant , 
CT  cfuid  apud  exteros. 

Ntiquis '  torum  ex  paluftri  ulva ,  *  &  ex  ftramcnto,  Ti'"" 
vel  ex  ccfpitc  fuiffc,  +  &  Iongo  tempore  ex  pulte^"" 

non  rrirni 

"T^ec  fudor  in  flipula  placidam  cepiffe'tC>t''' 


MERCERUS. 

Qike  in  hoccapitc  noftra  cgcnt  ani- 
madvcifione.difcutiuntur  in  convivio 
noftro  Romano. 

COLERUS. 
*  Et  quid apud extcros.]T>e  lioc  ritu 
pcculiariter  fcripfit  Ciacconius,  Sc  ju- 
ftus  Lipfius  &  Fulvius  Urfinus. 
TIRAQUELLUS. 
I   .Aiitiquis  torum  ex  paluflriuha.] 
Kafo  libro  Faitorum  primo ,  inopiam 
&  frugalitatem  prifcorum  Romano- 
rum  graphice  defcribens,  ait, 
Dum  cafi  Martigenam  capiebat  par-ja 
Xluirmum, 
Et  dabat  exigmm  fluminis  uha  to- 
rum. 

Et  paulo  poft, 

Tem.  II. 


quietem, 
Etfaenum  capiti  fuppofuiffe  ,fuit. 
1  Et  exflramento.]  Juvenalis fat.6. 
in  prin. 
Syheflrem  montana  torum  cum  flerne- 

ret  uxor 
Frondibut,  &  culmo ,  -jicinarumnue  fe- 

rarum 
rPelt:bw.  _^ 
Plinius  lib.  1 8.  cap  } .  Quiesfomnufqut 
inflramentis  erat.  vide  in  praxcd. 

J  ffel  ex  cefpite.  ]  Seneca  in  Herculc 
OetaioacLz. 
Cefpes  Tyrio  melior  oflro 
Solet  impavidos  ducert  fomnos. 
Virgilius  libro  8.  Aneidos  defcribens 
Euandri  in  Aneam  benevolentiam, 
s  <pi 


274  A  L  E  X.   A  ?,    A  L  E  X  A  N  D  R  O 

non  panc  Romanos  victitaiTc ,  perfpicuum  excmplis  & 
probatum  eftrpoftea  cum  annis  intcrcedentibus  exillo 
Menft.  agrcfti  ciiltu  dcfitum  dfct, f  menfasin  quibus  epularentur, 
cx  acere  aut  fraxino 6  quadratas, 7  dcindc  orbicuiatas  tecif- 
fcj  iii  quibus  prandcrcnt  &  ccenarent,  fatis  conftat.  Quem 
morcm  a  Laconibus  Romanos  fumpfilfc  crcdidcrim  ,  cjui- 
bus  tlulltE  fuerc  menfe  nifi  ex  roborc.  Romanis  enim  an- 
tca  Iccti  crant 8  Archiaci  &Bceotici,  humilcs  &  breves. 

Laben- 


qui  eum   cpulis  folcmnibus  accepit, 
i>icenimait, 

HacubidiHa,  dapes  jubet  &  fublata 
repom 

Pocula  ,  gramineoque  'jiros  locat  ipfe  fe- 
dili, 

Pracipuumquc  toro  CJ*  villcfi  pelle  leo- 
nis 

*Accipit  cs£neam.  •—. 

4  Et  tongo  tempore  ex pulte.~\  Plinius 
lib.  i  8.C.X.  ^idtc  nonpane  -jixiffe  Imgo 
tempore  Romanoi  manfefium  :  qv.oniam 
indc  Cj7"  [ndmentaria  bodieque  dicuntur. 
Et  Ennius ,antiquijlimus  vates,obfidicnis 
fimem  exprimens,offam  eripuiffe  ploran- 
tibus  libens  patres  commemorat .  Lt  bodie 
faira  prifca  atque  natalium  puhe  fritma 
conficiuntur  :  videturqv.e  tamptds  iznota 
Graciafuiffe  ,  quam  Itali.t  polenta.  Va- 
lcrius  Maximus  lib.2.  cap.  i.  de  moclo 
comedendiantiquorum,£>".r»A,iiiquit, 
adeo  continentne  attenti ,  ut  fiequcntior 
apud  eos pultis  ufus,  quam panis  <jfet. 

f  Menfiis  ,  in  quibus  epul.ii  entnr ,  ex 
ace>e.~\  Ex  Pliniolib.33.cap.  n.  lAntc 
fe  aulempaulo  lignea  roiundafiida  ,  uec 
rnulto  tndiora  q::am  menfa4fU4ffe.Se  qui- 
dt  m  puero  ,  aiiam  ata  &  compacta  ,  aut 
acere  operta,attt  citro  cepiffi.  Et  de  accre 
quoque  probat  illud  Virgilianuin  1.  8. 
iincidos, 

__  Solioque  itrjitat  acerno. 
IlludqueMartialismenfacacernceapo- 
phoretum  90.  lib.  14. 

Tionfam  oifipa  quidem ,  r.ecfylvx  filia 
Maura, 
Sed  norunt  lautas  &r  mea  lignada- 
fes. 


6  jQuadrdtas.  ]  Plinius  d.  libro  3  3 . 
cap.i 1. 

7  Dcinde orbiculat as.~\Athcnxus li- 
bro  r  1 .  cap.  1 3 .  reddit  rationcm  quarc 
pritci  circularcs  mcnfas  parabant. 
Quodinoibem  tk  circuitum  factum 
eft ,  orbiculatum  dicitur.  Unde  poina 
orbiculata  a  Varrone  lib.r.de  Rc  ruft. 
cap.59.  quaeiotunda  funt,  riguramque 
habent  orbis  in  rotundum  circumacli. 
Videinfraex  Servio.  EtSuet.  inNe- 
rone  :Pr.xapua  ccenationum  rotunda,qud! 
perpetuo  diebits  ac  nochbus ,  vice  mundi 
circumageretur. 

8  Arcbiaci. }  Horatius  Epiftolarum 
lib.  i.epift.  5.  inprin. 

Sipoies  ^Arcbiacis  convha  recumbere 
tectis. 
^/trcbaicis  nonnulli  doctiflimi  viri  le- 
gunt.  Sunt  autem  Graxo  nominc  Ar- 
chaici  ledi  Latino  antiqui :  id  eft,  an- 
tiquo  modo  &  more  fabricati.  Utitur 
hoc  nomine  Dionyf.  Halicarnaffirus 
1.  2.  Quomodo  autcm  menfx  Archai- 
ca: ,  eodem  modo ,  &  lefti  Archaici 
funt  appellati  :  funtque  intelligendi 
letri  imperite  &  parum  elegantcr  fa- 
€&.* 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Sic  fentit  quoque  Petrus  Nannius 
Mifcell.l.4.  EtLuifinus  rarerg.l.i6r. 
Turncbus  vero  .Arcbiacos  lectos  legit, 
tx  aibitratur  efle  humiles,  parvos,  in- 
elcgantes,  non  fumptuofos,ab  Archia 
artffice  fic  vocatos :  ut  Seneca  vocat 
Sotbericos,  de  artificis  nomine ,  rudes, 
impolitos,  inelegantes,  Adverf  lib.  1. 
cap.  18. 

I  Laben- 


GenialesDies.  Lib.  V.  275 

7  Labcntibus  deinde  moribus ,  tanta?  luxurice  facta;  funt, 
ut  serati  primum  iecci,  abaci,  triclinia ,  &  monopodia ,  quar 
Cn.Manlius  Aha  dcvida  primum  vexitin  triumpho,dcin- 
de  *  citrca?  menfa?,  5  quae  elephantinis  pedibus  fuftineban- 
tur ,  4  orbiculata?,  magnd  fumptu  hcrent ,  cjuarum  pre- 
tium  auro  appcndebant, 6  aut  ex  cbore 7  vel  teitudine,  fe- 

tfis 


T  I  R  A  QJLI  E  L  L  U  S. 

1  Labentibus  dcinde  moribns*)Hxc 
ufquc  ad  ea  verba  ,  Dtindt  <  a.  ex  mtn- 
/«t.funtLivii^.Dccad.lib.o.  nonadeo 

procul  a  prin.  Et  fuper  eo  quod  dicrtun 
eft  de  A(ia,Plin.lib. ; ;  .cap  1  r.  6c  fcri- 
bit,  ^Afta  primunt  dcviiLt  luxuriam  mi- 
fit  in  Itaiiam ,  fye. 

2  Qitre.t  menft.  ]  Fft  hujufmodi 
menfccitre.T  apophorctum  Martialis 
lib.  14.  cap.89. 

^dccipe  feliccs,.Athiantic.tmunera,fyl- 

lltU, 

^Aurea  /;  m  t  dederit  dona,  minora  d.i 
bit. 
Athlantica  autem  appellat ,  quodin 
Athlantc  monte  Mautitanix  fylva  eft, 
qua:  citrum  arborem  &  cdiuin  pro 
ducit ,  unde  menfarum  i  nfania  :  quas 
foeminx  viris  contra  margaritas  rege- 
runt ,  ut  lcribit  1'linius  lib.  r  \.  cap.  i^. 
inprincip.  ubi  8c tu  videbis immcnla 
menfarum  pretia.  Et  dc  his  nienlis 
citreis  eft  lllud  Lu:ani  Hb.9. 
Sed  citri  contenta  comis  viveidt ,  & 

umbris 
In  nemus  ignotum  noslra;  venere  fecit- 

rci, 
Extremnque  epuLu  menftfque  pcti.i- 

musorbe. 
Snnt  tamen  qui  ibi  legunt  etdri ,  nam 
&  ex  ea  arbore  menfas  fiiiflc  fa<ftas 
fatis  conftat  ex  Plinio  lib.  1  5.  c.  15.  * 
COLERUS. 
*  Scdtamen  videtur  ibi  retinen- 
dum eitri pro  cdri.  Eft  &  alia  citrus 
cjuam  Medicam  vocant ,  Pomifera  ,  a 
cujus  pomis  veftibus  infertis  ,  ad  odo- 
rem  concipicndum,  Pifiij  eit  ofa  dici- 
tur  Na:vio ,  ut  vult  Macrobius.   Feftus 
tamcn  citrofam  v  ftem  di&am  vult, 
cjuod  lit  undatim  ciLfpa. 


TIRAQUELLUS. 

3  Qu.c  c.cph.tntinis  pcdibus  fufline- 
b.mtur.  J  Vide  infra  proximc, 

4  O7bicul.1t*.]  Scrvius  in  eum  lo- 
cum  Virgiin  lib.}.  Aneidos, 

■imbrf.ts  juliiir.it  m  al  ■  s  abfemirc  rr.cn fxt. 
'*,  i  nquit ,  undtque  efts :  id  eflt 
rotund.t'.   Xlai  rtt  cnim  h.ts  h.tbebanty 
in  hon-  re   drum  Panice.ts. 

5  Quirum  pietiirm  attro  appendt- 
b.mt.\  Adquod  nonnihil  illud  Mar- 
tialisnupcrcitatum. 

6  Anttxtbort.}  Celfus  Jurifconf. 
in  1.  Labco.ffde  fuppel.Ieg.  Xam,  in- 
quit,  /;,  tili  ,  aut  li^ea  ,  aut  -jitrea  ,  aut 
.1  /  ea  denujuc  fnpcliccLii  utebantitr:  nunc 
ex  eborc,atquc  tcjiudine  &  argtntot  \am 
ex  auro  etiam  .ttque  gemmis  fupelleclui 
utimtur.    Ju  vcnalis  fatyra  1 1 . 

<At  nunc  divitibus  cotnandi  nuUa  voIh- 

ptas, 
tS.il  rhombus,  nil  damafapit,  putere  vi- 

dcntur 
Vnguenta,  atquerofe,  latos  nifi fuflinet 

orbes  * 

Grande  ebur,  &  magno  fublimis pardus 

hi.rtu. 
"Dcntibus  ex  illis ,  quos  mittit  porttt 

Sycnes, 
Et  XJanri  ccleres  ,  &  Mattro  obfcurior 

lndus, 
F.t  quos dcpofuit  Nabathxo  bellua fa'.tu, 
Jam  nimios  capitique gravcs. 

7  Feltesludine,  fettif.}  HiCC  ufque 
ad  ea  verba, ln  caenaculis  emm,Cant  Pli- 
nii  lib.Q.cap.  1 1.  Teftudinum  putami- 
na ,  inquientis,fecareinlaminas  ,le- 
ftofquc  &  repofitoria  his  veftire,Car- 
bilius  Pollioinftituit ,  prodigi  &  fa- 
gacis  ad  iuxuriie  inftrumcnta  ingenii. 
Sed&le&os  olim  ex  teftudinefa&os 
fuifle,  teftis  eftPhilo  Judxus  inlib. 

S  z  dc 


Tres 
lecli  in 
cocna- 

cnlis 


2j6  A  L  E  X.   A  B    A  L  E  X  A  N  D  R  O 

ctis  putaminibus  in  laminas ,  quod  Caibilius  Pollio infti- 
tuit  primus:  adco  ut  non  modo  menfas,fed  lcclos  &  repo- 
fitoria  tcftudinum  putaminc  vcitircnt.1  In  ccenaculis  cnim 
domorum  *  aut  tricliniis  itratis  tribus  lec"tis, ?  prifciilli  fe- 
dcntcs  ccenitabant,  in  quibus  tres  fuiifc  menfas  4  Varro 
&  tri-  figniricat,  cx  quibus  una  vinariaorbiculata ,  cylibantum  di- 
<fr a ,  a  poculis  cjiias  ivSKviLajc,  Gra;ci  vocant:  altcra  lapidea, 
oblonga  columella  fufEilta,  cui  cartibulum:  tertia,  quadra- 

ta,cjuar 

i-erfii  caenacula  dicla.   'Pcflcaquam  ubi 

caenabant ,  phirafaccre  caeperunt  ,  ut  in 

cafl,  is  ab  liyeme  hybc,  na.  Hybcrnum  do- 

rmis  'jocarunt :  contra  .tjihum.   Coena- 

culn  dicuntur.ad  qua:  fcalis  afcenditur, 

ur  fcribit  Felttis  Pompejus  I.3 .  Sed  & 

de  coenaculo  diximus  fupra  lib.3-c.14. 

2   ~4:tt  tricliniis  firatis  tribus  le8is.~\ 

Scrvius  lib.  i.Aneidos  in  cum  locum, 

___  ^4ulxisy.mfc  rcginafuperbis 

^Aurca  compcfuit  fiponda.  ___ 

Scribit  antiqu^»  ltratis  tribus  lectis 

epulari  folitos,  errareque  eos ,  qui  tri- 

clinium  dicunt  ipfam  bafilicam ,  aut 

ccenationem.  Undc  Cicero  in  Ora- 

tione  pro  Murena ,  ^itqueille  rogatus, 

ut  tridinium  Jiemeret  ,  flrav.it  pelliculit 

haedinis  Uclulos  jiunicanos.  *   Et  Hora t. 

Scrm.lib.l.fat.4. 

Sxpe  tribus  ttciisiiideas  eoenare  qux- 

ternos. 

Ubi  Acron  interpres,  id  efl  ,  dv.odecim 

i>:  triclinio  :  nam  &  inde  triclinium  di- 

cium  cfl,a  tribus teciis.  Juvenalis  fat. 5. 

—  Ergo  duopcfl, 

Si  iibuit ,  menfes  negleclum  adhibere 

clientcm, 
Tertia  ne  ■vacuo  cejfaret  culcitra  lecio, 
Vuafimus  ait.  — — 
Exquibus  Tuvenalis  verbis  apertifli- 
mum  eft  ,  triclinium  difcubitorium 
tribus  fuifie  inliructuinleclis,  atquc 
inde  nomen  accepifle. 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  De  hoedi  nis  pellibus  Seneca  1. 1 6. 
Epift.96.  inf. 

T  I  R  A  Qll  E  L  L  U  S. 

3  Prifii  illifedentes.  ]  Vide  infira. 

4  V*rro.\  Lib.4.  delinguaLat. 
1  Terfit 


de  vita  contcmplativa  his  vcrbis ,  Tri- 
clinia  leHos  habent  ebumcos  ,  aut  ttjiu- 
dineos,  aut  p,  etiojioi  is  materia:,  gemma- 
tos  plercfquc  ,j.,.w,s  auro  intexta  pu;  pu- 
ra,  vet  aliisflo>  idis  colortbui  variis  oculos 
allicientibus.  Et  Lucianus  in  Alino  au- 
reo ,  xa/v;i  Ui>  (Avykk*  &tt>  ^Keivnt  Tv- 
tfir.i-,;  'nwnnifitit»,  id  cft,  lcHus  erat  ;na- 
gnus  ex  Indic.xtcjiudinc  factus.  Et  C\  CO 
Apulcjus  lib.  it  .cjufdcm  tituli,/>.7;<' , 
inquit,  Indica  tejiudh.e  perhtcidus,  plu- 
mca  conyerte  tumidus ,  i'efle  ferica  flori- 
dus.  Juvenalislat.  r 1. 
!2\emoinler  curas  cr  firiaduxit  ha- 

bcndirm, 
jQualis  in  Oceani  fiuftu  tcsiitdo  nata- 
ret, 
1  Clarum  Tro)ugenis  faHura  e>  nobile 

fukrum. 
Undc  cft  illa  indignatio  Senecx  in  li- 
bro  7.  de  beneficiiscap.  9.  Vldea  ela- 
horatam  fcrupulcfii  diflinciione  tefludi- 
ncm  ,  &  foedi/ii.-Korum  pigerrimorumque 
animalium  teflas  ,  ingentibus prctiis  em- 
ptas  ,  in  qu.bufipfit  illa  ,  qu.cplacct  -j.t- 
rietas  ,ful>l\tis  medicatis ,  infimititudi- 
■Atm  'jcricdoraiit, .  rlinius  iib.  r6.C4  J . 
Portentofa ingenia appcllat ,  qur  ma- 
teriam  in  mari  qualiverc  ad  ledos, 
teftudinemque  in  hocfccuerc.  Idcm 
quoquePlinius  lib.33.  cap.  \  r.  auito- 
ritate  Feneitell.t.dicitTiberii  Ca:faris 
principatuteftudineis  rcpofitoriis  ar- 
gcntumaddica-ptum-  Vide  prxterea 
in  prarced. 

-  I  Inccen.tculis.^VctUol.^.Viicuba- 
ltAnt,cubicu!um:ubica:nabant,ccrnacntum 
-jocitabar.l  .Pcjicaqu.tm  infuperiore  parte 
(«nitat  e  caperuntpfujjerioris  domus  uni 


G  ENI  ALES  D  IES.    LlB.  V.  IJJ 

ta,  cpx  vafa  dctinebat,  cui  urnarium  dixere  nomen. '  Per-  Perft. 
fe  vero,  cum  anteain  vimineis  toris  difcumbcrent,  poftca 
lcctos  auro  fulgentcs  &  gcmmis  magnirice  conftruxcrc, 
in  quibus  vafa  non minoris  cenlus  acUequarunt,  quos  tanto 
ccnfu  excultos  ,  ac  rcgium  apparatum  in  caftris,  Paufanias  ;wv- 
cum  deviclo  Mardonio  ad  Plateas  vidilTctillonce;lccto,  m\f* 
modica  mcnfa  Lacomcam  ccenam  reciilc  dicitur.  Cjraeci Grad. 
in  fympofjo  Grsecienfi  frequcntcr  ccenitarunt.  :  Apud 
Romanos  vcro  Heliogabalus  argcntcas  primus  mcnfas  ha-  Roma- 
buiffe  dicitur:  3  quibus  in  folcmni  cpulo  dua?  tantum  mcn-  *• 
fa?  adhibcbantur,  una  carnium,  altcrapomorum.  +  Nam- „,..;<•„- 
que  veteribus  cibus  mundus  crat,  &  fimplcx,ncque  opcro- 'f**- 
fis  condituris  ,  aut  appctcntia  cxquilitus,  fed  fine  apparatu 
&  fine  impcnfa.   5  Prandium  enim  &  ccenain  propatulo  pm»- 
ficbat ,  quia  palam  cccnitare  dedccus  non  erat:  fccreto  ve-  d'"m  _ 
ro  cccnitaffe,  probro  &  ignomina:  fiiit.  6  Id  quod  La-„.i;» 

ccda:-  tnt*~ 

tulo. 


i  Pcrf.c  wri.]  II.vc  ufque  ad  vcrfic. 
Crxci  injympofio.  funt  Herodoti  lib.  9. 
Tlutar.  in  Apophtheg.  Paufania: ,  & 
Clcombroti. 

1  .Apud  Romanos  <pera  Hclio^abalu*.] 
Lampridius  in  vita  illius.  Primttt  dein- 
dc  ivcnfts  07"  c.tpfts  arglHttM  babuit. 

5  jQuibut.]  Servius  in  lib.  1.  &nei- 
dos  ibi, 
Po^tquam  cxemptafamcs  eptdi-f.mcnft- 
/juc  remotx. 
llbi  WOX\  c.xrnium  dicit ,  fed  epuhtrttm, 
quod  non  longe  diftat :  nifi  quod  alte- 
rumalterogeneralius  eft.Verum  idem 
ServiusinlibroS.  cjufdem  opcris  in 
cum  locum, 
Inf.tur.tnt  epuias  CS"mcnft  grata  fi- 
ctmdx 

Dona  fcrunt.  

Idcm  dicit  quod  hic  Alexandcr. 

4  l^amque  vctcribut.]  Hoc  in  fc- 
cjucntibus  videbitur. 

5  Pr.xndiun:  cnim  <jr  cccna  inpropa- 

tidofubat.]  Valerius  Maximus  l.i.  c.  r. 

Fuit,  inquit,  cti.tm  illajitnplicitas  anti- 


T^ant  maximss  'jhisprandcre  &•  ccenare 
inpropatulo  ,  irrccimdix  non  crat  ,  nec 
fweull.tsepid.xs  babebant  ,  tjtuu  pupnli 
oculis  fubyiccrc  erubefccrcnt.  Et  Ifidorus 
lib.  Etymologiarum  lo.cap.i.Macro- 
bius  verolib.j.Saturn.  c.  1-.  inprinc. 
lcribit,Iegibiis  Rom.prxcepmm  niiflc, 
utpatemibus  januis  pranGtaretur  C-c 
cocnitaretur.  Sic  ut  oculi-s  civium  tcsti- 
bmfit&it, luxici.t  modus Jiiret.  Hinc eft 

quod  Tuvenalis  fat.  r.conqueritui  fijo- 

rum  temporum  mores  ,  qui  a  prifca 
illa  vivcndi  norma  dcclinaftent,quod- 
qucfur  artatis  homines  majorumin- 
ftituta  mutaftent,  propterluxuriam, 
nec  jam  in  propatulo  ,  fcd  intrapriva- 
tasides  multijuga,  luxuriofaque ,  & 
laute  parata  coena,  ccenarenr, 
—  jQuis  fercuia  fcptem 
Secrtto  canavit  a^us.  ___ 
6  Id cjuod Lacedxmoniis.]  Plutarch. 
i  n  probl.cap. ;  z .  8c  ante  illum  Strabo, 
lib.  15.  ubi  idcmdicitde  Indis.  Scd 
5c  Rcgcs  ipli  Laccdxmonii  ,cum  domi 
crant,  in  communeconvivabantur,  ut 


ticjuorum  in  cibo  capiendo  lmmanit.it :.t  j  tradir  idem  Plutarchus  in  Agefilao.  Et 
ftmul  &contincntiit  certifimui  indcx.  I  Agyptii,  6;  Moftynoeci  in  propatulo 


relcc- 


i-jS  Alex.  ab  Alexandro 

cedamioniis  Lycurgi  lcge  cavebatur:  quod  ideo  conftitu- 

tum  ferunt,  ne  quis  fplendidius  altcro  vefccrctur.  Hycme- 

que  ad  focum ,  a:itivo  anni  tempore  in  aprico  ccenitabant. 

Com*   l  OvLun  vcro  &  mcl ,  initium  cocna:  fecere.  :  In  fecundis 

menfis  poma '  &  mel ,  licut  ad  principiaconvivii,  '  multi- 

secun-  fonrics  nuces  dnri  aifuevere. 5  Apud  majorcs  autem  femen 

fa    "  candidi  papavcris  cum  melle  *&  lacluca  plerunque  menfas 

fecun- 


vefcebantur.  Priorum,  fcilicet,  Agy- 
ptioruin  tdlis  eft  Herodotus,  cum  ait, 
Dumi  -jcntrem  expnerant ,  extetins  in 
vtit  comedunt :  reddentes ratijmem,£>Ut£ 

fiunt  turpia ,  fid  neaffuia ,  ca  in  occulto 
ficri  dcbere  :  p.tLtm  -jero  qua  >'.o,i  funt 
turpia.  Pofteriorum  Pomponius  Mela 
lib.  r.cap.2r. 

i  Ojum 'jero. ]Horat. Scrm.l. i.fat.j . 

„_.  Si  collibuiffct ,  ab  o-jo 

Vfque  ad  ynala  citarct ,  lo  Bacciie  ,  mo- 
dofitmmtt 

Voce ,  niodohacrejln.xns ,  quxcbordk 
quattuor  ima. 
Ubi  Porphyrion  interpres ,  Quum 
enim  ,  inquit ,  hodieque  initium  ccena, 
cjv.ippc  cum  tnguftu  Jiatim  a  balneis  offe- 
ratur  i  mala  aut  m  apud  -jetcre.t  inter 
cxtera  fecunda  menfit  offercbanlur.  A- 
*hena:us  lib.  2.  Dipnofo.  auftoritare 
Naucratitx,  fcribit  in  conviviis  ova 
apponi  folita.  Idemtraditl.  r^.c  17. 
etiam  infecunda  menfa  ova  apponi, 
his  verbis ,  ifiJhlo  Ji  xaj  cy  t«  J&Jlipa. 

tf&Jlitltl'.  * 

C  O  L  E  R  11  S. 
*  Varro  Endymionibus  :  dificumbi- 
mus  muffati ,  dominui  maturat  o-ja  ac 
canam  committit. EtCicero  ad  Pastum: 
Jntegramftn.em  sd  o-ji>m  adfr,  0. 
T  I  R  A  QJ7  E  L  L  U  S. 
2  Infi  cundtU  tnenfis  poma.  ]  Jam  di- 
ftum  cft  nuper  ex  Horatio  tk  ipfius 
interprete.  Sed  non  omittcndus  Ovi- 
diui  i n  elegia  dc  Nuce, 
rPo/,ia  cadunt  menfts  non  interdicta  fe- 
cundvt. 
Ubietiamintelligitdenucibus.Pollux 
1.  6.  c.  r  r.  fpeciatim  nominat  ea,  qu;c 
fecundae  jnenfae  erant  apud  Graccos. 


2  Etmel.]  Infra  inverbo,  ^Lpud 
majores  autem.  , 

4  Multiformes  nuces.]  Supra  ibi,  in 
fecu,jdis  menfis poma,Sc  ijjfra  \b\,Dein- 
de  ut  uva,ex  Horatio.  Prxterea  videbis 
Athcnccumlib.  14.  c.  \i.  exClearcho 
in  Pandrolb ,  his  verbis, 
Cape  aqnamin  m.tnu  < ,nequaquam  :  bt- 

ne  h.diet,cape  bo/ie. 
tiibil  pc)us  put  r,impone  menfic  nuces  ac 
bcllaria. 
EtMacrobium  lib.5.  Saturn.  ct8. 

5  ^tpudmdmes  autem.]  Plinius  li- 
bro  jrj.cap  8.  non  procul  a  fin.  Papa- 
■jeri-t ,  inquit  ,  fati-ji ,  candidifiemen  tt>- 
fium  in  fiecunda  menfia  cummelle apud 
antiquos  dabatuv.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Varro  dereruft.l.;  Faunusnenit 
in  altaria  ,  &  mel  ad  principia  convi-jii, 
&  in/ecundam  nitnfam  adminifiratur. 

T  I  R  A  Qji  £  L  L  U  S. 

6  Et laBuca. ] Horat. Serm.l. i. lat.4. 
NamLiclucai  natat  acri 

Pofi  -jt/ium  jioinr.cbo.  — — 
UbiPorphyrioninterpres,Hj»c,inquit, 
apparct  apud  -jeteres  ultimis  menfis  la- 
clucamdarifiolitam,ScM.Htt.\.I^.eT3.ja.. 

Claudere  qu<x.    ccenot   LtBuca  fiolebat 
a-jorum, 

Dic  mihi  cnr  nofiras  incboat  illa  dapes? 
Athenseus  autem  lib.2  .cap.  1  r.  Omni- 
bu.< ,  inquit,  antiquis  in  more pofitunt 
erat ,  ut  nrque  u-jat  ante  coenam  affer- 
rent,  neque  laciucai,  velaliud  hu)ufimodi 
qnidpiam,  -jelut  noslris  temporibus  in-M- 
uit  confiuetudo.  * 

COLERUS. 

*  Vi rgi lius  Moreto  :  Grataque  nobi- 
fium  requies  lailuca  ciborum. 

I  Deinde3 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  279 

fecundas  fccit.  '  Deindc,  ut  uva,  ficus ,  pyruin,  &  alia  po- 
morum  gcnera  darentur  2  bcliaria ,  in  ufu  fiat:  Iberis  au-  ikri- 
tem  ,  ut  in  fympofiis  glandcm  in  fecundis  mcnfis  tribuant, 
magni  putabatur. 5  Grarcis ova  cum  tiudis  &:  lcporinis  car-  Grtti. 
nibus,  ac  mcliitis  placcntis ,  fecunda?  mcnfx  irccjuentius 
data  funt:  cjuibus  erat  iftcmos,  utinfineccena?linguas 
igne  torridas ,  poft  fermoncs  dcguftandas  darent.  4  Vix- 
cipua  tamen  bellaria  traduntur  fuifle   Attica  lauta  at-  4ttk* 
cjue  eximia.  T  Platonis  vcro  bellaria  hicre  ficus,  cicer,faba,  ^r  !" 
myrti  bacca?,  &  cx  fago  glans  prunis  tofta.  °  Fcrtur  Heiio-  pi.uo- 


nis  lcl- 


T  I  R  A  QJI  E  L  L  U  S. 

1  Deindc,tr  u-j.t.  ]Virgiliusloqucns 
dcttva  Rhodialib.2.  Gcorg. 

Kon  c^o  te  mcnfts  cr  -diis  accepta  fc- 

cundis 
Tranfierini  Rliodia.  — — 

Et  Horatius  Scrm.  libroi.  fa  t.  quo- 

que  2. 
—  Tumpenfilis  irj.t  fccitndas, 
l-t  nux  0in.1b.ti  mcnj.ts ,  cnm  duplicc 
ficu. 

Martialislib.  5.  epigr.  120.  ad  Tora- 

nium, 
Xlcnfic  muncra  fi 'jolcs  fccund '.f, 
TiLii  ccitcs  ttbipoirigcntur  u-j.c, 
Et  ntmenpyrf)  qu.c  jcrunt  Sjrorum  : 
Et  qu.ts  tloii.t  Heaptlis  crc.vji;, 
Lcntoc.ijl.tne.c  -j.ipore  tosix. 
I ~i>:ttm  tufacies  bonum  bibcndo. 
*Pcftbrcc  omniajhte,  fi  mo-jcbit 
Bacchus,  quamjllct ,  tfitritiotumy 
Succurrcnt  tibi  nr,biles  olimj.c, 
Ticcni  modo  qitas  tulcre  rami, 
Etfervcns  ciccr,  &  tepens  lupinus. 
Parva  ejl  cocnula,  quis  potcji  ne^.tre  ? 

Exquibtts  intelligis  qux  eo  temporc 

fuerunt  fecundx  mcnfx. 

2  'Bcllaria.]  Ea  fignificant  omnc 
genttsfecundx  menfx.Nam  qux  vip- 
f«w  Gtxci,  vcl  ify.y.liAzLTu.  dixcrunt, 
ea  vctctes  noftri bellaria appellarunr, 
ut  tradit  Gcilius  lib.  1 ;  .cap.  1 i.&  Ma- 
crobiuslib.2.cap.S.&lib.:.cap.  18.  in 
princip.  Scriblitasautem  ,  quxinter 
bcllaria  funt,  eflefeciindx  mcnfx,  do- 
cet  Martialis  lib.  3  .epig.  1 7.  his  verbis, 


gabalus 

Qircuml.tta  diu  mcnfis  fcriblita  fccun- 
tlis 
Urcbat  nimioftva  calore  manits. 
Hcraclidcs  autem  Tarcntinus  apud  A- 
thenxumlib.2.cap.  r< :.  utrum  bellaria 
in  principio  coenx  apponi  dcbeant,  ut 
in  quibufdam  Aftxlocis ,  &  in  Grxcia 
confucvcrunt ,  an  in  finc.  Namliin 
fine,  majore  accidit  nutrimcnto  in 
ventrcm  &  vifccra  prius  ingrefib,  nu- 
ces  ,  bibcndi  gratia  ,  illatas  cibifque 
immixtas,  inflationes  &  nutrimenti 
ipfius  corruptiones  operari  ,  quia  id 
quod  fequitur  natuia  fupcrnatare ,  & 
ad  digercndutn  cftoperofum:  exqtto 
cruditatcs  fiunt  &  vcntris  oppreflio- 
ncs. 

;  Gr.ccis  o-j.i.']  Hxc  ufquc  ad  verfic. 
Quibus cr.tt,  funt  Athenxi  lib  1 4.  Di- 
pnofophift.cap.  1 7.au<ftoritate  Arifto- 
plianis  in  Lcprinifco  ,  Alexidis  in  Po- 
lychlea  &  aliorum.  Dabatnr ,  inquit, 
o-jum  eti.tm  infccunda  menfa,  •jclut  lcpo- 
res,turdique  cumplaceutis  iiifcrcbantitr. 
Sed  quod  ad  placcntas ,  dc  quibus  hic 
Varro  in  fatyra  Mcnippxa  apud  Gcl- 
liumlib.12.  (alias  ij.)cap.ir.&  Ma- 
crobiuslib.2.Saturn.cap.8.dcfecunda 
menfa  eas  removet. 

4  Pnccipua  tamen  bellaria.]  PlatO 
lib.  $.  de  Republ.  vituperat  hujufmodi 
bellaria,  qux  tamen  p!urimis,ut  dicit, 
jucunda  &  delicata  videntur. 

5  l'.:;onis.]  In  lib.  2.  de  Jnfto. 

6  Fcrtitr  HeHegababu.  ]  Lampridius 
in  illius  vita ,  p.t.-.fi.tis  infccmda  mcn- 

S  4  'fifi*?* 


280  Alex.  abAlexandro 

gabalus  pro  luxus  affluentia  parafitos  in  fecundis  menfis 
novo  genere  edulii  faginafle:  nam  cereas  dapes ,  aut  lignea 
edulia  vcleburnea,  fa?pe  fictilia  autmarmorcaexhibuit, 
cum  per  fingulos  mifliis  tantum  biberent,  velut  vefcercn- 
panes  tur,&  manus  abluerent. '  Panem  vero  paniceasque  mcnfas 
&  ta~  non  areenteis  vafculis,  fed  vimineis  caniftris  Pvomaniinfe- 

mcex  O  * 

menfie.  rebant:  Gnrci  vero  pcr  promas.:Quos  ex  multiplici  gene- 
'  re  variarunt : '  nam  &  plebejus  erat,  &  filigineus,  qui  can- 
'  dore  preftabat:&  tritico,prexipueH  Campano,quod  (au&o- 
re  Varronc)  csteris  pra^ftaret, '  ficut  in  Falerno  vinum/in 

Cafinati 


tpeciet. 


fitfiepe  ceream  ccenam,fepc  ligneam,Jkpe 
ebunieam  ,  aliquando  ficiilem  ,nonnun- 
quam  marmoream  etiam  ,  vel  lapideam 
exhibuit :  ita  ut  omrtia  illit  exhibercntur 
-jtder.da  de  dnerfia  materia ,  qua  ipfie 
ccenabat,cum  tantum  biberent  perfingula 
fercula,  (y  manus,  quafi  comedtjfent,  la- 
-jarent. 

I   Panem-jero  paniceafque  menfias.' 
Servius  lib.  r.  Aneidos  eo  loco, 
Dixit ,  &  in  menfia  laticum  liba-jit  ho- 

norcm, 
~Primaque  Libato  fiummo  tenut  attigit 
ore. 
Taniii ,\nqii\t,morem Rom.  qui Paniceas 
fiacratafique  menfiis  habebant ,  in  quibus 
iibabant. 

z  Xluos  ex.]  Scilicet/7<r«f.r ,  &  cjuod 
mox  dicit,  -jariarunt,  fcilicet,  Romani, 
ut  utrunque  ex  fecjuentibus  apparet. 

-  'Ham  &  plebeyis  &•  fiigineui.  ") 
Plebejus  quis  fit  nomen  indicat :  Sili- 
gineus  autem  delicatior  erat.  Seneca 
ad  I.ucilium  epift.  120.  Vtrumhic pa- 
nisfit  plcbejus,anfiligineus,ad  naturam 
nihil  pertinet  Illa  ventrem  non  dele- 
ftari  vnlt,  fcd  impleri.  &  rurfum  124. 
2io»  habe'  banem  meus  piflor  ,  fied  haLet 
•oiUicut,fid  hahet  at;  ienfit,  fed  habet  co- 
ionitt :  Malumpanen.,  inquis.  ExpeRa, 
bonus  fiet ,  etiam  iUum  tenerum  tibi  & 
filiginiumftmes  reddet.ldeo  mn  esl  an:e 
edendw.  ,  quatn  ill  •  imperet.  Licet  fint 
qui  in  urroque  Wo  fumlagineum  le- 
ganr.  Pliniusauteinlib  i8op.8.tra- 
dit  SiHginem  propric  dici  tiitici  deli- 


tias,  &cap.feq  inprinc.  Efiligine,in~ 
quit ,  lautifiimus panis ,  pifirinarumque 
opera  laudatifiima.  Sed  &  iterum  c.  1  o. 
in  princ.  tradit  fimilaginem  ex  tritico 
fieri  laudatilfimam.  Et  ut  intelligas 
an,  Scquid  inter  utranque,  fcilicer, 
filiginem,&  limilaginem  interfit,vide 
ipfum  Plinium  didlis  locis.  Czterum 
panisfimilaginei  meminit  Ecclefiafti- 
cuscap.59.  his  verbis,  Initium  necejja- 
ria  rei  -j.ta  hominum  ,  aqua  ,  ignis  ,  & 
ferrum  .  fial,  lac  ,  &  panis  fimilagineusf 
&  mel,  &  botrut  u-j*,&'  oleum,&  -je- 
Jiimentum.  Sed  &  tu  interim  vide  quid 
dealbopanefcripfimus  ihCommen- 
tariis  Nobilitatiscap.20. 

4  Campano.  ]  Imo  vero  ipfeVarro 
lib.  r.  Rei  rufticz,  cap.  2.  tritico  Ap- 
pulo  primasjttt  farri  Campano  tribuit, 
Sluodfar,  ait,  confcram  Campano  ?  quod 
triticam  ^Appnlo  i  quod ziniim  Falerno  f 
quudoleum  ren/tfro  ?  Sc  Plin.  1.  18.  C.7. 
triticum  Italicum  czteris  przfert. 

5;  Stcut  in  Falerno vinum. ] Varro  ubi 
fupra,  de  quo  5c  nos  diximus  in  di<ftis 
Commentariis  Kobilitatis,  cap.  jr. 
num.4^4.  incip.  inlibeUo. 

6  In  Cafinati oleum.]  Varro,  ubi  fu- 
pra,  non  Cafinati, fed  f^enafro,  five  Ve- 
nafiano principatum  tribuit ,  ut etiara 
Strabolibro  <.  nonfemel ,  &Plinius 
lib.  1 5.cap.2.Unde  &  Horatius  Carm, 
lib.2.  Ode6. 
___  Vbi  no;?  Hymeto 
MeSa  dccedunt  ,'-iiriiliquecertitt 
'Bacca  Vcnafio.  ___ 

Et 


GenialesDies.  Lib.  V.  281 
Cafinati  olcum  ,  '  in  Tufculano  ficum ,  :  in  Tarcnti- 
no  mcl  prxferebatur  cxteris.  ?  Erat  &  fccundarius  pa- 
nis,  &  4  oftrearius , '  arrolaganus , c  fpeufticius, 7  fubcine- 
ricius,  & 8  artopticius :  inter  cjua?  ptifanam  vclut  falubcrri- 

mam 


Etlib.Serm.2.fat.4. 

Infuper  addes 

*Preffa  Venafiana  quod  b.tcca  remifit 

etivd. 
Idem  Sat.8.  hujuslib. 

His  rnifitm  jus  eji  olee,  quodprima  Ve- 
nafi  1 

<prejiit  celltt.  , 

Juvcnalis  fat.5. 

Ipfc  Venafianopifcem  perfudit. 
Subaudi  oleo.  Prxftitiflccxterisolcurn 
Vcnafranum    declarat  hoc  Martialis 
diftichon  lib.  13.  Xenio^S. 

Hoctibi  Campani  fudavit  b.icca  Vcna- 

XJnnttentum  q  uoties  fumis  ,  &■  iftud 
olct. 
Verum  Calinum  &  Venafrum  eadcm 
aut  proxima  vidcri  poflent  cx  Catone 
Rci  rufticx  cap.  1 J  6.  dmn  fcribit  quo 
pacto  pollinctionem  in  agro  Cafinate 
&  Venafri  fic  dari  oportcat.Sed  eadcm 
non  eflc  conftat  ex  eodem  ,  qui  ea  fc- 
paratcap.  prxccdenti  ,  &Plin.  lib.  5. 
cap.5. 

1  In  Tufiulano  ficum.~\  Laudantur 
&  ficus  Atticx ,  &  Laconicx  ,  &  aliae 
apud  Athenxnm  multorum  auttorita- 
telib.j.cap.  quoque  :. 

2  InT.xrentinomel.'  Quod  &  affir- 
mat  Horat.  loco  illo  Carm.  libro  2. 
Ode6. 

J  Erat  &  fccund.iiiusp.tnis.~\  Plin. 
lib.  1 8.  cap.  9.  ubi  hunc  cibarium  ap- 
pellat  his  vcrbis,Er  Cibarii,  quod  fccun- 
d.iitum  oocitnt,  fextai io<  qu  ituor. SllCtO- 
niusin  Augufto,  cap.  -6.  Sccund.trium 
fiinem,  &  pi/ciculoi  minutoi ,  C'v  c.tfcum 


fcqi'i  fupervacuum  rjidetur  :  ali.ts  ab  oh- 
foniis  appell.tti  ,  ut  Ojlrcaiii :  ali.ts  a  de- 
liai(,ut .  irlolaytni :  aiisis  afeftinatione, 
ut  Speuflicii :  necnon  a  coqucndi  ratione, 
Ht  Furnacei,  <oel  ^Artopticii,  aut  in  cliba- 
nis  coHi. 

5  ^4rtolaganus.~\  Pliniusd.lib.&c. 
Hos  tamcn  pro  minus  delicatis  acci- 
perc  vidcturCicerolib.^.Epiftolarum 
familiar.  epiftol.i-.  ejuslib.  omnium 
vero  r72.  ad  Papyrium  Pxtum ,  Dt- 
difcendx  tibifunt  jportcllx  &  artolagani 
tui.  Artolaganusautemgenus  cibiab 
a.pr®',  id  cl\,  panis,  &  Xa^vsv,  cjuod 
Grxcedicitur ,  ut  exponit  Hefychius 
auftor  Grxcus  ,  genus  placentx  ex 
fimila  in  oleo  coftx  in  patclla :  cft 
ctiam  ,  codem  au&ore ,  genus  panis 
oleoafperfi.   Et  Athenxuslib.j.c. \6. 

(1  Spfufiicius.}  Pliniusd n.c  1. 18. 
a  fcftinatione  dici  icribit  :  cm&Utt 
cnim  Grxce, fc/iino  fignificat. 

7  Subcinericius.  ]  A  ratione  coquen- 
di  quidam  pancs  nuncupati  funt ,  ut 
fumacei  &  fubcinericii,  qui  fub  cinerc 
coqunntur.  Grxce  ifKfi/fiae  «ot@-. 
At  non  memini  me  legifleapud  Lati- 
nos  de  fttbeinerici*  pane  ,  prxterquam 
in  facris  Bibliis ,  ut  Gcnefis  cap.  18. 
Judicumcap.7.&  }.Regum  17.&  19. 
Ofexcap.7.  &fortealibi.  Subcincicii 
panis  mentionem  facit  apud  Athc- 
luum  lib.j.c.r^.  Nicoftratusin  A.di- 
tuo  ,  &  ingcniofusobfonator  Archc- 
ftratus. 

8  ylrtopticius.'  Plinius lib.  18.  c.9. 
&  rr.  Diciturautem  Artoptefius,ab 
artoptefia   inftrumento    panibus  co- 


bubuhmimanu  prejfkm  ,  &  ficos  •viriaes   quendis  accommodato  :  cujusmemi 
bifer.umaximeappetcbat.   Ilidorusl.t.  |  nitPlautus  in  Aulularia  aft.  2.fcen. 
Etymologiaruincap. 2.Horatius  epift. 
lib.2-epift.  r. 
_  Vrvil  filiquis  &  pane  fecundo. 
4  Et  oftre.;rius.~\  Plinius  1. 18-  C.  II 
tanis  ,  inquit ,  ipfius  'jariagenerapro 


nitPlautus  in  Aulularia  aft. 
quoque  2. 
E«o  binc  artoptam  exproxumo  utendum 

peto 
.4  Congrione.  — 

Talis autem  panis erat  toftus  &inde 
S  5  nomen. 


i8z  Alex.  abAlexandro 

mam T  magnopere  commcndarunt,  qua?  a  Graxis  fumpta 

origine,  ad  Romanos  fluxit.  2  Poft  quam  Alicam  Roma- 

ni  invenerc,  cujus  Gra?ci  inexpertes  funt.  Grarcis  quoque 

multiplicia  panum  gencra  comperimus.  'Nam&zymi- 

tas ,  hoc  eft  fermcntatos,  &  obelias,  &  cribanitas  &  can- 

phicen-  clirydias  &  apyritas,pytirias&  pyrinos  pancslegimus. 4  Pla- 

tMum  centarum  quoque  gcneravaria,  tarentinas,  craflianas,  fi- 

»enera.  ^^  ^  cluftras ,  plicias,  guttatas,  montianas,  muftaccas  & 

fpiras,qua?  fiunt  ex  cafeo.  JProditumque  memoria?  cft,an- 

CocniC  tiquiflimos Romanorum,ccena:  tantum  panem  adhibuiifc, 

veterS  prandio  vero carnibus vefci,  6nonelixis,fedaflis&  veru 

»oZZ  decocr.is,autfrictis:  7quibus  Parthi  abftincbant,8&  nifi  ve- 

natu  quaditis ,  nulli  vefci  permifllim.  9  Et  cum  pauciflimi 

con- 


nomen.  Nam  Graice  Ji*r<i«'<> ,  eft  ajfo, 

fiVet^rreo,  K)  apT@-  ,  panis  :  llllde  &C 
artopta  inftrumentum  ad  panem  to- 
ftum  faciendum.  Hxc  Beroaldus  in 
Suet.  Auguftum  cap.  76.  Eft  &  alius 
panis  1)epslicius  (ut  id  addas)  apud 
Catonem  Rei  rufticx,  c.74.  Sed  non- 
nulli  ibi  legunt  Depfitium. 

1  M.ignoperecommeiidariwt.]  Plin. 
lib.18.cap. 7.  2clib.22.cap.z5.  5c  Ga- 
len.  lib.r.  de  Facultatealiment. 

2  Poft  cjuam,  ^ilicam  Rom.  invenerc.  ] 
Plinius  lib.  18.  cap.  n.  Galenusubi 
fupra.  Athenxusl.  1.  Dipnof  inuni- 
verfum  tribuit  Italis.  De  ea  autem  cft 
apud  Martialem  lib.  13.  Xenium  6. 
Nos  alicam,mulfum  potcrit  tibi  mittcrc 
diveSj 
Si  tibi  noluerit  milterc  dhcs,  cme. 
Forro  quo  pacto  ex  hordeo  aut  zca, 
alica  confici  poffit,docet  Palladius  I.7, 
qui  Junius  infcribitur,  c.  12.  &  Con- 
ftantCxfar  lib.de  Agricultura  3. c.7. 

2  tiam  &  \ymitas.  J De  his  feptem, 
prxter  quam  Apyritis  fcribit  Julius 
Polluxlib.6.  cap.ir.  dicunturque iQi- 
y  i-jli,  tanquam  dicas  veruales,  quod  fci- 
licet  verubus  funtaflati.vel  conftipati: 
vel  quia  venderentur  obolo,x&«£*v/3), 
clibanarii,  de  quibusPliniusd.  lib.  18. 
cap.  1 1.  xxfftvf*;,  ut  legit  Pollux  ubi 


fupra ,  five  etiam  K^f^fiSinj ,  qui  ali- 
quibus  ap/yrit<£,  ex  eo  genere  tritici,de 
quo  Theophraftus  lib.  S.  hiftoria:  Plan  - 
tarum,  cap.4.  iruTu^iai],  fmfuracei,  cx- 
teris  (ut  fcribit  Polltix)  viliores ,  vmpi- 
vji,'riticei.Zymit\s  adverfi  funt  azymi. 
Sed  alia  muha  genera  panis  vidcbis 
apud  eundem  Pollucemind.lib.  Ifi- 
dorum  Etym0l0giar.lib.2cc.  2.  B-ho- 
digin.lib.9cap.  16. 

4  rP!.tcentarum quoque genera.~\\{c\z 
de  his  Cilium  Rhodiginum  ubi  fu- 
pra,&  de  aliis  Pollucem  in  d.lib.c.  1 1. 
&  Athenxumlib.14.cap.  19. 

5  Proditumque  ejl  mernorix.  ]  Valer. 
lib.2.cap.  19. 

6  Non elixir,fed aflis.~\Hic omnino 
vide  in  noftris  Commentariis  Nobili- 
tatis,  cap.  3  1 .  ubi  aperte  multifque  te- 
ftimoniis  docui  veteres  illos ,  8c  Grac- 
cos,  &  Romanos  his  uti  folitos. 

7  Ojiibus  Partht  abfiinebant.~\  Vel- 
uti  in  fequentibus  patebit. 

8  E>nifi-jenatuquxfitis.~\  Juftinus 
lfcb.41.  Parthorum  mores  8c  victum 
dcfcribens ,  tradit  Parthos  camc  non 
nifi  vcnatibus  quxfita  vefci. 

c)  Et  cumpaucifiimi  convivai  erant.~\ 
Gellius  autftoritate  M.  Varronis  ex  fa- 
tyris Menippxis  ,  lib.  12.  cap.  ir.  fic 
lctibit ,  Dicit  aulem  convharum  nume- 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  283 

conviva?  erant,non  minorcs  tribus :  cum  plurimi,non  ultra  CwjU 
novem  ineadem  menfa  eifdemquele&is  coenitabant:Itam-^'^ 
etfi  vetusferatur  ada^ium^Septcm  convivium,novem  con->«/. 
vicium  facere ,  cjuod  fcilicet  obftrepentc  multitudinetu-^" 
multuantur  potius  cjuam  in  fobrio  convictu  fmt.  ;  Graxis  a.xd. 
cjuatuor  aut  quinque  convictorcs unis  menils  adhibcrc,fitis 
erat.  Carmanis  vero  feparata»  iinoulisconvivis  fedcs  funt,  mMU 
&  fua  cuicj;  in  accubitu  menfa.  Fertur  tamcn  L.Vcrus  Im- '  «- 
perator  praeter  cxempla  majorum  ,  cum  duodecim  folcm-'w"('^ 
ni  convivio  primus  accubuiifc.  Homcrusufqueaddeccm^-^- 
probavit.  4  ln  fympoiio  autcm  Platonis  octo  conveniunt  "*™£ 

&vi- 


rum  incipereoportere  a  Gratiarum  nu- 
mtro  ,  <y*  progredi  ufrjne  ad  Muftrum  : 
id  rfi,  p,  ojicijci  a  t, ,],-., r ,  gr  confifte,  e  in 
nove m  :  u  ntmpantiftimi  convirxefunt, 
non pauciore s fint ,  quamttts  :cum  pluri- 
mt,non plui  c.t  quam  nnvem.  Macrobius 
cjuldem  Varronisau&oritate  1.  r.  c.7. 
Hucque  alludit  illud  Horatii  Carm. 
lib.j.Ode  19. 

— .  1>.t ,  puer ,  auptris 
yiuran*  ,  tribus  aut  novem 

Mifccntur  cyathis  pocultt  commodis. 
Sijfi  Xlufas  amat  impttrt  r, 

Ternoster  ryathos  attonitur  petet 
Vates  :  trcs  prohibet  fttpr.r, 

Rixarum  metuent ,  tamert  Gr.xtia, 
l2^j,dis  juihla  foroi  ibut. 
1  Tametft  "jettts  feratur  adagittm.~\ 
Apud  Julium  Capito!  num  in  vita  L. 
Veri  Imperatoris.   Dequo  vide  Eraf- 
mum  Chiliadis  primx  ccnt   ; .  c  9-. 

Z  Gr.ccis  qttatwr  aut  nuinqnc.l  A- 
thenius  lib.  t.  Dipnofbphift.  cap.  r. 
ubi  defcribit  incamrcm  veriiis  Ar 
cheftrati  Syracufii,  vcl  Gcloi  in  i  nfcri 
pta  caftronomia.ut  voluit  Cliryfippus, 
Ca.t.rre  una  homines  hinc  divite  men- 

fi>, 

^itque  adfint  iltii<elt>et ,  vcl quattuor 

onmes  : 
Kcnplurct,vel  qninque,forct  nam  cocna 

parata 
Mtlitibus  rapide  prompt.ti  r  'picr.tibtts 

tfr.ts. 


Quo  Ugnificatnt  convivas  aut  tres,  aut 
rjuatuor,  aut  ad  fummum  quinque  cfle 
debere  :  alias  mercenariorum  tk  rapto 
vivcntium  conventum  eflet.  Sed  id 
perpctuum  non  erat  apud  Gra:cos  : 
quandoquidem  apud  Lacedarmonios 
convenire  folebant  ad  coenamquin- 
deni  ,  aut  paulo  panciores ,  vel  plures, 
utait  Plutar.  in  vitaLycurgi.  Alexan- 
dcr  Seyerus  multitudine  convivarum 
oftendebatui ,  dicens,  fe  in  theatro  & 
circomanducare. 

}  Fcrturtamcnl  /"'(•rHr.JJtiliusCa- 
pitolinusin  vitaillius,  & notifsimum 
1  ■',",  auidem  t  inquit ,  fetturtaleconvi- 
vium  ,  in  qtio  primum  duodecimus  accu- 
bu  ffc  dhitur:  cumfit  notifiimitm  diilum 
dc  numti  0  conviva,  um  ,  Septem  convi- 
vium ,  noiiem  vcroconviaum. 

4  I»  [ympobo  autcm  Platonis.~]  Athc- 
nzusdi&oltb.i  cap.item  r.adfinem. 
Verum  inTimaco  ipfius  Platonistres 
aur  quinque  requirunrur  «c  J)Jo  Tf«c 
>sf(  Tiruol(&.  At  Laccdimoniis  in 
fuis  convi viis  (ut  fupra  hoc  codcm  ca- 
piredi.\imusjconveniebantquind:ni: 
rerebnntque  finguli  farina:  medim- 
num  fingulis  mcnfibus  ,  vini  choas 
oifto ,  cafei  quinque  minas  :  pratterea 
ob  bnii  gratia  ,  perparum  quiddatn 
nummorum:  ad  hxc  vero,fi  quis  facri- 
ficaflet  primitias  i  aut  fi  quisvenarus 
eflet.partem  prazda-in  convivium  mit- 
tebat,  ut  tradit  Plutar.  Ln  Lycurgo. 

1  l» 


284  Alex.  ae  Alexandro 

&:  viginti : '  In  cjuibus  menfis  Roinani  Iibcros  cum  pucris 
pucllifque  adbibebant,  qui  ad  fulcra  le&orum , s  fervi  ad 
pedes.  5  In  ipfis  autem  lectis  cum  viris  cubantibus  fcemi- 

na; 


1  ln  quibus  mcnfi.<.~\  Suetonius  in 
Clnudio,  cap.  32.  Adbibcbat, incjuit, 
«;w;</  coe/iiC  &  liberos  fuos  cum  piieris, 
fuellijquc  nobilibut,  qui,  more  rjcteri,  ad 
fitlcrajedentes,vefierentur.*  Cornclius 

Tacitus  lib.  1;.  fcribit  moris  fuifle, 
principum  liberos  cum  caeteris  ejuf- 
dcm  xtatis  nobilibus  iedentes  velci  in 
afpcctu  propinquorum,propria  £c  par- 
ciore  menla. 

COLERUS. 
*  Per  fulaumlecli ,  imum  ledtum 
intelligit.  Pars  enim  lefti  fulcrum 
crat :  iraqueUlpianuslegato  fulcrum 
lccti  continerj  ait,legato  lecto.  Augu- 
ftiigiturliberiad  imam  fulcripartem 
fedifle  intelligendi  funt.  Huc  pertinet 
Dionis  locus  ,  de  Cajo  Principe ,  cum 
ait,  Ibi  Pomponins feiundus  ccnfnl.id  pc- 
iles  ejus  affidens  cibum  capiebat  ,  acfub- 
inde  demijfu  capite  cos  deofcul.ibatur. 
TIRAQJJELLUS. 

2  Ser-ji.tdpedes.]  Seneca  Iib.  5.  de 
Bencficiis,  cap.2-*.  Servus,  inquit,  qui 
cananti  ad pedes fleterat  ,  n.trrat ,  qux 
inter  cccnam  cbrius  dixiffet.  Suet.  in  vi- 
ta  Caligulae,cap.26.  illum  arguit  quod 
nihilo  reverentiorlcniorqueerga  Se- 
nnum  ,  quofdam  fummis  honoribus 
fun&os ,  ccenanti  ipfi  modo  ad  plu- 
teum ,  modo  ad  pedes  ftarc  fucci  nctos 
lintco ,  paflus  eflet.  Cstcrum  fcribit 
Agretius  Gtammaticus,  circum  pcdes 
dici  obfequia  fervorum ,  ante  pcdcs 
amicoram.HinceftilludCiceronisdi- 
ftum  in  j .  in  Verrem  aclione ,  Servos 
artifices  pupilli  cum  babcret  domi,circum 
pedes  autem  homines  formofos  &  litcra- 
/of,fuos  effe  diccbatyfc  emijfe.  Martialis 
autemlib.  rj.epig.^o.fervos^quicon- 
yiviis  afliftunt  ad  pedes  limpliciter 
appellar. 

^At  ipfe  retroflexus  adpedum  turbam 
lnter  cateU.is  ar.ferum  exta  lambentes 
Tartitur  apri  glandul/ts  pa/aflritif. 
Idcm  lib.7.  epig.  19.  ad  pedcs  dicit, 


rS/ccfcHlentafuffuitguUprttda, 
\lijlo  lagen.tm  rep/ct  ad  pedes  rjino. 
Etlib.12.epig.S8. 
Bis  Cottajoleas  pcrdidijfe  fe  queslus, 
1)um  neg/igentcm  ducit  ad  pcdes  '.<er- 

nam, 
Qu-.fo/us  inopi pr.tflat  &facit  turlam: 
Excogitavit  bomojacax  &  ajlutus, 
fMejacere  poffct  ta/e  fxpiut  damnum, 
Excalceatus ire  coepit  ad  coenam.* 
C  O  L  E  R  U  S. 
*  Stietoniusiterumin  Galbac.22. 
Hls  autem  miniflris  re/iquitc  reliquiarunt 
ab  accubantibus  dhidebantur,  aut  potiui 
projjiciebantur,  ut  idem  Sueton.  eodeni 
capite.  Et  Seneca  Epift.278.  Marcelli- 
num  admonuit  ncn  elTe  inhumanum, 
quemadmodum  ,  ccena  perafta ,  reli- 
quiac  circumftantibus  dividuntur  ,  fic 
peracla  vita  ,  aliquid  porrigi  his  ,  qui 
totius  vits  miniftri  fuifient. 

TIRAQUELLUS. 
;  Inipfis antemleciis.]  Suntverba 
Valer.  Maximi  lib.2.  cap.  r.  poft  princ. 
Et  ad  id  quod  dicitur, Virii  cubantibus, 
illud  fciendum  eft,  de  coenantibus  vel 
vefcentibus  dici  folitum  accumbere, 
dilcumbere  ,  recumbere  :  fed  id  inter 
ea  dirrerre,  quod  accumbere  ,  deorum 
eft :  Virgil.lib.i.Aneid. 

Tu  d.n  epulis  accumbcre  dinum. 

Difcumbere.hominum  eft :  Idem  Vir- 
gil.  ineod.lib. 
Jam  pater  Mneas  &  jam  Trojana  iu- 

'jentus 
Comeniuntjfltai  oquefuper  di/cumbitur 
oflro. 
Et  paulo  poft, 

—  Tovis  ]ufii  difcumbere  picJif. 
Rccumbereferamm  eft,hincque  illud 
lib.  8.  Aneid.  de  Cerbcro , 

Tc  lanitor  Oi  ci 

OJf.tJuper recubans  antrofemefa  cruen- 

to. 

Hxc  Acron  in Horat.Carm.  librum  r. 

Ode27.  Vcrum  hic  diiferentia  non 

femper 


Geni  ale  s  Dies.  Lib.  V.  285 

na?  fedentes  ccenitabant :  '  a  principio  enim  majores  no- 

ftri 

bcrc  voccmus.  Quod  5c  videre  quoque 
licet  ex  Cicerone  ad  Atticurnlibro  5. 
epift.  ejuslib.i.omnium  87 . Difcubui- 
mus  omnts  pr.tter  iU.tmtcui tamen  Quin- 
tus  demenJ'tmifit,iUare)ecit.Et  Gellio 
lib.  J.cap.  19.   *Apud ccenam  Farjorini 
Phiio/ipbi  cum  difcubitum  fuerat  ,  coe- 
ptufjue  appini  cibus  ,   Jerrjus  afiifiens 
mcnfjc  lcqe;  e  incept ab.it .  Quod  intclllgC 
fecundum  ea,  qui  lequuntur.* 
COLER.US. 
*  Modus  autcm  accubitus  hic  erar. 
Accumbebant  rcchnata  fupera  partc 
corporis  in  cubitum  (iniltrum ,  infera 
in  longum  porrcifta  ac  jacente  :  capitc 
lcvitcr  erefto,dorfo  a  pulvillis  modice 
fuffulto.  Plautus  Milite  :  fedprocum- 
bunt,  &  fe  pcrceUunt,dimidiatidnm ap- 
petunt.  Lipfiuslib.}.  Antiq.lcft. 
TIRAQjiELLUS. 
r   *A  principioenimmajores.]   Virg. 
lib.^.Ancid. 
H/tftcris  fedes  epulis  ,  bic  aricte  t/eft 
Peipetuis  Jblitipatret  confidert  menfis. 
Ubi  Servius,  Ma\ores  cmm,  inquit,  no- 
firi  fcdentes  epulabantur  :  tjuem  morem 
habuerunt  a.  Laconibus  &  Cretenfibus, 
ut  Varro  doctt  in  lil»  i  l  de  (Jentt  populi 
tyomani  ,  in  qutbus  dicit  quid  a  qi:itjue 
traxeritgente.Quem  etiam  locum  Vir- 
gilii  in  id  expendit  ipfe  Servius  in 
eundcmlib.i.  Ameidos co  loco, 
^At  domns  interior  regalijpendida  luxa 
Injlruitur.  — 
Quod  &  ipfum  antiqui  Gnci  obfcr- 
vabant  ex  Homero  lib.  5 .  Odyflex', 
A  //.^fOTipciV  iXi  ^iigje  ,  rcts\  'iJpvct 
D-<y  Su.fi. 
Ideft, 
lAmborum  prebendit  manum,&  federe 
fecit  ad  conrji-jium. 
Et  iterum  ad  finem  ejufdem  libri, 

AttiwvS'  i^opSfjoi. 
Id  eft, 

-■ —  Epulabanturfedente  t. 
Agyptii  teftimonio  facrorum  Biblio- 
rum,  Genefis  cap.4? .  ad  finem,  ubi  fi« 
fcribit,  Rurfumque  lota  facie  etreffus 
Jojepb,  continuitji ,  &  ait ,  Ponitepa- 
nes. 


femper  obfervatur.  Nam  &  accumberc 
de  hominibus  dicirur  apud  Nautum 
in  Ainphitryone  aftus  2-fcena  1. 
*ALC.  Caenaapptfita'Jl,  ccenwjiilinie- 
cum,  cgo  accubui  fimul. 

^IMPH.  In  eodtm  leflo  ?  jlLC.  in  eo- 
dem.SOS.hei  nonplacet  convi'jium. 
Ciceronem  in  9.  in  Verrem  aftion. 
7"«»»  ilie  nega-jit ,  moris  ejp  Grjtiorum, 
nt  in  con-jrjiovirorum  atcumla  eni  mu- 
lieres.  De  qua  re  loquens  idcm  ipllCic. 
paulo  ante,  verbo  difcumbendi  ufus  eft. 
Et  7.  in  Verrem  aftionc,  Muliebiia 
quotidie  convivia  ejfent ,  vir  accttmberet 
nnno,pra:teripfitm.  Liv.}.  Dec.lib.8. 
Ccenatumque  jtmul  apitd  Regcm  e/t ,  eo- 
dem  ctiam  lcHo  Scipio  atqnc  „4J'dritbal 
Cqttia  itacordi  Rc^i)  accubucrunt.  Utl 
etiam  vcrbum  accubare  ,  quod  eft  ejuf- 
<km  fignificationis  apud  Ciceronem 
lib  4.Tufculan.qua'ft.  Gra-jifjimus  au- 
Hor  in  Originibus  di.vit  Catt ,  morem 
apud  majores  bunc  epttlarum  fuiffe  ,  ut 
tleincepi  qui  accubarent-,  canerent  ad 
tibiam  clarortim  virorum  laudes  atquc 
'jirttttcs.  Sc  inCatilinam ,  £Uti  mibi 
accttbantes  in  convrjiis  eruflant  injer- 
Wtnibv.s  fuis  cxdem  bonerum.  Et  Colu- 
mcllamlib.  n.cap.  r.  \'« nifi  Jacris 
diebus  accubans  coenet.  Sed  &  recumlere 
de  hominibus quoque dici ,  probat  il- 
ludPlinii  Junioris  EpiftoS.lib. 4-epift. 
ejuslib.21.  omniumautem  8S  incip. 
Intcrfiii  Principis.Ca7j.j64r  Xena  cum 
paucis,  Ve\ento  proxtmut,atque  etiam  in 
finu  recumbebat.  Et  iterum  epift.  om- 
nium  1 OG.  Rccumbebat  mecitm  wr  egre- 
gius  Fiditts  Rufinus,  fuper  eum  municeps 
ipfus.  Et  Martial.lib.2.epigram.ro. 

Debet  ^Aricino  convrja  recumbere  cli- 

1<0, 

£>ttem  tuafelicem ,  Zoile,ccenafacit. 
Etlib.7.  epigr.77. 
Sportula  nulla  datur, gratis  convha  re- 

cumbis. 
Sed  quicquid  fitdeea  Acronisdiffe- 
rentia ,  fatis  conftat  viros  in  conviviis 
cubare  folitos,five  id  accumbcre ,  aut 
tccubare  :  livc  difcumbere.aut  recum- 


Feemi- 
nx  <t- 
pud 

GiWCOS 

non  ac- 

cutnbe- 

bant 

Cf.m 

i'i;  is. 

Grxco- 

rum  l/i- 

bendi 

mos. 


i%6  Alex.ab  Alexandro 

ftri  fedentes  epulabantur ,  '  Laconum  more ,  2  adhibitis 
etiam  principum  Iiberis  apud  fummos  viros,  cum  ca?teris 
id  a^tatis  pueris  nobilibus,cjui  propria  &  parciore  mcnfa,  in 
confpe<5hi  aflinium  vefcebantur. ;  Apud  Gra?cos  vero  fce- 
minas  in  vili  convivio  accumbcre  nifi  propincjuorum  ,  non 
licebat:  4cjuibus  confuetudo  manfit,  ut  inprimiscpulis 
brevioribus  poculis  tranfigcrcnt,  tn  fine  vcro  laxiora  adhi- 
bercnt :  cjuare  Gra?co  more  bibere,  eft  capacioribus  po- 
culis  haurire,  °  cjuibus  lex  data,ut  in  fympofiis  aut  bibercnt, 

aut 


ttes.  ^uibus  appcfitis ,  fcorfv.m  Jofeph, 
&  (iarfnm  fratnbus  ,  JEgyptiis  quoque, 
qui  -jefcibantur Jimut ,  fe-rfum  (illici- 
tum  ejl  enim  /Egfpt&s  ccmedire  cv.m  He- 
bsitis  ,  C" piophannm  putant  huhttjmadi 
con-ji-jium)  fderunt  coram  eo  ,  primc^i- 
nitui  ivxtaprimogertita  fu.i,  &  minimus 
juxta  atatem  f.i.im.  Id  quod  e>cpendens 
Philo  Juda:us  inlibro ,  cui  tituluseft, 
de  Jofeph  ,  Kondum  ,  ait  ,  d'-fcttmiendi 
rrios  receptus  erat.  Et  Heroes  &  Mace- 
dones,ut  tradunt  Duris, &c  Egefander, 
&  ex  eo  Athenxuslib.r.cap.  t  i.Quod 
&  teftimonio  Homeri  fcribit  Athe- 
naeuslib.  ^.cap.  3. 
lnde  thronos  jedete  fuper  ,  fedefque  pa- 
ratas. 
Idemdicit  Athenxusl.S.  c.T}. 

1  Lacotmm  more.]  Quod  jam  di- 
fium  eft ,  ex  Varrone  &  Servio  in 
priced. 

2  .Adhibitis  etram  Principum  liie- 
ris.~\  Harc  funt  •  uetonii  &  Taciti,  quo- 
rum  verba  fupraadduximus  in  verbo, 
In  quibus  menjis. 

3  .Apud  Gra-cos.]  Cicero  in  }.  in 
Verretn  actio.  cujus  etiam  verba  attu- 
limusibi,  Ser-ji ad pedes ,  &  Probus 
ALmylius  in  proaemio  ejus  libri  quo 
clarorum  virorum  vitas  defcribit.  Et 
idem  quoque  apud  Macedones  obfer- 
"Patumfuiffe ,  intelligesex  Herodoto 
lib.  5.  &  Juftinolib.  7.  Mulier  enim 
quae  contra  viri  voluntatem ,  vel  eo 
ignorante  ,  extraneorum  convivia  pe- 
tierit,  repudiaii  poterit,  juxta  l.cenfen- 


fu.C.de  repud.  Cohvivia  enim,Veneris 
pracludia  iunt.  Accur.  in  t.quod  ait  tex. 
jf.ad  eg.  Jul.de  adult. 

4  Ihtibns  confnet udo  manflt.  ]  Alex- 
ander  Aphrodifrus  hujus  rationem 
reddit  problem.cap.  8 1 .  Et  ex  hoc  mi- 
ratur  Anacharfis  apud  Laertium  in  vi- 
ta  illius  cur  Graeci  initio  convivii  par- 
vis  poculis  uterentur  :  ubi  vero  fatura- 
ti  eflent,  majoribus  Athenaeus  lib.  r. 
cap.  1 8.  auctoritate  Ariftotelis  in  Tyr- 
rhencrum  legibus ,  fcribitTyrrhenos 
ccenarecum  mulieribus  difpolltisfub 
eodem  veftimento. 

<j  Gracomoieiibere.']  De  quo  Cicc- 
ro  in  5 .  in  Verrem  actione:  Fosomnes 
Verres  certiores  facit  quid  opus  effet,tna- 
ture  -jeniunt ,  difcumiitur :  fitfermo  in- 
teit  eo  1  &  in-jitatio ,  ut  Grxco  more  bibe- 
retur  1  hosbes  hortatur,pofcmit  majoribus 
poculis  ,  celebratur  omnium  fermonc  Ltti- 
tiaijne  con-ji-jium.  Sed  vide  infra  in 
verbo  ,  Konnulli  Gritco  more. 

6  £h<ibus  Ux  dataefi.]Z\ccxo  lib.  ^. 
Tufculan.quajft.  Mihi,  ait ,  cjuidem  in 
-jita  fer-janda-jidelur  illalex  ,  qute  in 
Gracorumcon-ji-jiisobtinetur  :  ^4utbi- 
b.'t,inijuit,aut  abeat,&  recie.  ^4ut  enim 
fiuatnr  alicfuii  patiter  cum  aliis  -jeluptate 
pot.vidi :  aut,  nefobrius  in  -jiotentiam  W- 
no1  utoi  iim  incidat ,ante  difcedat.  Sicin- 
imiasfoi-tuna: ,  auatfcrre  nec/ueax  ,  de- 
fugiendo  relincjHM.  Cantio  Gratca  con- 
vivalis  harcerat,  WvTs  otvi  ,  tfik  mn, 
« /u»  Ttilcttut,  hoc  ci\J>ibe  qninque  ,  bibe 
tres,  bibe  quinqtte cyAthes. 

%  Simt 


GenialesDies.   Lib.  V.  2S7 

autabirent.  T  Sicut  apud  Scythas  fcythilTare ,  erat  intem-^J- 
peratius  bibcre.  :  Nonnulli  Graeco  more  biberc  dicunt^ 
effe ,  quoties  deos  aut  amicos  inter  pocula  appellarent  fin- 
gulos  nominatim ,  toties  haurirc,  &  largc  merum  bibere: 
utque  quum  magiftratus  &  honorcs  dabant,  vina  patcris 
circumfcrrent:    cumque  alicui  propinaflcnt,  nominatim 
dcllgnare  cui  poculum  darent:  &  primo  deos,  deindc  ami-  PrT~ 
cos  appcJIarc :  toticsquc  haurire  aftatim ,  &  bona  a  diis  "* 
prccari.  '  Et  tametfi  vino  vim  fapicntia*  adhibcri  putarcnt, 

i\  quan- 


1  Sicut  apud  Scythas  fcytbiffare.' 
Herodotus  lib.  9.  &  cx  eo,  &  Chame- 
leonte  Heracleotc  inlibrodeTcmu- 
lentia.  Athenxus  lib.  10.  Dipnofo- 
phift.  cap.  8.  &  rurftis  ex  Hieronymo 
Rhodioinlib.  dc  Ebrietate  ri.c.  17. 
Erafm.  Chil.  2.  ccnt.  3  •  cap.  17.  Quid 
autcm  lit  .Abfyth.farc ,  videbis  apud 
cundem  Athcnarum  lib.  12.  cap.  8.  in 
finc. 

2  KonnulJi  Grxco  morc.~\  Afconius 
Tidianus  ind.  3.  aftion.  in  Vcrrem 
Ciccronis  :  Graco  more  bibcrc  efl  cum 
lyatbis  tneroj>lcni)f.tlldrc:&  pritno  deos, 
dcinde  amicos  fuos  nomin.tntcs ,  toties 
mcrum  biberc  ,  quoties  DcumilS"  cbdiot 

fuos  naminotim  voc.tnt.  ad  quem  morcm 
allufit  Horatius  lib.  Catm.  ^.Ode  19. 
D.t  lunx propere  novx 
Da  nocfis  mcdia,  da  pucr  duortris,  &c. 
Ubi  Acron,  Hoc  wodo  vciercsfefti-jitd- 
tem  cnnviviorum  celcbrarc  confuever.tHt , 
ut  fingulos  vini  cy.ttbos  fub  fingulorum 
deorum  ,  dut  charifsimoium  hominum  no- 
m:nc  in  pocnlis  apponi  )uberent ,  &  vide 
infra  in  verbo,  F.t  ne  intcpcfccrcnt.  * 
COLERUS. 
*  Horat.  alibi: 

Dicat  Opunti.t 

Frater  MegiUx,  quo  beattu 
Vulnere,  qua  pereat  fitgittd. 
Tibullus : 
Sedbene  Meffalamfua  quifque  ad pocu- 
la  dic.it, 
Komcn  e>  abfcntis  fingulaverbafo- 
nent. 
Plautus  Sticho : 


Benc  vis,bcne  nos,bene  tc,bcne  mefbene 
noftram  ctiam  Stepbanium. 
T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 
3  Et tametft -jino.]  Martialislib.  f. 
epig.65. 
Scxtar.tcs  Caflifle  duos  infunde  F.t!cr- 
»>> 
Th  fitper  xfth.ts  .Akintfunde  nhct. 
Et  lib.  n.epig.  17. 
l.bri.t  Sctinofitfcpc  &ficpe  Falcrno: 
ttec  nifi  pofl  ni-jedm  cxcubapotat  a- 
quam. 
Etlib.  14.  epig.  10J. 
Sctiitos  moneo  noftra  nive  fiange  trien- 
tet, 
TP.tuperiore  merotingere  linapotct. 
Etleq.  cpigram. 
^Attenu.tre  nives  norunt  &linteant- 

**' 

Frigidior  coclo  nonfalit  und.t  tuo. 

Et  epigram.  117. 

Tion  potare  nivem,fed  aquampotarc  rt- 

gentem, 

De  nhe  commenta  eft  ingeniofix  fili  s . 

Et  Pliniuslib.  19.  cap.  4.  Hinivet,  tlli 

glaciem  potant ,pccnafque  montium  in  v»- 

luptatcm  gulx  vertunt.    Servatnr  al«or 

aftibus,  excogitdturque,  ut  alienis  menfi- 

bus  nix  aigeat.    Alter  Plinius   Junior 

Epiftolarum  l.r.  epift.  15.  dequodam 

luo  convivio  Ioquens,  Pdrata-erdnt, 

lnquit ,  laclucx  fiigidx  ,  cocbkx  ternx, 

ova  bina,  dlkd  cum  mulfo,ry  nhe.  Athe- 

nxus  quoque  lib. : .  cap.  2  r.  auftorita- 

te  Alexidis  &  Dio.xicratis  in  Infcri- 

pto  :  Euthyclis  in  Decoftoribus ,  Xe- 

nophontis  in  Meraorabihbus,  Chaie- 

tU 


Vini 


288 


Alex.  ab  Alexandro 


dihttio  fi  cjuando  tamen  vinum  aqua  admifcerent,  illud  tepefactis 
gZcoj.  "ivibus  diluebant,nonnunquam  marinam  vino  ad*hibebant, 
comn*  cjiio  incorruptius  foret.  '  Romanis  etiam  corollas  poculis 
accipere,  ^feitisque  diebus  coronatos  &  fertis  redimitos 

epulari 


tn  con 

•vi-jiis 


tis  Mytilenau  inHiftoriisde  Alexan- 
dro  :  Strattidis  in  Refrigeratoriis,  & 
Calliftrati  Commiftorum  libro  7. 
Oftendit  veteresnivibus  inpotucum 
vino  ufos fuifle.  O^uibus  adde  Cicero- 
nem  lib.  4.  de  Finibus ,  JQuibus  -j>num 
dijfufim  fit  epleno  oenophoro ,  cui  nihil 
dempfirit  nix.  Ita  enim  eum  locum  e- 
mendavir  Paulus  Manutius.  Sed  illud 
tamen  non  omiferim  hujufinodi  a- 
quam  nivalem  efle  admodum  infalu- 
brem ,  ut  videre  licet  ex  Ariftotele 
probl.  feft.  24.  quatft.  19.  &  Gellio 
lib.  19.  c.  5. 

I   Rornanis  eti.im  corolias.^Hince- 
Jiimillud  Virgiiiilib.  1.  Aneidos, 

Crateras  magnos  Jiatuunt  &  -jina  co- 
ronant. 
jQuiafiilicet,  utfcribit  ibi  Servius,  an- 
tiquipocula  coronabar.t.  Et  ad  id  quoque 
trahit  illudlibro  3 .  ALneidos, 

Tum  pater  ^Anchifes  magnum  cratera 
corona 

lnduit,  imple-jitque  mero,  di-jofque  110- 
ca-jit, 

Stans  celfa  in  puppi.  __ 
Illudque  lib.  7.  ejus  operis, 

Crateras  magnos Jiatuunt ,  &  rJna  co- 
ronant. 
Ubi  idem  Servius  dicit  vina  ibi  accipi 
pro  pareris,citatquelocumillum  pro- 
ximum.  Nec  Romanitantum  ,  fed  & 
Graeci  id  faciebant ,  vei  Homero  tefte 
lib.  2r.  OdyiTea?, 

~  K«po/  3  Kptrmpctf  \in<T''c-\<tf\o  tn>- 

TD/O. 

Qua:  fententia  etiam  Tibulli  au&ori- 
telib.  2.  elegia  5.  confirmari  poteft, 
^Aut  e  -jejie  facris  tendent  umbracula 

fertis 

Ptn&a,  coronatus Jialit  &■  ipfi  calix. 

2  Fe/iif/ue  diebus  coronat.  ]Corona- 

tos  antiquitus  fuifle  in  compotationi- 

bus ,  teftimonio  funt  Plautus ,  Virgi-  , 

lius,  Ovidius.  Ille  enim  inAmphi-  j 


tryoneaft.  J.fc.  4. 

Capiam  mihi  coronam  in  caput ,  afiimu- 

labo  me  cjfe  ebrium. 
Etiterum  in Pfeudoloadr. 5. fc.i.poft 
princ. 
Quidte  ego  video  ?  Pssud.  cum  corontt 
ebrium  Pfeudolum  tuum. 
Virgilius  de  Sileno  ebrio  loquens  ec- 
loga  6. 
Serta  procul  tantum  capiti  delapfa)ace- 

bant, 
Et  gravis  attrita  pcndebat  cantharus 
anfa. 
Etlib.  Aneid.  7. 

_  Frondenti  tempora  ramo 
Implicat.  ___ 
Ubi  Servius ,  Diebusenim ,  inquit,/<r- 
Jiis  ita  epulabantur.    Ex  quo  Ioco  Alc- 
ander  id  accepifle  videtur,  quodhic 
dicir.  Ovidiuslib.  5.  Faftor. 
Temporafutilibus  pingunturtecta  core- 
nis  , 
Et  latet  injecia  Jplendida  menfk  rofa. 
Ebrius  incinBis  Thilyra  con-ji-ja  ca- 
pillis 
Saltat,&J  imprudens  utrtur  arte  meri. 
Sutiles  autem  coronas  folennes  fuifle, 
prxierrim  facris ,  au&or  eft  Plinius  li- 
broii.cap.  3.  Sutiles ,  inquit ,  Salio- 
rum  facris  in-jenimus  &  filennes  tee- 
nis.  Exquibus  facile  intelligislcgen- 
dum   apud  Marrialem  fitilibus  no« 
fubtilibus ,  ut  quidamleguntlib.  5.  c- 
pig.  65.  quod  &  ad  hunclocum  pertU 
net, 
Pinguefcut  nimio  madidus  mihi  crinii 
amomo, 
Laffinturque  rojis  temporafutilibui. 
Pofletque  videri  Grarcos  obtinuiflc  ex 
Ariftophanein  Equitibus, 
CHovip  x.oivtxc',  ^i^ctMot  pCi-^t  txvoi 

Et  Cratino  in  Mollibus ,  Nicoftiato, 

Philoxeno  Dithyrambico  in  Infcripta 

coena,  &  Eubulo  Tittheo ,  &abh« 

Athenxo 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  289 

epulari  mos  erat '  cum  lcmnifcis.  Erant  enim  fafcia?  colo-  ***» 
rata?,  cjua?  coronis  addebantur ,  cautumcjucfuit,  utHe-"'^'* 
trufcis  corollis  lemnifci  tantum  aurei  darentur ,  :  fumpta 
ab  Ionibus  confuetudinc ,  cpi  inlautdoribusculinisprimi  ■ 
corollas  invcncrc:  J  cjuod  ab  Indis  ufurpatur ,  utadfarni- 

liare 


Athenxo  lib.  nipnofophifhrum  i<j. 
C.  [j.  Hancautem  reicaufnm  Anllo- 
tcles  &  Arifton  Pciipataicusproci- 
derunr,  uterque  in  fuis  libris  Rerutn 
amatoriarum.  Et  at  eis  idcm  Athe- 
nxus  ejufdem  operis  lib.  15.  cap  r. 
Kam  cuin  veteres  libcralius  in  fuis 
fy  mpofiis,  vino  fe  invitarent ,  &  pro- 
fuiiusbiberent ,  utcapitis  doloribus, 
ejui  e.\  vinolargiushauftofiunt,  oc- 
currerent,  falciis  id  c<  aliisligamentis 
circumligabant.  roftcaautem  progre- 
dientibus  xtatibus  hominum,  ut  afib- 
let ,  ad  explendaornandaqncantiqui- 
tatis inventa  ,  ingcniofum  femper ge- 
nus ,  neceflitati  &  utilitati  huic  oma- 
tum  &  eleganti.iminefie  voluit,  in- 
Ventumqiu  addidit  decorem.  Corollx 
igimr  in  fympofiorum  licentia  intro- 
ductx  liint,  qux  £\:  ufum  priorem  faci- 
le  prxftarcnr ,  cV  (peftantium  oculis 
nitidam  etiam  cultus  elegantiamde- 
center  afferrent.  Nam  &alias(utid 
quoquc  addas)  coronas  ad  valetudi- 
ncm  hominurn  compofitasfuifle,  te- 
ftimonio  cft  Plinius,  cjtii  d.  1.  $1.  c.  3. 
lcribit  in  eiseflealiquam  valetudinis 
portionem,  in  potu  atque  hilaritate 
prxcipuc,  odorum  vi  fubrepcnte  falla- 
citer.  Quod  &  docet  Diofcorides  li- 
broa.  c.  12-.  ubideHippogloflbtra- 
ftat.  Idcm  Pliniuslib.  24.cap.rc.ubi 
dc  fin  lacc,C'ii«n<rw,inquir,  ex  eo  Sini- 
lace lcilicct  ,faHam imfarifilurttm nu- 
mero,  ayrnl  cafitis  doloribus  mederi ,  cc 
cap.  T2.  ftatim  aprinc.  Sfinatallntf- 
mcnc::t,. fc<  .  :.ttur    Cenrna 

exc.x  imp-jftt.-,  rjiitis  dolores  minuil.  Et 
lib.2-.  cap.i  r.  ctiamftatimpoft  prin- 
cip.  ubi  de Hippoglofla.  c.-p:t:<  dole- 
rem  cofena  exhis  (Hippogloflxfoliis) 
impofit.t  ;><:;i;<;  .  &  cap.  fcq.  ubi  de  Po- 
lygono.  Plurarch.  probl.  fympofucon 
Tom.  II. 


Decad.  1.  prob.t.  Galenuslib.:.Phar- 
mac.  loc.  c.  :.  &  Marcellus  Eurd.ga- 
i  ,i.cl. 
1  Cnffi  Irmnifcft.  ]  teftus  lib.  Tc. 
ftatim  poft  princ  lemnijii  ,  id  efl  ,fa- 
fcUla  colona  defendentes  extortnisfr»- 
ftCie.iilicmuui ,  r/uod  rntiqut fiimumfuit 
penns cortnarnm lattreamm.  Plin.l.  21. 
cap.   2.  Crafjus  dir.<es ,  frimm  arvtntm 

,  iudi.ifux  Cormdt 
dedit.  ^4ccefft>  un:  <jue  C"  /'  mnifct ,  qxos 
ad]ici,  ipfirum  corznatum  honos  C1.1t 
apud  Hetrufctis  ,  quibus  \nnti  non  >■■ 
rei  debfbant.  Servius  lib  2.  Aneid. 
cnarrans  eum  locum, 

Pnniceis  ib.int  evim  ii  tctnpora  tctnis. 
/"'  fi/,  ihquitj  rofeis ,  &  pgiificat  lem- 
nifi .tt .'.< ca roti <u ',<  u.c fiou  de  fiondibnstS' 
dijccloributfifc  i<,  ut  ait  J-^.t,  ro.  Plutarc. 
in  Sylla  tradit  facrificanti  Syllxobla- 
tam  <3%z  i,'£'.\< ,  laur;x  coronx  fpe- 
cicm,  Kn/xr/ oxfflv </b'o  yjL,-«-.T.<u,\u\,  id 
cft,  lemnifcis  duobus  frofendentibns.  In- 
terpres  vcro  pro  Iemnifcis  corymbos 
maiuirreddcre. 

2  Sumptaab  IcnibuJ-l  Valcrius  Ma- 
ximus  lib.  2.  cap.  1.  ubi  de  civitatc 
Spartana  ,  .  4udiwrttnt ,  inquit ,  indet 
ncmpe  ex  Afia  ,  & immcdicos funtfttu 
&  omni.i  necefftrin  voluftatis  genera 
f.uxtffc  :  fiimofque  lonas unguentt ,  co>o- 
narumque  in  convivio  d.xndaium  ,  &fe- 
cicndnt menfkfonendx co  fi<ctudincm,.;ut 
:>.ii  valuxnria  i,  ■•  itamentai  cpe,  ifje.  Vc- 
rmn  eum  morcm  accepifle  videntur  a 
Prometheo  ,  qui  cum  a  Jove  vir.ctilis 
libiTatus  fuiflct  in  Caucalbcoronam 
habuifle  dicitur,  ut  fe  v  ctorem  im- 
pune  peccaffc  diccret.  Lege  Higinum. 
^  Quod  ab  Indis  ufitrpatn*.  J  Ale- 
xandcr  apnd  Q^  Curtiutn  lib.  o.c.xm- 
plo  Liberi  patris  coronatus  cum  cxcr- 
citu,  devicta  India,  triumphavit. 

r  I  Pocu- 


290  ALF.  X.   AB    ALEXANDRO 

Tenn-  Hare  convivium  coronati  accedant.  Quinetiam  vetufti  mo- 
0fm%   nserat,  fercula  cxquifita  &  latitiora  a  miniitris  coronatis 

tn  coe~  x 

msfi-  cum  cantu  &  tibicine  in  coenis  folennibus  afrerri, '  poculis- 
l™:~  cjue coronatis bibcre, fummamque ccenarum lautitiam tri- 
ferendi  patina  diftinguere,  una  muramarum,  altera  luporum,  tertia 
ratto.  myxionis  pifcis : :  &  ne  intcpefcerent,  cum  obfoniis  tocos 
di  r.x-  quoque  transfcrri  inftitutum.  Singulisque  poculis  iingulos 
*'"■  deos  aut  heroas,  nonnunquam  amicos  advocarc ,  adftante 
hrum  cantorum  turba,  ac  toto  fervitio  &  famulatu:  qucrum  alter 
muner*  reliquias  colligit,  qua?  e  menfa  cadunt,  alter  murmur  com- 
invm  pefcit,  alius  fputa  e  pavimento,  &  fi  quid  immundi  cft  ver- 
fiien-  rit :  eoque  procefferc  delitix,  declinatis  corruptisque  mo- 
jD^-ribus,  uti '  totos  apros  una  menfa  apponcrent,  quem  4  pri- 
torrup-  mus  Romanorum  Serviiius  Rulkis  appofuiflefertur.Dein- 
*?.mo'  de  multam  venationcm,  &  condimentorum  varictatem 

rtbus.  7  r    •  •  •  1 

ve-.fa-  apponi  ufurpatum.  Quinetiam  verfatihacoenationumla- 
quearia  5  Nero  commentus  fuit,  ut  quum  fercula  admitte- 

bantur, 


tit:a  la- 
«jucaria 
cceai- 
tionum. 


1    Poculifqne  coronatis.  ]    Supra  in 
verbo,  Romanis  etiam  cordlds. 

1  Et  ne  intepefcerent.  ]Vide  fupra.ubi 
de  Grxcorum  bibendi  more  di::imus. 
Sed  quibus  adde  Martialem  illis ,  qux 
ibi  diximus,  alludentem  1. 1 .  epig.  3  9. 
Kavia  fex  cyatbis  ,  feptem  fuftiria  bi- 
batur, 
jQuinque  Lyc.ts  ,  Licle  quatluor  ,  ida 
tribus. 
Omnis  ab  infufo  numerctur  amicafaler- 
no  : 
Et  quia  nulla  venit ,  tu  mihi  Somne 

veni. 
3    To*<jS apres  una  menfa  apponerent. ] 
Exquoillud  Juvcnalisfat.  r. 

Quanta  elt  Vu&y  qitxjibi  totos 

Ponit  ap;  os  animal  propter  convivia  na- 
tum. 
Quanqinm  Tiberius  Carfai  ,  ut  fcribit 
Suetoniusin  vita illius, cap.  54.  affir- 
mans  omnia  habere,qux  totum  dimi- 
diatum  aprum  appofuit.  In  coenis  lau- 
tioribus  prifcorum  bini  &  terni  man- 
«Jebantur  apri :  cjuidam  etiain  appone-  I  virfatilia ctxnationnmlaquearia  ita coag- 


bantur  milliarii ,  fic  appellati  apon- 
dere  mille  librarum  :  quorum  Varro 
lib.  3 .  de  Re ruft.  5c  Seneca  Epift.  li- 
bro  2  r.  meminerunt. 

4  Primtu  Romanorum  Se>viliut  Rul- 
/«*.]  Piinius  lib.8.  cap.  %t.  ubi  lo- 
quitur  de  folido  apro  ,  Solidnm  aprum, 
inquit,  Romanorttm primus  in  cpuhs  ap- 
pofit  P.Scrviliits  RullM,patere)us  Rul- 
ti ,  qui  Ciceronii  confutatulegem  Jlgra- 
riamp>  omulgavit. 

5  1<lerocommentusfuit.']  Sueton.ill 
vita  illius  cap.  3  I .  Coenationes  laquea- 
ta  tabulii  ebttrneis  verfatilibus  ,  utfloret 
&  ex  fiftulis  ,  ungucnta  d'fupcr  (parge- 
rentur.  Seneca  lib.  14  epift.  ad  Luci- 
lium2.  omnium  cpift.  01.  dehujuf- 
modtVerfatilibuslaquearibusharctra- 
dit  ad  hanc  rem  apprime  conducentia, 
Hodie  utrum  tandem  fltpic»tio,em  pu- 
tas  ,  qui  invenk  quemadmodum  in  im- 
menfam  altitudinem  crocum  latentibui 
fijluti*  exprimat,  qui  euripos fubitoaqua- 
rum    impetu  implet ,    aut  Jiccat ,    aut 


GenialesDifs.  Lib.  V.  2or 

bantur,  alia  facics  cubictili  dcfinerct,  alia  fuccederet.  '  JE-  ^Or 
gyptiorum  mos  traditur,  ut  infamiiiaiibuscoenisbraiTi-^" 
cam  prajfumant  in  primis ,  co  edulii  gcncrc  cbi  ictatcm  di- 
fcuti  arbitrati , 2  quam  Cato  oleribus  prarpofuit  ctmclis,  ita 
ut  manc  fllam  effe  oporteret  jejunum.    5  Nonnulli  nuccs,  -/tlii- 
lupinos  ,  citrum  &  apium,  cjuod  vcnenis  prodcffcnt,  vcltit 
antidotum,  praecepere.  4  Grarci  vino  madentcs:  olco  pcr-  omo, 

un- 


ntentat ,  utftbindc  aliafuies  atquc  alia 
fuccedat ,  &  toties  tecia,  quotiesfercula 
mutentur.  * 

COLERUS. 

*  Vide  eundem  Senecam  lib.  i. 
cjnxft.  Naturalium,&  Spartian  in  Ha- 
driano. 

TIRAQUELLUS. 

T  •s£gyptiorkm  mos.  ]  AthenXUS 
lib.  1.  Dipnofoph.  cap. $o.  eodemque 
ult.  ubi  &  idcm  dicitde  Sybaritisex 
Tim.vo.  Et  cjuod  hxc  ebrictatcm  di- 
fcutiat,tradit  Atifto.cjus  rei  rationcm 
reddcns  problem.  lect.  3.  quxft.  34. 
cap.  1-.  Vide  tamen  Fliniumlib.  10. 
cap.  9.  qui  fcribit ,  Braflicam  vino  ad- 
verf.iri,  utinimicam  vitibus,  Antece- 
dcnteincibiscaveriebrieratem.  Poft- 
ca  fumpta  crapulam  difcuti.  Sed  ut  rc- 
deam  ad  Athenxum.  Is  continuo  fub- 
jungit,  Raphanumcbrietatcm  quoque 
prohibere  &  difcutere,  auctoritate  A- 
lexidis  5c  Etibnli.  Ft  veteres  etiam  Ra- 
phanum  appellafle  Braflicam  ,  etiam 
auctoritate  Appollodori,  Caryftii,  A- 
lexandridis ,  Nicocharis  &  Amphidis  : 
Ut  interim  non  prxtcrmittam,  brafli- 
cam  c\-  vitcm  ,  fibi  natura  quadam  oc- 
culta  adverfari ,  ur  vitisbraflica:odo- 
rem  fugiat :  teftisTheophraftus,  &  cx 
co  Athenxus  ubi  fupra  in  fine. 

2  Quam  Cato.]  Inlib.  dere  Ruft. 
cap.  1^7. 

3  TyonnuM  nucrt.  ]  Servius  de  his 
Omnibus  loquens  in  lib.  2.  Geor"ic. 
ibi: 

^4c  mcmhrit  avit  atra  venena. 

Radices,  air,  nuccs,  lupini,citrum,apium 
profint  ctntra  futurum  ,  nen  contra  jam 


accrp/rm.  Zfodc  ctiam  anlc  aH.ts  ullat 
cjml.ti  /'.<<-/<  ■,,(.  HxcSer- 

vius  Sedquodadapium  pertinet,  an- 
tiquiniscaenantesapiofecoronabanr. 
Horatiuslib.  2.  Carminum  Odey. 

£>uif  udo 

Deprr.perarrapio  curonas, 
Curatve  myito  f  cturm  fenttt arbitmm 
Dicct  bibendi  f  nonc^cfinius 
Baccbaber  Edonis :  icccpto 
DuUc  mihi  fut  erc  rH  amico. 
Quod  fcilicer,  ut  ibi  ttadit  Acron,apii 
corona  cbrietatcm  prohibere  dicitur. 
Etidemlibro4.  ejufdcmoperis,  O- 
de  i). 
F.fl  mihi  nozumfuprrantis  annum 
Picnus .  4lban>  cadus  :  efl  in  \mtoy 
Phylli,  netlendis  apium  corenis. 
Ubiccipfcidem  Acron  :  .A\.*u<,  in- 
cp\t,ficq;<en:  er fe  dicit  eoron.tri,*jil  quia 
t.trdius  depotatur  ,  qui prandet  apto  coro- 
natus,  ut, 
Floribus,  atque  apio  crines  ornattts  <t~ 
maro. 
Qui  locuseft  apud  Virg.  Eclog.  6.  Pli- 
nius  lib.  ro.  c.S.  de  Apiofcribit,Quod 
hoiio;-  erar  ipfi  in  Achaia coronare  vi- 
ftoresfacri  certaminis  Nemex.  Anea 
&  fociiseius,  cumprimum  in  Italiara 
deveniflent ,  humi  difcumbcntibus, 
folum  apiofuiflefubftrarum,  idque  il- 
lis  menfx  loco  ruifle  fcribit  Dionyf. 
HalicarnaiT.  lib.  r. 

4  Gr.tci.  1  Vide  ,  an  id  adaptari 
poflir  quod  rradir  Ariftot.lib.2.  Rhe- 
toricorum  ,  ubi  de  locis  &  cnthy- 
mematis  tracur.  quanqaam  aliore- 
fpiccre  videatur.  8c  probiem.  libro  5. 
cap.  34. 

n  1  £** 


Sal. 
tii. 

pti. 


Cre- 

ienfies. 

lufi- 

tani, 

Grxci. 
G.tllt. 
Galatp, 


292  Alex.  abAlexandro 

ungunt  &  falc ,  '  qui  ctiam  antc  reliquas  dapcs  fal ,  vclut 
amicitia:  f  ymbolum  hofpitibus  apponunt :  '  ficut  Romani 
laclucas ,  cjuod  cbrictatcm  difcuterent.  Quinctiam '  JE~ 
^yptiorum  ufus  crat ,  ut  in  folcnni  cpulo  propincjuorum  &C 
afEnium,  qui  dcceffere,  aromatibus  reicrta  corpora iifdem 
lineamcntis  &  fpccie  rccentiflima ,  ac  fi  vivi  eficnt,  intro- 
ducant:  hifcjue  praefentibus ,  &  quaii  convivisadhibitis, 
epulcntur:  &  fi  cjuando  regum  conviviis  advocarcntur,  va- 
fa  habcrent ,  in  quibus  vcntrem  levarent  aut  vomercnt. 
4  Cretcnfibus,  accubantcs  vefci,inftar  magni  criminis  erat, 
itaque  ftantes  cpulabantur, *  contra  Lufitani :  nam  fcden- 
tesccenitabant:  6  quod  Alexander  Macedo  fecit ,  quifc- 
dcns  vefcebatur.  Grxci  quoquc  in  toris  ex  bcum  tergori- 
bus  aflidentcs ,  ordine  ludunt  &  vefcuntur.  7  Galli ,  dum 
ccenant ,  in  ftramentis  afHdent.  8  Galata?  in  pellibus  lupo- 

rum 


t  Pi:i  etiam  ante  reliqnas.  ~\  Vide 
Erafmum  Cliil.  1.  cent.  6.  c.  10.  & 
Chil.4.  cent.  cj.c.  80. 

Z  Sicut  Rom.  laclac.is.]  Pliniusli- 
bro  2C.  c.  7.  cc  de  his  fupra  ibi ,  Et  la- 
Eluca. 

t,  jQai/tetiam  JEgybtiomm.  ]  Hero- 
dotuslib.  2. 

4  CretenfiLus.~\  Servius,au£rorita- 
teVarronis  in  librisde  Gentepopuli 
Romani,  ineumlocum  Virgilii  lib.  7. 
.fcneid. 

—  Hicar.ctcc.tfi 

Perpetuis  folitipatres  confidcrc  menfis. 
Sic  fcribit  longis  ad  otdinem  cxarqua- 
tis  fedentium.  Majores  enim  nofln fe- 
deiiics  cpulabantttr :  (jttcm  morem  babue- 
vunt  a  btconibus  &  Cretenjtbus.  Hera- 
clidcsautem in  Politicis fcribit ,  Cre- 
tenfesfedentesinthroniscpulari.Pyr- 


5  Cr.ntra  lufttani.]  Sttabo  lib.  ?. 
de  Lufitanorum  ritibus,  fic  fcribit,P,  0 
olco  butytum  ufnrpa»t}fedentes  eoenitantt 
tedipcatos  inpariete  btmicydos  baLentes. 
Similiter  &  Illyrii  apud  Kermippum 
libio  2  Philippkarum  rerum,  Sc  ex  co 
Athenxuslib.  10.  cap.  14.  lllyr.i ,  ait, 
cccnant  bibuntqtte  fidentes  rnuliercfjue 
dttcuntin  conoentus, 

6  Quocl .sHex.tnJcr  Hacedo.]  DtA- 
ris  apud  Atheniumlibro  1.  Dipno- 
fbphitr.  capite  11.  &:  Plutarchus  in 
vita  ipfius  Alexar.dri.  Subdit  autem 
Athcn~us  ex  Hegefandro,  in  mo- 
rc  pofitum  fuiflc  apud  Macedoncs , 
ut  nullus  decumberet  inter  convi- 
vas,  nili  extia  retia  aprum  inrcrfc- 
ciflet:  tuncenimfedere  inter  convi- 
vantes  licebat. 

7  Ga/li.'  Strabo  lib.  4.  Hancetiam, 


gion  quoque  I.  5.  Legitimorum  apud  j  inquit,jn  ,ctatem'jul^pbumicubant,cx- 
Athenxum  lib.  4.  cap.  5.  tradit  Cre-  \  nitantes  in  firamentis  ajlident ,  plurima 
tcnfesfedentcs  comedetc,  junioribus  '.  illis curnlaReefica. 
illisminiirrantibus.  Quoetiam  inlo-  8  Galat.e.]  Diodorus  Siculus  c.  6. 
coidem  Athenxus,  ejufdemPyrgio- j  aliasc;.  Cccnant  fcdendo  omnes ,  nonm 
nis  &  Dofiade  libro  4.  Rerum  Crc-  '  fetlibtts, ficd  in  flo  fiuper  luportirn,  aut  ca- 
tenfium  auctoritate,  cujufmodi  eo-  [  numflratispellibus.  Alia  de  coenis  Ga- 
rum  convivia  eflent  memoria:  prodi-  lararum  vidcbisapud  Athenxuml.  1. 
dit.  I  cap.  1 1. 

I  Contra, 


GenialesDies.    Lib.  V.  295 

rum  aut  canum.    Cato  junior  poft  civile  bellum  ,  non  ac- 
cumbens  ut  prius,fed  fedcns,cibo  parciore  ufus  fuit. '  Con- 
tra  dc  Tcrentio  Varrone :  &  Hannibale  legitur  ,  ut  poft 
afflicias  res  ftantes  coenitarent.  '  Apud  Indos  folus  rex  in  imli. 
lccio  cx  ftramcntis  faclo  accubat,  cartcri  fedentes  epulan- 
tur.  4  Spartaniscommuniacrantconvivia,  pauperescum  ty«- 
ditioribus  codcm  vefcuntur  obfonio :   fcftifque  dicbus , ta 
quos  'Phiditia  nuncupant,  *nig*um  jus  7  &  pancm  igni  J*jj 
duratum  apponunt:  8utque  regiduplum  obfoniorum  quam 

caete- 


1  Conf,:tdcTcren:':o7r.trro;ic.]  Jtl- 
liuii  Frontinus  lib  4.  Stratagcmaton, 
cap.  5.  barbamcapillumquefubmilir, 
&  poftea  nuuquam  recubans  cibum 
cepit,  cadcm  fcribit  Eutropius  Rcrum 
Rom.lib.  5.  cap.  5. 

2  EtHannibale.]  rlutarchus  in  vita 
illius. 

5  ^pud  /;jf/oj.]Philoftratus  in  vita 
Apollonii  libro  i.cap.12.  cujus  verba 
libuit  fubfcribeie ,  Rcx  iniechi jira- 
mentis f.tcio accr.Lai  :  utx:aq:(Cijf::rr:cx 
*y>.:t;s cns  kA fmtUHHm  quinqite  ,  cxtcri 
Jtdcntcs  cpuLtiitur. 

4  Spt.t.inis.]  Strabo  lib.  10.  Plu- 
tarch  in  Apcphtheg.  Lycurgi. 

j  Ph  dttia  nttncufurjit.  ]  Ariflot. 
Politiconlib.  2.  cap.  -.  Cicero  lib.  5. 
Tulculan.  qusft.  £h<id  ?  vi&um  Lacc- 
dttmoniorum  :>t  Phiditiis  nonne  videmus? 
hlii  cum  tyrannus  cccna-jiffct  Dionyfius, 
tUgavitfi  ];t,c  itionioru  ,  q;iod  cxnX  ca- 
pttt  crat,  de.cclatum.  Plutarchus  in  Ly - 
curgo.  Cujufmodi  autcm  erant  acqui- 
bns  cibis  in  his  Phiditiis  utcrcntur, 
cjuantumcjtie  quifque  in  eo  confcrc- 
bat.figiUatim  deelarant  Diciarchus  in 
Infcripto  Tripolitico ,  Sphatnius  Rei- 
publ.  Laconica:lib.;.  Molpisinopere 
ejufdem  tituli,  &  aliiapud  Athen.lib. 
Dipnofophift.  4.  cap.  4. 

6  %r»nM«.l  Cicero  ubifupra, 
Plutarchus  in  Clecmene  ,  &  in  anti- 
cjuis  Lacedaunoniorum  inftitutis  ,  fta- 
tim  poft  piinc.a  Cicerone  paulum  dif- 
fcntit.  (ic  enim  fcribit ,  Ferunt  Diony- 
fium  tjranmm  cmijfe  Laumcum  coquum 


huufcc  iuris  nigrieratia ,  HHcue  impe- 
'  Jibi  jw  <  illnd  conci>r/uncl,'>>  l  en- 
fit  nulli  parcens  :  nuo  depwtdU  offc/ifum 
dcshi.iffc  :  tunc  Dionyjit  cix-fft  c.tpticm, 
O  Rex  ,  hoc  ius  tunc  ntfiandvm  c\t ,  cntn 
Laconica  e.xercitatione  ie  cxen  mt  i <.  T\- 
ercitationes  autem  Laconica*  funt  vc- 
natus ,  palarftra ,  curotas,  fol,  pul 
quibus  haud  dubie  rebus  fames  ec  fitis 
parantur:  quibus  condimcntis  con- 
diendae  funtepula?,  fi  eas  fuaves  iciri- 
que  faporis  efle  concupiicimus. 

-  ht  panen  :;-  :  d ;<:::: :<m.]  Pllltar- 
chus  inAlcibiade,  "Ram cnmviderent 
ipfum  adtondcndam  ufqv.c  ad CHtem  bar- 
bam  more laconico,t'»i  .  esadhibett,  & 
f-igidts  balneis  uti  O*  du,o  p.-nc  ,  nigro- 
quc  uire  vefci ,  vix  adduci porerant ,  ut 
credcent  eumeffe -jiium  ,  quem  accepc- 
rant  ,  in  omni  delici.trum  gcnere  futffe 
-jerf.ttum.  Idcm  in  Clccmene ,  ^Ami- 
corum  cuidatn  aliquando  fubir.ttus  efi  , 
quod hofhites comi-jiofufcipiens  ,ii  ;<m 
nigrum  &  panem  duratitm  igni appofuif- 
fct.  llbilcgendum  videtur  ,]us :  non 
vinum. 

8  Vtque  Rcgi  duplum.]  Hetodot.  li- 
bro  6.  defcribens  Spattanorum  Re- 
gum  dignationes  &  jura ,  fictradir, 
Quoties  aliqua  puLHca  vifctratioftt  ,pri- 
mi  in  caena  reics  difcumbant :  grits  pri- 
mii  difiribui  tncipiat  ,  ittrique  t  oruni  du- 
plrnm  omniwn ,  qurrm  caterts  convivis. 
Xenophon  in  Oir.t.  de  Laudibus  Age- 
lilai,  Ditplicen:,\nquit,portionem  in  con- 
ihiis  ex  confiitittoaccipicns  ,  nec  jtc  qui- 
dt'm  lota  utebatui  }  <-jerum  fimplici  ,  n:c 
J  3  integra 


Stolia. 
tnco- 
mia  ad 
lyram. 

ti.t. 
*An- 

dtia. 
Titthe- 
nidia . 


294  Alex.  ab  Alexandro 

cacteris  dctur ,  lege  fancitum  crat ,  non  focietatis  gratia, 
fcd  ut  polTet  obfonio  cjucm  vellct  honorare.  Quietiam 
afluerant  '  excellcntium  virorumlaudesu*navcrumfceda 
fcelerain  epuiis  canerc  ad  lyram, :  qua:  dicunt  fcolia.  Idem 
apud  Athenienfes  :  nam  in  celebri  epulo  quod  Syifitiam 
+  vocant,  tcnuiores  cum  ditioribus  una  conveniunt ,  &  x- 
cjualem  obfoniorum  partcm  terunt.  Crctcnfcs  ejuf- 
modi  comeilationes ,  '  andria  dicunt , e  Perf«e  titthcnidia, 

Grarci 


integra  ea,  contenttts,  reliquum  dijiribue- 
bat :  ratusgeminam  f{egi portionem  d.-.ri, 
mn  p.ci et at :.: gr.tti.t,  fed  qnopoftit,  qurm 
ie!it  honorare.  Idem  Xenophon  in  Re 
pub.  Laceda:moniorum  non  procuJ  a 
fin.  ^itque ,  ut  Rcge.<  in punico  difcum- 
be,ent,con-ji-jium  eu  publicum,LycuTgus 
fcilicet,  inflituit,  &  dup  iciparte  i»  c«- 
na  b/nora-jit :  ut  non  duplo  ra.tgi4  quam 
atii  edcrent  ,  fed  qtto  &  ex  boc ,  quem 
'jellent,  honora,  e  qui,e,it. 

I  E.xcefl  ntium  -jirorum  laudes.  ]  Nam 
in  Platonis  Sympofio  Akibiades  So- 
cratislaudes  decanta  ,  Zc  apud  Plutar- 
chuni  in  Ariitorele  Calilthenes  Ale- 
xandri.  Idque  ipfum  faciebant  Roma- 
ni,  ut  pofteadicetur. 

2  £>U4  dicunt  fcolia.  ] De  hu jufmodi 
carminibus  convivalibus,  qua:  Graxi 
fcolii  vocant ,  meminit  Plato  in  Gor- 
gia,  Ariftophanesin  Avibus  &in  Ve- 
fpis.   Plutarchus  Sympofiacon  lib.  1. 


fic  ait ,  ideoque  pueriad  con-.entus,  quos 
G,eges  appelLibanl ,  c.mn.eare  -jidevan- 
tur  :  viri  autem  atatis  adultai  ad  con-ji- 
-jia,  qux  frrilia-jocabant  Hucvi-nx.  ,  ut 
icnui'.;er  aqualem  cum  tocupletibuspor- 
tionem  e  pubiicis  alimcntis  ajjequerentur. 

4  Tenuiores  cum  ditioribtts.  ]  PJu- 
tarchus  in  Lycurgo  ,  ~Kam,  incjuit,  ne- 
que  ufus,  neqve  fiuctus  ,  nequefacicsom- 
nino  ,  aut  ojicntatiofuerat  magni appa- 
ratits  ,  cum  undcum  paupere  opulentus  ad 
covnam  iret. 

%  .Andriadicunt.]  Ariftoteies  lib. 
Politicon  2.  c.  3.  7.  8.  5c  10.  Scribit 
Athenius  lib.  4.  cap.  5.  Convivanti- 
bus  Cretenfibus  duasfuifledeftinatas 
domos ,  quarum  unam  dicerent  An- 
drion  ,  five  virilem  :  alteram,  in  qua 
dormirent  hofpites  ,  Ctxmeterium  :  in 
Andrio  duae  primx  conftituebantur 
menfa:  hofpitibusd:ftinata,)  practerea- 
que  Xenice  nuncupata: ,  mox  feque- 


&in  Mufica,ubi,Pindariaucloritate,  J  banrurreliqux. Idem  Athen.vus  lib.  5. 
hujufce  carminisinventionem  tribuit!  cap.  1.  Dionyiius  Halicamaflius  1.  2. 
Terpandro,  cum  ca  nullus  in  cantu  u-    Strabo  autem  lib.  10.  dicit  &  apud  eos 


fiis  antea  fuiflet.  Scoliaautem  Graci 
interpretantur  avy.7m-nKx  a.Ti/.a-m, 
ideft,  convi-ja'escantilenas :  carmina 
convivalia,  ficdcla,  quod  non  qui- 
vis  ea  caneret,  fcderuditi  duntaxnt. 
Vide  Rhodiginum  left.  Antiquarum 
lib.  12.  cap.  15.  Erafmum  in  Prover- 
biis  ,  .Adnetinttnia  ,  Caricamufa  ,  ca- 
nere  ad  my>  tum.  * 

COLERUS. 

*  Et  Jul.  Scaligerum  libris  dcrc 
Poetica. 

T  I  R  A  QJl  E  L  L  U  S. 

3  S^itiamvocant.]StiaboUb.  10. 


efle  li/evtTtct.  * 

COLERUS. 
*  Feflus  voai. And,ona.  Cui  fub- 
fcribit  Vitruvius  lib.  6.c.  10.  Graci, 
inqnit  ,  uvfptivis  appellant  txcos,  ubi 
convvia  •viriHafilent  e/Je  ,  qttodeomu- 
iexi  no.i  accedant :  Vide  Suidam  Sc 
Polluccm  lib.  1.  cap. 8.  Oronautem 
.tfr.aton  vocat Tliniuslib.  j6.cap.  25. 
Statius  Sylv.  lib.  r. 

.  Subeuntque  no-jls  afarotafiguris. 

TIRAQUELLUS. 
6  Perfre  Tittbenidia.]     De  qu;bllS 
etiam  Rhodiginus  lib.  27.  cap.25.nul- 
loau- 


SVnm 

mati/t. 


GenialesDies,  Lib.  V.  295 

'Gra?ci  TeAicavSyri  grammatias.Fuerc  quoque '  Spartanis  t4>/, 
ccena?  copides, in  quibus  capra  immolabatur,&*alia£clon.  ^™ 
yApud  Jndos  ara  menfa;  in  modum  coniHtuta ,  pluribus  c*pi- 
accubantibus  circum:  in  caquc  carnibus  appofitis,  cjuilibct  *£. 
conviva  c  fua  fede  ad  mcnfim  vadit,  &  quam  vult  partcm 
capit ,  atquc  in  fcdcm  rcvcrfus,  carnibus  &  panc  vcfcitur. 
6qui  ctiam  comclfationes  in  propatulo, 7  Laconico  more 
facicbant.  8  Ncquc  alicnum  fucnt,  quodapud  Gymno- 

fophi- 


Ioauftorccitato.  Scd  id,  ni  fallor,  cft 
Herodoti  lib.  9.  non  longe  a  fin.  foe- 
n.c,  inquir,  ntmen  Perfica  iyrl.t ,  G,.cce 

TtXc-iOVjid  cji  ,pc,fcH.l  ,  in  ijn.t  H 
lum  caput  omtttur  ,  Per/k/ijue  jircnii 
dmat.  Scd  ibi  loquitur  de  crcna  rc- 
gali,  qux  lerael quotannis co dic,  quo 
Rexcreatus eft,  inftitucbatur ,  quac cx 
co  rcperit  Arhenxus  de  Perfarum 
Conviviisloqucnslib./t.Dipnolbphift. 
cap.  6.  dicitquc  Pcrfarum  idiomate 
Tybia  Grxce<w»«»»appellari.  At  Rho- 
dig.  ubi  fupra  ,  ex  Athen.  lib  4.  c.  4. 
fcribir,Tirthenidia  convivia  cclcl-rari, 
cjuando  Titth.r,  id  cft,  nutriccs  pueros 
deferrcnt  marcs  in  Dianxtemplum, 
quam  Corythalliam  dicunt  prope 
Tiaflum  ad  Clctam. 

r  Gi\tci  nxia.v.]  Vide  inprxced. 
Athenxus  autcm  libro  2 .  fcribit  Grx- 
cos  facra  convivia  SwAf/ct^  vocarc.  I- 
dem  lib.  14.  cap.  3.  Cafcos  latosac 
tenucs  Cretes  Thaliasappcllant ,  ut 
ait  Sclucus :  quos  in  quibuldam  lacri- 
ficiis  comburunt.  Hxc  Athenxus. 

2  Sjri  Gcamm.iti.is.']  Cxlius  Rho- 
diginuslib.  i8.cap.  34.  ficfcribit.Po- 
fidonius  Hiftoriarum  libro  r6.  Syro- 
rum  delitias  inceflens,  olcoeospcr- 
ungi  pretiofo  arguit ,  li  nique  unguen- 
tis  ,  diei  partcm  maximam  in  Gram- 
matiis  (fic  autem  communcs  vocant 
conccenationes)  cibis  faburrari  &c  po- 
tu. 

3  Spartaniscoena' copidcs.]  De  qui- 
busetiam  Rhodigin.  lib.  17.  cap.  25. 
&  Nicolaus  Leonicus  de  Varia  hifto- 
iu  lib.  1.  c.  87.  fcd  c-c  nullo  au&oie 


I  Iaudato.  Polemonautemapud  Athe- 
nxum  lib  i.c.  r^.  inrinc,  auctor  eft, 
I  apud  Laccdxmonios  in  prandiis  ,  qux 
I  Copidcsdicuntur ,  fabas,  pliafcolos 
!  viri  des ,  &  caricas  bellaria  apponi  fo- 
lere  ,  fitnihilafiud.  Atlib  4.  c.ip.  4. 
dicit  quod  hic  dicitut  dc  caprat  im- 
molatione,  amplcquc  declaratcujuf- 
modi  erant  hx  Copides  ex  multis 
auctoribus  Grxcis :  nempe  Polcmonc 
in  Canathro  ,  Cratino  in  Plutis ,  Eu- 
poh  in  Ilotibus ,  Ariftophane,Philvl- 
lioin  Civitatibus  ,Epilycoin  Adoicl- 
centulo ,  Mdlpide  &  Scxo,  in  B 
Lacedxmoniorum,  Diofcoridehb.  2. 
de  ejufdem  rcpub.  &c  Ariftocle  de  rcp. 
Laconumlib.  1. 

4  £/4/w<ec/«».]Idem  quoque  Rho- 
diginus  ubi  fupra  ,  &  huiusmentio- 
ncm  facit  idem  Athenxus  d.  lib.  4. 
cap.  4.  Polemonis  auctorirate,  fcri- 
bit ,  lllil,  tjui  iici  Phiditium  accedunt  in 
Lacedamone }  poji  cocnam  aclon  afferre 
c  m/kfjerunt :  pancs  in  canijiro  vimtneo, 
attjite  fingulif  carnem  apponunt.  Eum  au- 
tcm  tjui  p.t,  tes  dijiiibuit  ,fctjuitur  mini- 
/icr,  rjui  xclonpronmciat,  ac  nomcn  mit- 
tentisfolct  adth,  1 . 

5  .Jpud  Indos.]  Philoftr.  in  vita 
Apollonii,lib.  2.  c.  12. 

6  ()uietiam.]  Strabolib.  T<[. 

7  Laconicomore.]  Supradi&um  eft. 

8  1<{etjue  alienum  fucrit.]  Hxc  uf- 
quead  verf  Pcf.nummosS^M  Apulcji 
libro  1.  Floridorum  ,  deGymnofo- 
phiftarumdifciplinaloqucns  ,  itafci- 
bit  ,  Igttur  ubi  menfifajtta ,  priufjuam 
cduliit  appon>WtHr,omnes  adtlefccntcs  cx 

T  4  tiiverjii 


Qym- 

nofiphi 

ftarum 

tncsin- 

te,  ro  - 

gaudi 

adole- 

fcentes 

an'e 

pran  - 

dium 

-jel  coe- 

nam. 

Confid- 

tatio- 

nes  in- 

ttr  po- 

(»la. 

Perfr. 

haciti- 

ani. 

Qraci. 

Thra- 
fcs. 


1<)6  A  L  E  X.  A  B    ALF.  XANDRO 

fophiftas  traditur,  ut  paratis  inftruct.isque  mcnfis,  antc- 
quam  dapcs  apponantur,  adolefcentesfinguliquiadepu- 

lum  convcniunt,  quid  generi  humano  lucriicccrint,  quod- 
vc  fapientcr  dicfcum  taaumve  ruerit  illa  luce  coram  fenio- 
ribus  exprimcrc  cogantur.  Et  qui  defes  aut  remifTus ,  nihil 
frugi  in  medium  airert ,  impranfus  manet,  &  foras  extru- 
ditur ,  qiiibus  difciplinis  illos  ad  virtutcm  acucbant.  '  Pcr- 
farum  rnos  erat,  inter  pccula  dc  rcbus  fcriis  confultarc:  & 
poft  comeflationes ,  (i  quid  fanctiore  fcedere  concludi  vcl- 
lcnt,  concubinasadvocarc,  &  circumfcrrc,  tanquamca  ad- 
hibcrcnt  foedcri,  qua?  apud  eos  fancta  &  chara  funt.  ldcm 
Badtria.iis ,  ut  inter  pocula  dc  beliis  confuitent,  &  fi  quid 
complacitum  cft,  merum  largiusinfundant:  &sGrazcis, 
quibus  vetuftiffimo  jure  ufurpatur,  ut  poftquam  magnifi- 
ce  epulati  fucrant,  quafi  rcfoto  animo,  dc  bellis  dcccrnant 
largioribus  poculis,  qu«  ii  quando  circumfcrcbant, '  a  dex- 
tris  incipiebant.  Thraccs  poft  intemperatiiTimas  perpota- 
tioncs ,  primo  in  vino  &  alea  verfari,  mox  ad  illicitos  con- 
cubitus  accedere  folebant.  Si  qui  vero  ea  vccordia  fuere, 

utpoft 


dherfis  hch  &  offlcii*  addapem  cowje- 
niunt.  Tfiagifiri perregant ,  quodftcium 
alucis  ortu  ad  illud  diei  bonumfecerit. 
hlic  alitu  f  commcmorat  inter  duos  arbi- 
trum  delecium,ftnata  fimultatc,  yeconci- 
iiatj  grati 'a,purgat a  fiSpicione ,  amicos  ex 
tffenfis  i  edd  diffe  :  itidem  alius,  fifi  pa- 
rcntibn  <  auid,  i.:m  imperantibus  obedjffe: 
&alius,  alinuid  meditathne  fudrepe- 
rtffe  ,  'vei  aherius  demonfiratione  didi- 
cif/e  Deniaue  &  catiricommcmorant. 
S>ui  nihiikabet  adferre  cur  prandeat,im- 
pranfns  <\d  opusfvras  extruditur. 

r  Perfhrummoserat.  ]  Strabol.  15. 
adfin.  />  relus  maxinds  inttrvihum 
confultant ,  qn.ti  ipfi  fhmiwts  pu'ant, 
euitm  nux  ih  fobriet  tefuerint  dtlibera-, 
ttc.  Herod.Iib.i.  QjjntusCurrius.ubi 
etiam  fcribit  illos  interepulasde  bcl- 
lo  confultare.Maximus  Tyrius  fer.  r  1. 
Xenodctus  in  proverbio  V5//@-  xaf 


jtfwp*.  Athensus  libro^.  cap.  6.  non 
lon^eaprinc. 

2  EtGr*cis.~\  Dofiadaslib  4.  Re- 
ruin  Crerenfium  apud  Arhenxum  I.4. 
cap.  5.  tradit,  Cretenfes  poft  ccenam 
de  rebus  publicis  primum  confultare, 
poftea  de  rcbus  ih  bello  geftismen- 
tionem  facerc,eofc]iie  laudare,  qui  viri 
&  boni  cV:  fortesfuerunt.juvenesinte- 
rim  p.d  probitatem  ftrenuitatemque 
flmuladhortantes. 

$    ^Adextrisi»cipiebant.~\   ALlianus 
lib.  10.  cap.  ro.  Vide  Alianum  de  va- 
riaHiftoria,Iib.  ^.  Iidem  veroThra- 
ccs  poft  pocula  in  rixas  6<  pugnas  fan- 
guineas  vertebantur,   tefte  Horatio 
Cann.  lib.  r.  Ode  27. 
T^atis  in  ufiim  latitixfcyphis 
Pugn.tre,  Thracum  cfi:  tollite  barbarum 
"Morem  ;  vcrccundumaue  Bacclium 
Sanguineis  prohibcte  rixis. 

I   Dionyfii 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  297 

ut  poft  epulas  nudas  mulicrcs  in  roducant , ' Dionyfii prio- 
ris  excmplo,  aut  alia  ciuam  fibi  obfonia  convivis  mini- 
ftrent ,  fuit  pro  flagitio  habitum ,  vclut  fcclus  &  ncquitia 
fingularis.  :  lnterctuc  cpulas  cx  pocula  priraum  iibarc  diis  ul~a!it 
dapes,  &  bcnc  precari  convivis,  &  fccundum  precationem  %,?,& 
dapibus  cum  modeftia  vcfci,  prifci  moris crat ,  haud  aliter,  i"~»h- 
quara  ii  facrum  cpulum  eflet.  Siquidcm  apud  majorcs,"' 
3  inter  rcs  facras  menfa  habcbatur.  1  Nam  Pilula?  coenan- 
tcs,  parcntum  manibus  primitias  rcddunt.  Romani  & 
Gra?ci  in  convictu  fami.iari,  ciborum  particulis  &  vinoin 
igncm  conjcdis  libaminadiis  dabant, s  &  primitias  cccna- 
rum  Laribus  quibus  fal  cum  pane  &  cafco  pro  pulmenta- 
rio  ccfTit.  '  Utque  primus  calix  Jovi  Olympio  mifccatur, 
fccundus  hcroibus  ,  tcrtius  fcrvatorijovi.  ;Etquumvi- 
num  purum  dabatur ,  obfcrvatum  cft,  ut  Jovcm  Sofpitcm 
advocarcnt ,  nc  tcmulcntos  faccret.   Qiium  vcro  aqua  di- 
lutum ,  Tovcm  appcllare  Servatorcm.  8  Pcrfarum  reges  P(r~ 

ante,,,,,. 


T  Di»nyfii  prioris  cxcmf>,'o.  '  idem 
Neroncm  fuftitaflc  (cribitCornelius 
T.nitus  lib.  i  5.  in  ttagno  Agrippx, 
his  vefbfs ,  Scoi ta  vi/ebantur mtdit  c»r- 
fonbio. 

i  Inttrcpa  cpul.ts  CT  />«'w.'.r.]  Ma- 
crobi  us  1  i b  $ .  Saturn.  cap.  r  r . 

5  lnta  rofcr.xs  mt/l/k.  Jldcm  Ma- 
crob.  ibid. 

4  S'.rm  P:fu!j.~\  Nicolaus  ^ei  «- 
9£*  his  verbi;. ,  V,ioii'tti1  flntrwrn  .-■'- 
~  .  -        -v,  Cjiiod  &  exeo 

rcpetit  Stobxus  Serm.  42.  Piiid.t  con- 
vivantcs  parentibus  primiriaslibant, 
ut  nosdiis  b-^ottgvJig/c  diclis. 

s  llt  prim  ti.ts  canarmn  Laiibm.~\S\- 
dc  noftros  Cominentarios  de  jurc  Pri- 
tnrgeniorum,  inPrxtationenum.  71. 
incip.  Id cjttrj cti.r>„  1,1. 


noil*  miJbn  '~r>o-tuT>! 

4>l/Xs(Xlc/tt  VIKU>Vl@*,  fJX  3  TfliZV 

Ichtvc/l  OTputt/ vcvla^  oXtut- 

ticv,  cw)iv<m  xalci- 

Sti.vA/v  (jcl*j<f~to}fott  'ijiJtuc. 
Et  ibi  ipfius  interpres  do<ftiflmuis,qul 
6v  i  n  id  citat  Sophoclcm  in  Nauplio, 

.  ■7l>V7ri  TS  ttj  cfiif  GEOT>J£t* 
STTOVcftt  Tfl-ra  X£CCT»|>©*. 

Et  JEIchvlus  in  Epigonis. 
A.iCx;  iirA  pCirpuTVi  cifcdx yetfjux 

H  :  *S"f .  etTA  T  J^djTfftt»  yi  tt.od.7tv 
II  fuQt  VitXCC  ,  H  Ttt  Tf/  TGV  0~i<&  T  Ot" 
T/JC©-  bJTjUV  x/Cst. 

7  Et  cum  '■jinttm  pitrum.~]  AthenartlS 

Iib.2.  c.r.  Dipnofophift.  &  1.  rc.c.9. 

8  Perftrum  /vr»fr.]  Serinus  apud 
Stobxumferm.42.  ci  nipowt  f&ctmJmt 

rglfC  UL  T  "rVjiasV,  <Z?%*  SjOlQiiXC  >Ja>.S- 


6  Vt '•!■!•  primut  calix."     Pindarus;  ^vj,  tcc  5  ts  7n've«v,  a'i;<©-  ••■ 


Iitlimiorum  Ode  s  poft  princ. 
—.  E'v  rtftia. 

Msv  -.-  ,  7-.V  ..    ':~j  ttv,  oiulov 

hi^u jx~vci  ipf<faK»v. 

titUI  uLt   vi  iolkfUciy  JXcmilV, 


ajhi\j(  x;cv6/j.@~.  Idem  Stobaais  dc 
legibus  &  confuetudinibus  ,  Sermonc 
4f.  ficvertit,  Pcfitrum  Regetanteji- 
c,  tficia  de pietate  difjerunt  antcquam  bi- 
bant,  de  temperantia  :pu^naiuri  'iiero  dt 
fertitndine, 

T  y  1  £j«m 


Pofl 
tpuLts. 

fercula 
in  ap- 
paratu 
magni- 
fico. 
^4ugu- 

/?.'  Cjil- 
llivld. 
J«lii. 
'J^fJfO- 

nis. 

Dmii- 

tiani. 

Helio- 

gabali. 


298  Alex.  ab  Alexandro 

ante  cibum  de  modcftia  difputant,  ante  facriricium  de  ju- 
ftitia,  ante  bellum  de  fortitudine.  Et  poft  trinam  potatio- 
nem,  cum  modeftia  cpulati  bona  a  diis  precabantur.  Non- 
nulliinter  bcilaria  honorcs  diis  ac  rnagnis  hcroibus  dabant. 
1  Quum  vcro  apparatu  magnihco  exqiufitiiTimar  epula*  da- 
bantur,  trinis  fcrcuiis  ,  fequutis  mox  tcmpcribus  ctiam  fc- 
nis ,  Romani  ccenam  exhibucre  :  idque  luxuriaerat : '  quo 
modo  Auciuftus  convivia  iniiTe  fertur,  quibus  non  amplius 
trinis  fcrculis  ,  aut  cjuum  abundantifsimc,  fcnis  convivaba- 
tur. 5  Julius  vcro  Ca:far  in  /Egypto  conviviamultinlici  fer- 
culo  protraxit  cum  Cleopatra  ad  primam  lucem.  4  Nero 
quoque  effufus  in  luxum  &  epulas,a  medio  dic '  ad  mcdias 
nocccs ,  inter  vina  &  fcorta  accubaffe  fertur.  6  Domitia- 
nus  non  ultra  Solis  occafum.  7  Et  Heliogabalus  tam  per- 

ditar 


1  jQuum  -jero app.tratu  magnifico.~\ Icl 
probat  ex  co  quod  fequitur  de  Augu- 
fto. 

2  Quomodo  Jtugifiiis.~  Suetonius  in 
vitaillius,c  64.  Cetnamternitferadit, 
aut  quum  abundantiflime-,finuprebcbat, 
v.t  non  mmio  fumpt  u,it  a  fumma  comitate. 
Verum  veteres  illi  Romani  duobus 
tantum  ferculis  utebantur,  uttradit 
Servius  inlib.  1.  Aneid.  ubiejusrei 
Catonem  citatauftorem.  Et  Satyricus 
Juvcnalis  fat.  1.  damnatquodfcptem 
rerculis  recentiores  coenitarent.  *  Pli- 
niuslibro  ri.cap.  53.  utperniciofam 
damnatciborum  varictatcm  ,  Homini 
cibus ,  inwat yUtilifiimu*  ,fimplex.  ^A- 
ccrv.uioftporum  pejiifa  a ,  tjT  condimen- 
taperniciofiora.  Sic  DilTariusapud  Ma- 
crobium  lib.  7.  c.  4-  affirmat. 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Wovcrfu: 
£>uis  fercula  feptem  Secrett  ccenavit 
anur. 

T  I  R  A  0,  U  E  L  L  U  S. 
5  JulitwjcioCafir.}  Suetonius  in 
ejus  vita  ,  cap.  ^?.  Lucanuslibro  ro. 
Pharfaiix  lu.airiofum  ccnvivium  lucu- 
lenter  defcnbit ,  quo  Cleopatra  Cx-fa- 
rem  acccpit,  quem  dicitlongisallo- 
•juiis  produxiiTe  noclern. 


4  tiero cjmqut .]  Suetonius  invita 
illius,  cap.  vigefimo  feptimo. 

C  O  L  E  R  U  S. 

%  ^4d  meiias  nocles-~\  Solebante- 
nim  veteres  diem  agendis  rebus  ,  no- 
ctem  curandis  corporibus  dare.  Hinc, 
ijacationej  de  die ,  apud  Catull.  Horat. 
lib.  2.  Sat.  ult. 

Dillui  beri  illic 

Dc  mediopotaredie. 
Huc  refero  illud  Horatianum  Ode  r. 
lib.  r. 
Et partem  folido  dcmere  de  die. 
TIRAQUELLUS. 

6  Domiti.tr.us.']  Convivabaturfre- 
quentciyiclarge:  fed  pene  raptim.ccr- 
tc  non  ultra  folis  occafum,  nec  ut 
poftea  comeflaretur.  Auctor  Sueton. 
in  Domitiano,  c.  2r. 

7  Et  Helicgabalui.]  Lampridiusin 
vitaillius,ficfcribit,Exhibuitaliquan- 
do  8c  taieconvivium,  ut  haberet vi- 
gi  nti  &  duo  fercula  i  ngenti  uin  epula- 
rum,fed  periingulalavarent,&:  mulie- 
ribus  uterentur ,  &  ipfe  &  amici ,  cum 
jurcjurando  quod  efficerent  volupta- 
tem:  &  paulo  antc,  Linteamenlo- 
tum  nunquam  attigit ,  mendicos  di- 
cens,  qui  linteis  lotis  utercntur. 

I  Sicnt 


Genialf. sDies.    Lib.  V.  299 

dita?  necjuitia?  &  luxuriajruiifc,ut  vigintiduo  fercula  ingcn- 
tium  obfoniorum  una  coena  admilcrir,  nunquam  lotis  lin- 
teaininibus  ufus,  fcdnovis&  recentibus  fem  pcr ;    '  ficut 
Galenus  ,  qui  aurcis  lintcaminibus  ftravit.  *  Caligula  ana  0*tf*- 
die  centies  fcftcrtio  coenavit ,  cjui  ctiam  ex  auro  panes  &  *''^._ 
obfonia  appofuit,  '  Vitclliusquoquc  inter  apparatiffimas  £»/.*. 
epulas  largiflimo  fumptu  difcubuit ,  cjui  una  ccena  a  fratrc  y... 
exceptus  fuit ,  in  qua  duo  millia  leftiffiinorum  pifcium  ,  & 
feptem  avium  ,  appofita  traduntuF.  *  Titus  convivia  infti-  titi. 
tuit  jucunda  magis  quarh  profufa  ,  5  Gcta  maxima  prandia  gct.<. 
pcr  fineiilas  litcras  jubebat,  ut  pullum,  pcrdiccm ,  pavo- 
ncm,  porcellum:  pifccm  &  pcrnam  unis  cpulis  apponcret,  ^)}yv* 
&  fic  pcr  fingula  clcmcnta  apparatus  dividcret.  °  Helioga-  -jia. 
balus  a?ftiva  convivia  coloribus  cliftinxit, 7  ficut  Lucullus  '^1'^ 
per  deos.  Ainflor  cft  Spartianus,  y£lium  Verttm  impc-  uu. 
ratorcm  omnium  primum  cxcogitaflc  pcntapharmacum  z"f"'v 
prxcipui  faporis ,  cxfuminc  ,  phafiano,  cruftulo,  aprugna  „-;;, 
five  pcrna  &  pavonc, 8  inftar  Vitclliana:  patinx,  quae  \m-PcnU- 

f  pl>ar- 


1  Sicut  Ga'enus.~\  Imo  & mantili- 
bns.ut  icvibit  Trebellins  Pollioin  vita 
illius.  Sed  hiclegendum eft G.tiicuts, 
utalibi  monuimus. 

i  Caligula.]  Seaecain  lib.de  Con- 
folationc  ad  Albinam ,  cap.  9.  C.  C<t- 
ftr,  incpit,  rjitem  mihi -jidctitr  rcium 
natttraedidiffe  ,  ut  ofienderct  fjttidfum- 
ma  -j  tia  in  fummaf  rtun.t  poffi  nt  ,  cen- 
ties  fe/iertioceenavit  uno  die ,  &inhoc 
emniitm  ad'\ittus  ingenio:  vixtamenin- 
'zenit ,  cjuomodo  provhici.irum  trih"tum 
una  eacna  ficret.  Suetonius  invitail- 
lius cap.  } 7.   Con-ji-j'.'  ex  Auro  panes CJ7* 


mcnlo' 

4  Titus.]  Idem  Sueton.  in  vita  il- 
lius,  c.  7. 

V  Gcta.  ]  AliusSpartianusficin  vi- 
ta  illius  fcribit,  Halebat  etiamiflam 
co.iftetudimm,  ut  convivia  ,  Ci1"  maxime 
prandid  ,  per  fingulas  literM  viberct  , 
fcientibttsfervis  ,  -jelut  in  tjuo  erat  anfcr% 
aprugn/tyOncts  ;  item  pullus ,  perdix,  pa- 
-jhs  ,  po,  rellus  ,p'fcis ,  perna  ,  &  cjux  ia 
eamlitcram  gcnera  eduiium  c.tderent:  & 
idemfftanus,  farta,  ficus,  C"  alia. 

6  Heliogabalus.  ]  Alius  Lamprid. 
in  vitaillius. 

7  Sicut  lucullus  perdeot.]  Plutar- 


obfonia  appone  et  ,  .Aut  frugi hominem    chtis  in  Lueullo  &  Carinus  Impera- 


effeoportce  dii\it.tns,aitt  f.efivem. 

t,  Pitclliit<.~\  Suetonius  in  vita  il- 
lius  cap.  1;.  De  hac  coena  iic  refcrt 
Eutropius  lib.  8.  cap.  <;.  &  ultim.  7v>- 
tifihna  cc,te  cocna  memoria  mandata  efi, 
rjuam  P~.tcV.ius  frater  exlrluit  ,  in  tjua 
fupra  cste;  0 1  fumptits  dito  mill  a  pifciitm, 

&•  feptem  millia  avium  appofita  tradtm 

tur. 


tor ,  au&ore  Flav.  Vopilco ,  pcrlibras 
fed  eo  modo  cjuo  fuperiores  ,  utpote  tjui 
cntum  libras  avium,  centumpifctumy 
milie  di-jc.fe  carnis  in  convi-jiofuo  fie- 
(jttoiter  cxhibttit. 

8   Infiar  Pitelliana.]   Suet.    inVi- 

telliocap.  15     Hanc  cjuoque  cxupera-jit 

ipfe  dedicatione  patinx,  quam  obimmen- 

\fam  magnitudinem    Clypcum  Wiinervas 

tdyftk 


lEfipi 
patina. 


Cafa- 

ris. 
Ocia- 


500  Alex.  aeAlexandro 

mcnfo  conftitit  ,  cjuam  clypeum  Minerva?  appellavit. 
Cui  proxima  fuit  ,  '  ^Efopi  patina,  fexccntis  feftertiis 
taxata ,  in  cjua  avcs  vocales  &  canoras  appofuit  nummis 
fex  fingulas  coemptas.  :  Pertinax  vcro  imperator  con- 
tra,  ciui  dimidiatas  lacTlucas  &  carduos  inprivatacccna 
appofuilfe  fertur.  3  Divus  cjuocjue  Carfar  ,  *  ik  Octa- 
vius  Auguftus  in  quotidianis  cccnis  cibi  minimi  iuere  & 


euj-lJk  OT>./t'^a  di&itabat.  Plinius  li- 
bro  55.  cap.  1  z.  fcribit  hrc,  .At  Herm- 
les  l'itcU:us  i>i  principatu  fuo  ducentis 
fiflertiis  cendidit  *  patinam,cui  faciend  e 
fornax  in  campis  adijlcata  erat :  qm- 
niam  eo  perienit  luxuria,  ut  ctiamfiiTi- 
liapluris  conflent,  quarn  murrhina.  Pro- 
fter  hanc  Mutianus  altcro  confulatufui 
in  conqmfitionc  exprobra-jit  patinarum 
paludcs  fitellii  memorix  ,  quam  illafcc- 
diores ,  cu\us  vcnoto  ^Asbrcnatirco  Caf- 
fius  Sevirus  accufiat  or  olficiebat  interiiffe 
150.  convivas.  Hujus  patinx  Vitellia- 
nx  mcminit  Dion  Nicxus  in  Viteilio, 
his  Vc:klS,Pati>iam  quidern  unarn  at>::.t- 
ra-jit ,  in  quam  impendit  dccem  millia 
aurcori.m  ,  linguis  cerebrifique  Cjy jecori- 
bus  pijcium  ,  &  quarttndam  a-Sv.im  in 
tamcon]eciis.  Hancpatinam  cumficiilis 
ejfe  non  poffet ,  propter  magnitudinem  ar- 
genteam  fecit ,  eaque  diuper/r.anfit ,  vel- 
ttti  res  diis  confecrata  ,  qucufiiue  .Adria- 
ftus  eandem  confpicatus,  totli  ac  difiipari 
jufiit. 

C  O  L  E  R  11  S. 

*  Torrentiuslcgit,  cW;7/,neque 
enim  operis,fed  obfonii  fumptum  no- 
tat.  Similiter  Juvenalis  fat.  1 1 . 

Et  quadringcntis  nurnmis  condire  gulo- 
fum 

Ficii.e.  ■ 
De  alia  Patina  Dcmitiar.i  vide  Juve- 
nalem  fat.  4.  Et  Drufillani ,  CUudii 
Cxfaris  fervi  ,  apud  Pliniumlib,  ??. 
cap.  1  r .  De  Afopi  apud  eundem  Pli- 
ninm  &  Senccam  lib.  t*.  epift.  96. 
Tertullianum  dc  Pallio.  Val.  Max.l.9. 
*ap.  i.Horat.lib.  2.  fat.  3. 


vulga- 

T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

1  <s£filpipat.na.)?iir.. lib.  ic  c.^I. 
Clodii  Afopi ,  tragici  hlftrionis  pati- 
nam  celebrat  fexcentis feftertiis  taxa- 
tam  :  in  qaa  pofuit  aves  cantli  aliquo, 
aut  huinnr.ofermone  vocales,nummis 
fex  fingutes  coemptas,  nullaaliain- 
dudus fuavitate ,  nifi  ut  his imitatio- 
nem  hominis  mandcret. 

2  rPerti,,ax  vero.)  Julius  Capiro- 
linus  in  Pertinace  licfcribit,  Cumver- 
b'l4  (fflt  affabiiis  ,  re  erat  illiberalis  ,  at 
prope  fordidus  ,  ut  dimidiatas  laVmcat 
&carducs  in  privatavitacunvivisap- 
poncet :  C7"  nifi  qucd  miffumcjfit  cdu- 
liv.m,  quotquot  cfient  amici,  novem itbr.tt 
cdpnif  pcr  tres  miff*>  ponebat . 

3  D.  quoque  Catjar.)  C.  Oppiusa- 
pud  Sueton.  invitaCxfaris,c.  55-do- 
cct  C.  Cxfaremadcocirca  viclum  in- 
differcntem  fuifle,ut  quondam  ab  bo- 
fpite  conditum  oleum  ,  pro  viridi  ap- 
pofitum,afpcrnantibusca:teris,  folum 
ctiamlargiusappeuife ,  nc  hofpitem, 
aut  negligentis  aut  rufticitatis  videre- 
tur  aiguere.  Cxfaris  circa  viclum  faci- 
litas,  vcl  e:-:  eo  patct,  quod  lciibit  Plu- 
tarch.  in  ejus  vita ,  \lediolaniapud  ho- 
fpitemV.ileiium  Lecnem  cocnans,  cttnt 
appof.tis  asfttragis  Valerius  v.nguenturrt 
pro  o!co  i,ifiillafjet,f.icile  commanducavit, 
&  opipa;  e.  Idque  molefleferentes fioda- 
les  cafligavit :  dicens ,  "Dtbuitjatii  effie 
hii,  qui  hoc  in:pribant,hoc  non  uti  :  qui 
hancruflicitatem  culpat,  non  nife  ruflicu* 
ejfepotefl. 

4  Et  Ocia-SiM  jLug*fi<*.~\  Sueton» 
cap.  76.  decibis  Auguftiloquens,Ci- 
bi ,  inquit ,  mimmi  erat ,  atque  -julgarU 

firt. 

I  Ttbt- 


Gf.niales  Dies.  Lib.  V. 


!0I 


vulgaris.  T  Tibcrius  diebus  folcnnibus  pridiana  fa?pc  ob-  r^*' 

fonia  &  fcmcfa  appofuit/  Theodofius  modico  &  caftrenfi  'Tlee_ 

cibo  contentus  fuit.   '  Trajanus  etiam  in  vefcendo  fru-  <bfi- 

galiilimus  fcrtur.    4  Laudaturque   Iulianus  Impcrator,  Tnpa~ 

quod  ftatarium  prandium  caperct ,  caftrcnfi  cibo  cv  mini-  Juiu- 

ftro  obvio  contcntus ,  quipertriduum,  porccilum  &  le-  *' 

porcm  divifit.  5  Rcgibus  vero^Egyptiinccenarummag- 

nificcntia  &  rcgaliluxu,  nihil  praeter.vitulum  &  anfcrcm  ?'"•"*' 

apponere  licuit.  Rcgibus  Pcrfarum  ,  niii  pane ,  puite,  car-  p^jfr» 

daino  &  fale  vefci.  Antigonus  etiam  parco  &  vulgari  cibo  """■ . 

contcntus  iuit.  6  Ariftippus ,  licct  tyrannidcm  occupaifet,  ^ 

cibo  ■  '■>- 
fiiffi. 


i  Tibcrim.]  Idem  Sucton.  in  vita 
illiuscap.  54.    Et  ut  parfmonia.i. 
cam  cxemplo  q.r.que  ]H-jarct  ,Jo!c,i:;::bus 
ipfe  ranif  pridi/OM  Jxpe  acjemijk  o!jo- 
fiiit  appofuit. 

2  TbeoHefius.]  Pacatus  inPanegy- 
rico  ipfius  Theodofii,  ubietiam  Se- 
ptimius  Scverusex  Hcrodiano  lib.  2. 
&  Baflianus  ejusfilius  ex  codem  1.  4. 

9  T,.<\a»u*.]  Dion  Niczusin;vita 
illiiis :  ubi  tamcn  dicit ,  quod  licct  vi- 
num  largius  biberet,  fobrius  tamen 
erat.  Verum  Aurelius  VictorinEpi- 
tomate  virx  iiiius  tradit.tantum  in  co 
fuifle  maximarum  rerum  modum ,  ut 
quafi  temperamento  quodam  virtutis 
roifcuifle  videretur:  nifiquiacibo  vi- 
noquc  pauluium  deditus  erat.  Plin. 
Juniorin  Panegyrico  iplius ,  r^umtibi 
in  mcdio  cibus,  femperque  mcnfa  commu- 
n:i  i  Kum  ipfum  tempus  epulartsm  ttsa- 
yian  Cum  fruajHt.it e  < contrabat  ,extendit 
hutmmitat  ?  8c  aliarfiulta,  quxineam 
fententiam  fubduntur. 

4  Laudaturque  Jnlianus.  ]  Alius 
Spartianus  in  vita  iilius:  Julianui,  ait, 
/ a . 1! .r parftmon ix  JuiJJe ptrbi Lctur,ut pcr 
triduumporcclliim ,  per  triduumleporem 
di-jidcret  ,  fi  ouis  eiforte  mififjet  :  fiepe 
autem  r.ulla  txifitnte > eligioM  ,  olei  ibns 
legnminibufijut nntentus,  fine c.v i.ccae- 
na-jent.  Julianum  laudatMarccllinus 
Iib.  2r.  quodfxieritlbbrius  Imperator 
his  verbis  ,  ldcolatens ,  qmd  toieramer 


0"v  ftrtiter  nulliwt  cibiindigrns  mnmlio- 

n  <,  fed  pauas  ctntentus  Cr  -vilibus,  oppi- 
daforinjecus  tranfibat  incaute ,  imitatus 
1  illud  t  j ,  i  veteris dilfum ,  qui 
cum  detatus  ad  hofhitemintemgarttMf 
m  eotQmd  ttd  c.  >rj,  vmm  barari  dcbcrct, 
Panem  rtmindefetjblnm:  Sperareenim 
a\ebat  prope  ri-jtim  cocnaturum.  Mirx 
fcugalitas  i,i  imperatere  c~  Rc^e  B.nLa- 
ro  ,  omilms  panis  c.  at  fatis  pro  cbfonis, 
quique  fitim  aqux  jpe  dcferebant  iaccc— 
>ij,». 

5  Rrgibus  -jcro  JEgffti.  ]  Diod. Sicu- 
lus lib. 2-cap. 5 .  Hcrodotus  ante eum, 
qai  de  laccrdotibus  loquitur  lib. 2. 

6  ,4>ifiippM  ]Quisisfueritncfcio. 
Scio  autem  Ariftippum  Cyrenaicuin 
rhilofoplium  Socraticum  mollitcr, 
fumptuofe  c<  voluptarie  vixifie,ut  tra- 
dit  Laevtius  in  vitaillius.  M.  Cicero 
lib.  j.  ad  O^Fratrcm,r«OT  ab  .Arijlippo, 
quem  Mjc  mag;>  voiuptm  i.c  dijbutdtittiet 
deleBanmt ,  CyrenaicaPhibJopbinnnt* 
mvjit.  Horatius  Epiltolarum  libro  1. 
cpiil.  i~.  adScaevam, 

i.  prandertl  olus  paticntcr ,  rtribtu  uti 
Koflet  ,A,  ijlippus  :  fijch  et  rtgibus  uli, 
th  et  olus  ,  qui  me  notat. 
Athenxus  lib.  8.  c.  6.  feribit,  Arifiip- 
pmn  Socraticum  obfonii  helluoncm, 
reprehenfiim  aliquando  fiiifle  a  Plato- 
nc  ob  voracitatem  ob(bnii,de  Ariflip- 
pi  dcliciis  fcribit  idem  Athenxus  li- 

brO  I2.C.22. 

1  Sicut 


*Aga- 
thoclk. 

Anna- 

ri  Ba- 

hjlon. 

regis 

luxus. 

Potus 

in  con- 

vhiis. 

Vinum 

G.x- 

cum. 

Di-jus 

Cttfxr. 

r*r*\ 

tjuibus 
vina  in 
Ctm-ji- 

Vt      •- 

/<<" 
ban- 

tu,: 


J02  Alex.ab  Alexandro 

cibo  tamen  vili  rcfotus ,  &  exclufis  ftipatoribus ,  ccenavit: 
'  ficut  Agathodes  nunquam  hnc  fictilibus ,  memorpatcr- 
nx  obfcuritatis ,  quod 'figulo  patre  genitus  foret,  adeo 
quod  inter  vafa  aurea  figulina  fempcr  admifcrit/  Intcr  ca> 
tcros  autcm  hclluoncs AnnarusBabylcnia?rex,tantilu- 
xus  fuifle  proditur ,  &  tam  profunda?  gula-,  ut  ftola  mulie- 
bri  amiclus ,  mero  &  unguento  madens  ,  centum  &  quin- 
quaginta  pfaltriis  fnnul  accubantibus ,  velut  officina  nequi- 
tix  magnis  effufionibus  ^061^3^.'  Vinum  vero  Grarcum 
femel  tantum  etiam  in  lautiilimis  conviviis  apponcrc  fole- 
bant.  Namque  veteribus  fuere  convivia  jucunda  magis 
quam  profufa,  4  primufque  divus  Ca?far  triumphaJibus 
ccenis,  quatuor  vini  genera,  pra:ter  inftituta  majorum 
dicitur  appofuifle ,  Falcrnum  ,  Chium ,  Lesbium ,  &  Ma- 
mcitinum.  Antiquiffimi  (  ut  Varro  ait)  primo  utres,dein- 
de  tinas,  demum  vini  amphoras  &  cupas  appofuerc. 
6  Quod  (tefte  Homero)  heroicis  temporibus  fuit  ufurpa- 

patum, 

eodem  lib. r^.cap.r?. 

5   Ut  Varro  ait.  ]  L:bro  de  vita  po- 
puli  Romani  apud  Nonium  Marcel- 


i  Sicut  Agathocles.~\  Aufoniusepi- 
gram.o. 
Fama  eil  fiflUibus  ccenajfe  .Agathoclea 
Regem, 
^Atquc  ab.-.cum  Samio  fepe  oner.iffe 
luto. 
tcrculagemmati*  cum  poneret  horrida 
"jafis, 
Et  mifceret  opes,pattperiemque  fimul. 
Quttrenti  caufam  ,  rcspondit ,  Rex  cgo 
quifum 
Sicanite,figu(i)  fumgcnitore  fittus. 
Fortnnam  revcrentcr  habc  ,  quicunque 
repente 
Dives  ab  exiliprogrediere  loco. 
2   lnter  csteros  autem  helluones  -An- 
rtarus.]  Ctefias  Sc  ex  co  Atheniusli- 
bro  12.  cap.  15.  ubi  tamen  non  hunc 
Re gnn  fuifle  Babyloniae ,  fed  ex  prima- 
tibusregiis. 

5  Vinumautem  G?<ffr^;.]Plinius  li- 
bro  r^.cap.  item  i^.fcribit, L.Lucullus 
fuer  apnti  patremnunqu.-m  lautumcon- 
vvomm  vidit  ,  in  quoplus  femel  Gracum 
vinum  daretur. 

4  Primufque  Ctefar.}  Idem  Plinius 


lum  in  genenbus  vaforum  &  ponde- 
rum. 

6  Quod  tefte  H<;iwm>.]Librofcili- 
cet  nono  Odyfiea:. 
B;Tv,  d  rap  tiiyiov  uotcov  s^ov  fAihciv®* 
otvoio. 
Ideft, 
lv:,fed  caprinum  utrem  habebam  nigri 

vini. 
Etlliad.lib.j. 
"Apve  e/b'o  ,   dj  oivov  $q£pvct ,  ^tpcr»» 

dfUfKt, 
A'ax.u>  zv  tuyLitt. 
Idcft,' 
^Agnos duot  ,  &  vinum  ItttumfiuBam 

terrtt 
Utre  in  caprino.     ■ 

Ei  id  quidem  viderelicet  ex  facris  li- 
teris.  Nam  Jofueo.cap.fcrlbitur, Tu- 
lerunt  ftbi  cib.iria  &  ut.es  vinarist fcip- 
fos  atqueconfutos.ik.  iterum  paulo  poft, 
Vtres  -jini  novos  implevm  «*,&!.  Reg. 
cap.  4.  Et  tuiit  dncentospanes,  &  dutts 
ntret 


Geni  ales  D  ies.  Lib.  V.  305 

patum,  ut  vina  utribus  inferrcnt.  Syllapra:teromnisgc-.sj&«. 
neris  condimenta,  vinum  fupra  qnadragenarium  epulo 
pubiice  pra:bito,  populo  dedit.  '  Arabes  quum  lohgibli  jtrtt* 
potuindulgercnt ,  neminifupra  duodcna  pocula  bibcrc  fas6"' 
erat.  :  Gcrmanis ,  fi  indulfcris  cbrietatem  ,  quantum  con-  Ger- 
cupifcunt,  licct.    Auguftus  '  Ocravius  fenos  fextantcs  *%"'■ 
noncxcemt. 4  Hannibalnunquam  plus  fcftario  viniindul-jfcr/. 
iit.  '  Carfar  quoque  vini  parcifliinus  ruit ,  &  bcncdiluti.  .w'/""w" 
'Alexander  Maccdo,  ad  unumqucmquccaliccm,  mu\- cx/ar. 
to  colloquiofcrmoncm  protrahcbat , 7  qui  tamcn  aliquan-  -4!e~ 
do  triduo  incaluit.  8  Fcrtur  Uticenfis  quando  ad  auroram  cicr. 
cum  amicis  pcrpctando  vigilallc,  non  ut  mergeret,  fcd  ut Cat* 
rcprimerct  curas: 9  quod  Plato  non  improbavit,  quum  iar-ff„^/# 
giori  vino  aliquando  rcrici  animos  putarct.  ,c  Dcmocritus  >'Ut~- 

vcro  „•!?!" 


utres rj'm'i.  &  eiufdcm  opcris ,  cap.  2  5 . 
Feflinazit  igitxr  .  fLbigail  CT  tulit  du- 
tcntot  panes  cy  duo>  utics  vini3  &  Mat- 
thxi  cap.9.  tlon  mittimut  vinum  novum 
in  ut,cs  veteres.Quod fic rcpetiturMar- 
ci  2.  ScLucx  5. 

1  ^Arahes.]  Non  omnes  quidem, 
fed  Nabathxi  ex  strabone  lib.  16.  non 
multo  ante  rin.  fic  cnim  fcribit ,  Rex 
"Kabatfyjeorum  in  apparatu  utaxtmo  mul- 
ta  continue  cotivhia  celebrat,  ncmofnpra 
ducdcna  pocula  bibit. 

1  Germanit.'  CorncliusTacitusli- 
brode  Moribus  Germanorum. 

3  Oclavins.']  Suetonius  in  vita  il- 
lilis,cap.77.  Vini quique  j\Y\ci>M,n.atura 
parciffimus  er.it.  Kon  amplitts  tcr  biherc 
eum  fvlitumfuper  ccenitmin  caTt. 
Mittinam.Corn  NepOStradit.  Pojle.iquo- 
tics  largifiimc  fc  invita,  et  ,  fenorfextan- 
tes  non  excefiit :  aut ,  /1  excifijjfet ,  reji- 
iiebat. 

4  Hannibal.'  Plutar.  in  vitaillius. 

5  ('.r/V;-(pw7«f.]Suetonius  tnejuf- 
dem  Cxfaris  vita,  cap.  <  j . 

6  .Jlexander  M<<cedo.~  Plutar.  in 
vitailliusfcribitquod  majus  loouen 


7  Qui  tamen  aliquando  iriduoinca- 
luit.]  AlianusVarixhiftori.T,  lib.  ;. 
cap.  25.  de  Mcxandricrapulafic  lcri- 
bit,  Ve>  um  ill.t  r.onfitnt  ampliut  iaudan- 
da  in  *A,'ex.*.ndro  ,  quod  cum  quintd  die 
menfti ,  ut  fam.t  efiperpotaffet  apud  F.u- 
mxum,  deindefexta  cr.tpul.tm etlo; r>'i:c- 
rit ,  neque  plus  illo  dic  feccrit  ,  quam  ut 
furgeret ,&  duc.bus  de  crafiinaproft  clio- 
nc  mandata  daret  ,  inquiens  eam  fumm* 
mancfuturam  Septima  dcinde  die  cpv.- 
latits  c"}  apud  Perdiccam  ,  qua  fc  ntrfus 
■v:no  ingurgitdvit  ,  &  oclava  do>  mivit. 
Et  decimoquinto  d:cc'<ufdcm  menfis,  i/e- 
rum  ind.iijtt  vino,  &  fequenti,f,i.to  ;no- 
rc  ,  cr.tpulam  fmnodecoxit.  V,<ztftmo- 
quarto  caenavit  npud  Bajoam.  Athcnarus 
lib.  r  - .  cjp.  1  r.  Plurim*m ,  Lnquit ,  ',i- 
bt '.•■■!  ."-Icxander ,  ita ut  ob  temulentiant 
fepiu.t  duot  diet  dormiret ac  du.ts  notlcs. 

8  Fertur  Vticenfis.]  Scilicet  CatO, 
ex  Plutar.  in  vitaillius. 

9  i>uodPlatr,.~ InUb.x.  cx'2  delc- 
gibus,  &  cx  eo  Gell iuslib.  1 5.C.2. 

10  Democritus.}  Plin.lib.--8.  cap.^5. 
Numnum  quoque quaternarium  Dcmc- 
tiius  cndito  Voiumine>&  quarequatrni 


do  quam  potando  tempus  ad  unum-  cyathi  fevtariive  r.on  effent pofandi ,  ubi 
cjucmi]uecalicemproti\irk;bat,fempcr  Demetrlum  non  Democritum  fcribit  Ex 
longius  lcrmone  produfto.  |  concilio  vero  Laodiccnfi  ,  facerdoti 

inaxime 


tharfi- 
dis  di~ 
eium. 

Ebuii 

iti&U. 


pcrfie. 


304  Alex.  abAlexandro 

vcro  cjuaternos  cyathos  aut  fcflarios  minime  ccnfuitexce- 
dere  oportcre: '  fiquidem,  juxta  Anacharfnn,priinum  cra- 
tcrem  ad  fitim  pcrtincrc  dixit ,  fccundum  ad  hilaritatcm, 
tcrtium  ad  voluptatem,quartum  ad  infaniam.2  Vel,ut  Ebu- 
lus,  poeta  Cyprius ,  qui  benc  fcnticntibus  tria  tantuin  pro- 
pinari  pocula  putavit.  Sanitati  primum ,  Amorirlterum, 
tertium  Somno,  quartum  non  vtiquc  noftrum,fed  injuria?: 
ultimum  vero  t^yiW  appcllari  voluit.  '  Nam  poftrcmo 
Gra?ci  Mcrcurio  litabant,  velutfomnilargitori,  &bono 
dannoiri  ,  cui  gratias  agcbant ,  x.^c(H5  <x)<a8££bu(aov(^-'. 
7  Pcrfie  vero  tribuslibationibusiachs,  a  diis  immortalibus 

bona 


maxime  non  licebat  ultra  tertiam  vi- 
cem  poculum  contingere ,  can.  quan- 
do.44  diftinft.  fedquantumidpocu- 
lum  eflet  nondeclarat.  Adhunc  au- 
tem  locum  pertinet  vetus  illud  Grx- 
corum  adagium,quo  praxipitur  »  ~j.- 
te  miw,  n  Tg/'a,  i)  y.n  TiT?5tpa.  id  eft, 
*Aut  qv.inque  bibe  ,  aut  ttia,  aut  ne  qna- 
/Kor.Cujus  meminit  Plutar.Sympofia- 
condecadeg.  Et  Athenaeuslibro  ro. 
Dipnolbphift.  16.  dc  aliisejufdemli- 
bri  locis.  De  quo  vide  plenifiirne  Eraf- 
mum.Chiliad.i.cent.^.c  r. 

I  Siquidem  ju.xta  <Anacbarfim.~\ 
Laertius  in  vita  iliius.  Apulejusl.  4. 
Floridorum  :  ubi  tamen  id  Afclepiadi 
tribuere  videtur,  fubexemplo  diftu 
digno  &  memoratu.  Ait  enim  quatuor 
efle  crateras  vini :  quarum  primaper- 
tinetad  fitim,  fecundaadhilaritatem, 
tertia  ad  volupratcm,quarraad  infa- 
niam.  Hicautem  ipfe  Anacliarfis,cum 
certamen  bibendi  ftatutum  fuiflet 
apud  Petiandrum.primus  prxfentium 
omnium  factus  ebrius  ,  primium 
praepoftere  expetivit  ,  tanquam  hic 
eflet  finis  cujufdam  vidorii  inter 
potandum  ,  ficuti  etiam  meta  eft  cur- 
fus,  uttradit  Athen.lib.i'.c.  12. 

2  Vely  ui  Ebulus,  poeta  Cypriui.  ]  Eu- 
bulus  lesendum  eft  ex  Athenaro  rcfe- 
icnteid  lib.i.  Dipnof  cap.  1.  recitat- 
que  verfus  in  eam  rem  ipfius  Eubuli, 
cjui  funt  hujufmodi,  cjuibus  introducit 


Bacchum  dicentem, 
P,  udentibui  -jiris  c^o  trcs  mifiet 
Cr.tteras  ,  unnmfimitatis  zratia: 
Primum  bibunt  bnnc  :  g<  ati  amwU  al- 

terumy 
Dalcis  veiuptatij  ~q  ue.  ^Ac  inde  te>  tium 
Sen.ni,  bibunt  hoi  turba  namprudtntiu 
Redcuntium  domum.  Kec  eji  inde  am~ 

plius 
Quartus  -jirorumpotus ,  afl  in\ur'tA>. 
iAt  quiiiins  cji  clamwis.  EJi  lafici-ji* 
Sextusfiicratus.   Sngillatirnibus 
Ejifieptimus.  Vocantis  eji  oila-jus  binc. 
Eji  nonus  i/JC. 

Apulejuslib.4.Floridorum  &  Fulgen- 
tiu;  in  Mythologicis  ,  ubide  Dionyfio 
alia  potationum  genera  tradunt.  * 
C  O  L  E  RU  S. 
*  Horatiusquoque  : 
Qui  Mufias  amat  impares, 
Ternos  ter  cyathos  attonitui  petet 

Vates  :  tns  prohibet  fiupra 
Rixarum  metucns  tannere  Gratia: 
Ad  numerum  igitur  Mufarum  <5c 
Gratiarum  bibebant.Plautus  aliquan- 
do  dccem  definit ,  Sticho  : 
Vide  quot  cy.xthos  bibimus  ?  Sr  ,tot  quet 
dtfitifiunt  in  manu. 
TIRAQUELLUS. 
3  "Mam  pojiremo  Gaeci  Mercurio. iPol- 
lux,auctoritateHorneri,Onornaitic6n 
lib.6.  cap.  16. 

4  rPerfie  -iero.]  Xenophon  Pxdias 
Cyrilib.2. 

I  Tibe- 


Geni  a  l  es  D  i  es.  Lib.  V.  $05 

bonaprecati,  convivium  diflblvebant.  '  Tibcrius  vero  bi-  Tllf' 
duum  &  duas  noctcs  potu  continualle  rertur ,    &  Traja-  T,a)*~ 
nus  capacioribus  fcyphis,fcd  citra  cbrictatem  bibiile.  ■  Bo-  "**■ 
nofus  autcm  bibit  cjuantum   ncmo  alius.  Proditumcjuey^. 
memoria?  cft,  Commodum  Carfircm  in  a?Auationibus  in-  Com~  \ 
£;ens  vini  poculum  haurire  cunctts  acclamantibus ,  Vive 
Ca?far.  Inter  ca?teros  proditur  '  Zenocrates  philofophus,  Zen»' 
invitantc  Dionyfio ,  vini  choam  hauiiilc,  3c  pra?mium  tu-aj, 
liflc:    atquc  Ennius  nimio  haufto  mero,  articularcin  mor- 
bum  contraxiifc ,  quo  cxtinClus  iuit.  °  Apud  Nabatha?os 
vero  plura  duodenis  cxiccailc  pocula,  crat  i^nominiofum. 
7  Ipfe  vcro  Dionyflus  junior  ufcjue  adeo  vino  marcidus  ?''"^" 

lUit,  nior. 


1  Tibttins. '  Suetonius  in  vita  illius, 
cap.41.  Pliniusl  b  14  cap. ultim. lo- 
quens  dc  Tiberioad  merum  proniore: 
incjuit ,  h.tdem  meticemmendatwne  cre- 
didcrc  I.  Pifonem  ,  urbit  Rom.c  curalo- 
rem  ,  ab  eodelcHum  ,  quod  iiduodua- 
bufque  noBibut  pofatientm  continuaf 
fet  apitd  ipfum  )am  Principcm.  Scnc- 
ca  quoquc  dc  hoc  L.  Pifone,  Tibe- 
rii  combibone,  ebriolbque,cui  prarfe- 
elura  urbis  ob  lioc  data  eft ,  fic  fcribit 
lib.12.  Epift.  adLucilium,  epift.  1. 
orunium  vcro  8  ;./.  Pif  urbitcnfios,  c- 
krius  tx  quofemclficlus  rJ},fuit,m.t)orcm 
partem  notlis  in  ttmviviotxigtbat,  ufque 
in  hor.tm  fextamfere  do; mit  b.c  ?  hoc  cr.it 
e)us  matutinum.  Offrium  fuum  tawen 
(quotutci.i  urbis  continebatur)  diligen- 
tifiime  adrmniftranit.  Huic  &  Divus 
.Auguflus  dedit  fccreta  mand.tta ,  cum 
illum  prjcponertt  Thracia ,  quam  pcrdo- 
muit :  &  Tiberius  proftcifens  in  Cam- 
pamam  ,  pr.cfetluram  urbis  dcdit :  cum 
mult.tin  urbe  &  fisTteHa  rciinqucret  & 
invi/a  :  puto  quod  htnt  ceffcra'  illi  Pifo- 
nis  ebrict.n.  Hactcnus  Seneca. 

2  Ft  Trajanus.  |  Oion  in  vita  illius. 
Et  vide  qua:  dc  eo  diifta  funt  fupra. 

?  Honufut  .tutem. ]  Ha.  Vopifcus  in 
vita  illius.fcribit  eu:n  hanc  rcm  tnira 
bilcm  habuifle  ,  ut  quantum  bibifTet, 
tantum  mingeret :  neqaeunquamaut 
ejus  pe&us,  aut  venter,  aut  vefica  gra- 
Ttm.  II. 


varctur.  llnde  Aurelianus  Imperator 
dicebat ,  iWiofim  non  ut  viverei  ncuum 

fuiffe  ,  fed  ut  'nbciet. 

4  Zcnocr.tte <. }  Laertius  invita  il- 
lius,  Alianusdc Variahiftorialib.i. 
ec  1.  r  C.I2.  Kxquibusintelliges  non 
Zcnoc..;ie< ,  led  Xtnoa  att  1  legendum. 

5  ^ittptt  Ennius.  ]  QjSerenus  Sam- 
monius.  Nam  &  hinc  Horatius  lib.  r. 
Epiftol.epift.  19.  obitereum  perftrin- 
git,  tanqunm  vinoplus  fatisdeditum: 
fi  tamen  id  feriofcripferit. 

Ennitis  ipfe  patcr  nunquam  ,  nift  potnfy 

ad  arma 
Profiuit  diccnd.i 

(t  ^4pud riabatbaos. ]Hoc  jam  fupra 
diximus  ubide  Arabibus  difieruimus 
c.x  Strabone  Iib.  r6.  ad  finem. 

7  Ipfcvero  Dionyjiu)  funiorf]  Ari- 
ftotelcs  in  Rcpubl.  Syracufioriun  ,  Sc 
cjusauftoritate  Athenarusl.  10.  c.  12. 
non  multo  poftprin.Plutar.in  Dionc, 
&de  ejus  vinofitate  Ariftotel.  lib.  ^. 
Politiconcap.  10.  &  Alianus  Varii 
hiftorix,lib.  2.  c<  iterum  6.  ubi  Thco- 
pompi  au<ftoritate  dicit  eum  nimia 
bibacitate  oculos  amififte.  Quod  & 
ipfum,  ejufdem  teftimonio,  tradit  A- 
thenius  ubi  fupra.  Juftinus  lib.  2t. 
Sublaiis,  inqmt^deinde  xmulis,infegni- 
tiem  lapfts ,  ftginam  corporis  ex  nimut 
luxuria  ,  oculorumqucjaletudinem  con- 
traxit,  adeo  ut  nonfolem  ,  nonpuherem^ 
y  mn 


S',cr<t- 

tCS. 

Triithri 
dates. 

Lconi- 
tfef. 
Phiga- 
lei. 
Pro- 
rnacus. 
2iovel- 
lius. 
Tricon- 
gius. 
Pran- 
tiii  07- 

CCCiUt 

tetn- 
fus. 


506  Alex.  ab  Alexandro 

fuit ,  ut  acl  nonaginta  dics  niero  incaluerit.  '  Socrates  ta- 
rneii  fertur  nunquam  vinolnlariorfuifie,fcdec*lemftatu 
fempcr.  2  Accufaturque  Mithiidates  tantae  bibacitatis,  ut 
prania  plus  haurientibus  proponeret.  Neque  fubticen- 
dum ,  '  quod  Lconidcs  advcrfus  Byzantios  vinolentifli- 
mos  fcciffe  dieitur,qui  quum  oblidione  premeretur,  neque 
cives  pro  mcenibus  continere  poffct ,  quod  paflim  ad  cau- 
ponas  curfitarent,  ut  illos  in  officio  haberet,  ad  mcenia 
cauponas  &  vinaiias  officinas  difpofuit,4  id  quod  apud  Phi- 
galeos  bibaciflimos  pariter  fecit.  Inter  omnes  autem  vi- 
nolentiflimos ,  J  Promacus  Macedo  memoratur,  quatuor 
ingurgitans  cantharos ,  &  ob  id  ab  Alexandro  corona  do- 
natus ,  qui  triduo  fupcrvixit  pofiea.  Et  6  Novcllius  Tri- 
congius  rar*  gloria:  inter  bibaciflimos.7  Prandia  vcro  prif- 

ci  an- 


mn  denique  fplendorem  ferre  lucis  ipfius 

P°fet-  .      .       .     .„. 

1  Soaates.]  Laertius  <n  vita  ilhus. 

2  .Accufaturque  Mithridates.JNtCO- 
lausPeripateticusin  toq.  hiftoria,  & 
ejus  auctoritate  Athenxus  Dipnof.l.  1. 

}  £>uod  Leonidcs.]  ftJianus  Varix 
hiftorix  lib.  j.cap.  14.  Vinokntiam 
Eyzantiorum  icribens  ,  ait ,  Leonides, 
Dux  militaris  By\antiorum,  in  aceaima 
ttrbis eppugnationeyCum  hojics  mtznia  ad- 
ori,  entui  ,  &  illi  reliFlis  cxcubiis  ,  totos 
dies  in  confaetii  diveijoriis  lererent , 
manda-jit ,  i-l  cauponx  ipfi  i  in  mcema 
tr.tnsfcrrattni:  Quofofh.JinaH-  fero  tau- 
dem  ci.t  ^r,fu,'fit,ut  aciem  ne  dejheren/ , 

c  tmt  pr.nexius  <y  cauft ,  mutmem  em  ab- 

irent,  non  'ffct. 

4  Li  af/ud  fhhjleot.]  Damon  in  li- 
bro  de  Byzantio ,  &  ejus  auctoritate 
Atiicr.XLiblib  ic.cap.i^.tcftatur  Leo- 
nkiam ,  Duccm  Byzantiorum,  caupo- 
nammiccnasapud  moeniatcndi  juf- 
fi.fe,  ac  vix  tandcm  ordinem  relin- 
quentesconftitifle. 

5  Promacus  Wlacedo.  ]  Plutar.  i  n  vi  t.) 
Alo.andri,  &  dc  huiusquoque  bibaci- 
tate  Alianus  Varix  hiftorix  lib.  2.  fcri- 
bit  cum  confcquutum  fuifle  vicloriam 
in  potandi  viui  certaminc  ,  cjuo4  A  - 


lexandcr  inftituerat  in  honorem  Ca- 
lani  Braclimani  Indici  fophiftx.  Athc- 
niuslib.  Dipnofophift.  10.  c.  12.  au- 
ftorirateCharidisAiitylenxi,  in  Hi- 
(toriis  de  lis ,  quxpertinent  ad  Alex- 
andrum. 

6  Novellists  T,  icongius. ]Vlm  lib.14. 
cap.  22.  codemque  uitim.  ^lpud  nos 
cogr.omen  ctiam  Kovettfas  Torquatus  Me- 
diolanenjis  ,  ad  proctnfulatum  ufque  a. 
prxtura  honoribus  g'Jtis ,  trtbus  c«mm 
(unde  &  cognorr.en  iitifuit)  ep.tis  hho 
imjietit,  fyecl.t.itc,  x-.iraculigratia,  Tibe- 
■rio  Principe  in  fenecia  yxmfcjero  ,  atqne 
c.  um  ali.it  fjKiu\fed  ipf.'  ju-jenta  ad  me- 
rttm  proniorfuerat. 

7  *Prandi.i  vero  prifci.]  "Prandium 
(inq.iit  Feftus  Pompejuslib.  14. )  ex 
Graco  eft  dicium  :  n.im  meridianum  ci- 
bum  cccuam  vocabant.  Idem  Feftus  1. 5 . 
Ccena,  ait, apud antiquos  dicebatur,quod 
nunceftpr.mdium.  ye^erna,quam  nunc 
cosnam  appellarrmt.  Nonius  ,  Quxnunc 
prandiafunt,  ccenan  Sabini  habebant,  & 
pro  ccerikfjesLernas  appe/labant.  Cce- 
nam  pro prmdio  pofuit  Terent.  in  Eu- 
nucho  acius  2.  fcena  3.  ibi ,  Rogitare 
ad  ccenam  ut  -jeniat.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Hoc  ccne  vel  ex  Etymo  hujus  vo- 
cis  ma- 


GENI  A  LES  D  I  ES.    LlB.  V.  $0J 

ci  antclucana  habere,  meridianum  cibum  ccenam  diccre 
folcbant. '  Quod  &  Grsrcis  vctuftiffimo  in  ufu  fliit:  Nam- 
cjuc  Eumreum !  fcribit  Homcius  matutina  hora  prandium  odyff. 
feciflc.  Poftea  illo  more  dclito,  fcrvatum  cft, 5  ut  prandia  I4' 
in  ufu  non  cffent:  fcd  qua  hora  cocna  apparabatur,  ca  pran- 
dium  fierct ,  +  quod  tcmpus  nona  clfc  confucvit ,  fsepe 
o£tava:  anre  mcdiam  vcro  dicm  pranfum  fuiffe, *  vcl  ante- 
lucanam  ccenam  fecilfe,  crimini  dabatur.  Idquc  crat  dilfo- 
luti  &  hciluonis/Sicjuidcm  poft  forcnfia  ncgocia  tranfacta 
apud  prifcos  ficbat  prandium  :  ccenas  vcro,  cjuod  noctc 

lcrun- 


cis  manifcftum  eft.  fcoivii  nihil  aliud 
quain  rommunio  menfx\  Raro  enim 
foluscaenat.llndc  apudComicos  quo- 
que  una  effe ,  interpretor  una  canare. 
Glofli :  anatikt  ciujPeiTnt;. 

T  IR.A'^UELLUS. 

1  Sh^od  &  Gi.tcis.)  Quod  probat 
exemplo  feq. 

2  Scribit  Homcrtu.'  Odyflex  1. 14. 
'Aulap  sTci  fkiimat  ksj  iipaps  "hiy.cv 

iJhtfii. 

3  Vt  prand-.a  in  ufu  nm  c/fcnt.~)  Ser- 
vius  enarrans  eum  locum  Virgilii  1.  4. 
Ancid. 

2iunccitdem  labenie  diecoirvivia  qu.t- 
rit. 
J^uia,  inquit ,  in  ufu  ncn  erant prandia, 
mt  J.r.enahs, 

Exul  ,ih  oilava  Mttriu*  bibit. 
Quilocuseft  fat.i.  Et  Ifidoruslib.2^. 
Etymologiarum  cap.  1.  A  t  hxc  Ser vii 
fententia  ab  omnibus  excluditur,eam- 
que  multis  antiquorum  fcriptonim 
auftoritatibus  refeilit  Bcroaldus  ,  in 
notis  ipfius  Servii ,  cujus  hxc  funt  vcr- 
ba ,  Kon  eo  infici.ts,olini  me  pedibits  htiiffi 
in  fententiam  Srrvii :  fed  ex  multiplici 
•vari.tque  le  Ytone  dejirehcndi ,  apud  pri- 
fcos  in  nfu  fuiffe  non  minto  prandia,fjuam 
MRdt,  C*  homines  iit  in  die  faturosfieri 
/ilitos  :  rjuod  i»  primis  aifirm  't  Cic.  in  ^. 
Tufc.  quetji.  Platonem  fblilHm  improliare 
vitam  Italicorum  :  ejuoniam  bis  in  dic  fa- 
turi  fiehant.  .  4t>ud  Ptant.  &•  Tc>  ntium 
'jtlufliftimos  /crifto.e  t,prandia  ceiebrtn- 
tur,  cy-c.  Lampridius  in  Alcxandro 


Pk 


Sevcro,  Hit,  inquit,  rcfcflu*,  aliquando 
prandium  intbal  ,  aticiuaiido  cibum  ufhue 
ad  ctxnam  difjeiebat  ,  prandit  tamenfx- 
pim. 

4  Qurd tcmpus  n',na  effc  cnfncvit .] 
Martialis  hb.4.cpig.8.ad  Eupheimim, 

Sufficit  tn  nonam  nit.dit  oita-.'a  palai- 
Ffris, 
Imprrat  extruFtos  fian^ere  nona  to~ 
ros. 
Athenis  aut  m  fieri  folebat  cumad- 
vcfperafceret,  ut  v 'd  re  licet  ex  Gellio 
lib.r7.  c.S.  inprin. 

5  Velanteiuca  am  cevnan-.  1  Kam  & 
hanc  coenam  Catilinx  &  fociis  ,  ut 
probrum,  objecit  Cicero  in  2.  in  eum 
Oratione  :  Quorum,\ncp\t,omnif  indu- 
/1,1. •  -.-/.  1  c^  vigilandi labor in  anteluca- 
n  1  cccnii  expromitur.  Talis  rbrict.ts  in 
Pifinem  arguitur.  Vbi  ialli  cantum  aw 
dhif  ,  avttmfuum  tcvixijje  putat ,  men- 

fam  tolli  viict. 

6  Sitjuidem  poft  forenfta  ne^otia.  ] 
Martialis  id  videtur  exprimere  d.  1. 4. 
epig.8. 

l',im.t  falutantes  aiejue  altera  cor.terit 
hora, 
Exercet  raucos  tertia  caufidicos. 
In  quintam  <-ja;ios  cxtcndtt  Roma  labo- 
res. 
Sexta  tjxici  iaflii,  feptitna  finis  erit. 
Sfficit  in  nonam ,  ut  fupra  proxime, 
Hoia  libellorum  decima   ejl   Euphemc 
meoi  um, 
Temperat  ambrofas  cum  tua  cura  da- 
pes. 

V  X  1  Ves^tT' 


:o8 


Alex.  ab  Alexandr 


Ve- 

fpernx. 


Trrfk.  4 


Jlle- 
xan- 
Her. 

(jalba. 
Cicero. 

Ta;  eu- 

tiai. 


plcrunque  fierent , '  vcfpcrnas  dixere.  s  Sed  tamcn  pran- 
dium  lcve  &  modicum  ,  ccena  autcm  fuit  copiofior: '  ta- 
metfi  Ariftotelcs  large  prandcndum,  &  parce  ccenandum 
putarit.  Et  licet  Romanorum  antiquiflimos  nocftu  ccenaf- 
fe  nonnulli  opinati  fuerint,  conftat  tamcn  poft  multas  a?ta- 
tes  ufum  invaluilfe  ,  ut  poftmeridianis  horis  vefcerentur. 
Pcrfis  quoque  in  meridie  femel  tantum  vefci  confuetudo 
fuit :  5  qui  erat  /Ethiopum  mos,  ut  unico  cibo  contenti  ef- 
fent  dicbus  flngulis ,  ut  alerent  corpus ,  non  faginarent: 
6  tametfi  abufus  poftea  Perfis  invaluerit,  ut  a  mane  ad  vef- 
peram ,  quicquid  eft  temporis ,  unico  prandio  conclude- 
rent. 7  Fertur  AJexander  Macedoappetcnte  noc~te  ccenaf- 
fe,  &  primodiluculoprandioaccubuiflc  ,8  plerunquead 
multam  noctem  ccenam  protraxiffe.  9  Galbaantelucem 
vcfccbatur,  Ciccro  anteoccafum  folis  pcrrarodifcubuit. 
10  Pra?  cseteris  veroTarentini  ufurparunt ,  matutinis  fe  po- 
culis  ingui'«itare ,  adeo  ut  temuienti  in  forum  convcnircnt. 
"  Indi  horam  prandii  aut  ccenx  non  novcrunt ,  fcd  ut  cui- 


1  yespermts  dixere.]  FeftusPom- 
pejus  ubi  fupra  in  verbo, Prandia  vero. 
Ifidorus  lib.  Etymolcgiarum  20.  c.  2. 
Lji,  inquit,  cocna  veibertina ,  ejuam  P'e- 
fpemarn  antiqui dicebant.  Sicenimle- 
gendum  eft ,  non  •aeSbertina,  ut  vulgo 
legitur. 

2  Scd tamenprandiumlc-je.]  Corn. 
Celfuslib.  7.  cum  de  hyemeloquitur, 
fic  ait,  Siprandet  alicjun,  utiliu  1  efi  ex- 
iguum  alitjuid  ,  &  ipfum  ficcum  fine  car- 
nc , fine poticne fumerc :  t>£jlate  vero  & 
potioae  CiT"  cibo  fxpius  corpus  eget :  ideo 
frandere cjuocjue commodum efi.  Plinius 
libroiS.  capite^.  Hippocratestracit 
non  prandentium  e.xta  celerius  fene- 
fcere. 

5  Tametfi  .Arifiotcles.]  Lib.  probl. 
cap.52. 

4  Perfis  cjuccjm  inmeridie.]  Nam  & 
Xerxem  Perfarr.m  Regem  Herodotus 
Jib.  7.  traditnonfolere  bis  indieci- 
bumcapere. 

5  lluierat  Mthiopummes.  ]  Diodo- 
tus  Siculuslib.i.cap.i. 


que 

6  Tamttfi ahufus pofiea Peifis.]Stta- 
bolib.  r^. 

7  Fertur  jLlexander.  ]  Plutarchus  i  n 
I.  2.  de  Fortuna  &  virtute  Alc.xandri, 
fic  fcribit :  Alexaader prandia  cum  pri- 
mum  diluculaffet  accurnbelat ,  cocna  vero 
)am  appctente  nocie  :  &  de  ejus  vinofi- 
tate  jam  fupra  diximus. 

8  Plerumque  ad  multam  noUem.  ~\ 
Plutar.  in  Ale.x.inuro. 

9  Galba.]  Cibi  plurimi  traditur, 
quem  tcmpore  hyberno  etiam  ante 
lucem  capereconfueverat,auc*or  Sue- 
toniusinGalba,  cap.22. 

ro  Pr.t  caite.is  vero  T.r,entini.~\Xlia.- 
nus  de  Vaxia  hiftoria,  lib.  i2.c.  jo.Ta- 
rentinorum  temulentiam  hanc  fuifle 
icribit  his  verbis  ,  Tanntinis  a  fummo 
m.ine  poculis  indulgere  mos  erat  ,  &  in 
medio  plenunue  bominum  foro  inebriari. 
Deeorum  pr.xterca  temulentia  Plato 
I.  r.  de  les;ibus  &  Athenauis ,  Clearchi 
au&oritate,  libro  Dipnof  12.C.7. 

ir  Jndi.]  Sirabolib.  15.  Catera,  in- 

quit,  nonfacile  quis  admittat ,  ut  cjuod 

foli 


GenialesDies.  Lib.  V.  309 

cjiie  libitum  ,  commeiTababantur :  qui  ctiam  PeiTarum  '  & 
Numidarum  mos ,  tit  quacunque  hora  vcfccrentur.  "'  Dio-  *&»»- 
genes  quoquc  nullam  temporis  horam  prandio  definivit.  £jg_ 
5  Senioribufque  velut  «tatc  vcnerabilibus ,  aut  his  qui  pru- £<■««. 
dentia  &  audoritate  antcircnt ,  primi  difcubitus  &  hono-  ^"o 
ratior  locus  dari ,  ipfique  fublata  menfa  primi  affurgere  i*  «»- 
confuerant.  4  Erat  autcm  Romanis  locus  honoratior,  qui  •'"•""• 
fummus  in  mcnfa  fuit :   J  nonnulli  in  medio  difcubuiifc, 
♦  hono- 


fji  de^ant,  &  cjuodnon  una  cmnihu.i  & 
coenatidi  C7*  potandi  hortt  Jit  ,  fcd  nt  citi- 
cjue  libittimjtt. 

1  kt  Kumidartim.l  Strabolib.  T-. 
fcribit  ncccile  efle  Numidas  inopes 
efle ,  &  plerumque  radices  edere ,  c< 
carne  ,  &  lafte,  &  cafco  uti.  Saluftius 
in  Jugurtha,  fcribit,  Numidas  plerun- 
que  Lacle  &  Fefina  vefci  :  cx  ncque 
falem  ,  neque  alia  gulx  irritamenta 
quxrere:  cibumque  Hlis  adverfus  fa- 
mematquc  iitim,  non  libidini,  ncquc 
luxurixefle. 

2  Diogcnes e]uoqur.~\Xzm  ispercon- 
tanti  qua  quis  hora  prandere  debeat. 
Sidhescft  ,  inquit,  quum  vult  :  fipan- 
pc-,  quum  pot/Ji.  Auclor  Lacrtiusin 
vitaillius. 

3  Scnioi  ibi!f]uc.}Valct\us  Maximus 
lib.i.cap.i.  De  honore  impenfo  funi- 
bus a  juvcnibus.  Gclliuslib.  2.c.  15. 
Juvenalis  fat.rj. 

Credcbant  hoc  grande  ncfas  &  morte 
piandur,:, 

Si  'u-jcnis  -jetulo  non  ajfurrcxcrat. 
Communi  omnium  gentium  more 
comprobatum  cft  (utteitaturCicero 
lib  1.  de  Inventio.)  ut  majoribus  na- 
tu  a  natu  minoribus  afiurgatur.  Id 
quod  idcm  lib.  1 .  Officior.  confirmat : 
Eftigitur  ,  inquit ,  adolefcentis  majorcs 
natu-jereri  ,  exque  iisdeligere  optimos 
Cr  probatifimos ,  qttorum  conflio  &  an- 
(hritcttenitatur. 

4  kratautcm  Romanii.~\\'idc  noftros 
Commcntarios  rrimigeniorum  in 
prxrat.numer.  1  j.incip.  Undccirno,Se- 
nr.rcs. 

5   Konnulli  itt  medio.~\  Homcrusli- 


broI!iados24.  rriamum  collocat  in- 
tcr  liberos, 

"0<f"  o!  (j.iK'ATi  }-;;a.<:c 

'Hvtotoc  ci'  vXtum  x---;>a.>  vy  Wfioc. 
Et  Virgilius  Didoncm  reginam  me- 
diam  quoqueconitituitlib.  1.  ALnci- 
dos, 

__  ^Juleis  jamfc  regina  fupcbis 

lAurca  compofnit  fywda  medtamque  lo- 
ca-jit. 
Ex  quo  Donatus  &  Servius  interpre- 
tes  annotarunt,eum  locum  apud  vetc- 
res  fuificpotiorem.  Afferuntqueillud 
Saluftii  in  hiftoria  Roman.  quac  uti- 
nam  ctiamnum  cxtaret.  D-.fcubucrc 
Sertcrius  infcrior ,  in  mediofupcr  eum  T. 
Fabius  Hispamenfts  fenatorex  praftii- 
plis,  infummo  ^Antonius,  CV~  i.ifa  ftriba 
Sertorii  P\rfus,&  alterfiriba  Maceniis 
in  imo,  medius  inler  Tarquinium  &  De  - 
natium  Pcrpenna*  Haclenus  Saluftius, 
quiita  Scrtorii  convivium  defcribit, 
ut  ipfum,  quia  dominus  convivii  crat, 
in  imo  loco  ,  Senatorem  in  medio, 
tanquam  honoratiori ,  coilocarer.  I- 
dem  autem  Saluflius  in  Jugurtha,fcri- 
bit  apud  Numidas  medium  Iocum  ho- 
noriduci.  EtXenophon  Pxdix  Cyri 
lib.2.tradit,Cyrumfolitumfuifleme- 
dium  inter  amicos  honoratos  difcum- 
bere.  De  quo  &  tu  vide  qua:  plenius 
diximu^  in  dictisCommentariis  Pri- 
migeniorum  in  prxfat.num.i  16.  inc. 
Hoc  tnteUige  ,  &  feq. 

COLERUS. 
*  Hunc  Saluftii  locum  Lipfiusali- 
tercitatlib.j.  Antiq.  Lcft  ubi  omni- 
nomedium  locumreliquis  potiorcm 
fuifle  affirmat. 

V  ;  1  ln 


Qrreci. 


Indi. 


Perft 


-s£gy 
ptii. 
Pofl 
epulas. 


310  Alex.  abAlexandro 

honoratiusputarunt.  '  In  imo  vero  convivii  dominus  cor- 
nabat. z  Apud  Graecos  non  modo  loci  dignitatc  virosfama 
pra?cellentcs  in  concilio  vel  menfa,  fed  poculis  majoribus, 
&  carne  opimiore  honcftabant.  '  Indis  ut  cuicjuc  in  men- 
tem  venit ,  in  cjuacunque  parte  Iecrti  difcumbcre  licet,  non 
enim  honorum  pcrfonneve  ratio  in  menfa  habetur.  *  Apud 
Perfas  magna  ratiomcnfse,  pra?fertim  regia?  fuit ,  incjua 
pra?ter  matrcm ,  &  regis  conjugem ,  nemini  interefle  per- 
mittitur,  tamecfi  matronas  cjuandoque  adhibitas  lcgamus. 
/Egyptiis  autcm  fi  cjuis  ad  cccnam  rcgis  non  vocatus  acce- 
derct ,  capitis  luitprcnam,  poft  epulas  vero ,  6cruditas 
confabulationes,  ;  dcinde  rides  &  tibias ,  ac  fymphonias 

&  can- 


TIRAQJJELLUS. 

1  Ini,noveroconviv:i.]]a.m  dictum 
eft  in  praxed.  ex  ^aluftii ,  Donati  &c 
Serviifententia. 

2  ^Apud G,jco r. ]  Ut fupra  de  Spar- 
tanorum  Regum  dignationibus  &  ju- 
re  diximus ,  ex  Herodoto  &  Xeno- 
phonte.  Et  videfuprain  duobuslocis, 
ubi  declaratum  eft ,  quid  ilt  Graeco 
morebibere. 

3  /W(.r.]Phiioftratus  in  vita  Apol- 
Ionii,lib.j.cap.8.  D//?«iK.<r««/,inquit, 
velut  in  ccenaculo ,  nullum  tamen  Regi 
prdcipuum  locum  afsignantes,  quod apud 
G,  <ccos  Romaw.fipue  maximi  exiflimatur: 

fed  ut  cuirjue  in  mentem  venit,accubuere. 

4  .Apud  Perfts. ]Plut.in  Artaxerxe. 
Sed  Sc  quod  ad  conjugem  pertinet, 
idem  Auctor  in  Prarceptis  Connubia- 
libus,cap  16.  Cum  Perfarum,  incjuit, 
reijbuslef-timjc  uxores  accvmUunt,  una- 
qite  comelftnt  :  cum  -jero  ludere  lafiivi- 
reque  ,  ac  fe  pluf  ulum  rjino  invi:  are  -jo- 
lunt  ,dimoti<  isli{  ,  citbariflri.ts  ,  mere- 
tricu!  u  qmque  dcpellicesddhibent.  Et 
recte  quidem  uxores  non  finunt  in- 
temperanric ,  ebrietatumquepartici- 
pes  fieri.  Ar  Heraciitus  Cumanus,qui 
Perfi.cr  res (cripiic . Kb.  2.  Infcripto 


ccenam  pcllices  canunt  coram  illo  O"  tri- 
pudiant. 

5  Tametft  rnatronas.]  Herod.lib.  ?. 
traditjPerfarum  morem  fuifle.ut  cjuo- 
tics  ccenam  magnamexhiberent,con- 
cubinas  &c  adolefcentulas  uxores  ad 
aiiidendumintroducerent.Sed  5c  Plu- 
tarchus  in  Arraxerxe,  tradit,  Artaxer- 
xemfratres,Oft3nem,Oxathrem,natu 
juniores,  ad  eandem  menfam  vocafle, 
&c  una  fecum  epulari  voluifle.  Et  inibi 
quoque  tradit  Cyrum  juniorem  Alpa- 
fiam  ,  &  alias  mulieresintromiflas  ad 
ccenamadmififie. 

6  Eruditasconf.tbulationcs.~\  Gellius 
lib.  ij.cap.rr. 

7  Demdtfld.es  &  tibi.ts.  ]Ha:c  ufque 
ad  verfic.  .Abydeni,  fiint  Tullii  &  Va- 
lerii  Maximi.  Ille  enimlib.  i.Tuf  :uL 
quxft.poft  princip.  fcribit,  eflc  in  Ca- 
tonis  Originibus ,  Solitos  cflc  in  epu- 
lis  canere  convivas  ad  tibicinem  de 
clarorum  hominum  virtutibus.  EtLi- 
bro  4.  ejufdem  operis  etiam  poft  prin. 
ex  illis  quoque  Catonis  Originibus, 
Morem ,  inquit,<i/W  ma\o; res  Ir.tnc  epu~ 
Lt,  umfui/fe  ,  ut  deinceps  ,  nui  accumbe- 
rent  ,  canerent  ad  tibiam  clarorum  viro- 
ru.m  laudes  atque  virtutes.   Hicautem 


rumapparatuum  i;ud  Ath-MiTuml.4.  i  icilicetVaieriuslib.i.eap  r.delnfti- 
cap.  v.^'.r'/f",ipqii;r  Rexfolus  u*  nr.tn  :  tutis  antiquis  ,  ficfcribit,  M.t\ores nat» 
dtt  &  ccenat  •  ni.a  vts  aliquando una  in  conviviis ad  tiii.ts  e^re-^a  fuperiorunt 
wtulier  ctxnit  &■  noanulli  ftliorum.  Ptfl  I  offra  carmine  comprebenft  pangebant, 

quo 


GeNI  ALES  D  IES.    LlB.  V.  jll 

&  cantus ,  illorum  cjui  majorum  laudcs  carmine  decanta- 
bant ,  adhiberc  antiqui  moris  erat.    '  Abydeni  in  hofpitali  -f'o>- 
menfa  <k  fefcis  epulis  poftquam  opipare  cpulati  ruerant,  ' 
infantes  admittunt  garrulos  &  feftivos ,  ut  his  obftrcpcn- 
tibus  garrienribufque  conviva?  alacriores  ftant.  2  Romani yu/»- 
etiam  moriones,  ut  oris  deiormitatc  &  ftultitia  oblccta-  ';;^,u. 
rent :  nonnunquam  petulantes  &  improbos  fcurras ,  qui »'. 
Iafciva  Jicentia,  &  impudcntiiliinis  jocis,  derifui  elfent. 
3  Nequc  omittcndum ,  quod  de  Sybaritis  proditum  cft,  sy^- 
apud  quos  omnium  libidinum  illecebra:  fucrc,  utadre-''' 
ftum  convivium  &  folenne  epulum  non  piukrias  modo  cV 
hiftriones ,  fed  equos  compoiito  faltatu  ad  fymphonia? 
cantum  pfallcntcs  introducant.  4  Apud  Galatas  &  Ccltas  G*Ltf- 
a J  mcnfam ,  poftquam  vino  incaluerant ,  ex  provocatione      ' 
dimicatur  ad  vulncra:  ficut  apud  Samnites  inter  epulas 
crat  mos  digladiari :   5  quod  mox  Campani  odio  in  Sam-  Sdm- 


qw  ad  ca  imitanda  \u-centvtem  alacrio- 
iiin .  eJJcrcnt.  Sed  quod  ad  tibias  pcr- 
tinet,  illud  addendum  ducimus ,  quod 
Ulyfies.ipud  Homer.  1.2  i.Odyflxxad 
fin.  pranuaciavit, 

Ncitl  <f[    up»  Xdf  oifTIDV   d^tlo'i'g-1   Tl- 
'liv  <ftt'J,  <*'J  jsm  iTri)*.  Xj  cL^WCi^lJ.- 

MoXiarii  Kj  Q&cfxiifi ,   tu  y$  t'  k'v*S«- 

juuIx  J'culi(.  Idcft, 

r^unc  auiem  ho,  a  &  cgenam  ^AchivU 

prJpard,  e 
ln  luce  ,  at  puftc*  &■  aliter  dclccr.vi 
CiintH&cizbiira    H.cc  cnim  addita- 
menta  cou-Avii. 
Sic  cnim  ad  verbum  traducit  Andreas 
Divus.  Etquod  fcribit  Quiiiulianus 
lib.  i  .c.  1 7.  Sed  &  vide  infra  i  n  verbo, 
Hadriantis  :  ubi  de  Hadriano. 

r  .Abydcni.]  De  Abydcnorum  dc- 
liciis  Athcnanjs  1. 1 2  .c  q.ex  Hermippo 
in  Militibus,  Ariftophane  in  Galatca, 
Antiphone  in  lib.  Contumelia-  jn  Al 


nites 

bro  3.  cap.ir.  diximus. 

3  tiecjue cmittendum,  qu;d  dc  Sjha- 
ntis.]  Dc  horumluxucvlibidine  A- 
lianus  de  Varia  hiftoria,  lib.  1.  cap.  19. 
&lib.  14.  cap.  2c.  Plutar.  in  Peiopida 
poft  princip.  Athcna:uslib.ii.Dipno- 
foph.e.6.  Maximus  Tyrius  Ser.11.3r. 
&  33.  Ex reccntioribus  Erafmus  Chi- 
liaa.i.centur.  item2.cap.65.  Caelius 
Rhodiginuslib.7.cap.q.LeonicusVa- 
rta:  hiftoria:,lib.  5.  cap.  9-.  Sed  quod 
de  equis  privatim  dicit ,  id  Suidas  cft, 
&  Aliani  de  Xatura  Animalium  1.  6. 
cap.  1 3 .  &  Athcnaci  ubi  fupra. 

4  ^4puA  GaK-it.tf  cjr  Cc /.'/».]  De  his 
duobus  Diodorus  Siculuslib.2.  cap.9. 
EtdcCcltis  Poiidonius  lib.  Hiftoria- 
rum  23.  &  ex co  Athcn.vus  1.4. c.  17. 

5  JQuodmcx  C.tmpam.]  Strabol.?. 
ad fin.  £u  ,  inquit ,  deliciarum prcxcli 
Juat  y  tU  ad  M 'auiatauiti jui, ia depwna- 
t  orum  ,co>i'j-j  .ti  inrjita;  ent  adcccns-,  ««- 
merum  quide m  loruM  n)c  ccmarwndi- 
gnit.ite  defjnien  es.  Et  Pofidonius  1. 3 


cibiadcm  ,  Callinoin  Elegiis  ,£c  Ar-    apud  Athensumlib.^  cap.i^.attcfta 


chiloche 


tur  nonnullos  cxCampanis  lingulari 
Umm  M'*m  ntmtnes.]  Supra  li- !  ceitiimne  intei  ^onvivia  digUdi»*, 

r  4  1  Idcm 


Jndi. 

OUa- 

iiius. 


Vefya- 
fianus. 

Tibc- 

rius. 

Ke.o. 


3iz  Alex.  abAlexandro 

nites  detractis  armis  vendicarunt,  ut  proccenarumma- 
gnificentia,  paria  pugnatorum  dcftinarcnt.  '  ldem  fa- 
cr.um  memoratur  ab  Indis ,  qui  quum  poft  cpulas  aurcos 
crateres  circumtulifTent ,  ftrenuitatis  &  fortium  taclorum, 
periculum  facerent.  :  Octavius  vero  poftcjuam  fucrat  di- 
icubitum ,  picturas  inverfas  convivis  venditabat,  utaut 
explcret  delidcrium  ,  aut  fruftraretur ,  '  nonnunquamhi- 
ftriones ,  aut  aretalogos  admittebat.  4  Vefpaf lanus  dica- 
citati  fuper  ccenam  &  jocis  fcurriiibus  ufque  ad  ineptias 
vacabat.  J  Tiberius  ex  Iectione  quotidianas  quaeftioncs 
frequenti  convivio  proponebat.  6Nero  Cxfarcitharce- 

dos 


1  idemfailummemoratur  ab  Indts.~\ 
Philoftratus  in  vita  Apollonii ,  lib.  2. 
cap.12. 

2  Oclavius  -jero.~\  Suetoniusin  Au- 
gufto,  cap.  7 <j .  Solebat, inquit ,  &  in- 
aqv.alifimayum  rerumjlrtes  Zf  a-jerfas 
ptcturas  i»  comivio  -jcnditare ,  incertor 
que  cafu  fpem  mercantium,  "jet  fruTtrari, 
vel  explere  :  ita  ut per  fingulos  leBos  lici- 
tatiofieret ,  &  feujaHura  ,  /eulucrum 
communicaretur. 

y  l^onnunquam  biflriones av.t  areti- 
logos.'  De  urrifque  idem  Sueton.  in 
Augufto  cap.  74.  2\am  &adcommn- 
nionem/ermonis  tacentes ,  -jclfummif.im 
fabuiantes  pro-jccabat ,  &  aut  itcromata 
&  hifiriones,  aut  etiam  tri-jiales  excirco 
ludiotinterponebat ,  ac  frcquer.tiflime  a- 
retalogos.  Aretalogus  autem  is  dicitur, 
cjui  fingendis  mendaciis  auditorcs 
movet  ab  arte  verborum  ,  Nam  aepgij} 
fignificat virtutem,&  >o';pc  verba.  Ju~ 
venal.  fat.  r^. 

—  ^Aut  rifumfortalfe  quibufdam 
"Mo-jerat,  ut  mrndax  aretalo-rus.  * 
COLERUS." 
*   Imoaretalogusab  apj-roc,  figni- 
cat  gratum  &  placentem  ,  quales  icur- 
rae  &  nu^ores.  Tumeb.lib. io.c. r2. 
Vide  Jofcphum  Scalig.  lib.  2.  Aufon. 
left.  cap.  s- 

TIRAQU  ELLUS. 
4  fefpafianus.  ]  Idem  Suetonius  in 
Vua  illius ,  cap.  22.  Et ,  incjuit  ,fuper  j 


coenam  autem  &  femper  alias  comijli- 
mus  multa  yoco  tranjtgebat.  Erat  enim 
dicacitatis  plurima ,  &  fic  fcurrilis  ac 
fordida,  ut  ne  pratextatis  quidem  -jerbis 

abflineret. 

5  Tiberius.']  Idem  Sueton.  in  vita 
Tiberii,cap.  70. 

6  Nero  Ca:fitr.\  Intercacterasdifci- 
plinas  fut  memoris  prodidit  Sueton. 
in  Neronecap.  20.)  pueritiartempore 
imbutus  Sc  mufica ,  ftatim  utimpe- 
rium  adeptus  eft  ,  Terpnum  citharce- 
dum  ,  vigenrem  tunc  pr;rtcr  alios ,  ac- 
cerfit :  diebufque  continuis  poftcce- 
nam  canenti  in  multam  noctemafli- 
dens,  paulatim  &  ipfe  meditari ,  exer- 
cerique  coepir.  Sic  qnoque  Alcinous 
apud  Homerum  tumlib.S.tumlib.  r$. 
poftprinc.  continuo  adhibet  Demo- 
docum  citharoedum.  Sic  &  Dido  apud 
Virgilium  libro  t.  Aneid.  Iopam.  & 
in  convivio  deorum  citharam  pulfat 
Apollo  apud  eundem  Homerumlib. 
Iliad.  r.  adfinem, 

—  «Vf  sti  3v//.«  ' ^Sjho  JhiTos  ilm^i 
Otj  p'  <t<opy.i*roc  t^i'jc?\io; ,  iics^' 

A'7T0?AaP. 

Id  eft , 
Keque  amplius  animas  indiguit  con-ji- 

vio  aq»a!i, 

Keque  lyrapukhra ,  quam  tcnebat  ^L- 

pollo. 

Plin.  Secundus  epiftolarum  lib.  r.  e- 

pift.  15.  fcribens  ad  Euritium,  qui 

adicce- 


GenialesDies.  Lib.  V.  313 

dos  advocabat  primi  nominis.  '  Cato  Uticcnfis  a  ccena 
dcambulabat.  :  Pomponius  Atticus  libcllos  Iecftitabat. 
3  Quod  Alcxandcr  Sevcrus  fecit,  ut  in  mcniahmiliari 
farpc  Iibrum  Icgcrct :  folitus  vel  legentes  audirc ,  vcl  aliis 
legcntibus  vcfci.  *  Hadrianus  comccdias ,  Iectores  & 
poetas  admittebat.  s  Hclio^abalus  fortes  convivalcs  poft 
ccenam  proponebat,  ut  alius  liabcrct  decem  camclos,  alius 
mufcas ,  vcl  auri  libras ,  aut  dccem  ova  ,  urfos ,  glires  & 
la&ucas  dcccm.  6Sylla  ciuamvis  fcrox  &impotens,  in 
comcffationibus  ccmis  erat  &  facilis.  7  Fertur  quoquc  i- 
dcm  Scverus  Alcxander ,  poft  cpulas  catulos  cum  porcel- 
lis  &  pcrdiccs  ad  pugnam  frepe  committcrc , 8  &  Clco- 
mcncs ,  fublatis menfrs ,  vinum  crateris  circumfcrre.  9  A 
Graxis  vcro  amigma  &:  gryphos  poft  convivalia  lufus  pro- 
ponebatur ,  cujus  captioncs  folvcnti  prxmium  carnis  por- 
tio ,  non  folventi  pcena  crat  ut  falfum  hauriret  poculum. 
10  Parthis  admittcrc  concubinas  poft  cpulas  non  improba- 

tur : 

ad  fcoenam  illins,  cum  promififlet,  I  Lampridiusin  vita  illius,  Volupt.ttes, 
non  vcnerat :  ^Audijfcs,  inquit,  comoc-  I  &it,fieuicas  in  corrvivio  nunquam  babuit, 
dum  ,  vellyrijien  ,  vel,  qu.t  mealibcrali-  \fcd  fumma  ili.t  ovcci.tiiofuit  ,  ut  ratnli 
tas,  vmncs.  cum  porcellis  luderent,  aut  perdices  inter 

1    f.tto  r///ff»y?.r.]Plutarchus  in  vita  I  fe pugnarent  ,  aut  aves parjuix furfum  ac 

dcorfum  -juiitarent. 


C.;'o 

Uti- 

ccrifis* 

Pomp. 

..itti- 

cus. 

„<llcx. 

Seve- 

rn  r. 

H.tdri- 

aims. 

Heliu- 

t.iva- 

imt. 

Sylla. 

le-je- 

tus. 

Cieo- 

rnenes. 

GiJtci. 


far- 
thu 


illius  non  multoaote  fin. 

2  Pomponius  dtticHs.]Corn.Ke\->OS. 
aut  quifquis  is  eft  ,  qui  vitam  illius  di- 
ligentiflime  &  eioquentiflime  fcri- 
pfir. 

5  S^iod  ^4lcxandcr  Severus.~\  A,li us 
Lampridius  in  vita  illius. 

_  4  Hadrianuj.]  Altius  Spartianusin 
vita  illius  ad  fincm,/«  convivh,ittcxat, 
tragocdias  ,  comcrdias,  attelldnat ,  f.m- 
buc.ts  ,  ieSoret ,  pcct.tspro ;  c  jiniper  ex- 
hibnit.  Vide  Plinium  citatum  fupra 
ibi,  Ken  Csf.tr. 

%  /AV/o^.?trf/«/.]Lampridiiisin  vita 
illius. 

6  Sy/ia.']  Plutarchtis  in  vitaillius, 
fcribit  Syllam  intcrpotandLim(]uoti- 
dianis  d  cacitatibus  certaflc  ,  tk  cce- 
nanti  Syllx  nullum  circa  fcria  ufum 
fuifle. 

7  Fcrtnr  quoqnc  idem  Alexandcr.] 


8  Et  Cleomenes.  ]  Sublatis  mcnfis 
tripes  xneus  cum  inco  cratcre,  qui  vi- 
110  plenus  crat,  inferri  confucvit.  Dtix 
prarterea  ex  argento  phiali  cotylas  bi- 
nas  capientes ,  Sc  argentea  pocula  ad- 
moclum  parva:  his  quantum  cuiquc  li- 
buiflet  bibcrc  licebat ,  nolenti  autem 
nemo  poculumporrigcbat.  Hxc  Plu- 
tarchus  in  Cleomene.  Dealteriusau- 
tem  Cleomenis  vinolentia  AUianus 
dc  Varia  hiftoria  lib.  i.  cap.  40.  Qui- 
dam  deditipotationibus  &  multipoti. 

9  ^i  G.xcis  -jcro  .xnigma  ©"  gry- 
pbos.~\  Quales  fcripfit  Aufonius  Edy- 
lium  lib.  15. 

IG  Parthis.]  Juftinus  Iib.  41.  Quam- 
obrem  (  de  Parthis  loquiturj  foeminis 
noti  convrjiatantum  -jirorum ,  verumet- 
iam  confpeBum  interdicvnt.  Macrobius 
lib.  7.  Saturn.C.  1.  Doceatnos,  inquit, 
V  j  vet 


Baby- 
itnii. 


^ufpi 
da  C> 
emina 
m  ctn- 
tiviis. 


lectio 

in  coe- 

na. 

Tcmpe- 

rantis 

txem- 

fla. 


314  Alex.  abAlexandro 

tur :  uxores  autcm  domi  abditas ,  in  virorum  confpechun 
non  adducunt. '  Babyloniis  autem  in  conviviis  a  principio, 
foeminarum  modeftus  eft  habitus :  paulatim  deinde  pudo- 
re  prophanato ,  fumma  vclamcnta  cxuunt :  &  poft  epulas 
ultimis  amiculis  revelatis ,  pudibunda  oftendunt ,  in  om- 
nemcjue  liccntiam  jocorum  &  lafciviarum  pudorem  abji- 
ciunt.-Fuitcjuc  vctcri  more  fervatum,c]uod  bibente  aiicjuo 
ex  convivis ,  menlam  tolli  non  iinerent :  namque  aufpicii 
mali  &  deteftabilis  putabatur.  Quod  (i  inter  camandum 
ferculum  a  menfa  revocatum  foret ,  nili  ccena  continuarc- 
tur ,  nific|uc  appoiitis  cpulis  vefcerentur ,  inter  dira  fuiife. 
Quinetiam  per  menfas  deflare ,  aut  prolapfum  cibum  e 
manu  non  reddi ,  ominofum  erat :  5  tametii  quorundam 
opinio  fuerit,  qux  e  menfa  decidunt  in  communi  convi- 
cT:u,  nec  tollere,  nec  guftare,  illa  heroum  eife  opinati. 
4  Quodcjue  apud  honoratos  &  doclos  viros ,  nunquam  fe- 
re  fine  le&ione  coena  fuit.  Et  quum  convi&us  frecnaens  in 
ccenam  &  prandium  divifus  forct ,  plerique  tanto  tempe- 
ramento  &  tenui  convictu  fuere ;  ut  fola  ccena  contenti, 
nunquam  ante  Solis  occafum ,  &  nifi  poft  decimam  ac- 

cum- 


•vel  peregrina  inflitutio,  (jr  difcipiina  a. 
Parthispetita :  quifiient  cnm  concubinis , 
non  cum  con)ugibus  inire  con-ji-jia  :  tan- 
tjuam  biis  &  in  -julgus  produci ,  &  lafci- 
lire  quoque ,  illas  non  nifi  abditas  tueri 
deceat  tecfum pudorem.  Qtiomodo  au- 
tem  Parthorum  cuena:  ficrent,  videbis 
apud  Athen.Tum  lib.  4.  cap.  14. 

1  Eabyloniis.)  Id  uftpe  ad  verfic. 
Tuitque  -jiteri  more,  funt  Q^ Curtti !.  5. 
non  adeo  longe  a  princ.  Cabjknii,  in- 
quit,  maxime  in  -jinum,  &•  cjua\  cbi  icta- 
temfequuntur ,  cffufi fiunt.  Fccminarum 
ton-ji-jia  intuntium  inprincipio  rr.cdtflus 
efi  b  ibitus  :  deiride  fitmma  qufque  ami- 
tula  exuunt ,  paulatimque  pudoi  em  pro- 
phana.it,  ad  ultimum  (bonos  auribus  ba- 
bitusfit)  ima  corpornm  -jelamcntaprofi- 
tiunt.  nec  mcret; icum  loc  dcdecns  cji,fed 
matrmamm  vinrumque  }  apudqutsct- 


mitas  habetur  -julgati  corporis  •jilitas. 

Z  Fuitque  -jeteri  more  fi,-jatum.~\ 
Hxc  omnia  ufcjuead  verfic.  Shiinetiam 
per  menfits  dcftare  ,  funt  Pliniilib.  28. 
cap.  i.  indiverfislocis. 

J  Tametfi  quorundamopinio.~\  Nam 
Ariftophanes  cv  tq7;  ^mQ  >n  Heroi- 
bus.apud  Laertium  in  vita  Pythagorac, 
fcribit ,  Heroum  efie  cjux  deciderint  e 
menfa:  ideoque  eaguftarefas  none- 
rat.  Quod  c\:  ipfum  inter  fymbola  Py- 
thagorea  multi  reponunt  -ca  mcivla. 
y.n  iivcufeiS^  ,  id  eft  ,  fhix dtcidciat 
ne  tollas.  Aut  ut  alii  efferunt,  y.mPi  yi- 
v-(Sj  a-7?'  2!  c*n;  t  ^w'^;  ^i-iTn- 
cm,  id  eft,  Kegujiato  quacunquc  in  men- 
fii  dcciderint. 

4  Quodque  apud  honoratos.~\  Quod 
fupra  dittum  eft  de  Pomponio  Atti- 
co. 

I  Afimui 


GenialesDies.  Lib.  V.  315 

cumberent.  Inter  quos  memoratur  '  Afinius  Pollio ,  qui 
quum  eflet  tota  die  negotiofus ,  ita  pclt  decimam  animum 
rclaxavit ,  ut  nec  legcndis  minimis  Iitcrulis  vacaret.  Qui- 
dam  noCt.u,alii  media  die  negotiis  paufam  feccrc.Nonnul- 
li  autem  tantaingluvic ,  &  vcntrc  tam  voraci  fucrc ,  ut  vc-  lnz!* 
lut  impuri helluonesefrufas  pcrpotationcs,  &  exquifita ob-""4 
fonia  quadrifariam  dividercnt ,  in  jcntacula,  prandia,  cce- 
nas  &  comcflationes ,  fempcr  inftru&is  paratifque  mcnfis 
tanto  apparatu ,  donec  vino  madidi  &  crapula  diftcnti  ric- 
rent.  Quod  quidem  obfcuris  fxvicntibus  moribus ,  a  non- 
nullis  pc/Timo  exemplo  fa&itatum  cfr.    Antca  veronon  >/>.«;'♦ 
licuit,  ne  ingcntia  animi  bona,  ingluvie  corporis  foeda- ' 
rcnt.  '  A pud  Siculos  autcm  ufus  crat ,  bis  in  dic  epulis  fa-  sicmiM 
ginari  &  faturum  ficri ,  quibus  templum  ,  Saturitati  dica-*""-'*' 
tum  erat.  4Quare  Siculae  menfae  &  Syracuianz  dclicic;  tan-«/a,M 
cjuam  Iautiflime-  in  provcrbium  vencrc,&  'ficut  apud  Gre-  «•'«*«>• 
cos  Pharfali  &  cBccotii  voracifTimi  habiti.Quarc  ab  Athc-^,.' 

nicn-  BafCft'«' 


Siculi. 

SatU- 


I  jfftnius  PoU'n.~\  CtHus  Rhodigi- 
nus  antiquar.  Left.  lib.  u.  c.  i.  ied 
nullo  auctore  citato. 

z  Nommlli.]  Ut  Vitellius,  decjuo 
Suetonius  in  vita  illius,  cap.  13.  ita 
infit ,  Scd  -jcl pr.ccipue  luxuri.c  flc-jiti.c- 
que deditus  ,epul.istrifariamfemjc, ,  :,:- 
terdum  qutdrifariam  diihntirbat ,  in 
jentacula,  &  prandia,Cz~ cccnas concffa- 
tionefctue  ,faci!e  omnibus  fujficicns  -jorni- 
tandi  cv»fi<ctudinc. 

3  .Apud  Sicu!os.~\  Platoinepiftola 
ad  Dionis  propinquos,&  es  eo  Cicero 
lib.  5.  Tufculan  qua'ft.  Efl  prttctara 
epiflola  Platonis  ad  Dionis prupinquoi:  in 
(fu.ifriptum  cfl  bisfrrc  -jcrbis  ,  Xh<„  cum 


nes  lv  (hl-j.htCtriv.  Ariftides  inPeri- 
de,  Lucianusindialogo  Simili&  Po- 
lyftrati.  Meminit  &  MacrobiusSicu- 
l.v  meniz  lib.  7.  cap.  5 .  Vidc  Erafin. 
Chil.  i.cent.  2.c.  68. 

j  Sicut  apud  Gracos  Pbdrfkli.  ]  A  t  he- 

nius  lib.  10.  cap.  2.  Carpuntur ,  in- 

cjuit,  CJ~  Pbarf.tlii,  ta  iquam  voraccs,un- 

de  Xlncftmacbus  i»  Pbilippe. 

feint  quis,ut  mtnfitt comedat  ^phar- 

fa!:i>  , 
Hu  nitlus  efl  agunt  lene  ifli ,    mmquid 

CjT 
Vrlcm   -jor.tnt   ^Acbaicam  cc&am  f- 
mul  f 
Etlib.  ri.cap.  \r.  autftoritatcTheo- 


vrniffrm,-jitaii!abeata,qi<afe,r!>alur,  I  pompi  Philippicarum  lib.  21.  ficait, 
plena  Italicarum  Syracufiarumque  mtn-  j  Sumptuofflimi  funt  omnium  bomimtm 
farum,  nullo  tnodo  mibi placuit,  b''S  in  die  Pbai  ftli:  ac  pigerrimi, 
fatiirnmfteri  ,  >:ec  nHqtutmpernoBarefo-\  6  Et  Boeotii.  ]  Athcn.  d.  lib.ro.  ca- 
lum.  Athcnms  Kbroi2.cap.1O.  Idem  \  pite  2.  auctoritare  Eubuli  in  locis  p!u- 
deTyrrhenistradit  Diod.  Siculusl.  6.  rimis,  Diphiliin  Boeonco,  Mnefima- 
caP-9-  chi  10 Bufyride ,  Alexidis  inTropho- 

4  Ou.tre  Sicul.c  mertf.c  &  Syacufa-  nio,  Achxi  in  certaminibus  ,  Polybii 
nx.  1  De  his  Plato  &  Cicero  ubi  fupra,  Megalcpolirani  libio  20.  Hilloria- 
&Platolib.j.  dcRepub,  Aiiftopha-    riun. 

1  Et 


Pulla 

-jtfte 

(onvi- 

viit  in- 

tereffe 

itun  dc- 

cebat. 

Ccena- 

toria 

rjr  iri- 

(tinia- 

ria  con- 

VKUt 

rlAta. 


$16  Alex.  abAlexandro 

nicnfibus  fatui,  rudcs  ,  '&  pingucs  dic~H  funt  propter 
cLcfaQcLyiaut :  cjuippc  quum  a  conviviis  crudi  difccdercnt, 
diftcnti  rurfus  fc  ingurgitabant.  ~  Quod  &  Platoimpro- 
bavit , ?  &  Romani  duxcre  nefas ,  ut  bis  in  die  faturum 
fieri ,  vecordis  efTc  duccrent.  4  Hoc  quocjue  apud  con- 
vivas  fervatum  Iegimus ,  ut  in  familiari  convivio ,  aut  epu- 
lis  lautioribus  aliqucm  attractum ,  aut ,  pulla  in  vefte  di- 
fcumbcre  duccrent  ncfas,  nam  depulfolanguoreanimi, 
non  in  triftitia  convivio  intercife  decct.  s  Propterea  Va- 
tinio,  quod  cpulo  Q.  Arrii  atra  in  vefte  accubucrat ,  a  Ci- 
cerone  cbjectum ,  &  crimini  datum  eft :  cjuippe  bellos 
convivas ,  &  convict.orcs  faciles  ,  in  candida ,  non  pulla 
vefte  accumbere  decct,  tametfi  ccenatoria  &  tricliniaria 

con- 


I  ~Et  pingues.~\  Homerus  lib.  5  .Ilia- 
dos  Boeotos  populatn  valde  pinguem 
dicit, 

n«p  Si  01  2».GI 

N=ucV  Q.01CHTH  jj.aft.a.  mova.  6.)fjcc\i- 
yov\ic. 
Ideft, 

—  ^Apud  autcm  ipfum  alii 
Habitabant  Bceotii  valde  pinguem popu- 
lum  habentes. 
Horatius  Epift.  lib.  2.  epift.  1.  ad  Au- 
guftum, 

fhiodfi 

yudidum/ubti/evidt  ndis  artibus,illud 
^ddlibros,  O  ad  hxc  Muftrwn  don.i 

-jocaresy 
Bccotum  in  craffo  \urares  aere  natum. 
M.  Tulliusde  >'ato  ,  oftendcnsquaii- 
tum  interlocorum  naturasintcriit,  ita 
fcribit,  Intertocotumnaturtts  qu.mtum 
interfit,  videmus :  alios  effe  falubres,  a- 
lios  pejiilentes :  in  aliis  effe  pituitcfcs 
&  quafi  redundar.res  :  in  aliit  exicc.ttos 
atque  aridos :  multaque  fuut  ati.i :  qux 
tnter  locuyn  &  locum  plurimum  differunt: 
^Athenis  tenv.e  ccvlum  ,  ex  quo  acutiorcs 
ttiamputantur  Jlttici :  Craffum  Thcbis: 
itaque  pinrues  Thebani  &  valentes.  C>uo 
e>:  loco  intelligere  licer,  Baeotios ,  qui 
craflb  coelo  uterenrur  fTheba:  enim 
inBceotiafuetunt)  pingues,  craflbs, 


atque  hcbetesfuifle. 

2   Quod  <y '  PUtoimprobawt.~\  In  d. 

epift.  ad  propinquos  Dionis ,  &  ex  eo 
Athenxuslib.  12.  cap.  10, 

5  Et  Romani.~\  Cicero  d.  libro  5. 
Tufcul.  quxft. 

4  Hu  quoque  apud conii-ja$.~\  Quod 
videre  ltcet  ex  eo  quod  fequitur  ,  fed 
hiclegendum<*f>"<?fK»2,  non  attrac7um'y 
exiis,  qua:  illico  fequentur.  Sed  liic 
fuit  error  librarii,  ut  opinor. 

'  Propte;eaVatinio.\  CiceroinO- 
rat.  contra  Vatinium  :  cujus  bzc  vcrba 
funt ,  ^Atque  illud  etiamfcire  ex  te  cu- 
pio:  qr.o  coy/filio,  aut  qua  mc.itt  feceris  }ut 
in  Epulo  JQ.  *Arrii,familiartS  noftri,  cum 
to^apulla  accumbn  es  '  qurm  unquam  rji- 
di,  i.<  '  qui.n  audieris  '  quo  exemplo,  qu» 
morefeceris  '  Et  paulo  infra  ,  jQuij  m- 
quam  ccenavit  atratus  '  lta  cnim  illud 
tpulum  efifunebre  ,  ut  minus  fitfuneris  : 
epula  quidem  ipficdignitatis.Et  rurfum 
paulo  poft  ,  jQms  unqu.mtin  luclu  d^mc- 
fiico  ,  quis  in  funere  familiari  ccenavit 
cum  to^a  pulla  ?  cui  de  bitineisexeunti, 
prttter  te  ,  to^a  pulla  data  ifi  ~  cum  homi- 
num  millia  accurr.be  1  ent  :  cum  ipfie  epuli 
dcminus  £).  ^irrius  albatus effet ,  tuin 
templum  Qfioris  tecum  C  Fiduloalra- 
to ,  cMtrifqut  ttut  furiisfitncflum  intu- 

tifii 

I  Fertur- 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  317 

convivis  dari  anticjui  moris  fuerit.  '  Ferturcjue  Hadrianus  }jA~ 
Ca?far  fempcr  aut  toga  fummilfa ,  aut  pallio  tcdus ,  accu-  ZT. 
buifle.  2  Et  Saloninus  impcrator ,  milites  cpulari  cum  fa-  Sa!l>- 
gisjuffiire,  hyeme  gravibus ,  arftate  tenuibus.  Quotem-"" 
pore  fervatum  eft,  ut  militcs  cum  impcratorc  cindi  dif- 
cumbcrent.  5  Tum  frecjuens  ha:c  ruit  obfervatio ,  cjuod  fi  Um- 
quis  ad  cccnam  benigne  invitatus  irct ,  alios  pari  afrcctu J^ 
aut  fanguine  conjunctos  cifdem  advocare  epulis  non  veta-  *dcm- 
batur ,  vcluti  comites  fecum  &  umbras  duccrct.  4  Sua  au-  "*"'"""" 


1  Ferturque  H'drianns  C.tfir."]  Fi.- 
lius  Spartianus  in  viraillius.fic  icribit, 
^ddconvivium  vrnicnles  Senatores,Jians 
exccpit :  femperque  aut  pallio  teiius  dtf- 
tubuit,  aut  tova  /iibmifft. 

2  Et  Saloninus  Imperator.']  H.TC  uf- 
qtie  ad  verfic.  Tnm  fi-equens ,  funt  Tre- 
bellii  Follionis  in  vita  Salonini  Gal- 
lieni  :  cujus  verba  quia  memoratu  & 
cognitu  digna  vidcntur,  hic  apponam, 
Cum  cinzula fu.i  pleriquc  militantium,qui 
ad con-jiviumvenerant ,  poneicnt,  hora 
convivii  Saloninus  puer,fi'je  Gailienus,his 
auratos  cunficliatofque  balteos  rapuijfc 
perhibetur  :  CjT"  cum  effct  diff.cile  in  aula 
Palatina  requirere  quod  perijfet,  ac  taci- 
ti  militares  'jiridcirirnrmape.tuHffent. 
pofiea  rvgati  ad  convivium  ,  cincli  accu- 
bucrunt.  Qumquc  ab  his  qu.cie;  etur  ,  cm 
non  flverent  cingulum ,  resp.ndijfc  di- 
cuntur,  Salonino  defcrimus.  ^Atqut  hinc 
traBum  morem,  ut  deinceps  cum  Impera- 
tore  cincii  difcumbercnt. 

5  Tum  fiequens  hac  fu.it  obfervatio.  ] 
Tlato  in  Sy  mpofio,  &  Plutarch.  lib.  7. 
ejufdem  opet  is,ubi  dc  hujufmodi  um- 
bris  loquitur,  Horat.  epift.  lib.  i.ep.  j. 
ad  Torquatum. 

Locus  eft  Cj>  pluribtt*  umbrii : 

Sed  nimii  ariia  premunt  olidx  convivia 
caprje. 
Qucm  locum  exponit  Erafmus  Chil.r. 
centur.  r.  cap.  9.  hisvctWis,  ^idmonet 
Turquatttm  ,  ut  ad  ccenam  veniat  paucis 
eomitatws  ,  videiicet  Bruto  ,  Septimio  Cj> 
Sabino  :  non  quodfit  defuturui  in  accubi- 
Ih  \0cu4  ,fi  velit  flures  umbrasfecum  ad- 
dtncre  :  vcrnm  idfutnrum  incommt>di,ut 


tem 

al.trttm  odor  offendat  convivii  fuavita- 
tem,fi  angufiiuifideatur.  Diinde,fi  vc- 
lit  omnino plure s  u.nLr.is  ,  id  cji,  comiies, 
pramoneat  fe  de  numero  ,  ne  non  refbon- 
deat  apparatus.   IdemHorar.  fat.ft.l.;. 

—    Xhtos  Maecen.ts  adduxerat  um- 

br.ts. 
Umbriautemdicunturconvivx ,  qui 
ad  convivium  cunt,a  convivatorc  qui- 
dem  nonvocati,  feda  vocatisducti : 
illos  vidclicct  fequcntcs,  ut  umbra 
corpus. 

4  Sua  au'.em  f]'onte.  ]  MacrobiuS 
Homeritcftimonio  lib.  1.  Saturn.c.7. 
Supe ;  venire  fabulii  non  evocatos ,  haud 
equtdcm  tmpe  cxijiimatur:  vcrum  ffonte 
irruere  tn  convivium  alils  praparatum, 
nec  ab  Homero  fine  nota  ,  vel  in  fiatre 
memoratum  efi.  Locus  autem  Homeri 
eft  lib.  2.  Iliados,  ubiMenelausnon 
invitatus,  ivit  ad  convivium  ,  ab  Aga- 
memnone  ftatre  fummis  Gratcorum 
prxparatitm.  Hujus  in  eam  remcar- 
men  eft , 

Ki'xXiic«,ev  j  ^ioonac  dpicpixc  7mvx- 

NsCDgx  /xVpwncK  xotf'  1'Joy.mv.  a,- 

VCUlloL. 

aJtop  iTnir'  iittfli  e/b'» ,   x)  ivSiot 

601. 
E  xtov  Jf  oLvrocfbtrux  <Pii  fxrmi  oiiu- 

Xeuflov. 
AuToy.!tl&  j  0$  ?x8«  fioLu   d.ytSis 

MevtX»©-. 
TrfAi  jS  Hst-vi  dvftov  a'<Axstov«C  5- 

•/roi'H7n.  Id  eft, 

Vocavit  infuperfenes  optimatts  ex  om- 

tiibn*  Grneckt. 
*  ViejltrA 


3 18  Alex.  abAlexajjdro 

irps  tcm  fponte  convivio ,  aliis  parato ,  fe  intromitiere  non 
«XT-  ^cccbat.  Si  ^ui  veronon  accerfiti&  cu^^oi^iirent,  in 
vi&/.  imam  lecli  fpondam  dcducijubcbant.  Tum  fi  forfan  mi- 
nus  tcmpeftivc ,  nccjue  ad  horam  conftitutam  ,  conviva 
accedcrct ,  illum  nifi  triclinio  circuito ,  admitti  non  finc- 
bant :  &  tunc  epulari  juiTus ,  difcumbebat.  '  Reges  tamen 
Sparranorum  fero  prodcuntcs,  ccena?partcmul&antur : 
quippe  ad  ccenam  non  euntibus  bina»  choeniccs  fiirina? ,  & 
vini  fingula;  cotyla?  mittuntur, 2  dupla  vcropra?fcntibus. 
}  Idco  ephori  Agidi  rcgi  Laceda?moniorum  quum  ad  Phi- 
ditia  non  acccderet,  ccena?  partem  petcnti  abnegarunt. 
4  Tum  fiquando  intcr  epulas  incendium  quifquam  no- 
minarct ,  ne  quid  ea  res  diri  portenderet ,  acjuam  fub 
menfam  infpergebant,  a  quibus  obfervatum  eft  ut  ali- 
cjuo  ex  convivarum  numero  e  triclinio  prodcunte ,  vcrri 
folum  nullomodo  finerent,  hoc  infandum  omen  &  per- 
nitiofum  portentum  augurati.  Si  tamcn  ad  lumina  cce- 
narent,  aut  illa  in  triclinio  effent,  veteris  inftituti  fuit, 
ut  Iumcn  inlychnononextinguerent,  fedillud  fuafpon- 
te  emoii  finerent. ;  Qiiodque  mcnfam  prifci  nunquam  va- 
cuam  tolli  jubebant  femperque  prandii  partes  fuperefle 
voluerc:  fivc  antiqui  victus  parfimoniam,  five  morem,quo 
aliquid  reliquiarum  inmenfafupereiTet ,  felix  omen  erat, 
vctcri  inftituto  adnotantes.   Legimus  tamcn  ccena  per- 

acla, 


1\efiora  tjuidem  in  primis  &  hlonie- 

n  um  Re<?em  : 
Sed  prflhacAjaces  duo.f  &Tydeifi!ium: 
Sexiuni  auiem  rurfus  Viyffem ,  Jirvi 

confilioparem. 
Tjltiotieus    autim  ei  venit  voce  bonus 

Meneiaus. 
I^overat  enim  in  animo  fratrem  ,  ejuo- 
modo  operarrtur. 
Lampridius  autem  in  vita  Alexandri 
Scveri  rradit  ipfum  non  vocatum  fas- 
pius  ad  amicorum  convivia  itafle. 

I    Rr?ert.imen  Spartanorum. jHero- 
dotuslibrofexto. 

2  Dunla  w«  pmfentibtu.  ]    Supra 
di&umelt. 


;  Idco  Epbori  „4gidi.~\  Plutarchui 
in  ApophthegmatisLycurgi,  ubi  prx- 
terea  dicit  Ephoros  Agidem  mulctaf- 
fe,  quod  ad  Phiditianonaccefllfler, 
fed  apud  uxorem  coenaflet.  Quod  & 
nos  fupra  retulimus. 

4  Tum  fi  ejunndointerepultts.']  Harc 
ufque  ad  verfic.  Si  tamen  adlumina, 
fuut  Pliniilibro  l8.  cap.  2.  tncenditi 
inter  epultts  nominata  ,  arjuif  fub  menfitt 
profufis  abominamitr  :  recedente  aliejy.t 
ab  epulis,  ftmul  vcrrifolum  :  ttut  bibente 
conviva ,  menfam  vel  repofitorium  tolli 
inauibicatifiimum^udicatv.r. 

5  Quodejue  menfitm.]  PlutarchilS 
problematoncap.  64. 

CAPUT 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  519 

a<5h,  reliquias  &  femefa  obfonia  miniftris  aftantibus  dividi 
&  circumfcrri  antiqui  moris  &  excmpli  tuiifc. 

C  a  p  u  t    XXIII. 

Oha  ipfe  diclu  admirabiliadeumbrarumf^itriinoclibtts 
fcreftr.gults  Roma  expertmfut. 

NOta '  &  vulgata  res  cft ,  a?dcs  quafdam  Roma?,  quas 
ego  incolui,  evidcntiffimis  oftentis  ita  infames ,  ut 
ncmo  illas  incolere  aufus  fucrit ,  quin  affiduis  umbrarum 
illufionibus ,  &  tctris  imaginibus ,  noctibus  fere  fingulis 
inquictctur :  in  quibus  pra?terno<5hirnostumultus,  quos 
medio  ferc  noctis  filcntio  audiebamus ,  8c  liorrendos  frc- 
mitus  cum  cjulatu ,  ftriduloque  vocis  fono ,  quibus  lachry- 
maii  &  trcmere  vidcbatur,  fpccicmhominisfqualidafa- 
cic,  vultu  minaci,  nigro  corporc,  afpcctu  formidabili, 
nomcn  fuum  cxprimentem  ,  &  opcm  implorantcm ,  ccr- 
nebamus.  Sed  nc  quis  hoc  fabulofum  aut  commcntitium 
putct ,  au&or  cft  Nicolaus  Tuba ,  vir  multa?  &  experta?  h> 
dei ,  qui  quum  rci  exploranda?  gratia ,  cum  nonnullis  do- 
Ctis  juvcnibus  prima  facie  ad  nos  adventallent ,  cupidoin- 
ceffit  animo ,  ha?c  qua'  a  mc  promcbantur ,  vero  tcftimo- 
nio  cxpcriri ,  cV  an  vcra  eflcnt  intucri.  Et  ne  quid  inexpcr- 
tum  rclinqucrcnt ,  noCtcm  pervigilem  egcre  mccum ,  ut 
rem  notam  exploratamque  haberent.  Nequc  cos  opinio 
fetellit :  nam  quum  accenfis  luminibus  pervi^iles  ftarcnt, 
haud  procul  fpecics  ha?c  dira  tcrribilique  facie ,  &  vultu 
tetro  rcpra?fentata  cft ,  quam  ipfi  tumultuari ,  &  diris  nos 
vocibus  agitare  videbant:  cumque  omniaclamore&  tu- 
multu  ftrepcrcnt ,  poft  multa  oculorum  ludibria ,  tantum 
formidinis  pavorifque  intulit ,  ut  territi  &  trepidi  vix  men- 

te  in- 


C  A  P  U  T      XXII. 

TIRAQJJELLUS. 

Id  caput  nullumeftin  Alexandro, 
verendumque  ,  nc  Librarius ,  pro 
XXII.  pofuerit  XXIII.  eumquenu- 
merum  poftca  fcquutus  fit :  verum  ita, 
ut  rcperi,  reliqui. 


I  Kotd  &  vulgdtd  resefl.]  Similc 
quippiam  refert  Plinius  Junior  Epift. 
lib.  5.  epiftola  5.  omnium  ioi.  ad 
Ma\imum,inci^it,Ku»cidturrt efi.  Sed, 
ut  femcl  dicam,  quiddehifcerebus 
fentiam ,  ego  mera  fomnia  efle  puto. 

I  rrfti- 


$2©  Alex.  abAlexandro 

te  incolumi  fatis  conftarent.  Et  cum  tota?  eedes  gemitu 
funcfto  mifcerentur,  fingulifquc  cubiculis  peftisillaim- 
portuna  obverfaretur,  dum  propiusaccederemus,  illam 
rctro  cedere,&  qucrula  voce  lumcn  effugere  cernebamus . 
Demum  cum  multum  diuquc  tumultuata  fuiflet,  haud 
multo  poft ,  ubi  multum  noctis  proccffit ,  vifio  omnis  illa 
dilapfa  cft.  Sed  pra?  carteris  qua?  ibi  expcrtus  fum ,  non 
omittam  miraculum  ingens,  quod  mihi  planc  vigilanti 
majore  aliquanto  trcpioVtione  haud  multo  poftobvenit: 
nam  cum  tenebris  obortis ,  cubiculi  fores  obferaflem  fir- 
mafera,  jaceremqueinlecfulo,  nulla  adhuc  quicte  com- 
pofita,  lumine  accenfo,  horribilem  illam  fpeciem  foris 
jam  tumultuari,  &  cubiculiroresmanibus  pulfare  fentie- 
bam.  Nec  multo  poft ,  fimulacrum  illud ,  opcrtis  adictif- 
que  foribus  (vix  credibile  diclu)  per  commiifuras  &  rimas 
in  cubiculumfeintromifit:  quod  fub  le&ulo  meo  jacens, 
cum  Marcus  alumnus  &  cliens  meus ,  utpote  qui  e  con- 
fpetlu  cubabat ,  tetra  &  dira  facie  afpiceret ,  pavore  fubi- 
to  confternatus ,  luctu  &  gcmitu  omnia  opplebat,  ipfam- 
que intromiflam  non fine  formidineclamabat. Idque cum 
mihi,  qui  claufum  cubiculi  oftium  afpicerem ,  vixcredi- 
bile  viderctur ,  interim  dirum  iliud  fimulacrum  quodfub 
lecT:uIo  jacebatmeo ,  manum  &  brachium  protendere,  lu- 
menque  quod  juxtaaderat,  extinguere  vidimus :  quo  ex- 
tincto,  libellos  meos,  &  quicquid  rerumerat,  querula 
vcce  mifcere ,  ac  omnia  evertere  non  deftitit.  Mox  cum 
ad  tumultumexcitifociieofecontuliffcnt,  lumenquein- 
tromifluii  obverfarcntur  veftibulo,  interim  ipfamoper- 
tum  cubiculi  oftium  manu  aperire ,  &  foras  effligere  vidi- 
mus.  Erat  enim  ipflus  fpccics ,  ut  planc  perfpeximus ,  fi- 
mulacro  hominis  nigerrimo  non  abflmilis.  Illudutique 
mirum  fuerit,  dignumque  memoratu,  figuramillam,  dum 
nobifcum  fic  luclarctur ,  quum  fores  cubiculi  referaffet,  ab 
his  qui  lumcn  intromifcrc,  minime  confpecl:am:  fed  quum 
primum  cubiculiforesexivit,  elapfam  ex  oculis  illico  dif- 

ce/fifle,  &  in  auras  evanuiife.  ~ 

Caput 


Geniales  D  I  E  5.  LlB.  V. 


$11 


C  A  P  U  T     XXIV. 

Oui  cirltus  domorum  ojuondam  fucrit ,  er  quare  majorum 

tmagmes  inpoflibus  rjr  arma  in  atrus  er  vcjlibulis 

haberent ,  &  quid  de  exteris. 

Uibus  priftini  dccorismemoriaiTlictafuit,  hoce- 
'tiam  litcris  adnotalTc  acccpimus ,  amplasdomosin 
primis  grcffibus  '  vcftibulahabuilll-  ,  qtfae  fpatia  licct  pars  Vcfti- 
^dium  torent,  tamcn  illa  nro  a?dibus  hiifle  ncmoi^nora-'^4 
vit.  Erat  cnim  Iocus  vacuus ,  pcr  qucm  dc  via  ad  forcs  pa-  rum. 
tcbat  aditus ,  in  quo  prarftolari  qui  falutatum  venerant,  aut 

fi  con- 


TIRAQJUELLUS. 

I     Vtjiibula    habuijfc.  ]   PlailtllS  in 
Moilellaria  ai>,.  }.  fc.  quoque  }. 

Viden  -jejiibuiitm  ante  xdes  O"  ambu- 
lacrum  CH\ufmo\i  f 
Virgiliuslib.  2.  Aneidos , 

Vejiibulum  ante  ipfum primcque  in  li- 
mirie. 
Ubi  Servius ,  Vefiibulum  ,  inquit,  dici- 
turprimA  \anu.t  pars.  Diclum  autem,-jel 
tjHod  januam-jcjiiat ,  ut  -jidemus  camc- 
ram  fitflcntatam  columnis.  Vcl,  quoni.m 
1 1/i.t  confccratum  eji :  undc  nubentcs 
puella limen  non  tangunt ,  nc  numini  di- 
catum  locum  calcantes  facrilegium  com- 
mittant.  Sixgula  enim  domits  facata 
funt,  utcuimina  Diispenatibus  :  Macc- 
ries  ,  qux  ambit  domum  ,  Hercxo  fo-ji. 
Idcm  Serviusalibi,  fcilket,  lib.  6.  A- 
neidos,  ibi, 

Vcjiibulum  ante  ipfum  ,  primifque  in 
faucibus  0,  ci. 
Vejiibitlum,  incjuit . non  habct  et ymologix 
proprietatem  ,  ut  ait  Varto:  fed  fit  pro 
captu  ingenii.  Dicitur enim-jejiibulum, 
tjuod  -jcjiiat\.r»uam.  ^Alii  -jejiibulum  d 
Vtjia  diBum  -jolunt :  nam  illi  \anua  ton- 
fecrtta  eji  :  a 'ii :  quod  ncmo  illic  flei.  In 
limine  enim  folns  efttran\>'ut.  Utenim 
-jcfanum  nonfanum,  ftcvejiibulum  nen 
flabulum.  Ovidius  lib.  6.  Faft.  Vefti- 
buliun  a  Vefta  nomen  accepifle  ait , 
Tom.  U. 


Hinc  quoque  vefiibulum  dicireor,  unde 

p.  ecamstr 
Sj\uxfamur  ,  Vcfla cji,  qux locaprima, 

tenet. 
Gclliuslib.  \6.  cap.  s-  au&oritateCa:- 
cilii  Galli  in  lib.  de  iignificatione  ver- 
borum,  quxad  jus  pertincnt ,  Vcjiibu- 
lum  ,  inquit  ,  non  i»  ipjis  xdilus  ,  »cq;c 
partem  xdium  ,  fcd  locum  a»tc  i. ;;;«.?;>; 
domits  -jacnum.per  quem  <i  -jia  aditus  ae- 
ceffufquc  ad  xdes  eji :  cum  dextrafni- 
Jt,  aqr.c  inttr  \.;>tuarr.  teclaque ,  quxjunt 
"-Ji.c  Mincia  ,  \f\tiumrclinquitur:  atqne 
iff.i  }M ua  procul  d  via  eji  -jacanti  int erfi- 
ta.  Et  cjuibulijam  interjcciis  ,  Qui  de- 
moi  igitnr  amplas  antiquilut f.tcicbant , 
locum  antc  \anuam  relinqxiebant,  qui  in- 
terfoics  domus  CjT  viam  mediusefftt.  In 
coloco  qui  do.rr.num  e\us  domtts  faluta- 
tum  -jcnerant ,  priusquamadmittaai- 
tur  ,  confijiebant  :  &  neque  in  via  jla- 
bant,  ncqueintra  xdesera.it.  Et  cadcm 
propemodum  fcribit ,  tacito  Gcllii 
nomine  Cutfempcralias,)  Macrobius 
lib.  9.  Saturn.  c.  S.  * 

COLERUS. 
*  Adde  Nonium  Marccllum  &  1(7- 
dorum  lib.  15.  cap.7.  Gracci  vocant 
/snyTruXcucv.  In  lautiorum  ncdibus 
magnifiea  fic  fplendida,magnoquc  ag- 
gcitu  fufpenfa  vifcbantur  vcftibula, 
ut  clcganter  defcribit  Senecalib.  12. 
epift.  85. 

.V  1  S^uoA 


$22  ALEX.   AB    AL  EX  AND-RO  ' 

fi  convento  opus  foret ,  tcmpus  opcriri  folcbant :  T  quod 
quidcm  prima  aut  alteradieihoraefle  confucvit.  Fuite- 
nim  apud  majorcs  non  modicalausillis,quiexcIarisfa- 
miliis  erant »  quam  plurimos  clicntes ,  non  modo  cater- 
vas  togatorum ,  fed  &  tenuiores  amicos  haberc ,  a  quibus 
obfervarentur  quotidic&  colcrentur,cumque  his  ad  forum 
deducerentur  frccjucnti  comitatu :  namque  maximi  deco- 
ris  erat ,  amplos  viros  illufhesquc  etiam  ab  infima  plebe 
quctidie  falutari ,  appeti,  dcduci,  reduci  &  confuli ,  cifque 
decedi  &  affurgi.2  Fiebat  enim  falutatio  more  prifco  'dex- 
tram  jungcndo  dextra? :  quippe  cum  refcrat  Varro ,  om- 
apud  nem  antiquorum  honorem,  dextrarum  conftitifle  vir- 
tute ,   4  nonnunquam  ofculo ,   5  plerumque  aflfurgendo, 

capufi- 

T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

1  Quod quidemprima.  jMartial.l.4. 
cpig.  8.  ut  jam  tcripfimus  fupra  c.  2 1 . 

2  Fiebat  enim  falutatio.  }    Servius 
enarrans  eutn  locum  lib.  r.  Aneid. 

—  Cur  dextrajungere  dextram 
2ion  datur  '  . 


3*)*- 
tandi 
mos 


vete 


hiaiorumfuit,.'n-,qc-it,h<ccftlut.itio}cu'^us 
caufnn  dicit  Varro,  Callimachumfequu- 
tus,  aj]'erens,omnem  eorum  honorem  dex- 
terarum  conjiitiffe  -jirtute  :  ob  quam  rem 
hacfe  -jenerabantur  corporis parte. 

MERCERUS. 
J  Dextram jungendo  dext;\e.~\Vu\gi\- 
rior  falutandi  ratio  inter  familiares 
fuit,  manum  advenientis  olculari. 
Tlaut.  Amphit.  Equidem  tecertoheri 
hic  advenientem  illico  &  filutavi ,  Cj~ 
valuiffefictfquc  exqnijivi  mi  -j:r,&  ma- 
num  prehendi ,  &  ofcuhtm  detulitibi. 
Qui  mos  vttlgatus  fuiteverfa  republ. 
Salutatores  atitem  quotidiani  caput  ut 
opiiror  aperientes,  fuo  quifque  ordine 
mane  quidcm  A-je:  vefperi  autcm  fa- 
/e,dicebant,Senecac  j4.L6.de  Benef. 
H-uic  per-jenhe  ufque  ad  dijirinjendam 
Ubertatem licrt ,  cu)us  vulgare,  & publi- 
ttim  -jnbum,&promifcuum  iztiotis  ^Lve  , 
non  niftfuo  ordine  emi:titur.  Non  omit- 
tebatur  nomen  ejus ,  qui  falutabatur, 
«juod  pluribus ,  fi  liceret,  probarem. 


TIRAQUELLUS. 

4  tionnunquam  cfculo  ]  Id  de  Juda 
proditore,  qui  ofculo  Jefum  Chriftum 
tradidi t  Jud.tis ,  ut  fcribitur  Luca:  1 2 . 
Jud.ts  ,  unui  (x  duodecim  appropinqua- 
-jit  Jefu  ,  ut  ofcularetur  eum  Jefus  au- 
tem  dixit  illi,  Juda,  ofculo  Filium  homi- 
niitradis'  Perfa:  (\xt  fcribuntHerod. 
lib.  1.  &Strabolib.  1 5.  adfin.)  falu- 
tationisloco  fe  mutuo  ,  fi  in  via  invi- 
ccmfibioccurrant,ofculantur&  pares 
iint.  Quod  fi  alter  ftierit  humilior  pau- 
lo,  genasolculanturduntaxat.  Vidc 
Plutarch.  in  problem. 

5:  Plirumque  affurgendo.~\  Sueton. 
inAugulro,  cap.  %6.  fcribit,  Augu- 
ftum  acerbe  tulifle  ,  q;iod  populus 
honoris  caufa  aflurrexiflet  filiis  fuis 
adhuc  praetextatis.  Sic  enim  fcribit, 
Eifdcm  pratextatis  adhuc  ajfurreclum 
ab  uni-jerfis  in  theatro  ,  &  afantibui 
plaufum  ,  gra-jijltme  quejitts.  Idem  in 
Tiberio  cap.2  1.  Kecmirum,  cumpalam 
effetfipfum  qmque  eifdem  ajfurgere  ,  C5* 
decedere  via.  Plutarchus  in  Pompeji 
vita  ,  &  Appianus  de  Civilibus  Rom. 
bellis  libro  1.  tradunt,  Syllamdi&a- 
torem  folitum  fuifle  de  fella  aftiirgere 
privato  Pompejo,  &  equo  delcendere, 
&  caput  aperire.  Servius  enarrans  il- 
lud  Yirgiliilib.  1.  Gcorg. 

tmnliUf 


GenialesDies.  Lib.  V.        325 

'caputque  denudando,  quod  apud  noftrates  frequenti  in  ufu 
eft:  manfitque  obfervatum/ut  ralutantesimpcratorcm,an-  *«/>'- 
tequam  admitterentur,interiores  aulicifcrutarcntur,finum-  ™*V 
que  pra?tentarent ,  ne  quis  cum  telo  cflet.  Nonnunquam  /«/<«/»- 
ut  valenti/Iimi  fcrvi  catcnis  rcligati ,  pro  oftio  aditum  cu-  ^V_ 
ftodirent,  ne  non  vocatiadmittcrcntur.  5  Laudanturquc  r,ifr- 
Vefpafianus  ,  4  M.  Antoninus  & *  Alcxandcr  Severus  im-  w" 
peratores ,  quod  falutarcntur  patcntc  cubiculo ,  minifrris  sportu- 
admi/Iionalibus  rcmotis.  Apud  Parthos  vcro  rcgem  adire  L\c :,cn 
vcl  falutarc  finc  muncrc,  nulli  licitum  crat.  Quibus  clienti-  /;,/„_ 
busab  hisquosfeclabantur/hequens  fportula  dabatur,~quc '"""" 

1  *  K    *  bus  da- 

pnus^ 


Tmolul,  &  affurgit  quibus  &  Rex  i]>fc 
Pb.maus. 
Sicait,    . A 'jfnrgit ftgmfic.it  cedit :  quod 
tratium  cfi  ,i  fedcntibus  ,  qui  in  bonorem 
n[icu\usfu;  (cre  cenfucic,  unt. 

I  C.irutquc  dcnudando.'  Plutarch. 
problematon  cap.  10.  ubi  rationem 
reddit  cur  dcos  falutantescaputopc- 
riunt :  virosautcm  dignitateprxditos 
&  Iionoredignos ,  fietiam  velatioc- 

currerint,  caput  aperiunt :  Nam  A- 1  fionalibui  renutis.  Admiflionales  au- 
neas,  pmereunte  Diomede,  caput  [  temdicuntur,  quiaulicos  admittunt 


nes,  de  quibus  fplendide  Senec.  lib.  6. 
deBeneric.  cap.  $:.  &  54. 

TIRAQUELLUS. 
I     Laudaturque  Vcsf.tf.  ]    Sliet.  in 
vitailliusc.  21. 

4  7*1.  .sf>itoninus.~\  Jul.  Capitoli- 
nusin  vitaillius. 

5  .Alexander  Sfw«<r.]JElius  Lam- 
pridius in  vita illius ,  Salut.nctur quafi 
Htiiu  de  Senatzribus patente  velo,  admif- 


operiens,  rem  divinam  fecit.  Diximus 
&  in  pncedent.  ex  Tlutarcho  in  Pom- 
pejo. 

2   Utfalutantes  lmperatorem.~\  Sue- 


in  cubiculum  Principisad  eum  falu- 
tandum.  Qui  veroei  rei  prxerant,vo- 
cabantur  Magiftri  admilTionum,  quo- 
rum  Ammianus  Marcellinus  mentio- 


tonius  in  Claudio,  cap.  $5.  Reliijue  1  nemfacitlib. r$. 


dutem  tempore  filutatoribus  fcrutato>cs 
femper  aptiofuit ,  &  quidem  omnibus  & 
acerbifiimos.  Herodian  lib.  J.  Kequc 
enim  tcmcrc  quifquam  a  Severo  miffus  ad 
illum  introduccb.-tur ,  nifi  prius  dcpcfito 
tnilitarigladi'.  ,finuquc  excuffo.  * 
COLERUS. 
*  Sic  in  Vefpafiano  Sueton.  c.  12 . 
7*lon  tcmere  quivis  ad  Principes  admittc- 
t>a'ur.  Hinc  ortum  admiilionisillud 
ofricium  de  quo  apud  eundem  Suet. 
ibid.  c.  14.  apud  Vopilcuin  in  Aurel. 
mentio  eft  .Admiftionummaoiflri  :  Sc 


6  Frcquem (portula.~\  Juvenalis  Sa- 
tyra  r.  conqueritur  imminutam  efle 
prioris  fpormla:  liberalitatem. 

— •  Sportula  prtmo 
Li»:inc  panafedct,  turbtt  rapienda  to- 
gatit. 
Martialiseftdiftichon  in  Apophore- 
tis  ,  cujus  infcriptio  eft ,  Tc  1  .. 
Si  matutinos fizcile  cji  tibi  rumperefom- 
nos, 
yieniita  veniet  fficrtula  mult.t  fam 

7  £lii<t  jirius  cer.tum  quadrantes  fuit. ~\ 
Huc  alludit  Martialis  lib.  1  .cpigram.2. 


apud  Ammianum lib.  1  ^.  Sed  vide  de  .  ad  Flaccum  defportula, 


his  Senecamlib.  t.  declement.  8clib. 
ttc  Beneficiis6.  cap.  ; ;.  &  54.  Erant 
dcinde  primx  &  fecundae  admilfio-  , 


"Dat  Bajana  mibi  quxd;  antes  fpartut* 
eentum, 
lnter  deiicia!  quid  facit  iilafarnts  ? 
X  2  EJ 


foca- 
to,ts. 
Qmgv 

rium. 

Dma- 

(•:  vxm. 

Con- 

giarid 

diver- 

fa  .1  di- 

verfts 

Impe- 

ratori- 

bn  ipo- 

pitio 

d.it.u 


314  A  L  EX.  ab  Alex  andr  o 

prius  centum  quadrantcs  fuit :  T  deinde  rcctam  dari  infti- 
tutum:  :  quare  vocatcrcs  piincipis  dicti,  qui  ad  cce- 
nam  convivas  admittcbant :  quorum  nonnulli  mercede 
accepta,  aliquos  fubdititios  principum  fcepe  cccnis  advoca- 
runt.'  Quam  Neroadfportulasrcvocavit,  quictiample- 
bi  congiarium  quadragenos  nummos  viritim  dcdit.4  Siqui- 
dcm  Imperatoris  munus ,  quod  populo  dabatur ,  congia- 
rium  dictum  eft :  quod  vcro  militibus,  donativum. s  Mox 

Domi- 


Etlib.j.epigr.?.  defportula, 
Centum   mtfelli  )arn  valete  quddran- 

tes, 
^Anteambidonii  congiarium  lafii : 
Quo>  dividebat  balneatsr  elixus. 
Quid  cogitatif  o  fames  amicerum  ? 
Re«i.  fkperbi fpcrtul* receffenmt. 

1  "Deinde  rcciam.]  Idem  Martial. 
lib.  S.  cpigr.  50.  ad  Gsfarem  Domi- 
tianum, 

Gr.tntHa  polliciti.<  quanto  ma^ora  cledi- 

fti, 

Promijfa  cji  nobis  ffiortuia,  rebtd  data 
ejl. 
Domitfanusenim  (utfcribit  Sueton. 
i  n  vita  iilius,cap.7.)  fportulas  publicas 
fuftulit ,  revocata  ccenarum  rectarum 
confuetudine.  Pvccta  coena  fportulae 
oppofita  erat.  Libcralioresenim  divi- 
tes,civiliorefque  falutatoribus  fuis  le- 
gitimum  conviviumexhibcbant :  qux 
refta  coena  dicebatur.  Sordidi  autcin 
&  maligniores  refta:  ccena:  loco  fpor- 
tulam  tantum  prarbebant., Auftor  Bu- 
darus  ex  l.fi  mulier,ff.  de  don.u.  inter  vir. 
&  uxorem.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Sportx,unde  fportulx  &  fportel- 
lae ,  calathi  erant  virninei ,  quibus  ad 
rem  penuariam  utcbantur.  V'j>.  /.4.  de 
penu  lcg.  Hinc  dicls  fportul.v,  qux  pro 
falutationis  officio  clientibus  eroga- 
bantur  :  fiveidobfonii  aliquid,  iive 
flipcs,aut  quadranteseflent. 
TIRAQUELLUS. 

2  Quare  vocatores  Principi'.]  Plin. 
lib. 3  s -  cap.  10.  de  Apelle,  ficait  ,Sub- 
oriutto fiande  xmulorHm  ,  plano  regio  in- 


vitatU4,ad  ngis  canam  venit.  Indiinan- 
ticjue  Ptolcmxo  ,  CJ7"  vocatoresfuos  ofien- 
denti ,  tit  diceret  a.  cjuoeorum  invtt.it us 
effet ,  ar;  epto  carbone  extinilo  e  focuioy 
imaginemin  parictem  delineavit ,  a^no- 
fiente  vultumplani  >  ege  ex  incboato  pro- 
tinut. 

MERCERUS. 
Quire  voca!oie>.~\  De  vocatoribu4 
vide  noftrum  convi  vium.  Hi  enim  ad 
coenam  convivas  ex  muncrc  vocabant. 

TIRAQUELLU  S. 

5  Quam  ~N.ero-  ad  fportuldi  revocd- 
vit.~\  Suetoniusinvitaillius  ,  cap.  16. 
^Adhibitunfinr.iptibus  modus, pnblica:  c<x- 
nx  adfjiort  ulas  1  cda  Btt. 

4  Siquidem  Imperatcris  munus.~\ 
Cornelius  Tacitus  lib.  r:.  jLdditum 
itomine  eius  donativum  militi ,  congia- 
riumplibcij.  plinius  Junior  in  Pane- 
gyrico  laud.it  Trajanum  quod  congia- 
rium  populodediffet,  quolocupletaix 
funttribuscumdonativumaccepiflent 
milites.  Senec.  libro  4.  de  Bcneficiis, 
Congiaiium,  inquit,M«»«.r  efl  Imperato- 
nurn,  ejuo  donabatur  populus,  ficut  aona- 
tivo  milites.  Et  ut  auclor  cft  Qui  nr.  li - 
bro  6.  cap.  4.  de  rifu ,  Congiarium  com- 
muve  efl liberdlitdtii  dttjue  minfurd.  A- 
lexander  Severus  congiarium,  auftore 
Lampridio,  ter  populo  dedit :  donati- 
vum  militibus  ter:  carnem  populo  ad- 
didit.  Clavarium  autem  donativi  no- 
meneft,  utfcribitTacituslib.  19. 

5  Mox  Domitianus.  ]  Hoc  jam  dixi- 
mus  fupraibi,  Qua?  priuscentum  qua- 
drantes  ,  cum  declararemus  lociun 
Martiaiis. 

I  ln 


GenI  ALES  DlES.    LlB.  V.  $1$ 

Domitianus  fportulas  ad  coenas  reduxit ,  in  '  qna  frcquens 
obfonium  panis ,  oleuin  &  porcina  caro  darifolita,  abfque 
vino.  ;  Divus  vcro  Julius  ad  conciliandum  populifavo- 
rem ,  frumcntum  viritim  dedit  ternos  modios,  &  totidem 
olei  libras ,  triccnos  quoque  nummos  fmgulis ,  8c  cente- 
nos  pro  mora.  '  Auguilus  Octavius  frumentum  plcbi  gra- 
tuitum  &  menftruum , +  Ncro  quadragenos  nummos  viri- 
tim  congiarium  largitus  fuit.  5  Cajus  vcro  C.Tfar  trccenos 
fciiertios ,  &  forcnfia  viris  &  pucris ,  ac  I ocminis  fafcias 
purpurz  &  conchylii ,  nonnunquam  pro  fportulis  panarfa 
cum  obfonio. 6  Domitianus  ctiam  congiarium  nummo- 
rum  CCC.  fenatui ,  &  equeftri  ordini  panaria,  plebi  vcro 
fportcllas  cum  obfonio.7  Cato  juniornovomorctribuit 
fportulas :  GrTcis  cx  tritico ,  raphano ,  blito  &  apio ,  Ro- 
manis  autcm  vini  amphoras,  carncs  porcinas ,  ficus,  &: 


X    In  qu.t  f>equenfo[fninm.~\Sc\'iCCt 
fportula.  Juvenalis  Sat.  x. 
Sportula  </«< d icfrr.it,  quantum  rationi- 

bus  add.:t, 
Shiul  f.  c.cnt  comites,  quibushinctoga, 

c.i   ck   binc  rf/, 
Et  pams  fitmnfqne  domi  ?  der.fi fima 

ccntnm 
JQtutdrantes  icilica  pe.it ,  fequiturqne 

maritnm 
languida  ,  vel prttgnans  &  drcmndx- 
citur  uxor. 
Ulii  Domitius  interpres ,  Exfportula, 
ilU]uit,  cmnia  fibi  coemcL.tnt  ,    qu.s(y~ 
*d  viclum  &■  cu.ltum  pettinercnt.   Llnde 
Martialislili  s.epig.77. 
Sportula  nv.lla  datur,  gratis  conviva 
tecumbis  : 
Dicmihi,qitid  Romtf  Ga.giliavcfacis? 
X/.idc  titi  tegultt  eji  ,  CjT  fufca:  pcnfio 
cellti 
TJnde  datur  quadrans ,  unde  vires 

Cbiones  ? 
z  Divusvero  ~fx!;r<s.~\  Suetonius  in 
vitaillius,  cap.;tf.  Poftdoypntt  rfiu- 
tncnti  denos  modios ,  ac  totidcm  olei  li- 
bras,  tritetm  quoque  nummos,quos  polii- 
eituiclim  eiat  ,  -jiritim  divijit  ;  C*  hoc 
ampiins  ctntcnospro  mora.  * 


COLT 


Igll 


f> 


*  Ibi  vidc  Levinum  Torrentium 
Suetonii  interpretem. 

T  1  RAQllELLUS. 

j  jlugujlus  Oclavhts.  ]  Suetonius 
cap.4:.  ,jf  ne  flebs  ,  frumenta.ionum 
caitfa  ,frcq;;entius  a  >;e  ociis  a-joca;  c  ur, 
terin  annum  quaternum  menfium 
t  .is  d.ue deftinavit  :fd  defideranti con- 
.<t  tudinem  veteretn  ,  co  iccfiit  rutfus ,  ut 
/.'«•'  ci«.'fqve  menfis  accij cret.  Et  capite 
lecj.  F,  umentum  quoque  in  annontz  diffi- 
cult.tt ibus  ficpe  Itvifiittu ,  inttrdum  ntdU 
prtt  -o  -jiritim  admenfu  t  cji  }  t  effcrafque 
nummari.xs  dup.icavit. 

4  Kcr,  nu.id , agcnos.~)lc\cm  Sucton. 
in  Nerone,  cap.  tc. 

5  C. vtn Ctefir."]  ScilicctCaliguIa 
ex  codem  in  vitaillius ,  c.  17. 

6  Dimitianus.]  Idcm  Suet.  in  vita 
illius ,  cap.4. 

7  fato  jim\oY.~\  Plutar.  in  vita  Ca- 
tonis  Uticenfis,  Dcna  attiibuit,  Guccis 
quidemex  t"i.rt,zsr  \acHuca,  &"raphanot 
ty  blito  ,  &  apio  :  Romanis  autem  vini 
amphor.is,  tarnes porcin.ts  ,  & ficus,  & 
cHcumcrcs ,  C"  ihnorum  fafces. 

X  5  1  Nifi 


$16  Alex.ab  Alexandro 

lignorum  fafces.  Quamvis  apudantiquifTiinosfextariila-- 
ctis  darentur ,  vini  nunquam ,  '  nifi  quod  a  Cornelio  Ce- 
thegoin  confulatu  muftum  rutatum  populo  datum  cft.An- 
cus  vero  Martius  rex,  falis  modiafcxmilliacongiarium 
populo  erogalfe  fcrtur ,  ex  quo  tantum  quifque  ferebat, 
cjuantum  in  fingulorum  capita  defcriptum  crat ,  ab  un- 
decimo  xtatis  anno.  *  Auguftus  etiam  tricenos  &  quadra- 
genos ,  nonnunquam  fingulis  quinquagenos  &  ducente- 
nos  nummos  largitus  fuit :  ac  ne  minores  quidem  pueros 
pmcriit , '  ficut  Trajanus  infantes  quoque  ad  fportulas 
admifit.  Tiberius  trecentenos  viritim  dedit ,  &  prandi- 
um  mille  menfis.  4  Galbadedit  populo  congiarium  ,  &  e- 
pulumfenatui&equeftriordini,  acprater  epulas  foren- 
flaviris,  fceminis  ac  pueris  fafcias  purpurse  &  conchy- 
lii ,  quibus  vetercs  pro  caligis  utebantur.  5  Et  mox  Nero, 
6  Domitianus ,  7  Hadrianus  8  &  reliqui  Ca?fares  mune- 
ra  populo  fa?pe  largiti  funt.  9  Sed  Hadrianus  novo  mo- 
re,    aromata,  balfama  &  crocum  :    nonnunquam  du- 

cJgia-  plex  congiarium  ,    ternis   per  fingulos  aureis   divifis. 

rium.    10  Commodus  fingulis  denarios  feptingenos  vicenos  qui- 
nos.  ' r  Aurelianus  vero  ad  Parthicum  proditurus  bcllum, 

quum 


1  tiift  quod  a  Cornelio  Cctbego.  ]  Pli- 
nius  lib.  1 9.  cap.  8.  Invenio  muftum  ru- 
tatumpcpulodatuma  Qorn.  Cctbcgo  ,  in 
confulatucollega  Xhtintii  Elarr.inii  comi- 
tiis  pcraEiis. 

2  ^«g«/?«j.J  Sueton.  in  vitaillius, 
cap./jr. 

3  Sicut  Tra'ianus.~\  Plinius  Junior 
in  PanegyricoiaudatTrajanum,  quod 
Jn  dando  congiario  infantcs  quoque 
admifiilet,  utitaalimentis  Principis 
crefcerent,  experirenturquc  ab  infan- 
tia  parer.tem  publicum  in  muncre 
educationis.  Nullumeftcnim  magno 
Principc,  immortalitatemque  meri- 
turo  impendii  genus  dignius ,  quam 
cjuoderogaturinpofteros.  Pauperibus 
educandis  unaratioeft,  bonusPrin- 
ceps.  Dion  inTrajano,  fcribiteum 
civitatibus  Italia:  multa  largitum  cflc 


ad  educationem  liberorum,  inquos 
magna  contulit  beneficia. 

4   Galba. }  Tacitus  lib.  17. 

5;  Et  mox  Kero.  ]  Dion  in  Nerone. 

6  Domitianus.]  Idem  Dion  in  vita 
illius. 

7  lAdrianus.']  Idem  Dion  in  vita 
illius. 

8  Et  rrliqui  Cafarcr.]  Ut  fcribunt 
Alius  Spartianus  in  Septimio  Severo, 
Lampridius  inHeliogabalo  tk  Alexan- 
dro  Severo. 

9  Sed  ^Adiianus.  ]  Hxc  ufque  ad 
verfic.  Commodus,  funt  iSJii  Spartiani 
in  vira  Adriani. 

10  Co«wj6^«.f.]Lampridiusin  vita 
illius. 

it  ^ureli.-nus.]  Flavius  Vopiftus 

fcribit,Aurelianum  quo  temporepro- 

ficifcebatur  ad  Orientem,  bilibres  co- 

ronas 


Geniale s  Dies.    Lib.  V.  3:7 

quum  bilibres  coronas  fingulis  promifiiTet,  &  aureas  popu- 
lus  expccl:arct,filigineasdedit  novo  gcncrc  panis,quodeiu- 
cepsulifuere:qui  tamcn  populo  univcrfo  pancm,oleum  & 
fuillam  carncm  poftca  divilit ,  '  vinumque  dare  flatuerat 
nifi  morte  pravcntus  fuifTct.  2  Fuitquc  obfcrvatum ,  ut 
principes  affumpto  imperio ,  ad  conciliandum  favorcm,  r°»s'- 

■r.r.iI  1  1  1  1  ;    arium 

congianum  darcnt  populo,c]uod  amuuunplcrunquc  nomi-y^,, 
ncs  clarillimi,  &  fummis  honoribus  iuncti ,  pro  officio  &  "»/*- 
dientela  velut  fHpendium  capicbant.  Erant  ergohiquos''"' 
illi  fectabantur,  illorum  patroni  &  dclenforcs:  fuique  offi-  Pfr+- 
cii  duccbant,  in  fidcm  illos  &  clicntclam  haberc,  tutclas-  ™;iMm 
cjuc  fiur  duccrc,  &  opc  juvare.  Quinctiam  non  loris  tan-  tes. 
tum ,  fcd  intra  domcfticos  Larcs  ,  libcrtos  fervosque  falu-  Dmu- 
tatores  comperimus ,  cjui  bis  in  dic  frequcntcs  adcrant:  ut^" 
mane  falverc,  vcfpcri  valcrc,  dominoautpatronodicc-  fu.t- 
rcnt.  '  Ncc  non  populis  &:  nationibu>,  ac  bonis  &  fideli-  "™"'_ 
bus  fociis ,  patronos  publice  fuifle  Rom.T  homines  hone-  tmm 
fUfumos  fummo  loco  natos,  qui  fortunarum  propumiato-  &'na~ 
rcs  crant,  6c  civitatum  derenroresnoiTpcc-iiitendi,  quo-^,,,. 

rum  "»• 


ronas  populo  promififle ,  fi  vi&or  re- 
diret :  &  cum  aureas  populus  fperaret, 
neque  Aurelianus,  au:  poffet ,  aut  vel- 
let,  coronascum  feciflcde  panibus, 
qui  nunc  filiginei  vocantur  ,  &  (ingu- 
las  quibufque  donafle  :  ita  utfiligi- 
neum  fuum  quotidie  toto  xvo  fuo  & 
unufquifcjuereciperet ,  &  pofteris  fuis 
dimitteret.  Nam  Sccarnemporcinam 
idem  Aurelianus  populo  Rom.  diftri- 
buit,  qux  hodieque  dividitur. 

1  P~mumc]ue  dare  jiatuerat. ]  Idem 
Vopifcus  in  Aureliano  non  multo  ant. 
fin.  Statuer.it ;\nq\i\t,&  -ji>,umgratui- 
tum  popuio  Rom.  dare  :  ut  quemadmo- 
dum  oleum,  (j*  p.wrr  & porcina  oiatuita 
prtberetur  ,  ftc  etiam  -jinum  djrctur, 
4juod perpctuum  b.-c  dispofaione  concepe- 
rat. 

2  Futque oi/fi-j,j '«>».]  Utpatetex 
iis ,  qux  dicti  funt  fupra  in  verbo ,  Si- 
tjuidcm  Impciatorismu-  «r.  Ubi  de  Iin- 

peratoris  munere ,  fit  rnultis  fecjq. 


5  Zt^ec  non  populi  f  c/c"  natiombHt.  ] 
Dionvtius  HalicarnalTarus  lib.2.  Plur. 
in  Romulo.CiceroPhiiipp.;.  Ircxavit 
Pufcolanos  ,  quod  C  Ca/iirtm  ,  quod  E>u- 
t/s  patronos  adopta/fent.  Aios  enini  iuit 
(ut  ibi  fcibit  Beroaldus)  ifte  prifco- 
rum  ,  ut  lingulx  nationes ,  atquc  ad^o 
populi  patronos  Ronix  peculiaxes  ha- 
bcrent.inquorumeflentdientela.  Sic 
Siculi  Marcellos  habuerunt :  Lacedx- 
monii  in  tutcla  Claudiorum  extite- 
riint :  Fabius  Sanga  patronus  fiiit  Al- 
lobrogum.  *  Quinetiam  municipcs 
mei  llononienfes  fuere  intutela  An- 
toniorum  ,  fecutiquefunt  partcs  An- 
tonianas  in  bellis  Civilibus :  unde  fit, 
utcum  patroni  clientibus  parentum 
Jocofint,  neras  efle  videatur  Bono- 
nienfcm  quempiam  Antoniorum  no- 
mcninceflere,  &  Antoniosftilopei- 
ftlingcrc.  Hjec  Eeroaidus. 
C  O  L  E  R  U  S. 
*  Saluft.  belloCatilinario. 

X  4  1  Si- 


32.8         •     Alex.  abAlexandro 

rum  ltudio  &  fi Je  fingula  negocia  in  fenatu  faceiTcrent ,  & 
promoverent :  '  iiquidcm  Syracufani  in  clientela  Marcel- 
lorum  fucre,  Lacedannonii  in  Claudiorum,Puteolani  Bru- 
torum,  Neapolitani  Liciniorum, :  Bononienfes  Antonio- 
rum  5  Allobroges  patrono  Fabio  Sanga  uii  funt.  +  Ma- 
rius  Herenniis,' Crefar  quoque  Gracorum  patrocinio  plc- 
pids  runcjue  afruit.  6Plebs  denique  ipfa  fub  patviciorum  equi- 
**£~  tumque   Romanorum  tutela  ner  clicntelas  divifa  erat, 

ea.e-as  j^v>  ........  n. 

divifa.  quod  aKomulo  apnmis  onginibusinititutumferunt,  ut 
plebeii  iingulos  patronos  ex  patribus  legerent ,  quorum 

con- 


TIRAQJIELLUS. 

I  Siquidem  Syracufani.  ]  Cic.  in  6.in 
Verrem  aft.  Itaque  ille  noficr  dwi/imf- 
mujque  Imperator  M.  Marcellus ,  cujuj 
Vtrtute  capta: ,  mifericordia  confcrvat-c 
ftnt  Syracufe,  babltarein  e.t  parte  urbis, 
qu-e  mfidti  ejl ,  Syracvfmum  ncminem 
voluit.  Livius  }.Decad.  lib.  6.  Legati 
(Syracufanorum  icilicet)  bcnigne  ap- 
fellati  ,  ac  dimifli ,  ad gennafe  Marcelli 
Cof.  prcjccerimt :  cbfecrantes  ,  ut  qu.e 
depliranda  aclevandx  calamitatii  caufi 
di.xifjcnt,  veniam  eis  daret ,  &  in  fidem 
&  clienlelamfe,  urbemcjue  Syracufts  ac- 
ciperet.  Pofl  hkc  Confut  clen.enter  ap- 
pellatoseosdimift.  Afconius  Pxdianus 
in  i.in  Verrem  aft.  Valerius  Maximus 
lib.4.cap.  r.  Cicerolib  Olfi.  r.  -jifmd 
majorei  noflros,  mcp'ii,tantopere  juflitra 
culta  ef,  ut  hi  ,  rjui  civitates  ,  aut  natio- 
ties  devitlas  bcllo  reccpiffent ,  eaiumpa- 
troni  efjeht  more  majorum. 

2  Bononitnfej.']  Suetoniusin  Augu- 
itOjCap.  16.  rBononienfibits  qitoque  pu- 
blice  ,  qmd  in  ^AntaniorUm  clientela  an- 
tiqmtus  effent  ,  gratiamfecit  conjurandi 
cum  tota  Italia  pro  partibut  ftis. 

?  .Allobroges.]  Dionyfus  Halicnr- 
nafieus  libro  2.  ubi  abunde  lcribit  de 
conjun6tionibus  clientum  &  patro- 
norum  ,  qux  nihildiftabant  a  necefli- 
tudinibus  propinquorum:  &  quemad- 
modum  clientes  patronis  indic;enti- 
bus  fuccurrebant.  Appianus  libroi. 
bellortim  Civiliura,  Legati,m<\\i\r.,i(m 


Vab.  Saniat  anmrr.ciant .  Erat  autem  U 
-Allobroium  patronus  in  urbe  ,  ut  c-ttci  is 
populis  olim  Rom.t  adeffemos  fuit.  Sa- 
luft.in  Catil.  Itaque  O^F.tb.Sanga^cuius 
pairocmio  plurimnm  civitas  utcbatur , 
icm  omnern,  ut  coinoverant,  aperiunt. 

4  Marius  Herenniis.}  Plutarchus  in 
Mario,  ubidicitMarium  &ejus  pa- 
rentes  Herenniorum  familia:  femper 
cliemesriiifle. 

^  Caftr  qmque  Graco)  um patrociiiio."] 
Adde  6c  tu  quod  Getuli  fuere  in  tutela 
MariiexHircioinbello  Africano.Ni- 
(xi  Neronum  ex  Cicerone  Epiftolar. 
familiar.lib.rj.  epift.66.  ejufdemlib. 
cvomnium  357.  Cyprii  ScCappado- 
ces  Catoris,  exeodcm  Ciceroneejuf- 
demoperislib.i5.epift.6.  adeundem 
Catonem.  Locri,  ej  ufdem  Cicero.  li- 
bro  de legib.2.  Atque etiam  Campa- 
ni,  e.x  eodem  in  Orat.  in  L.  Pifonem. 
Mamertini,  CVClaudii  Pulchri  ex  eod. 
Cicer.  in  6.  in  Verrem  aft.  Segeftani, 
P.Scipionis.exeadem  aft.  Magna  pars 
citerioris  Hifpaniae ,  Pompeji,  ex  Ca:- 
fare  lib  2.  belli  Civilis.  Samnites,  Fa- 
britii ,  e.x  Valerio  Maximolib.  4.  c.  3. 
Tifernates,  Plinii  Secundiexeod.  Pli- 
nio  lib.Epift. 4-epilt.  r.  his  verbis,  Op- 
piditm  eftpradiis  mjiris  vicinum,  nomen 
Tifernium}Tiberium,quod  mepene  adhuc 
pi.eritm  patronum  ccoptavit. 

6  Plcbs dentque. ~)Hxc ufque ad  vcr- 
ba,  Praterque ,  funt  Dionyfii  Halicar- 
naflii,  oc  Plutarchi  in  Romulo. 

I  Cava 


Geniales  Dies.  Lib.  V. 


3 -9 


confilio  &  auctoritate  niterentur.  Prartcrque  vcftibula 
fuere  '  cava  a^dium, =  &  periftylia,  ad  qua?  quifque  fuo  jure 
non  vocatus  admittebatur.  3  In  foribus  vcro  &  atriis  do- 
morum,  ara,  focus  &  Lar  familiaris  crant.  4  namque  fccus 
erat  ara  dcorum  penatium,  qucm  inftar  numinis  habebant: 
5  in  quibus  non  dcorum  modoiimulacra,quos  (ni^ulis  a?di- 
bus  in  Inrario  colcbant,  (cd  imagines  ac  exprciios  vultus  il- 
lorum  qui  familia?  decus  fuerc  &  ornamentum,  acprinci- 
pum  &  patronorum ,  quos  quifque  colebat,  habere  affuc- 
rant.  6  Quarc  L.  Vitcllius,  Vitellii  patcr,  Narciffi  Sc  Pal- 
lantis  imaoines  inter  larcs  coluiik  fertur.  7  Cerca?  enim 


teaintn 

&  pe- 

riftj- 

lia. 
Jnfiri- 

bu>  C5* 

atnis. 


Cerea; 

nci  in- 


i  Cavaadium.']  Vitruviusl.6  c.j. 
inprincip.  ubi  ea  quinquc  generibus 
eflediftincra  dicir,  qux  dedarat.  Id 
autcni  uno  vcrbo  Cavadium  vocar  rli- 
nius  Junior,  Epiftolar.lib.T.epift.ejus 
lib.  17.  omnium4r.  nonfenv.  1. 

Z*Etperifiylia,ad  qux.~\  Vitruvius 
codcmlib.fi.cjp.-. 

5  ln  firibw  autxm  CjT"  atriis  domo- 
rum.  ]  Vidc  qu.x  fccjuuntur. 

4  ttamqne  fettu erat ara.~\  Cato  de 
Re  ruftica,  cap.  <■.  dum  loquitur  dc  rc  1  magis ,  qudm  nobiiesfunt.    Et  ad  Luci 
divinainfocofacienda.  Virgil.lib.  12.  |  lium  cpift.44.  Kmfadtnebilematritmt 
Ancidos,  plenum  fun.ofis  imaginibns.  Vidc  infra 


lmagi- ' 

H.cc  itrpcncntur  infoco  noflro,  l.xri, 
Vt fort un  «t ,xs faciat  gnata  nupti.xs. 
<j  Intjuibus.)  Scilicetatriis,cxr!i- 
nio  lib.}  S-C-Z.  .Apud  mt  otcstn  atriit 
imdginei  I  1  ant ,  qutt  jbeRarentur : 
nonfigna  e.xta nomm  artificum,  >iec  ara, 
antmarmora.  Senecalib.  5.  deBeneri- 
ciis .  cap.  2  8.  ^ni  im.tgines  in  atrio  ex- 
ponnnt  ,  &•  nominafamilut  fua  lon<>o  or  - 
di.ie  acmultis  /hmmatum  iili^ata  fiextt- 
risinpartc  prima  adiumcollocant ,  ntti 


Jn  medicijueficos  }  CJ~  diis  communibus 
ar.ts. 
Tt  ibi  Servius.  EtOvidius  lib.  1.  dc 


lib.6.  cap.14. 

6  Quare L Vtttllius.']  Suetoniusin 
Vitcllio,cap.2.  fcribit ,  Vitcllium  co- 


Triftibus,  eleg. ; .  ubi  dcfcribit  lachry-  j  luiflc  inter  lai es  aureas  Narcifli  Sc  Pal- 
mas,quas  rudit  11x01  .pofteaquam  julHt    lantis  imagines. 
Carfai eum  in  exiliumabirc,  7  fcicatenim imagines.~\  Pliniusli- 

lllaetiam  anttLares  fpaifis  profirata    bro;$.cap.2.  ad  id,  quod  nupcr  dixi- 


tjtpillii 

Ccntigit  extruilos ,  orc  tremente  ,  ci- 
bos. 
Hincqucetiamillud  Horatii  Epodon 
Ode2. 
Sacrumque  vttuflis  extruat  lignis  fo- 
cum 
L.ifsifitb  adicntum  viri. 
Ubi  Porphyrion,  Sacrum,i\t^lidt,tpua 
ara  dcorum  pcnatium  efi  focut.    Et  A- 
cron  ,  Diis,  inquit ,  Penatibutfacerefl. 
Et  illud  quoque  Piauti  in  Aululaiia 
act.2.  fcena  5. 


mus,  addit,  K  vprejb  cer.t  vulfusfinguBt 

dtTbonebantur  armariis ,  ut  cffcnt  ima^i- 

nes ,  tjux  comxiarentur  %cntiliciafu,icra. 

Sempcrque  d-.funHs  alxcjuo  totus  aderat 

fxmilia  e]us,tjni  unquamfucrat,populus. 

Stemmata  ven>  lineis   difcur.ebant  ,;d 

imaginespiff.ts.  Tablina  codicibus  imple- 

bantur,  &  monutnc.itit  renaninmagi- 

firatu  ^eflarum.  Et  Ovid.lib.  Amorum 

primo,  eleg.4?. 

T^r  te  decipia.it  tieteris  plena  atria 

cerai 

Tille  tuos  tecum  pauper  amater  avos. 

X  J  Et 


~~o  Alex,  ab  Alhandro 

imagines  in  atriis  domorum  fingulis  difponebantuf  arma- 

riis ,  quos  ita  celebrabant  colebantque ,  ac  ii  illi  cjuorum 

vultus  exprimebantur  viverent.   Quas  feftis  diebus,  &  in 

fumma  gratulatione  &  la?titia,  laureis  fertis  &  floribus 

ornare,illorumquenatales  dics  fefta  luce  celebrare  fole- 

lm*-    bant.  In  lucl:u  vero  &  gemitu  familia:,  tanquam  confcii 

sn"    doloris  eifcnt ,  &  tacita  mceftitia  funcftarentur,  deforma- 
jami~  ]  ••  •  ...  r 

iu  i„  re  :  '  tantocjue  nonore  dignos  putabant ,  ut  lllas  cum  fin- 

rxctjHi-  gulis  imaginum  titulis,  illorum  pra:cipue  quorum  dignitas 

pumpu  maxima?que  res  gefta:  fucre ,  in  execjuiali  pompa  &  appa- 

tdxa*.  ratu  funcris  extra  aedes  producerent ,  &  longa  ferie  vclut 

familia?  decora  repra:fentarent ,  illa?que  defun&orum  exe- 

quias,  &  unafunus  comitarentur.  *  Itatraditomore,  ut 

domino  aut  aliquoex  familia  vita  functo ,  illius  imago  tam 

circa  limina  domus ,  cjuam  pro  foribus  locaretur ,  ut  defun- 

cli  defiderium  reprxfentata  illa  fpecies  leniret ,  pofterof- 

cjue  ad  pra?clara  facinora  domi  forifque  obeunda  invitaret. 

JIn  eifdem  quoque  atriis&  foribus,ac  circa  domorum  lirai- 

litftln  na,hoftiumfpolia,quos  quifque  viciffet,quorumque  vi&or 

fpoiu    extitiilet ,  etiam  enfes  &  clipei ,  galeaque  &  cunus,  ac  de- 

tiiis.    victarum  navium  roftra ,  veluti  avita?  gloria; ,  &  fortium 

fadtorum  omamenta  affigi  affuevere  :  qua;  quanto  vetufti- 

ora  erant,  tanto  plus  decoris  &  majeftatis  habebant. +  Ideo 

nec  vetuftate  confumpta  reficiebantur ,  nec  effracta  refar- 

ciebantur.   Ha?c  enim  omnium  ad  fe  vertebant  oculos, 

quo 

Et  Juvenalis Satyr.  9.  i  verficul.  Itatradito , funtPlinii.  l.j ~. 

Tota  licctvttertJ  exornent  nndique  cc-    cap.  Z.  &aliorum,  quoslongo  ordine 

rx  tibiineamrem  cito  in  noftroCom- 

^itria,  Kobilitas  fola  efl  atqueunica  \  mentario  Nobilitatiscap.ic.num.po- 

-tittuj.  I  ftremas  editionis  ijo.incip.  id  quod 

Et  in  tota  hac  Satyra  infectatur  eos,  \  eti.im. 

qui  aut  majoruin  gloria,  aut  f.illi»  for-  |  z  Ita  tradito  mo/e.']  Supra ex  Plinio 
tuna:  bonis  efferuntur ,  exiftimantes    lib.  ~  -.  cap.  2. 

veramindehominisnobilitatempen-  j  ~  1 n  eifdem  quoque  atriU. ~)Plin.  ubi 
derc.  Apulejuslib.6.  Metamorph.  Et  fupra  ,  Jf/i<f  jinquit./erw  &circali- 
JepiBam  in  tabula  fagx  pr.tfentis  ima-  j  mina  animorum  ir.gentium  imaginej  e- 
ginem,  rr.ea  dorms  atrio  dedicabo .  rant,  ajfixij bosliumfpoliij. 

I  Tantouucitme.']  H*c  ufque  ad  1       4  lde'necvetuJ}ate.]V'>ut.c~-<.-6. 

I   *4de~- 


GENI  A  LES  D  IES.    LlB.  V.  jj[ 

«juo  intuentium  animos  cogitatio  fubiret ,  ut  pariipfiex- 
emplo  ad  magna  tacinora,  magnafque  resinvitarentur. 
Nec  folum  privatas  domos ,  fed  porticus  &  dcorum  tem-  /).-«- 
pla  hoftilibus  fpoliis  tanquam  tropa?is  cxornarc,  vetufti  ;"; 

*  l  ■  l         v    r  -m  a      ■  :en,pU 

mons  erat :  tantique  excmpli  rucrc  ,  ut  llla  poitcns  non  ^;,,, 
mediocris  ftimulatio  fuerit ,  ne  degcnercs  ipii,  ncvc  ignavi  «"»*** 
tam  claros  triumphos  turpibus  iadis  dicTifquc  fcedarent. 
'  Adeoquc  ha:c  propria  famifisE  ornamenta  funt  habita  ,  ut 
quamvis  alienatis  xdibus  novo  domino  fpolia  &  imagines 
refigcre  non  licerct.  Hafquc  ftatuas ,  qtribns  fplendor  &.%fe^ 
vetuftas  familia?  notabatur ,  amovcrc ,  cft  habitum  nefas:  """ 
2Belgarum  vcro  fuit  mos  barbaricus ,  carforum  hoftium  ";,,'■',. 
capita  poftibus  tanquam  fpolia  affigcrc.  '  Quietiam  Gala-'"' 
tarum ,  qui  ultra  Rhenum  incolunt ,  ufus  traditur ,  ut  fpo-; 
lia  hoftium  fanguinc  pcrfufa ,  &  trunca  capita  foribus  arli-  &p- 
gant.^Gclonorum  hcftium  cutcs,ut  ca?  omnibus  fpeclacu-^' 
lo  iint,  ac  fortium  factorum  infigne  documcntum,&  hofti- JW* 
bus  pcrtimcfccndum  iorct.  In  ^ypto  autcm  in  veftibulis 
domorum  alas  vulturum  proponere ,  mdicium  nobihtatis  t*tit 
&  vetuftatis  hmilia?  cenfebatur.  Apud  Phryges  pardalis^J** 
pro  foribus  affixa(Homero  teftc)  fignum  immunitatis  erat,  rido- 
ne  hoftium  incuriibus  patcret.  '  Alexander  vero  captis  mui  "& 
Thcbis,  ut  Pindari  dcmui  parccret ,  illam  infcribi  juifit.  xa£jn 

In  /""■"- 

I  Adeoquehfcpropria.'  Pliniusd.  cibus  cquorumlvfliumcapitafufpcndunt, 
Ub.;«;.cap  I.  ubi  adillud,  quod fupM  e.tque domum  deUta  ,  utfint  JpeHaculo, 
ibi,  in  eifdem  quoquc  adduximus,fub-    ponibns  ajfi^unt. 

jungit ,  <>ua  nccc,?>ptoriiefi:ngeielice-\  }  Qui  etiamGaUtr<rum.~\  Dicdor. 
rct,triumph.tbantque  etiam,domims  ;,iu-  !  Siculus  lib.6  cap  9.  Capita  hofliun;, in 
tatis,  ipfit  dcmus.  Et  c,:U  hj.cfii.nul.itio  \  acir  c.idoitium  abfcijfit,  cqwrmn  alligant 
inicns  ,extnob,:tn>ihusteHis  ,  qwAtdie  collo.  ftoRinm  fipolia  f.tnguine  perfiufit , 
■imbeliem  dotninum  int.oi.e  in  alunu.n  \  fiamulistradunt,infioribus  domirumcum 
triumphum.  Ciccro  Antoniana  i.An-  1  cantu  atqnc hymnis affigenda.Wde  Stra- 
toniiimprobitatem  arguit  ex  vimitis  !  bonemlib.4. 

infigniis,quibusPompejidomuserat  4  Gtlmoram.']  Hcrodotus  libro  4, 
ornata,  quodeamingrediaufusfir,his    Plinius  libro-.  capite  2.  Solinus  ca- 

pite  15. 

5  ,Alexander.~\  Plutarchus  in  eius 

vita,  dicit  eum  pepercifle  ftirpi  Pinda- 

ri,  uti  etiam  Arrianus  de  Geftis  illius, 

lib.i. 


ti,n. 

Gtlon*  ■ 

um. 


im- 
muni- 


verbis  , „4n  tuilla  veflibnla, rofira,  fpo- 
lia  ,  cum  afpcxifii  :  domumtuamte  m- 
trare  fmtat  ?  fieri  nonpotefl. 

1  Bdg.trum  ww.  ]  Strabo  de  his  lo- 
quenslib.  4.  Eprxliodecedentescervi- 


I   In 


TPina  ■ 
cothe- 


.Atria 

inau- 

gurata, 

Serta- 

tus  in 

atriit 

cogcba- 

tur. 


331  ALEX.   AT5    AL  E  X  A  ND  R  O 

'  In  eifdem  quoque  atriis  pinacothecse  non  mediocri  para- 
tu  difpofita?  erant:  in  quibus  tabula?  picta?,  carlatum  argcn- 
tum ,  ftragula  vcftis,  figna  &  ornamenta  reponebantur. 
:  Sicut  Grscis  fuere  chcli  & 5  cifta?, +  phafcoli  &  5  rifcus,in 
quibus  egregia  fuppellex ,  &  mulicbris  mundus  fervaban- 
tur.Qiie  atria  plcrunque  inaugurata  fucremamque  haud  ali- 
ter  in  illis  fenatus  cogi  poterat ,  quam  fi  inaugurata  templa 
fuiflent.  Non  tamcn  omnes,  fed  folas  palatinas  sedcs  inau- 
gurari  fervatum  eft,ut  habita  in  his  fenatus  decrcta,ratafo- 
rent.Eas  quidcm  a?des  veluti  auguftiilimas,veftibula  rega- 
lia  habere ,  cognitum  eft:  atriaque  potentiora ,  6  periftylia 

amplif- 


1  hi  eifdem  cjuocjue  atriis.~\  De  hu- 
jufmodi  pinacothccisVitruviuslib.  1. 
cap.i.  Sclib.6.  cap.4.  &6.  Varrolib. 
Rei  rufticae,  1.  cap.2.  &  59.  &  Plinius 
lib.  }5.cap.2.  poilprinc.inquit,rj/iH/^ 
piclorum  pinacothccas  implent  Sunt  au- 
tem  pinacothecae  repofitoria  tabula- 
rum  piftarum.  Ita  exponit  Beroald.in 
Sueton.  Aug.cap.~2. 

2  Skuti  Graciftcre  cheti.~]A]>ud  Ho- 
merum  lib.g.  Odyflxx, 

&<&€?  yiwai  <pifi  ^»X:V  etgtrrpiTTi' 

Ideft, 


'H^i^ifiv  cu.\a.y.oto.  — — 
Ideft, 

lnterea  nero  ^Arete  hoskiti  puicbram  ci- 
s~l.tm 

Extulit  &  tbalamo. 
3  Cifla-.'  Apud  Ciccronem  in  5.  in 
Verrcm  aciio.  Quaternos  H  S.  cjuos  mi- 
hiStnatus  decrevit ,  ey  ex  terarit  dedit, 
fjo  habebo  &  in  c:fl,tm  transferam  ex 
fifco.  Et  Juvenalcm  fatyra  ;. 

Jamcjue  vetus  Gntcos  jh  -jab.it  cifla  li- 
bellos. 
EtUlpianusJurifconf.  inl.  1  §  ficifta. 
fF.depofiti  Sicifla,'mciait,fignata  depo- 
fitaflt  y  utrum  cifla  tantumpctctur ,  an 
&  ffiecics  comprebcndenda;  fint  '  Has 


Grarci  ■mxa.pac  vocant ,  de  cjuibus  Ho- 
mcruslib.4.  Odyflia:, 

$t/Xo>  e/J'  otfyufioi  TwXa^cv  Citi. 

Loquitur  autem  de  ornamentis  Hele- 

nx.  Julius  Polluxcap.  rc;.  ponitciftas 

inter  veftium  repofitoria.  * 

COLERUS. 

*  Vide  &  Hefvchium.  Eftautem 
Gra:cum  nomen  X-ti  tk  s  !*«<%.  Sed 
Cifta:  nomen  porrigitur  etiam  ad  alia. 
TIRA  QJJELLUS. 

4  Pbafcoti.]  Apud  Poliucem  lib.  7. 
cap.29. 

5  Etrifius.)  Terentius  in  Eunucho 


^Age  mulicr ,  fcr  c.rcam  pulchram,  tjua  \  aft.4.  fc:na6. 

eptima.  C.  Viden  tu  iiium  Tbais '  P.  ubifita  efl\ 

Et  paulo  pcft,  T.  in  rifco. 

Tiog*  <f(  a.f  df,iiii)  2«'is>  'dtlKtCf^-a.  Odiofa  cejfas  ? 


Rifcus  Donato  cifta  eft  pelle  conte- 
cta.*  Feneftradicitur  parvain  parie- 
te ,  ad  rcrum  repofitionem  plerunquc 
reiicta.  Trojanum  eft  vocabulum,five 
Plirygium.  Nonius  fcribit  efie  loca  in 
parietibusangufta. 

C  O  L  E  R  11  S. 

*  De  rifco  quoqucPolluxfcribit : 
fed  &  hujus  fignificatio  latior  eft.  t.ar- 
<;umer.t.%.mt<ndus.ff.  dc  auro  &  argcnt. 
legato.  &  in  vet.contraclu emptionis : 
fuppeUcRitem  &•  cum  ea  baftm ,  cofinum, 
rijcum. 

TIRAOJJELLUS. 

6  Periftylia.]  De  quibus Vitruvius 
Iib.;  Cl.Iib.5-C.il.  &Iib  6.  c.3.7.9. 
nonfemel.  oclib.7.c.5.  8co. 

1  Et 


GenialesDies.   Lie.  V.  ;;;j 

ampliflima , '  &  condavia 2  infigni  pavimcnto : '  triclinia- 
quc4&  ampla  prxtoria,  sac  ccenationes  mira  carlatu- 
ra&artc.  °  Nonnunquam  x)  fta ,  collcs,  nemora,  hor- 
tos ,  7  pifcinas ,  8  euripos ,  amnes ,  &  aquarum  duc~lus , 

por- 


T  Et  concl.tvia.]  De  his  Vitruvius 
c.4.  &8.  &lib.7- c.  i.  infin.  &c.  3. 
non  femel  &  05.  in  prin.&  cap.9. 

2  lnfigni  pavimento.]  Dcpavimcn- 
torum  dirferentiis  &  nobilitate  vide- 
bis apud  Vitruvium  fxpc ,  ut  1 .  s  ■  c  1  • 
&lib.  7  c.  1.  &  alibi.  FtCiccronem 
lib.j.deOrat.  Pliniumlib.  36.  c. 25. 
inprin.  &Fcftumlib.  14. 

3  Xrictini<ujue.]De  liis  Vitruviusli- 
bro  6.  cap.  6.  non  lcmel.  &  cap.  7.  S . 
&  9.  in  prin. 

4  Etamplapra-totia.]  Afconius  Px- 
dianus  tn  3.  contra  Vcrrcm  attio- 
nc,  Vetcres,  incjuit,  omnemmagijha- 
tnm ,  cm  pareret  excrcitus  ,  Pratorem 
dppcllavctimt.*  V>'de &  Pratoiinmta- 
i/emaculum  ejus  dicitur,  CS"  itt  c.flris 
porta  pr.ctnia  ,  &  hodic  cjuorjue  prxfe- 
Bnsprtttorio.  Tranquillus  in  Augufto, 
cap.-^.  Jlmpla  &  ope.  oft  prxtoriagra- 
vabatur.  Id  cft,  iniquoanimo  reiebat 
Auguftus  villas  quafdam  clcgantius  & 
fuinptuofitis  extructas.  Et  in  C.  Cali- 
gula  ,  c.  ?-.  InextruBionibtufrittorio- 
rum,  tttquc  villarum  omnirationc prflha- 
bii.t  ,  nihil  t.tm  cfftceie  conctipifccbar, 
quam  cjuod pojfc  cff.ci  negd\  ctu, .  Uipia- 
nusin/.ft/fMw»  ff.de  ufu  &  habit.  Prx- 
torium  urbanam  villam  r.ppellavit,his 
vcrbis  ,  Pltnumautemufum  habaedc- 
bct  ,  f  C;~  vilid!  &  f»  dttoi  ii  ,  cliBki  e&. 
VideBudxum  in  /.  videamus.Jf.  loc.  £r 
cond. 

C  O  L  E  R  U  S. 

*   Gloflx  :  Prxtor  rgjtTMj  ©^. 
T  I  R  A  Qjl  E  L  L  U  S. 

5;  Ft  caenationet.]  BuJ.xus  in  l.f  cu- 
]us  i ei  ufusflufltts.  §.  itar.  Jt  domus.ff.de 
Vfiifruclu  fy  cjiiemad;:?oth'.m  ejuis  uta- 
tur.  Scribit  Coenationes  potentio- 
rumcfle,  utccenacula  inquilinorum 
&paupcrum.  Citatqueillud  Juvena- 
lisfat.7. 


__  Et  algentem  rapiat  coenatio  flcm. 
De  his  meminit  Columella  lib.  1 .  c.6. 
Piinius  Juniorlib.2.  epiftolarumejus 
lib.  epift.  r^.  omnium  41.  non  femcl, 
&  lib.  J.cap.6.  Guflatorium,  vrdviorfne 
ctrnatio  marfint  imponitut , hoc  eft,locus 
ubiccenabant.Suet.in  Ncronc ,  c.  31. 
Prdcipu.t  cocnatiunum  rotunda,  rjux  per- 
petuo  diebus,  ac  noilibits  -jice  mundi  cir- 
cumageretur.  Martial.lib.i.epig.^. 

6  Nonmtnejuam  xyfla.  ]  V  i  tru  vi  us  I  i- 
bro  ^.cap.  1  r.  Hacautemporticus  Jw^tJc 
apud  G,  acos  wcttatur ,  qw.d  athti  t.tpcr 
hybenta  tcmpora  in  teiJis  fl.tdns  cxcr- 
centnr.  Eatimtda  autcm  xyfldfic  viden- 
tur,  ut  fiut  inter  d;<as porticus  fyh.t,aut 
ptdtanones,  &  i»  h:s  perficiantur  tntcr 
arborcs  ambulaticnr.i  ,  iiicjue  ex  opere 
figninoflationes  Et libAcap. ic.  Itettt 
a  i.c  i  cs  ftnt  fmilci,uti  xyflus,prothyrottt 
tetamones,  ©"  nonntdld  alia  r.ufir.odi. 
gt/CTK  cniin  Graca  appcU.ttio.e,  cil  porti- 
cus  ampla latitudinc  ,  in  cjua atlncts pcr 
hybcrna  tcmpota  cxercen.ur.  Koflri  au- 
tem  hypathras  dmbutdtiones  xyfits  ap- 
pdl.tnt ,  fiu.is  Grdci  itSe/.f&y.ifcts  di- 
cnnt.  Sed&  xyftimeminit  Cicero  in 
lib.de  ChrisOratoribus.  &lib.  Aca- 
dem.  quxft.  4.  &  ad  Atticum  libro  r. 
epift.  5.  Plinius  Iunior libro  Fpift.2. 
epilt.  r^.  nonfemel.  &  L.5.  epift.  cjus 
j  operis6.  omnium  102.  adApollina- 
rcm. 

7  Pifinas.] Plinius Iunior in prio- 
reilloloco,  6c  1. 5.  cpift.6.  Varro  Ret 
ruft.lib. ;.cap.itcm  ;  Ciceroad  Attic. 
lib.2.euift.  16.  &  adQ.Fratrcmlib.  $. 
epift.23.  Columel.  lib.r.  cap.5.  Plin. 
lib.S.cap.  16.  &lib.o.cap. T7. 

8  Euripoi.]  Vitruviuslib.  7.  cap.  5. 
Cicerolib.i.  de  Lcgibus  in  prin.  £)«- 
Hus  acjuarum  ,  ejuos  ifli  IKilvt  &  Euripos 
vocant,  ejuts  non,  cum  li.cc  videat,  irrife- 
rit '  Nam  &  ftatim  hic  nofter  Alcxan- 
der  dudus  acjuarum  fubjungit. 

1  Porti~ 


TAttrcs 
fami- 
l.astn 
atriis. 
Graci. 
/ir.dro- 
nit.s. 
GyitC- 
ceum. 
Par- 
tborum 
\tlety- 
fia. 
R'ges 
unclufi 
apml 
Par- 
tbos. 


}34  Alex.  ab  Alexandro 

1  porticufque  pavimentatas ,  cultu  &  laxitate  confpicuas, 
'  fylvafque  J  &  ambulationes.  4  Siquidcm  in  his  publica 
concilia  &  judicia  ,  arbitriaque  &  conventus  frequen- 
tes  fieri  confuerant:  inque  carundem  palatinarum  a?- 
diuin  veflibulo,  &  pro  foribus  rcgia:,  laurusfemper& 
civica  cx  qucrcu,  pirecipuum  infigne  clcmentize  Csefarum, 
affixse  vifcbantur.  ;  Qure  quidem  atria  in  primo  aditu  do- 
mus,  &  proxima  ianuis  extrucbantur,  in  quibus  matres  fa- 
milias  dcgere, 6  &  lana?  operam  dare  affuerant: 7  quod  ali- 
ter  a  Gra?cis  fervatum  meminimus ,  quibus  andronitis  in 
primis  sedibus  erat ,  gynarceum  vero  ubi  muiieres  opera- 
bantur,  in  conclavi  &  receflu  intimo ,  pra*pudore  &  mo- 
defha  locabantur. 8  Ideo  non  extra,  fed  ab  intus  fores  pul- 
fabantur,ne  imparatas  offenderent: 9  quod  etiam  a  Pai  this 
ufurpatur ,  ut  gynreconitin  in  fecrcto  domus  a  viris  femo- 
tam  haberent : l0  quippe  cum  non  modo  uxorum,  (ed  pel- 
Iicum  pudicitiam  ita  fufpeclam  habeant,ut  nifi  capite  oper- 
to,  &  velato  vehiculo,  illas  in  publicum  prodire  finant,  ne- 
minique  propius  accedere  liccat.  "  Apud  quos  reges  quo- 

que 


1  Porticufcjue  pavimenfatas.  ]  Ego 
admodum  decipior ,  nifi  id  acccperit  a 
Cicerone  in  Oratione  pro  Domo  fua, 
In  palatiopulcberrirno  prcspecru  porticum 
cum  cuncla^Sibus  pavimentatam  trccen- 
tumpedum  concupierat. 

2  'Syh.fjne.)  Vitruvius  d.1.6  c.i^. 
5cPiiniusind.epift.lib. i. epift.  17.  * 

COLERUS. 

*  De  quibus  &  Ctijacius  Obfer- 
vat. 

TIRAQUELLUS. 

5  Et  ambulationes.  ]  Idem  Plinius 
ejufdem  operislib.^.cap.j.  Et  Julia- 
nus  Iurifconf.  in  l.ficujus  rci  ufusfr. 
fqtia:  olim  incipiebat  ,  a:quiflnnum 
cfle)  ^fyv.Biuvriw,  vcrfic.  &fiforte.ff. 
<!c  ifufr.&  qucmad.quis  utaturfruatur. 
Vitruviuslib.^.cap.  r  r. 

4  Sic/uidem.]  Scilicetporticibus. 

5  <2u.*c}uidem  atria.)  Feftus  Pom- 
pejuslib.  r.  ubi  dicitundeatriumdi- 
catur,  Et  videYitruviumlib.^.cap.c;. 


6  Et  lart.e  operam  dare  ]  I^am  A  fco- 
nius  P.xdianus  in  Orat.  Cicer.pro  Mi- 
lone  fcribit  telas  ex  vetere  more  in 
arriotexifolitas. 

7  Quod  aliter  A  Grxcis.  ]  Paulus 
Amylius  in  proocmio  vitarum  illu- 
ftrium  virorum.  Vitruviuslib.  6.  c.9. 
&  vide  omnino  noftraslegesConnub. 
t.io.  r.urn. 21.  ckn. 

8  Ideo  no»  txtra.  ]  Ad  Romanos  rc- 
dit ,  qui  id  faciebant ,  ut  tradit  Plutar. 
probl.cap.o. 

9  JQuod  etiam  a  Partbh.yfxclctrmm. 
feq. 

1 0  JQ^^ppe  cum  non  modo.]  Idem  prO- 
pemodum  de  Perfis  fcribit  Plutarch.in 
Artaxerxe.  Et  vereor  ne  Alexander. 
hic  lapfus  fit,  Parthis tribuens quod 
Perfatum  eft :  prsfertim cum  nihil  ta- 
le  de  Parthis  loquitur. 

ir  ,Apud  r/uos.~\  Hoc  abfque  dubio 
de  Perfis  eft  intelligendum,ut  patet  ex 
Herodotolib.j. 

1  Sed 


G  F  N  I  AE  ES  D  IF  S.    LlB.  V.  355 

qrtein  penetralibus  rcgia»  occlufi,  fub  fpccie  majeftatis  de- 
litefeunt.  '  Scd  tamcn  triumphales  domos  hoc  amplum 
habuiffc  fcrunt ,  ut  fores2  de  via  apcriantur,  non  intus ,  fic- 
ut  dcPubhcola?  familia  proditum  eft.Preter  quar  potentio-  BafiiUf 
rum  domos '  bafilicas  habcrc  antc  veftibulum  ,  maqno  or-  ante 
naincnto  duxerc ,  4  in  cjuibus  erflet  tribunal ,  tanquam  plus  L;«»i 
inciTct  auctoritatis ,  quod  judicia  publica  antc  ardes  darcn-  Aomo'' 
tur :  nonnunquam  fcholaftico:  cxcrcitationcs  &  dcclama-  Mfo* 
tioncsin  his  fierent ,  quippc  cum  frcqucns  ibi  cffct  audito-  <•*■««- 
rii  lociis:  licct  bafilicas  foro  conjimtfhs  plcrunquc  Icga-  '^'"^. 
mus ,  in  quibus  convcnircnt  ncgociatorcs ,  &  mcrccs  cx-  ^cu- 
poncrcnt.   Communis  tamcn  thalair.i  dcfcriptio  fic  crat,  m***' 
ut  primo  poneretur  loco  feptum  ,  ubi  janua ,  mox  aula,  ti,m- 


indc  porticus  pcriftylos  Solicxpofita,  poftca T  prodromus,  . 

\Ax\mo  ptio. 


de- 


1  Se d  t.rmen  triumphales  domusf\  Ad 
Romanos  rcvertitur :  idque  ufque  ad 
verfic.  Prxterquc,  eft  Pliniil.36.  c.  15. 

MER.CERUS. 

2  De  oia  aperiantur.]  Quid  fit  id 
cognofce  ex  cap.  27.lib.ij.  Obferva- 
tionumCtijacii. 

T  I  R  A  QJI  E  L  L  U  S. 

3  "S.tfilica  1.  lCicero  ad  Atticum  li- 
bro  j.  ep.  29.  &  in  Verrem  actione  6. 
&  in  Oratio.  pro  Murena.  De  Batilicis 
autempublidsdictumcft  fupra  lib.2. 
cap  1 1. 

4  In  quibus  ejfit  tribun.tl.  ]  Quinti- 
lianuslib.i2.cap.v  adfin.  Senecalib. 
de  Benefic.  Fremitu  )udidmm  bafiliae 
refnn.mt.  plinius  Iunior  Epiftola  I.  2. 
Cpift.  1  i.  Scquuntitr  auditorcs,afioribus 
Jimiles  ,  conducli  &  redrmpti  mancipcs  : 
convenitur  in  media  Lafilica,  ubi  tampa- 
lam  fportula  qu.tm  in  triclin.o dantur.  Et 
lib.f.epift.ult.in  prin.  Dcfcenderamin 
bafiiicam  "Juliam,auditurus ,  quibuspio- 
xtmt  comperendtnatione  refbondere  de- 
beam.  * 

COLERUS. 

*  SuetoniusinCalijulacap.jy. 

T  I  R  A  QU  E  L  L  U  S. 

5  P>e<A-om<M.  "INefciocur  Alexander 
ioter  partes  xdiuin/Ww»K>wpofue- 


rit,  cujusfignificatio  Latina  eft  prcr- 
curfor,  antecedcns,  cmi ilaiins,de  quo 
Ciccroad  Atticum lib. r.epift.7.  t\am 
tnihi  Pompejani  prodromi  nunciant  1 
paite  Pompeytm  tKtwfwn.  Et  lib.  16. 
cpiftol.  5  .  Prodromi  nuli:  ,  f.ttis  tliud 
op;rtu-'C.  Htnc  Aquilones  piodromi 
apud  Plinium  iib.  2  cap.4-.hr.  verbls, 
Hk]us  exortum  dic!  itsoflo  fcir.c  ..  iqm- 
loncs  antecedunt ,  quot  prod.omos  ,'pjiel- 
lant.  Etficusprodromi  apudeundem 
lib.6.cap.26.  infinc,  Ficus  &pr*ccces 
h.tLct  ,  quas  ^fthenis prodromos  loc.tii', 
Apud  Theophraftum  libroi.  cap.  1. 
ntppjpotjioi  x-tc-ro/,  pracocetfruHui  di- 
cuntur.  Et  anud  eundem  Plinium  li- 
bro  r8.cap.28.  FJcfi.trumquc prodromi 
flatus  incipinnt.  Columella  lib.  r  r.  c  2. 
Sf.rti/.inquit,  Idus  Julias  prodrvmi  fi.u e 
incipiunt.  Et  hic  certe  erravit  Alexan- 
der ,  vel  librarius ,  quod  magis  puto  : 
nam prodomus  legendum  eft ,  non  pro~ 
dromus.  Fft  autem  prodomus  pars 
xdiutn  quam  Latini  veftibulum  vo- 
cant.  De  quo  Homerus  1. 14.  Odyflix 
paruin  poft  prin. 

Tov  <ff  eu  cfi  taepJtfA.tp  &jo'  ripfyjor 
evfla  6/  ouj>  n 

'T-^nhn  t/VtT^tnle  tjfef  t».  '<~1to  ati  yfi- 
ftt.  Id  eft, 

Hwt 


}j£  A  L  F.  X.  ab  Alexandro 

ultimo  domus,  &  ia  pofticis  sedium  hortus.  '  Ccenaculura 
vcro  fupra  a?des  erat ,  fcalis  ferentibus  in  publicum ,  i»on- 
CkIiks  nunquam  inazdes  vcrfis.  :  A  principio  vcro  urbis  tam  fim- 
fimpiex  pjex  vitx  cujtus  f  Llt  rucli  ca?mcnto  conftruchs  domos ,  & 
fcandulis  rcbufteis  aut  ftramentciscontectamurbemper 
annos  quadringcntcs  ufque  ad  Pyrrhi  bellum  legamus, 
'qui  modicus  cultus  Hifpanis ,  Aquitanis  4  &  LuTitanis, 
y  atque  yEgyptiis  fuit,  quibus  in  modicis  divcrforiis  dcgcrc, 
fcpulchra  vero  magnihcentiilima  cxtrucre  patrii  moris  e- 
rat.6  Non  fic  Agrigcntini  Sc  Megarenfes: 7  nam  juxta  Pla- 
tonis  vcrbum ,  a:dihcabant  ut  femper  vi&uri ,  epulabantur 
ut  morituri.  8  Indi  quoquemcuitucorporisaccuratiifimi 

erant: 


etpto 
urbis, 


Piato- 
nis  di- 
clum. 

Indi. 


Hunc  autem  in  i-cflibulo  invenit  feden- 

tem,  ubiei potticus 
*Alta  tedtflcatd  erat  circumjpicm  in  lo- 
co. 
Etlib.  15.  ejufdem  operis  etiam  poft 
princip. 

Ei/fs  5  TiiXjjj/.st^jv  ,  x.£J  Nr-s^p©- 

a.y}.a.iv  iilv, 
EiIJovT  cv  <G>c?Jolua>  MsvsXas  nvJot- 
yjy.cio.  Id  eft, 

Jnvenit  autem  Tdemachum ,  &  "Kefio- 

rts  tnclitum  filium 
Dormientem  in  "jejiibulo  domus  Mene- 
laiillufiris. 
Nec  tantum    domorum   privatarum 
pars  erat :  fed  &  templorum,ex  Pollu- 
Celib.i.cap.2.  poftprin. 

i  Coenaculum.'  Varrolib.  5.  delin- 
gua  Latina ,  &  dictum  eft  fupra  lib.  3 . 
cap.  14. 

2  ^4  principio 'jero  urbis.~\  Kxc  uf- 
que  ad  verfic.  Shti  modicus  cultus,  funt 
Pliniilib.  16. cap.ro.  poft  prin.  aucto- 
ritate  Corn.  Nepotis. 

5  Quimodicus  cultus  Hii~hanis.~\  Iu-" 
ftin.lib.4j. 

4  £/Z»^Crf«;.r.]Diod.Sicul.  I.6.C.9. 

f  Jltcfue  cs£\?yptii*.~]  Id  ulque  ad 
yerba ,  Konfec,  cft  Diod.Siculi  lib.  2. 
cap.  1. 

6  Konflc ^igri^entini.]  Alianusde 
Varia  hiftoria,  lib.  12.  cap.  29.  Piato, 


inquit ,  fllius  ^AriJionus  ,  cum  rjidcret 
dg,  igentinos  magnis  impenfts  xdifecare, 
eodemijuc  modo  cartare  :  ^Agrizet:tini,in- 
quit,  jedificant,  quaft  femper  rjicluri :  & 
comcdunt,  quafe  femper  morituri. 

7  Namjuxta  Platonkt.~\  Id  non  Pla- 
tonl,led  Diogeni  tribuicTertullianus 
in  Apologetico,  cap.  29.  Piutarchus 
probl.  1 5  r.  Megarenfium  luxum  de- 
fcribens,  ficait,  MegarenfesTheagene 
tyfannd  e]cBo  ,  parvm  diu  in  admini- 
flrandd  republ.  modeflasfe  &  tcmperatos 
pr.t  fllterunt.  Inde  multam,  ut  ait  Pla- 
to  ,  &  intemperanremlibertatem  tri- 
bunispopularibusipfispropinantibus, 
penitus  corrupti,cum  cxteris  in  rebus 
in  locupletes  &  copiofos  infolenter  (c 
gerere  cceperunt.tum  vero  eorum  do- 
mos  invadentes ,  homines  pauperes 
fplendide ,  &  effufe  convivari  ac  cce- 
nare  volebant  :  idque  fi  negaretur, 
omni  violentia  &  petulantia  uteban- 
tur.  Deniquefactoplebilcito,  ufuras 
a  creditoribus ,  quas  antea  folviflent, 
repetebant :  idque  Palintociam  appel- 
laverunt. 

8  /»<//'.]  Strabol.i  5.  Indi,  inquir, 
in  tv.mulis  &  fefultmis  faciendis  per- 
p.r, ci ,  in  cultu  corpotis  nimii.  I^am  & 
autum  geflant  &  lapiilisomantur ,  & 
fendonem  candidifimum.  induunt ,  & 
umbellasfecumportanl. 

1  Caffls 


Ge  niales  Dies.  Lib.  V.  557 

crant:  in  fepulcris  vero  extruendis,  parci  &  modici. '  Gal-  Galli- 
lis  domicilia  pluteis  &  cratibus  intcxere  mos  erat.  2  Bri-  R'"-1"' 
tannis  3  &  Sucvis ,  in  tuguriis  una  cum  armcntis  ftabulari:  sunn. 
*  Liguribus  montanis ,  fpeluncas  &  vaftiilimos  fpccus  Ug*- 
incolere,  aut  cubiJia  modica  &  fubobfcura. s  Germani  non r"' 
coharrentibus  aedificns  habitant,  fcd  fuam  cjuifcjue  domum  m.u,;. 
fpacio  circumdat.  Medi  diverforia  habcnt,  magnis  reccili-  Medi. 
bus  circumdata  &  ncmoribus  manu  confitis: 6  alii  lateritias  '**• 
fccere  domos ,  cjuasEuryalus  &  Hypcrbiusinvencrc  pri-'J' 
mi.  7  ScytruE 8  &  Nomades ,  quiaruli  per  agros  funt ,  car-  v 


rttue 

nntt. 
omu- 


1  Gallisdomicilia.]  Idem  Strabo  li- 
bro  4.  Dimici/ia  &  pluteis  C7*  cratibus 
ad  tefiudtnem  habent,&'  quidem  perma- 
gn.t,  multis  iwpofitis  lacunar.bus. 

i  "Biitannis.]  Idem  Strab.  d.  lib.4. 
non  multo  poft  ea  ,  cjua:  fnpra  adduxi, 
hxc  (ubjungit,  cumde  Britannorum 
moribus  &  ftatura  loquitur,  E;rum  ur- 
besfunt  nemcra  :  latiftmos  enim  cirtos, 
dejeHis  obfiruunt  arboribus  ,  ubi coaflru- 
eliftuguriif  ,  cjp-  tpfi pariter  Q*  armenta 
Jiabulantur. 

5  Et  Suevis.]  Tacitusinlibellode 
Moribus  Gcrmanorum. 

4  Itguribus.]  Diodorus  Siculus  li- 
bro  6.cap.o.  non  longe  ante  fin.  Iigu- 
res  in  terra  cubant  ut  plurimttm  :  rarifub 
tcclo  ,  aut  in  tuguriis  jacent :  plui  e»  ad 
tavafaxa  j  fjieluncafque  ab  natura  fa- 
Bas,  ubi  teiantur  corpora ,  diver:unt. 

5  Ge rmani.  ]  CorneliusTacitus  de 
Mo:ibusGermar«orum,N«//rtf,inquir, 
Gcrmanorum  popuiis  10  bes  habitari  fttis 
notum  efl,  ne  paii  quidcm  inter  feytnHas 

fcdes.  C oiunt  difcreti ac  di-jo/t,  utfont, 
ut  campusyut  ntmtts placuit.  Victis locant 
non  in  noflrum  morem  connexis  &  coha:- 
tentibtts  adificiis.  Suam  qu  fque  domum 
fiacio  ciraandat  ,  five  adverfits  cafus 
ignis  remedium ,  fi-je  infcitia  adificandi. 
Herodianus!.  7.  non  multopoft  prin. 
Rara ,  i nrjui  t ,  a->ud  Germanos  fl  uciu ra 
r  apide  ac  Literibus  coHilibtts  ,  deififnue 
fotius  fylvis,  quorum  cvnfixis  coaornenta- 
tifque  iignis ,  quadam  qttafi  tabernacula 
ttdificant. 

Ttm.  11. 


ris 

6  v4M lateritia  t. ]Hxc  ufque  ad  ver- 
fic.  Scyth.t ,  funtPIiniilib.-.  i\ip  ^6. 
QuintusautcmCuitius  Iib.  7.  tradir, 
Parnpamifadas  ,  qui  Bactrianis  ad  Oc- 
cidentemconjunftifunt ,  tuguria  la- 
torc  primo  ftruere ,  &  ufque  ad  fim- 
mum  sdificiorum  faftigium  eodem 
latcrculo  uti  Carterum  Itrudturam  la- 
tiorem  ab  imo ,  paulatim  intrcmento 
opcrisin  ai£tiusco.;i  ,  adultimumin 
carinz  maximc  modum  coire. 

7  Scytha.  I  Herodotus  Iib.4.  Strabo 
lib  7.  ubi  de  Sarmatis.  Iuftinuslib.2. 
Scytharum  mores  fcribenS",  ait,  homi- 
nibus  inter  fe  fines  nulii  ,  neque  enin» 
agnm  exercent ,  >:tc  domui  illis  ulla,  aut 
tcclum,  autfides  efi  ,  armcnta  c>  pecora 
fimper  pafcentibus,  &  per  incuttasflitu- 
dines  crrarefilitis.  Philoftratus  in  vita 
Apollonii,  Iib.7.  cap  1  j.  tradit,  Scy- 
thas  in  curribus  vitam  dcgere.  Iidem 
Nomades  a  Geographisdicuntur. 

8  Et  Nomades-]  Strabolib.  7.  No- 
mades  vocat  d/j.a^o<nisc ,  id  cft ,  plau- 
ftris  a:dium  viceutentcs,  hisvcibis, 
Sed  qtti  nunc  carres  habitant  pro  domi- 
bus,  CjT"  riomades  ,  id  cfl,paflorcs  vocan- 
tur,  qui  epccoribut,  laReque  &  c.t/eo  de- 
gunt,  prsfcrtim  equino.  Et  idem  rcpetit 
l.f  i.non  proculaprin.Philoll  in  vira 
Apollonii,  1.  6.  c.  1 2.  lllic,  inquit,  JE- 
thiopes  habitant ,  "tiomades  appettari  qui 
ci-jitatcs  i?icurribus  pifitas h.ibcnt.  Sed 
&  adde  quod  Agathyrfi  5c  Sauroma- 
tx  profedibusplauftra  habent,  tefte 
Pomp.  Mela  1.  2.  c.  r.  poft  prin. 

r  1  Hypcr- 


.  dcs. 


}3"b  Alkx.  abAlexandro 

Hyp**-  ris  quocunque  fors  tulit ,  pro  tecto  &  lare  utuntur.  '  Hy- 
pjl  perborcis  nemora ,  vcl  luci ,  ac  fparia  tuguria  domus  funt: 
«/**•  nam  praealtas  fyJvas  &  rupes  invias  incoiunt.  2Dardani 
„r<r  foveas  fub  rimo  ,  &  fordidas  a?des  habent.  Phryges  olim 
'  &  Troglodyta?  fub  eftoffis  tumulis,  ^Balearcs  infaxis 
concavis ,  cuniculis  ad  corporis  magnitudinem  dimenfis  : 
alii  ex  ulva  paluftri  latibula  intexerunt.  J  Mardorum  gens 
fpecus  infodiunt  montibus,  in  quos  fe ,  conjuges  &liberos 
pes.  receptant.  6  yEthiopes  7  &  Indorum  magna  pars  fubter- 
****•  raneas  domos  habent.  Maililienfes  cx  paleis  in 8  Meroe 
iknfcs.  cx  palma  ,9  Cathromotita?  ex  ligno.  I0  Indi  quoque  "  JE~ 
1,1  Me~  gyptii  &  i:Britanni,  ex  arundinibus.  i;  Ichthyophagi ex 

oftrcis 

dibus ,  fpecus,  aut  fuffofla  habitantes, 
apud  Pomp.Melam.lib.2.cap.  i. 

4  'Saieares.]  Diodorus$iculusl.6. 
C.  5 .  Habitant  infaxis  concavis,  iuxta- 
qv.e  prxc-.pites  petras.  Effofiis  ctoiiculis 
ad  corporum  tegumenta  utuntur,  01  vit£ 


ges 
Troglo- 
ditx. 
Balea- 
res. 
7Aard\ 
TEthio 


roe 

Cathro- 

motitx.       i  Hypcboreis."]  Pomp.Melalib.;. 

lch'      "P45  •  ubi  de  Scythia.  Pliniuslib.  4. 

thio-      cap.  1 1.&  lib.6.cap.  1 5 .  ubi  idem  dicit 

fhagi.    de  Arymphxis :  utiidemetiamMela 

lib.i.  cap.  21.  eodemque  ult.  Solinus 

lib.26. 


D.r,v/.?,;i.]Strabo  lib.7 .  Dardani,   fccuritatem. 


inquit,  natioproifus  agl  efiis,adco,ut  fv.b 
fii./j  fbetttncas  dcfoffas  incolant ,  degant- 
quc  :  Jiudio  tamen  capti  muficx  tibias  & 
fidcs  (j7"  idgenusinffrumenta  ufurpant. 

3  EtTtoghdjt.i.)  Diodorus  Siculus 
lib.^.c. ;.  Strabolib.  ir.  ubieosdicit 
habitareincavernis.  Pliniusl.5.  c.8. 
fcribit  eos  fpecus  excavare,  &  hx ,  in- 
cjuit,  illisdnmus.  Et  idem  propemo- 
dumSolinusc.44.  P0mp.Mel.1lib.  r. 
c.8.  Cyreruicam  defcribens,  dicit  eos 
fpecus  fubire  alique  ferpentibus.  Et 
Arrianus  lib  8.  Nam  &  liinc  itaap- 
pellari  videntur  A.770  r  Tfa'^/>«c;id  eft, 
fpecu  li  vc  caverna,&c  Martianus  Capel- 
lalib.  6.  rpolocode  Africaloquitur, 
diciteos  habitaicin fpccubus.  Et  A- 
lianusde  Anima!ibus,lib.  9.  cap.  44. 
T,  oolcdyiX  ,  i  n  Cjlli  t  ,  nAl  io  hominum  in 
fubterraneis  deftt  cave» nis,  attj,  inde  hoc 
nomenfibi  vendicant.  De  Cjuibus  cft  &C 
illud  Virgiiii  lib.  3 .  Georg. 
Ipft  in  dtfofis fpecubus,fecuiafub  alta 

Ocia  aguni  terra. 

Sed  tk  his  adde  Sarmctas  ob  fsva  hyc- 
mis  admodum  demerfis  in  hurnum  fe- 


5  Mardo.um^ens.]  Q^Curtiusl.  5. 

6  JEthi-.pes.]  Herodotuslib.5. 

7  Et  Indorum.]  Idem  Herod.  ibi, 
Mthiopes  ,  corumque  finitimi,  ecdcrn  qut 
Indi  Calandix  utuntur fcmine,fubttrra- 
neafque  oblincnt  domos. 

S  In  Meroe'  expalma.]  Strabo  1. 1  -. 

9   Cathrcmotit.t  cx  iigno.  ]  Id  eft,  li- 

gnorum  ccunpage  ex  Strabone  lib.  16. 

to  Indi.]  Qjmtcm  Curtiuslibro 9. 
fcribit,  Indos  maritimos  tuguriacon- 
chis  &  cztetis  purgamentis  maris  in- 
ftruere.  Herod.d.  lib  3.  dicitcjuofdara 
illorum  habitarein  paluftribusflumi- 
nis. 

ri  /£jj/;f//.]Diodor.Siailusl.r.c  3. 
Sclib.z.cap.  1.  poftprin. 

12  Et Eritanni.]Ei fimiliter Sardicn- 
fcs  ex  Herodoto  lib.  5 .  &  Septentrio- 
nales  populi  cx  Tlinio  I.  :6.c.$  6. 

1 3  Ichthyophagi.  ]Strabo  1. 1 5.  de  his 
loquens  ,  Domicilia  cx  ojlibus  cetorun: 
(J7"  oflreorum  conchis  magna  ex  parte  fa- 
ciunt.  Kam  trabium  &fulcrorum  ufunt 
cojixprtebent ,  portas  maxillx  ,  e  "jerte- 

[  Irisfiunt  mortari*%  in  quibuspifcesfubi- 
guntur. 


GenialesDies.    Lib.  V.  $$9 

olrreis  marinis ,  aut  ex  pifcium  oiTibus  tecta  contignant. 
1  Chelonophagi  partim  ex  alga,  partim  ex  teftudinum  tc-  GWr 
ftis, :  genscirca  Nafamones  &  Troglodytas,  &  ''  GMjdaci^f  " 
profugi  ex  fale.  ^  Spithama?i  exovorum,putamir.ibus&H^- 
pennis.  *■  Contra  vcro  Arabcs  &:  Sabxi:  nam  limina,  po-^"^ 
ftcs,  ceilas,  flilcimcnta,  parictcs  &  domorum  tcch  habent  mxi. 
auguftiiTima ,  ex  eborc ,  auro  &  argento  atcjue  fumptuofo  -£'* 
lapide'&  fmaragdo,  Iuku  ingerri,  lacjuearia  vero  citro  &  s*M. 
eboreextrucl:a,Cc]ualcm  Alcinoi  domum 6  Homcrus  tradit,  0cbJT- 
auro,  argento,  elc&ro  atque  cbore  hilgcntcm.  7  Pcrfr  PcrJ-^. 
cjuoquc  magnas  gazas,  &  cjuicciuid  cft  auri ,  in  domibus 
ponunt.  Regum  Indorum  regia  argenteis  imaginibus  tota  '**- 

diilin-1;!'" 


guntur.  Et  rurfus  lib.  16.  de  eifdcm  lo- 
quens,  Hi  inf  eluncis  habitant  :  iel  tn- 
guriis  'j  e.tf,ondibus  tomeciis  ,  &•  trabi- 
6ns  ac  tignis  ex  ofsibus  ac  fbitut  cetcrum 
ferfellis. 

1  Chefonpha^i.}  Strabod.  !ib.  t6. 
ad  ea  ,  qux  proximeadduximus ,  lub- 
jungit,  >it  Cheionofhagi  tcjiudim-w  e- 
Ji:s  conteiiDituY  ,  tjuA>  adco  m.t^n.c  funt, 
ut  i'c!  inei  navigent.  Nonnuli  exalga 
ma,  i  1  ir.7.1  in^entes  &  montw.f.s  cnmu- 
lojfattentes,  eo,  fuffodiunt  a  qne  inhabi- 
tant.  Pliniusde  teftudinilms  tantum 
lib.6.  cap.  24.  Sed  &  eos,  qui  Tapro- 
banem  habitant ,  teftudinum  fuperfi- 
cie  domos  operiebant ,  ut  iradit  Mar- 
tianus  Capella  lib.6.  ubi  de  India. 

2  (fens  circa  Nafamovcs.]  Hi  funt 
Ham»7.mie>i/e,qa\  funt  inter  Nafamo- 
nes  (qtiosantea  Mcfammones  Grsxi 
appcllaverc  ab  areumcnto  loci  medios 
intcr  arenas  firos)  &  Troglodytas,q  ii 
domos  falemontibus  uYs  exifo  ,  ceu 
lapidc  ,  conftruunt ,  ut  feribit  Plinius 
lib.t .  c. ,.  Solinusc.  4' .  Et  vide  inte- 
xim  Herodotuml  4  &?liniuml. ;  >. 
cap.7.  ubi  &  dc  Carrhis  loquitur  ,  qtii 
muros  domofque  maTns  faciunt.  At 
ipfa  Nafamonum  d^-nicilia  virgilltis 
crantcompafta  ,  fufpenfis  circa  lenti- 
fcos,  &  ea  quoquo  verfus  verfatilia,  ut 
fcribitHetodotus  illo  lib.4. 


5  Chaidaiprofwii.'  Strabolib.  t6. 
In  interive ,  inquit ,  finu  urbs  )acet  uo- 
mim  G  rrha  ,  tjuam  Chald.ti  tenebant,  * 
lialjonia  profkgi  ,  locafilfa  ,  Cjr  clomot 
ex  Jaiehabitante, ,  tjuas  cumjalisfqua- 
>»<*•,  />roj  te.  foiis  arcioi  emfepara  a;  ,  con- 
tinuc  caeiun:,  crebro  aquis  as~pergunt,at- 
tjiw  eo  paclo  continuant  parietet.  Sunt- 
que  &  alii.qui  ex  fale  domos  fuas  con- 
iiciunt ,  ut  Athlantes ex  Herodoto li- 
bro^.  EtCarrhis  habitant,  oppido 
Arabix,  utdiximus  fupra  proximeoc 
Plinio. 

4  Sj>ithama-i.~\  Strabo  lib.  i6.Plinius 
lib.^.c.i.fcribitjCafasSpithamxcrum 
luto,  plumifque,&  ovorum  putamini- 
bus  conftrui.  Ariftoteles  ( tefte  ibidem 
rlinio)  in  cavernis  vivere  Pygma:os 
Spitli.imiostradir. 

<;  Contra  w»  .Arabes  rir  Sab*ci.~\T)C 
utrifquc  Strabo lib.  1  6.  Nabarhris au- 
tcm  ,  qui  &  ipfi  funt  ex  Arabibus,  do- 
mus  funt  ex  lapide  fumptuofo ,  urbcs 
fine  moenibus ,  ut  idcm  Strabo  tradit 
codem  libro  non  multoante  fin. 

6  Homertist,aciit  ]  Lib.-.  OdyflCcx 
non  adeoproculaprin.  Addeautem 
Aphrorum  paftoralium  domos  fuifle 
compaiftas  virgultis  ,  fufpcnfis  cutn 
lentifcis ,  &  eas  quoquo  verfus  vetfa- 
tiles,  ex  Herod  lib.4. 

7  ■Perjlcyuoqy~Stzaho\..Zj.  ad fin. 

1*  2  J  Fhit^ 


34©  Alex.  aeAlexandro 

diftinguitur,  camque  ex  auro  vites  percurrunt,  fulta?  aureis 
columnis.  '  Fuitquc  inititutum  Lycurgi  apud  Spartanos, 
ut  domcrum  culminafecuri,  januas  vcro  ferra  difcindant, 
ne  cjuis  infignius  altero  ardiricaret.  2  Quare  Agefilaido- 
mus  ab  inopi  &  privata  haud  diflimilis  fuit: '  ficut  Pompeii 
jithe-  domus  ufcjue  ad  tcrtium  triumphum.  +  Athenienfes  cum 
antea  fpecus  &  abditos  faltus  incolerent ,  primi  lateritias 
xdes  calcc  &  cementis  conftruxere.Poftea  vero  in  tantum 
magnitudinis  urbis  asdifkia  procefTere,ut  tota  xdificiis  cx- 
urgens,in  cjuatuor  aut  quinque  contignationes,&  multa  ta- 
bulata  tecta  cxcitarent ,  maximafque  domos  maximis  do- 
mibus  imponerentjiit  oratorJAriftides  profefTus  fuit/ita  ut 
Augufto  C#fari,ne  urbs  ruinis  laboraret  magna  mole  a?di- 
ficiorum ,  ne  quis  fupra  feptuaginta  pedes  fubHmius  a?difi- 
caret,inhibere  necefTe  fuerit,7licet  ipfe  modicas  ^des  inco- 
leret,&  toro  modice  inftrato  cubarct.8Quod  &  Nero  Cg- 

far 


Jycui- 
ffmfti 
tutnm. 


n:en 
fes. 


^4.u<ju 
sli  ecli 


T  Fuitque  infiitutum  lycurgi.]  Ha:c 
ufque  ad  vetfic.  S^uare  .Agefilai >  funt 
Plutar.  in  Apophthegmatis  ipfius  Ly- 
curgi,  in  hic  vaba.,Pen»itantibus  qui- 
bufidam  ,  ctir  tccium  a  fecuri  fabrcfacium 
domihus  impcnijufiiffet :  januamautem 
fuluoi  a  ferra  ,  nulloque  aliorum  infiru- 
tuentortan  :  Vta'jes,'\nc]\.\'u,omnibusin 
rebus  j  qa.it  in  domum  inferunt  ,  medio- 
tritate  utantur,  &  nibit  eorv.m,qud  aliis 
tharafunt,  babeant :  qualiafunt  poada, 
&  letli  ac  menfk  pretioflt. 

2    Ou.ve  ^aefilai  domus.]?llitarch. 
in  Agefilao.   Scd  tk  Roinuli  domus 
canna,  &  ftraminibus  compofita  erat, 
cx  Ovidio  de  ca  loquente  lib.  j .  Fafto- 
rum, 
jQudfuerit  noflriyfi  qudris,  regia  nati, 
^Asbice  de  canna  jiraminibufque  do- 
murn. 
Jn  ftipula  placidi  capiebat  munera  fo- 
mni, 
Et  tamen  ex  il/o  venit  in  afira  toro. 
Virgiliuslib.8.  Aneidos, 

Rcmuleoque  recens  horrebat  regia  tul- 
rr.o. 

Ubi  Servius  ait ,  Cmiam  Calabriam 


dici ,  quam  Romulus  texerat  culmis. 
Idem  Ovid.  lib.  r.  Faftor.  Romuii  re- 
giam  cafam  vocavit ,  ut, 
Dum  cafia  Martigenam  capiebat  parna 
Shtirinum, 
Et  dabat  exfuum  fluminis  ulvato- 
rum. 
Hxq  poftea  fummx  apud  Rom.  reli- 
gioni  fuit. 

}  Sicut  Pompefi  domus.~\  Pltltar.  in 
vitaillius,  Atqui,  inquit, Pompejus ipfe 
ufque ad tertium  tiiun.jihummodice  at- 
que  incompofite  babitovit.  Pukbrum  de- 
inde  cum  illud  thcatrum  a  Rom.  lcnge 
diff.imatum  co-flrnxijfit ,  fplendidiorem 
dumum  ,  -jeluti  d  tbeatro  appendicem, 
ddificai>it :  qua  etiamabinvidia  inta- 
Hus  esi. 

4  ^Atbenienfies.  ]  Pliniuslib.^.c.  56. 

5  ^iriftides.]  Plut.  in  vita  illius. 

6  Itaut  .Augufto  Cdfi]  Strabol.  5. 

7  l.icet  ipfe.]  Suetonius  in  Augu- 
fto,cap.72.  CC75. 

8  iiuod&Hero.]  CorneliusTaci- 
tuslib.  15.  Cdterum,'\nc\U\t,urbis,qu<t 
domus  fupercrant,  ncn,  utpofi  Gallica  in- 
cendia,  nulia  dtftincHone}  necpaftim  e,e  - 

clx: 


GENI  ALES  DlE  S.    LlB.  V.  341 

far  poft  incenfam  urbem ,  dimenfis  vicorum  ordinibus  &C 
viarum  fpatiis  ,  ftatuit,  ne  ultra  pra?fcriptum  a?dificia  tolle- 
rentur.  Quarc  yEmylius  Porcina  a  L.  CafTio  accufatus ,  & 
pa?na  mulctatus  fuit,  quod  villamnimisfublimema?diri- 
cailet.  produntque  Tyrios  adeo  editas  maximis  contigna-  Tyrik 
tionibus  domos  aliquando  ftruxilfc,  ut  parum  abruerit, 
quin  tota  terra:  motu  corrucrit.  Scd  cjuaj  fint  inftrumcnta  lnP-"- 
domus,  qua*  rclicta  domo  inftruitaadnovumdominum  je^llft 
tranfcant,fa?pe  qiuxiitum  cft:  '&  przter  imagincs,&  arrixa 
fpolia,  ifta  ctiam  :  Paulus  jurcconfultus  dc  inftructo  rundo  VtpU- 
adnotavit :  Spccularia,  pcgmata,  canales,  harpagoncs,  ha-  """£. 
mos,  ccntoncs,  iiphones,  fcalas,pcrticas,fpoijgiafquc,qui- /?/«»». 
bus  inftrumcntis  domus  contra  vim ignis  ad incertos  ca-  fj^r 
fus  defenditur ,  fqualor  abluitur ,  &  immunditia:  purgan- 
tur.  4  Dixere  autem  ccntones ,  cx  villis  graflioribus  fagula  ctnt«- 

intcxta""' 


ft.t  :ferl  dimcnfis  viccrum  orcJinibus,  & 
latis  viarumfpatiis,  cohibita  xdificiorum 
nltitudine,  ac  patcfaitis  areis,additifque 
porticibus  ,  quxfrontem  infularum  prcte- 
qcrent. 

1  Et  pnttcrinunincs  &  affixa  fpo- 
tia.  ]  Dc  quibus  fupra  di&urn  eft. 

2  P.iulus  furifti]  Imo  verolllpia- 
nus  in  l.</ua-JitHm.§  fi  domus,  £t  niultis 
feqq.  ff.  dcfundoinHr.  &  injtr.  leg. 

3  Hamos.]  Hamas  legcndum  eft, 
non  h.tmos  in  hoc  loco  Jurifconfulti, 
uti  etiam  Alciatuslib.  r.  Prartermiflb- 
rum.  Q^uodvel  fatisprobatur  ex  alio 
loco  Pauli  Jurifconf.  in  /  namf.tbtiem, 
§  fcicndum  cfl  autem.ff  dc  ojfie  pr.cfeft. 
-jiri.  ubi  ita  fcribitur  ,  Sciendum  cjt  au- 
tem,pra~feFtum  vigilumpcr  totam  noBem 
viriUm  debcre  :  &  oberrare  ealccatum, 
cum  hamis  &  dolabris  ,  ut  curam  adhi- 
beat ,  omnes  inquilinos  admonerc  ,  ncpcr 
negligentiam  ahcjuam  incendii  cafus  oria- 
tur.  Plinius  Junior  libro  Epiftol.  ro. 
cpift.  34.  omnium  293 • ad  Trajanuin, 
Cum  diverfam  partem  provincix  circum- 
irem,  Kicodemix  vaslifiimum  inccndium 
multM privatorum  domos,&'  duo  publicd 
tpera,  quanquam  via  interjacentc,Gctuf- 


fiam  &  lff(,n,itbfump(it.EU  autan latiut 
Ipatfum, prtmum  violcntia  vcnti,dcinde 
inertia  bominum ,  qucd  fatts  ccnjiat  oc. 0- 
fos  ,  &  immobiles  tantima/i  fpcclatorcs 
pojtitiffc  ,  &  alioqui  nullus  ufquani  in 
publicofipa  (aut ,  ut  alii  legunt ,  &:  ve- 
rius,fipbo)  nulla  hama,  nitlium  dcniqv.e 
iijirt:mcntiim  ad  incendiacompefccnda, 
&  bac  quidem  ,  ut  \am  Principi  paia- 
bantur.  Catellianus  autcm  Cotta  ioe- 
mor.incip.  Harpaip,  dicit  in  iiocloco 
Jurifconf  hiccitatoab  Alexandro.le- 
gendum  .Amas ,  llne  afpiratione ,  uti 
ctiam  fcribitur  in  PandecYis  Florenti- 
nis.  Scd  in  iifdem  ind  §.  fciendum, 
cum  afpiratione  legitur.  Vide  ipfiun 
Cottam. 

4   Dixerc  aittem  centones.~\  De  bis 

Silenna    libro    quarto    Hiftoriarum 

apud  Nonium  Marcellum,  Toppisac.to 

madcfaclis  centonibus  intejuntur ,  quos 

fupra  perpetua  tlafii  fufpenfa  cilicia  ob- 

tenduntur  Plaut.in  Epidico  nft.  ^.fc.4. 

Quin  tu  alium  quaras,cui ccntonesfar- 

tias. 

Id  cft  (ut  interpretatur  Erafmus  Chi- 

liad.    2.  cent.  4.)  quem  tu  gloriofis 

mendaciis   &  confarcinatis   fabula- 

2*  5  incntrs 


34^  Alex.  ab  A  lex  andr  o 

intexta  vilioribus  pannis:  quibus  domorum  tecla ,  tabulata 

aut  lignea:  machinaMmlitaies,advcrfusincendia,  fiignis 

sipho-  major  vis  ingruat,  muniuntur.  '  Siphoncs  vero,  riftulas 

*"■      f ollibus  junclas  fcu  machinas  hydraulicas ,  cjuibus  agitatis, 

ad  fuperiora  a?dium  cxhauiiunt  aquam  ,  qui  ctiam  :  organa 

gones.   pneurnatica  dic~ti.  •'  Harpagones,  ferrcas  manus ,  feuafle- 

res 


mentis  expleas.  Cato  Rei  ruftica: , 
cap. 2-  Funes  -jeteres,»o-jofqucfieri:Cen- 
tones  ,  cuculisnes  familiam  oportuiffe  fibi 
f7uci;e.  Et  capite  59.  Quoties  cuique 
tunic.im  aut  f.igum  dabi<s  ,  prius  rjete- 
rem  accipito,  unde  centones  fiant.  Ca:far 
libro  2.  bellorum  Civilium,  deobfi- 
dione  Mallilix  loquens  ,  Centonefque 
infuper  injccerunt ,  ne  aut  tela  tormentis 
rmffa  tabulationern  perfringerent  ,  aut 
faxa  ex  cat.ipultis  lateritium  difcutci  cnt . 
Et  paulo  poft  ,  Coria  autem  ,  ne  rurfus 
igni  ac  lapidibus  corrv.mpantur  ,  cent'ni- 
bus  conteguniur.  Etlib.  3.  tradit  mili- 
tes  aut  ex  centonibus,  aut  ex  coriis  tu- 
nicas  fibi  fecifle ,  quibus  tela  vitarent. 
Columel.  lib.  1.  cap.  8.  Cultam  i-efti- 
tamque  familiam  ma?i4  v.tiliter  cjuam 
delicate  babeat,  munitamque  diligent  er  a 
rjento,  fiigon  ,plv.-jiaque,q<tx  curtcla pru- 
hibentur  pellihus  manicatis :  centonibus 
confeclis,  -jelfigis  cucuUi-t.  Juven.fat.6. 
de  Meflalina  loqnens , 
Jntravit  cahdum  rjeteri  centune  lupa- 
nar. 
Ex  quibus  locis  facile  intelliges  non 
unam  efle  liujus  vocabuli  fignificatio- 
nem ,  prxter  eamquafignificatopu- 
fculum  ftructum  variisdelocis  ,  fenfi- 
b.ifqicdiverfiscarminibus:  cujus  lci- 
licet  ftrudura  ita  folidatur ,  u-t  coeant 
in  uir.rn,aut  caefi  duo  verfus,aut  unus, 
aut  fequens  cum  medio.  Nam  duos 
juirfrim  locare  ineptumeft,  auttres 
una  ferie,  mero:  nugar,  ut  tr:dit  Au(b- 
nius,  qtii  ?c  ipfc  Centonem  confuit  ex 
folispoematisVirgilii ,  utietiam  Fal 
conia  opus  alteriusargumenti :  unde 
&  Virgilii  centones,  atqueex  Homcro 
centones  difti ,  de  quibus  D.  Hicro- 
nymus  in  praefatione  veteris  Tefta 
menti. 


r  Siphores.']  De  his  quoqueCor- 
nelius  Celfus.  Columella  lib.  ; .  c.  ro.. 
Zr^aturaii  enim  jpiritu  omne  a.imentum 
-ji.entis  ,  quc.ft  quxdam  anima per  me- 
dullam  trunci,  -jeluti  per  ftpbonem,quem 
Diabelem  vocant  rnecb.mici,  trabitur  in 
fummum.  Etlib.  9.  cap.  14.  deapibus 
loquens  ,  Optimum  efl pcr  aditum  rjefti- 
buliftpbombus  dulcia  liquamina  immitte- 
rc  ,  Cy  itapmuriam  tempommfufiineie, 
dum  uArturi  ortm,  &  birundinis  adven- 
tus  commodiores  poUiccant  m  futuras  tem- 
peftates.  Plinius  lib.  2 .  cap.  6 r .  ad  fin. 
de  aqua  in  fumma  juga  erumpente, 
Quo  Ifiritu  acia ,  grpondereterrttex- 
pre(fa,fipbonum  modoemicat.  Etlib.  ;2. 
cap.  IO.  Ei>jofu>>enti.ioraforficibui  prd- 
ctdunt ,  ac  veluti  fipbonibus  defiuit  fan- 
guis ,  paulatimque  morientium  cap<ta/e 
cont.abnnt ,  neaelmquuntur.  Et  Juve- 
nalisfat.  6. 

MiBuriunt  bic, 

Effigiemque  dex  longis  fphonibut  im- 
plent. 
EtPlinius  Junior  quolococitavimus 
fupra  in  verbo,  Hamos.  Indcquedi- 
minutivum  Sipbuncuw  apudeundem 
Plinium  Junioremlib.  5.  epiftol.  ejuj 
lib.6.  omnium  roi.  ln  hocfo^te  crater, 
crcaftphunculi  plures,qui  mifcent  \ucun- 
difumum  murmur.  Rurfufque  ,  Eftiba- 
dio  aqua  ,  -jelnt  expreffa  cubantium  pon- 
dere  ,  ftpbunculis  ejfluit ,  ca-jato  lapide 
fkftipifur,  gracili  marmore  continetur. 

2  0.ganapneumatica.]Plimus\.lC). 
cap.  4.  Si  minui  ,  i  puteo  pertica  ,  orga- 
nifje  pneumaticis,  velteHenonum  b.tuftu 
rg.wdor.  Ita  enimdicv.ntur  ,  tmquam 
d  c.tsfpirit.tHa,  qua  ftilicet,-ji  fl.it ■>.•  ,-jel 
fpiritur  aliquid bauriunt  ,  <vel attrabur.t. 

3  Harpagones.]  Livius  3.  Decad. 
lib.  1  o.  *Afferes,  m<y.\it,fenco  uncopr*- 

fixi 


Geniales  Dies.  Ltb.  V.  343 

rcs  ferro  unco  pra?frxo,  quo  igni  furcnti  obviam  ircnr, 
1  cjuos  ab   Anacharfe  Scytha  invcntos  nonnulli  volunt. 
3  Pcqmata  vero  compa&am  machinam  cx  a^re,  marmore  p,. 
vcl  ligno,  tumornatus,  tumcommodicaufa,  inftar  itlo-  ?,»><"*■ 
rum  qua?  in  pompa?  apparatu  producuntur ,  quibusctiam 
intra  ;rdes  uti  afluerant. '  Addit  Paulus  horologium  arcum  p><>- 
domi  non  affixum  ,  &  prothyrum,  relic?ta  domo  inftrudta  '  ,y~ 
ad  dominum  tranluc.  *  Eft  autcm  prcthvrum  inftar  vcfti- 
buli ,  plerunque  opcrtum  ,  quod  antc  xdcs  8c  oftium  fit: 
cjuod  non  cffc  vcftibulum  mcrito  nonnulli  putant ,  fcd 
ligncam  ftrtl&uram  in  ifto  vcftibulo  antc  fores :  qua  ob- 
ftante  quafi  rcpagulo  apcrtis  januis,quc  intus  fiunt,non  ap- 
parcntjfumpfitque  nomcn  a  TTpo  quod  ante  flgnificatj^u^t 
autcmjanua,  undc  hypothyra  valvarum  illa hians  cavitas  Hyp$- 
dicta.  J  Ccnfuitquc  Pomponius  jurcconfultus  cx  auclori- t,JJ"1' 

tatc 

ubi  vidcrc  potcris :  utietiam  Jofeph. 
debcllo  Judaico,  lib.  7.  cap.  1.  Fclius 
autem  tradit,  pegmata  efle  ex  are,  aut 
niarmorcarmamenta :  qu<e  ,  ut  pluri- 
tnum,  in  atriis,  quandoque  in  portici- 
bns  aulifque  affigebantur,  majorum 
aliorumque  fortium  virorum  gefta 
certius,  rjuam  pictura,  oftendentia.  Et 
dc  Iiis  quoque  Ciccro  ad  Atticum  1.  4. 
cpift.  cjuslib.  S.omtviumy-.  riinius 
librojj.cap.  5.  Sucron.  inClatuiio, 
cap  14.  Juvenalisfat.  4.  Martialisin 


fixi  (harpagonas  vocant  militcs)  cx 
Funic.s  ?iii  .ibu:  1? -■){£'.  m;  I\c»:.;-ias  ctxpit 
Ca:far  belliCivilis  libro  r.,  4ntejtgaa- 
tns  ctnturknts ,  C.-fiir  ci  cl.tfii  attnbue- 
r.ity  quiftbi  id  mnn»  is  dcpoprficrant,  bi 
tnanus  fcrrcas  ttfqne  h.-r:>.tgo>7cs  p.v.tvc- 
rant.  Hirtius  dc  bdlo  Hifpanienli,  Se- 
cumqtte  cxtulerant  calcatas  ad  fiffas 
compIend.u,£r~  b  trpagonts  a:l c.tfits,  qu.e 
firamentis  a  nofr.is bybrruontm  c.wfit  a- 
dificat.ccr.tttt  ,  di.ucnd.ts  Crincciidc/!- 
f/.w.Dicuntur  autcm  "Sm  tx  euW&iv, 
ideft,  rapert.  A  quo  etiam  verbtim 
harpagarc  in  eadem  (igniticatione  B* 
furpavit  Plautus  in  Aulularia  act.  1. 
fcen.  4. 

— «  Heimifiro  mihi , 
^Aurttm  mihi  intus  h.trpav.Uum  cfi. 
Et  in  Bacchidibus  aftus  4.  fc.  4. 

.  "HulluS  funi 

iffe  potcft  bot.-.o  ,  ttift  rjni  bcnc  &  male 

f.tccretcnct  improbws 
Cum  improbnsfit,  li.trpaget,ft!,ibusfu- 

rctttr,  nncd  q;.i.U. 

1  QH°sab„4rj.*c'\*>ftSrjth<t.]  Tli- 
niuslibro  7.  cap.  57. 

2  Pcrrmat.t.]  Seneca  adLucilium, 
eptft.  88.  apcrte  ac  difcrtc  dcclarat, 
qui  &  qualia  fint  hujufmodi  pcgmata, 


Amphithearro  Domitiani  Cxfarisc- 
pigram.  2.  &  lib.  8.  epig.  3  j.  ad  Pau- 
lum» 

5    ^drfit  P.tuhrs  horolc^iiirfl.]    ImO 

Ulpianus  in  d.  I.  auxfitsm.  §.  Papin  .1- 

rius.ff.dcfurj.  ir:/h: 

4  Efl  autcm  prothyrmn.]  Vitruvius 
lib.  6.  cap.  lr.  Prothyra  Gra-cedicun- 
tur,  qux  fmt  ante  m  januis  vrfiibula,  Sc 
iubdir,  Nvs  autem  appellamus,  prothyra, 
qux  Gi  ace  dJcuutur  2-Ja'Guga.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 

*  Vide  potius  Cujaciiun  Iibro  14. 
Obfervationum  cafl.  1. 

TIRAQJJELLUS. 

^   Cc-1/iii'quc  1'omponius.]   In  /.  fla- 
tutt ,  qui  cft  penul.  ff.  de  irtrb.fignif.  * 

r  4  ec 


344  Alex.  abAlexandro 

tate  Labeonis,  prothyra  ejufmodi,  fi  pro  cedibus  fint  affixai 
a?dium  partem  effe ,  tametfi  facile  demi  poffint  &  reponi : 
ficut  ligneam  ftructuram ,  qua?  a^ftate  tolli ,  hyeme  reponi 
folet ,  a?dium  effe  Labeo  putavit ,  quoniarn  perpetua  caufa 
parata  forent :  itaque  alienata  domo,  prothyra  ejufmodi 
una  cum  domo  ad  emptorem  transire  voluit.  Verba  vero 
Pomponii  jureconfulti  de  verborum  fignificatione ,  h#c 
funt,  Idem  Labeo  ait,  Prothyrum  cjiiodin  a;dibus  fieri  fo- 
let ,  a?dium  eft. 


Etibi  Alciatus  eo  nomine  intellexit, 
quae  ex  tabulisconficiuntur ,  ad  arcen  • 
da,  dum  valvaeaperiuntur ,  irrumpen- 
tiafrigora:aut,  tabulatum  vice,  appo- 
fitos  oftiis  tapetas,  five  aulaea. 


COLERUS. 

*  Et  /.  qua-ftum.  §.Papinianuf  de  !»- 
flrum.  vel.  inftr.leg.  Aliud  eft  Prothy- 
rum  in  Novcll.  Lconis,  hoc  eft ,  pars 
&  fequella  xdium,/.  arbor.§.  de  vejiib. 


C   A   I»  U  T     XXV. 

In  exiis  infpiciendis  qna  projpera ,  qu&ve  dira  Jint ,  & 
qua  boni ,  qu&ve  mali  prmunctai. 

QU I  augurum  difciplinam  obfervarunt ,  quique  illo- 
rum  pra?fcita  perfcrutatifunt  in  fibris  extifque  infpi- 
ciendis,  inter  eaqua?diraautfecundaeiTent,  multumin- 
terfuiffe  volunt :  licet  alii  alio  modo  illa  interpretari ,  8c 
eorum  eventa  pra?dicere  folebant.  '  Et  tametfi  in  extis 
contineri  cor,  cerebrum,  pulmonem,  ftomachum,Iienemt 
hepar,  feu  jecur,  communi  opinione  receptum  fuit , :  quas 
Gr^ci  <PptvcLs  dicunt,incredibili  fabrica  convinda^quoruin 
ex  habitu  &  colore ,  falubritatis  &  peftilentia;  figna  often- 
duntur:  tamen  nullum  difcrimen  vchementius  fuit, '  quam 

fica- 


TIRAQJJELLUS. 

1  Et tamefi in extis. ]  Cicero  l.  I. 
de  Divinatione.  Plinius  lib.  1 1.  c.  37. 
Exta  homini  ab  inferioi  c  rjifcei  um  pai  te 
feparantur  meitibranit ,  ejun  piitcordia 
appellant,  quia  cordi  prxtenduntur,  cjuod 
Grtci  appeWarunt  phren  as.  Fcft  us  l  i  b.  5 . 
di _ i! ,  Exta dicla ,  ejuod  ea  diis profecen- 
tuy,  ejua  maxime  extant,  eminentque. 

2  Quas  Graci <pf iv«f.]Supra in prae- 
Cedcnti  ex  Plinio. 


3  Quam  ficaput)ocinoiis.~\  Cicero 
lib.  1.  &  2-  de  Divinat.  Livius  ?.  De- 
cad.  lib.  7.  &  ro.  poft  princ.  fic  5.DC- 
cad.  lib.  1.  ubi  de  Cnco  Cornelio ,  & 
Q^Petilio  Cofl  Plinius  d.  lib.  1 1.  ca- 
pite  5  -.  Pltitarch.in  Ctmoneadfin.& 
in  Alexandro  Migno  non  multuin 
procul  a  fin.  Jul.  Obfequens  Prodi- 
giorumcap.  76.  &  126.  Appianuslt- 
bro  2.  bellorum  Civilium,  ubi  depro- 
digiis  mortis  Cxfaris. 

j  Vtl 


Geniales  Dies.   Lib.  V.         345 
(1  caput  jocincris  ,  '  vel  ipfum  jccur  in  cxtis  defdiifct,  Capit* 
2cpod  caput  extorum  dicitur,   tunc  omcn  cxitii  malo-^"" 
rumcjuc  hiiifc,  ruheitumquc  ck  magni  tcrroris,nihin  folici- »«»>'»- 
tudine  &  metu,quia  curas  tunc  pcrimcre  'putarunt/  Cum-'""' 
que  heparex  non  purofanguine  fitjquiafanguispuruscogi-M.'* 
tur  circa  cor :  tamen  in  hepate  fedcm  vaticinii  clie,  &  prse-  se.Ut 
(agium  futurorum,pcriti  harufpices  opinati  funt.Quo  men- '-;"';'" 
fe    Claudius  Cxfar  vcncno  intcrccptus  fuit :  facrificanti  %>,»«. 
jocinoris  caput  defuiile  conitat ,  6  cjuod  &  Cajo  principi 
eveniile  mcmorant :  7  qu2e  exta  pcftircra  dicta  tucrc.  8  Si  £**« 
vcro  in  iccore  extremum  9quod  hbradicitur,  italocare-£f;"" 
tur,  ut  ab  ima  hbra  jocinoramtrinfecusrcphcataenent, 
10  aut  f  i  geminum  jecur  torct ,  pcr  hxc  Lcta  &  magna  por- 

tcndi, 


I  P7l ipfiim iecur-IUwius  Dccad  ,j. 
lib.  I.  Cnens  Cornelius  evocaluj  a  viatt- 
re,  cum  templo  etyeffui  eflfct,  pautepifl  ie- 
ili.it  co-ifufovultu  :  C"  expofuit  patiibus 
confcriptis,bovis  fifienaru,quem  immol.t- 
'jiffety  \ecur  defiuxiffc ,  idjc  v.cUm.t;  io 
nuntianti  parttm  cn  dtnttm,ip/km  aqutm 
effundt  cx  oll.t,  nbiexta  coqueientu>\\uf- 
fiffi  >  &  vidtffe  cattram  integram  p.u  - 
tcm  cxtorum  ,  jecur  omne  inenarrahHifer 
abfumptum. 

1  X>uod  caput  exterum  dicitur.  ]  Ex 
Plinio  ubi  fupra  id  fumptum  videtur: 
qui  tsmen  id  dicit.  H.tc  enim  funt 
ipfius  verba  ,  Jecur  in  dextraparte  efl  : 
in  eo  quod  caput  extornm  vocant ,  magtut 
varietatis. 

j  Puta,urit.~]  Plinius d. L 1 1 .  c. 5-. 

4  Cumque  licp.tr.  ]H.xc  ufque  ad  ver- 
ba  ,  Quo  menf.c ,  iunt  Apollonii  Tya- 
i-.ri  npud  Philoflratum  in  vitaillius, 
lib.  S.cap.  ?.  non  multoanteiin.  cu- 
jus  hxc  funt  verba  ,  Hepar  ,  in  qtn  va- 
t.cinii  fidem  effe  dicunt  artk/periti 3  ix 
non  purp  fanguint  conflat:  totum  enim 
finccrum  purum  fanguinem  continet  cor, 
euir.que  per  venas  in  univerfum  corpitt 
dijfnndit.  Sed  miror  quod  Alexander 
hic  ponere  videtur  jecur  &  hcpar  ut 
divcrfa  ,  cum  idem  funr  :alterum  au- 
tcm  Latinum,  alteiurn  Giscum. 


5  Claiidins  fcfai .]  rliniuslib.  ir. 
cap.  j-. 

6  Quvd &  Cajo Principi.~]ldcin  Pli- 
niusibi. 

7  Xhta- cxta pcflifcra  diil.tfunt.^Fcd. 
Pompejuslib.  14.  Peflifrra,  ait,  ausjii- 
ci.ic/fi  diccbant  ,  cum  cor  in  extii  ,  uut 
c.tjwt  injccore  nonfuiffet. 

8  Si  ve,  0  in  \eco, e.  ]  Plinius  ubi  fu- 
pra,  Dho,  \nc\\x\t,^1  uguflo  Spoietifacri- 
ficanti primo pol cflat ii •fiua  die  *  ,fcx  vi- 
cUmarnm  y.cinora  replicata  intrinfccut 
ab  imafibra  repertafunt :  refyonfumquC) 
dnplicaturum  mt;a  annum  tmpcriurr.. 
Eadein  ferme  fcribit  Tranquillus  in 
Augufto,  cap  95. 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Id  eveniflc  Augufto.quo  die  bel- 
lum  fibicontra  Antonium  ,  unacuin 
poteftate  Pr.rtoria ,  decretum  intel- 
lexit,  icribit  Dion  lib.  46. 

TIRAQUELLUS. 

9  jQuod  fibra  dicitur.  ]  Servius  in 
10.  lib.  Ancidjsineumlocum, 

Cui pecudum  fibrx  ,  cocit  cui  fyderapa- 
rent. 
Fibra,  inquit,  \ecorU extremit as. 

1 0  ^4ut  fi  geminum  jecur  effit.  ]  P  !i  n. 
ubi  fupra  ira  de  hac  re  loqv.itur,  ut  nc- 
iciam  an  degemino  jecore ,  an  de  gc- 
mino  capite  jecoris  intelligat:  nam  ad 

y  5  ea,  qux 


54<S  A L E X.  ab  Alexandro 

cmcn  tendi,  argumentacjue  felicitatis  efie  nemo  dubitavit. r  Au- 

fcttci-   c^urn  jecoiis  caput  aut duplicatum,  nimis la?tum  aufpicium 

txin-  facere,  ficutexta  duplicatamagnas  facere  acccffioncs,  pro- 

9cHl>  lationcmcjue  finium  &  triumphum  portendi  voluerunt. 

mre.     2  Et  tametf»  circa  Briletum  &  Thcrmen  in  Thracia ,  &  in 

Cherfoncfo  juxta  Propontidem  tradatPliniusbinajoci- 

nora  leporibus  inefle ,  &  fi  alio  transferantur ,  altcrum  in- 

terire :  tamen  id  non  efle  prodigium ,  omnium  opinione 

receptum  eft.    3  Syllse  immolantijecurcxtremafuiparte 

fpecicm  laurea?  corona:  prre  fc  tulit ,  mirabili  oftento  fcli- 

infiii-  citatis  futurse.  Si  vero  lividum  eflet  aut  vitiofum , 4  vel  fi 

ciutu.  jn  COquendo  diftabuit , 5  aut  fanies  purulenta  effluerct, 

6caputve  fibrarum  puftulas  haberct,  piaculare  effe,  & 

magna  facere  infortunia ,  conftans  opinio  fuit.  7  Idcirco 

donec  iterum  ca?fis  hoftiis  li- 
tatum 


denuo  augcbantur  viflima: . 


ea ,  quce  ex  eo  adduximus  fupraibi, 
Claudim  Cjefar,  additcontinuo,  M. 
SAarcello  circa  mortem  ,  cum  periit  ab 
Hannibale,defuit  jecurin  extis :  Sequcn- 
ti  deinde  die  gcminum  repert  um  ejh  A  t 
Valcrius  Maximuslibro  r.  cap.  6.fcri- 
bit,  M.  Marccllo  facriflcanti  jecur  vi- 
climx  finc  capite  inventum  fuifle,cum 
proxima  viclrima  jocinorisduplexca- 
put  habuiflet,  quibus  infpe&is  arufpex 
refpondit ,  non  placerc  fibi  exta ,  qux 
primatrunca ,  fecundanimislxtaap- 
paruiflent.  Scd  five  fucri  t  dtiplex  jecur, 
iivc  jecoris  caput  duplex  (ut  fcribit 
Valer.)  id  fuit  inaufpicatum  Marccllo, 
contra  quam  hic  ditit  Alexander  ab 
Alexandro. 

I  ,AuUum)ecor'u  caput  .\\  Videprx- 
ced.  Sed  ita  ut  non  omittas  quod  Li- 
vius  3.  Decad.lib. 7.  dccodcmMar- 
cello  loquens,  in  hunc  modum  fcri- 
bit,  ImmolaJJe  co  die  quidam  memorijz 
prodidere  Cof.  MarccUnm  :  &  prima 
hofiia  Cicft,  ycurjincctpite  inventum  : 
infecunda  omniacomparuiffe  ,  qv,a\  ajfo- 
lcnt.  Auclum  etiam  vifim  in  capite  :  nec 
idftne  aruspici  placuijfc,  quodfecundum 
Crnnca  &  turfia  exta  ,  nimk  lata  appa- 


rmjfenl.  Ex  quo  Ioco  hxc  Alexander 
accepifle  videtur.  Plutarchus  in  vita 
illius,  fcribit ,  Marcellum  fumpto  vate 
immolafle.  primxque  hoftix  jccur  fine 
capite  fuifle  :  fecundx  quam  immcn- 
fum  caput  apparuifle. 

2  Et  tamctji.]  Plinius  d.  libroca- 
pitejy. 

3  SyUx.~]  Plutarchusinvitaillius. 

4  Vel  fi  in coquendodtjiabuit.]  Li- 
vius  5.  Decad.lib.  1.  Dum  debisrebus 
in  Senatu  agitur ,  Cn.  Cornelius  evocatus 
a  viatore,  cum  templo  egreffui  effet,  pau!» 
poji  rediit  confufo  vullu  :  &  expofuit  Pa- 
tribui  conjcriptki ,  bovisfefcenarii ,  qucm 
immolarjiffet ,  jecur  defiuxiffe  :  idje  vi~ 
ilimario  nuncitmti  parum  credentem,  ip- 

furn  aqitameffundi  exolla  ,  ubi  extaco- 
quercntttr  ,  juftijfe  ,  &  lidijfe  catcrrm 
integram  partem  cxtorum  ,  jecitr  omnc 
inenarr.rbiliter  confumplum. 

5  .Autfantespurulenta.]  Ciceroli- 
bro  2.  de  Divin.  Jul.  Obfequens  Pro- 
dig.  cap.  64.  in  princ. 

6  Caputvcfibrarum.]   Cic.  d.  lib.2. 

7  Idcirco  denuo.  ]  Vide  omnino  no- 
ftros  Commemarios  in  /.  boves.  §•  koc 

fermor.e, 

1  Bt 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  547 

tatum  foret.  '  Ex  corde  quoquc  undc  fanguinis  origo  nia-  ExC»r- 
nat,  licet  a  principio  aufpicia  fumcrc  minimc  folercnt,  po-  de' 
fteaquam  in  extis  corda  rimaricceperunt,  quotcmpore 
Pyrrhus  poft  multiplices  cladcs  Italia  pulfus  fuit ,  hoc  ob- 
fcrvarunt  harufpiccs, r  ut  li  cor  dlcns  jaccrct ,  nequc  pal- 
pitarct,  5  aut  in  cxtis  dcfuiffct,  calamitatcs  portcndi  & 
magnas fortunar  minas  crcdcrcnt.  4  Divo  Carfaii,  dum  re- 
ruin  potirctur,  immolanti  cor  defuifedicitur  ,  tiiiliiTimo 
evcntumamque  haud  multo  poft  confpirationc  conjuncti£- 
fimorum  caefus  occubuit  5  Quodde  Pcrtinaccproditum 
eft  ,  ut  qua  dicmortc  fublatus  hiit,  facrilicanti  non  modo 
cor  victima?,  fcd  hcpar  deciiet.  Si  autem  in  iiimmo  corde 
6  pin^ucdo  fcrct,  aut  folito  majus,  "raptumvc  ab  aquila  atlt 
avibus  hiiilct,  nimium  propitios  dcos  oftcndcrunt.  *  Dnm 
Hcrmocratcs  diisfacra  tacerct,  raptumcorvi&ima?,  cv  a 
corvo  clatum  in  fublimc ,  fclix  aufpicium  iccit,  quo  Cardi- 
am  urbcmad  Corinthum  aufpicatiflimc  condidit.  9  Sicut 
avo  Galba?,iulgur  prccuranti,cum  aquila  cxta  rapuiifct,  8c 

in 


t  Et  corde  quoque.]  Hxcufquead 
verfic.  Hbcobjb-jarunt,  funt  Pliniid. 
lib.  u.  cap.  3-. 

2  Vtfi  ccrfilcnsjaceret.]  Cicero  in 
lib.  2 .  de  Divinatione. 

3  jiMt  in  exth  defuiffet.  ]  Cicero 
lib.  2.  de  Divin  Pliniuslib.  28.  c.  2. 
Val.  Max.  lib.  1 .  cap.  6.  ubi  de  Por.ip. 
Plutarch.  in  Cxfarc  intcr  mortis  pro- 
digia.  FeltusPompejuslib.  1$.  nbide 
peihferis.  Vide  tn  feq. 

4  Div  C.efne.]  Cicero  lib.  1.  <k 
Di vin .  Maximo  esi  aigumento,qvod  patt- 
k  ante  intcitum  C.ifirisconttgit,  qui 
cum  immolaret  illo  dte ,  qno  piimvm  rn 
filla  aurea  fcdit ,  £~  cumpupure.i  vrfte 
broccfsit,  incxt:.tb'.-Jis  opimt  cor  n  .nfui/. 
Et  libro  fecundo  ejufdem  operis  hanc 
repetithiftoriam.  Meminit&  Plinius 
d.  libro  ri.  cap.  3-.  C.cf.ui  DiSatori3 
quo  die  primum  •vefie purpui ea  procefi  t, 
at que in filla  aureafedit,  facrifkanti  bis 
in  extis  cordefuit.Ov\d\us  Metam.l.  1  ^. 
cnumcxans  prodigia  qux  C.  Cxfaris 


cxdem  pr.tceflertint;  ait,  C.cfimque  ca- 
ft .  tperitnrtn  cxtis.  Ubi  Raphael  in- 
terpres.  h  1  tajine  capite  fignificant  mtr- 
tem  ahcui  imminei  e. 

5  Sh^od  de  Pertinacc.]  Jul.  Capitol. 
in  vitaillius,  E.ulem  die  (quafcilicet 
cxfus  elt)  immitdjjte  Pe,  tinace ,  nezatur 
in  hoflia  cor >  epertum  :  ©"  cttm  id  vvHet 

[j'rocHiare,capHt  exloru  non  deprehrndit. 

6  Pingucdo  fact  ]  Plinius  lib  1  r. 
cap.  3  7.  ln  corde  fuw.rno ,  pinguedo  efl 
qu.tdam  latis  cxtis. 

7  R.tptumvc  ab  aquila  aut  avibus.] 
Utex  fcquentibusvidebiturin  vcrbo, 
S.cttt  av;  Gatbx. 

8  Dum  Hcrm.crates.]  Imo  Hermo- 
atrtsa  Stephano,  qui  hxcdeillofcri- 
bit,  in  libro  de  Urbibus. 

9  Sicut  avo  Galb*.]  Sueronms  in 
Galba,  cap.  4.  ^Avo  quoqv.c e]m fidgur 
piocuranti ,  ci>.m  cxta  de  mtmil m  aquita 
rapui/Jet ,  &  in  fiv.gifcr.tm  qncrcv.m  con- 
tui.ffet ,  fummnm  ,  fcd  ferum  impcriam 
portcndifiimitia:  rcfponfum  efl. 

I   Fuit- 


Cordis 
pra- 
grandn 
rjel  exi- 
gui  in- 
tiicium. 
Her- 
moge- 
nis  & 
*4ri- 
Jhme- 
nis  cor- 
da  hi- 
fpid.t. 
Exfel- 
k. 


348  Alex.  abAlexandro 

in  fublimem  quercum  detuliffet,  imperium  portendit. 
1  Fuitque  animadverfum ,  cor  quibus  pragrande  effet,  pa- 
vidos  facerc:  quibus  exiguum,  afpectu  formidabili ,  &  au- 
daces:  quare  Hcrmogenis  fummmi  rhetoris,  &  quipra?co- 
ciflimi  ingcnii  fuit,  mortui  diflccto  corpore ,  hifpidum  cor 
inventum  cft.  :  Tametfi  tradatur  apud  eruditos ,  eos  qui 
hebeti  eflcnt  fcnfu ,  corde  duro  &  fpiflb:  qui  vero  ingenio 
valerent,mollifuifle:- id  quod  Plinius  dcAriftomene  Mcf- 
fenio,  &  4alii  deLyfandro,  cujusdefundicorpilofum 
inventum  effet,  meminere.  Fel  quoque  in  extis  augurium 
facerc  proditum  eft,  quod  fub  hepate  angufto  ore ,  &  fun- 
do  ampliore  apparet,  ut  purum  illudclarumquereddat. 
*  Si  tamen  geminum  reperitur,  licet  prodigium  fit,  tamen 
magna?  fpci  fortunam  portendit.  *Quo  enim  tempore 
Auguftus  apud  Aelium  profligato  Antonio  viclor  fuit ,  eo 
ipfo  vicloria?  die ,  geminum  fel  in  extis  invenifle  traditur. 
7  Arato  quoque  facrificanti ,  cum  geminum  fel  harufpex 

infpe- 


1  Vuitque  animadverfum.']  Plinius 
lib.  11.  cap.  37.  Brutaexiflimantura- 
nimalia,  quibus  cor  durnm  ,  rigct :  auda- 
cia,  quibus  parvum  efl  :  pavida  ,  quibus 
pr.tgrarde.  Ariftoteles  de  Partibus  a- 
nimalium  lib.  3.  cap.  4. 

2  Tametfl  trad.it  ur.~\ Ariftoteles ubi 
fupra,  Qutefenfui  inquit,  hebetifunl,cor 
habent  durum  &  Jfijfum  :  qux  autem 

fenfn  valent,  fmlliut, 

5  Id quod Piir.ius.]  Hax  oratio  non 
refte  hic  ponitur,fed  poni  debuit  ante 
prarcedentem ,  continuo  poft  verbum, 
invcntum  efl.  EftquePliniid.  lib.  11. 
cap.  37.  cujus  verbalibuitadftribere, 
quia  notatu  digna,  Hirto  cordtgigni 
quofdam  hominei  proditur  ,  neque  alios 
firtioris  ejfe  induflrif,fcut  ^AriJiomenem 
Mejfenium,qui  trecentos  occidit  Laceda:- 
moniof.  Ipfe  cunvulneratus  &  captus,fe- 
mel  per cavernam  latomiarum  evaflt,  an- 
cuflos  vu/pium  aditn* fequutus.  Iterum 
caplus  ,fopitis  cuflodibus fomno  ad  i^nem 
advolutus,tora  cum  corptre  ixufiit.  Teriic 
c*pto,Laced/tmt»iipeBtu  dijfecnoe  cm- 


fa  videndi  ,hirfutumque  cor  repertum  efl. 

4  £t  alii  dc  Lyfltndro.  ]  Et  de  Leo- 
nide  Lacedcsmonio  Plutarchusin  Pa- 
ralelliscap.7.aucl:oritate  Ariftidispri- 
morerum  Perficarumlibro.  Homerus 
lib.  2.  ad  finem  Catalogi,  Pylime- 
nium  vocat  hirfutum  corde, 

Tlccp Xajprav  J\'  jtjiTro  7TV}.eup£~'Jit&' 

Xaajovxhp.  Id  eft , 

Paphlagonilus  autem  Pylamenius  ha- 

ber.s  dcnfum  cor. 

Sed  id  alio  fpeftar,  neque  enim  \s 

mortuus  erat :  fed  ad  animum,  ni  fal- 

lor,  referebatur. 

5  Si  tamen  geminum.  ]  Quod  patet 
exemplo  fequenti. 

6  Quo  enim  tcmpore  ^Auguflus. ]  Plt- 
nitislib.  n.  cap.  37. 

7  ^irato.~\  Plutarchusin  vitaillius, 
Dicitur  non  multo  ante  .Arato  facrafa- 
cicnti  ,  in  ]ecore  duosfelles  cxtitijfe  ,  ea- 
dem  pinguedine  obvolutos  :  vatem  quoque 
ronfultum  dixijfe  ,  qux  capitalifimo  odia 
difidetent ,  ea  perbrcvi  inter fle  flrmifii- 
ma  amicitia  coitura, 

1  Vt 


Geniales  D  i  e  s.  Lib.  V.  349 

infpexiiTet,  qua:  capitali  odio  diilidcrent,  mox  fyncera  fide 
conciIiari,focietatesque&  fcedcra  jungi  pra:dixit,quod  ve- 
riilimo  eventu  poftea  confcquutum  eit.  Fuitque  difciplina 
augurali  traditum ,  '  ut  fel  Ncptuno  perpctuo  dicatum  fit,  Feixe- 
velut  humoris  audori.  2  Quod  (i  in  cxtis  pra?grande  fcl  ir-P""" 
vcniretur ,  prodigii loco  eft  habitum.  Scd  quamvis  prodi-/w«. 
giofum,magna  femper  &  fclicia  portcndit.'Fcrttamen  A- 
rifioteles  in  Naxo  pra?grande  fel  pccoribus  innafci :  +  circa 
Chalcidem  Eubcea:,  s  &  in  Ponto,  pecorinullum  cffe: 
*  cervo  quoque  &  dama?,  cquo,  mulo  &  afino,  camelo  at- 
quc  apro ,  ufque  dcfuilfe.    7Sicut  pcrdiccs  in  Paphlagonia 
bina  corda  haberc, 8  &  in  Bifaltia  lcporcs  bina  jccora.  Et 
in  agro  Crctcnli  pccora  ciixa  Gnofon  fplenem  habcre  tra- 
dunt,circa  Cortynam  non  habcrc.  Vcl  quod  idcm  traditin 
*Seripho  infula,  '*&  in  Acantho  Macedonke  "  &  apud 

Cyre- 


t  Vtfel  Ncptuno. "|Pliniusd.lib.ii. 
cap.  27.  dc  felle  loquens ,  ^iruspices, 
inquit,  id  Kcptuno  &•  Immoris  potentix 
dica-jere. 

2  Quod  fr  i»  cxtis.]  Vide  quxfe- 
quuntur. 

}  Fcrt  tamen^rilloteles.]  Lib.de 
Kiftoria  animalium  r.cap.  if?.  Fellis 
pri-jatronem  ,  Vti  in  -jiHimis  non  ufquam 
pcrcipi  cettum  cji  :  quipfe  cumparte  qua- 
dam  agri  Cbalcidici  Euhocx  fel  nunquam 
pccovi  ftt  :  aut  m  Naxo  omnihus  ferme 
cjii.tdrupcdihus  adcoirande  ,  ut  quifacra 
fecetint  advcnx flupcfcant  :  remfciliiet, 
prodigii  loco  ,  fibi  arhitrantes  ,  mn  t.xlem 
ejje  natur.-.m  terrx  illius  quadrupedum. 
Etidcm  Arift.  lib.  2.  dePartibusani- 
lnalium,  cap.  1.  riiniuslibro  n.  ca- 
pite  57.  A  t  Alianus  lib.  Animal.  1 1 . 
cap.:o.  fcribit  duplici  fclle  in  Naxo 
fues  cflc. 

4  Cirttt  Cbalcidem.]  Plinius  &  A- 
rift.  ubi  fupra. 

\  Et  ;>i  'Ponto.]  i&lian.  de  Natura 
animal. lib.  1 1 . cap.i^.  At  Plinius  ubi 
fupra,  non  id  dicit  fimpliciter ,  fed  eo 
carorc,  qui  abfynthio  vefcuntur  in 
Ponto. 


6  Cer-jo.  1  Dc  his  omnibus  idera 
Plinius  ubi  fupra. 

7  Sicutperdicrs.]  Plinius  ubi  fupra, 
Theophraftus  apud  Gelliumlibro  16. 
cap.  15.  AlianusdcAnimal.lib.  10. 

8  Etin  Bifdtia.]  Gellius,  ubi  fupra 
audtoritate  Tlieopompi ,  &  Alianus 
de  Animal.  lib.  1.  cap.27.  Ariftoteles, 
aut  quifquis  is  crt,  Mirab. Aufcult.cap. 
11 8.  Pliniusautemd.  lib.  ir.  cap.  37. 
ficfcribit,  Bina  jodnora  leporibus  circ*. 
Briletum,  &  Tba>me>i,&  i»  Cberron»e~ 
fo  ad  Propontidem ,  ubi  de  Bifaltia  non 
liieminit. 

9  In  Seripbr.infula.]  Pliniuslib.  8. 
cap.  5  8.  Mutxfunt,  inquit,  ranx  in  Se- 
ripbo,  v.nde  extat  proverbium  ,  t\ana  Se~ 
ripbia.  de  quo  Erafmus  Chiliad.  1. 
cent.  <j.cap.  3 1. 

10  Et  in  .Acantbo  Macedonix.]  Plia. 
lib.  n.cap.  <j  1. 

11  Et apud Cyrenem.]  Pliniuslib.8. 
cap.  5S.  Cyrenis  rr.utx fuere ran<t,illatit 
e  continente  vocalibus  durat  ^enus  earm». 
Ariftoteles  d.  lib.de  Mirabilib.  aul- 
cultationibus  cap.  64.  fcribit ,  In  Cy- 
ren*  ranas  mutas  5c  fine  voce  efle. 

1  In 


55®  Alex.  ab  Alexandro 

Cyrenem  ranas  non  coaxare.  '  Et  in  Emathia  Mace* 
donia?  fues  unungulos  nafci :  :  atque  in  Cappadocia  mulas 
fcetus  parere,  '  &  in  Eleoagromulosnoneduci,  ncque 
frHpropterea  ominofum  aut  prodigium  videri.  Puimovero 
fub  corde  eft,  +  fpirandi  oificina:  is  incifus  &  geminus, 
tempus  dirimere, J  &  diem  diiferre  traditur.  °  Si  vero  fun- 
plex  cifet  $c  foiidus,  continuarctempcrum  curricula,  nul- 
iascjue  cunctiones  &  moras  arlerre,  opinati  funt.  7  Si  vcro 
pulmonis  fibra  lateret,  aut  cum  corde&jecoreconjun- 
clus  foret,  vel  li  parvo  diitinguitur  intervallo,  miferos  ca- 
fus  portendere  voluerunt.  8  Lien  adverfus  jecur ,  finiftra 
in  parte  eft :  ficjuidem  vcntriculo  annectitur  in  inteftino: 
ut  jecur  purum  reddat.  Quod  ii  in  dextram  vergeret,  fe- 
raleaufpicium  <Sc,predicere  qu£  magno  malokiuntur,haud 
dubium  eife :  9  cjiii  tamen  abundans ,  homines  decolores 

facit. 


Exli 


1  In  Ematfna  M.icedonix.\  Plinius 
lib.  ii.  cap. 46.  &  Ariftot.  d.  lib.  & 
cap.  In  MacedoniaEmatheolicisfui- 
bui.  folidas  ungulas  eiVe  llribit. 

2  .Atque  M  fippadocia.  \  Ariftot. 
d.  lib.  cap.  6s  •  Plinius  libro  1  r.  c.  44. 
au6loritate  Theophrafti  ,  fcribit  in 
Cnppadocia  vuk-o  mulas  parere  :  fed 
efie  id  animai  ibi  fui  generis. 

?  Et  inEleoaoro.  ]  Pauianias  Elia- 
corum  priorelib.  cjui  5.  eftjfic  fcribir, 
Khcdanntrahebant  muli  ]nga!es  bini,  in- 
mmtt  ue.jue  prifco  ,  nec/He  eleganti :  & 
aiioc/ui  anticjuilus  inter  portenta  Eleis 
mu!ifuere,atcjut  adeo,  ut  animal  id  intra 
fines  ali  rciigio  ejfet. 

4  Spirancti off.cina.\Vexb3  funtPli- 
iiii  lib.  i  r.  cap.  57.  fic  fcribentis  ,  Sub 
eo,  corde  fcilicet,  pidmo  efi  ,  fpirandicjue 
tjficina  ,  af.rahens  acreddens animam, 
idcirco  Cponfiofns  ,  .ic  fifiuhs  inandut  ca- 
vu.  Ariftoteleslib.  ;.de  Partibusani- 
malium  cap.  6.  Pulmo  igitur  fpirandi 
tjficio  deleqatus  efi  ,  cjui  orifmem  qmdetn 
fui  matmt  accipit  ex  corde  :  fed  fu.x  tum 
ttmplitudme,  tum  ir.anitate  ,  adrtumfyi- 
ritui /uttef.icit :  cum  emmattollitur  ,  in- 
fiuit  fpiritus :  cutn  contrahitur,  effjuit.  & 
non  multo  poft  in  ej  ufdern  cap.fin.Pw/- 


moigitur  ,  inquit ,  fpirandi gratia datus 
mn:nocil,fd  ex.tigtiis.  Idem  Arift.  in 
lib.  de  Spiratione  ,  ioquens  de  Cordu- 
lopifce,  cpi  pedibus  fubnititur,  & 
branchias gerir,  iic  ttadit ,  Hmjmfie  rei 
tdmfitm  :U.;m  p',niMus,c]Mod  puimmcs  ad- 
'junguntur  caufit  refrigerationu ,  cju.im 
jiatus  ip/c  />:■  xfi.it h:  us  e/i.  .Ac  fpirabile 
cjuidcn  rj;ji:ti  ,  proptcrea  Pncumon  ,  lioc 
cfi,px!;„ri  mppeUatmi  videiur,  c/uod pneu- 
matos,id  efi,fiatus  reccpi.xcuiu.T.f:  prx~ 
Le.it. 

5  Et  dicm diff.r.e  tr.tditur.)  Ciccro 
lib.  1.  de  Divinationc. 

6  Si  vero/implex  effet.~\CiC.eod  lib. 

7  Si-iero  pulmonus  fib,a!ate,et.\  I- 
dem  Cicero  ibid. 

8  !ien.\  Hxc  ufque  ad  ca  vetba, 
S}*i tamen, funtPliniid.  lib.  11.  c.57. 
Ariftor.  de  Kiftoria  animalium  lib.  1. 
c.i  n.  18.  Liea  a  ixvo  acjue  in  oixnibus, 
tiux  memlra  i/ta  dishofita  habent  /tttr 
HitHratn,  non  predtgic./e.  y.tm  enim  le- 
fitimum  ilium  locum  in  nonnullif  tjua- 
u,  nbetdum  lienem  cv.m  iocino,  e permutaf- 
fe  vifitm  rfi.  Ventri  lien  anaeclitnr,  qtut 
omentum  obducit. 

9  iW  tamen  abundanl.]  Vtdc  in- 
fra  ibi,  Unde  -jerbum  Strattniti. 

1  Shtare 


G  ENI  AL  ES  D  IES.    LlB.  V.  551 

facit.  '  Quare  in  tcrra  Caria  Caunios,quod  fub  gravi  cce- 
lo  degunt,  mirum  in  modum  lienofos  dicunt  efle.  :  Unde 
verbum  Stratonici  citharccdi,illic  ambularc  mortuos  cjuod 
omnes  miriflce  pallerent  facic  tabifica.  In  f ordicidiis  fa-  fW«- 
cris  ,  '  cjuibus  hoftias  qua:  uterum  f erunt,  immolare  pr»-!r  w 
cipitur ,  11  fcctus  biceps  aut  mancus  in  utero  effct, 4  vcl  in- 
tcraneis exulceratis  apparerct ,  exta  ejufmodi  immincnti- 
um  malorum  nuncia  cllc,  crcditum  cft. 5  Draconcs  in  ext\SDr*a~ 
apparuiffe ,  laetum  fecere  aufpicium, 6  contra  Graccho  ia-«'f" 
crificanti,  ad  exta  irrcpflfle  adefo  iocinere,  nccem  futuram  ap!a. 
&  immincns  fatum  portcnderunt ,  ciinr  moxfubfec]uuta>''<#- 
funt-  7  Exta  cjuoquc  dc  facriticantis  manuabaquilafuiflefvc* 
rapta,  tam  efficaci  aufpicio  fuere,  ut  nullum  pivdentius  aut**^" 

felicius  rapt*. 


i  Quart  m  terra  Caria  Caumos.  ] 
Plinius  d.  libro  1 1 .  cap.  3  7. 

1  Uadt  verbnmStratonici.l  Strabo 
lib.  14.  de  Cauno  civitate  loquens, 
Cum  rcgio,t\it,-ja!defitix  Jii ,  omnesta- 
men  onfitentur  ,  urbem  &jcjiate  &■  ,m- 
tumno  gra-jemcffe  ,  propter  atius ac po- 
morun:  copiam.  XJndc  hu  'mfmodi  quxdj.m 
uaruatfur ,  i/uocl  Str.uonicus  citb.trccdur 
'jtdcns  Caunios  Cotort  ad.nodum  viridi, 
dixit  bocilludeffe  ,  cjuodpoeia  (Tloine- 
nis  libro  fexto  feilicct) intjuit, 
Cir.Tn?  <J>j/V&)V  }l$Stti,   Tiir.fi  Kjdt- 
Jpeiv. 
Jdefl,' 
Tale  quidem  genus  eft  Iiominum  , 

quale  eft  foliorum. 
Cttm  -jcroillum  incufitrent ,  qtiod  urbem, 
ut  mwbi4am,carperet:  Ego  (inquit)  eam 
morbidam  dicere  aujim  ,  nbi  mortui  am- 
bulant. 

3   jQuibus  boflias  (jute  uterum.  ]  Varro 
lib.  5.  lin gux  Latina:.  Feftus  Pompo- 
niu.slib.6.  non  longea  princip.  Fordi- 
cidiis,  iucjuit,  bo-jf<fo,,'.c,  id  cji,^ravi- 
d,r  immolabantitr,  dictxdficxtu.  Ovid.4. 
Paftor. 
Forda,fiercns  bos  cfl.fiarcmtdaque^ida 
ferendo : 
Hinc  etiam  ficetus  nomen  b.tLere  pu- 
tattt. 


It  Columella  lib.  6.  cap.  24.  Voflu- 
numcoitum Jlrda  non  admittit  taurum. 

4  Vcliniceaneis.]  Hic  luperius  cx- 
plicata. 

5  Draconcs in  extis. ]Plinius  lib.  r  T. 
cap.  37.  Ceannx  Volaterranodraconcs 
emicmffe  de  cxtis  lato  pndino  tr.idit  ur. 

6  (JontraGracclioJairifieanti.]  Titus 
Livius  5.  Decad.  lib.  5.  Tib.  G.accbo, 
lncjait ,  priujquam  ex  Lucanis  moveret, 
fiiafic.tiiii ,  trijie  prodigiumfiaHum  eji. 
ad  cxta  fiurificio  perpetrato  ,  angues  duo 
ex  occulio  aUapft  ,  cderejecur,  confipeHi- 
tjue  itpenie  ex  cculis  abicunt.  id  ckm 
aruspicum  monitujacrificium  inflaura;  1- 
tur  ,  ataut  intentius  exta  referatafierva- 
rentur,ite.  u m  ac tertium-jcnijfe tradimt, 
libatoqiic  jic.-nore  intacios  angues  abi-fife. 
Cum  aritspices  ad  Impcratorem  id  perti- 
nere  prcdigittm pnemonuijjent ,  &•  ab  nc- 
cultis  ca-jcndum  bominibns  ,  confiliifcjite: 
ntd/a  tamtn  pro-jidenti.sfiatum  imminens 
mc-jeri  potitit.  Ubi  non  de  draconc, 
fed  de  angiiibus,  loquitur.  Aliter  PIu- 
tarch.  in  Gracchis.  Aliaautemexdra- 
cone  auguria,id  apud  Homerum  lib.  2 . 
Uiados,&:  PiutarchuininCraflb,ubi 
de  Spartacoloquitur. 

7  Exta  cjv.ocjue de facrificantis.~\  Dc 
aquite:  auguriis  fupra  cap.  13.  dlxL- 
BHI&i 

x  Si 


Ixtai 
tr.anu 
lajfa. 


Capita 
hofiia- 
ru  pra- 
cifk 
ftmni 
fangu- 
r.em 
lam- 
bcntia. 
Crafii 
aut 
tcnuis 
fangui- 
nk  in 
viffi- 
mU  in- 
dicia. 


^52  A  L  E  X.   A  B    Al  E  X  A  ND  RO 

fclicius  fuerit.  '  Si  tamen  e  manu  dccidiflent  vcl  vifcera 
cruore  infccla  elfent  aut  livida,nigrifcjiie  diltincta  maculis, 
vcl  fi  omentum  &  membrana  vifcera  continens ,  hians  to- 
ret,  aut  fanguinc  furrufa,  indubiam  necem  &  fatale  exi- 
tium  portenderunt :  '  quale  Craflo  evcnit ,  cum  contra 
Parthos  ducturus  luftrarct  exercitum ,  documcnto  futursc 
magna?  calainitatis.  Prascifa  vero  hofliarum  capita  fuum 
fanquinem  aut exta lambere ,  3  Pyrrho  faciiHcanti obitum 
luctuofum  &  fcedos  evcntus  dcfignarunt.  4  Iidcm  Cimo- 
ni  formicarum  catcrvas  fanguinem  vittimce  coriipuille,ad- 
notarunt.  Ferunt  tamen  divinandi  periti,  fanguinem  victi- 
mar  crafliorem  &  calidiorem  , efrkaciorem  vimportcnde- 
re :  qui  vero  tenuior  effet  &  frigidior,  majorem  habere  in- 
telligentiam.  Eftcjue inter  exempla,  pra?cifum  caput  vi&i- 
mx  fluctu  maris  abforptum ,  atque  cxta  non  comparuille, 
*  Callicratidi  Laced«emonio  interitum  vitae  attulifTe.  Subit 

tamen 


t  Sitamenemanudecidijfent.~\  Plu- 
tarchus  in  Craflb,cum  Ctaflus.ut  mo- 
ris  erat,  facrificio  inftituto  luftraret 
exercitum ,  porrefta  ab  arufpice  vifce- 
rae  manibuscecidere:quodcumgra- 
viter  omnes,  qui  adftabant,peiuubaf 
fet ,  arridcns  Craflus  ,  Talia  nobis,  in- 
quit ,  incnmmoda  fenecius  adfert :  atta- 
tnen  arma  nunquam  e  manibus  cecide- 
runt.  Hujus  celebris  dicti  meminit 
Erafmus  \i\  Apophthegmatis  M. 
Crafii. 

2  Quale  Craffo  evenit.  ~\  Appianus 
in  libro  ,  qui  Parthicus  infcribitur,/«.- 
flremo  ,  i n qu i t ,  cumfoUt 0  more iuflraret 
exercitnm,&  maUatis  hofliis  augur  exta 
illiporrexiffct,  dccidere  e  manibus.  jQua 
in  >e  cumprafentcs fubtrislari  cerneret , 
rifu  edito ,  hujufmodi ,  i nquit ,  fenecius 
efi  :fid  nec  armorum  ulla  e  manibus  effu- 
gicnt  nofiris.  Quod  jam  fupra  ex  Plut. 
diftum  eft. 

3  Pyrrho.)  Pliniuslib.  Tl.cap.57. 
Et  prof clo  nihil  incrcdibiic  fit,exifiiman- 
tibus,  Pyrrho  f(egi,quo  die  periit,  pracift 
hefiiarnm  c.ipita  rejfiJfe,fangHinemfuHm 


lamlcntia. 

4  Hdem  Cimoni.']  Plutarch.  in  vira 
illius  ad  finem,c um  -vates  dc  more  viBi- 
mam  cad.ffet ,  idfanguinis,  quodjatit 
humi  conielatttm  erat  fformicarum  cater- 
vapaulatim  corripientesad  Cimonem  dc- 
portabant ,  &  arca  pedispollicem  exten- 
dentcs  ,  diu  huic  rei  intentxfingulos  la- 
tue,  c. 

5  Cailicratidi.]  Plutarchus  in  Apo- 
phlhcgmatisillius,  Fathftcrificio,  cum 
ex  vate  audiffct,extis  exercitui  vicloriam 
pcrtcndi ,  fcd  Imperatori  mortem  :  nihil 
exparjefaBus,Haud  penes  unutn(\nc\\\it) 
funt  res  Spartx  :  me  fiquidem  mortuo,ni- 
hil  deterius  habitura  efl  patria :  fedfi 
hofiibus  ceffiro  ,  aliauid  decedetpatri*. 
Itaauc  cum  Clcandrum  profe  ducem  de- 
fi^naffct ,  na-jali  pralio  cum  hofiibus  con- 
gt  clfus,fortii  er  pugnans  iiitam  cum  mortt 
commutamt.  Non  tamen  declarateo- 
rumextorumformam.  Xenoplion  Re- 
rum  Gracarum  lib.  1.  tradit  illum  na- 
vi  excuflum  in  maridecidifle.  Quod 
proxime  accedit  ad  prodigiumhicab 
Akxandro  telatum. 

1   Qalli- 


Gf.  nialesDies.  Lib.  V.  35$ 

tamen  illa  reputatio,  vctcribustradimonumcntis, 'galli-^'^ 
naccorum  fibras  maximc  diis  gratas  videri,  "ficut  talparum  rum  fi- 
magi  veri/fima  dicunt,  illisquc  haud  fecus  quam  folcnni £»• 
vicftima  pulchcrrimc  litari.  Hxccnimfuntextaargutiili- ,,.„.„„,, 
ma ,  in  cjuibus  divina  mens  incffc  creditur.  Fuiilcque  Cy-  *-xH- 
priorum  inventum,cx  fuillisextis  ficri  divinationcm,quod-  titt 
cjuc  nifi  cx  fana  vidtima ,  ncque  litari,  ncc  futura  pramofci  s«« 
potcrant.    Ea  vcro  cxta  qua:  nihil  habcnt  divinationis,  ^J^ 
cjuarquc  cxpianti  non  litant ,  tanquam  fine  nutu,  nulloquc  rjfi  =- 
afflatu  divino, 3  muta  dicuntur,  quibus  non  ciTc  Iitatum  no-£'/'f" 
tabatur.  Qua?  autcm  multum  telicitatis  &  fortuna?  polli-  Exm 
centur ,  4  regalia  di&a  funt.  Apud  magos  vcro,  talparum  *** 
exta  y  &  ranarum ,  cvcntus  tortunatos,  nonnunquam  mag-/,rt.° 
nos  cafus  pradicere  crediderunt.  Cumquc  cxtera  vifccra,  ExtA 
dctractis  cxtis ,  poftquam  litatum  crat ,  ara»  impofita  Igm  apj,g. 
darcntur ,  ipfatamcn  cxta  nunquam  elixa :  fcd  veru  dcco- KCitn' 
fta  apponebantur :  fola  tamcn  arictis  cxta  aqua  clixa  facris  „■#,•_ 
epulis  apponuntur.  6  Ncptuno  vcro  cV  fluctibus  quum  fa-  *»'<*■ 
cra  faciunt,  marc  ingrciTuri,  aliquando  ipfam  hoftiam  non-  n/£ 
hunquam  crudaextam  mare  projiciunt,  &  vmaintundLint. /?«#;- 
lllud  utique  non  ab  rc  fucrit  mcminilYe,  quod  periti  rcrum    Jj*' 

literis  candi 
TIRAQUELLUS.  ratit* 


t  GallinMeomtn  fruras.']  Cicero  1.  z. 
dc  Divinatione.  Pliniuslib.  ic.  c.  ?r. 
de  Gallis  ,  &  cjuo  modocaftrentur  lo- 
<y.i;;is  ,  Hi,  incjuit ,  maxime  terrarum 
imperio  imperant :  extis  etiam fibrifijne 
h.md  alitir ,  ejnam  opimx  viciimx  diis 
gtati. 

2   S>a<t  tr.lp.irum.)  riinius  I.JC.C  }. 

}   ~s,luta  dicmtur.  J  Feftus  Pompe- 

jus  lib.  II.    \Inta  e.xta  appetlabant ,  ex 

<juib:i<  nihil  diminutionis  animaiheite- 

bar.t.* 

COLERUS. 
*  Scaliger  lic  :  Mutacxtadiatntur, 
ejuibus  nihil  divinationis  ,  aut  resbonfi 
elicitnr.  Vt  conf/a  ,Ad)ut->ria  ,  tjnxcer- 
titm  alitjuid  indicant,r.ut  abir.cendio,aut 
d  vencr.o  tatiijue  re  certum  injiare  pcricu- 
lum  poricndunt ,  aut  fininm  dcminntio- 
nem. 

Tom.  11. 


4  Rcgalia dicla.~\?om]>e]\isl\b.  16. 
Re^atis,  inquit,  cxta  appetlantur ,  cjum 
potentibus  infperatum  pollicentur  hono- 
rem,  privatis  &  humtliores  hereditates% 
fiaofamiiix  dominationem. 

5  Et  ranarum.~\  Nam  ex  ranx  vilce- 
ribus,  hoc  eft,  liene  :  jocinore,  corde, 
lingua  &  oflicuto  ,  multa  veneficia 
pofle  fieri,  tradit  Pliniuslib.  52.  c.  5. 
Hincillud  Juvenal.  fat.  3. 

—  Ranarum  -jifcera  nunquam 
lnSbtxi.  «— 

6  Kcpiuno'jcro&'fluclii)H<.~\  LiviuS 
3.  Dec.  lib.  9.  poft  Scipionis  precatio- 
nem  ,  hxc  fcribit ,  Secundum  easpreces 
cruda  cxta ,  cxfii  rjicWima  (uti  rnes)  in 

,  rnare prejeck. 

Z  I  Homi- 


Sutt 
tptmnf- 

tjue  -ji- 
ficivus 

V.S. 


354  Alex.ab  Alexandro 

litcris  ndnotarunt ,  finqulis  vifceribus  hominum  fuam  vim 
&  aftectus  innatos  fuifle :  idcirco  '  homines  fplene  ridere^ 
:  telic  irafci , '  jecore  amare , 4  corde  fapere  '  &  timcre. 


i  Homines  (filene  ridere.  ]  Pcrfius 
Sat  i. 

Shtid  faci.tm  1  fedfum  petulantt flplene 
c.tclr.nno. 
Ideft,  laieivo  ccinrifum  pruricnti. 
Nam  ,  ut  fcribit  Plin.  lib.  1 1 .  cap.  37. 
Splen,  (ive  lien,  rifut  at/jue  jocorumfldes 
cji.  Et  i>erv.  in  illud  Virg.  lib.  8.  A- 
neid. 

Hic   'jcio  ^ilcida;  furiis  exarflerat 

atro 
Tcllc  do!o>: 
JQm,  inquit,  itairaflimitr,  &  fecnndum 
*P1.  yficoSj  ut  fpiene  ridemus.  Hinc  illud 
pervulgatum , 
Sple  n  riderefacit,  co?jt  amare  jecur. 

2  Fclle  irafli.  JPlinius  lib.  1 1 .  C.  3  7. 
&  lib.  zR.  cap.  9.  Fellis  naturam  & 
ulum  dsfcribens ,  inquit,  Interomnia 
ittttcm  eommunid  anir,iahum,fel praflan- 
tiits  in  effecln.  Efl  enim  'jis  ejits  excalfa- 
cere  ,  mwdcre ,  fcindere  ,  cxtrahere ,  di- 
fcutere.  Et  hinc  illudVirgiliicitatiin 
pra-ced. 

3  jecore  amare.']  Supra  inverbo, 
Hominesfplene  ridere. 


Con- 
fualia. 


4  Corde  flapere.  ]  Plinius  d.  lib.  I  r. 
cap.  3  7.  dicit,  mentcm  in  corde  habi- 
tare. 

5  £/f/w«-f.]La&antiusIib.6.c.i 5. 
de  affccYibus  loquens,  fic  fcribit,  o*od 
fi,ut  medici  dicunt ,lxtiii 'eaffeclut  inffle- 
nc  efl,ira\  infelle,!ibidinis  in  \ecore ,timo- 
ru  incordeffacilius  efl  interficere animal 
ipfltm  ,  tjuam  ex  corpore  alirjuid  cvedere: 
quod  esl  anim.tntis  naturam  'jellemn- 
tare.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Huic  capiti  addere  non  difcon- 
veniens  eiit ,  qux  interpresEuripidis 
de  rarionedivinandi  exCauda  victimx 
anctf.fl  repanda,mqult,rjrrecHr'ja  ejfet 
in  igne,  dijflcultas,  &  cjentus  belli  peri- 
cukftts.Si  'jero  pr'r,:enflt,c^r  dcorfltm  'jcr- 
genSfdades  &  calamitas.Si  infltblime  & 
altum  elcjarctttr,  'jicloriaportcndebatur. 
Idem  alibi  ait  •,  Ritum  fuifle  arufpici- 
bus  in  facris  ,  veficam  obturatam lana 
vicYimarum,vin<ftamque  igni  injicere. 
Itaque  ex  crepita  &ejaculation*uri- 
nx ,  cum  rumperctur,  conje&arunt  8c 
divinarunt.  Hxc  in  Phoeniflis. 


C  A  P  U  T    XXVI. 

Con/ualia,  cquitia,  &  ludi  Apollinares ,  quando  a  Roma- 

nisjierent ,  quove  modo  Ditifacrafiant, 

er  quo  tempore. 

ROmulum  r  urbis  conditorcm,  pacecum  finitimis  par- 
ta,  Ncptuno  ecjueftri  folcnncs  fecifTeludos,  Confua- 

liaque 


TIRAQHELLUS. 

I   tyomulum.  |  Dionyfius  Halicamaf 

feus  nb.  2.  Cummultsracvalidasgen- 

tes  Rom.  eflcut  finitima?,amica  nulla, 
volens  eas  conciliare  fi'oi  per  connu- 
bia  (qui  mos  contrahendx  focictatis 
antiquis  habebatur  firmifliinus)  cogi- 
tanfque   aiias  civitutes  afpernaturas 


novos  convenas,  nec  opibus  potentes, 
nec  rebus  geftisttobiles:  nullamta- 
mcn  ex  adverio  contentionem  fore,  fi 
vim  escufaret  ncceflitas :  exconfenfu 
Numitoris  avi  (ui  cepirconfilium,  ra- 
ptisnon  paucis  fimul  virginibuscon- 
nubium  qujerere.  Quxlentcntia  poft- 
cjuam  placuit,  primum  Confo  Deo, 
confilio- 


Ceni  ales  D  ies.  Lib.  V.  355 

Iiaque  appellafle ,  in  '  cjuibus  Sabinas  rapuit,  auctores  me-0»f>>r» 
morant.  *  Fuit  cnim  Confus  conhlii deus,  cujus  ara  in  cir-  Jj„t$. 

co  ma-ftnm. 


eonfiliorum  occultorum  prxfidi ,  vo- 
vit ,  fi  conatus  fuccederet ,  folcnnc  fe- 
ftum  &  facrificium  :  deinde  re  cuin 
Senatu  communicata ,  illis  quoque 
comprobantibuT,indixitcelebntatem 
feftumqtie  Neptuno  dicm  ,  dimiflis 
circuin  rinitimas  urbes  ,  qui  invitarcnt 
adconvcntum  8ccertamina,  qur  tunc 
inftarcnt,  tum  vivorum,tum  equorum 
varia.  TitusLivius  i.Dec.  lib.  r.  pau- 
lo  videtur  diflentire  a  Dionyfio ,  cum 
inquit,  Jamtes  Romana  .ideo erat  'ja.ll- 
da  ,  ut  ciiliiet  fimtimatum  ci-jit.itum 
bellopareffet :  fed penuria  mulierutn,l'o- 
rnniis  xtalemdnratura may.it mL  i  ,at  : 
ejuippe  quibus  nec  domijpes  prolii  ,  ?iee 
tum  fimtiints  cornubid  ejfent.  Tum  e.x 
ronjnio  patrttm  Romuluflefalos  ciica  -Jt- 
cin.ts«e::tesm:fit  :  qnifocietatem  comtu- 
biumque  novi popttlopitt; oit .  cinjqu.im 
benijne  lejatio  andtta  eji  :  KMS  fimxl 
tmne  s  fpe  /nebant  y  ftmul  t/mtam  in  medio 
crefccntem  moiem  fibi  ac pitierit  metr.e- 
b.tnt.  tsf,<;rcid  Ranana  pttlits  paffit:  &■ 
haud ditbie  ad  "jirn /jieti.ne  rcs ccrpit,  cui 
tempttt  lotumque  aptutv,  nt  claret  Romn- 
titHyXyitudirem  animi  di)Timulans,ludo< 
tx  induflria  parat  Ticptuno  equejiri  fio- 
iftnrs :  Confu.ili.-.  'joc.it.  Plutarch.  in 
Romulo  ctiam  hujushiftoria:inemi- 
nit.  * 

COLtRUS. 

*  Tertullianusiib  de  Speftac.c. i. 
Et  nunc  ara  Confii  ilJi  inCirco  adfijffa  tji 
dd  (irirnas  metai  ,  fub tir, acuminfcri- 
ftimt  bu<«fitiodi  :  CONSyS  CONSl- 
LIO  ,  U  ARS  'DI'El.LO,  L4!{fiS 
CIrM  ILLO  POTEKTES.  Nefcio  cui 
rei  i  nterpretetur  Vetus  Glofiarium, 
Confttm  Ifidis  filium. 

TIRAQUELLUS. 

t  In  cftibut  Sal.in.ts  ]  Halicarnaf- 
fius  ad  ea  quae  dicta  funtin  pr.rced. 
adjungit,  Facto, /«7H/7,ddndeadeam 
cclebritatcm  confluxu  plurimorum 
hofpitum  cum  uxoribus.  fimul  &  libe- 
ris ,  peraftifque  facris  Neptuni  6c  cer- 
tajninibuscxcrcmaludoruiadie,  cum 


jam  folvenda  eflctcelebritas ,  mandat 
juvenibus ,  dato  figno  ,  rapiant  virgi- 
nes  ,  qua:  Ipcctatum  venerant  ,  qtiam 
cuiquc  fors  obtu[crit,lervcntque  caftas 
illam  noctem,  poftridie  vcro  ad  fe  ad- 
ducant.  Tum  juvenes  catervatimdi- 
viii  ubi  quod  convenerat  fignum  cla- 
tum  viderunt,  difcurtunt  ad  rapiendas 
virgines  ,  magno  tumnltu,  ac  vocifera- 
tione  holpitum  ,  majus  aliquod  ma- 
lum  fufpicantium.  Sequenti  veto  lucc 
adductarum  virginum  mceftitiadeie- 
&os  animos  Romulusconfolatuseft, 
rapinam  eam  non  ad  injiuiam  fpecta- 
te  ,  fed  ad  conjugium  dictitans.  Poft 
h.tc  comperto  puellarum  fexcentarum 
octoginta  trium  numero,  dclegit  toti- 
dcm  viros  ccelibes ,  quibus  cas  in  ma- 
tsimonium  dedittitucujr.fque  patrio, 
ignis  ik  aqua:  lbcietatem  inrer  coniu- 
y,cs  paclus.  Tit.  Livius  &  Plutarchus 
ubi  lapr*.  Cornc-lius  Nepos ,  fi  is  clt, 
lib.  dcVirisilluftribus ,  cap.  2.  P ra> 
terta  Varro  lib.  <;.  de  lin?.  Latina, 
Confmtlia  d  Confodtciafunt  ,  qm.df.im 
fetl,tpublic.t  ei  Deo,  Ci~  in  circo  ad  a- 
ram  ejits  ab  ficetditibvs  fiunt  ludi  :Ui, 
quibus  Irhfmes  Sabinxrapt*. 

2   Fuit  enim  Confn . ] Dionvfius  Ha- 
licarnaflarus  ubi  fupra.  Ovidius  j .  l'a- 
ftorum , 
Fejiapara  Ccnfo,  Confus  tibi  c.tteta  di~ 
cet, 

Illofefla  die  durnfuafacra  canes. 
Feftus  Pom[>eius lib.  5.  inquit,  Con~ 
fuali.t  ludt  dicebantur  ,  quos  in  honottm 
Ccnfi  f.iciebant  ,  qucmDeumconfiliipu- 
tabant.  Servius  incumlocumlib.  8. 
Aneidos, 

—  Mmw  CircenfibusaRis. 
Rapt.t ,  inc]iut,funt  Sabin*confnalibus> 
hoctjt,  men/eMdrtio.  ConfitsautemeJI 
deut  confiliorum  :  qui  ideo  templum  fub 
teilo  in  Qtrco  habct,ut  offendatur,tclhtm 
cirbcre  effe  c  infilium :  Hinc  efl  quod  & 
fi.lei  prnno  'jclata  manufitcrificabal  11,  : 
quit  fides  tecla  effc  debet  ,  &  'jelata. 
idco  dHtemeiicdtoCenfifemtdach;o,  ra- 

Z  x  ptunnrt 


5)<j  Alf. x.  abAlexandro 

co  maximo ,  undique  aggefta  humo,  abdita  crat,  quod  ar- 

canum  eflb  confilium  putarunt :  '  quam  aram  cum  ludos 

cclcbrant,  omnibus  adire  fas  cft,  reliquo  anni  temporc  non 

eft  licitum :  2  in  cjua  Romani  facrificiis  igneis  aliisquc  fo- 

lcnnibus  feftos  agcre  dies  affuerant,  qua?  feria?  publica?  di- 

piHi-  &x  funt, '  m  quibus  facris  victima  erat  mulus,  quoniam  id 

c*n-    genus  quadrupcdum  primum  vchiculo  jun&umfuilTe  crc- 

fuaii-    dunt,  eo  quod  4  Lunx  vchiculum  traherent, y  cquosque  & 

afinos  coronis  fertisquc  exornarc,  &  feriari,  neque  illos  la- 

bori  admittcre  mos  erat,  quod  inftituta  navigatione,  quum 

oin-i 


pMYunl  Sabinas  ,  ut  tc?cretitr initum  tle 
raptu  confdium.  Arnobius  lib.  5 .  adver- 
fus  Gentes,  S.dutaria,  inquit ,  cjT-fida 
conflia  rioftrk)  fug'^er;t  cogitationitms 
Confits :  <*/'  in  contrarios  exitus  cur  ajsi- 
duevertiiur  placitorttm  inopinata  rnut.t- 
tio  i  Dionylms  lib.  1.  ait,  Neptuno  e- 
queftri  templum  ab  Euandro  inLa- 
tio  ereaum,  diemque  fefturrl  ftatu- 
rum,  quern  illi  i7rzzx.Qpt.iitvi ,  Latini 
Qmfitalia  ncminant,quo  die  ccflabant 
ab  opere  equi  5:  tnuli  fertifque  redi- 
mebantur.  Divns  Auguftinus  lib.  4. 
cap.  rr.  lpfejit.  Deus  Confus,  prxbendo 
confilia :  &  ipja  tlea  Sentia  ,  jintcnti.xs 
iTifpiranUei* 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Arnobius  lib.j.  Sttlnt aria  cs-fida 
Confilia  noflris  fuggerit  cogitatiqnibus 
Confus.  Ejufdemmeminitlib.  8.  Au- 
lbniusin  Eclogario  ,  ubiagitdeferiis 
Romanis. 

TIRAQUELLUS. 

r  Quamaram.]  rJutarchusin  Ro- 
mulo  ,  inquit,  Fama  vitlgata ab eo pri- 
mnm  cfi ,  cu)ufdamDei  aram  conditam 
fitb  lcrra  invenijfe ,  cique  Deo  Conjj  no- 
tnen  indiderunt,  ftve  a  confilio,  tjuod  tan- 
ftli.irius  forct ,  five  l^eptunus  equeflris. 
KXm  ara  in  circo  maximopojita ,  qu.«  re- 
tiqitum  quidem  tcmpus  latet :  in  eqitcflri- 
bits  autcm  cat.iminibus  aperi/ur. 

Z  lnqua  Romani facrificiis  igneis.] 
DionyfiusHalicarnaffousd.  lib.  2.  & 


ex  eo  Lilius  GyraldusHiftoria:  deo- 
rum ,  Syntagmate  5.  fic  laibit,  Sacra- 
tam  atttem  iliamfoleanitaiem  nunc  etiam 
Rom.  celebrant ,  &  Confualia  vocant,  i>% 
qua  etiam  arajubterranca  conflrucla  j«- 
xta  Circmn  maximutn,circnmffftterra, 
Jacrificiifquc  &  igneis  folennitatiblts  co- 
iilur ,  curfufqu.e  cquorum  junHorum  agi- 
tur,  &  non  kuntiorum  ,  Conjits  a.  Roma- 
nis,  quem  quidam  interpretes  in  lingttam 
Gr.-tcam  ,  TTDcrjc/iiJVa  ,  Sc  ori<si-;fluxtt.  effit 
dkunt,  hoc  cfl,  Keptunum  rjy  TerriquaJ- 
Jatorfm  :  ac  poptacu  fnbierranea  coli 
ara  ettm  tradunt ,  quotl  hic  Dcits  terram 
bdbeat. 

;  Jnquibusfacri.'.]  Fcflus  Pompe- 
juslib.  11.  exquo  Ale.xandcrhunclo- 
cum.ni  fallor,accepit,  id  non ita  dixit: 
fed  ejus  hxc  vcrba  funt ,  Mulis  celebra- 
banturludi  in  Circa  ma.v.mo  Coufuales  .• 
tjuia  id  <;<  nus  quadrupedum  prirnitmpu- 
tatur  taptKmcuirui^.chiculoqueadjungi. 
Hacc  illc,  quibus  niliil  de  immolatione 
dicit :  fed  liis,  non  equis,hos  ludos  ce- 
lcbrari. 

4  Luna:vehiciili'.mtraherent.]  Idem 
Pompcjus  continuo  ante  id  quod  fu- 
pra  proxime  e.xeo  adduximus ,  Mulus, 
fnquit,  vehiculo  luna  babetur,  qmdt.tm 
ea  jlenlts  fit ,  quam  mulus  :  v.l  quod  ut 
tr.ulus  nonfuo  genere  ,  fdequis  creetury 
jic  ea  Solis,  r.on Jitoful^ore  iuceat. 

5  Equofque.  ]  Diximus  fupra  ibi  , 
Fttit  enim  Confus ,  e.x  Halicarnafto;i  1. 1 . 
Piutar.  probl  c.47. 

1  Vd 


Ge  nt  ales  Dt  f.s.  Lib.  V.  357 

omniuni  generum  merces  navibus  advchantur,ocium  quo- 
dammodo  jumentis  &  rcmiilio  data  (it :  '  vcl  quod  cquos 
primum  Ncptunus  domucrat ,  &  equitandi  aitem  invcne-  Heptu- 
rat, J  quare  Hippius  diccbatur.  Huic  '  Scxtili  mcnfe ,  dic  "'" ' 
c&avo  poft  dccimam,  cqueftres  ludos  Romulum  inftituif-  dom- 
fe  ferunt ,  quarto  ab  urbe  condita  anno,  qua  dic  raptas  Sa-  t°r' 
binas  volunt:  4tametii  mcnfe  MartioprimumConfualia /;,,,/,* 
inftituta,  coque  temporc  raptas  Sabinas  nonnulli  tcftati  r*1»- 
fmt.   5  Pierique  diis  Laribus ,  dum  Romani  ludos  cele-fo.^. 
brant,  Romulum  Sabinas  rapuiflc  dicunt.  6  Erat  crgo  is 1,!C,i 
ludus,  ut  cqui  &  muli  jun&i  &  folutiin  circomaximo, ,*','"'*,- 
magno  fpcc"tantium  ftudio  currercnt.  7  Qui  vcro  ruerit/»*" 
raptarum  numerus,  intcr  auctores  difcrcpat.  Qiiidam  non  s™£_ 
ultra  triginta  fuifle  tradunt ,  qua»  curiis  nominadedere:  nantm 
nonnulli  quingentas,  plcriquc  fcptcm  &  viginti,  Ut  Valc-^'1 
rius  Antias :  alii  fexcentas  &  trcs  fupra  o<5ioginta.  Prce-  ««w 
tcrquc  ludos  Confuales ,  Marti  quoqucin  Martio  campi  i 
idem  Romulus  ludos  inftituit ,  quos  ab  cquorum  cuifu 
8  Equitia  nuncupavit :  9qui,  fiquando  allnvibheTiberis  ty««~ 


1  Trc\  qnod  equosprimtem  "Kepttmus  ,~\ 
Paufanias  in  Achaicis,  qui  7.  lib.eft. 

2  S£uare  Hippius  dicebatur.  ]  P.v.il  a- 
nias  ibi,  &  in  Arcadicis.  Fcftns  Pom- 
pcjus  libro  8.  rationes  hujus  nominis 
tres  addit  in  haec  vcrba,  Hippii«,id  eH, 
equcfiir  K'ptumts  ditlus  cji ,  txi  tjuod 
Pegafus  ex  eo  &"  Pegafide  ruUusfit :  vei 
quod  cquuleus,  ut putant,  loco  e\us  fitptio- 
fitus  S.tturno  fuerit ,  quemproKcptuno 
devoraret :  -jelquod  tridcntis  iHii  terra 
iquttm  cxcic.  it,ati  ob  hoc  in  lllyrico  qn.t- 
ternos equos  jacicbant  nong  qtuqne  anno 
in  mare. 

3  Scxtili menfi,  die  oRavo. ] Plut.in 
Romulo. 

4  Tametfi  mcnfe  Martio.  ]  Scrvius 
lib.8.  quo  loco  fupra  citavimus. 

<;  Vkrinue  diis  Laribus.']  Afconius 
Pxdianus  in  2.  in  Vcr.  Ciceronis 
aft. 

6  Erat  autem  is  ludns.]  VLdefupra 
ibi ,  ln  quibusfacris. 


inun- 

7  Oui  vcro  fucrit  mtmerns  rapt.t- 
rum.]  Plutar. in  Romulo cadcm ,  fcd 
diviilis  verbis  , fcribit ,  qua: hic  A lcx- 
andcr ,  qui  fic  ait ,  Raptat  effc  qmdam 
trigirlta  tantum  tradv.nt.a  qmius  C^  cn- 
n.if  iiuncupat ,u  cffe.  Valerius  autcm 
Antiasquingentas  viginti  &  fcptem. 
Jubaautem(&  Dionyiiuslib.i.)  fex- 
centas  o&uaginta  trcs. 

8  Equitia.  ]  Eqitiria  lcgendum  cx 
Varro.  iib.5.  deling.Lat.  Ovid.  ltb.i. 
Faft.  adiin. 

y.cmquc  dux  rcjhoit  noiles  dc  mcnfe 
fecundo, 
Marfque  citosytnclis  cnrri-tns  urgct 

eqnor. 

Ex  vero  pofitum ptrmamfit.  Equiria  <ij- 
mcn, 
Xhta  dens  in  campojicrfpicit  iffc  fuc. 

9  l£u*  fi  quanclo  rJlu-.icieTibais.] 
Ovidiuslib.  3.  Faftorum, 

*4HeravramineofyeRabi}  Equiria  e.tm- 

Y> 

Z  1  S>»em 


558  Alex".  abAlexandro 

inundaflet  camputn ,  in  Carlio  monte,  ubi  Martialis  cam- 

pus  erat,colebantur. '  Sicut  vi  fluminis  inundato  circo  ma- 

ximo  ,  cxtra  portam  Collinam  ad  aedem  Vencris  Erycina: 

jifd-  Apollinares  celebrarunt.  :  Jlrant  cnim  ludi  Apollinares 

wT"  ex  prsdifto  Martianorum  carnunum,  quibus  Cannenfls 

clades  fcripta  fuit,  bello  Pnnico  fecuudo  victoria?  caufain- 

sup.     ftituti.  Alii  a  Comeiio  Sylla  prcetore  urbis  ex  refponfo 

iik$.  Martianorum  fratrum,  a  cjuibus  tata  Romanorum  pra?^ 

^>p0i-  fcripta  erant ,  inventos  dicunt  fuifle.  3  In  qiiibus  decem- 

it„.tres  virj  Apollini  bpve  aurata  &  duabus  capris  auratis,Latona> 

Ttie-  "  que  bove  aurata ,  facra  Gu'i£co  ritu  facere  aifuerant ,  quos 

tiAii.  pra?tore  pradidente ,  populum  laureatum  fpeclaflTe ,  Apol- 

lini  pro  cujufque  copiis  ftipe  data,  Titus  Livius  au.dor  eft. 

*  Cumque  antea  inccrtodie  fierent ,  Fublius  Licinius  Va- 

rus 


£)xcrn  Tibcris  curvis  in  latus  urget 
aquit. 
Qd  tamen  ejecla  fi  forte  tenebitur  un- 
da, 
Ca.lius  accipictpulveridcntus  equis. 
FcftusPompejuslLb.^.EyfciVw^inquit, 
lv:di  ,   qms  Komulus  Marti  infiituit  pcr 
tquorv.m  curfum ,  qui  m  campo  Mart;o 
txerccbantur.  Et  lit>.  1 1 .  Martialis  cam- 
pui  in  Ccelio  mante  dicii  ur  ,  quod  in  co  E- 
quiria  folebant  fieri,fi  quando  aqutc  Tibe- 
tf.s  campum  Martium  occupaffent.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 
*  Tertullianus  de  Spectac  cap.  t. 
dehhic  Equiria  JUarti  Romulus  dixit. 
Aufonius : 
Kunc  ctiam  veteres  celebrantur  Equiria 
ludi, 
TPrima  hac  Romanus  naminacircus 
habet. 
TIRAQJIELLUS. 

1  Sicutvifluminis.)  Liviusj.  Dec. 
lib  I Z.  lnter  qu*  etiam  aquarum  infolita 
ma^nitudo  in  religionem  vtrfii :  nam  ita 
«bundavit  Tiberis  ,  tit  ludi  ^dpol/i/nci.', 
tircoinundato,  extra  portam  Collinam 
ad  adem  Erycin*  Veneris  paratifint. 

2  Erant  entm  ludi  ,Apotli/iarcs. ]  Li- 
vius  ejufdem  Dcc-lib.  ^.Macrob.lib.  r. 
5imr.c>7.  Serviusinlib,6.i£neidos 


ineumlocum, 

Fejhjque  dies  de  nomine  Phcebi. 

Ludos  ^ipcUi>!ares,inc^uh,quifecundum 
qmfdam  ,  ccllo  Punico  fecundo  ,  injiituti 
funt,  tempcrc  Syliano  ,  e x  resbonfo  Mar' 
tiano/urnfratrum,  quibus  Sibyliaprcphe- 
taverat ,  quornm  extabant ,  ut  SibyliinA 
resbwifa.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Tertullianus:  Mcgalenfes  &  ^4' 
p'illinarcs  ,  itan  Cereales  &  "Heptunales 
&  latia/es  &  Fbraies  tn  ccmrnune  celt' 
brantur. 

T  I  R  A  QU  E  L  L  U  S. 

5    In  quibus  decemvi,  i.  ]  Hxc  llfqUC 

ad  verf.  Cumque,  funt  Livii  j.Decad. 
lib.  5.  &  Macrobii  ubi  fupra  ,  8c  Felti 
Pompejilibxo  i.  Hincque  extat  illud 
Ovidii  lib.Metam.7. 

Indutaque  comiius  aurutn 

T^iBima ,  -jotafacit. 
Et  ejufdem  operis  lib.  10. 

.*_  Et  bhndisinduta  comibus  auyum3 

Concidtr.mt  ictf  nivea  ccrvice  juiencet 

Thuraquefumabant.  __ 
llbi  Raphael  Regiusinterpres.inquit, 
Cornua  -jiSimarum  inaur.irifnlebant. 

4  Cumque  anica.  ]  Hic  ufque  ad 
verfic.  /»  quomm  cdebritate^unt  Ltvii 
j.  Decad.  iib.  7. 

I  ln 


Geniales  Dies.    Lib.  V.  559 

rus  prsetor  urbis  legem  tulit ,  ut  dies  ante  tertium  Nonas 
Quintiles  his  ludis  ftatusforet :  ifqucin  perpetuum  faccr 
haberi  cccptus  eft.   '  In  cjuorum  celebritate ,  matronas 
fpectata;  pudicitiif  in  propatulo  epulari  ,  omnicjuc  ca> 
remoniarum  gcnere  ieitum  diem  agere  produnt,  pue- 
rofque  manibus  amplcxos  pfallcre  ,   &  hymnos  Apol- 
lini  canerc ,  J  ficut  Diana?  virgincs.  ■  Quar  quidem  E-  k9u" 
cjuitia  fingulis  annis  duodecimo  calendas  Majasin  circo^Ws 
maximo  cclcbrarunt  ,   cjui  dics  Ccrcalibus  incurrcbat,  cc:e'ya- 
in  quibus  poft  ccjuos ,   vulpes  ftipulis  alligatar,  acccnia  .4,*  ' 
flamma ,  curfitabant.  4  Prasterque  aram  Conli ,  qua:  in  Ditis 
circo  fuit,  ab  accclTu  hominum  femota,  etiam  araDi- /?„,,•. 
tis  &  Profcrpina:  in  loco  abditoin  Martio  campo  ad  Ta-  »x- 
rentum  colcbatur,  Iocum  denominatum,  quod  ibiTi-^!.* 
beris  ripas  tererct ,  qui  '  Rumon  propterca  clictus  °  &  >um 
Serra,  ad  quam  rarus  crat  acceffus  hominum.  7  Diis  c- )".'.^* 

nim 


1  In  quorum  cclcbritatc.  ")  Livius 
5.  Decnd.  lib.  '.  W.ccf//,  inquit, origo 
Luclcrum  ^ApelliruO  iun:,*jiclorix  non  va- 
letuclinis  crgo ,  ut  phrique  <  cntur ,  rjoto- 
rum.  Faclofque  populus  coronat  usfpedd- 
rjit,  matronx  fupplica-jcrc  ,  vulgti  apctis 
januis  in  propat  u!o  c  fula!  i funt :  ccicbcr- 
qne  dics  omm  ccremoniarum  gcncre  fuit. 
Macrob.  ubi  fupra. 

2  Sicut  Dianx  virgTntsA  Titus  Li- 
vius  5 .  Decad.lib.y.fcribit,  Tumfptcm 
&  viginti  virgtnts  lon^am  indutx  w- 
jicm  c.xrmcn  in  fttnoncm  Rc^inam  ca 
nentes  ibant.Scd  an  ad  rem  faciat,vide. 

5  XJm.c  quidcm  Equitia. ] Supra  dixi- 
mus  ex  Ovidio. 

4  Prxterque  dram.~)  Feftus  Ponipe- 
juslib.  18.  T.n  entum  ,inquit  ,locusin 
campo  Mdrtio d<Bui,quud eo locoara  Di- 
tii  jiatris  terraocculiaretur.*  Scd  hic  & 
apud  illum  legendum  cft  Tercntum 
cx  his,  qurc  dicam  in  fcq. 
COLERUS. 

*  Feftus  Scaligeri :  Tcrentum,  in 
campo  Martio  locutn,  ait  pcr  d  dicen- 
dum  fuifle  Veirius  ,  quod  tcrendus  lit 
feculatibus  Ditis  pauis  ludis :  &  tera- 


tur  ab  equis  quadrigariis  ,  qiormn 
agilitas  squiparet  motus  lpibs  Lun.v. 
Quod  quam  aniliter  relarum  llt,cuivis 
manifeftumeft. 

TIR.AQTJELLUS. 

5  Rumoii.  ]  Hic  eadem  Gyraldus 
Sy ntagmatc  1 7.  nullo  auftore lau  Jj:o. 
Sed  hsc  funt  Servii  enarrantis  illud 
Virgiliilib.S.  Aneidos, 

_  Egoftm  plcno  qncm  gfirgi  I  f  cernis 

Stringcntem  ripas ,  &■  pingui.t  cultafe- 
cantem, 

Coerulcus  Tibri' ,  cxlogratifiimuf  am- 
nis. 
Stringcntem  ,  inquit,  id  cji  ,  radcntcm, 
immhtHtntcm :  Kam  cji  Tiberini  flu-jh 
proprium  :  ddcout  abantiquis ,  t\un.on 
diclui  fit  ;  tptafi  ripm  ruminans  &  exe- 
dcns.  Etidrn  in  f.tcris  Serra  diccbdtnr; 
undeait, 

Etfingtfia  cultdfec.tntcm. 

lnitliqua.ttiam  urbts  parte ,  Tfrentmn 
dicitur,  eo  quod  rip.ts  terat.  Hxc  i  1  lc. 

6  Et  Scrra. ]  Vide  pnccedcntia. 

7  Diisentm  i.v/rv/.f.]Fcft.Pompejus 
lib.  1 .  paulo  antc  fin.  .  >!lt.u  ia  <tb  aiti  ■ 
tucUnt  dicidfnnt ,  quod  aniiqui  diisfi- 

2  4  ftrii 


Sacra 
tjT  ludi 
ad  ara 
Ditis 
<yPro 
ferpi- 

■*X. 

PlutO- 

r.is  te- 

plum. 

Eume- 

titdum 

tem- 

flum. 


360  Alex.  al  Alexandro 

nim  inferis  aram  non  a  terra  fubliinem ,  fcd  fub  cffof- 
fa  humo  fbtui  deccre  putabant ,  ad  quam  ex  prascepto 
Sibyllini  carminis ,  altero  <k  quinquagcfimo  anno  ab 
urbe  condita  ,  facra  &  ludos  inftitutos  memorant ,  ad 
camque  ter  annis  fingulis  accefTum  placandis  manibus 
patcre  :  videlicct  pofhidc  Vulcanalia ,  &  ante  fextum 
Idus  Novembris  ,  &  ante  tcrtium  Nonas  Oclobris. 
1  Apud  Elcos  vcro  Plutonis  templum  fcmcl  tantum  pate- 
fit,  &  quamvis  patens,  nulli  introire  licitum  eft.  2  Sicyonii 
quoque  fcmcl  annis  lingulis  Eumenidum  propc  Afopum 
diem  agunt ,  &  facrum  faciunt.  ?  Cumque  humanis  ca- 
pitibus  prius  Ditem  placarcnt,  pofteaab  Hercule  adnioni- 
ti,  hominum  iimulacra  victimas  dedcrunt.  4  Obfcrva- 

tum- 


feris  in  xdificiis  a  terra  exaltatis  ficra 
faciebant,  diis  terrejiribtu  in  terra  ,  diis 
infernalibus  in  lerra  cjflfft. 

r  *Apud  Eleos.~\  Gyraldus  de  Diis 
Gentiuin,  1.  17.  nullo  quoque  auftore 
citato,  fed  tdeft  cx  Pauianialib.6.  qui 
de  Eliauis  eft,  non  longe  a  fine.  J-o» 
-jtro  (inquit  PaufaniasJ  Summi  amlti- 
tumCjr.edrm  (utrunque enim  Elei  Su- 
mino  ded\czmnt)  fei,tc!  quotannis  ape- 
rtunt,  neque  lunc  intreit  e  cmquam ,  prte- 
terquam  ftcrifiutlo  ,fas  efl.  Soli  omnitsm 
ex  cognitis  gentibtts  ,  Elei  Ditem  patrem 
cb  bupfmodi  caufitm  nenerantut.  Cum 
cxercitum  ad  Pylon,  qn.c  in  Elide  cs~i,op- 
pugnandum  Herctdes  adduxiffet,  opem  ei 
ferente  Minerva  ,  pr.efh  etiamftbi  ad  fe- 
rendum  anxiliurn  Sumanum  fuijfe  di- 
cunt  ,  qucd  ei  honores  habuiffcnt ,  tit  tjui 
in  Herculem  offcnfiore  animo  effent. 

2  Sicyonii.  J  Idem  quoquc  Gvral- 
dus,  ubi  fupra,quod  eft  Paufani.x  1.2. 

5  Cumque  humanis  capitibus.jldzm 
Gyraldusibi,exMacrobiolib.  i.c.  7, 
ciijus  in  eam  rein  vcrba  adduxi,  Cum- 
cjuc  diu  humaniscapitibus  Ditem  ,  & 
virorum  vittimis  Saturnum  placare  fe 
credcrent  pcoptcr  oraculum  ,  in  quo 
erat, 

KtfJ  XS<J>«X«.C  A  cf'K,y.cLj  T6t>  57tt1g/  TTi/Jt- 

"TTtll  9«7K. 


Herculem  fenmtpoftea  cum  Geryo- 
nis  pecore  per  Italiam  revcrtentem, 
liiafifle  illorum  pofteris ,  ut  fauftis  fa- 
crificiis  infaufta  mutarent ,  inferentes 
Diti  non  hominum  capita :  fed  ofcilla 
ad  humanam  eftigiem  arte  fimulata : 
Etaras  Saturnias  non  maclando  vi- 
ros  ,  fedaccenfis  luminibus  excolen- 
tes :  quia  non  lhlum  virum ,  fed  &  lu- 
mina  <?  j?  m  fynifieant. 

4  dbfrrwtiimquejidt.^ldem  Gyral- 

dus  ubi  fupra.  Virgil.  A.neid.6.  oftcn- 

dens  cxreinonias  facrorum  ,  qux  diis 

inferis  ficbant, 

<Juattnr<r  bic  primunt  nigiantcs  tcigjt 

ju-jencos 
Conflituit ,  f  or.tique inshergit  vmdfa/r 

cerdos, 
Et fummas  carpcns  mcdia  inter cornua 

fetas, 
!      '  .- 1  imponit facris  libamina  prim.r, 
Voce  "joc.tds  Hecaten  cocloqne  Ereboque 
potentem. 
Et  paulo  poft : 

Ipfe  atri  velleris  Agnarrt 

Mneas  matri  Eumenidum  ,  magn.tque 

forori 
Enfeferit ,  fierilemque  tibi  Vroferpina 

"j.tccam. 
Ttsm    Stygio    Fegi  tivclttrnae  inchoat 
ar.ts, 

Et 


G  E  N  I  A  L  V.  S    DlES.    L  I  B.  V.  $6l 

tumque  fiiit ,  ut  ftcrilibus  pecudibus  &  juvcncis ,  ac  vino,  3?*" 
melle,  lactc  &  fanguine  Diti  facrafiant: '  Quanquam  Nu-  Jm'if' 
mx  legibus  inferis  diis  vina  Iibare  vctarctur,his  vcrbis:  Vi-  Dhi 
no  rogum  ne  refpergito.  :  Eas  quidem  aras,  quar  plerum-^V 
que '  gcminse  ruerunt  &  pares,  duin  facra  faciunt,  ficut  re-/«r,  er 
liquias  inferorum ,  nigris  vittis  aut  ca?rulcis  ornant,  &  cu- 1"'^*' 
prcflb.  v  Cumquc  pccudes  immolant,  fpirantcm  cruorcm  hm. 
in  eftoflam  tcrram  mittunt:  vinumque,  lac  &  mcl  unain- 
fundunt,  vifccraquc  cxfx  victima:  tcr  circum  aras  du- 
cunt,  ignc  acccnfo ,  hoc  piaculari  facro  infcros  evocari  ar- 
bitrati.  !  Invaluitquc  mos,  utinfernis  diis  facturifacra,  pa- 
rcs  victimasjcafquc  finiftra  iramolent:6&  quum  manes  ex-  mmcs. 
piandi  funt,  pocula  libcnt,  rogumque  vino,  aut  fcpul- 
chrum  convcria  manu  infpcrgant,  in  quibus  litafle  piacu- 
Ium  erat:  nigrasquc  hoftias  immolcnt,  vinaquc  errundant, 
vafaquc  in  igncm  mittant,  vifceraque  igni  appoilta  oicoin- 
fpergant,  quippe  Diti  facra  exhibentes,  cui  omnia  perdere 
propriumeft :  lignaque  ftcrilia  e  fepukhiis  cruta,  atroigni 
apponant :  ncquc  oricntc  lucc,  ut  fuperis,  fednoctu,  vcl 
meridie,  aut  decrefccnte  die,hoftiamimmolareconvc- 
nit,  capitc  ita  conftituto ,  ut terram  nonccclum  fpectct. 

Cum- 


Et  folida  imponit   tduronm   vi/iera 

fl.vmmii, 
Pmgueji.perque  olcmnfnnd,  ns  arthnti- 
bus  txtis. 
Tibullushb.j.  clcg.5.  infin. 
luterta  nigras  pecudespromittife  Diti, 
Et  niyeilactispocnU  mixtamtroi 
Horatiuslib.i.  Carm.Ode  14. 
f(onfi  tricenis  ,  qujquct  cunt  dies, 
*Amice  plates  illackrymabilem 
T.usoiiats.uris. 

1  SZtuwquam  Httma  'cgilus.  ]Plinius 
lib.14.c1:.  Hnmx  Rcgis,\nqii\t,P(Ji- 
humi.i Ux cft ,  Vino rogum ne refpenito, 
datque  hujus  legis  rationem. 

2  Eat  quidem  aras. ]ldcm  Gyraldus 
uhiiupra. 

}    Gcminx  fnerunt  &  pares.']  Vide 
infra  in  verbo  ,  Invduitque  mos. 
^  Cmnw  pccudcs  v'm«s/.wr.]  Virg. 


j.Aneid.  parentalia  Anchifjedefcti- 
bens,  ait, 

Hic  tttrj  ritc  rncro  lib.'ns  cdrchefia  B.xccUo, 
Eund.it  bami  dv.o  l.mle  n,'.o,  duo  Jam- 

guinejae.ro, 
Put  pureofaue  \acit  floret,  {yt. 

%  lnvaluitji»ios -]?\MAx.ln  Numa, 
ubi  fcilluddicit,  Superis  impariali- 
tari  Qiiod  5:  oblervans  Scrvius  in  il- 
lud  Virgilii  hb.  6.  A.ncidos,  poft  julta 
Mifenoperacta, 
Idem  terfichs purA  circumtulit  und.t, 
&-e. 
Aut  Lvpius.aut  re  vera  ter.  Licet  enim 
a  rimere  ,  contraxcrit  pollutionem : 
tamen  omnis  purgatio  ad  fuperos  per- 
tinet,unde  Sc  ait,imparem  numerum: 
aut  quia  hoc  ratio  exigit  lullrationis. 

6   Et cum mancs txpiandi  funt.]  Ll- 
lius  Gyraldus  ubi  fupta. 

Z  j  1   Canf 


l6i  Alex.  abAlexandro 

1  Cumque  m  dcoruin  facris  qui  rcm  divinam  facit,  corpo- 
ris  prius  ablutionc  purgetur:  inferis  quifunebriaexhibi- 
turus  eft,  omiila  ablutione ,  Ievitantumfpargiturramo. 

2  Eft  tamen  Fabii  Scrviliani  pontiricis  maximi  difciplina 
TAam-  traditum,  ut  atro  die  manibus  parcntarc  non  liceret,  ne  in- 
**'?."  fefti  manes  fierent:  quia  quuminhisfacris  Ianum&Io- 

trodie  c    .  .    r  J-        j  -i 

f*ren-  vem  prarran  neceile  iit ,  quem  atro  die  advocare  piacula- 
iar'  re  eft ,  eo  die  folcmni  prccatione  uti,  &  infciis  facrum  fa- 
Luii  cere  vctabantur.  5  Hi  tamen  ludi  ad  Tarentum  feculares 
ficuia-  cii<5ti ,  cjui  non  ftato  die ,  fcd  a  prima  originc  fmgulis  cen- 
tum  annis :  ex  pra?cepto  Sibyllinorum  carminum  fiebant, 
cjuorum  *  autflor  Valerius  Publicola  fuit ,  qui  primus  cajfis 

atris 


1  Cumque  in  deorumfacris.  ]  Et  idem 
cjuoque  Gyraldus  ubi  fupra,nullo  item 
auffcore  citato  :  fed  id  ipfum  fcribit 
Serv.  in  enarratione  cjus  loci  I.4..&0.. 

"Diccorpus  propertt  flurjiali  fpargere 
lympba. 
In  eum  locum  trahens  &  illum  ejuf- 
demoperislib.6. 

Spargens  rore  levi,&  ramofelicis  oivc. 
Etillumlib.2.  ejufdcmoperis, 

__  Donec  meflumine  vivo 

^Ablucro.  ___ 
jQuiafacrificantes  ,  ut  Servius  ait ,  diis 
fuperis  abluebantur. 

2  Efltamen  FabiiServiliani.^Gyv.il- 
dus  ubi  fupra.  Macrobius  a  mc  ante 
citatuslib.  1.  Satnr.  c.16.  Sed  &  Fab. 
Servilianus  Pont.  inl.rr.  negatopor- 
tere  atro  die  parentarc:quia  tunc  quo- 
que  Janum,  Jovemque  praefari  necefle 
eft,  quos  nominari  atro  die  non  opor- 
tct. 

3  Hi  autem  ludi  ad  Tarentum.  ]  Te 
rentum  legendum  eft ,  ut  fupra  dixi- 
mus,  &  docet  Martialis  I.4.  epig.  r . 

Hic  colatingenti  redeuntia  fecula  luftra 
Et  quai  Romuleus  facrti  Terentus  ba- 
bet. 
Etlib.rc.epig.^j. 
2?r/  mea  Komar.o  fpeciata  eji  vita  Te- 
rento, 
Et  nibil  cxtremo  1  perdidit  ante  rogos. 
Et  Statii  Sylvarum  lib.  1.  fyl  4. 


I^ec  tan/um  induerint  fatis  novaficul* 

crimen, 
jLut  infi.mrati  peccaverit  araTerenti. 
Et  Aufonii  in  Grypho  ternario, 

Trina  Terentino  celebrata  trinociia  lw 

do: 
jQualia  bis  genito  Tbebis  Trietericd 
Baccbo. 
Videtamen  Valerium  Maximum,  qut 
de  his  loquens  Tarentum  vocatl.2.c.  1. 
ubi  de  Valcfio  quodam  loquitur ,  viro 
locuplete  &ruftica:  viti.qui  duobus  fi- 
liis  a:grotantibus&  filia  ad  defperatio- 
ncm  ufque  medicorum  laborantibus, 
aquam  calidam  iis  afoco  petens,geni- 
businnixusjaresfhmiliaresjutpuero- 
rum  pericuhim  in  iplius  caput  trans- 
ferrent ,  oravit :  oita  dcinde  vox  eft, 
Habiturum  eosfahos,fi  continuo  ftumint 
Tiberis  devettos  Tarentum  portaffet. 

4  AuclorV.dertusPublicoia.}  Plut. 
tnvttaiiUos,  Etei,quoddeTrino<ftio 
dicit,  aftjpulaturValerius  Maximus, 
&  Aufonius  ubi  fupra ,  &  Horatius  dc 
his  ludis loqnens  in carmine fcculari, 
CcrtM  undenos  dccie  tper  annos 
Orbii ,  ut  cantus  ,  referatque  ludos, 
Ter  die  claro ,  totiefquegrata 
l^ocle  fequentes. 
Kam,  ut  dicit  Acron  interpres  ibi, Lu- 
difeculares  ternk  diehui  &  noclibu*  age- 
bantur ,  pro  cultu  Sdit  die  >  &  noile  Lu- 
n*. 

1  n 


GF.  NIALES   D  I  E  S.    LlB.   V.  36$ 

atris  bobus,  Diti  maribus,  Profcrpina?  foeminis ,  trino&io 
ludds  ad  Tarcntum  fccit.  Proditur  tamen  decretum  inter 
Pontifices,  ut  fi  defun&o  cadavcri  juftaquifpiam  exhibcre  c«d«- 
vult,  &  an  humatum  elfet ,  in  dubium  veniret ,  fatis  habe-  fT** 
rent ,  fi  quibufdam  facris  precationibusque  exliibitis,  gle-  .4»m 
bam  abfenti cadaveri, aut tcrraminjicercnt,  terquc injecloi'^  . 
pulvere,  a  labeerroris  cadaver ,  mancsque  cxpiatos  duce-  ttu 
rent :  atcjue  i\  operto  humo  cadavere,  os  exccptum  fiiiilcc, 
donec  purgetur,  inhumatum  vidcri.1  Eft  quoque  notatum, 
in  cede  Libitina? ,  ea  qu#  humandis  corporibus  ufui  funt, 
Romanos  vcnditare ,  qui  nifi  mcnfe  exaclo,  &  vefperi  ac  *oma/. 
Februario  menfe ,  mortuis  dare  infcrias  folcbant.  '  Del-  »<• 
phi  vero  apud  aram  Epitymbia?  Veneris  manes  evoca-^f" 
bant,  &  dcfunctis  parcntabant :  Gra:ci  autcm  paucis  ac.vw. 
morte  dicbus  fcralia  litabant  defunttis  obfcquia :  obfcrva- 
tumquc  ut  reliquo  corpore  combi]fto,plerumque  dii^itum, 
mcmbrumve ,  aut  crines  feponcrent,  quibus  tanquam  ca- 
daveri  jufta   perfolvcrent  &  parentarent.  Exteris  vero£v/«-;. 
gcntibus  divcrfaparentatiofuit.  ;  namqueapud  Plata?en- 
fcs  manibus  pcrcmptorum  civium  dabantur  infcikr,  ut 
pra?ccdente  tibicine ,  vehicula  multa  Iauro  &  mvrto  fufca, 
cum  coronis  fequantur,  mox  lacTlis ,  vini  &  olei  libationcs 
fucccdant :  deinde  purpuram  indutus  Princcps ,  cujus  du- 
6lu  rcs  geruntur ,  exclufis  fcrvis ,  ma&ato  ante  pyram  tau- 
ro,  ubi  Iovcm  &  Mercurium  adoraffet,  manes  illorum  qui 
pro  patria  ceciderant ,  ad  coenam  advocet :  poftea  cratcre 
merum  libans ,  fe  defunctorum  manibus  propinare  affeve- 
rct :  hoc  modo illos ,  velut  claro  pra?conio  excitos,  expiari 
opinati.  Achillis  vero  manes  in  Siaaro  nih*nudos&  un- 
guentis  delibutos  ctrca  fcpulchrum  decurrentcs,  nudos  ex- 

piare 


1  Eff  nuo/j.notatum.~\T\ut.Vrob\.iz. 

2  Delfihi  -jc-,0.  ]  Plutar.  d.  prob.  22. 
fic  fcribir ,  Dclphi,  cnim  Epitymbia-  Vc- 
ncvtt  extgua  fane  ftatxt  pofita  efJcndi- 
tur,  ad  quam  mancs  ad  parent.it  iones  & 


libatienej,  &  elicert,  &"  evtcare  ctnfuer 
-jcrunt' 

5  l^amnue apud  P.'ata,enfes.~\  Id  to- 
rum  ufquead  verfic.  ^4cbtUi4  -vere,  dl 
Tlutarchi  111  Ariftide, 


'jl&A- 

ni. 

Ejfe- 
dones. 

*Augi- 
U. 


ftii. 


7>rl- 

fbr. 


364  Alex.  ab  Alexandro 

piare  compcrtum  eft.  '  Apud  Albanos,  manibus  dcfan- 
ctorum  parcntare ,  aut  jufta  pcrfolvcre,  nulli  permittitur, 
cjuod  defunctos  humana  ope  putabant  non  cgerc.  ;  Efle- 
doncs ,  purgatum  dcfun<5ti  caputinaurant,  illique  quotan- 
nis  hoftias  mactant,  &  jufta  perfolvunt.  '  Augila?,  ejui 
urtra  Cyrencm  funt,  nullos  dcos,  pra.'tcr  defundtorum  ma- 
nes ,  putabant ,  ab  iliis  ubi  tumulis  incubucre ,  pcr  fomnia 
refponfa  accipcre  opinati.  /Egyptii  dum  manibus  defun- 
ctorum  parentant,  poft  preces  oppleti  lacrymis,  tumulum 
amplexantur  &  coronant:  4  quibus  mos  erat ,  in  infula  quar 
Abatos  dicitur ,  ut  fi  cjuo  mcrfum  in  flumine  cadaver  non 
appareret,  centum  annis  illi  fiinus  facerent  &itamanes 
expiarcnt.  J  Delphi  cum  Pynhi  tumulum  nullo honore 

antea 


1  ^ApuJ  ^ilbanos.  ]  Strabo  libro 
Geographix  n.  eorum  moresdefcri- 
bens,  ficait,  ^Albanipreccipuefeneclu- 
tem  -jenerantur,  non  parcnlum  rnodo,fcd 
etiam  caterorum.  Mortuorum  curam  ha  - 
bere ,  aut  meminijje  nefis  efi  :  nam  cum 
ntortuis  pecrtnias  defudiunt.  ldcircopau- 
peres  -jivunl  ,  cum patrtmonium  nullum 
babcant. 

2  Effedones.  ]  Herodotus  in  Melpo- 
mene ,  talibus  cos  moribus  uti  tradit, 
jQuoties  p.rter  alicui  decejlit ,  omnes  e]ut 
propinqui  pecora  adducunt ,  qux  ubi  ma- 
iia-jerunt  ,concideruntque ,  conadunt  CjT* 
mortuum  patreminter  iUiM ,  a  quocon- 
-ji-jio  accrpiuntur ,  commijiifque  camibus 
con-ji-jium  exbibent.  Caput  tamen  defun- 
fri denudatum  ,  purgatumque  inaitrant, 
toque  pro  fiinuladn  0  utuntur,  agentesiui 
ejuotannk  tnajores  bosiias  ceremoniafque. 
Non  diverfa  ab  his  tradunt  Soiinus 
c.2 5.  Pomponius  Mela  in  princ.  Geo- 
grapliiaelib.2. 

5  ^4ugi>.*.~\  Pompo.  Mcla  Geo»ra- 
phix  1.  cap.8.ubi  Cyienaicadefcribit, 
^lugila:,  inquit,  mancstantum  deospu- 
tantyper  eos  dejerant,  eos  ut  oracula  con- 
fulunt  precatiquc  qutt  Volttnt,ubi  tfsmuli* 
incubuere ,  pro  res~Joiifisfiu.it  fotm  ■• 
Solinus  c.  44.  qus  de  Aogulis  fcribit, 
fumpfit  ex  c.8.  lib.  5 .  Plimi. 


4    Ouibut  mos  erat.  ]Servius  in  illud 
Virgiliil.6.  Aneidos. 

Sic  demitm lucos  Stygios  ,  regna  in-.i,t 
-ji-jis  y  ^Ashicies. 
Seneca  ,  inquit,  de  facris  ALgyptiorum 
lcribens ,  refert,  juxta  Syenem,  cxtre- 
mo  Agypti  locum  eflc,  quas  Philas,id 
elc  amicas  vocant :  quia  illic  plicata 
eftlfisirata,  quod  membra  Oltridts 
mariti,non  inveniebat :  qua:  inventa, 
quum  fepelire  vtller,  elegit  vicinz  pa- 
ludis,tutiflimum  locum,quem  adtran- 
fitum conftat efle  difficilem.  Limofa 
enim  eft  palus,  tk  papyris  referta,ultra 
hic  brevisinfulainaccefia  hominibus: 
dida  ab  hoc  a=x]@H.Hin;  Lucan  I.  ic. 

Hinc  .Abatos  ,  quod  nojira  -lucat  -jent- 
randa  -jetujias. 
Hxc  palus  Styx  vocatur ,  quod  trifti- 
liam  tranfeuntibus  affert :  fane  ad  il- 
Iam  infulam,  ab  iis ,  qui  facris  imbuti 
fiint,certistranfimr  diebus.  Vicini  au- 
terrrpopuli  cadavera  fuorumad  alte- 
ram  rc^ionem  transferunt:  fed,fi  quis 
iii  fluvio  pereat ,  nec  ejus  inveniatur 
cadaver  ,  poft  centum  ei  annos  perfol- 
vuntofficia.  Hinctractumelt, 

Ccntnm  errant  annos ,  -jolitantquc  b.cc 
littora  circimi. 
%  Deljilsi ctm  Pjrt-bi.j  Paufanias  in 
Atticis. 

1  M 


GenialesDies.  Lib.  V.  365 

antea  coluiflent ,  poftca  cum  didiciffcnt  illum  contra  Gal- 
losproDclphisadfuiife,  Pyrrhi  manibus  in  poftcrum  pa- 
rcntarunt:  Dclii  vero  pucri  cV  pucllx,  Hypcrboreis  vir- Deix. 
qinibus  vita  funclis,  tonlis  crinibus  parcntafle  dicuntur, 
cjuos  fuiis  involutos,  fupraillarum  monumcntum  pucllar 
deponunt,  pueri  vcro  in  fepulchris.  Gctarum  Icx  erat,  Gcu. 
mancs  viri  dcfuncii  non  alitcr  niii  mortcuxoriscxpiari. 
1  Ad  Tcrei  fepulchrum  fi  qui  parcntant ,  aut  immolant,  P*t*n- 
liordci  Ioco  calculis  utuntur.  2  Romani  vcro  floribus  or-  *!%". 

r  •  r    •  -  Tocrei 

narc  fcpulchrum ,  &  lacnhcio  atcjuc  cpulo  dcfuncris  pa-  fepd- 
rcntarc  folcnt ,  nonnunquam  thurc  &  mcro  fupplicare,  7* 
Jfine  tibicine,  cjuibus  in  acic  ca?iis,  fuittam  ara  cjuam  an- »,. 
nua  parcntatio  conftituta.  Et  tamctii  mcnfe  Fcbruario 
mortuis  darc  infcrias  confucflcnt,  "*  Dccius  tamcn  &  Bru- 
tus, contra majorum inftituta,  Dcccmbri mcnfc parenta- ^™* 
bant.  Proditurcjue  rAemoriae  Trajanus  impcrator,  inea^«wi 
domo  qua  Alcxandcr  Macedo  mortc  fublatus  fliit ,  cjus  ''" 
manibus  parcntailc,  &  facrum  fcciflc.  Maxima  vcro  mani- 
um  cvocatio  y  (Homcri  tcftimonio)  apud  Avcrnum  tradi-  ***** 

C  •  rr      •  •  r\  •  n  •  **  r  c-joca- 

tur  fuiiie,  m  cjuo  caMis  vichmis ,  &  carminc  eftuf  o ,  manes  tioa- 
dcfunctorum  ab  infcris  pcr  diras  exccrationcs  eliciunt:  fd 

mox  „„»,. 


T  .Ad  Tcti fepukhrum.]  Idem  Gy- 
r.ildus  llipro  fcpius,  nullo  auftore  lau- 
dato.  ld  autem  eft  Paulanuc  io  Atti- 
cis. 

2  fyomani -jero.]  Ovidius  lib.2.  Fa- 
ftorum, 
tji  honor  &  tumulii  animas  placare  pa- 
tern.ts, 
^Par-jaqut  i»  cxtruciat  rmtnera  ferre 
pyras. 
T.u-ja  pelHUt  manes ,  pietMpro di-jite 
gri  t.i  csl 
tAtmere  ,  non  a-jidos  Styx  h.tbet  ima 
dees. 
Tcgnla  porreciis  fatit  eji  -jelata  coro- 
nis, 
Et/parfa  fiHges,parv4fut  micafdis. 
Inqucmeror.iAltta  Cercs ,  -jioUquejl- 
lut.c  : 
hUc  haJttat  mcdia  texta  relicla  -jia. 


rt\cc  majora  veto :  fed  e>  his  placabiiit 
umbraeji  : 
lAddeprecespofitis  &  fua  -jerba  fs- 

cis. 
5  Sinetibicine.]  Serviusl.  rr.  An. 
in  runcre  Pallantii  ibi, 
//  ccelo  clamorque  -jirum,  clangorque  ttt- 
b.irum. 
jtnte  enim,  \nc\\M,mortui  ad  tubam  de- 
dncebantur ,  citatque  illud  Perfii  fat.2. 
Hic  luba,  candeU,  tandemque  beatulus 
alto         Comfofittts  lecio.  — — — 

4  Deciut  tamen  &  Erutus.]  TextOE 
in  officina ,  Sacrificiorum  &  vi&ima- 
rum  gencra  defcribens ,  cum  Parenta- 
liadefinit,llcait,  Decius  &  BrmfHtpa- 
rentabant  Decembri  menfe:  quia  Saturpt 
confecratus  efl  hic  menfis ,  qucm  habent 
tn  numero  deorum  inferorum, 

5  Himeri  tejiimoitio.]  Ody  flex  1 .  r  i . 


§66  Alex.  abAlexandro 

mox  tenuiilima  cmgie ,  &  hominis  iimulacro  fub  noct.em 

apparentc,  refponfo  exccpto  fupcr  quo  confulturi  vene- 

rant ,  e  confpcdtu  imago  in  auras  puncto  tcmporis  dilabi- 

Upinmtur.  'Notatumquc  &illud,  in  deorum  manium  facris  & 

m«m-  feralibus  ccenis,  pnetsr  lcntcs  &  ofras,  apium  apponi, 

fiurij    quibus  cjui  facris  intcrcrant ,  vefccbantur.  2  Neque  folum 

&{e-  fpectacula  &  ludos ,  fcd  deorum  facrificia  &  manium  pa- 

talibus     L  f  .......  r  L 

wm.  rentationes ,  ii  quando  minus  nte  exhibita ,  aut  ii  non  om- 
nia  jufta  &  folennia  fervata  eifcnt,  ex  Ievibus  omifsis  cau- 
fis ,  aut  plus  jufto  fervatis ,  fecundo  &  tertio  ac  frpius 
veteres  inftaurare  &  reficerc  confueffe. 


I  n^otatumque  iflud.]  Plinius  li- 
bro  20.  capiteir.  Plutarchus  in  Ti- 
rnoleone. 


2  tieque  folum.]  Hic  omnino  vide, 
qiEefcriptiin  Commentariis  in  /.  bt~ 
vts  §.  hoc  fermone.  i 


Sacra 
filen- 
mia& 
fiata. 


C  A  P  u  T     XXVII. 

Ouaftcra  expiationis  caufa  a  Romank  fcrvabantur ,  cjr  qui- 
bas  excaufsftrent ,  quaveapudexteros. 

INter  plurima  facra  qus  vctus  rcligio  habuit ,  '  qua;dam 
folennia  &  ftata  fuerunt,  qua?  eodcm  flylo  modoque  in- 
dici  femper  &  fervari,  folita  funt,  quorum  ritus  &  ca?re- 

monias 

T  I  R  A  Qjl  E  L  L  U  S. 


I  Quxdamfolennia  "?•  (iatttfuernnt.~\ 

Stata  facrificia  funt ,  qus  certis  diebus 

fieri  debent.  Cato  in  ea,  qmm  fcribit 

de  L.  Vefturio,  de  facrilegio  commif- 

£b  :  cumeiequumademit,  apud  Fe- 

ftumPompejum,  7"«,  inqiiit, <jHod in  tt 

fiit,ficraflata,flenniafanHa  defe,  ui- 

fli.  Cicero  lib.  i .  Tufcula.  qusft.  Cum 

enimilludad  folenne  &  flatum  factifi- 

cittm  curru  vehi  \us  effet.  Et  in  Orat  de 

Arufpicum  refponlis  ,  Majores  flatas 

filenn'f]ite  ceremnnias.  Ovid.  I.  i.  Faft. 

Cum  mihi  (fenfit  enim)  lux  hitc  indici- 

tur ,  inquit 

Mnft )  qttid  d  Faflit  j  non/itita/acra 

fttii  ' 


Livius  ;.Decad.lib.  ro.  Statiuslib.r. 
Thebaidos, 

—  Inde  hxcfacraflata  quotannil 

Solennes  recolunt  epu^x.  — — 
Sacra  fl.tt.t  (inquit  Lattantius  intcr- 
pres)  conflituta  ,  qux  differri  nef.u  efl  : 
Stala  abeoquodjient ,  nequc  mntentar, 
neque  diffeni  po/funt ,  ut  Virgilius  I.  8. 
AV.ieidos. 

Intereaftcra  hxc  ,  quando  huc  rjenisiii 
amic, 

lAnnua  ,  imet  dijferrc  tufat  >  celebrate 
favn'es 

Xobfcitm,  £>"jam  nunc  fociorum  ajfut- 
fcitemenfit. 

Macrobius  Satur.ltb.l.c.ic;. 

i    Ntffl 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  367 

monias  tranfgredi  aut  otnitterc, '  nulli  tas  crat: ;  fiquidem 
filapidibus  pluiflet,  Novcndiali  fempcr  facro  cxpiatum  KxpU- 
fuit.  Hoc  cnim  facrum '  novem  dies  colebatur, 4  quod  vcl ',''  ."4* 

•r  •  r  1  l.tpi- 

prxtor  urbanus, J  vel  pontitex  maximus  cx  fenatus  decre-  d.bu* 
to  indicebat.  tfIdque  vcl  carlefti  vocc  in  Albano  miila,  r'"'/1 
vel  arufpicum monitu.  Si  vero  cjeleftes  mina?  tcrroresvc,  utim 
aut  tctra  renunciarcntur  prodigia  formidinefquc,vel  fi  tcr- fa,/o*" 
ribilis  fpccies ,  aut  quid  novum  &  inopinatum  oblatum  cf-  ^*. 
fet , 7 ut  cum  duo  viii  foles, 8  facesvc  de  ccelo  colluxiifcnt,  ru,f- 
•aut  crinita  (idera iniigni  novitatc,  vcligncus turbo,  atquc 

info- 


1  "N.ullif.is  er.it. ~\  Ut  patet  ex  eo  lo- 
co  Catonis.qui  L.Ve&uriocquum  ad- 
emit,  quod  ea  facra  defcruiil!  t. 

2  StQnidem  ft  lapidibus  pluiffit.]  Li  - 
▼ius  i.Dccad  hb.  r.  cx  j.Decad.lib.  r. 
paulo  antc  rm.  &  iterum  lib.a.fcribit, 
Pramcfte  ardcntcs  lapides  cetlo  ccci- 
diiTe ,  iterum  j.  5.  6. 7.  &  ig.  ubi  ita 
fcribit  ,  Et  in  palato  l.ipidibus  plttit ,  id 
prodigium,  mo.  e  pauio  ,  novendialifacro 
expiatum.  Et.;.  Decad.lib.4.5.8.9.  Et 
5.  Decad.  lib.  4.  cvalibi  fa:pe.  Julius 
Obfequcns  Prodigiorum  cap.  3.  33. 
5  T.52.  &  54.  Scalibi  iacpe.  Appianus 
lib  4.  bellorum  Civilium  ,  Jmlresia- 
pidei  e  ccele  mifli ,  tontinua  fuimina  in 
temjtla  fi.tt  uaftjne  dccitlerunt. 

3  ~N.o-jem  dies  cohbatnr.~\  Livius  1. 
Decad.  lib.  1 .  Feftus  Pompejus lib.  1 2 . 
ubi  de  Novendialibusfcriis. 

4  lh'od  -jcI pr.ctor  urbanus.^SlietOIl. 
in  Claudio,  cap  22.  * 

COLERUS. 
*  Vide  Gellium  lib.  ic.  cap.24.  & 
Macrob.lib.  i.c  4.&cap.  16.  Nectan- 
tum  Prxtor  urbanus ,  fed  etiam  Con- 
fulesproarbitrio  poteftatis  fcriasin- 
dicere  folebant:  quinetiam  Dictator 
aliquando  feriarum  conftituendarum 
caufadittusfuir,  tefteLiviolib.7. 
T  I  R  A  QJU  E  L  L  U  S. 

5  fel  Pontifex  maximus,  Cr-]  Li- 
vius  i.Dccad.lik-. 

6  Idtjue  oe!  ealtfH  rJoce.~\  Livius  r. 
Decad.  lib.  1.    Romani*  tjuocjne  eodem 

fndigia  2i*vendi*!e  facrum  pubHce  fn- 


fceptmn  efl  1  fiu  «tl  eoc'efii  cx  ^AIltant 
tnonte  mi/fa  (iwin  id  quoque  traditur) 
feit  ^Arusbicum  mtmitu.  :  manftt  certe  fo- 
lenne  ,  ut  tjuandocuncjue  idem  prtdigium 
nunciareiur  (fcilicetcum  lapides  ccelo 
caderent)  feria  pernmrmdiesatieren- 
tur.  Jul.Obtequens  c.  3  .eadem  fcribit. 

7  Ui  cum  duo  "jififoles.  ]  Li  V.  5 .  Dcc. 
lib.  8.  Et  ,.4lb*  duosfoies  -jifis  refere- 
b.int,  &  ejufdem  Dec.  lib.^.cx  ^.Dec. 
lib.  r.  tres  iimul  loles  efFulfifle  tradit. 
Julius  Obfequens  Prodig.  cap.41.  42. 
&  72. &  tres  foles  fimul  apud  eundcm 
cap.66.127.  &  119.  EtCapens  duas 
interdiu  lunas  ortas  tradit  idem  Li- 
vius  j.Decad.  lib.2.  poftprinc.  Obfc- 
quens  cap.  30.  Arimini  tres  lunas  di- 
ftantibus  cceli  regionibus  exortas  me- 
moria:  prodidit.  Appianus  1.  4.  bello. 
Civil.  Qirca  fllem  infoiita  apparuere 
Jigna. 

8  Facefve  de  c<x'ocolluxi(fcnt.~\  Li- 
vius 3.  Dec.  lib. 3.  tk  5.  Decad  lib.i. 
non  iemel ,  &  iterum  lib.  5 .  &  5.  & 
alibi  fipe.  Jul.  Obfequcns  cap.69.88. 

1 15 .  Sc  1 27.  Ovid.  Mctam.  lib.  1 *. 
Sapefaces  -jif.t  mediis  a-rdere  fub  ajirit. 

9  ^iut  crinitafydera.]  Pliniusl.  2. 
cap.  1 5.  Obfequens c.  1 17.  Sueton.  iti 
JulioCxfarecap.  %%.Stellacrinitaper 

/eptem  dicstoMinuut^ulfii,  exitiensclre* 
undectmam  horam.  Et  Maro  i  n  laudem 
Cxiaris ,  illud  videtur  ceciniflc  cclog» 
9.  quz  Mceris  infcribitur. 

Ecce  Dioiiai procefiit  Cxfarts  aftruii. 
Idem  Suctonivu  in  Neronc  c.  36.  yer 
mimtt 


$68  Alex.  ab  Alexandro 

infolita  mundi facies  fiilfiflet,  ftrepitusve  armorum dc  coe- 
lo  auditus,  :&  ingentibus  proceJlis  effufusimbeffbret, 
[  vcl  mifto  fanguine  Tiberisfluxiffet,  4tectaque  publica 

a?defve 


minorepg<Mtidfirisi&  in  extevosgratfi- 
tits  cfi.  Stdlac.iniia  ,  qn.cfi.mmis pote- 
fiatibus  exitnmpzrtendere  vulgo  pniatur, 
fercontinu.u  mcles  oyiri  cacperat.  Sene- 
ca  lib.  Naturalium  quxftionum  7.  eo- 
demque  ultimo  in  quo  agitur  de  Co- 
metis ,  cap.  21.  riadit  harc ,  Scx  menfi- 
bus  hic  cometes,  qnem  >:os  Keronis  princi- 
fatu  Lctiflimo  rjidimus ,  (peRandmn  fe 
frxbuit  in  drjer/um  iili  Claudi.mo  cir- 
eumactum.  Cornelius  Tacitus  lib.  14. 
Syditscometcs  effttlfit,  de  quo  rjulgi  opinio 
tji  ,  tanqnam  mutationem  Rcnjs  pcrtcn- 
dat.  &  lib.  15.  Fine  annt  ouigantur pro- 
atgia  immwentiummahrum  nunzia  :  Vis 
fidgwum  non  aliat  crebrior ,  ty  fydus  co- 
mctes  /anguine  iilufiri  femperlieroni  ex- 
piatum.  Dion  in  Veipafiano  ,  lis ,  in- 
quit,  qni  decomete  ncfcio  quid  mterfe 
tollotpttbantur ,  ait ,  1<{on  mihifid  Par~ 
tborttm  Regi  mortcm  portendit :  illeco- 
m.ttus  efi  ego  cahusfltm.  cjihv©*  yS  ko- 
//.:'•,  ija  i  (pctXeexgps  eifik  Albertus 
Magnus  Iib  r.  Jvlereororum  ubi  hujus 
iationemreddit.  Lucanuslib.  r. 

Ignota  obfcurx  •viderunt  fydcra  nocles, 

tArdentemque polumfiammis ,  cceloque 
rjolantes 

OUiqu.ts  per  inanefaces,  crincmque  ti- 
mendi 

Sjdcris  ,  &  terris mutantem  rcgna  co- 
mctcn. 
Ciccro  lib.  2.  de  Natura  Deorum, 
Tum  fuibus  lifis  cocleslibus ,  tumfieHis 
bij,  quas  Gracicometas ,  r.oflricinci.ma- 
tas  '■jocant ,  qua  nurcr  Lcllo  OBatiiano 
triagnaium  fuernnt  calamitatum  prtt- 
tsi-.nu.c.  Virgil.  Iib.  2.  Georg.  in  fin. 

~\on  alias,    ccelo  ceciderunt  plura  f-  \ 
reno 

ftdgura ,  nec  di,  i  totics  arfice  come-  \ 

**'  ■     ... 

1  Strepitufiie  armonnit.  ]  Virguius  > 

Iib.  1.  Georgicon, 

*Arnurumfimitmn  teto  Getmama  cxlo   \ 


^dudiit  y  infilitis  tretnuerunt  mctibut 

.Aipcs. 

Ovidiuslib.  xr.  Metamorphofeon  c- 

numerans  prodigia ,  qua:  ante  caidcm 

Julii  Ca:farisapparuerunt,  inquit, 

lArma  fcrunt  nigras  inter  crepitantia 

m-.bes, 
Tembilefque  tub.ts  ,  auditaquc  cornua 

caelo 
Vrxmonuiffe  nef.ts  :  Solis  quoque  triftif 

imagv 
Lurida  flliicitispriebebat  lumina  terris . 
Appianus  lib.  4.  bellorum  Civilimn, 
fcribit  hominum  immanes  vocesau- 
ditas  ,  armorum  ftrepitus ,  equorum 
curilis,  inipeftante  nemine,  auditos. 
Julius  Obfequens  cap.  105.  fcribit  fre- 
lnittisarmorum  ex  inferno  auditos. 

1  Et ingentibus procellis .]  Liviusi. 
Dec.  lib.  5. 

3  Velrnmofanguine.~\  Virgil.  libro 
itneid.  12. 

Rccalent  noslro  Tyberinafiucnta 

Sanguine  aJhuc  ,  campiquc  ingentcs  of- 
fibus  albent. 
Et  idem  de  aliis  fluminibus  &lacu- 
bus,  ex  Livio  3.  Decad.  lib.  2.  poft 
princip.  Kunciatumefl ,  inquit,  aqu.ts 
Cterete  fitngvine  mixtdsfluxifte  ,  &  4. 
Decad.  lib.3.  fcribitfiumen  Amitcrni 
cruentum  fluxifie.  Et  5.  Decad.lib.7. 
de  aqua  Albana,  qu.xcruenta  fluxit.  & 
eodcm  lib.  Vulfiniis  fanguine  lacum 
manafle ,  cc  non  multo  poft  ,  Mintur- 
nenfis,  terribilttu  qiiod  cffet,  adpcicbant: 
Sanguinit  rirJum  in  porta  fiuxiffe.  EtOb- 
fequensc.  30.  ubidefluvioPiceni. 

4  Ttctaquc pubiica.~\  Liv.  3.  Decad. 
Iib.  ;..  fcribit,atrium  publicum  in  Ca- 
pitolio  taftum  de  ccelo  fuifle.  Et  ejuf- 
dciVi  Dec.  lib.6.  Murus  ac pr.rta  taclx, 
C  ^iritiaetiam  forjis  adcs  de  ccclo  ta- 
c~afuerat,8i  lib.  s  .murus  turrefque  qujc- 
dam  Cumis  non  icltz  modofutminibus,fcd 
etiam  decujfc. 

I    f£defi. 


Geni  ale  s  D  ie  s.  Lib.  V.  369 

1  «eclcsve  deorum  de  cxlo  tacta  cffcnt ,  :  aut  aliatcrribilia 
monftra  &  prodigia  carleftia  oftentantia  minas  appare- 
rent,  his  avcrtcndis  tcrroribus  piacularibus  facriticiis  faclis 
ad  placandas  iras ,  5  vcl  rcria?  indicebantur , +  aut  lcctiftcr- 
nia  tribus  ftratis  lectis, y  ]ovi,  Vulcano  &  Mincrva:  (liqui- 
dcm  hi  jaclus  fulminum  po/fidcbant ,  6  nonnunquam  Iu- 
dorum  celcbritate,  decrcto  pontihcum  procurabantur. 
7  Ficbant  cnim  fupplicationcs  cum  folcnni  prccationc  ur-  s*p/*% 
bc  tota,  circaomniadclubra  phanaquccv  pulvinaria,  in"'*". 
quibus  honos  diis  dabatur :  fcnatorcsquc  cx  patricii  8  cum  buse*~ 
conjugibus  &  libcris,   9  plcrumque  coronati,  nonnun-'?"': 

quam  rtnu 


1  tsgjrfque  deorum.  ]  Idem  Li- 
viusj.  Decad.  Iib.  r.  adfin.  Afdcm 
Spei,  quxin  rbro  Olitorio  eft,rulmine 
ictam,  & lib.  4.  Adem  in  campo  Vul- 
cani  decaelota<f:am,<5clib.-.  Mintur- 
nisxdem  jovi>,  &lib.  8.&4  Ueca- 
dis  lib.  :.  c:  7.  &  lib.  9.  ubidcxdc 
Opis,  <Sc  alibi  fxpifTirne,8c  Obfequens 
cap.  71;  dcxde  Salutis. 

2  ,4:tt  alitt  ttrrtbilia.  JLivius  } .  Dc- 
cad.lib.  to.poft  ptinc.cc  Ixpe  alias,aut 
fi  peftilentia  grafiaretur  exeodem'4. 
Decad.  lib.  ro.  Autlilac:cplueret,cx 
eodcm  ;.  Dec.Iib.  7.  Autfilucetcnc- 
brxobortxcfienr.  4-Dccad.  lib.  8.  Et 
apud  Qbfequentem  cap.20.  Aut  ftellx 
per  dicm  perpetuo  apparcrcnt,  aur 
ftellxin  lOngum  productx  mcdio  qua- 
fi  acrc  fuipenlx,  ex  Herodiano  li b.  r. 

5  Velfieui indicebantur.~\  Livius^. 
Dec.  lib.  ro.  Scn.ttus  cenfuit  &  Coff.  c- 
dixerunt ,  ut  per  totam  Italiam  triduum 
/upplicatio  &firi*  ejfent.  Et  y.  Decad. 
lib.  2.  Horum  prodigiontm  caufa,  irsiii- 
Swtt  facl.c ,  CT"  frppliccttio unum  dicm, 
firiame  h.tbit.c.  Et  5 .Dcc.  lib.  r. 

4  *4.utl(&ifternia.~  Livius  1.  D:c. 
lib.  5.  ubi  primum  leftifterniumfa- 
ctumeft,;?clib.-.noftprinc.<Sc  j.Dcc. 
lib.  1.  adfinem,  <Sdib.2.poft  princ.  & 
dc  hujufhiodi  leftifterniis  vide  eun- 
dem  4.  Deo.  lib.  6.  in  princip.  Et  Va- 
lerium  Maximum  lib.  2.  cap.  r.  ubi  de 
Valefio  cjuodam  loquitur.  Et  de  P. Va- 
Tom.  II. 


lerio  F.iblicola,  qui  primusCof  fuic 

um  Bruto,  fi  ii  ju   I  rxiftcrnium  pcr 

trin  ictium,  Vide  prxtereaServium  in 

12.  Ub.JE.neid  Vit  ;ilii,in  eum  locum, 

Etdi  ■  Ditit. 

Ubi  fic  .llt  ,  1 1  '!, !:,'.  ni.i  c/  tuitur  ,  uli  in 

ttmploh  1  con/ifjtrtmt.  Di- 

vwi)  Auguft  lib.  C  vitatis  ;.  c.  i-.cc 
num  d:  die  Natali. 

5  J  :i,  I  'ulcano,  &-  M.ne>  i.c.  ]  Li- 
vius  j.  Dec.  lib.  1. 

6  tionnunquam  ludorum  ccleb.  itste.  ~\ 
Livius  j'.  Dcc.  lib.  7.  / .  cum  vismorbi 
nec  humanis  confiiiisjnecopc  divina  levd- 
re'ur  ,  tatlis  (uperfHtione animis ,  Indi 
quo/juc  fccnici ,  nr,v.t  rts  bctiicrfo  populo 
(u.tm  circimodofpeclaculumfiterat)  in- 
lcr  ali.t  cee'tftis  /V.r  placafnina  inftituti 
dituntur.  Et ejufdcm  Dec.  Iib. 7.  ubi, 
ut  prodigia  ,  qux  nunciata  crant,  pro- 
curarentur,decretum  fuit.ut  C.Hofti- 
lius  prxtorludos  Apollinis,  ficuthis' 
annis  vbtifaftiqucerant,  voveretfi- 
ceretque  ,  c<  iterum  codcm  libro  7.  Ik. 
ejufdem  Dec.  lib.  ro. 

7  Fieb.tnt  enimfitpblicatienes.~\  Li- 
vius  5 .  Decad.  lib.  r.  ad  fin.  &  4.  Dcc. 
lib.  rc.  ckfvpcalias,  &  JuliusObfe- 
quenscap.  54. 

8  Cum  coniugibus  ci~  libtris. ]  Livius 
3.  Dec.  lib.  2. 

q  Plcrwnque xiisrsati '.]Li vius 4. Dc- 
cadis  libro.)..  cujus  vcrba  afFeremus 
ia6a&1.6.6cio.  <5c  j.Dec.l.j. 

Aa  1  r.Uri' 


370  Alex.  abAlexandro 

quam  omncs  tribus  &  ordines,  prseeunte  pontifice  rmxi- 

mo ,  aliquando  duumviris ,  pnccedentjbus  pucris  ingenuis 

&  Hbertirris ,  ac  virginibus  '  patrimis  &  matrimis  corona- 

tis ,  vel !  laurcam  tencntibus  manu , '  vocc  modulata  pro- 

nunciantibus  carmcn,  prxlata  pompa,  frcquentes  fupplica- 

Graci.  rc,  &  pacem  deiim  expofcere  folebant.  Grarci  vcrofi- 

quando  tcrriti  malis  fupplicabant ,  vetuftum  carmen  intcr 

vota  prccescjue  cani  jubebant,  hoc  tenorc:  Bcatorum  an- 

tiquifsima  fanitas,  in  omnitempore  tecum  fum.  4  Qua? 

Tuhi-  quidcm  pulvinaria  apparata?  lectica?  divorum  erant ,  in 

itaria    quibus  numina  pro  majeftate  juxta  aras  fublimia  extabant, 

%Lr-  '  quibus  fafciculi  ex  verbenis  (ftruppi  vocati)  pro  capitibus 

''•'•••     locabantur.  Ha?  quoque  fuppiicationcs,fi  quod  juftuin  bel- 

fc*!ca  lum  in  exteras  nationes  indicT:um,aut  (1  pro  aris  focifque  & 

tUmm  dcorum  tcmpiis,  ac  folo  patrio  pugnandum  foret,  ut  ea  res 

canfa.  p0pUi0  Romano  fociisque  ac  nomini  Latino  bene  &  feli- 

citer  eveniret,utque  bonis  aufpiciis  ac  diis  bene  juvantibus 

arma  fumerent. 6  Ac  victoribus  belio  viris,  ob  res  relicitcr 

duetu 


i  Patrhnis & matrimis.~\  Ltvius^. 
Decad.  lib.7.  poitprinc.  Supplicatio 
earum  religionum  caufafuit,  quibus 
Diis  Dcccmviri  ex  libris  ur  fierer,  edi- 
derunt.  Decemin;enui,decem  virgi- 
nes,  patrimi  cmnes,  matrimique  0111- 
nes,ad  id  facrificium  adhibiti,  tk.  De- 
cemviri  ladtcntibus  nocte  rem  divi- 
nam  fecerunt.  Patrimi  Sc  Matrimi  di- 
cuntur,  quipatrem,  aurmatremad- 
huc  viventem  habenr.  JuliusObfcq. 
cap.  55. 

2  Lauream  ter.entilM  manu.)  Liv. 
4.  Decad.  lib.  ro.  Majores  duodecim 
ann  s  omm  s  co;  onatit<5  lam  eam  in  rnanu 
tenentes  duplicaverunt. 

5  Voce  moduiata  pronunciantibut  car- 
tnen.]  Livius  $.  Decad.  lib.7.  quolo- 
co  infra  citabimus,  &c  4.  Dccad.  lib.  1 . 
Carmen  praterea  abternoyenisvirgini- 
lus  carti  perurbemjujjermt  :donu;nque 
jfunoni  Reginx  f ,  ;i . 

4  Qgit  quidem pulvinaria.]  Servius 
libro  j.Georgicon  ad  fincm,  Puhiaa- 


ria,  inquir,  pro  templis  ponimus,cum  fmt 
proprie  leciuti ,  qui  fierni  in  quilmfd.im 
templis  conJUerant.  Acron  in  Horatium 
lib.  r.  Carm.  17.  Tuhin.iria ,  ait  ,di- 
cebantur  aut  ,'efli  deorum  ,  aut  tabulata, 
in  (juibus  fiabant  numina,  ut  eminentiora 
viierentur.  Solebant  Rom.  veldevi- 
ttis  hoftibus ,  utvidimuSj  vclquovis 
alio  moclo  rep.  bene  gelta,  2c  periculo 
propulfato  ,  ad  omnia  puivinaria  deo- 
rum  fupplicationem  decernere,  atquc 
aliquot  dies  feftos  la:titia  publica  cele- 
brandosindicerc.  SicCiccroCatil.j. 
Quamobrcm  Quiritcs  qtioniam  ad omnia 
puhinaria  fiipplicatio  dccreta  efl ,  cele~ 
bratotc  illos  dics  cum  conjugibus  <y  libc- 
ris  vefiris. 

5:  Quibtufafciculiex  rJerlenis.~\  Fc- 
ftus  Pompejuslib.  17.  nonadcolongc 
a  fiu.  Struppi  ,  ait,  hocabantur  in  puhi- 
naribus fafciculi  de  rje;ienisfacliyquipr» 
deorum  capitibusponebantur. 

6  ^Ac  vicforibut  iello  -j/ris.]  Quod 
exemplis  poltea  probatur. 

1  lAulie- 


Geni  a  les  D  ies.  Ltb.  V.  371 

ducr.u  eorutn  ^eftas,  in  quibus  pratcs  diis  agcbant, T  mulic- 
resque  eximios  cultus,  viri  prartcxtas  atque  amplifsima 
ornamcnta  fumebant,  a   fenatu  maximi  muncris  loco 
f«epe  tributa?  funt,  ^modopluriumdierum,  modopau- 
corum ,  prout  magnifice  gefta  eV  profperi  fucceffus  poftu- 
Iabant.  3Divo  Julio  in  expeditione  Gallica,  contra  quos  Smppii. 
mukiplici  clade  dimicatum  cft ,  ob  daras  pugnas  quindc-  £  'i 
cim  dierum  fupphcatio  decretafuit.  *  Et  D.  Brutus  ob /;W««- 
profligatum  Antonium  bcllo  Mutincnfi  (quod  antca  con- CJ'''1; 
tigit  nulii)  quinQuaginta  dierum  fiipplicationes  mcruit, /,. 
5  Ciccro  quoque  in  fenatu  C.  Oitavio  ob  res  felicitcr  ge-  c  o- 
ftas,  per  omnia  templa  phanaque  pariter  qirinquaginta SdVI* 
dicrum  fupplicationes  decrcvit.  6  In  quibus  grandi  s  na- 
tu  matres   manibus  amplexae ,  atque  viri  fcmotim  co- 
rbnati  proccdcrc,  &  cum  bonis  precationibus  &fauftis 
ominibus  ad  templa  convenire  ,    &   diis  gratias  agere 
folebant.   In  his  quoque  praxipuc  cives  tatari,  7quod 

virir 


1  MuUerefque  eximios  cult  u*.^  LivilU 
;.  Decad.  Iib.7.  &  8.  dicitampliflima 

vefte  omni  folutas  metti  ,  cum  liberis, 
diis  immortalibus  gratias  egifle. 

2  Modopltmnmdierttm,'  Livius  r. 
Dccadis  lib.  ;.  ubi  de  fupplicatione 
decreta  ob  vicloriam  L.  Valerii  &  M. 
Horatii  Coff  &  lib.  5 .  ubi  de  fupplica- 
tione  etiam  decreta  ob  Vejoscaptos, 
&  alibi  frpe ,  &  videbis  etiam  ex  feq. 

5  Divo  Ju!io.~  Plutarchns  in  vita 
lllius  ,  H.cc  ubi  Senatu:  renunciatafunt, 
fcr  fkcrificia  indiclafque  fjennitates  , 
qumdecim  dierum  fuppiicatio  ,  qu.mtum 
ull.t  i.i  vitloria  nunquamfitperiaiitem- 
pore  obt  gerat ,  diis immm -t atibtu  dccrct.t 
efi.  Cxfar  lib.  2.  belli  G.-.llici  infin. 
Ob  tafque  resex  litrris  Cdfitris  dies  qidn- 
tlecim  fupplicatio  dccrctaefi :  qued  ante 
id  tcmpus  acciderat  nuili  Sed  tk  eid :m 
fupplicatio  viginti  dierum  a  Senatu 
decreta  rft  ,  ut  £cidemfcribitlib.  4. 
cjufdem  operis  in  fin. 

4  Et  D  f/w/>i;//Hf.lLegendum  De- 
cinnu  cx  Appiano  Alexandrino,  cjui  id 


rcfert  lib.  bellorum  Civilium  2.  &  :. 

5  Cicero  quoquc  in  Senatu  C.  O.l.i- 
vio.]  Cicero  Antoniana  14.  ntminc 
tuiim  Imperatornm  Olavii  C.cfaris  , 
Hirtii  C~  Panfit  C  j.fulum,quinq: 
dicrum  fupplic.itiones  decrevit  obresin 
.  tntonium  geflat.  Appianusbcllorum 
Ci vilium  lib.  ; .  fupplicationeioh  res  in 
^Antonium  ^eR.n  yo.  diermn  anniverfit- 
ri.ti  Senattu  babend.ts  cenfuit ,  qnod  >:cc 
unquam  bcilo  Ccttico  ,  aut  aliis  i>;  I 
dccrcvcrc  Rom. 

6  /.;  quibm  qrandcs  natu  matres  ] 
Liv.  1.  Dec.  lib.  5. 

7  Quid  vitulttri  dixcrc.'  Macrob. 
lib,  2.  c.  2.  auitoritateTitii  &  Varro- 
nis.  NoniusMarccllus,  P'.tulante<,  in- 
cjuit,  vctcrcs  gaudent  ts  dixerunt  ,ct 'irl um 
dbonx  vita  commode:ficuti  nui  nunc  efl  in 
fumma  Ltttlia,  -ji-vtrc  eum  dicimus.  ?*.'»- 
>::i<<  1  ycurgo,  XJt  in  vcnatu  vitulantes  ex 
aviis  locii  no<  mittant  poems  decoratos 
fc,i<.  H.rc  Nonius.  Feltuslib.  ulriin. 
a  vitulis  deducit ,  qui  fumma  in  pratis 
lafcivia  exultant.  fitulans tiuqmt,  U- 

,Aa  2  tant 


l'itu- 
lari. 

catio 

t;  mni- 
phi 

eOtiva, 


372  Alex,  AB  AlF.XANDRO 

vitulari  dixere,  '  dclubra  patere,  '  aras  facrificiis  fuma- 
rc,  '  hcnorcquc  ac  donis  cumulari,  *  nonnuriquarn  vi- 
num  }  &  thus  pubiicc  dari  legimus.  Fuitque  fupplicatio 
aliquarido  pnerogativa  tiiumphi :  nam  quibus  ob  rcs  bcne 
geftas  fupplicationcs  dccretse  funt,  haud  muko  pcft  fciici- 
tcr  confcctis  bcllis,  aienatu  Ipucidos  triumpliosdatos 
compciimus.  Obfcrvatumque  ut  quotics  obfccrationcs, 
iupplicationcsque  aut  lccli  fterniaindiccbantur,  °  a  furgiis 
&  litibus  temperarent ,  7  vinctisque  vincula  dcmerent :  & 
tametfi  ob  rei  militaris  facinora  aut  partam  victoriam  fup- 

plicatio 


tanjgaudioyutpratovittdue.  *  T.nnius, 
Hitbet  is cvrenam  vitulanj  v'nioria.  Qui- 
bii^adJe  PlautuniinPcrfaact.i.  lc.  }. 
Opejf  fpeibon.ts,  copias , commodanti 
lulens,  vittdoraue  marito. 
C  O  L  E  R 11  S. 
*  Recte ,  Sic  Varro  quocjue  fentit. 
Sic  Gr.xci  dicunt /jio%i£,v. 

TIRACrtlELLUS. 

1  Delubrapa>oe.]  Supplicationem 
folennern  RomaefcribitLiviusj.Dec. 
lib.  2.  Item  4.  Dec.  lib.ic.  Ritusfup- 
plicationis  in  peftilentia  defcribit  Vir- 
gil.lib.  4.  A.neid. 

Princ  ipio  delubra  adeuntypacemtmt  pcr 
arat 

Exquirunt.  • 

Ubi  Servius,  De!ubriim,'\nc]\\'\t,dicii:m 
eTt,  ut ptpra propter  hcnm,  in  qr.o  manus 
abluun  ur,vel  ,n  opter  teclumconymclum, 
antligntum  fimulacrtrum,  delubrum  d:ci- 
muslibro,  id  ff/,  rafo  UgnofaHum  :  tjuod 
Grace^otuioYydicitur.M^aobivisYib.j. 
cap.  4.  Varronis  auctoritate  ictibit, 
Dclubrum  alios  exiftinurclocum  ef- 
fc,  inquo,pra:ter  xdcm, fi-  areaaffum- 
pta:  alios.inquo  Dei  fimulachrum  dc 
dicatum  fit.  Ita  dnftutn ,  quodinco 
dii  ponantur :  ficutcandelabrum  dici- 
tur,  ubicand-Iafigitur.  Cicerolib.  }. 
dc  Xatura  Dcorum  h si  mibi  1  ecum  pro 
aris  <£?•  focis  certamen  ,  6"*  pro  deorum 
templii  atque  delubl  />. 

2  wirasfacrijficfiifumare.]  Scrvhis 


in  cum  locum  Virgilii  ccloga  1. 

Quotannis 

Bijfensj  cii;  nojtra  dies  altaria  fum.u-.t. 
j    Hono,  eque  ac  donij  tunudari.  Li  V. 
3.  Decad.  lib.  7.  Vide  Gyraldum hift. 
Dcor  fyntagmate  1 7.  ubi  dc  lupplica- 
tionibus  &  lectiftemiis. 

4  "Honnuncmam  vinum.  ]  Liv.  l.Dc- 
cad.  Sc  lib.  lo.siverruncorum  caufafupr 
piicationes  in  biduum  Senatut  decrcvit  : 
pubhce  vinum  acthm  pr.tbitum. 

5  Et /W. ]Pliniuslib.u.  c.24.  ad 
fin.  fcribit  tliure  8c  cofto  fupplicari. 
Livius  ubi  fupra. 

6  ^4  JHrgitJ  &litil>w.]  ApudCi- 
ceronemlib.  2.  de legibus:/e x  ejr,Fe- 
riif  :.u.gia  amovento  ,  eajijueinfa 
operibus paratii  habentj.  Siclib.  ».  de 
Divinar.  fe  itaexplicat,  Rebufque divi- 
nis  ,  qux  publiccfic,  ent  ,  ntfaverent  !i>i- 
guis  imperabatur:  in  ,«,.;..- 
dis  ,  ut  litibus&jurgiisfi  ,'.'.  .  1 1  .', 
auodadomma  pertinet,  Hincque illud 
Ovidii  loquentisdefacririciislib.  Fa- 
ftorum  t. 

Ti  oshera  lux  oritur ,  linguifqtw  anhnif- 
quefiv  te  : 
Qfunc  dicenda  bcm  funt  bona  vei  M 
die. 
Lite  vacent  aures ,  infanaqueprotinut 
abfnt 
furgia,differ  opus  livida  turba  tuum. 

7  V nHifqui vinctda demermt.]  Li- 
vius  r.  Decad.  lib.  ^.  nbi  delcctiftcr- 
nio  primum  Romae  facto  loquitur. 

1    XJni 


GenialesDies.  Ltb.  V.  375 

plicatlo  dcccrni  folcret  duci abfcnti , '  uni  tamcn  Ciccroni c*>  f- 
togato  &  pr*fenti,quodxcmpubl.  c  conjuratorum  raa-"" 
nibus  ciipucrat,  &  civcsconfervarat,fuppiicatiodccrcta 
fiiit.  Eftqufi  animadvcrfum ,  plcrunquc  a  matronis  qui- 
bus  viii  cifcnt ,  Junoni  fupplicatum,  primum  in  Capitoiio,  Jhh* 
dcindc  in  maii  proximo ,  undc  haufta  aquatemplum  &  fi-  "^   ,._ 
nmlacrum  infpergebant.  :  Poft  aliquot  vcro  aitatcs,  de-  <-.,/»- 
cjeflukis  moribus,  &  collapfa difciplina militaii, ob levif 
iimas  fepe  caufis  &  quac  ad  rempubl.  vix  pcrtincrcnr, 
funnlicationcs  decretas  invcnimus:  '  quinnc  Ncroni  cbf  '"/•"• 
recitationem  carminum  m  theatro,  vcl  ob  rugas  civium  nh 
inrandas ,  ev  ob  publicas  cladcs,  quod  frvitum  eflet  in  no- 
xioruin  bona ,  cv  levibus  dc  caufis,  faepe  decrevit  fupplica- 
tionem   fenatus.   Nam  quoties  fugas  aut  csedes  juffi  et 
Nero,  toties  diis  »rates  habitas  auclorcs  rcrcrunt.  Fuitque 
ifta  vaga  populaiisfupplicatio.  Gr«ecis  autcm  ob  profpc-  &■*«. 
ros  fuccciiiis,  &  partam  de  hoftibus  victoriam  ,  rarenter 
fuppiicatio,f.vpius  epulum  per  flngulas  tiibus  publice  dai i, 
&  ludi  indici  folebant.Si  cui  tamen  fupplicatio  pro  infigni- 
bus  fa&is  dabatur,  apud  Athenienfes  fervatumeft,  ut  vafa  ,-itU- 
aurea  &  argentea  in  pompisen%rrent,&  ficradecernc-""' 
rent ,  quafi  hoc  magniricum  latidationis  munus  forct.  4  Si 

vero 


1  Vki  t.tmen  ficcroni.~\  Ciccr.  iu 
Catil.  Orat.  ;.  Jttt/xe etiam ,  inquit, 
fupplicatit  diit  immortalibns  pro  fingula- 
>  i  eorum  merito ,  meo  nomine  ileci  eta  c<7, 
Quiritea  Quod  mihiprimnmpojlurkfm 
conditamtogato  contigtt :  Cjf  hitdecreta 
verbis cii  ,  Oui.d urbem incendiis, ccde 
a  vesf  Italiam  U  lk  liherajfem.  Quafkp- 
piK.u  0,  ft  cumcatcrit  tonferatur  ,  ShA- 
ritei  ><oc  intei  ftt,  tjuod  ctctera  bene  icsi.t, 
htet  unacenfei  vata  Rcpubl.conjiituta  ejf: 
Et  in  Pifonem,  Mifjitogato  Senatus,  ut 
mnltis  ln  ne  :;•  (ia  ,  /id  nt  nemini,  confir- 
tiatjt  ReipuU.  fingulai  igenere  fupplica- 
tionn  deorum  imrx  ■  lapate- 

fecit.  Et  Antoniana  2.  &  14.  item  in 
Catiltn.  Orat,  4.  itempro  Sylla. 

21.  tcj.  ]  Id  pro- 


bat  cx  fequemibus. 

2  Quippt  1\cn,»i.  '  Hxc  uique  ad 
j  verfic.  buitque,  funtCor.Tacitilib.  14. 

la-pc,  &  praefertim  in  fin. 

4  Sivero  femimares.  )  Livius  lib.  4. 

Decad.  1 .  obfcoenos animalium.&  er- 

rantes  in  alicnos  natura;  foetus  lcii- 
t  bcns,ait,  .A 'nte  omnia  abomin.U 'i  femi- 
t  mai  cs  ,  jujiiqne  in  ma;  e  extemplo  depor- 
,  tari  :  ficut  proxime  C.  CUtudto,  \1.  Li<\iio 

Coff.  deportatus  fimilis  prodi^irfcctus  c- 
,  rat :  rdhilominto  D:cem-.i> o>  ,uli>  e  libros 

de portento eomjfertmt.  Decemviri tx li- 
:  brts  res  di-jin.ts  eafdem,  eju.t  p>  oximt  /7  - 

cnndumid prcdi^it<n:f.tii.c  effent  ,impe- 

r.irunt.   C.trntcn  p>xte,e.t ah t-er novcnii 

j  ..,  itnibui cam per  urbem  ■  ffe\  unt ,  do- 

I  nitwqnr  JioiQHi  Rcginx  fen  i.  Et  lib.  9. 

„4a  2  Stdi 


574  Alex.  ab  Alexandro 

vli     vero  fcmimares,aut  infoliti  animalium  partus,  &  alia  mon- 

Tdita    ^ra  itiromiia  ecnta  cflfent,  juflb  foetu  cxportari,  &  in  marc 

'effent.  vel  flumen  dcjici ,  a  tcr  novenis  virginibus  carmen  per  ur- 

obbn-  bcm  canebatur,  donum  dcinde  Iunoni  fcrcbatur.  '  Quod 

bonem     „  .  ^*-. 


autiu-  ii  bubo  *  vcl  lupus  ccllam  Jovis ,  aut  Capitolium  intratict, 
proptcr  id  prodigium ,  teda?  aut  vi&ima.' ,  nonnunquam 
fuifuris  &  '  acjuae  luftratione  urbem  aut  Capitolium  cx 


pum 

celL 
Js* 

a,<t  c*.-  piarunt,  &  luftrarunt , 4  qua?  victima  Amburbialis  dicta. 
iJre/.  Licct  fingulo '"  perfecto  quincjuennio,  pcr  ccnfores  urbem 

fiim. 

^Ambur 

bi.itis  Sub  idem  tempus  &  ex  Vmbria  nuncia- 
vicii-  tum  eji  ,  Semima) em  dmdecimferme  an- 
tna.        nos  natumin-jentum.   lil  prodigium  abu- 

minank.es  ,  arceri  Rom.  agro ,  necarique 

cjuamprimum  jufferunt.  Semimares  au- 

temappellathislocis  Androgynos,  fi- 

ve  Hermaphroditos,qui  fcil.  ambigui, 

five  urriufquc  lexusfunt,  utdcclarat 

iple  Livius  lllo  priorc  loco.  Nam  Sc 

hi  primum  pro  prodigio  &inonftro 

habiti  funt ,  ut  tradit  Cicero  lib.  i.  de 

Divinatione,  I^uid  ortM  ^Admgyni' 

notrne  f.itate  quoddam  monfirum  fmt  ? 

Plin.  lib.  7.  c.  ;.  Gignuntur&  utriuf- 

quefxui,qms  llermapbrodttos  -jocamus, 

olim  .Andioiynos  rJocatos,&"  in  firodigii-s 

h.iLi:os  ,     tinc  -jcro  in  deltctis.   C^iod  6c 

ipfum  iifdem  verbisrepetit  Geliius  li- 

bro  9.  cap.  4.  in  fin.  Nam  tk  hos  par- 

tus  prodigiofos  fuiffe  conftat  ex  eo- 

dcmLivio  5.  Decad.  lib.  7.  ubi  inter    terminos urbis  Romxd lucebantur. Gyral- 


Iuftrari 

ea  vero  defiit  id  prodigium  haberi  ne- 
carique,  fed  in  dcliciis  haberi,  ut  dixi- 
TOUs  ex  Plinio  :  hincque  coeptum  eft 
quzri,  Utrum  mas ,  anfoemina  exifti- 
mandi  lint :  refponfumque  cft  ,  Ejus 
fexus  efle  exiftirnandum,  qui  iu  co 
prxvalct.  I.  qitxri.ur.  ff.  dejiatubomi- 
num. 

1  Qmd  fi  bubo.]  Plinius  libro  10. 
cap.  12. 

2  Vcllupus.~\  Livius  1.  Dec.  lib.  j. 
Lupos  ,  inquit,  in  Capitolh  -jifosferunt  a\ 
canibus  fugatos  :  ob  id  prodigium  lufira- 
tum  CapitoHum  effe. 

3  Et  aqua  tujiration\~\  Utinfrain 
verbo,  Sulpbur ,  &  iterumin  verbo, 
O-jOy  cc  in  duobus  feqq. 

4  Xhtx  -jiciima  ^Ambu/biatU  dicla.~\ 
Feftus  Pompejuslib.  1.  ^Amburbiatts, 
inquit,  b'jfii,e  diceb  mtur  ,   quxci,cum 


alia  quaedam  ptodigiaid  ponit.  EtSl 
nneffx  natum  ambiguo  intcr  marem  ac 
focminamfexit  infmtem,  quos  ^Androgy- 
nos  vulgtUy  utperaquefacilioread  dupli- 
canda  wrbaGrxcofermonc  app  llat.  Et 
lib.  7.  dclimilipartuloquens ,  ld  vera 
aruHiices  ex  Ilelrttria  acciti ,  fxdum  ac 
tuipe  prodiqium  dicere :  exioirem  agro 
Rjom.  p  ocul  terrxcntaciu altomergen- 
dtttn  ,  rji-jitm  in  arcam  condtdere ,  pro-je  • 
flumqUe  in  mare  pro]ecerunt.  Dccrc- 
•vere  itcm  Pnlifices,  ut  -jirgin'S  ter  no- 
-jcnx  pir  urbem  euntcs  carwen  cane- 
rent.  Et  Julius  Obfequens  capite  ?,  r . 
lunx ,  inqtlit,  .Androvynus  natu*,prx- 
ccpto  ariijbiiftm  in  m.tre  deportatus.  Poft- 


dus  de  Hift.  Deorum  lyntag.  17. : 
C  O  L  E  R  Ll  S. 

*  Idem  Fcftui:  Amtermini qui  circa 
tcrmims  Tro-jincix  manenl.  XJndc  ami- 
circy  ambarbium  ,  ambai-jalia,  amjtlexus 
dicia  funt.  Sed  Fefti  vindex  Scal.  ibi 
aliter  legit,  quem  vide. 

TIRAQiJELLUS. 

%  PerfeBo  qmnquermio.  ]  Afconius 
Psdianus  1.  in  Verrcmaft.  quxdivi- 
natiodicitur,  Cenfires,  \nqa\t, compte- 
to  qninquennio  urbem  tufirabant  ,  &  So- 
titauriliafacrificia  drfue  ,  o-jr  ,  taurofa- 
ciebant .Et  de hujufmodi  Solitaurilibus 
Catorei  Ruftica;cap.  141.  nonfemel, 
Lbi  iuovitaurilibus  (ficenim  ea  facra 
nominat) 


G  E  N  I  A  L  ES  D  I  ES.    LlB.  V.  575 

luftrari  fuc ,  ove  &  tauro,  ant  vcrrc ,  8c  tauro ,  &  arictc, 
qui  circunduccbantur ,  quae  Solitaurilia  vocantur ,  inve-.w;- 
niamus.    Jn  quo  fuit  conftitutum ,  ut  menfe  Febniario£™£ 
1  quo  tcmporc  urbs  Iuftratur ,  2  Fcbruo  (qui  luftrationi  «>*»- 
prafcft)  in  primis  litarent ,  &  facrum  facerent:  mox  c.eiifor*"" 
in  magna ofdiaum frequentia deos impcrii prafidcs folen- ,«.,/.c. 
ni  precatione  advocaret ,  ut  rcm  Romanam  ,  urbcs ,  tcm- 
pla,  fines,  aquas  pcrpctuo  fcrvarent  incolumes,  &  profpc- 
ros  fucceflus  darent ,  dubiisque  conatibus  adeflent :  mala- 
quc  avcrruncarcnt ,  vctaquc  in  fequens  luftrum  promit- 
terent :  circumque  urbis  pomcerium  fcrcno  coelo  pontifi- 
ccs ,  flamines ,  &  omnes  augurcs,  facrificuli  &  vatcs,  Vc- 
ftalcs  virgines,  galli  facerdotes,  feptemviriepulonum, 
quindccimviri  facrorum ,  &  falii ,  fcqucntibus  patribus  & 


omni 


nominat)  dicit  immolari  porcum,  ag- 
num  &  vitulum  :  docetquc  Lacrificii 
ritum  V.irro  lib.  quoque  rei  Ruftic.t  2. 
cap  1  F t  cjuoi  ,  i  nquit ,  pofiulns  Roma- 
nus  cttm  luJlratitr,Suovitauriiibus  ci>  cum- 
A-\untu,- •vtrrei  ,  A,irs ,  t. turus.  Diony- 
fi.is  Halicarn.  Solitaurilibus,inc]\i\t,bo- 
Jli.i  ttturus ,  aries  ,  ci^  birctu  ter  circun- 
dtici.t cirtum  extrcitunt,  ~Sl.t,ti;>;.<cl.:tx 
fimt.  Livius  r.  Decad.  lib.  8.  Ouinti- 
lianuslib.i.  cap.  10.  Fcftus  Fompcjus 
lib.  1 7.  non  longe  a  princip.  tradit  So- 
litaurilia  lioftiarum  trium  diverli  ge- 
ncris  immolationem  fignihcare,tauri, 
arictis ,  verris :  quod  omncs  ez  folidi 
Lntegrique  funt  corporis*  Pomnonius 
Lztus  de  Magiftrat.  P.om.  Diomedcs 
putem  Charifius  lib.  1.  Artis  Grarn- 
maticx,  Solitaurilia,  ait,  quidam  puttutt 
uictnda  .1  viciimis  fut,  ove,&  taitro:  fcd 
Valgius  cle  rtbus  ptr  cpifldamquafitify 
tStlitauritia  di  ,  &a/hlitmth 

■iibus  Cumptum  ejfe  :  Hxc  Diomedes. 
Gloflarium  :  SJ't.turiiia  ^j-si-x.  ch.toc 
«e/a  x\  TOjuc,>i.  ubilegendum  ,  1%  avo;, 

I  Shtotcmpore  urbsluHratur,~\  Ovi- 
dius  l.i.Faftorum  ftatim  poft  princip. 
Et  Feftus  FotopejusUb.  6,  ubidcFc- 


bruariomcnfc.  Varrolib.  5.  dclingua 
Latina.  Macrobius  lib.  1.  SaturnaL 
cap.  1*. 

2    Ftbruo.  ]  Macrobius  ubi  fupra. 
Ccnforinus  de  die  Natali,  cap.  '8.  Di- 
vus  Auguftinuslib.  7.  cap.  -.Civira.is 
Dci ,  Idco,  inquit,   terminalia  c.lcn 
menfe  Febtttario  celebrari  tlicunt ,  cnmfit 
fitcrum  pnrgatorium  y   quod  •VOCttttt   Ft- 
bruum  :  unde  nienfis  ntmtn  babtt.   Ovi- 
dius  loco  fupra  proxime  citrto, 
/  c!,);:.t  R' :,;.!,::  dixtrt pi.:rr.ina p.U.es: 
Jiunc  qw.quc da.it  -jerbt  pia;  im.i  f<r,<..t 
fidem. 
&c  paulo  poft, 
DtnicfUt  quodcunqv.e  eil,quo  corporc.  no- 
\h  auiantur, 
Hoc  apud  intonfos  tmmni  babebat  a- 
rjos  , 
Mtnfts  ab  bis  dicius  :  fancla  quia  pelte 
luperci 
Omne  folum  luflrant ,  idqtte  piamcn 
babcnt. 
„ittt  quia  pl.tcatis  fitnt  tTmporaplura 
fcpuicb,  ;f , 
Tunc  eumfer.iie s pr.ttcriere  dics. 
Omne  ncf.xt,  omnemque  maii  purgamint 
caufam, 
Crcdcbttnt  n"flri  tollcre  poffifents. 

„i<i  <j  I  Ca!/int 


in  /«- 

ftri* 

condcn- 

dis  pre 

caban- 

tura 

diis. 


'jfthe- 

nien- 

fes. 


I76  Alex.  abAlexandro 

omni  plcbe , r  Gabino  ritu  cum  folenni  prccationc  proce- 
derent.  Cumquc  in  prccationis  carmine ,  quumluftrum 
condcrct ,  antca  rogarctur ,  ut  dii  immortalcs  rcm  Roma- 
nain  volentcs  prcpitiiquc  propagarent,  &  ampliorem 
facerent :  poftca  aucto  propagatoque  Iatcimperio  ad  fum- 
mum  culmcn ,  Scipio  ^myiianus  cenfor ,  in  condcndo 
luftro,  non  ut  ampliorem  lacerent,  fed  tantum  ut  rem  Rc- 
manam  fcrvarent  incolumem  ,  rogarijuffit,  tanquamad 
ultimum  amplitudinis  provecla  eflet.  Maniitquc  diu  mos, 
utin  omniprccationc  quam  pro  popuIofaccrent,pro  fcna- 
tu  qnoquc  &  Quiiitibus  prccarentur  :  neque  fas  eifet ,  in 
folenni  prcce  fine  altcroaltcrum  nominarc :  ~*  ficut  Athe- 
nienfcs  (ut  rcfcrt  Theopompus)  quum  vota  diis  efriinde- 
rent ,  Chiis  &  fibi  profpera  precabantur,  &  in  Panegyris, 
quse  fingulis  quinquenniis  fiebant,  per  pneconem  fibi  & 
Plata?enhbus  bona  prccari  ufurparunt.  ;  Dcinde  Philippo 
fubirati,  proptcr  continuas  clades  &  bclli  maladccreto 
fanxcrunt ,  ut  quoties  facerdotes  profpera  Athenienii  po- 
pulo ,  fociisque  &  exercitui  precabantur ,  toties  Phiiip- 
pum,  liberos ,  terreftrcs  navalesque  copias,  atquc  omncm 
Macedcniam ,  cxitiali  carmine  &  diris  imprecationibus 

dete- 


1  Gabinoritx.]  Livius  r.Dec.lib.8. 
devotionisfaciendx  ritus  icribens,  de 
Decio  Cof.  ait,  Ipfi  incinQtu  cir.Bu 
Gabino,  armatits  itt  1  quum  infiiu  t :  ac  fc 
in  medios  immifit.  Lucanus  Pharfalix 
lib.  r.  Romanorum  morcm  in  urbis 
luftratione  graphice  dcfcribens,fic  in- 
quit, 
Moxytbct ,  &  totampavidis  d  chibus 

v.rbcm 
~4mbtri ,  &  fcftopurgantes  mccnia  lu- 

ftro, 
Longa  p  er  extremos  pomcvria  cingcre  fi  - 

nes. 
Pontificcs facri  ,  quibus  csl  pcrmijfapo- 

testas , 
Turba  minurfcquitur  ritufuccincla  G.i- 

bino : 
VeTlalemque  chorum  ducit  i'ittatafa- 
cerdoif 


Trojan.unfeli  cuifas  'vidiffe  Mincr-.am. 

2  Sicu:  .Athenienfcs.  }  Herodotus 
lib.  6.  fcribit,  Athenienlesfibi  Cv  Pla- 
ta?enfibus  bona  precari  folere. 

;  Deimle  Philippo.]  Livius^.  De- 
cad. lib. r.  De  Athenienfibus  loqucns, 
S.tcerdotcs  ,  ait  ,  publicos  ,  quotiefcunque 
propopulo  ^Lthenienfi  ,foc'.ifni'.e & exer- 
citibus  ,  &  ctajlibus  eorum  precanntur, 
totics  detesiari  atque  cxecrari  Philippum 
t&libcrus  ejus  ,  rcgnumque  ,  terrejlrcs 
navalcf/uc  copias,Macedonum  gcnxs  om- 
nc ,  nvmer.qne.  Ncc  hic  omittendum 
quod  etiam  de  Laced.vmoniis  tradit 
Piutarchus  in  antiquiseorum  inftitu- 
tis,  illos  fuis  precibus  adjicere  folitos, 
ut  injuriisquoqueafrtcipoflint.  Pre- 
ces  autem  iplbrum  efle,  utexbonis 
actionibus  bona  darentur ,  Sc  nihil  a- 
liud. 


Geniales  Dies.  Lib.  V.  $  77 

deteftarcntur.  '  Nero  tamendum  Ifthmi  opus  auipicatur,  ^*- 
in  prarlationis  carminc  fibi  tantum  &  populo  Romano  bo- 
na  prccatus  fuit,  diffimulata  fenatus  mehtione.  :Utquc  /«■'<■<- 
cum  luftrum  ficrct ,  publicus  lucfospopulormnueretur,^"^*"' 
quia  in  pubiica  lamtiailluvie  &  luctu  fcedari  non  decebat.Wfc* 
?  Surphur  qiioquc  luftrationibus  adhibcri  plerique  volunt. ""**' 
fuit  cnim  religiofum  ,  maximcqucvaluitprocurandis  rcli-suipbur 
gionibus ,  ad  expiandas  fufHtu  domos,  qua?  Iuftratio  in  re 
bus  pluribus  ficbat  ob  incolumitatem : 4  nam  vitula  prar-  «dbiin- 
cedcntc ,  aut  agna  coronata ,  mcffis,  ager,  fiindus,  tcrra,  **"• 
grcx  vcl  pccus  f  tcr  circunluftrabatur,  profequente  agre-i 
ftium  turba  cum  fiftula  folenmque  pfaltatu  &  clamoribus, 
dcum  dcamve  cui  facra  fiunt ,  invocantc  ,  uti  morbos,  va-  Amba- 
ftitudinem,  calamitates  &  intempcricsprohibcrent,  fru-  r"',e 
mentaquc  grandire  &  benc  vcnire  finerent,  paftorcs  ^cca-aluZ 
raquc  fervarent.  6  Quod  quidem  ambarvalc  facrum  ctiam  ';""lii 

tutan 


trnpe- 
rium. 


1  Km  t.rnien.~\  Corn.  Tacitus  I.16. 

2  Vtque  cum  lujintm  fieret.  ]  feft. 
Pompejuslib.  ir.  Mimubaturfinqmx, 
populo  luiius  .cdis  dedicaticne ,  curh  d 
Cenforibus  luUrumcondebatur >  cnmvo- 
tumpubltcefufceptumfihebatur. 

5  Suihbur  quoque  iusirattontbus.  ~\ 
Drolcorideslib.  7.  cap.  78.  Pliuiusli- 
bro  j  $.cap.  1 y.  auclor  eft,  fulphur  ha- 
bercin  religionibuslocumadexpian- 
dasfuffitudonios.ProcIus  nobilis  Pla- 
tonicus  fcribit  in  lib.  dz  focrificiis,  Sa- 
ccrdotes  in  p.;;  if  cationibus  ,  uti  foli- 
tos  fiilphure,  atque  alphalto ,  hoc  eft, 
bitumine  ,  acjua  marina  afpergcntes: 


quoniam 


purificat  ful- 


phur  propter  odoris  acumen,  acpa  ve 
ro  marina  propterigneam  portionem. 
Apulcjus  ttiplicem  in  facrificiis pur- 
gationem  fignat.  Ibidem,  inquit,  fur.u- 
lacbri*  riti  difbofitit,  navemfaberrime 
fa&Am,piiiu, ...  >!,  isciratnfcptttfjaric- 
gatant ,  fummtts  facerdo  <  tcda  !;<cida,  CJ7" 
o-jo  ,  &fiilpbure  ,  pAennifiimtu  preces  ne 
caflo  praif.it  m  ore  ,  tjuam  purifhme  purifl- 
catam ,  de.t  nuncupa-jii  dtdicavrtaue. 
Ovid.  Mctam.lib.  7, 


Tcrtjiie  fcmen  fiamma,ter  aqua,terfitl- 
pburelujiiat. 
Tibulluslib.  1.  eleg.  <;. 
Ipfequc  tcrcircumlufira-jifiulpburepu- 
ro  , 
Carmine  cuni  magico  pra-ciiiui/Jit  a- 
nm. 
Et  rropertius  lib.  4.  eleg.  9. 
Impcrat  &  ta.xs  itcrum  mutdi  c  l.ucr- 
nas  , 
Terque  mcttm  tctigit  fu/pbttris  igne 
caput. 
Juvenalis  fatyra  iccunda  ,  quem  i  nfra 
citabimus , cutn  dctriplicianimaniin 
purgatione  agctur.  Et  diximusetiam 
innoftris  CommentariisI\*obilita;:s 
cap.  ;r.  num.  199.  incip.  &cumful- 
pbur.  &  vide  etiam  infra  ibi ,  Ovo.  ubi 
de  ovo  &  duobus  feq. 

4   ftamvitnLa  pr<eccdcn.'e.~\  Servius 
in  Virgil.  eclogam  J;  ibi, 
Cumfaciam  •vituia  pro  fritgibui,  ipfe  rje- 
nito. 
'    Tn-  circum  lufirabantur.~\  Suprain 
verbo,  Sitlplmrquoque. 

6  X^uod tjuidem,Ambar-jd!cfacrum.~\ 
Snpralib.  $.c.  12. 

„4  <t  5  lAb 


3 7$  Alex,  ab  Alf.xandro 

tutandis  imperii  finibus  fiebat.  Primus  cnim  impcrii  finis, 
fefti  locus ,  ad  cjuintum  fcxtumvc  lapidem  '  ab  urbe  nota- 
batur:  mox  Lavini,  ubi  diis  patriis  Romani  regcs  pro  falu- 
te  urbis  facrum  iacere  afluerant.  Poftca  Ancoregnante, 
oflia  ufque  ad  marc  imperium  prolatum.  Oftiaque  in  ora  Ti- 
quando  J3erjs  COndita.  Tcmpore  dcindc  procedente ,  lonsze  dilato 

condi-  .  •  n  -  •  •     • 

ta.      auctoque  impcno ,  poft  magnos  progreilus  aliis  in  locis, 

ubi  fines  Romani  imperii  crant,  Pontifices  uno  iimul  tcm- 

porc  vclut  in  patrio  folo  facrum  concclebrarunt,&  ambar- 

valem  victimam  ieccrunt: z  donecRomaniimpcriitcrmi- 

nus  a  Gadibus  ad  mare  rubrum  &  Oceanum,&  ab  criente 

ad  Euphratcm,  quo  Lucullus  procefIit,&  Oluros,  quodu- 

(ftu  Pompcii  Magni  Romana  iigna  illata  funt,  imperii  ter- 

minus  propagatus  fuit :  a  meridiano  vero  ad  tra&um  Li- 

bya?,  &  a  Scptentrione  ad  Rhcnum  &  Iftrum,qui  quidcm 

latius  proccilcrunt ,  }  quam  Cyri  impcrium  ruifle  traditur, 

cujus  rcgnum  tcrminos  habuit  ab  oricntemare  rubrum ,  a 

Septentrione  Pontum  Euxinum  ab  occidente  Cyprum  & 

*4gri    ^Egyptum,  a  mcridie  vcro  /Ethiopiam.  4  Si  tamenagcr 

tujlrm-  luftrandus  foret ,  ita  luftrabatur,  ut  Iunoni  &  Iano  vina  Ii- 

th.      barentpnus,  mox  Martcm  patrem  ,  ut  Iciens  volensque 

propitius  adeflct  fibi  &  familia? ,  advocarent ,  agrumque 

gr*d.  pcrfeclo  facrincioluftrarent.  5  ApudGrarcosurbsexcm- 

plo  Epimcnidis  luftrabatur ,  ut  binas  oves  nigri  &  candidi 

velleris  ex  urbe  pagove ,  quoire  vcllent ,  liberasdimitte- 

rcnt ,  fubfequutis  cuftodibus,  qui  illas  ubicunque  accubuif- 

9a!ii.   icnt ,  bencfacienti  deo immolarcnt.  6  Gallis  vero  luftran- 

diur- 

i  *Ab  urbe  notabatur.  ]  Strabo  11-  j  17.  nulloauctorecitato. 
bro  j.  6  Gallisvero.)  Idem  Gyraldus  eo- 

z  Donec  Rom.  lmperii.~\  Appianus  i  demlibronnllo  item  auftore  citato : 


in  Prooemio  hiftorixLibyca?. 

j  Ouar/:  Cyri  Imferium.  ]  Xeno- 
phon  Paediae  Cyri  lib.  8. 

4  Si  tamen  ager  tvfirandusfret-l  Id 
Catoniscftrei  Ruftica:cap.  141.  Vir- 
gil.  r.  Gcorg. 

Lt  cum  luflrabimus  agros. 

5  jtpiAGrxas-l  Gyraldusfyntag. 


fcd  eft  ex  Luftatio  interprcte  Staut 
lib.  10.  Thtbaidos  ia  eum  locum,  ' 

£?  tandem  matridata  flt/e  pote- 

fias: 
Lufliaiemne  ferts  ego  te  puer  uiclyte 

Thebiiy 
Devttumtjue  caput,  -rilii  ccu  mattr  alt* 
bjt.-i  f 

luftrare 


G  e  n  i  a  l  e  s  D  i  f.  s.  Lib.  V.  379 

di  urbcm  ufus  crat ,  ut  homincm  purioribus  cibis  anno  fa- 
ginarcnt ,  ac  fcfto  die  urbe  tota  circunductum ,  cxtra  po- 
mcerium  cducerent,  eumquc  mox  lapidibus  obrucrcnt. 
1  Si  autcm  oves  luftrarentur,obfcrvatpm  cft,ut  paftor  fum- 
mo  diluculo  aquaillasinfpergcrct  &  fulphurc,  herbaque 
Sabina  &  lauroionc  fucccnfis ,  circum  oviliafumanii<zarct: 
cumquc  ficro  carminc,  milio  Cv  libo  cum  lactc  8c  fapa  Pa- 
li  ficra  faceret :  quo  fuffitu  pccora  cxpiari,  &  morbos  de- 
pclli ,  ac  diras  tabcs  cxtcrminari  putarunt.  2  Quod  fi  cxcr-  Fxcr- 
citus  luftranduseiTet,  isinftructus ,  pra?ccdcntc  fuc  aut  hir-CT""* 
co,  ove  &  tauro,in  campo  Martioluftrabatur,  armatosque 
milites,pedites  cquitcsque  lauro  coronatos  rcm  divinam  Cv 
luftrale  facriricium  faccre  cportcbat  5fub  divo,ut  fuit  dScr- 
vio  inftitutum,  qui  hocluftrationisgcnusinvenitpiimus: 
4  qucm  dicm  Armiluftrum  nuncupant:  7  in  quo  id  magno-  jtm 


LuflrAre  civ  tatcm,  inquit ,  bumana  m- 
fl:a  G.d/icus  mos  efl  :  nam  aliqurs  de 
tgentijiitnii  po/Jiccbaturpr.crniis,v.t  fe  ad 
l)oc  vtndtrtt,  qut  anno  toto  publicis  fv.m- 
ptibus  alebatur  pitrioribus  cibis  :  dcniquc 
certo  «j7*  foltnm  die  pertotam  dvitdttm 
iluc/us  ex  urbc,  extrapomcria  faxis  occi- 
debatur  dpopu/o, 

I    Si autemovcs luf/rarcnturf\  Idem 
Gyraldus  ubi  fupra ,  fed  millo  auftore 
citato  verum  haec  ufque  ad  verfl.  Xhtod 
fiexerutus.  funt  Ovidii  I.4.  Faft. 
Pdfhr  o-jes  f.ttura^  adprima.  CrrpHjculd 
luftrtt: 
JJnda prius  fpargat ,  virgaque -jerrat 
bumum. 
Frondibus  &  fixis  dearentur  oviliara- 
rntt, 
Ft  ttgdt  omat  as  longa  corona  fores. 
C.crv/ei fi.vt  j<uro  de  fulpburefumi, 

Tecfaqve  fmnttnti fulphurt  balet  ovis. 

Vre  maris  rores  ,  ti  damque  b:  i  b.tfnue 

Sabinas, 

F.t  crrpet  in  mediu  Idurus  advffafocit. 

til  -trjue  de  milio  milii  fifcclla  fenuatvr, 

Ruflica  pr.tcipue  efl  bic  dta  l.tca  ciln. 

^iddedapes  mulflramque  fuas  ,  dapi- 

bufijue riftcrns 

Sjlvicolam  tepido  Ir.cleprecarcPalcm 


pcrc 

Ad  idquoquepertinet  quodTibulIu. 

Iib.  1.  eleg. 1.  fcribit, 

Hic  cgo pafloi  cmquc mcum  lujirare  qu$- 

tannrs, 

Ft  piacidamfoleo  fpamere  lacicPalem. 

Et  ad  id  quoque  quod  de  fapaetiani 

liic  dicitur  ,  elt  ipfius  Ovidii  non  adeo 

Iongeabhis,  qnxexillo  fupra  durir 

BIUS. 

£>ux  precor,eveniant :  CjT"  nosftciamut 
ad  v.num 
Pafiorum  dominx  ^randta  liba  Pali. 
His  dca  placanda  efl  ,  hdtc  tu  converfm 
ad  ortuf 
T)  ic  quater  ,  &  vivo  perlue  ro>  c  ma- 
nus. 
Tunc  licet  appofita  veluti  cratere  camtl- 
la, 
Lac niveum potes ,  purpw  earnquc  fa - 
pam. 

2  Quod  ft  exei  citus  luflrandus  eflfet.  J 
Gyraldusubifupra.  At  ideftLiviir. 
Decad.lib.  r.  in  regno  ^ervii  Tulli,  3c 
Dionifii  Halicarnaffari  lib.4. 

3  Subdivo.]  Plutar.  in  Bruto. 

4  Shtem  diem  .Armilv.flrum.  j  Varro 
libro^.  Iingua:Latina:hocnomenab 
ainbitu  luftri  di(ftum  exiftimat ,  quod 
ibi  circunferretur  pompa  5c  equi  cut- 

rerenr. 


"Mace- 
donesm 


Xer- 
xcs. 
Claf- 
fium  ac 

?•  na- 

- 
piairum 

l  nffi. r,i- 
th  mos. 


380  A  L  F.  X.    A  B    A  L  F  X  A  N  D  R  O 

pcre  fervatur,ut  qui  hoftias  ducunt,  eligantur  bonis  nomi- 
nibus ,  inde  cefta  omnfa  &  felices  fuccefius  toto  cxcrcitui 
captanr.es.  f  Manfitque  conftitutum,ut  quum  cxcrcitus  & 
caitra  luftrabantur,  triticum  miiitibus  pro  cujufque  contu- 
bertiio  daretur,&  fingulis  drachma?,muneraquc  &  donati- 
vum,  votaque  in  proximum  luftrum  exolvenda  duces  pro- 
mitterent.  7  Maccdonibus  vcro  intcr  divifam  hoftiam, 
priorem  ad  dexteram ,  pofteriorem  ad  laevam  vi.r,  ant  dii- 
ciflae  canis  viiccra,  armatas  copias  &  cxcrcitum  traduccrc, 
inftructo  paratoquemilite  praecedere ,  &  fimulacrum  pu- 
gnx  cdere :  cumquc  cohortc  rcgia ,  &  omni  beili  appaia- 
tu ,  armaab  ultinsa  origine  regiim  proferre,  &  ficrum  pia- 
culare  facere ,  luitrandi  mos  iuit.  8  Xcrxcs  autem  milite 
dctrcctante  militiam,  in  duas  partes  diflccto,  cxcrcitum 
traduxit,  &  hac  victima  exccrabili  miiites  Iuftravit,  &  cri- 
mina  expiavic.  9  Si  vero  claiTes  navalesque  copia?  luftra- 

rcntur, 


rerent.  Aliter  Plutarchus  in  Romulo. 
AddePauflum  apud  Fefhim ,  &:  ejtis 
caftigaiorem  doetiilimum  Jof.  Scali- 
geium.  GloiTa: :  .Armiluflrium  owXo- 
yjc^AtifAci,  lrr'>.ox.a.8sipTiu. 

5  Zn  <j::o  id  magnopere femialw : ]Ci- 
ccrol.  x.  deDivinationc,  ;'»/«///*»</,? 
colonia  ab  eo  qui  eam  deditceret :  &  cum 
Imperator  exercitum,  Coforpopulum  lu- 
fl.aret,  boms  ominibus,  qui  boflias  addu- 
ctii/tt ,  eligebantnr. 

6  Manfitque  cenflitutumf]  Plutarcli. 
in  Eruto. 

7  Macedorubtu  vetv.]  Id  iifque  rd 
verlic.  Xeixcsai:tcm.c:itLWiU'r  Dcc. 
lib.  1  o.  &  Quinti  Curtii  lib.  1-.  Mace- 
donum  ,  inc]llit  ,  Rfges  italttflrarc  foliti 
erant  militcs  ,  ut  d:jciffk  <  anis  vfccra 
itlpimo  in  campo ,  in  quem  dcduccretur 
exercitus  ,  ab  utraque  abjicerentnr  parlc. 
lnt,a  id  Jpatium  armati  omnes  flarent, 
binc  milites  ,  binc  equilcstillinc  pba- 
lanx. 

8  A'«'.vf/rf«/m».]Herod.lib.7.fcri- 
bir  quod  cum  Pythius  Lydius ,  ccclcfti 
oftentoperterritus,  a  Xcrxe  petiiflet 
militi»  vacationtm  pro  fuo  iilio  ncuu 


maximo :  is  ob  id  admodum  indigna- 
tus  ,  juliit  eundem  filium  diicindi  me- 
dmm  :  ejulque  difcirti  dinndium  ad 
dexteiam  via? ,  &  dimidium  ad  iini- 
ftram  difponi  ,  illacque  cxercitum 
traniire. 

9  Si  -jero  claffej.~>  Idem  Gyrajdus 
ubi  fupra,  &  in  libro  de  Navigiis.  ?icd 
id  eft  ex  Livio  3 .  Decad.  lib.y.  fic  fcri- 
bente,  Vbiilluxti :  Scipio e.pratoria na- 
v.  yfitcntiopci  pr.cconemfaBo ,  Diidete- 
que,  inqitit ,  qui  maria  trrr.tfi/ue  cditu, 
vos  pi ecor  qu.cjoque  ,  qu.c  in  mi 0  tmpccio 
gefla  funt,geruntnr,poftqnegerenttir  :  e.t 
ipi(lo,ptebique  Komana,fodiis  no- 
minique  Latino,  qui populi  Rom.tni,  qut- 
que  meamfiaam,  imperium,  ausbictu.t  - 
que  terra,  nia,  i ,  amnibufque  fcquuntnr, 
bene  vertant :  taquc  vos  omnia  Lene  ju- 
vetitt :  bonis  auclilm  tiuxitii  :  falvos  in- 
columcfque  viBis perdui U.ionibu4  ,  viclo- 
res  ffiolits  decoratos,pr.cda  onuflos,t  rium- 
pbantcfque  mecum  drmos  reduces  fiftatii: 
inhnicorum  hofiiumque  ulcifcendorum  co- 
pianr,  faxiti.t ,  qu.cquepopultos  Cartbagi- 
nc>:fis  in  civitalem  nofiram  facce  moii- 
tus  rfl  ,  ca  at  mi'ui  jojidcque  Rom.  inci- 
vitattm  ■ 


GenialesDifs.  Lib.  V.  $8 X 

rehtur  >  difpoiita  claile  in  Htore,  aram  qusE  mari  abkicba- 
tur,conftruere  convcnit:  in  qua  facerdotes  victimas  cxdc- 
centjinox  circunftante  excrcitu,ca:iam  victimam  atque  e.\- 
ta  per  claflfeminlitoredifpontam  naviculis  rircunferrentj 
cuin  folcrroi  carmine  &  precatione,  ducibus  una  inliden- 
tibus  in  fcaphis:  divifseque  hoftia?  partem  in  marecum 
vifceribus  porricerent,  partem  vero  flammis  adolerent,  co 
modo  claiTem  luftrari,&  calamitates  depelli  opinati. '  R«  ■-  «  _j 
gus  quoque  mUitarimoreluftrabatur,  utinftruc^asarrra-^*" 
ta?que  aciestercircumincenfam  pyram,  ubi  defunctos  in 
acic  cremabant,  arma  quatientes  cum  luctu  cv  lamentabili 
carminc ,  nunc  rrefia  ik  balteos  ,  nunc  galeas  &  criftas, 
fxpiuscnfcs  &  arma  fpoliaquc  in  ignem  mitterent,  &  cum 


vit.ttem  Cartbaginenjttmn  exoiplacden- 
d:  facu  tatemdetis.  Secund 
truda  i  cta  ca/k  viclima  (uti  m 
mai  t  pro\i  i  it ,  tubique  fignum  dcdi,  j ,  - 

■  ■:.  Ita enim vulgo legitur : fcd 
egonon  nrijetit  legendnm  puto ,  fed 
■  pct  ea,qux  alibi  dc  porricien- 
di  verbo  diximus.  Scd  &  de  hujufmo- 
di  clalfiumluftratione.  Appianusl.  s- 
bvlli  Civilis ,  Czfar  clafiis cxercitum 
hoc  rnodo  purgavit ,  Altaria  primum 
maris  in  littore  lita  ailduntut  undis, 
mukitudo  omnis  circunquaquc  ma- 
gno  filentio  pet  naves  affidet :  Saccr- 
dotes  in  mnri  conlidentes  fiicra  fa- 
ciunt  ,  terquc  per  exercitum  lcaphis 
ciroumvecti  ,  putgamina  lacta  dete- 
rnnt,  ducibusunaadnavigantibus  & 
mina  extollentibus ,  ut  ab  cxer- 
cituinfelicia  quaeque depellaflt.  Divi- 
dentes  deinde  ea,partem  in  inare  por- 
riciunt,  partem  altaribus  itapOfitam 
flammis  adoient,  ac  protinus  multitu- 
do  omnis  ca  benedicit.  Sic  Romani 
claflem  folent  petpurgare.  Virgilius 
lib.  s.  /Lneidos, 
\D;;'  quibut  imperium  pc!~gi ,  quorum 

tfqu^r.t  curroy 
VMiljtut  cgo  hoc  candcntem  in  littere 

tanrnm 
Cmflitntcm  ante  aras  <a»ti  reus,  extaqm 

falfis 


tnpu- 

Porriciam  in  fluBus  ,  &•  oina  liqnentitt 

fjmaam. 
I    Rognt  rjwrjne  militari  more  luflra- 
I  uec  omnino  funt  virgilii  l.i  i. 
/Lneidos,  cujus  iixc  verba  fiint, 
Tcr  circnm  «ttenfis  einfli  fulgtntibut 

armii 
Deturrert  rogos  ,  ter  maeflum  fnneris 

igntm 
Lujiravere  in  eqxis,  nlnlatufqne  orc  de- 

dce. 
Spargitur  &ttUto  lachrymii  ,(pargim- 

tur  C"  arma. 
It  coch  clamerque  <sirum,  clangorqnt  tu- 

bartim. 
Hiuc  aliifpolia  occifts  dii  epta  Latinis 
Conjiciuni  inti,galeas,enjtfque  decoros, 
F,  tenaqite,ferventefque  rvtas:parsym*~ 

nota, 
Ipfornm  dypcos  ,  (jr  nonfelicia  tela 
Multa  boum  ctrca   maciantur  corporn 

mo; .';'. 

SetigertfquefueSyTabtafque  ex  omnibus 

agris 
rmnam  jugulant pecudes :  tumlii- 

t  :;e  toto 
lArdentes  (beSant  focius  ,  Jemuflanue 

/ervant 
Dujht :  neque  aielii pojfntit ,hox  humirla 

douec 
hrjertit  ccelum  fleilis  ardenlilus  a- 

ftum. 

I   t 


Curia- 
rurn  ac 
f,puli 
lufira- 
tio. 


Tubu- 
lujhia. 
Som- 
niorwn 
cura- 
rum  & 
fafci-^ 
nantiu. 
^ithe- 
nien- 
fis. 
Peri- 
fiiar- 
chi. 


382  Alex.  abAlexandro 

tripudiis  decurrcrcnt:  hoftiiscjue  ad  rogum  immolatis ,  in- 
fcrias  occiforum  manibus  darcnt :  flammaquc  extincta, 
occiforum  cincres  multo  arena*  aggere  cumularent,  cjuum 
tot  urnaj  fingulis  non  fufficerent.  '  Curias  quoque  &  po- 
puium  purgari  acccpimus ,  ut  cxccrptnm  vitulum  cx  forda? 
bovis  immolatas  utero  (;  iicut  in  Fordicidiis  mos  elt)  per 
vcftalem  natu  grandiorem  igni  comburcrcnt ,  cxcjuc  illius 
cinere ,  &  cqui  fanguinc,  aduftisque  fabarum  ftipulis  fuffi- 
men  fierct,quo  populus  &  curia?  PaIiiibuspurgantur:quod 
quidem  in  templo  Vefta?  precipua  cura  ad  dubios  cafus  & 
incerta  fortuna»  fcrvabatur ,  hoc  modo  ab  infortuniis  po- 
pulum  univerfum  expiari  putantes.  5  Prajter  qua? ,  Tubu- 
luftria  veteres  celebrarunt ,  diebus  quibus  Martio  menfe 
tuba?  facrorum  in  atrio  Saturio  luftrabantur.  Somnia 
quoque  meticulofa  &  curas,  fluminis  ablutionc  purgari,  & 
fafcinationes , 4  faliva  jejuna  rcpelii ,  veter i  fuperftitione 
crcditum  eft.  5  Apud  Athenicnfcs  6&  Lydos  facrum  pia- 
culare  fit ,  ut  conciones ,  thcatra  &  populum  minutis  por- 
cellis  luftrentperperiftiarchos,  &  ita  calamitates  averte- 

rent 


1  Curias  quoque  &  populum  purga- 
ti.\  Supra  c.  2  5 .  ex  Varrone.  Ad  illas 
aurem  Iuftrationes  adde  &  domorum 
luftrationem  fieri  folitam  aqua  pura 
&olivxfrondibus,  utfatiscolligitur 
cx  illo  loco  Virgilii  Iib.6.  Aneidos, 

Spar»ens  rore  le-ji  &  ramofelicis  oliva 

I.iiflravtlque domos.  ■■ 
Ubi  &  id  annotavit  Donatus  ,  ubi  & 
hac  luftrarione  dicit  homines  &  claf- 
fes,  &  cattera  omnia  purgari  &  expia- 
ti.  De  urbisluftratione  diximus  fupra 
exLucano. 

2  Sicut  in  Fordicidiis.) Diximus  fu- 
pracap.25.  nonadeo  longeafin. 

5    Prater  qua  ,  Tubulufiria.  ]  Varro 
lib.  5.  deling.Lat.  Tubiluflrum,'mquh, 
appell.it ur,q:wd  eo  die  in  atrio  /ittorio fi- 
crorum  tuba  lufirantur.   O  vidius  Iib.  J . 
Faftorum, 
Summa  dies  c  quinque  tubam  lufirare 
canoram 
vidmonet,  &forti/acrificare  dex. 


Et  1.  5.  Iegend.  tubilufiria  dicunt.  quod 
fupra  etiam  indicavi.  VideSealig.  ad 
Feftum. 
Proxima  Vulcani  lux  efi ,  quam  luflria 
dicunt : 

Luflrantur  purx,  quas  ftcit  ille ,  tu- 
bx. 
Fcftus  Pompejus  lib.  1 8.  Ex  quibus  in- 
telliges  nonnullos  hxcTubiluftria  vo- 
care.  Etde  hisquoquediximus  fupra 
lib.i.  c.22.  adfin.  &iteruml.;.c.6. 

4  Salha  jejnnarepelli.]  Pliniusli- 
bro  i8.cap.  4. 

<i  Apud .Athenieafe (."\Cx\ius  Rho- 
diginuslib.6.cap.  12.  &lib.  27.  c.17. 
nbi  ficfcribir,  Morem  quippe  Athenis 
fuiffe  produnt ,  conciones  expurgandi  at- 
que  theatra ,  &  omnino  quemlibet popuii 
conventum.  Id  i<ero  minutis  fiebat  por- 
cellis,  qnos  nominabant  Catharfia.  Ejufi 
modi  obibant  munxis  ,  qui  dicebantur  a. 
collufiratione  Pcrifliarchi. 

6  Etlydos.]  Herod.lib.i. 

I   Siqui' 


Geniales  D  i  e  s.  Ltb.  V.  38$ 

rent  &  averruncarent,  Scci  quod  eft  de  fulphurc  dictum,  s»i?b* 
idctn  dc  lauro  &  vcrbcna  compcrtum  cft  :  '  iiquidcm  vcr-  '"r[*~ 
bena '  &  laurus  fuffitionibus  ircquens  fuit,  proptcr  relfgio-  V** 
ncm  animo  incuifam  ,  quodqui  aliquo  eilent  piaculo  pol-  ',™*'_ 
luti ,  ftpius  fulphure ,  '  nonnunquam  aqua ,  4  ovo ,  igni,  r*t. 

vcr- 

t  Si  quidcm  <aerbena.~\  Tercntius  io   fio7«'riidifl»eft.  idcft ,  facravtrbenM, 


Andri.i  aft.4.  icena  item  4. 
_     E.\  m  .1  hinc  fume  'jcrbenas  tibi, 
.Atquc  ttufubflernt.  __ 


quod  fcilicet ,  utomnes  tradmit,  ad 
amulcta  &:  cxpiationcs  commende- 
tur.  Scd  &cx  Apulejo  Apolog.  f.  8c 


Ubi  Donatus intcrprcs,  Verbena qu.fi    Metam.  lib.  ri.  pcripicue  intelligitur 

Verbenx ufum  efle  infacris.  Quintus 
Curtiuslib.4.  fcribit,  Vcrbcnasin  au- 
guris  manu  prxfcrri  dumlitaret,  his 
vcrbis  ,  .Alexandernon  aliasmagis  ter- 
ritut,  adbotd  &  prcccs  .Anfiandrutn 
'joca,i)ulct.  iliein  candid.fje/le  verle- 
nasmanuprxfaens  ,  capiievclato  p/x- 
ib.u  prtcts  Rcgis ,  Jo-jem ,  Minervam, 
f  ~u  l.ri.ttnnuepropici.tntis. 

Z  ZWtWntr.JPliniuslib.l^.cap.l  >. 
eodernque  ult.  &:  Feftus  Pompejus  li- 
bro  10.  ubiloquiturdelaureatis  mili- 
tibus  &  Juvenalis  cjuo  loco  quem  tibi 
infracitabo. 

j    tXonnunquam  aqua.~\  Virgd.l.  r;. 
-—.jllii  fintcmque  ignt mque  fi rcbant. 
llbi  fontem  pro  aqua  pofuit ,  ut  &  ibi 
annotavit  Scrvius. 

0-jo.,  Ova  adhiberi  in  Iuftratio- 


herb'.nx  ,  rcdirr.icula  finnt  ararum.  Et 
paulo  poft  ,  Jrabcnxfunt  onmc  hal '  x, 
fiondcfqucfcjix  ad  aras  CoronanddS :  w/ 
wmnes  hc,  bx  frondefique  c.x  aliquo  iocofu- 
rodccc.jix.  EtVirg  cdog.S. 
1'nlun.tfijuc  adole  pingues,  &  maficula 
thura, 

Etlib. n.Aneid.  ibi, 
—    r.  verben*  tempora  vinai. 

llbi  Scrvius  ,  ^dbufivt  Vtrbtnas  voca- 
nn.i  omnej  jlondes  fiacratas,ut  ejtlaurus, 
6r:.t,velmyrtut:citaumc  illud  Tercn- 
tii  fupra  addu&um.  nam  myrtum  fuil- 
fe  Menander  teftatur ,  de  quo  Tercu- 
tiustranftulit.  EtHoratiuslib.i.Car- 
minum  Ode  ro.  de  Glycera, 

Hic  vivum  mihi  ccTbitcm  ,  hic 
Verbtnastuti  iponite,  thnrttqnt 

^Birri  cum  patcra  meri, 
Maclata  veniet  lcnior  hoslia. 
VJbi  Acron,  Vabena,  inquit ,  aut  terra 
Wi  en  t ,  aut  ccfipcs  adfacrificium.  t\  O- 
dc  ii.lib.4. 

.  Ara  caslis 

VinEta  vtrbtnis  avct  immolato 

Sp  -,  ncragmo. 
Ubi  idem  Acron,  Trcrbcnxjunt  omncs 
hi  >  ba  ,  frondefique fcst x  ad  aras  cnronan- 
das  :  dicix  quafi  habcnx.  Eft  autem 
Verbcnafutfcribit  Pliniusl.  zz.  c.2.) 
gram°n  ex  arce  cum  fua  tcrra  cvul- 
fum.  Hac  utcbantur  lcgati  cum  ad  ho- 
ftcs  clarigatum,  id  cft,  res  raptas  clare 
rcpctitum  ,  mittebantur.  Hac  Jovis 
mcnfaverrebaturjdomuspurgabantur, 
ac  lultrabantur ,  ut  fcribit  idem  Plin. 
lib.  n.c.9.  Diofcorides  autem  antc 
Plinium  lib.4.  cap.56.  dicit  quod  'hqx 


nibus,facrificiis  &  expiationibus,mul- 
torum  teftimoniis  docemur.  Ovidius 
lib.i.  dc  Arte, 
Et  -jcniat ,  qux  lufiret  anus  lcclumqut 
locumque  : 
^P/xferat  &  tremula  fiulphur  0"  ova 
rnanu. 
Et  Juvenalisfat.6. 
Urandc fionat  ,  mctuique  jubet  Septem- 

bris  &  ^iuilii 

jidventum  ,  niftfi  centum  luflravcrit 

ovis. 

HincqueLucianus  in  dialogo  ,  cui  ti- 

tulus  eft  ,  Kttldir7\*.c  i  7Tj'eptvv(^ ,  dixit 

iac*  t  Kctlu.f<nt*y  aa. ,  id  eftpurvatio- 

num  ov.i:  oftendcns  ova  cfle.  Apulejus 

libro  n.  dicit ,  iummum  facerdotem 

Ilidis  teda  lucida,  &  ovo,  fulphure.ib- 

lenniflimifquc  precibus  in  navis  ex- 

piationc 


Tres 

pur^an 
difjie- 
cie  r. 
Odyff 
2T. 

circa 
finem. 


Expur- 

g.tncli 

genus, 

cliit  pcr 

pctuo 

alicui 

irdlis. 


5S4  Alex.  abAlexandro 

verbena  &  lauro  cxpiantur ,  '  Trcs  enim  ifta?  fpecies  vete- 
ribus  fucre  ufufrcqucntes :  autcnim  teda  &  fulphure  pur- 
gari,  vel  aquaablui,  vcl  acrc  vcntilari  folebant,:  quod  Ho- 
nicri  teftimonio  a  Gra?cis  fcrvatum  lcgimus :  apud  quem 
Ulyflcs  c;rdcm  procorum  igne  &fulpkureexpiarijuflit. 
?  &  Orcftcs  aqua ,  qiur  leptem  fluminibus  confundcbatur, 
ablutus ,  dimidt  furorem :  '  quam  marinam  clfc  convcnit, 
quum  proptcr  vim  igneam  magnopcrc  pur^ationibus  con- 
fentanca  putetur:  nanque  mari  fcepc  cxpiantur  quas  violata 
funt.  5  Troczcni  quoque  ut  a  matcrna  cacde  Orcftcm  cx- 
piarent,  ex  Kippocrene  aquam  adhibuerunt.  Intcrrcli- 
quas  vero  expiationes  proditur  rarum  expiandi  gcnus ,  ut 
qui  dcos  fibi  iratos  &  nunquam  propitios  cernerct,  lintea- 
tus  lucernam  &  laurum  manutcncns,genibusobrcpcre 

dcbcat, 

piatione  ufumfuifte  quod  jam  fupra  I  Sulphur.tcumtedis,  &  ftforethumida 
diximus.  Cxliuslib.27.  cap.  17.  htijus  lanrw. 

rationem  reddit.  Subditque  Servius  Virgilium  in  illo 

1  Tresenim  ifix  ftjecics.]'Hxc  ufque  ;  loco  bonum  ordinem  executttm  fuifle: 
ad  verf.  £>uod  Homeri.  funt  Virgilii  li- 
bro  6.  Ameidos,  ubi  Anchifes  de  ani- 
marum  purgatione  poetice  refpondet 
Anex  filio, 

*Aliee  panduntur  inaneis 


nt  ante  aeriam ,  inde  aqttx  ,  poft  ignis 
dicetct  purgationem.  Sed  5c  idem  Ser- 
vius  cnarrans  d.  locttm  lib.  2.  Georg. 
dicit ,  Sacra  Liberi  patris  ad  purgatio- 
nem  animxpertinere.  Omnemitem 
Susjxnfii;  ad  -oentos :  aliis  fiub  gurgite  ;  piirgationcm ,  aut  per  aquam,  aut  per 


■tfco 
Infccium  eluitur  fcelus  ,  aut  exuritur 

Nam,  utfcribitServiusibi,  Infiuns 
pmniius  triplex  ejl  hominit  purgatio :  aut 
tedapjtrgantur  cyfulphure,aut  aqua  ab- 
luuntur ,  ant  aere  ventilantutu  cjuod  erat 
infiacris  ULcri.  Hoc  enim  eft  quod  i  11- 
qtiit  Virg.lib.2.Georg. 

Et  te  Bacche  vecant percarminal&ta, 
tibique 

Oficilla  ex  alta  fusfendunt  moliia  pi- 
nu. 
Nam ,  ut  ibi  inquit  Servius  ,perofcilla 
gentus purgationis,  quodr.iaxinmm  cji,i»i- 
teUigimus.  Id  autein  quod  apud  luve- 
nalem  tangitur  fat.  2. 

— —  Ouotieshic  talis  adillos 

TJmbra  venit ,  cuperent  lufirari ,  fi  qua 
darentur 


ignem  ,  aut  per  aerem  fieri. 

2  I>uod Hcmeri teftimomo.]  Lib.fci- 
licet  11.  Odyfixxadfin. 
'O/3-s  dietov  y$m  x«x«v  ix@- ,  o7<n 

<fi  /y.o/  "aiip, 
"O^g^t  &s«mjw  /Ayt^y.      Id  cft, 
Torta  fulphur  anut  malorum  mcdelamt 

porta  auem  mihi  igncm.  — _ 
Vtfiijfi.tm  domum. 
5   Et  Orefiet  aqu.t.]  Paufaniasl.2. 
4  ihtam  marinam  ejfie  convcnit.  ]Cl- 
cero  in  Oratione  pro  Sexto  Rofcio, 
Xl.t.e,  incyait  ,quoomnia  ,  qu<e  vietata 
funt,expiari  putantur.Yx  vide  omnino, 
quxde  hocfcripfimusin  noftrisCom- 
mentariisde  Nobilitatccap.jT.  num. 
pofteriorisedttionis  5S9.  incip.  Pra:- 
fieriim  autem.  &  num.  leq. 

V  Troe\eni.]  Paufanias  d.  lib.2.  qui 
Corintluaca  infcribitur. 

i  Ipfiam 


Geniales  Dies.  Lie.  V.        $85 

dcbcat ,  &  vocibus  acclamare,  numinaquc  fibi  irata  palam 
profiteri.  '  Ipfam  vcrolaurum,  quum  fufrltionibus  &  ma- 
gicx  adhibcrctur ,  accendcre  &  igni  admovcrc  convcnit: 
cjua.'  fi  admota  fonantius  crepat,haud  dubic  propitia  numi- 
na  ddignavit:  fi  vero  nullo  murmurc  tacct ,  infclicitatem. 
2  Alitcr  in  prophanisufibus  olcam  aut  laurum  comburcrc, 
infandi  aufpicii  erat: '  praterque  laurum  ctiam  myrtum  fuf-  MK" 
fitionibus  addidcrunt.  Olcumquc  &  bitumcn  marinain-^" 
fperfum  aqua,  admifto  fulphurc ,  atque  a:s,  in  luftrationi-^'*»» 
bus  expiationibusque  adhibcri  compertum  cft,maximaque^" 
dabatur  opcra  ,  nc  quibus  dicbus  urbs  populusvc  excidium/^«- 
aut  calamitatcm  inftgncmpafTihiillent,  luftrum  quoquo'' 
modo  fieret ,  quia  fcedo  cxitu  c\*  gravi  ftrage  omnia  cafu-  n>bm 
ra  putabantur.  Quod  fi  bovcm  aiiudvc  animal  loquutum,  .''f. 
aut  hoc  qenus  poitcnta  nunciata  rorcnt ,  vctcnsmitituti/,,™. 
erat,  fub  divo  fcnatum  &:  patrum  concilium  haberi ,  quod  Pi"e"~ 

.     .      .  t-   1  r  '    t0'--»1 

expiationis  gcnus  putarunt.  J-iebat  enim  lcnatus  noninw^.\ 
Roftris,  ncquc  in  cuiia,  +  ubi  habctur  frcqucns :  fcd  in"'e- 
loco  aprico ,  &  patcnticoclo ,  ab  auguribus  tamen inaugu-rrflB#. 
rato,  ne  irritum  fcnatufconfultum  fieret.  5  Si  vcro  tcrra  *«• 

in^cnti 


e  lu- 
ratio- 


dhibl» 


1  lttfitm  wr»/4Mwm.]Eoftachias  in 
Iib.  1.  Iliados  Homeri.  Et  hinc  illud 
Tibullilib.i.eleg.6. 
Xjt  fuccenfa  facrk  crcpitct  bcr.c  laurea 
flammus, 
Ominc cjuofclix,  &  fkctr  annus  cat. 
lattrus  ubi  bon.x  fiigna  dedii  ,  gaudete 
c-Joni : 
Diflcndct  ffiicis  hori  ea  p/cna  Cerci. 
Et  Propertius  lib.  i.  elegia  27.  ad  Io- 
vem  pro  amica  igrotante, 

"Deficiunt  magico  torti  fub  carmine 
rhombi, 
Ettacit  extinclo  laurta  aduflafoco. 
Claudianusdeealib.i.  dc  RaptuPro- 
lerpinar, 

Venturiptxfcia  lawus 

FluHnat 

Et  ? .  Panegyri  Fatidicam  eam  vocat, 
vel  quod  Apollinifatidico  Deodicata 
cli :  vel  quod  cx  ejus  cremats  ltrepitu 
Tom.  11. 


futura  colligebant,  ut  jam  probavi" 
mus.  fic  autem  ait  Ciaud. 

Qu.t  nununc  tanto 

litlora  fatidicasattoUurtt  Deiia  lauros. 
Ojiancjuam  &  hxc  poftcnoralocaad 
aliu.i  referri  poiTunt  ex  Antiphone, 
Philochoro ,  Artemone ,  Serapionc , 
&  Alcalonc ,  ut  eos  refert  Fulgentius 
Placiadcs  lib.  7.  ubi  loquirur  de  lauro. 

1  .Alitcr  in  proplianis  uftbtis.]  Pli- 
niuslib.  15  cap.  :c.eodemqticultimo, 
(ie  lcribit  ,  ^ldeoque  in  prophanid  ufibnt 
piUuil.rurum  &  oicamfas  ncn  cji  ,  ut  ne 
propiciandis  qir.dcm  numinibm  accxndi 
ex  hii  altaria  arxrje  dcleant. 

5  Pnctcrque  Itamtm  etiam  myrtum.  ~[ 
Pliniuseod.lib.rs.c.29.  £cl.  r6.c.}2. 

4  Ubi  habetur  ffeqtten/.']  Livius  r. 
Dccad.lib.  ^.adrinem. 

<f  Si  Wl  terra  ingcnt; concujf.i  motu.~\ 

Livius  ^.Dccad.  lib.  4  nonadeo  pro- 

Bb  cul 


3  86  Alex,  ab  Alexakdro 

ingcnti  concufla  motu  aut  urbs  agrive  contremifccrcnt, 

quod  raro  evcnire  ,  &  magna  portcnderc  dixerunt ,  farpius 

fupplicationem  in  triduum  dccrevcre ,  duumviris  prarcun- 

tibus :  nonnuncjuam  ut  cx  una  familia  omncs  coronati  fup- 

plicarent , '  vcl  tcrias  prartor  urbanus  agris  lcvandis  men- 

H<men  tibus  indiccret  concione  advocata.  "  Nomen  vero  Dei  cui 

tln/ub-  faciuul  ricret ,  fupprimcbat, '  utquc  jurgiis  & litibus  tem- 

tur  L-  perarent,  admoncbat.4  Fuitque  animadvcrfum,  nunquam 

thra-  urbcm  Romam  trcmuiflc,  quin  alicujusruturimalipra:- 

tr.otus  .  n,  t*  %  • 

exbU-  nuncium  eiict : y  utque  iemci  motu  terrs  enunciato ,  pro 
time.  quo  feriae  indicta; ,  conccpta^ve  erant ,  alium  tctraemotum 
cadem  dic  nemo  enunciarct ,  quod  fcedum  &  magni  di- 
criminis  forct.  6  Cur  autem  dei  nomen  cui  facrum  tieret, 
fupprimebant,  illud  caufa?  traditur,  quod  cum  telluris 
motorcm  certum  dcum ,  qui  cam  vim  haberet ,  veteres 

non 


cul  a  fine ,  Principo ,  inquit,  anni,  quo 
L.Coinelius ,  jQ^Minutius  Coff  fuerttnt, 
terrxmotusita  c,  ebri  nunciabantur ,  nt 
non  rei  tantum  ipfius  ,  fedferiarum  quo- 
que  ob  id  indiiiarum  homines  txderet. 
nam  neque  Senatus  h.tber';,neqite  rc/publ. 
adminijiraripoterat,fiicripcando  expian- 
doquc  occupatif  Conjidibus.  Pojiremo  de- 
cerr.viris  adire  Ubros  \ufin  ,  ex  refjionfio 
eorumfupplicatio  peitriduum  fuit  coro- 
nati  ad  omma  puhinaria  fupplic.vje- 
runt. 

I  Ilelftriiis prxtor urba:iusf\  Slieto- 
nius  in  Claudio.cap.  »j.  Objirwfsitqne 
feduln  ,  ut  quoiirs  ierra  in  tt,  be  mo-jiffet, 
feriat advucai.t  toncotie  ,  prxto, ■  indice- 
ivt. 

z  l^otuc»  'jero  Dci.)  Gellius  No- 
ftiuru  Attic.lib.2.cap.iS.  /'r.v;vi,m 
cjuit,  Rom.  cum  in  omnibus  aUisrjit.t  of- 
ficiii  ,  tu.v  '■•'  confiitutvdie  ,v!;fionil.us, 
a  que  in  diis \mmo,t.>.!ilus  animad-jcr- 
tcndis  Idfti  {limi  cautifsimique  ,  ubitvr- 
rarn  morjifJv  fc>ifera::t.nm>ciattir>;-j:  er.:t, 
ferifU  e]us  ,ei  caufaedklo  imprrabant. 
Sed  Deimmen  ,  ;ta  utifoiet  ,  cui  farjari 
ferias  oi:ortere.,flaluere  &  cdiceie  quie- 
ftebant,  m aiium pro  alio nominando fal- 


ft  religione  poptdum  alligare/it.E.isfcriai 
ft  quis  poUuiJJet  ,  piacutoque  obhuncrem 
remotus  cjfet :  hojiiam,fi  deo,  Ji  dcxfttn- 
molabant.  Idque  ita  ex  decreto  Pont.ob- 
fe,  -jatum  effi  M<  I'arro  dicit :  quonianl 
C"  qua  -ji,  ci"  per  quem  deorum  dearum- 
rje  terra  t,  emerct,  incertum  elfet. 

~\  Vtque  ^urftus  &  litibus  tempera- 
rent.]  Cicerolib.i.  delegib.  &clib.  r. 
de  Divinarione.  &  dicLum  cft  fupra 
hoceodcmcap. 

4  Puitque animadjerfumf\  Plitlius 
lib.2.cap.84.in  fio.  Kufquam  urbs  Rc- 
matremuit  j  ut  non  fuiuii  e-jentus  alicu- 
jns  itl  tirxnuncium  ejfe:. 

f  Utquejemv!  m:in  tcrrA  enmciato.~\ 
Livius  .j.Decad.  li'0.4.  ubi  his,  cjucl"  ex 
eoaJduximus  fupra  ibi,  Si  -jcro  tcrra 
in^e.iti.  hxc  fubjunxit,  ltem  ex  auciori- 
tate  Scnatus  Colf.  edixerunt,  ne  quis  tr.u 
dic  tevr.emotn  nw.ciaio  ,feri*  indiil.e  cf 
fevt,  eo  die  aiium  terratmoty.m  nunciarct. 

6  furautem  Dvi  uomcn.\Hxc  funt 
Platonis  in  Philebo ,  Alchyli  Aga- 
memnone,  Euripidis  apudClcmen- 
temAlexandrinum libros  Stromaton, 
Catulli  in  hymno ad  Dianam,  Sc  Gd- 
liid.iib.ft.cap.  2  S. 

I    Illld 


GenialesDies.  Lib.  V.  587 

non  dignofcerent ,  illum  qui  huit  rci  pnvcfTet ,  nuncupare 
pontiricales  vetarunt  libri :  &  nc  ancipiti  arftimationc  fcr- 
rentur,  aliumcjue  pro  alio  dcocolcrcnt)  autnonofrcn- 
fum  numen  placarent ,  fatius  duxcre ,  dei  nomen  cui  facra 
ftcrcnt ,  fupprimere ,  cjuam illum  huftra aut  perpcram  no- 
minare.  '  Illud  vcro  non  eft  ab  rc  dixilfe ,  quod  apud  A-  >*&*' 
thenienfcs  fcrvatum  lcgimus,utn"qua  er.unciarcntur  mdn-^'*- 
ftra ,  qua?  cxpiatione  cgcrcnt  Agyis ,  id  cft ,  veftibuiaiiis  «/>»*■ 
diis,  in  fcmitis  viarum  fiCracxhibcrcnt: :  quarc  Aizycus'6"' 
Appollo  colcbatur  cximie ,  ut  i\  id  bene  &  reliciter  tzm-firhe- 
rum  eifct ,  profperos  fucccilus  darent,  &  nromifla  firma-"!""* 
rcntatquc  admittcrcnt :  l\  vcro  moles  aliqua  inftarc :t  mali, 
aditu  inhibito  &  obfepto  avertcrent  &  averruncarent. 


I   lllud  -jnonon  rft  abir  dixiffe.  ]In     line  lorjliitur :  i;'o;  tu  ,  f.  littttj  videto. 
terprcs  Ariftoplunis.    Sod  quod  li  c  [      2  Qmm^Agynu,  ti  :;us 

anftor  npfterintcrprctarur  Agvis ,  id    librt)  4.  CaTrn.  Ode  ;,2c 

cft,  veftibularius  ,  reprehenditur,  no-     PorphytiB  ias  in  Arcad.  fic 

mine  tamen  (uppreflo  ,  a  Lilio  Gyral.    Eleorum  !;i-. r.  8  lib.  t.ba- 

dcdiisGcnt.  I.7.  ubi  de  Agyeo  Apol-    tutn.cdp. ■;.  Gytald.  ubifilpta. 

C   A    P    U   T      XXVIII. 

Ovj  affltiitds  cutn  SixtoTs.rquint:  Sitperht  fifo ,  C  qx<e 

Coli.uino  cum  Bruto ,  &r  Lucretiacufn 

utrorjuc  fucrii. 

SUper  Ovidii  Nafonis  vcrfu  dc  Faftis  fecundo ,  ubi  Lu- 
cretia  Scxtum  Tarquinium  Superbi  ftlium  fingulari 
fcelere  &  audacia,  domi  cxccpit,  hoftcm  prohofpite, 
quum  iliius  ftupranda?  mala  eum  libido  ccpiifet ,  dum  in- 
quit :  o-.idi; 

Comiter  excipitttr ,  ftnpune  jtmclas  cym.  JjJ* 

Quo  jure  cognationis  Lucretia  Scxto  Tarquinio  jungerc- 
tur,  &  quid  JunioBruto,  qui  Tarquinium  regno  ejecit, 
affinitatis  cum  Lucretia  fuerit  ,  aeud  ftudiofos ,  animo 
tune  ociofo  &  remiifo  inter  circularcs  jocos  qua?rcbatui\ 
fupervacua  tunc  forfan  difputationc.  Cumquc  nonnulli 
ob  incertam  cognationem  Tarquini: ,  Collatini&  Egcrii, 

J)  b    z  anci- 


m  eitm 

£>upcrbo 

iogml- 


$88  Al.EX.AB    ALEXANDllO 

ancipiti  a:ftimationc  rerrentur:  nos  in  re  obfcura  ob  vc- 

tuftatem,  dum  cognationis  gradum  pcr  omniacxempla 

7ra/;«colligimus,  invenimus  Junium  Brutum  Tarquiniaforore 

r"  .'^fuperbi  rcgis  natum  ,  utpotc  cx  forore  genitum ,  Superbo 

tuisi^  nepotem  fuiflc.  Collatinus  vcro ,  cui  Lucrctianuptafuit, 

?rr '    quum  Egcrii  filius  foret ,  (ivc  (ut  nonnulli  tradunt)  ncpos : 

ipfccjuc  Egcrius  cum  Tarquinii  Prifci  frater  fucrit ,  nihil 

ambigitur ,  quod  fi  Tarcjuinius  Prifcus  Supcrbo  avus  exti- 

tit ,  quin  Collatinus  nepos Egeiii ,  lratcr  patruelis  Super- 

bo ,  cV  Scxto  avunculus  fiat.  Quod  fi  Egcrium  Collati- 

no  patrem  dicamus  fuifle  ,   prout  frcquens  opinio  eft, 

Coi/.ti-haud  dubie  Collatinus  Superbo  nonfrater,  fedvelutex 

fratrc  avi  natus ,  major  avunculus  forct ,  invicemque  Sex- 

tus  Tarquinius  Collatino  pronepos  fieret :  Lucrctia  vero 

t:o.      eo  gradu  quo  Sextus  Tarquinius  Collatino  fanguinc  jun- 

(ftus  crat ,  eodem  affinitatis  jurc  Scxtum  attingcrct.  Quod 

ll  Collatinus  &  Brutus  ex  duabus  Tarquinii  fororibus  edjti 

fint ,  prout  alii  ccnfcnt ,  nulla  controverfia  cil ,  quin  Col- 

latinus  &  Brutus  arctiffimo  gradu  conjuncli  fiant,  ipfequc 

Scxtus  Lucretice  ncpos  fit.  Si  autem  Tarquinius  Priicus 

Supcrbo  non  avus ,  fed  pater  fuit ,  ut  multi  cxequuti  funt, 

Colfatihus  Egcrii  fiiius;  8c  Supcrbus,  vclut  exduobus 

germanis  prognati,  fratrcs  patrueles  crunt ,  Lucrctiaquc 

Collatini  uxor,  nulladubitatioforet,  quin '  Sexto  avun- 

cula  ccnfeatur,  intcrquc  Sextum  &  Lucrctiam  jurafum- 

ma?  neceffitudinis  forent.  "'  HiceitcnimilleBrutusom- 

nium  fermone  cclebratus ,  qui  legum  &  libertatis  fummus 

au&or  &  vindex ,  cum  furere  fe  fimulaffet ,  latentem  ani- 

mum  nimium  diu  rcconditum  ,  fuo  tempore  detexit : 

ma^nificaque  cratione ,  non  vecordis  &  dcmentis ,  avun- 

culo  imperium  abrogavit :  populufque  Romanus  aufpi- 

cium  impcriumquc  fequuti  fuum ,  ex  gravi  fervitio  &  do- 

minatu 

T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S.  :  !am  efle dicit,  &  nove,  ut  arbitror. 

I  Sexfoavuncula.JDeLtxtetl&lo-l       2  Hiceftenimille  #>7tfK*.J  Livius  r. 
quitur,quam  SextiTarquimiavuncu- .  Decad.lib.:. 

1  hlm 


GenialesDies.    Ltb.  V.  389 

minatu  rcgio  fe  in  libcrtatem  vcndicavit.  Scd  quod  dc 
"funio  Bruto ,  qui  Tarquinium  regno  cjccit ,  '  idcm  dc 
Decio  Bruto ,  qui  confpirans  cum  CaiTio  ,  ncccm  Cajo 
Ca?fari  intulcrc,  ducefcjue  tx  afiertorcs  Roman.x  iSttaje- 
ftatis  fuerc ,  factum  compcrimus.  :  fiquidem  hic  propiore  cf**ft'- 
affinitatc  Cxfari ,  quam  Junius  Brutus  Tarquinio  junctus  Bntti 
fuit:  noncnimnepos,  utille,  fcd  filius  eflc  creditus  ctt.  rfS"*- 
Nam  quum  Scrvilia  foror  Uticcnfis ,  matcrquc  Bruti  hic-  j'„,Ilt,t 
rit,  cum  qua  adolcfccns  Crefar  confuctudincm  nonfine^-»'"'- 
probro  habuillc  fcrtur,  cumcjiic  co  tcmporc  Brutus  ex^, ',''*' 
Servilia  natus  foret,haud  dubie  Carfaris  filius  vul^ohabitus  J«»u 
eft.  3  Qiiod  ipfum  Carfarcm  dic  c.xdis  fua»,  quum  undicjue  /"" 
infeftis  mucronibus  appctcretur,d.o.inV  ferunt. "  Iunia  vcro 
tcrtiaforor  Bruti,Cailio  nupta  tuit.  5  Porcia  autcm  Cato-  /W< 
nis  filia,mulicr  non  mulicbris  fpiritus,c]uum  Bruto  nupfif-f- '-'t 
fet ,  cum  miris  modis ,  &  luper  omnium  amorum  ardorcs 
amaife  fcrtur,  6ex  qua  Bibulum  tulit.  7  Qua?  cum  poft 
affliccas  fortunas  Bruti  necem  auditfet ,  quum  mori  animo 
deftinaflct,  inque  fixum  ftatutumquchaberct ,  &  nc  vim 
libi  anerrct ,  vetita  atma  fuiffent :  ea  prarfentia  animi  1  "uit, 

ut 


T  idcm  de  Dcclo  Rruto."]  Legendum 
Decimo,  ut  prxced.  cap.  admonuimus. 

quanquam  non  is  eft  de  quo  loquitur, 
fed  M.Brutus.ut  viderclicetapud  Sue- 
tonium  in  Cifare,cnp.S2.Plutarchum 
in  vitacjufdem  Cxfaris ,  Appianum 
bellorum  Civilium,  lib.2. 

2  Siquidcm  hic  propiore  afiinitafe:} 
Suetonius,Plutarchiis  &  Appianusubi 
fupra. 

5  jQuod ipfum  f.cf~irem.~\  Suetonkts 
tibi  fupra, Etf,  inquit,  tr.tdifcrnnt  tfki- 
Aam  ~M.B,u'oirrueuti  dixijfe,  x)  ci,  rir.- 
mj  £.'  tttf.lt. 

4  Juni.t.']  Plutarchus in  Bruto. 

5  Porc iaattttm.~\  F!ut.  ibi.  Valerius 
Maximuslib.;.cap.z.  ubiquodhicdi- 
Ctt,  non  mu.iebi ti jpintus :  .lhii,mi,iime 
muliebris  animi  dixerar. 

6  Ex  qua  rEubuium  tulitf  Hic  tne- 

moiia  lapfus  eft  AlexandenNarn  Por- 


cia  non  cx  Brnto,  lcd  ex  priorc  mariro 
hunc  Bibulum  fufcepcrct  ,  ut  tradit 
Plutar.  ubilupra. 

7  Sj\u.e  cum  poft  ajflifl/ts  fortw/ts.'] 
Valerius  Maximus  lip.^cap.o.  Pluur. 
in  Bruto  in  fine ,  T.,ci.t ,  inquit  Tcnm 
mbftjtatHtJJetj  u~  tiemt  dmicoruxn  afln- 
ticb.it:  imo  ditigenti  cura  td  prohibebant, 
tJe tgftt; drdenti  (prunM  iuiipuiff-,.i'ni,e 
bibijfe  :  deinde  os  claudentem  fis  vititm 
cxtmxiflc.  Martialislib.r.  cpig. 09. 
Conjuys  audijfet  fatnm  cttm   To;  ci.t 
"Srutt, 
EtfubtraHa fibi  quxreret  arma  dolcr. 
r7\ondumfcitis ,  ait  }.mortem  nun paff 
nc za,  i : 
Crcdidcr.tmfti  h  hoc  "jos  docuiffe  pa- 
trcm. 
"Di.xit ,  gr  ttrdentet  a-Ado  Libit  ortfa- 
rjill.isv 
l  nunc  cjrfe.-rum  tttrba  molejt.i  ncga. 
Ji;  1   ln 


3pO  A  LEX.   A  B    Al  E  X  AND  RO 

ut  claufocubiculioftio,  necujusinterventusfacinus  ino- 

rarctur ,  inccnfo  carbone ,  &  iibi  in  fauccs  indito  mcmor 

■Mor-    generis  &  Romani  nominis,  necem  fibi  ipfa  confcivit: 

Wc »- tantus  v^Sor  animi  ingeniique  fuit ,  tantique  fpiritus  mu- 

/tifcere  lier,admonitu  patris,  qui  pariter  manus  fibi mortifcro  vul- 

«r>«i    nerc  intukrat ,  fuiffe  crcdita  eft.  '  In  qua  quidcm  re  fubit 

IZ.di    record.atio ,  vetcribus  litcris  &  annalium  monumentis  ex* 

&apud  tarc ,  quod  tametli  apud  varias  gentes  vim  fibi  afferre ,  & 

Tontr*  nccem  fua  fponte  confcifcerc,dignum  Iaude  &  magni  fue- 

frobro  rit  habitum  i  apud  Thcbanos  tamen  qui  mortem  libi  con- 

"  fcivit ,  nulla  fuit  laude  dignus :  quin  potius  id  crimini  da- 

batur  &  probro ,  eoque  facinorc  pudendam  infcitiam  & 

imperitiam  coarguebat  fuam,  velut  fui  carnifex ,  immanif- 

quc  naturx  foret.   2  Athenicnfes  vero  cum  necem  quif- 

quam  fibi  manu  confcivifiet,  defundio  cadaveri  manum 

tanquam  facinorofam  abfcindunt :  illamque  divifam  a  cor- 

pore ,  inhumatam  relinquunt ,  reliquum  vero  cadavcr 

Tiat»-  humo  tegunt. 3  Quod  Platonis  dccumentum  fuit,  qui  cen- 

^"^'""'fuit  ontimum  quenquc  infraclo  animo  vim  fortuna?  &  in- 

dc»wr-  curius  calamitatum  potius  rerre ,  &  niii  cum  dies  promii- 

tefibi   fus  advenerit,  ncmineminiuffuDeimortemfibiconfcif- 

tioncun-  -         '~         ,  .  .  . 

fcifcn-  cere ,  aut  antetempusratomngioportere:  ldquemagni- 
4">      ficentius  prarclariufque  videri. 

i  Inquttquidemre.]  Vide  omnino  |  Eadem  de  re  difputat  Auguftinusl.  |, 
qax  fcripfimus  in  noftris  Cornmcnta-  de  Civitate  Dei.  Ariftotelcs  egregie 
riis  Nobilitatis,  cap.  51.  num.  501.  1.}-  Echic.  tvdl'  '^mSrAmeiy,<p&jy>{la.JI 
incip.  Ex  quo  illud.  &lccj.  &  itcrum  mCtMVihuht.ji  ri >>umpov,  sxavd£«'?, 
inc.  Prxta  ca£r  eosquifibi.  &  multjs  «tt»  f*i't\6i  <£<|?.Q,  MatXacxiss  "yS  to 
fccj.  qtJyjv  tw  ivrimvm.  ErsMartiaKs  ha.be» 

2  ^Athenicnfs.']  Afchines  in  oia-    Epigramjna  in  hanc  icntcntiam : 
jjione  adverfus  Ctcilphontein.  |    Ribus  madverjis  fucile  ejhontemnert 

3  Quod  Pt.itonis dt,cumcntxm.~]Tlim  \  -vittim. 

Lr.  vhxdcne,  urm  inlib.9.  dclegj^us.         Fortiter iliefacit qui mifer ejji poteil. 


ALEXAN- 


ALEXANDRI  AB 

ALEXANDRO, 

JURISPERITI   NeAPOLITANI, 

GENIALIUM  DIERUM 

LIBER  SEXTUS. 

C    A    P    Ll   T      I. 

Locm  ex  tcrtio  Ciccronis  dc  Offkiis ,  attid  rcndnor  cwptori 

praftare  tencatur ,  cum  Swijmundo  m 

fuburbano  dtfiujfus. 

U  M  Sieifmundo  Fulginate ,  viro  docio  ,  &  %"  • 

,  *-'  P.  .  ...  ruu.-i- 

multarum  rcrum  cognitionc  claro ,  vctus  mihi  ,/„, 
a  prima  adolcfccntia  confuctudo  fuit.  Is  quan-  h'"±'- 
quam  multis  rcrum  acnonibus ,  pluribus quc * 
muncribus  apud  pontificcs  magno  ufui  fcrct ,  fi  quando 
tamcn  nc^ociis  paufa  ficrct ,  (quod  vix  illi  contingere  po- 
terat,  ut  in  tanta  mole  rcrum  abimmodicolaborccon- 
quicfceret)  id  quodociidabatur ,  lcclioni  clarorum  viro- 
rum,aut  fuorum  temporum  fcribcndis  annalibus,  rcbufque 
vcl  pacc  vel  bcllo  gcftis,  perlibcntcr  cxhibcbat.  Nonnun- 
quam  in  fuo  prxdiolo  in  monte  Ianiculo ,  miro  profpcclu 
&  collibus  amceno ,  ubi  aedkulai  habcbat ,  cum  amicis  fc 
recipicbat,  ibique  lepidis  jucundifquc  fcrmonibus,  id  quod 
crat  laxamenti ,  una  familiariflime  confcrebat.  Prxftabat 
nonnunquam  nobisipfe  cocnulam,  utnon  nimis  infolen- 
tcm ,  fic  profcdto  fobriam  &:  modeftam  ,  ac  tcmporibus 
confcntaneam  :  &  ut  crat  ipfc  comis  ,  facilisquc  natura, 
ita  facilem  nobis  victum  ,  non  cxquifitis  valdc  obfoniis  ap- 
parabat ,  fiquidcm  afparagos  altiles  acido  vino  &  pipcre 
conditos  cum  jufculo  tcpidulo,  ac  fcrculum  cucurbii\r, 

B  b  4  cum 


39*  Alex.  ab  Alexandro 

cuih  immatura  uva  ibidem  exprefia,c\'decocta  Iargo  fucco> 
quibus  pcrlibcntcr  vefccbatur ,  obfonia  nobis  cxhibcbat : 
addcbat  ctiani  pyrum  pomumque  pcrficum  miro  odore 
fragrantia.  Poft  ccenulam  vero,  fi  quando  ocium  crat  a 
ncgotiis ,  ut  animo  vacarct ,  illius  fcrmonibus  &  cong;ref- 
fus  fpeclata?  virtutis  ac  pacis  artibus  (k  ingenioclariviri 
diatius  perfraebat.  Forte  autcm  quum  arftivo  anni  teinpo- 
rc  poftmcridiunis  horis,  ejusrogatuacccifituqucadeum 
ventitaremus ,  eundem  ad  aquulam  perfpicuoliquore& 
frigorc  manantcm  pcrrofeta,  arbufculafqucundiqueto- 
piario  operc  difpofitas,  perquehortenfiaablaqueata,  & 
Lrtiflima  vireta  nacti  fumus :  aderant  ibi  complures  hone- 
ftj  adolefcentes ,  Latina;  Gra:ca:que  eloquentiaj  profeffo- 
res ,  cum  quibus  deliterarum  ftudiis  perquam  libenter  fcr- 
mocinabatur ,  quos  ipfe  minutis  quxftiunculis  varia;  eru- 
ditionis  diverfimode  exercebat.  Inter  quos  adolefcens 
cke-  quifpiam  indolis  bona: ,  libellum  Ciceronis  de  officiis  ter- 
\Tcus  ^um  lectitabat,  prcetcrquc  multa  ad  ediclum  redilium  per- 
tinentia,  qua*  ex  fidebonaemptori  venditorem  prajftare 
oportere  cenfuit,hec  legebantur:&  peftilentes  ades  quis  ven- 
dat,quafalubres  habebantur,aut  in  quibm  ferpentes fint,tene- 
ri  venditorem  cx  cdtBo  adilium,id  cjuod  dolo  vendtderat  reci- 
perc,emptori^ue  prccium  reddere.  Idem,  St  in  annona  caritate 
frumentum  altcjuo  advexerim,  folufjue  egofciam  multos  illuc 
fumenta  advctturos ,  ita  ut  illorum  adventu  inopiam  paulo 
pofi  levaturifint ,  illame  etiamnotafacere ,  necjuefubticen- 
dum,  ut  taciturnitate  mea  capiantur,  plurifjue  quam  aquvm 
fit,  fumentum  cgo  vendam :  omnia  denique  qua?  venditor 
fciat,  ne  emptor  ignoret,in  diftrahendis  rebus  ex  bona  fidc 
prarftari  oportere,&  pleraque  hoc  genus  perjucunde  lecti- 
tabat.  Cumque  ha?c  &  multa  in  hanc  fententiam  ille  legif- 
fet :  Quonam  ,  inquit  Sigifmundus  ,  iftud  accidat  modo, 
Ut  venditor  ea  qua:  diverfa  &  longe  aliena  funt ,  in  diftra- 
hendis  mercibus  praeftare  teneatur ,  equidem  ignoro ,  nam 
ut  in  re  quam  diftrahere  quifpiam  vult,quid  morbi  vitiique 

fit, 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         395 
fit,  emptori  palam  faccrc  dcbeat ,  puto  ad  edictum  ccdi- 
lium  pcrtincrc,  ut  fi  fcrvus  fur  crrovc  iit ,  aut  equus  calce, 
vcl  bos  cornu  pctcrc  folcat ,  aut  quod  nunc  Ciccro  dixit, 
a?dcs  pcftilentcs  fint ,  habcanturque  falubres  ,  vcl  quid  oc- 
culti  vitiilatentisquc  morbiiit,illud  cnunc iari debere ,  la- 
cilc ,  inquit ,  aflenfcrim  :  qua?  vcro  cxtrinfecus  manent  in 
cafu  pofita,  illa  pcr  venditorcm  pr,cdici,  ad  caque  cdictum 
ardilium  legcsveullasextendi,  nequaquam  inquit ,  inihi 
quifpiam  pcrfuadct.    Ideo  fc  mirari  Ciccroncm  ,  qui  tan- 
quam  aliquid  morbi  vitiique  incilct  in  rc  vendita ,  pcrinde 
id  quod  poftcacvcnturum ,  &:  in  cafu  &  rortuna  iitum  ef- 
fet ,  pcr  venditorem  prznunciari  voluerit.  Cumcjue  ex 
his  qui  affiftcbant ,  quidam  artatc  gravis ,  &  in  litci  is  fatis 
prohciens,  fcarbitrari  refpondiflct,  quod  ficutqu.rdamad 
morbum  vitiumque  rei  vcnditx  vix  pcrtincnt ,  fcd  tamen 
quovis  modo prorutura funt ,  noflc  sedilcs ,  nccmptores 
capiantur ,  a  vcnditoribus  cnunciari  &  palam  hcii  manda- 
vcrunt,ita  hcc  quoquc  juffiflc:Sicut  (inquit)  vctus  edictum  E/'- 
a?dihum  rmt,nc  vctcranus  iervus  pro  novltio  vencat,euam  W/MJ 
fi  nullomorbo  vitioquc  arrcctusht:utquc  ii  mulus  caftratus-*^- 
fit ,  tamctii  zque  bonus,  emptorem  non  latcrc  voluerunt:  '" 
ita  C\  fciam  aliquos  in  fumma  rrumcnti  inopia ,  paulo  poft 
annonx  caritatcm  levaturos ,  illa  a  mc  pramofci  debere, 
nc  fraudis  occaiio  detur,  pariter  cenfuerunt,atque  cx  arquo 
ck  bono  juflcrunt,  ut  quod  profcribcnti  liquct,  ctiam  fi  for- 
te  cvcnturum  fit,  enunciaridcbcat,ne  quod  venditor  fciat, 
emptor  ignorct.  Nunquam  (inquit  Sigifmundus)  id  mihi 
in  mcntem  venire  poiTct ,  neque  quifquam  mihi  argumen- 
tis  derendct,  utxdictum  xdilium  hoc  comprehcndcrcfen- 
tiam,  ut  cvcnta  ncgociorum  ,  qux  tcmcre  &  fortuito  futu- 
ra  funt ,  per  vcnditorem  prardici  dcbcant,  qiwe  ii  ivticean- 
tur ,  rcdhibitioni  propterea  locus  i,t ,  quum  iftud  aflererc, 
fumma?  mihi  videatur  improbitatis  &infcitia?.   Cumque 
cx  mc  quid  mihi  probaretur  exquirerct  .  rcfpondimagni 
rcfcrrc,  in  rc  dequa  agitur,  quid  morbi  vitiique  ciiet  cnun- 

Bb   5  ciare, 


594  Alex.  ad  Alsxandro 


jile- 


r  ciarc ,  an  qua?  cafu  futura  fint,  pra?dicere  &  divinare.  Quar 
enar-  enim  infunt  io  re  qua?  diftrahitur,&:  ad  ipfius  pertinent  no- 
ratu  tionem  ,  quam  venditor  ante  pra?fenfit ,  ut  fi  quo  morbo 
cict-    vitioque  laboret,  vel  Iabc  afficiatur,  ex  edi&o  cedilium  no- 


/  oms. 


ta  facere  jubemuremptori:  quaj  vero  pendent  a  cafuck 
fortuna,  &:  divcrfa  funt ,  nullis  nos  lcgibus  aut  edictis  cogi 
enunciarc.  Quid  enim  intereft  mea ,  fi  na  vis  ex  Alia  veni- 
ens ,  huc  mcrces  allatura ,  &  paulo  poft  arctiiTimam  anno- 
nam  Ievatura  fit,  dummodo  in  re  dc  qua  agitur ,  nihil  dolo 
malo  fa&um  fit  ?  Alioqui  diccndum  foret ,  an  frumenti, 
olei  &  vini,  quod  diftrahcrc  quifpiam  volet,annona  vel  ca- 
ritas  eo  anno  futura  fit ,  vcl  fi  cancri  fidcre,  aut  vaftitate, 
feu  alia  frugum  pcftc,  aut  ira  dcum,  fata  intcritura ,  vel  ho- 
ftium  ftrage ,  vel  chafmate ,  ea  res  deperitura  fit:  quod  (ut 
videtis)  non  eft  in  re  de  qua  agitur,  fed  in  cafu  pofitum  :  & 
illa  pra?dicere,profecto  ridiculum  foret.  Nam  quod  edicto 
jedilium  cautum  eft ,  ut  pra?ftetur  a  venditore ,  ne  quid  in 
re  profcripta  vitii  lateat ,  neve  quid  vcri  reticeatur ,  aut  fi- 
ctum  quid  accerfitumve  aliquid  fit  aliunde ,  &  quod  ftetur 
pacti  &  conventi  formula? ,  fatis  elfe  lege  profpc&um ,  ne 
quid  vitii Iatentis  fuppiimatur ,  quod  ipfe  fciat,  emptor  ig- 
noret.  Alioqui  ipfum  rcdhibituro  judicio  tcneri  certum 
eft ,  idque  non  adco  fevere  &  reftricte  jure  civili  traditum 
efle ,  fcd  parce  &  molliter :  quippe  fi  quid  venditor  dixit 
commendanda?  Cux  mercis  caufa,  illud  pra?ftari  aediles 
non  coegere,  ut  fi  fervum  frugi,  diclo  audicntcm  effe  ven- 
ditor  dixerit.  qua?  enim  commendandce  mcrciscaufain 
renditionibus  dicuntur ,  venditorem  non  obligant :  ncque 
enim  conftituta  auciioneita  quis  profcribit ,  fundum  fteri- 
lem  aut  domum  peftilentcm  vendo.  At  fi  dicat  fervum 
Hteratum  ,  artiflcem  ,  nomenclatorcm ,  arithmeticum, 
z>n~  fabrum  aut  textorcm  ,  quo  pluris  vcneat ,  id  prarftare  pro- 
inre  culdubio  cogitur.  Pra?tcrea  m  re  modicadccipiempto- 
rmdica.  rem  poffe ,  ctiam  jurcconfulti  voluerc.  Non  enim  redhi- 
pjfel  bitorio  judicio  teneri  dixerunteum,  qui  pluris  aliquanto 

rem 


G  F I  N  I  A  L  E  S  D  I  E  S.    LlB.  VI.  395 

rem  diftraxit ,  quam  cjuanti  aftimata  fit :  fiquidem  rcs 
bona  fidc  vcndita ,  proptcr  minimam  rcm  incmpta  ficri 
non  dcbct.  Scd  ubi  ita  immcnfo  mercatur  quifpiam ,  ut 
ma<mam  pati  jachiram  necefle  habcat ,  tunc  redhibitioni 
locum  fore ,  edicto  adilium  cautum  hiille.  Quod  (i  ita  eft, 
huic  fcntentia  convenit,  hocque  argumentoconvincimur, 
ut  neque  eum  qui  navem  hufiC frumentum advccluram, 
cujus  adventus  annona  caritatem  &  arclos  commeatus 
lcvaturus  fit  :  ncquc  cum  cjui humenta diripi ,  agros  va- 
ftari,  vcl  annum  advcrfum  rrugibus ,  longcanteprafen- 
fcrit,  &  minimc  cnunciarit,  rcdhibitorio  judicio  tencri 
arbitrer :  cum  hac  non  infint  in  rc  qua?  profcribitur ,  fed 
in  cvcntu  fortuna*.  Et  quod  nunc  Ciccro  inquit,  eum  cjui 
rem  diftrahit ,  dcbcrc  ctiam  qua  aliundc  lutura  funt, 
cnunciare,  ut  fi  navem  huc  frumcntum  advecluram  fciat, 
cjuo  vilitas  annona?  confccjuutura ,  aut  vendita?  merces 
viliores  futura  iint  ,  emptori  pradiccre  ,  profecto  eo 
pcrtincrc  crcdidcrim,  utpraxipiintclligamus,  abcoqui 
ex  intimo  artifkio  virum  bonum  inflituit ,  &  ita  infti- 
tuit ,  ut  nc  minima  quidcm  in  rc  quovis  pratextu  contra 
jura  legefquc,  contraque  humani  gcncris  focictatcm  a!i- 
quid  admiflurus  fit:  noneum  quidccivilibus  aclionibus, 
quantumquc  moribuslcgibusque  pcrmiilum  iit,  inquirat.  rir 
Quaftioni  diu  rcs  ruit ,  quid  virum  bonum  ,  quid  civilcm  "" 
&  politicum  dcccat.  Viro  enim  bono  hoc  datur ,  ut  ubi- 
cjue  fanclus ,  ubique  caftus ,  honefti  cultor ,  pius  &  intc- 
ger  fit ,  cujus  nc  crratum  quidcm  minimum  fuerit ,  nc  di- 
cam  vitium  :  qui  nullo  malo  pertcrritus  ,  nulla  calamitatc 
victus  fortunx  cedat ,  nihil  cxpctat ,  nihil  dicat ,  nihil  fa- 
ciat  in  vita,  nlfi  fummaaimlaude&dignitate,  in  nulla 
rcdelinquat,  nullius  rei  poenitcat,  fervetque  fcedera 
humani  gcneris  ita  inviolata  m  magnisminimifqucrebus, 
ut  ne  minimaquideinconfcientia?labedctincatur.  Cm-ciw'% 
lcm  vcro  dixere  hominem  ,  qui  lcgum  judiciorumque 
mctucns,  quantum  moribns  Iegibufquetributumeft ,  id 

tanto 


3$>6  Alex.  ab  Alexandro 

tanto  temperamcnto  agit ,  ut  quoad  fieri  pofTit ,  nihil  per- 
peram  aut  inconfidteadmiilurusfit,  qui  fua  providentia, 
religione ,  ride ,  quantumque  ratione  provideri  potuit, 
reipublica?  &  civium  faluti  ccnfulat ,  lcgibus  parcat ,  pa- 
triam  tueatur ,  proximos  amet ,  refrenet  libidines,  &  in- 
domitas  cupiditatcs ,  vcrecundiam  fervet ,  atcjue  etiam  ii 
in  aliquo  delincjuit ,  idtamenagit,  utciviliaorrlcia,  hu- 
manique  gencris  fccdcra ,  quam  minimum  ia?dat :  quippe 
quum  nos  optimum  dicimus ,  cuipaucioradefunt.  Quce 
cum  ita  fint,  non  ruit?  ab  re,  ut  fandtus  ifte  homotam 
defcecato  animo  &  tam  intcger ,  quem  nos  magis  ringi- 
mus  quam  invenimus ,  non  modo  ii  quid  efiet  in  re  vitii, 
fed  &  i\  quid  aliundc  ruturum  putarct ,  ut  nullam  officii 
partem  deferat,  quamvis  minimum  prxdiccre  tencatur. 
Ha?c  nos  cum  Si«ifmundo  Ful"inate,  ingenii  ma2;ni& 
fpecTtat.T  virtutis  viro ,  flagrante  dici  a?ftu ,  incredibili  fua- 
vitate  difibrebamus. 

C    A    P   U   T     II. 

Oua  maxima  fuerint  oracu/a,  *  qu<eve  templa  celebria 

apud  plerafcjue  gentcs ,  tn  maqna  reli- 

qiene  &  cttltu. 

TNter  '  oracula  qua;  apud  Grarcos  Aphrofquc  pr.xcipuo 
cultu  fucrunt ,  ad  qurc  homines  ventitabant , :  Dclphi- 
«mT  cum  in  terris  clariilimumfuificcultu,  &  rcligione  longe 
itm.     exccllens,  Lino  cmniumteftimoniotraditumeiT:.  Fuite- 
nim  Dclphos  totius  orbis 3  umbilicus ,  commune  luimani 

eenc- 


Dcl- 


COLERU  S. 

*  Varia  oracnla  rccenfcr  Tcrtuilia- 
nuslibrodeanimacap.i-. 

TIR.AQUELLUS. 

i  lr.iir  or.HuU.]  Horum  omnium 
dxmones  au&ores  efic  trndir  Eufebius 
Prarparaiionis  Enangeljcx,  lib.  i.  c.;. 
in  fin.  &  Demonitrationis  Euangeli- 
CX, lib.s  cap.i.  poftprin. 

2  Z&//>JE>KWW,]HUJUS  Oiaculi  memi- 


nit  Homcrus  lib.Odyflix  8.  cum  fcri- 
bit  Agamemnonem  ab  illo  relpon- 
fum  petiifle, 

Tlvboiai  k)a.9iii. 

Etii ,  quosinfracitabo. 

;    Urr.bilicus.']  Auctor  IYiapcorum, 
Delphos  Pythif.sorlis  wr.btlunm. 
Strabo  lib.9.  In  medto  r.wqnc  qmdam- 
rr.odo 


Geniales  Dies.   Lib.  VI.  $9j 

generis  oraculum , '  in  monte  Parnaflb  excelfo  &  pratrup-  <Par- 
te  alto  fitacivitas,  nullis  mccnibus ,  fedtantumabruptis"^ 
rupibus  faxifcjuc  munita ,  arduo  <k  difrkili  afcenfu ,  iri  quo/,7. 

Nvfa 


modo  Grxcix  ,  &  intra  &  cxtra  jflb- 
mum,  imi  CiT"  tct  'ns  cbis  Ctnfijlei  e  rj.de- 
baur:  unde  &  tcllttrit  ttmbiiicum  ap- 
pcll.tb.int.  Etantchos  pindarus,&  En- 
nius  apud  Varroncm  fb. 3 .  aut  alio- 
rum  fupputatione  6.  lingux  Latinx,  O 
ftr.clc  .AjfoUo ,  qut  umbii.cumte,  rarum 
obtincs.  Idquodctiam  citat  cx  poeta, 
oucm  non  nominat,  Ciccro  lib.  2.  dc 
Divinatione ,  Kam  umhdicum  (inquit 
Varro)  diilum  aytnt  ab  umbiitco  nojiro, 
qu.dis  mtdius iocm  fit  terrarum,  ut  um- 
liiiau  in  mbi  \ :  quod  utrumquc  eft  fid- 
fum.  Neque  hic  locus  cft  tcrrarum  mc- 
dius,  nequenoftcr  umbilicuseft  ho- 
minis  mcdius.  Itaquc  pingitur,  qui 
vocatur  ix&svaPythagora,  ut  media 
cceliacrcrrxlineaducatur  infra  um- 
bilicum,  pcrid,  quodilcernitur  homo 
mas.an  foemina  fit,ubi  ortus  liumanus 
fimilis,utin  mundo.  Ibi  enimomnia 
nafcuntur  in  medio.quod  tcrra  mundi 
mcdia.  Prxtercaiiquodmedium,  id 
cft  umbilicus,  ut  pila  rerrx  :  non  Del- 
phis  mcdium  ,  &  terrx  medium  non 
hoc,  fed,  quod  vocant,  Delphis  in  xdc 
foramen  adlatum  cft  quiddam,  ut  tlie- 
fauri  fpeciem  ,  quod  Grxci  ctxqocicv 
umbihcum  dixcrunt.  Vitruviusautem 
libro  de  Architectura,  5.  cap.r.  ltem, 
inquit,<w/>om  ccntium  medium  natura- 
liter  eft  umbilictts.  Kanquefi  bumo  collo- 
cattK  fuerit  fupinus ,  manibus  &  pedibus 
panfis ,  circinique  collccatum  ccnf.um  in 
umbilico  cjus  ,  ci>  cum.tgcndo rotundatio • 
nem  iitrar:m:que  manuttm  &  pcdum  di- 
giti  linea  tmoentur.  Hxc  ille.  quibus  do- 
cetumbilicum  hominis  effe  medium 
torius  corporis :  non  ut  par  fit  diftan- 
tia  ab  co  ad  vcrticcm  capitis  fic  ad  pe- 
des  ipfius,  fcd  ut  paflis  manibus  6c  pe- 
dibusfiatfimilisrotunditas.Idemccn- 
fet  Galenuslib  2.  dePlacitis  Hippo- 
craris,  ccPlatonis  ,  &lib.  15.  deUfu 
partium.  Ex  quo  fit,  ut  umbilicus  pro 
medio  in  quacunque  rc  ponatur.  Ci- 


ccro  in  6.  in  Verrem  aclionc,  Ennam, 
civitatcm    Sicilix,  vocat  cjus  infulx 
umbilicum.  Raptam,  inquit, Li beram, 
quam  candem  Vrcferpinam  'jccant ,  ex 
Ennenfium  nen.ore  arbitratttm,qui  iocus, 
quod  in  mtdia  i.f.da  cfl  fitus,  Sicilix  um- 
bilicus  ntminatur.   LivillS^.Dcc.  lib.5. 
Jampri\r.um  JEtolos,qui  umbiiicum  Grx- 
cix  incoleient  ,in  aimis  cumin'jcntmum, 
antefignanos  ad  afpcrrima  quxquc  bcl.i 
y;d^/o/.Sicuti  Italixumbilicus  inRea- 
tino  agro  ponitur  rlinio lib. 5 .cap.  12. 
&  Solinocap.?.  utcrque  Varronisau- 
cloritate.  Ante  hos  Plaut.  in  Mcnxch- 
miaclui.fcen.2. 
Diesquidem  \am  ad  umbilicum  (fl  di- 
midiatus  mcrtuus. 
Scio  autcmalias  umbilicum  ufurpari 
pro  rine.  Horat.Epod.Ode  14. 
Deus  ,  deus  nam  me  vetat, 
Inceptos  olim,  promijfnm  carmen  ,  jam- 
bos 
^Ad  umbHicum  adducere. 
Id  eft.abfolvcre.finire.  Solebantenirrj 
veteres  illi  librorum  fuorum   tegu- 
mentaumbilicisornare.  Aut  (ut  in- 
qnit  Porphyrion)  ;';;  fine  libri  umbiiici 
ex  ligno,  aut  ojje folcnt  poni.  Catullus  ad 
Varum, 
Kcrj:  nmbilici,  lora  rubra,  membrana 
Defecfa  ,    plumbo  gr  pumice  omnia 
xquat.-.. 
Et  Martialisideolibrum  quartum  hoc 
epigrammate  claulit, 
Obejamfttisefl,  obelibelle, 
jamper-jenimus  ufque  ad  umbilicos% 
Tuprocedtre  adbuc  C9"  ire  quxris, 
Kecftmma  putes  infcbeda  teneri. 
Etlib.5.  cP'g-6* 
rR^uxquamgrandia  ncc  molefla  pofcitj 
£htx  cidro  decorata  ,  purpttraque 
Kigrt4  pa^ina  crevit  umbiiicis. 
Et  alibi  ixpe. 

r  In  mo>:te  Parnajfo.  ]  Hxc  defcri- 
ptio  maxima  ex  parte  eft  Strabonis  li- 
broo. 

1  Etat 


(jtht- 

ron 

Sparti- 

carum 

Ttym- 

pharttm 

antru. 


Templi 
^Apot- 
linis 
locu.i 

*pKtl 

Det- 
pbos. 


398  Alex.  ab  Alexandro 

Nyfa  civitas  Libcro  confecrata,  Cyrra  vero  ad  montis 
radices  juxta  mare.  '  Erat  autem  Parnaffus  Phocidis  mons 
in  Bceotia,  in  duos  divifus  collcs,  Thitorca  &  Hyam- 
peum  ,  cjuorum  alter  Libero ,  Apollini  alter  dicati  fuere, 
1  Helicon  vero  Mufis.  *  In  Cythaeronis  autem  vertice 
Sparticarum  nympharum  antrum  colebatur,  qui  mons 
juxta  Olympum  fitus  erat ,  fupra  cjucm  Olympi  editiffi- 
mus  vertex  decem  fere  ftadiis  attollebatur.  Quiejufdem 
nominis  mons  +  &  in  Macedonia, f  &  in  Theffalia,  6Myfia, 
7  Cilicia , 8  Elide , 9  &  Arcadiaexcelfus  cjuidem  attollitur. 
10  Templum  vero  intra  urbis  ambitum  fuit ,  cjuod  paritcr 
non  manu  extructa ,  fed  nativa  pi\Tcipitia  munivere  aditu 
difHcili  &  angufto ,  quippe  cjuem  ex  cjuincjue  lapidibus 
tantum,  velut  moleobjecTca,  obftructum  ferant,  inme- 
dio  autem  exigua  planities ,  &  in  ea  hiatus ,  ex  cjuo  ventus 
&  acer  fpiritus  manans ,  mentes  vatum  in  vecordiam  ver- 
tit.  Eoquc  fpiritu  ex  infimo  fpecu  edito,  cjuafi  divino  affla- 
tu  Phcebas  in  tripode  ftans,mente  furibunda,ftat;is  diebus, 

qui- 

1  EratautemParnaffus.~\Hcrodotus  1  poribus  fermone hominum vulgatum 


lib.  8.  ubi&hos  colles  itauthicap- 
pellat.  Serviusl.  10.  Aneidosineum 
Iocum, 
PanAitc  nunc  Helicom  Aex ,  cantufjue 
movetc. 
Parn.tffus  mons,  inquit,  Tbe/ftlia  )uxta 
hvotiam  tjuiinAue  finAiturytva  ,  Citbe- 
ronem  Liberi,  &  Helieonem  .Apollinis  & 
Mnjhum.  Hanc  Servii  opinionem  fe- 
cjuitur  La&antius  Grammaticus  pri- 
mo  Thebaidos  Statii. 

2  Helicon  -jiro  Mufis.]  Servius  & 
Luttatius  ubi  fup.  &  ante  hos  Strabo 
lib.  (C.  _Q»7,  incjuir ,Mufis Helicona 
confiecrarunt ,  Thracesfuere  ,  Bxoti.t  ac- 
co/a:  &  lib  9.  Helicon  nions  Beeotia;  <uxta 
Tbebiis,  atque  PhociAi  vicinu.t ,non  procut 
<(  Parnaffo  ,  eitjue  amulus  &"  altituAine 
&  circuitu  ,  (jut  ey  ipfe  jLppollini  fitcer 
eji  &  Mufis.  Plinius  lib  4.  c.7. 

5  In  Cithx.-onis  autem  vertice.  ]  Pa  u- 
fanias  in  Boeoricis.  ubi  nymphas  has 
Cithaeronidas  vaticinatas  prifcis  tem- 


fuiffe  fcribit.  vocat  autem  eas  Spbragi- 
Aas,  non  Spartica,t. 

4  Et  in  MaceAonia  ]  Varro  lib.6.  de 
lingua  Latina,  &c  Servius  in  lib.4.  JS,- 
neidos. 

j  Ei  in  Tbelfalia.  ]  Ut  diftum  eft  ex 
Servio  fupra  inverbo,  lnmontePar~ 
naffo.  Melarib.j.  c.  3.. 

6  Mj;/?.t.]Strabolib.(2.  Prufiturbs 
efl,in  Olympo  Myfiitfita.  Et  podem  lib. 
TropontiAi  imminent  Olympus  Myfius. 
&  lA.t.  Videetiam  Herodotuml.i. 

7  Citicia.  ]  Idem  lib.  1 4. 

8  EliAe. }  Idem  Strabo  lib.8. 

9  £t,ArcaAia.~\  Paufaniasin  Arc.v 
dicis,  qni  eft  liber  octavus.  Ad  Ixvam 
Herxlicxummons  eft,  quem  olym- 
pumetiam:  Sacrum  alii  arcadum  ju- 
gum  nuncupant. 

10  Templurn  vero.~\  Juftinuslib.  24. 
Strabo  lib  9.  Diodorus  Siculus  lib.  1 6- 
cap.  6.  ubihujusoraculirarionemdc- 
fcribit.  Pliniuslib.24.  c.4}.  adfin. 

1  Lictt 


GjF  NI  AL  ES   DlES.    LlB.  VI.  399 

quibus  fari  licct,confulcntibus  rcfponfa  canit :  '  Jicet  ferant 
Apollincm  fex  menfibus  apud  Lycios,(ex  apudDelum  va-  f«- 
ticinari ,  rclicjua  vcro  oracula  aliquando  Idibus ,  nonnun-  "Tf 
quam  calendis :  nunc  die  oriente,nunc  dciincnte,  rcfponfa  AwjOd- 
dabant:  'qu*  a  mulicribus  tantum,qiicE  crant  tcmpli  vates,^'"  . 
vaticinantis  in  modum  fcrebantur.  *  In  quo  id  prarcipuum  ce*lk- 
fuit ,  ut  qui  oraculum  confulit ,  brcvi  admodum  oratione lin<iu 
quid  velit  cxpofcat , 4  utque  nullum  Latine  edatur  oracu- 
Iurn  ,  neque  cdi  ptiufquam  ab  imo ,  dum  facrihcant ,  tota 
vicftima  contrcmifcat:  nec  capitis  commotioncm  fatis  cflc, 
fed  omnibus  illam  partibus  quati  oportcre.  '  In  quo  pro- 

ditur 


r  Licet  fer.tnt  ^4pollinem."\  Hxcuf- 

queadverfic.  Qu.t  d  mulini'  us  ,  ftint 

Servii  tunilib.  4.  incnarrationeejus 

loci 

Sht.tlis ,  ubihybcrnam  lyciam  ,  Xanli- 

qurfluenta 
Dcflrit ,  ac  Dclttm  ruatcrnam  in-jifit 
^Apollo. 
^41iud,'inC)iM,a»ent,aliitd  oftendit.Nam 
.Apollo  flix  menjibus  hyemalibus  ,  apud 
Pataram  Lyci.t  urbcm  :  &*  fcx  jtfti-.is, 
apud  Delum  datitfponja.  Tuinlib.  6. 
ftatimpoft  prin. 

2£on  hoc  ift.tflbi  tcrr.pus  fpeclaculdpo- 

JV"- 
Et  huic  quod  dc  Lyciis  dicitur ,  adfti- 

pulatur,  quod  Hameruslib.4.  Iliados, 

Apollini  nomen  dedit>  ti*tr$uit. 

"Eu%o  J\'  'A-TTOrtMvi  >.vxtr$ji'i  «Xt/lo- 

■)'£«•. 
Ideft, 

fSo-jcautcm  ^Apollini  Lytegcni  ,gloriofo 
inarcu. 
Lycium  qunqueeum  appellatum  fuifle 
ccnftatexraufania  in  Atticis  &  Co- 
rinthiacis,Diodoro  Sicu!olib.6.c.i7. 
Macrobio  Sarurn.  lib.  1.  cap.  tj.  Pro- 
pertiolib.  ;.  cleg.i.  Ccaliis.  Etquod 
in  Lycia  ruerit  Apollinis  oracuium, 
tradit  Feftus  Pompejus  lib.  rc.  Ex  quo 
&  Lyeix  fortes  Virgil.lib.^.Aneid. 

It.tliam  Lycitt  \uffere  capejfere  flrtes. 
Scpaulopoft, 

Kunc  Lyc.'.tflortes,nunc  C>  Jcxt  miffits 
tb  alta 


Lntcrprts  di-jnm  ftrt  horrida  \ujflt pcr 
aur.a. 
Et  Statio  hb.  j .  Thcbaidos. 

Lycixqite  parcnt  contendert  flrfes. 

2  S>uxd  multeribus  tantum.  1  Strabo 
lib.9 

J  Ln  rjuo  id pr.tcipuum  fuit. ]  P hi !o- 
ftratus  in  vita  Apollonilib.  6.  cap.  5. 
de  oraculo  Dclphico  loquens ,  inquit, 
Ibi,  ut  tu  ipfle  nofli,  qui  ab  oraculo  aliquid 
poflit,  brevi  admodnm  orationc,  quiii  po- 
flat  exponit. 

4  Vttjue  nullum  Latine  tdat  ur  oracu- 
lum.]  O^uanquam  apud  Apulejum  hb. 
Afini  aurei  4.  Apollo  Milefius,Grxcus 
&  Ionicus  propter  Milefix  condito- 
rem,  fic  Latina  forte  refpondit, 

Montis  in  excelfi  fl  opnlo  deflfle  putUam% 

Omatam  mundofunnei  thaUmi, 
Nec  /pti  ts  gcntrum  mortali  flirpt  crea- 
tutn, 
Sedfle-jum  atquefentm,  niptrtnmquc 
malitm. 
Quiptnnis  -jolitans fluper ttthtra  cunBa 
fatigat, 
Fiammaque  CS~ferrofingula  debilitat. 
jQuem  tremit  ipfl  Jo-jis  ,   quo  uumina 
terriflcantur, 
Fluminaque  homfcmt  6-  Stygixte~ 
nebra. 

5  Ln  cjuoproditur  memori.t.)  Plutar. 
in  Alexandro,  lic  fcribit,  L'olens,  Ale- 
xander  fcilicct  ,  illius vratia  e.rprditio- 
ms^di-jinum  confluiei  t  oraculum,  Dclphos 
-Jtnit.  Tumfinte  ntfafli  dies  agcbar.tur, 

::>  nui  • 


Uit' 

xander 
Pythia 
coegit 
vatici- 
nari. 
Pytben. 
Pythia 
ftfla. 
Pythit 
ludi. 
Pythia. 

Py. 

thenm. 


400  Alex.  a  b  Al  exandro 

dirur  memoriae ,  cumintait.odiePythiamreIuc"hntem& 
invitam  Alexander  cogeret ,  illam  vi  coa&am  ,  cjuod  effet 
invidtus  refpondiffe :  cjuod  pro  omine  acceptum  veridi- 
co  pra:fagio ,  futura?  magnitudinis  pramuncium  fecit.  In 
eo  quidcm  templo ,  Apollinisfimlacrum  fuit  humana  effi- 
gie :  '  in  Delo ,  Draconis  : ;  in  Lycia  vero  Iupi.  5  Quam 
urbem  Python ,  ob  interfectum  Pythoncm ,  dictam  com- 
pcrimus:  nam  +  &  Pythius  Apollo, f  &  Pythia  fefta ,  & 
6  ludi  Pythii ,  7  &  ipfa  vates  Pythia  dicla ,  &  *  Pytheum 

oraculi 


in  cjuibus  nefari  quidem  illi  mos  efl  era- 
culo.  Quamobrcm  cum  ipfam  primo  va- 
tem  rciuciantem,fcqv.e  lege  lucntem  oraf- 
fet,  ibfe  nrjitam  trahens  ternplumafcen- 
dit.  Ea  vcrofludio  ac  liominn  importuni- 
tate  viSa,  Inv.clus  es,  iticjuit,  fi!i.  Xhia 
rsocc accrpta  .Alexandcr  ,  haud  atio  fibi 
tptts  effe  vaticinio  dixit,  verurn  aflcquu- 
tumje  ,  cjuod  ab  ea  cupiebat ,  oracxlnm. 
Nec  multo  ante,  fcilicet  annofexto 
Philippi  patris  Alexandri  fut  fcribit 
DiodorusSiculuslib.  16.)  Philomelus 
Pythiamutialiquidfibi  de  patriar  re- 
bus  pra-diceret ,  monuit.  &  cum  vates 
cam  ipfius patriam  fibi  videri refpon- 
derct,minari  &cogereeam,uti  tiipo- 
daincenderet,  coepitPhilomelus.  Ad 
cujus  vim  inferentis  aiperitatem  of- 
fenfa  mulicr,cum  dixifler,  Tibitjuidem 
t/uodlibet  pe.  mittitur  :  Iartus  plurimum, 
verhum  id,utpote  oraculum  rebus  fuis 
aptiflimum,  accepit  Philomelus,  quod 
tamen  tandem  ei  ceffit  peflime. 

I  In  De!o,  Draconis.]  Strabolib.o. 

1  ]n  Lyci.fjttoliipi.]  Paufanias  in 
Corinthiacis. 

5    Quam  urbcm  Python.]   Paufanias 
lib.ir. 

4  Et  Pythius  ^pollo.]  Propertius 

lib-1.cap.z9. 

'Deindc  intcr  matrem  Deusipfe,  inler- 

quc  frorem 

Pythius  in  ion<i*-  carmina  veflefonat. 

Paufanias  Iibro ; .  5c  5 .   Ita  autem  di- 

clus  a  Pythone  ferpente  ,  Terra  geni- 

to,  quem  Appollo,  adhuc  puer  fagittis 

fuis  confecit,apud  Ovid.lib.i.Metam. 


cujushrEc  verbafunt, 
lUa  cjuidcm  nollet,fed  te  quoqite  maxi- 

tne  Python 
Tum  genuit  j>oj>ulifque  ntvi*  inctgnite 

ferpens 
Terror  cras  ,  tantttm  fpatii  de  monte  te- 

r-cbas. 
Hnnc  Dev.s  ^Arciienens ,  &  nunquam 

taiibus  armis. 
^inte,  nifi  in  damis,  capreifqne  fugaci- 

bus,  ufsts, 
Mil/egravem  telkf  exhaufla  penephart- 

tra 
Perdidit ,  effufo  per  vulnera  nigra  vt* 
neno. 
ArnobiuscontraGentileslib.5.  Sc8. 
5  Et  Pythiafefla.j  Ovid.  lib.  1.  Me- 
tamor. 
I11fl1tv.it/acros  celebri  certamine  ludos 
Pythiaperdon.itat  ferpentis  nomint  di~ 
Hos. 
Hujuscertaminis  vi&ores,  tefteLu- 
ciano,  lauro  coronabantut.additis  po- 
mis  ex  Apollinis  templo  fumptis. 

6  ZKr/zPj<,/j/(.]Strabolib.o.&:vide 
fup.lib.s.c.8. 

7  Etipfa  vates  Pjthia. ]Strabo  dift. 
lib.9.  Diod.lib.i6.fupracitato. 

8  Et  Pytheum  oraculi  loctts.  \  Herod. 
lib  6.  Suntautem  Pythii,qui  Delphos 
ad  confulenda  oracula  mittuntur,  qui- 
que  publice  cum  regibus  pafcumur. 
Tertull.  Apolog.C.45.  T«  homo,tantum 
notnenfi inteliiiju,te  vel  de  tituio  Pytrntt 
^yow.Intelligit  ibi  reor  Tertutlianus 
7D  yccBi  tnauuTov ,  quod  erat  templo 
Delphis  infcriptum. 

I  Hut 


GenialesDies.  Lic.  VI.  401 

oraculi  locus.    Sparta:  quocjue  Pythios  nuncupant,  qia^*"" 
Delphos  ad  confulcndum  oraculum  mittebantur ,  cjui  pu- ,.,„,- 
blicc  cuni  regibus  cibaria  habent ,  &  vefcuntur  una. '  Huc rum' 
ex  omni  orbe  prava  religione  incufla,  cjua  fe  hominum 
vanitas  conflindcbat ,  viri  principali  dignitatc  infigncs,  fre- 
cjucntes  confultum  ibant ,  caque  cx  omnibus  vera  &  Ion- 
ge  claiiflima  oracula  habita  funt.  Quarc  resum  populo- 
rumcjuc  ampliilimis  donis ,  muncribufcjuc ,  &  inultarum 
urbium  thcfauris  refcrtum  tcmplum  fuit :  intcr  quos  As*il-  ^&r* 
hnorum    &  Spincnnum  non  in  poiLrcmis   e,azae  fue-  c-spi- 
rc.    :  Quod  cjuidem  cunfta  oracula  anticjuitate  cxcc\le-"rn^"m 
bat.  Proximum  huic  fcrtur  ?  Dodonxi  Jovis  oraculum.  tmpu 
4  Dodona  cnim  ampla  in  Epiro  civitas ,  &  fatis  florcns  ha-  ^H^- 
bita.  Epirus  autcm  Molorforum  rcgnum  crat.  Templum  «4».  " 
vcro  juxta  ncmus  Iovi  facrum,  in  cjuo  arbores  refponfa  da-  'D'"'0- 
re  dicebantur ,  omnihus  circa  populis  fanclum ,  a  Pelafgis  "££„ 
conftruclum ,  &  paludibus  circunriifum , s  cjucrcufquc  vo-  '«»■ 
calcs  illic  fuiifc,  famavulgavit ,  ad  cJuasutindubiiscafl-//':"<,, 
bus  refponfa  accipcrcnt ,  capti  fuperiKtionc  homincs  refi- 


1  Huc  ex  r.nmi orle.~\  Str.ibo  lib.o. 

2  Quoi/  quidcm  cuncla  or.tcuLu  ]Xam 
&  id  antiquitatc  dicit  infigue  Strabo 
d.  lib.9. 

3  Doc/on«i  Joiis.  ]  Ut  ctiam  tradit 
Scrvius  in  1.  j .  Ancid.  cjao  loco  fiatim 
citabimus. 

4  Dodona  cnini  atnjna  in  Epiro.~\  Hc- 
rodotusl.2.  non  fcmcl.  Stxabol.5.7. 
&  nonnihillib.  16.  Liviiu  r.  Decad. 
lib.  8.  Pomponius  Melalib.2.  cap.2'. 
ubi  de  Macedonia.  Plinius  in  Pnta- 
tionelib.  4.  Probusin  lib.  1.  Georg. 
Virgilii.  Solinuscap.i:.  Stephanusde 
urbibus  i:i  Dodcn.t ,  Laftantius,  Statii 
interpreslib.:.  Theb.ibi, 

E t  nemorum  DodoMparem. 
Scribit  Dodonxum  oraculum  fiiifie  in 
Epiro  ,  ubi  de  quercu  coiumba  omni  - 
bus  refponfadabat.Ipfe  autcm  Strabo 
d.  lib.7.  non  multo  ante  tin.  dicit  hoc 
oraculum ,  quemadmodura  Sccsteta? 
Tom.  II. 


giolc 

quodammodo  dcrelictum  efie. 

$  Qjiercufqne  vocalfi.~\Ex  quo  illud 
Homen  loquentisdehujufmodi  ora- 
culolib.  Odyuex  19. 

Tiv  J~i  ';  AaJioilui  9«7B  /8«jw^c«{, 
c&pjr.  Qtcio 

'Ea    Jpvot  ii^iitoy.iio  «ficc   /?«X&w 

H,mc  autem  in  Dodonem  dicebat  ire,*t- 

Dei 
Ex  qnetcu  alta  "jo^i*  co»filii:m dndi- 
ret. 
IUud  Hefiodi  apud  Strabonem  lib.  7. 
non  procul  h  fine, 

Id  eft, 

—  ^Atque  halii*  G,a\l>-  oracula  quer- 

C//.V. 

Et  ibi  Probus  &  Servius  iiuerpretes, 
&  idem  Trobus  in lib.i.  ejufdem  ope- 
tis. 

Cc  1  Fnit' 


t 

<t>nbt- 
gua. 


^.02  Alex.  ab  Alexandro 

giofe  accedebant.  '  Fuitque  proditum  mcmoria» ,  quercui 
Dodona?e_  famulantes ,  divinandi  racultatem  accipere: 
2  folifcjue  Bceotiis,  fi  cpando  confulto  opus  foret ,  viros 
refponfa  dare  ,  !  primamque  fagum  &  columbam  Dodo- 
na?  vaticinatam:  quotiefque  oraculum  edcbatur , 4  lebetes 
a*neos  ad  numerum ,  five  cafu ,  five  confulto ,  tinnitus 
oracu-  edere  canoros.  5  In  quo  Deucalion  &  Pyrrhadefinentibus 
Ujt~-  aclLUS'  P°^  diluvium  confedifle,  &  numen  confuluifle 
perhibentur.  6Subinde  Alexander  Epiri  rexeodcmora- 
culomonitus,  ut  urbem  Pandofiam  &  amnem  Achcru- 
fium ,  tanquam  fatalia  loca  vitaret ,  in  refponiis  habuit, 
oraculi  fortem  de  his  cjua?  in  Thcfprotis  effent ,  intelligere 

arbi- 

mentiusfiafler.fieri  confuevit.ut  fcuti- 
ca  impulfa  crebrius  lebetemferiret.  Is 
autcm  percufliis  tinnitum  reddebat, 
multum  temporis  durantem.  AtSuidas 
traditcx  quodam  Damone,  Iovis  Do- 
donxi  oraculum  lebetibus  xreis  undi- 
que  feptum  fuifle,ita  conjunftim  col- 
locatis ,  ut  invicem  CeCc  comingerent. 
Itaque  necefle  erat  fieri,  ut  uno  alicjuo 
lcbetum  percuflb ,  vicifiim  omnes  re- 
fonarent,  fonitu  mutuo  conta&u  ab 
aliis  ad  alios  fuccedente.  Durabatq;  in 
longum  tempus  tinnitus  ille,  videlicct 
inorbemredeuntefono.  Ad  haspel- 
ves  relpexitVirg.  lib.}.  Aneid.  com- 
memoranshofpitaliadona,  quxpri- 
fcorum  confuetudine  ALnexdigreflu- 
rojtum  hofpiti,tum  civi  fuo.Helenus, 
Epiri,  poft  Pyrrhum,  Rex ,  &  Andro- 
inachx  maritus,  donarir,  his  verbis, 
lngens  argentum,  Dcdon.cofque  lebetef. 
y  In  qm  Deucalion&  Pyr;ha.]Par- 
nafifus,  ficut  Stcphanus  narrat,  olim 
Lamaffus  vocari  crnt  folitus ,  propter 
ea  quodDcucalionisillucappulit  xa/i- 
v^;;,  hoc  eft  linter  conte<ftus,five  arca, 
quam  Deucalion  xdificavit  confilio 
Promethei  patris.  Ludo.Vives  in  c.  i  c . 
lib.  r8.  Civitatis  Dei. 

6  Subinde  .Alexander  Epiri  Rex.] 
Hxc  ufque  ad  verficul.  cjuod  quidem 
templnw,  llrat  Strabonis  lib.  6.  &  Iu- 
ftinilib.n. 

I     J?H»i 


i  Tuitcjue proditum.~\  Herodotus  li- 
bro  2.  hanc  hiftoriam  copiofe  expli- 
cat.  De  hac  ipfa  re  etiam  plura, 8c  qui- 
dem  dofte,  cougeflit  lanus  Parrhafius 
priino  Raptus  Proferpinx  luperillud, 

JJnde  datx populi-s  fiuges,  fJT* glandc  re- 
li&4 

Ceffierit  inventis  Dodonia  quercus  ari- 
ftis. 
2  Sff.^/^KfBscomV.jStrabolib.cj.ubi 
cjus  rei  rationem  reddit. 

5  Primamque  fagum  &  columbam.~\ 
Herodotus  di&olib  2.  Id  tamen  fabu- 
lofumefleautumat  Strabolib-7.pauIo 
ante  fin.  Vide  tamen  Dionyiium  Ha- 
licarnaflxuml.  r.  &  Probumind.  l.r. 
Georg.  Servium  in  9.  eclog.  Virgilii 
paulo  poft  prin.  In  Epiro,  inquit,  clici- 
tur  nenius  fuifTe  ,  in  qm  responfii  dabant 
columbtC  :  quod  ideofingitur,  quialingua 
Thejfala  Peliades  &  colutnbx  &  vatici- 
natrices  vocantur.  Ovid.  Mctam.IJ.  . 

Vocalem^fuaterramDodonidaqnercu. 
4  Lebetes xr.eos-W  Erafmus Chil.  I. 
cent.  r.  c.  7.  Dodonxum  aes  tam  apud 
Grxcos,  quam  Latinos  in  prover- 
bium  cefllfle  de  homine  improbx  & 
importunxloquacitatisexdiverfisfcri- 
ptoribus  oftendir.In  Dodona  duxfue- 
runt  fublimescolumnx ,  in  altcra  pcl- 
vis  xrea  ,  in  altera  penfile  pueri  fimu- 
lachrum  ,  fiagellumxreummanutol- 
lentis.  CJuoties  autein  ventus  vehe- 


G  E  N  I  A  L  E  S  DlES.    LlB.  VI.  -fO^ 

arbitratus :  qui  quum  infeftifltmas  gentes  in  BrutiJs  armis 
petit,  eV  belli  jure  vaflat,  apud  ejufdem  nominis  Joca,  rem. 
infanda  flrage  vielus  ,  oraculi  fidem  veram  implevit./^'» 
'  Quod  cjuidem  tcmplum  Philippus  Maccdo  (vclutimma-^0'" 
nis  pnrdo)  ficut  pleraqueomnirapinarum  genere  vaftavit,  Dei- 
&  incenditrvafaquc  &  cjue  preciofa  erant,immiflb  cxcrcitu^' 
diripuit.  *  In  eo  quocjue  f ons  facer  vifebatur,  qui  quum  f  a-  v*ji+> 
ces  acccnfas  cxtingucret,  admotas  procul  acccndit. 3  Ter-£"'\ 

tlUm  temple. 


1  JQuod  quidem  templum  Philippus 
Xfacedo.]  Scd  Atoli  hujus  templi  por- 
ticus  omnes  demoliti  funt :  omamen- 
ta,  cjux  maximo  ftudio  atquc  impenla 
adhibitafuerant ,  dejecerunt:  nequc 
folum  fuperiorem  partcm  inccndio 
concremarunt ,  verumetiam  lnocnia 
ipfa  funditus  cruere.  Everteruntfla- 
tuas  numero  ultra  duo  millia  ,  qti.im- 
plurimas  etiam  fregerunr,  ab  his  dun- 
taxat  abftincntes ,  qux  vel  figuras ,  vel 
infcriptiones  deorum  habcbant  ,  ut  [ 
fcribitPoIybiuslib.5. 

2  I»  eo  tjuotjifws fitcer.]  Potnponius 
Melalib.i.c.?.  /»  EpinDadatuiJavis 
templum,  rjrfins  iileo  fucer,quod  cumjtt 
Jri^it!ui,&  immcrfus  f.uc  r,  jic ut  cxteri, 

cxtmguat :  uLifine  igne  procnl  admoven- 
tur,  accendit.  Hujus  fontis  meminit 
Solinuscap.t:.P[iniusc.to3.1ib.J./« 
Dodone,  incjuit ,  Jovisfins  cum  Jit  geii- 
dus,  Ci?*  immerf.u  ftces  extingu.tt  ,ftex- 
tinHx  admove.tntu,  ^tccoidtt.  idem  me- 
ridie  fcmper  defiiit ,  qua  de  cauft  ^Ana- 
puuomenon  vocant.  Mox  incnfcins  ad 
tnedium  noclis  exuLerat,aL  10  yui/us  fen- 
fim  deficit.  Lucretius  hunc  fontcm  de- 
fccibens ,  in  6.  caufam  cur  idaccidar, 
conatur  oftenderc.  Ejus  verfus ,  rjuod 
elcgantesfmt ,  adfcripfinms, 
Frigidus  eji  ctiamfins,fupra  quemfita 

fepe 
Stuppajacit  flammaj,  concepto  protinus 

igni, 
Ted.tquc  confimili  ratione  accenft  per 

undas : 
C»Uitc;t,qtioatnq^natansimpellitur  auris, 
tlimirum  qttia  funt  in  aqna  pemulta 
vaporis 


Semina,  de  terraque  ntceffe  cflfunditus 

ipfa 
Ignis  corpora  pertotum  confiflere  fon- 

tem, 
Et  fimui  expirareforas,  exireque  in  an- 

rm, 
T^oh  tam  vha  tamcn  ,  calidus  queat  ut 
fierifons. 
Divus  Auguftinuslib.2i.cap.7.  Civi- 
tatis  Dei ,  Prodigiofis  hujufmodi  na- 
turx  opcribus  raio  aliam  rationcm 
j  istex.]  ait,  quam  quod  talis  eoruui  lit 
uatura. 

j  Trrtium  ten  Dmdym.ti  ^/Jp.lli- 
ni». )  HxcfuntHerodotilib.i.  Strabo- 
nislib.u.£c  t^.non  multopoft  prin» 
Poinp.  Melxlib.  r.cap.  17.  ubidelo- 
nia  iu  prin.  Poji  Bajilicum,  inquit,  /0- 
hiu  aUquctfe  ambagibus  finuat ,  &  pri- 
ntum  d  Pofiidio  PromontorioitifitxHm  ;>;- 
choans  ,  cingit  oruculum  ^ApoUtnis  ,  di- 
cinm  olim  Branchida  ,  nunc  Didymi.  Hc 
Pliniil.  5.  29.  Statiusl.i  Thebaidos, 

Pattitjjue  aqualis  hoioi  i 

'Bratichus.  -    ,.  — 
Ubi  Lu&utius  Placidus ,  cjufdcm  Sta- 
tii  interpres,  Terentiani  vcrfus  i\t  ci- 
tat, 
___  ^Eranchiad.c  PhoeLo  cantaffe  Jo~ 

rjique 
Pafiorem  Branchum  ,  cum  captus  amorc 

pudico, 
Tutidicusfurtes  docuit  depromerePaan. 
'Branclms  Thefftlus  futt  dtieHus  .Apolli- 
ni,  ut  Hyacinthus ,  quemacriter  intetfe- 
clum  doleiis  ,  tcmplo  &fcpu'chro  confe- 
cra-jit.  HxcLu&atius.  Legendum  cflc. 
autem  Didym<eus,non  Dindjmaus,  au- 
-itoritatibus  fupra  citatis  patct. 

Cc  %  l  h 


Or.HII- 

i::.,         ■ 

rntti. 

B.an- 

ciius. 


Grti- 
culum 
Latona 
Brnti 

u,ls. 


404  Alex.  ab  Alexandro 

tium  vcro  Dindyma?i  Apollinis  oraculum  antiqui/Tirnum, 
&  multi  nominishabetur,cjuod  Branchidarum  nuncupant. 
Branchus  enim  Theflalus  fuit  Apollinidilccxus,  &  filius 
habitus,  qucm  intcrfcclum  dolcns ,  tcmplock  divinitate 
cravit.  '  Is  aurcm  Arollo  Milefius  cictus.  'Eftautcm 
Miletus  totius  Ionirc  caput.  Tcmplum  veio  ad  dcccm 
&  occo  ftadia  ab  urbc ,  a  litore  autcm  viginti  abcrat, 
ma&ima  inoIc  &  promfis  fumptibus  extructum ,  aucTium- 
que  ampliflimis  donis ;  '  quod  Xerxes  deorum  hominum- 
cjuc  contemptor  ,  dum  innumerabilibus  copiis  Qrarcia» 
bellum  parat ,  nulla  rcligione  aut  deum  vcrecundia ,  flcut 
multa,  inccndiis  &  ruinis  deformavit,  tcmplumque  & 
arns  cvertit.  4  Annis  dcinde  intercedentibus ,  Milciii  ora- 
culo  moniti ,  uberiori  impcnfa  illud  omnium  maximum  & 
dignum  tanto  numinc  reftaurarunt ,  ita  ut  ob  masnitudi- 
ncm  fafligio  extruendo  nulls  contignationcs  fuffeccrint. 
yQuartum  in  urbeBruti  Latcne_  oraculum  inclytum  divitiis 

me- 


1  h  autem  ^fpoil»  Milefiusf\  Nam 
tk  hunc  Mildium  appellat  Apulcjus 
Metam. lib.  4.  Dei,  inquit,  Milefii  ve- 
tu(lif<:mun:  percontatur  craculum,  quem 
pofiea  Apoilinem  effe  dicit.  Hujus 
ctiam  oraculi  Milefii  meminit  Apul. 
lib.  5.  Metam.  &  Sozomenusin  hifto- 
ria, ubi  de  Licinii  intcritu  ngit ,  hujus 
oraculi  ita  meminit.  "Deniqn.e  rtiam 
Graci  dicnnt ,  tnnc  eum  expertwn  fui/Je 
dfJinationem  Milefii  Didymai  .Apolh- 
nis  ,  eiejue  nnjldenti  de  bello,  reslondijji 
Deumper  hos  Homeri  vcrfus, 

O  Jenior  ,fc  vatjuvenis  te  milcs  in  ar- 

mis. 
Te  dtire  excipietfenium,  &  tttavita 
folata  eil. 
In  vulgatis  Sozomeni  exccrptis  nro 
"Mttefti  ZcDiJymaiLMums  intcrpies 
parum  hoctenens,  Mitetii  tk  Gemiui 
interpretatus  eft ,  ut  fcribit  Gyraldus 
hiliori?j  Dcorum  fyntag.-. 

2  EjiatOemMilehtS.]  Plinius lib. <» • 
cap.  29.  Milctus ,  inquit ,  Isnia 
leiegejj  ante  c^  Pitjufa  &•  JhntiimA 


nomithitit  ,  fnpcr  80.  urbiurn  per  cuncla 
maviagenitrix.  Meia  d.  1.  I.  C.  17.  ubi 
de  Ionia. 

5  Otiod  Xerxru]  Str^bo  lib.  14. 
poft  princ.  de  Didyivuvo  Milcfio  ,  iic 
fcribit ,  Posl  PofdiumMilrfium  eilcra- 
culttm  .Apoliini  Didym.to  facrum  apud 
Branchidat  ad  dtcem  &oRoJladiaaf 
cendenti:  id  a  Xerxe  incenfimt  iji,ejuem- 
itdmodum  catera  tcrnpla  ornnia  Rphep» 
excepto.  Brancbida  autem  Titithtfaurk 
Perjk  traditis  ,  cum  eojy.gjentcs abfcejjc- 
runt ,  ne  proditionis  & Jacrilegii  jxznat 
penderent. 

4  ^innis  deinde  interccdentibui.  ] 
Idem  Strabo  ad  ea  fubjungit ,  PiT}ca 
Milefii  templum  conjlruxerunt  omnAm 
maximum ,  ejuod  prcpter  magniiudi- 
nrm  reynanfit  lr»p  tciio ,  rja;i:s  anti- 
qnarum  artium  dontsfumptuojifiime  bo- 

5  jQuartum  in  urbe  Bruti  Latona.~\ 
Herodotuslib.2.in  duobuslocis.Stra- 

j  bo  lib.   17.    Sed  hic  cxiislegendum 
]  cft  £/«/',  n<?n£>«/j 

I   Oracu- 


GenialesDies.   Lib.  VI.         405 
mcmorant.  Urbs  autcm  Bruti  in  /Egypto  contra  Nili  o- 
ftium ,  cjuod  Scbcniticum  dicitur.  Tcmplum  vcro  mcdia 
in  urbc  ntum,  omnibus  circa  populis  fanctum ,  &  carc- 
moniis  facrum  crat ,   porticum  habens  dcccm  palTibus  al- 
tam,  in  cjiio  '  oraculum  Cambyii  rcdditum  cft ,  in  Ecbata- 
nis  illum  dccdfurum,  ambiguo  ncmine  dcccpto,  cum 
alters  apud  Syros ,  altera  in  Mcdis  cflcnt.  2  Dclii  cjuoque  d< /.» 
fortcs  &  oracula ,  indubia  fcmpcr  habita  funt.  Fuit  autcnv'"''"* 
Delos  una  cx  Cycladibus ,  cui  nomcn '  Ortygia : +  ardcs 
vcro  mari  immincbat ,  a  cjua  proximus  in  Eubcsam  trajc- 
ctus  crat :  quinque  cnim  pafliium  millibus  ab  '  Tanagra 
aberat.  Tanacra  autem  inEubccavctus  traditur  civitas.  Tamt- 
6In  c]uo  quidcm  tcmplo  ipfum  Apollinem  natum  &  ali- "^  .. 
tum  fabulantur , 7  tanta»  religionis,  ut  nc  Perfae  quidem  ^tpot- 
cum  innumcrabilibus  copiis  bcllum  parant ,  &  omnia  bel-  ^" '" 
li  jurc  vailant,  vioIcntasaiitfacrilcgasadmovcTcmanus /,<,,,<,,. 

aufi 


1  Oraculum  C.tmbyfi  rcdditum. ]  Hc- 
rodotusinThalia,quitertiuslibercft, 
Sedrum  fiiffit  jam  antc.t  Cambyfi  red- 
■iitum  ex  urbc  But;  oraculum  ,  eum  in  Ec- 
batanis  dcccffinum  ,  ipfe  interprctabatur 
fe  i»  Ecbatanii  Mtdiat  ubi  rcs  c\us  omnis 
er.it,  feecm  '■jitafunilurum  :  at  oraculum 
in  Ecbatanit  Syria  loqucbatttr. 

1  Delii  quoque  Jortes.]  Servius  in 
lib.  5.  Aneidos,  ibi, 
Sacra  mari  colitur  medio  gratifiima  tcl- 
lus 

l^creidum  m.ttri. 

Di&aeft  infula,  Delos  fcilicct ,  ptimo 
Ortygia  ,  quia  Gtzce  op-n/f  dicitur  co- 
turnix  :  &:  quia  poftcacmergens  appa- 
ruit,  Dclos.  Nam  Aii>.ov ,  manifeftum 
dicunt.  Vel ,  quod  vetins ,  quia  Apol- 
linis  oracula.qux  ubiquc  oblcura  funt, 
illic  manifcfta  danuir.  Pliniuscap.  \  %. 
lib.  4.  Ipfit,  inquit ,  longe  clarifiima , 
Cycladum  media,  timplo  ^Apoflinis  &• 
wurcatH  ceULr.ua  Dtlos.  Ariftoteles 
apud  cundem  Flinium  K-ttS  t  J^xh  , 
quod  opcrta  aquis  rcpcnte  apparuciit. 
vidc  &;  Paufan.  in  Atcad.  Tcrtullia- 
BUm  cic  Pallioj  &  Apologctico, 


j  Ortygia.]  Strabo  lib.  iz.  Solin. 
cm.  i~.  &c  18. 

4  Mdes  iero  mari  immiacb.it.]  Li- 
vius  4.  Decadislib.  5.  ad  finem ,  Tem* 
plum  ,  inquit  ,eji  .ApcUi.iis  Delium  im- 
minens  mari ,  quir.nuc  r.idlia  pafjintma 
Tanagra  abtsl ,  .  ttatuwmiuiuin 
inde  inpnxima  Eul  cccct  mari  trajectus. 

5  TanagraauttmmEubaeA.]  Ptole- 
mxo  lib.  5 .  cap.  1 5.  Tanagra  cft  oppi- 
dum  Boeotia-  Meditcrraneae. 

6  Inmoquidemtemplo.]  Ciccroin 
J.  Ld  Vcrrcm  ad.  dc  co  tcmplo  lo- 
quens  ,  cH  eaimtantaapud  eos  ejusfani 
relts^io  atquc  antiqkitaSft  t  in  coloco  ipfum 
.Aputliner»  natum  cfje  arbi.i  1  ntur. 

J  Tant.c .  eligionis  ,  i<t  >ie  Perfic  qui- 
r/Vw.]Cicero  in  ca  ipia  orationc  piulo 
poft  ca ,  qua;  nuper  ex  eo  diximus ,  dc 
eodem  tcmploloipens  ,  Tantaaue .  }tu 
auclorit.is  religionis  &■  c(i  ,  &femprr 
fuit  ,  ut  ne  Per/.c  qtudtm  cum  bellum  toti 
G/.tci.c  ,  diis  homimbufijue indixiffent, 
&  millc  numtronavium  cla/Jem  ad  De- 
ium  apputijfen^,quicquam  conarentur,aut 
tiioltt.  1  ,  tre.  Hanc>hiftoriam 

abundc  faibit  Hetodotns  lib.  6. 

i  c  ;  1   £u«re 


4o6  Alex.  ab  Alexandro 

aufi  fuerint:  in  cujus  ara  nullumimmolari animal prodi- 
tum  eft :  '  quare  morbo  &  peftilenti  conta^ione  coacti 
Delii,  id  decreto  fanxerunt,  ne  homines  defun&os  ibi 
cremarent ,  neve  fepelircnt , =  neque  in  Delo  canes  ale- 
rentjfciJicet  ut  ab  omnicgde  infula  immunis  foret. '  Cum- 
c]ue  oraculo  moniti  Athenienfes  Delum  expiarcnt ,  hoc 
-  Delg  expiationis  genus  invenere ,  ut  cadavera  fepulchris  condi- 
nemo    ta  inde  cruerent : +  atque  edixcre  ne  cjuis  in  Delo  morere- 


■jel  na- 


'*"  tur ,  neve  quis  homo  nafceretur :  fed  morituri  &  paritura: 

ei  mulieres,  in  Rhcnam  infulam  Dclo  proximam  tranfmi- 

grarent. 5  Cujus  ar«e  hoc  proditur  mirum  &  rnonftrificum, 

utex 


tnr  'j, 
morie- 
b.itur. 


1  £>HJrenmbo&peflilenti.'\  Thu- 
cydides  lib.  4.  leribit  in  Delo  nec  pa- 
rere,  nec  fepelire ,  nec  canem  alere  fas 
fuiflc.  Srrabolib.  10.  Haud  enim,  ait, 
inter  Delon  mortuos  autfipelii  e ,  autce- 
marefas  efi. 

2  Neane  mDelocanem.~\  Strabod. 
libro  adeafubjungit,  Canemetiamin 
Dclo  alere  ncfts . 

5  Cumqv.c Q/tieulamoniti y&c.}  Stra- 
bod.  Iib.  10. 

4  .Attjue  edixere.'  Plutarcbus  in 
Apophthegmatis  Paufania:  Clcobroti 
fcribit.Mulieres  exlege,qua:apud  De- 
Iios  erat,neque  parere.neque  mortuos 
fepelire.  Et  Paufanias  lib.  z.  idem  de 
Afculapii  luco  dicit,  ait  cn\m, M/iuta- 
pii  tucum  circunquaque  monle  s  cingunt , 
intra  cujus  ambitum  mori  >iequaqu.:m  aut 
najcireligioefl,  eodemfciticet  ritu,qui  & 
in  De'oinfutafer'jatur. 

s  Cu)us  arx. '  Id  Plutarchi  cft  in li- 
bello,  quo  diflerit ,  utra  animalia  pru- 
dentiora  fint,  anaquigena,  anvcro 
terrigena.  Verum  idem  inThcfeode 
ara  in  Delo  fcribit ,  nonquidemcx 
dcxtris ,  fed  ex  finiftri s  tan tum  corni- 
buscompaclam  ,  quem  x«£«7wv*  fiir- 
fji.lv  appellat,  id  eft  co,  neam  aram.  Scd 
utcunquc  fit ,  Ovidius  non  exprhn^ns 
exutrisfir,  inepifiolaCydippesad  A 
contium  hxc  de  ea  rc  fcribit, 
\4hor  &*  innumeris flruMamdg co,m- 
ohs  aram , 


Et  de  qu.t  pariens  arhore  nixa  dea  efl, 
Quin  &  Callimachuspoetain  Apolli- 
nishymno,  quadrimum  adhuc  Apol- 
lincm  kribitexcornibus  Cynthiadum 
caprarum  ,  quas  foror  Diana  in  vena- 
tn  occidcrat,  aram  compegifle,  fiinda- 
mcntaqae  item  &  parietem  e  folis 
ftruxifle  cornibus.  Ipfius  autem  funt 
harc  verba , 
TilgynTHc  ■mvfUTU  3t</.«X/a  Q>o7£oc 

iTm'2,1 
KaAn  cv  ofluyiy  ,a£et.w)i(&-  ivSbSi  /\tfi- 

vnc, 
Kpnuif  a.-}fucvxo-c&  na.pixla.<WJUi~ 

%;  aiyZv 
Ku/jdiJJoJv  zopiimiv,  'iif[  sVx«x»  (Zce- 
/aov  AWm&jv, 

AcifJ.zlo  /jC ' KiocliCVtV  !<A'5>./*,  TTTI^i  J 

@a>lucv 

E'x  X.iQ!XCiV,  XipXX:  3  7T?'f  1%  UTnCattlt- 
TW  TO/^SC. 

Outdrimus  primafunAamenta Phcebui 

jecit  , 
Pulchra  in  Ortygia orbiculariin  lacu. 
Diana  'jenata  cornua  aftidue  caprarum 
Cyntbiadum  tulit ,  ipfe  rjero  conntxuii 

aram  ^lpolloy 
Extruxit  quidem  cornibusfundamenta% 

compegit  autem  aram. 

Rx  cornibus ,  corueos  <-jeyo  circunduxit 

parietei. 

Laertius  quoque  Diogenes  ceratinx 

ara?,hoc  eft,  e  cornibus  fafta;,  mentio- 

ncm  nonnullamfacitinPythag.  vita, 

I  Sicut 


GenialesDies.  Lib.  VI.         407 
ut  ex  dextris  cornibus  animalium  mira  arte  compactis  ere- 
c"ta  fticrit, '  ficut  Thebis  aram  Apollinis  Spodiicxfacri-^>* 
ficiorum  cineribus  conftructam  fcrunt,  undc  co«nomen  "fir 
tuht,  :  quam  nonnulh  mtcr  orbis  miracula  adnumerant:  sp-JiL 
3  ad  cpam  qutim  acccfliflct  Pythagoras ,  ipfum  ob  rcligio- 
nem  adorafle  fertur :  4  &  nc  aram  fanguine  f  cedarct ,  ho- 
ftiam  immolare  miniine  voluit,  fcdfrumento,  hordco,  at- 
cjue  placenta ,  finc  igne  facrum  fccit.  s  Qua?  infula  tantac  ^hen* 
fanctitudinis  habita  cft ,  ut  ad  cam  quotannis  Athenienfcs'!?^ 
tacti  religionc ,  variis  mercibus  onuftam  navim  mittcrcnt,  ,„</«. 
cjuo  tcmpore  quenquam  vinciri ,  aut  fupplicio  africi ,  rcli- 
gioni  fiiit ,  doncc  rcdiret  navis. 6  Cumquc  CStera  refponfa  Deia 
Apollinis  fub  nubilo  verborum  &  fcnfu  ambiguoreddc-0'"'"''''* 
rentur , 7 fola  Delii  oracula  nullo  tegmcnto  expofita  atque  Ara *' 
apcrta  fticrc.  8  Etiam  in  Attica  ara  Iovis  fuprcmi  cxcmplo  Jovif 

haud !?    '' 


I  Sicut  Tbcbis  drdm  jipollinisSpo- 
dii.]  Paufaniaslib.o.  qui  de  Bccoticis 
cft.  Supr&Upidem,  inquit,  Sopbroniflerd 
efl  .Apollniis  ard  ,  cognomento  Spodii ,  f 
'■jtclimarum  cineribus  conocfld. 

1  Xhtam  nunnid/t  intcr  orbis  mirdcu- 
la.]  Cailiodorus  autcmlib.  7.  Varia- 
rum  cpiftola  incip.  Romanx  ima  fc- 
ptem  orbis  miracula  id  minimepo- 
nit. 

3  ,Ad quam  cum  dccefliffet  Pjtbago- 
r.ts.  1  Diogcnes  Laertius  in  vita  ipfius, 
tk  Macrobius  lib.  3.  Saturn.  cap.  6. 
poft  princ.  Conftat  enim  (ficut  Cloa- 
tius  VeriiisOrdinatorumIib.2.  docet) 
efle  Deli  aram,  apud  quam  hoftia  non 
cacditur ,  fed  tantum  iblenni  Deum 
precc  )':nerantur.  Verba  Cloatii  ha:c 
U\nt,Deliiara  csi  ^Apullinis  rcv/i-rop©-, 
in  ejua  nullum  animal  facrificatur :  rjuam 
Pythagoram,  velnt  invioldtdm  ,  ddordffe 
frodunt.  llbi  Macrebius  Apoliinem 
rcvMTOpa,  id  eft  «rm/«r»!,non  Spedium 
vocat.  Spodos  autem  five  Spodium, 
cinoris  genus  eft ,  quod  ex  fomacibus 
acrari  is  iiirfum  evolat,  atcjue  inde  reci- 
dit  inpavimentum. 

4    Et  ne  aram  fvtguine  fccdarct,  ] 


Lacrtius  ubi  fupra.  Vide  Ccnforinum 
dcdie  Natali. 

5  Qnxinfula.}  Herodotus  lib.  6. 
Erarenim  Athenienfium  in  Sunio  bi- 
rcmis  quxdam  cjuam  Delum  jamin- 
dc  a  Tlicfeo  quotannis  mittebant. 

G  fum/jue  cxtcra  rcrbonfa.]  Hcro- 
dotuslib.  1.  in  Grxcorumoraculis  6c 
alibi  fipc.  Eufcbius  rrarparationis 
Euangelicilib. 

7  So!d  Dclii  oractda.]  Id  ex  Scrvio 
fupra  diximus  hoc  eodemcap.  2.  ibi, 
Deiii  tjuotjuc  fortes.  &  adeaadjungit 
idcm  Scrvius,  quodqu.invisqu.Tdam 
oracula  Apollinisoblcura fint,  tamen 
fcmper  vcra  funt.  Thiloftratus  item  in 
vita  Apollonii  lib.6.tradit  Apollinem 
Delium  ,  nullis  portentis  prxmiftis, 
qux  fibi  videntur  refponderc. 

8  htiam  in  jitticaara  Jovisfupre- 
»;('.]  Deorum  enim  fupremuseft  Ju- 
pitcr.  Paufaniaslib.  r.  quideAtticis 
eft  ,  ln  'jcfltbulo  Jovis  fupremidrd  efl, 
ad  quam  viclimas  noncxdunt :  fedlibd 
dunt.txat  apponunt,  ac  vine  quo  minus  u- 
•'dntur  reltgicne  probantur.  Et  de  hujufc 
modi  cjuoque  Jove  Hypato,  ideft  ,  al- 
tiflimOjfupiemo,  idcm  Paufanias  I.9. 

C  f  4  qui 


408  Alex.  abAlexandro 

haud  diflimili  traditur ,  ad  quam  nihil  convenit  animatum 

immolari:  fcd  variis  libamentis  &  bcllariis  abfque  vino 

'^Ara    facrificatur.  '  In  Paphia?  quoque  Veneris  ara,  licet  ex  cx~ 

£2£     fis  hoftiis  captentur  aufpicia ,  iiiic  tamcn  fanguincm  eftiin- 

Tis.      dcre  non  decebat.  Igne  enim  puro  &  prccibus  tantum  al- 

taria  adolentur,  in  cujus  facris  certiflima  hcedorLim  ii- 

laPa-  bris  fides  habita  femper.  "ln  Patara  qucqueLyciae  ora- 

jj££    culum  Apollinis  &  delubrum  magnx  fclicitatis  fcrtur, 

fnes.  in  quo  fex  anni  mcnfibus  refponfa  dantur ,  qua,  Lyciai 

•fV .  fortes  dicta?.  '  Eo  enim  excellentiae  crevit ,  ut  opibus  ac 

ptoarat    •»  ,     .~.    •    •  .        «  -     i  r   '  '1~   r       •  i  • 

&Trs-  nde  Dclphico  haud  abiimile  iuent. 4  Pr_ter  qua:,Amphia- 
phottij  raj  5  fy  Xrophonii  oracula ,  Gracis  inclytae  relieionis  fue- 

orachla.  ■*■  /  o 

re: 


qui  de  Boeoticis  eft.  GyraldusHiftoriae 
deorumfyntag.ii.Orpheicarmcnci- 
tat  his  verbis , 

XtU'Z    O.VX    OffWWTWp    £„f     otpdfzt, 
^Ctif    1/57T4TE  t\ill. 

1  ln  Paphix  Venerts ara.~\  Cornc- 
liusTacituslib.  18.  Titus Veifafianus, 
orarn  ^Lchaix  ej-  ^fia  ,  ac  l.i-ja  maris 
fraterveBui  curn  in  Cyprum  inpdttm  pcr- 
"jenijjetycwjndo illum iucefiit  adeundi  w- 
fendique  temphtni  Paphix  Veneris  in- 
tytum  per  indigtnas  ad-jeuafque.  Tan- 
tum  Cinarades  ftcerdos  confitiitur.  Ho- 
flix,  ut  quifque  -jo~>ijfet ,  mares  deligun- 
tur.  Ce,tijiimafides  lnxdorumfibris.  i>.-n- 
guinem  ar#  offur.de;  e  -jetitum  ,  precibus 
&  ignc puroaltariaadolentur ,  necitllts 
imbribus,qtianqua>ninapcrto,madefiunt. 
Simulachrum  detx  noi  cffigie  hv.mana. 
Continuus  orbis  latiore  initio ,  tcnuem  in 
ttmbitum,  meta  modu  exungcns. 

2  PnPataraquoque.]  Pomp.  Mela 
lib.  i.  cap.  15.  dc  Lycia.  Undc  Pata- 
ra-tts  Apolio  didus  Horatio  lib.  • .  Car. 
Ode4. 

£>ui  Lycix  tenct 

Dsmeta,  natalcmque fyfcam , 
Delius  cy  Pataraus  .Apollo. 
In  Patara  (ut  diximusexScrv.  fupta 
in  verboincip.Z;Vr.*/*v<i»^  Apoliincm.) 
fcx  menilbus  hyexnalibus  Apoliinis 
dabantur  rcfponfa.  Statius  lib.  1.  Thc 
baiu.  ad  iin. 


Phoebe  parens,  feu  te  l.ycixPatarAi 
ni-jofis 

Exercent  dumeta  \v?js.  __ 
Feftus  Pompejus  lib.  10.  fcribit,  Lycii 
Apoliinis  oraculum  in  Lycia  maximx 
claritatis  fuiiTe  ob  luporum  interre- 
ciiouem.  ?.Jx(§senimlupuscft. 

5  Eoen:mexceller.tix.\  Pomponius 
Msla,  ubifupraproxime,  dePatara, 
Lyciac  oppido ,  loquens ,  ait,  Illam  na- 
bilemfaa!  deiu.br  um  Apollinis,  tr.toml.an 
opil/US,  C~  oraculifidc  Dclphicofimilc. 

4  Prater  nux  ^Amphiarai.  ]  Cic.  1 . 1 . 
dc  Divin.  Jitcfgt  etiamantehos.Am- 
phiaraus  cy  Tirejxas  non  humiies,  &  ob- 
fcuri ,  ncquceoYumfimiles  ,  utapudEn- 
nium  efi,qut  fiti  quajiits  caufifaclafufci- 
tant  fcntentias :  ftd  dari,  <y-  pr.cjia.ttcs 
~jiri,  qui  a-jtbus  (S  fignis  admoniti  ,  ftt- 
tura  dtcebant :  qntyum  dc  altero  etiam  a- 
pud  inferos  Homerus  aitfolumfapere:  ca- 
teros  urnbraium-jagttrimodo.  .Amphia- 
raitm  -jero  fic  honoravit  fama  Gra:ci,t, 
Dcu  <  ut  haberetur  ,  atque  ut  ab  tjusfali, 
iu  quo  esi  humatus  ,  oraculapettrentur. 
Amphiaraitcmpli  meminit  Strabo  li- 
bio  9.  &  Val.  Max.  lib.9.  c.  16. 

5;  EtTrophonii.]  Herodotuslib.  r. 
Cicero  Tufculau.  cjua:ft.  lib.  1.  Livius 
-.  Dccad.  lib.  5.  Strabolib.  9.  Plura 
Lrafm.  fcribit  Chil.T.  cent.'".  cap.  77. 
parcemia  ,  lr.  ttntrq  Tropliomi-jaticinA- 
U'.  eji. 

1   Cui 


Geniales  Dies.  Ltb.  VI.  409 

rc:  ca  enim  vctuftatc  &fide  praxipua  habita  funt,  Ftiit 
enim  Amphiaraus  divinus  vates , !  cui  Oropii  divinos  ho- 
norcs  decrevcrc ,  .xdcmquc  iili  candido  marmorc  dcderc: 
quem  tanto  cultu  itudioque  Gra-cia  bonoravit ,  ut 2  intcr 
deos  illum  reciperet:  in  coquc  foloacfcdcubihumatus 
fepultusquc  ciVccrtifTima  rclponfa  darct,  *qux  quidem  in 
fomnis  cdcbantur.  nam  poft  purgationcm  &  facrihcia  diis, 
cjuorum  nomina  in  ar.i  infculpta  crant,  maclato  arictc, 
pcllem  fubftcrncbant,in  qua  incubantcs,fomniacaptabant, 
illorum  fignificatus  &  cventa  mox  interpretati.  s  Eratque 
publica  conftitutione  fancitum,  utin  Amphiaraitemplo 
nullus  Thcbanus  obdormifccrct ,  aut  vaticinaretur. 6  Fons  Waui» 
quoquc  in  co  vifcbatur ,  ad  qucm  qui  acccpto  oraculo  "?"'"  . 
morbo  Icvabantur ,  argentum  &  aurum  ilgnatum  mittcrc  temfi». 
tcnebantur.  7Apud  Canopum  quoquc  in  tcmplo  Sera- 
pis ,  8  cv  in  phano  Pafiphaes ,  9  cx  in  Pergamo  /Efculapii  • 

atque 


1  CuiOrcpii.]  Strabo  d.  lib.9.  Pau- 
faniaslib.  1.  ht  deorum,'mqu\t,nume- 
rnm  ^Amphiaraum  prinji  omnim>:  Oropii 
retiderunt  ,  qnos  relioui  Grxci  fiquuti 
funt.  Et paucis inter je&is, ^fpnd o>o- 
pios  templum  Amphiarao,&  eidem  e  can  ■ 
dido  lapide  f^num  dedicatum  eji,  &c. 

1  Inter  deosillumreciperet.]  Cicero 
Ioco  nupcr  citato  ibi ,  Prxier  qux  Am- 
phiarai.  &  (eq. 

5  Certiftma  rcsponfa  daret.  JCicero 
d."loco.  Statius  lib.7.  Paufanias  d.  lib. 
i.&  i.  Amphiaraumconje&andi  fom- 
nii  folertiflimum  fuifie  oftendit  his 
vcrbis  ,  fonfiat illum fomniorum  divina- 
tione  tradita  ,  tum  demum  in  deorum  nu- 
tncrum  relatum.Confulcndi  quidetn  caufa 
tpii  accedunt,  luflrantur  omnes.  Propia- 
tulo  res  divina  cfl  ,  quam  cum  ^Amphid- 
raoipfifaciunt ,  tttm  c.eteris  ,  qmrumin 
eadcrit  ar.t  infcriptafunt  nnmina.  Dcivdc 
1  drictem  immolant ,  cujus  fubflratd  pelle 
I     tf«rmientes,notlurndvifdexpecl 

4  JLhix  quideminfbmnus.]  Paufan. 
d.lib.  i.Et  hujus  quoque  mcminit  He- 
xodotus  lib.  8-  &  Philoftratus  in  vita 


Apollonii  lib.i.cap.  14.  ubi  faccrdotes 
eos ,  qui  refponia  accipere  volunt,  in- 
tcgrum  dicin  a  cibo,  a  vino  autem  tri- 
duo  jubcnt  abftinere,ut  pura  expurga- 
taquc  anima  oftcnforum  rationcs  col- 
ligcrc  mclius  pofiint. 

5  £,  atque  publicd  conflit ntione fanci- 
tum.]  Herodotusd.  lib.  8. 

6  Foik  quoquc  in  eo  vifehatur.]  Pau- 
finias  d.lib.  1.  Efl  etiam,  ait,  apud  Oro- 
pios  fons  tcmph  pruximus  ,  quem  .Am- 
pl^i.ti  tii  nuncupdnt  !  ad  quem  neque  divi- 
n.;m  rem  fdciunt ,  neque  aut  ad  luflran- 
dum ,  aut  ad  manui  lavand.ts ,  aquaed 
u:i f.ts  putdnt.  Solum,  qni  morbo,  or.unli 
monitn  ,  lev.uifnerint  ,Jtgnatttm  aurum, 
drgtntf.mve  ,  more  majorum ,  in  fotttem 
abjiciunt. 

7  ^Apud  Canopum  quojne  intemplo 
Scrapis. )  Strabo  lib.  1 7. 

8  Et  in  phano  T.:Jiphae's.]  Plutai- 
chus  tum  in  vitaAgidis,  tumClco- 
meni:;. 

9  F:  i»  Pervdmo  JEfadapii.]  Pr.uf>- 
nias  lib.  4.  Nam&htc.Pergamcus8c 
Pcrgamenus  divlluscft.  Maitial.  lib.9-. 

Cc  5  eg'S« 


,Ara 
A/daii. 


Tropho- 

nii  c£* 

^Am- 

phiarai 

templa. 

Thilx 

diver- 


410  A  l  r.  x.  AB  Alexandro 

'  atque  in  Narbaca  apud  Hyrcanos  oracula  pariter  ex  fom- 
niis  cdebantur,2&  apudTroezenos  Ardali  ara,in  qua  Soni- 
no  &  Mufis  immolabatur:  quique  refponfa  accipiunt,inte- 
grum  diem  a  cibo,  a  vino  autem  triduum  abftinere  conve- 
nit.  J  a  quibus  edita  fors  olim  Mardonio  fuit ,  cjua  contra 
Spartanos  in  acie  pugnans  occubuit.  Quibus  quidem  ora- 
culis  populi  omnes  caca  opinione  ducli ,  tantum  fidei  de- 
dere,  ut  eorum  refponfis  moniti,  faivientes  tempeftatcs 
&  pra;lia  vitaffe  credantur.  Quod  quidem  *  Amphiarai 
tempium  in  Attica : J  Trophonii  vcro  apud  Thebas  Bceo- 
tia:  fuit , 6  a  Cadmo(ut  dicitur)  conditas , 7  Bacchi  &  Her. 

culis 


epig.  T  7.  de  coma  Earini, 
Confiliumfornut  flcculurn,  dulccfque  ca- 

pilios 
Pergameo  pofuit  donaftcrata  D'o. 
Statius  de  eadem   Earini  coma  lo- 
qucrns  Sylvarumlib.  3.  fylva^. 
Tcrgameas  intrajfe  domos  ,  ubi  maxi- 

mus  xgris 
^Auxiliatoradcfl  ,  & fejiinantia fifle» s 
Tata  ,  falutiferomitis  Deusincubat  an- 
gui. 
Et  Qjierenus  Sammonicus  ftatim  poft 
princ. 
Tuque potens  artis  ,  reduces  qui  tradere 

vitas 
Tioflt ,  atque  in  ccelum  manes  rcjocare 

fpultos, 
£h»  colis  Mga:as,  qui  Pergama  ,  quique 

hpidaurum. 
1   ^Atque  in  ~H.arha.cA  apud  Hircanos.~\ 
Strabolib. n.Hicetiam  Narbacacivi- 
tas eft,in c]iia  oraculum eft  eorum,cjii 
cx  infomniis  refpondent. 

2  Et  apud  Troe\enos  .Ardali  ara.~\ 
Paufanias  lib.  2.  cjui  dcCorintliiacis 
cft.  8c  Stephanus  in  lib.  de  Uibibus. 

5  .A  quibus  edita  fors  oiim  \lardo- 
nio.~\  Plutarchus  in  Ariftide. 

4  .Amphiar.ii  templum  in  .Attica.~\ 
Paufanias  1.  1.  qui  Attica  infcribitur. 

5  Trophenii  'jero  apud  Thchas  Boco- 
tix.\  Herodotuslib. 8.  Strabolib  9. 

6  ^A  Cadmu  ,  ut  dicitur  ,  conditas.  ~\ 
Diodorus  Siculuslib.^.cap  2.  uipiin- 


cip.  &  lib.  6.  cap.  it.  &La&antjus 
Placidus  in  lib.-7.Thebaidos  Statii.  Et 
hinc  illas  Cadmeas  vocat  Homerus 
Iliadoslib.  5. 

K'y(ix<&  \t  Qr,(~as'nv\'a4f*ilsL'lfLaL<f'- 
(Atiaiaf,  Ideft, 

Legatus  ad  Thebas  multos  interCad- 
tnxos. 
EtPropertius  lib.  1.  eleg.  7.  inprin- 
cip.  ad  Ponticmn  poe;ain, 

Cum    tibi    Cadnux  dicuntur  Pontict 
Thebx , 

^Armaqve  fraitrnx  triftia  militia'. 
Aliiab  Amphione,  utStrabolib.  ul- 
timo.  Solinus  cap.  1 2.  fic  fcribit,  Brxo- 
tiaThebis  cnitet.  Thebas  condidit  ^Am- 
phion,  non  qw.d  iyraftxa  duxetit ,  neque 
enim  par  esl  id  ita  gtslum  'jideri)  fed 
quod  affatu*  fua'j:ta'.e  hominesrupium 
incolx*,  incultis  rr.cribut  rudes  ,  adobfe- 
I  quii  crjilis  pellexcrit  difciplinam.  Alii 
deniqueabOgyge  Rege.utVarro  Rei 
Ruftica:lib.  j.  c.  1. 

7  Hacchi  cy  Herculis  patriam.  ]  Platl-. 
tus  in  Amphitryone.  Diodorus  Sicu- 
culusd.  lib.6.  c.n.di  Solinusd.  c.12. 
ad  hic  qux  inprsced.  citavimus  ,  fiib- 
iungit,  Urbs  ifla  numinibus  apudfe  ortit 
gloriantur,  ut  perhibent  ,qui  facris  carmi- 
nibus  Herculem  &  Libcrum  celtbrant. 
Unde  a  Scneca  in  Hercule  furente,Ff- 
■tax  deorv.m  terra  vocatur.Pliniuslib.4. 
c.  7.  Hincque  Theocritus  ipfum  Her- 
cuiem  Baeotium  voc3t. 

I   Siudtl 


GenialesDies.  Lir,.  VJ.  411 

culis  patiiam , '  quas  Alexandcr  Maccdodiruit,  civibus 
fub  corona  venundatis , :  qu«  tir^iruXcn  dic"t.T  funt  j  cjua; 
civitas  juxta  Magncfiam  &  Thcflaliam  haud  longc  a  mari 
fita  cfh  ubi  Trophonii  oraculum  multi  nominis,  qui  quum 
a  Bccctiis  dc  Thcbano  bcllo  confulcrcrur ,  ibicjuc  rcs  di-* 
vina  ficret , '  gallos  gallinaccosperpetimccciniirefcrunt, 
quo  conccntu  Thcbanis  infignis  vi&oria  pra?dicr.a  fuit. 
*  Alia?  vcro  Thcba:  in  /Egypto  fucre  in  regionc  Thcbaida 
9  e  ^^a7n;Aoy,  f'quas  nonnulli  Heliopolim,pIeriqueThe- 

bas 


1  ih/rfj  ^Alexander  Macedo  diruit. ] 
Flutarchus  in  Alexandro  ,  &  Demo- 
fthene.  Arrianus  quoquein  vita  Ale- 
xandri  libro  1.  Polybiuslib.  5.  ficQ^ 
Curtiuslib.  2. 

2  Xht.C  sTT-rTOXcij  diBxfunt.^  Id 
eft,  fcptem  portarum.  Homcrus  lib.4. 
Iliados , 

tr\'yut  Kj  OmCjk 'i£®' iiy  tuxi  'crla.- 

TrvXoto.  Id  cft, 

"blos    eti.tm  Thcb.trum  fdcm  ccpimwi 
Jeptcm  port.trum. 
Ovidiuslib.  i}.  Metam.  decadem, 
Vrbserat  Crjlptcmpoffcs  ojiendcrc  por- 

t.tf, 
Hxpro  nomine  cr.uit  ,  &  quxfurct  illa 
doceb.tnt. 
Et  Pindarus  fx-petum  in  Nema-is ,  O- 
de  9.  tum  in  Ilthmiis  Odeprimaad 
fin.  &  Hefioduslib.  1.  Operum  &die- 
rum, 
_  E'p'  irrlevmhtf    OxGn    y&fywich 
•ytiL 
Ovidius  lib.  2.  Triftium  eleg.  1.  ea- 
dcmque  ult. 
Cnr  tacui  Thcbas  &  mutua  '■julnera 
fratmm  ? 
Et  feptem  portas  fub  duce  quamquc 
/uo? 
Et  Statius  lib.  5.  Thebaidos ,  volcns 
oftendere  Niobem  quatuordecim  fi- 
lioshabuifieait, 

—  Xlifiroquc I imitdtu 
Bina  pcr  ingcntcs flipabant funcra  pcr- 
tas. 
Et  rurfum  paulo  ante, 
__  Tunc  '.■ift  Iwari 


Culmina ,  fcpttnxqut  \ugo  tmiuntrt 
portic. 
Lu&atius  in  lib.  7.  Thcbaidos  Star. 
Apulcjus  lib.  4.  Metamorphof.  Vix 
enim  Thcbai  Heptapyhs acce/:imtts,<]ucd 
cft  huicdifciplina:  primarium  ftudium 
Paufaniaslib.  9.  fcptem  portarum  no- 
mina  ponit. 

5  GaUos^tUnaceot.}  Cicsrolib.T. 
dc  Divinationc,  &:  rlininsl.  lo.dr. 

4  ^,4-lis  <0tn  Th'bx  in  ts£gyptt).  ] 
Pliniuslib.56.  cap  S.  &c.  14.  ubi  tra- 
dit  hoc  rotum  oppidum  penfile  fuiflt*. 

5  "&' HgniynVkq.]  Ideft,centum 
portarum.  Homcruslib.  9.  Iliados. 

OiJ\'  loxt  0ȣ<tc, 

Aijutti^  c8/  trhtJcrtx.  cfiyott  «'  Kli~ 

yzlz  y.iiraj. 
A<3''  ixt.tiyjvxti  ticn.  Idcft, 

—  ricc  quanta  Thebas 
&gyptiaf  ,  ttbi  multx  in  domibut  optt 

ytccnty 
£Uta  centum  portarumfunt. 
EtexeoStrabolib.  17.  Diodorus  Si- 
culus  lib.  1.  cap.  2.  Juvenalis  Sat.  15. 
ftatimpoftprinc. 
^dtquc '■jetus  Thebtt  centumjacct  obruttt 
portn. 

6  jQuas  ninnttUi  HeiiopoUm.  ]  Dio- 
dorusSiculuslib.  i.cap.2.&lib.:.c.  1, 
Herodotus  autemlib.  j.  dicit  Helio- 
polim  diftare  aThebis  Agyptiisfpa- 
cio  quatuor  millium  octogintorum  & 
fc;.aginta  ftadiorum:  vernm  Strabo  d. 
lib-17.  non  Heliopelim  ,  fed  Diosj/olint 
vocar.  EtdehisThebisvide  prsterea 
Pomp.  Mclaailib.  I. 


412,  Alf.  x.  abAlexandro 

bas  dixcre , '  qux  civitas  a  Bufiri  condita ,  ftadiorum  cen- 

tmn  cjuadraginta  ambitu  fcrcbatur.  ;  Ali;r  in  ThcfTalia 

juxta  Amphiilim  amnem ,  '  ciua:'  Phthiotica;  dicr.a:.  Et  in 

4  Lycia  aiicr  Thcba?  ,  patria  Andromedes.  5  Alia?  juxta 

Tropho-  Miletum  : 6  in  Ionia  quoquc, 7  in  Syria,  in  Attica,  Catao- 

nii  Jo-  nia ,  8  &  in  Italia  apud  Lucanos  Theba?  fuifle  traduntur. 

^'^" 9  pra^ter  quod  fuit  Trophonii  Jovis  oraculum  in  Lebadia 

Bceo- 


i  Qu*  chitas  a  Eufiri.  ]  Id  ufcjue  ad 
verfic.  AU.tinThejfitlia,  eft  Diodori 
Siculilib.  i.  c.  i. 

2  Alix.  in Thcffalia.]  Apud Solin. 
lib.13.  autaliorumcompuc.r4. 

5  Qu*  Phthiotica.]  Apud  Livium 
4.  Decad.  lib.  3 .  Thejfalorum ,  incjuit., 
gentiprxter  libertatem  conceffam,^lchxi 
Phthiota.  dicli  Thebis  Pththioticis  C> 
pharfitle  excepto.  Et  ejufdem  Decad. 
lib.  Cj.  Thebas  Phthias  unum  maritimum 
emperitm  fuiffe  quondam  Theffidis  ejua:- 
fluofum  &  frngiferum.  Et  3.  Decad.LS. 
Incolebant  ttrbem  eamprofuii  abThcbis 
'Pitbioticis.  Etapud  Strab.  lib.cj.Thef- 
ialisapudPiiniumlib.  4.  c.  8. 

4  ln  Lycia  alixThcbx  ,  patriaAn- 
ilromaches.  ]    llnde  illam  Thcbanam 
vocat  Ovid.  lib.  4.  Triftium,  eleg.  5. 
jstecc;  uciei  e  miitus,  ciuam  cum  Tliebana 
cruentum 
Heclora  ThcJJalico  vidit  ab  axe  rapi. 
Hx   vTjrozrXax/n  dictx  fiint  Homero 
lib.  6.  Iliados,  undefoibit,  Andro- 
macham  Hectoris  uxorem  &  Aftyana- 
ftis  marrem,  natam  efle  ex  Ectione 
Cilicenfibusimperante.  Exquo  intel- 
ligis  hic  Cilicia ,    no:i  Lycia  legendum 
cffe.  Verfus  Homeri  iii  funt , 
A'vJpc{j.a.yv    SvyzTrip    fj.i-)<i.>.vTt,i®^ 

Hi-riw  v(3>-. 
H'itiw,  bsevtuiv  iJsrcwXaKtt»  J>.jn<vjt, 
©«Cit  vtrfcXaJUjt,  Ki7.ix.iaj  a.vJpic- 

<nvd.vd.oruv.  Irl  eft, 

.Andromache ,  fitia  magtutnimi  Betio- 

nis  : 
£hti  cjuidem  Eetion  habit.1b.1t  in  LrLypo- 

pUofyhofi, 
Thebis  ■/'»  Hypoplaciii ,  Cilicilm  -jiris 
itnptrans. 


Et  paulo  poft , 
Ex.  j  ttoKiv  vdfftv  K/X/jt&jv  fi  vcus- 

taoijuv 
6h€Lui  C^\i7Wkov.  y^  </"fex.1*»ej  «- 
tioivx. 
Ideft, 
Et  chitatcm  de-jafiavit  Cilicum  bene 

habitatam  : 
Theb.ti  cclfiportat:  interfccit  autem  Ee- 
tionem. 
Ut  interim  non  omittas  eundem  Hc— 
merumlib.  r.  ejufdemopcris, 
il'^c/.:iB'  i;  Qii^Uo  iiflw  7ro>.(V  «£77«- 
v.c. 
Ideft, 
L~ji»:us in  ThebemfitcramchitaiemEe- 

tionis. 
Sed  is.  de  Thebis  Hypoplaciis  Strabo 
lib.13. 

5  .Aiix  vtxtaMHetum.]  Vide  Ste- 
phanum  in  lib.  dc  urbibus. 

6  ln  Joni.i.]  Hx,  nlfallor,  funt 
Thebx  Dircea: ,  vel  Albpix,  de  quibus 
Strabo  lib.  8. 

7  In  Syria.]  In  .Attica  &  Catao- 
»ia.  ]  Stephanus  in  iibro  de  urbibus. 

8  Ft  in  Italiaapud  Lucanos.]  CatO 
hanc  interiifle  tradit ,  &  ex  eo  Plfnius 
lib.  5.  cap.  n.  Fuere  &  alix  Thebx 
Corficx  cognominarx  apud  Iones  jux- 
ta  Heliconem  Pliniolib.^.cap.  ;.AIix 
item  a  Libero  conditx  in  Aphrica  Di- 
voHieronymoinepiftolam  Divi  Pau- 
li  ad  Galatas ,  quas  nunc  dicit  Tliebe- 
beftem  vocari.  Alix  item  in  Pamphy- 
liaStrabonilib.  14.  Stephanus  autem 
in  libro  de  urbibus  novem  Thcbas 
annumerat. 

q  Prater  ijucd  fitit  Trophonii  Jt/fis 

oracuJum inLebadia.]  Herodotlisjib.8. 

Strabo 


Gf.  N  I  ALES  D  I  ES.    LlB.  VI.  413 

Bceotia» ,  in  hiatu  fubterranco ,  tctro  &  horrido ,  imo  8c 
angufto  rcceflii ,  ad  qucm  fcalis  dcfcenfus  crat :  quo  con- 
fulcntes  magnis  difficultatibus  dcfcendere  nudos ,  autin 
vcftc  alba ,  &  linco  vcl  purpureo  amiculo ,  placentasquc 
lemuribus  offerrc  oportebat ,  ne  quo  pcriculo  forentailt 
noxx,  hauftoquc  oraculo,  per  alium  tcrrx  hiatum  ad  fupc- 
rioraniti.  '■  In  quo  il!ud  proditur  mirum  ,  cumquipoft 
confultum  oraculum  inde  digrcffusforct,  animofcmpcr 
affli&o  &  jaccnti ,  nunquam  ridcrc  folitum  cffe  :  *  juxta 
quod  duo  fohtes  vifcbantur,  alter  Lctha',cujus  aquam  def- 
.cenfuri  fi  haurircnt,  omnium  darctur  oblivio:  altcr  Mcmo- 
ria,  cx  cujus  hauftu,  omnium  qua  unquam  vidiiTet,  recor- 
datio  fubirct.  '  Sicut  Thafiis  duo  vini  gcncra  nafci  pro- 
duntur,  altcrum  quod  fomnum  conciliaret,  altcrum  quod 
fugarct.  4  Ipfius  vcro  ftatua  non  in  tcmplo ,  fcd  in  tumulo 
nimis  cdito  vifcbatur,  qua  fcrrcisobelifcisobfeptacrat. 
Fuitquc  quoque  ultra  Cyrcncm  in  extimo  finu  5  apud  Ga- 

raman- 


L.r  Tro- 

.trtcj 

1  C\  c-fi 

/btifcr 

tr.flcs. 

Letkte 

fhtu. 

Me- 

K',rut 

fonr. 

rnm 

■ 
»::JU- 
tmt. 


Srrabo  lib.  4.  PaufaniasinBoeoticis. 
Livius  ?.  Decad.  lib.  ^.  MaXimusTy- 
rius  Scrmon.  :6.  poft  princ.iicfcribit, 
Sed  in  antro  quoque  Trophonii  (nam  c\: 
hlijus  hcrois  oracuium  crt  circa  Leba- 
diam  uvbem)  qui  da-monem  adire '-.■elit, 
amiclu-.nduitur  itm  o,t.xl.vti  pu.pnreoquc, 
lib.iquc  in  manibut  habens  ,  (upinus  angu- 
fitingreditui  hofliolo:  ubi  'jllmifit  icl  au- 
dit»  confetjmtur  ,  ut  quum  mdcerepferit, 
fibiipfe  interprts  wttcfque  fiat.  Plutar- 
chusin  Sylla,  Philoftratusin  vita  A- 
pollonii  lib.  8.  cap.  8.  cx  quo  maxima 
pars  horum  ,  qux  hic  Alexander  dicit, 
fitmpta  eft. 

r  ln  quo  illnd  prodiinrJ]  Imovcro 
Paufanias  i  iiBoeoticis  fcribit,digreflbs 
ab  antro  refipilcere  paulo  poft,  &  pri- 
ftinam  mentcmcum  rifu  rccipere. 

2  fuxta  qvod  dmfntet.~\  H.TCuf- 
que  ad  verfic.  Sicut  Th-fiis,  funt  Piinii 
lib.  ;r.c.  1.  Panfanias  locoproxime 
citato  hxc  fcribit ,  Suntfontes  dno  inter 
(ipnximi.  BibendaiUicejt  Lcthes  y  qujt 


dicitur  aqua ,  quo  cunfloium  ei ,  qux  me- 
morta  complcclibittnr  ,  oblivio  conr 
tidnemojynes  deindetid  tji,  Mcimrtx,  a- 
rju.is potat,  ut  ne  inens  ejfluat,  qnominus, 
tju.c  intra  ea  penetraha  viderit  omnij. 
memoria  ccntineat. 

:  SicutThafiif.]  Theopluaftus  Hi- 
ftorix  plantarum  lib.  9.  c.  2  :..  ad  fi- 
r.em,  .Jpud Thafpmt ,  inquit  ,vinum 
/omnificmn  arte  qu.tdam  conficitur,  &  a- 
liud  ,  quod  p-jtum  vtojl.zntijlimos  fiictt* 
Pliniuslib.14.  cap.  18.  Thafiosduoge- 
nera  vinifacei  e  proditnr;  \jnum  ouofom- 
nut  concilict.i,-,  aliemm  OHofitgetnr. 

4  Ipjiitszeroflatua.]  RediradTro- 
phonium  :  idque  eft  ex  Phiioftrato  5c 
Paufaniaubifupra. 

5  ,ApudGaramantes.~\  Unde<3.*<M- 
manticu*  didius  eft  Silio  Italico  1L- 
bro  14. 

Fer  pater  ajfliclis  ,fer,  ait,  Garamanti- 

ce  v.Ucs 
Rebus  opem :  inque  It.iUs  da  ctrta  ef- 

fnndere  td.u 

I    fi-tis 


monii 
er.icu- 
lum. 


Cfrt- 

vionix 

Jovi 

*Am- 

monio 

exhihi- 

tx  a:qf 

ejusi- 

ma?i. 


414  Alex.  abAlexandro 

ramantes^JovisAmmonisauguftiflimum  &  antiquiflimuffl 
oraculum ,  in  vaftis  folitudinibus  &  campis  torridis ,  ficci- 
tatc  fterili,  ac  nudo  folo ;  ad  quod  fole  exurente ,  sftu  fla- 
grantiffimo , :  per  immenfas  arcnarum  molcs ,  vaftamque 
planiticmcalore&fitiinfeftam  ,  vix  iter  cuiquam  tolcra- 
bilefuit :  fiquidcm  vcntus  eas  ficut  fluctus  nunc  huc,  nunc 
iJluc  agitare,  &  campos  vclut  maria  infeftare  folet :  nubes 
enim  pulvcrcs  vehit,  &  fccda  tempeftate  vexat.  Poft  qua?, 
nemus  frequenti  fylva  oleaque  ,  &  proceris  atboribus, 
3  fontibusque  paflimmanantibusamcenum,  in  mcdiis  are- 
nis  &  i itu  arido  haud  plus  quadraginta  ftadiorum  oraculi 
fepta claudebat :  ultra  vcro  Iate  deferta  rcgio,  veftigio 
humano  inacceffa.  Circa  vero  Ammonii  paflim  loca  in- 
colunt. *  Ipfe  vero  Ammon  hircino  capite  &  pelle  amictus 

muitis 


1  Jo~jU  jimmwis.~\  Dehuiufmodi 
AmmoneHerodotuslib.  2.  &lib.  4. 
Diodorus  Siculuslib.  ^.cap.  ult.  Stra- 
bo  lib.  17.  cjui  fcribit  hoc  oraculum 
fuo  tempore  omnino  defcciiie.  Pom- 
ponius  Melalib.  r.cap.  7.  ubiCyre- 
naicam  defcribit.  Lucanuslib.  9. 
fentum  erM  ad  templum  Libycis  quod 

gentibus  unum 
Inculti  Garamantes  babent :  flat  corni  ■ 

gcr  illic 
Jupj  itcr,ut  memorant,fed  non  autfui- 

mina  vibrans, 
*Aut  fimilis  noflio  :  fed  tortis  cornibus 
.Ammon. 
Silius  Italicus  lib.  \ .  in  princ. 
Jgua  fublime  fedens  Cyrrhjiis  amuius 

antrif 
Inter  anhelantcs  Garamani  .u  coin.ge, 

^Ammon 
F.ttidrco  fi.mdjt  '.enienti.ifecul.t  lnco. 
Et  in  finc  ejufdem  libri , 
Hic  ubi  nunc  aras  iucofqt  lidetis  opacos, 
Duclore  eleHo  gregis  (admirabiie  di- 

iiu) 
lanigeri  capitis  media inter  cornua pcr- 

flans  , 
Marmaricis  ales  populis  rejjionfx  cane- 
bat. 
Solinus  cap.40.  Plutarchus  in  Alexan- 


dro.  Quintus  Curtius  lib.  4.  Arrianus 
lib.  de  Geftis  Alexand  3 .  Servius  in  4. 
lib.  Aneid.  Virgilii  ibi , 
Hic  .Ammone  fatus  rapta  Garamantidt 
nymp''a. 
Lu&atius  Placidus  in  lib.  3.  Thebaid. 
Statiiibi, 
Chaoniasfenuiffe  tibi:  licet  aridus  jLm* 
mon  hfjideat.  ■ 

2  Per  immenfat  arenarum  moles.  ] 
Nain ,  ut  inquit  Servius  loco  nuper  ci- 
tato,  indenomenfumpftt  ,  quiadf/.y.o( 
arena  eft. 

3  Fcntibufijue.']  Hax  funt  verba  Q^, 
Curtiid.  lib.  4. 

4  Jpfe  •vero  ^Ammon.  ]  Herodotus 
tum  lib.2.  tum  lib.^.Macrobius  lib.  1. 
cap.21.  FeftusPompejuslib.  8.  Eufta- 
tliius  in  Dionyfium  de  Situ  orbis.  Ser- 
vius in  eum locum lib.  4.  Ancid. 

Protinus  ad  regem  curfus  detcrquet 
Hiarbam. 
Qui  locus  in  memoriam  revocatid, 
quod  fcribit  Pliniuslib.  37.  cap.  10. 
Lapidem  quendam  vocari ,  Hammo- 
nis  cornu  inter  facratiffimas  Athio- 
pia:  gejnmas,  aureo  colore ,  arietini 
cornu  effigiem  reddentem ,  promi- 
nentemque  prxdivina  fomnia  repr*- 
fentaie. 

j  HunC 


GentalesDies.   Ltb.  VI.         415 

nmltis  ca?remoniis  colcbatur.  '  Hunc  faccrdotes ,  cjuum 
rcfponfa  petunt ,  aurato  navigio  vectare ,  &  patrium  car- 
men  cancrc ,  eocjue  propitiato ,  pctcntibus  rcfponfa  dare 
folcbant ,  qux1  non  verbis  ,  :  fed  nutu  fignifcjue  fubobfcu- 
ris  ab  Ainmone  cdebantur.  Quodcjuidemadtantanm- 
jeftatis  faftigium  venit ,  utilluc  poft  Cambyfem ,  Alexan- 
drum  Macedoncm,  per  ingcntcs  a?ftus,  omni  tra&ufi- 
ticnte ,  pcnctraflc,  pro  miraculo  fucrit.  5  In  /Egypto  c\uo- 
cjuc  Apis  oraculum  omnium  fcrmone  celcbratur ,  crat  e- ~-fy'> 
nim  bos ,  cjui  &  Scrapis  dictus ,  corporc  niger ,  candida  °i^'& 
fronte,  in  tcrgore  alba  nota  ingfinis,  duplicibus  pilis  in  ejm 
cauda,  &  lingua  cantharo  notatus,  cjuem  ccrtos  vita?  annos^"™*' 
excedcrc  non  licebat.  Hunc  in  lacum  dcmerfum  /Egyptii, 
indicto  juftitio  ,  vcftc  abfcifla ,  &  laccratis  crinibus  defun- 
ctum  plangebant :  invento  vero,  miririce  la?tabantur   Rc-  Rfjfa*' 
fponfa  autcm  dare  non  ut  relicjua  oracula  folitus,  fed  fi  ma-  '*£ 
nu  oblatum  pabulum  fumpfiflet  a  confulcntibus ,  fecundos 
cventus ,  atcjuc  omnia  profpera  dccerncbat:  fi  vcro  abnue- 
rct,  in  dubio  malo  &:  mcmorandis  cladibus  cafura  divi- 
nabat.  ldeo  cjuum  a  Germanico  pabulum  oblatum  renui£- 
fet,  funcftumomen&indubiamnccem,  qtuc  paulo  poft 
fecjuuta  cft ,  pramunciavit.  A  Tenediis  vero  fcrvatum  eft, 
prafgnantem  vaccam  enutriri,cui  vcluti  j->ucrjx?retamulan- /£>/>••»- 
tur.  4  Apud  /Ethiopcs  gcns  eft  (Nubas  vocant)  '  &  in  A-'f 

phiica 


To.e- 
dti. 


1  Hunc  ftcerdctes.']  Clirtius  d.  I  4. 
Hmhc  ,  incjuit ,  citmrefronfumpctitur  } 
navigio  aurato  ^efl.tnt  ftcerdotes ,  cum 
multis  a/vtnteis  pateris  ab  utroque  rtdvi- 
gii  t.t.'ere  pwdentibnf.  Sequuatur  matro- 
nx  virgmt/qrut  ,  patrio  mcre  inconditum 
tjuodd.vm  c.trmen  canentes,  quopropiciari 
Jovem  credunt,vt  certum  ed.it  oracutwn. 

2  Sed  nutu  fgnifque obfcu;it.~\  Stra- 
bolib.  17.  Hinc  Serviusubi  ftipra,  di- 
cit  illius  fmiuiachrum  capitearierino 
fuiiTe. 

3  ln  es£^yt>to.~]  Strabolib.17.  PH- 

nius lib.S.  rap  46.  Statius  lib.  3 .  The- 
baidos,  ibi, 


l^iliacumqut  pecus ,  fatt  hqttt  .equa.ts 
bonori 

Brancbw. 

Et  ibi  Ludtatius  interpres ,  Apitn,  in- 
Cjuir,  dicit  taurum  tunatum  Iftdis  ,  qttod 
Mgyptiis  rnetu  corporisfui,^  quibufdatn 
fgnit  fntura  pradicit.  Solinus  in  Po- 
Iyhiftorecap  4^.  PomponiusMelali- 
bro  1.  cap.  9.  ubi  de  Agypto. 

4  ^Apud  JEt\>iopesf\  AlianusHifto- 
rixanimalium,  lib.3.  c.  17. 

5  Et  in ^Apbi  ica  Pto^mbar:.]VYinias 
lib.  6.  cap.  30.  ^At  ex  .Apbricxpartt 
Pteembari  ,  Ptoetnphantt,  qui  canem  pr» 
Rege  babtnt,mttu  eUu  imperia  auguraf 

les. 


Ptaem 
baii. 

Per/a. 


Templa 
dtvttiis 
trfitn- 

ciitate 
itidjta, 


416*  Alex.ad  Alexandro 

phrica  Ptoembari,  quibus  regis  vicc,  canis  dominatur, 
quem  miririce  obfervant,  ex  iliius  motu  &  nutu  imperia, 
&  qua:  iint  piacita  augurantcs.  '  Pcriis  quoque  (ut  au&or 
eft  Ariftophanes)  aliquando  galhis  regis  vice  pra?fuit& 
imperitavit.  Sed  prarter  harc  oracula,  qiue  augufliffima 
&  fancta  habita  funt,  templa  quoque  divitiis  &fancti- 
tate  inclyta  pracipua  celebrantur : s  in  Gra?cia,  Olym- 
pii :  '  in  Arabia ,  Triphili :  in  Cydonia ,  DiCtai :  in  A- 
lexandria ,  Jovis  Sinopitas :  in  Libya  &  Andro  Diony- 
fii :  4  in  Epidauro ,  ^fculapii : J  in  Ifthmo  &  6  Tamaro, 

Sumio 


/«.Solinuscap.4j.W;V/)WA7W,inquit, 
fummam  regi.-epotcfiatis  cani  tradttnt,de 
cujtts  mutibm  qttidnam  imperitet ,  attgu- 
rantur.  Cicero  autemlib.i.  dcLegi- 
bus ,  tradit  gentes  efle  qux  canem,  ut 
Deum  colunt.  Vide  eundcm  libro  r. 
dc  Natura  Deorum. 

1  Perfis  quoque ,  v.t  auBor  cfi  Arifio- 
fhanei. )  In  Fabula,  cui litulus  opwflsj) 
id  eft,  de  ^ivibus, 

il  C  d\'  £'Jt  ®iOl  To/vuii  TWV  civ5pft)/TOV 
JIP^OV  715  OTtXtttOV 

A"aa.'  opiQis,  «.d.Ca.iix&joi  7n»x   sfj 

TtKfJ.itfjlCl  TKroV, 
A'V7»^56    d\'  V/JUV  T.OtZ^     ITTlSu^U)     't 

dxtx<7f  Jov'  dt  srfgavvi/, 
H'p^  Tlipaojy  ^rp&JTOV  jtwvtwv,  Aaoeia 

O';  ti  yjtXiiTVj  nspsrjcoc  opv/c  ;  )>jri  t 
doyjnsW  cMf/vitC. 

Id  cft, 

£>uod  autem  nott  Dei  igitur  homimbits 

imperavit  aniiquitas, 
Sed  aies  O  regnabant  ,  multa/itntfig- 

nahorum: 
Statini  autcm  vobis  pamHtnofiendam 

gidlum,  quul  rvgnabat, 
lmperabatque  Perfts  primum  omnibtts, 

Dario  &  Megaly\o, 
Quarevocxtur  Perfica  a-jis,  d  domina- 

tione  adhucilla. 

2  InGrxcia  ,Qiympii.~\  Videpaulo 
infra. 

.  3  ln.Arabia,Triphyli.]  Diodorus 
Siculuslib.  6.  cap.  10. 

4  ln  Epidauio  JEfculapii.]  PliuillS 


lib.  4.  cap.  <[ .  hi  S.-iionico,  inquit ,  Epi- 
daurum  oppidum,  JFfculapii  delubro  cele- 
bre.  Strabolib.  %.Epidaurtts  r.or.  parum 
injignij  efi  civitas,pr<tfertim  ex  JEftula- 
pii  ciayitate  nobi[itata ,  quem  •varid  mor- 
borurn  genera  curaffc fomniati  funt  hcmi- 
nes.Erat  verotcmplum  ccgrotantium  mul- 
titudine  ufquecptame ;  cfcrtum  ,  penden- 
tibufquc  tabeUis,  in  qitibus  fanati  lahguo- 
rei  erant iafcripti.  Solinuscap.  1.  Epi- 
datuo  deats  cfi  JEfcul.tpii  faccllum  ,  cui 
incubar.tes  dgritudinttm  icmedia  capef- 
funt  de  monitis  fomtdorvm.  Mcminit 
Ariftophanes  in  Pluto  ,  fic  Plautus  in 
Curculione,  acbus  2.  fcena  1.  inprinc. 
his  verbis  , 

Migrare  certu  efi  jam  nunc  i  phanofo- 
ras , 

Quand-j    <s£fculapi  ita  fentio  fenten- 
tiam  : 

Vt  qui  »;e  nihilifaciat ,  necfahnm  i'e- 
JUt. 

V.dttudo  decrefcit,  accrefcit  labor  : 

■j^rf///  yim,  quafi\i.na,tiene cintlus  am- 
bttlo : 

Geminos  in  ventre  habere  videor  filios. 
Hinc  Epidaurito  di&us  eft  O  vidio  1. 1  j'. 
Metauiorph. 

JEqwore  piacato  palriat  Epidaitriiu  a- 
rai 

Linqitit.  — 

5   In  iflhmo.']  Unde  //?6>-/jzW dictus 

eft,  Strabolib.  8.  .AdSchenuntempor- 

tum  anguftijiima  lfihmi  tellits  efl  ,  q::a 

n.t-jigia  tranfveilantur  ,  ubi  eft  Nepiuni 

phanm  Jftbmi,  Et eodem lib.  ln  ifth- 
mo  }it' 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  417 

1  Sumio  Eubcea: ,  2at<]Lie  Attica:&  Calabris,  Ncptuni 
4in   Acarnania,   fApoiiinis  Act.ii:  6in  Claro,  7  Adio 

&  Lcu- 


mo  "Keptuni,qucm  iflbmium  vicant,tcm' 
plum  emiiict ,  picearum  arboium  lucocir- 
cunclufum  ,  uii  Ijibmicstudos  cclebratos, 
Corintbii  ceitbraie  filiti  funt.  Solinus 
cap.  12.  PaufaniasinCorinthiacis,  & 
Laconicis. 

6  EtTtfn-ro.]  Unde  TtemaftaNe- 
pcunus  dicius,  ut  Suidas tradit.  Eft  au- 
tem  Tarnarusau&oreServioin  lib.  4. 
Georg.  promontorium  Laconix,  circa 
rincm  Malex,  ubi  inferorumdicitur 
eflcdefcenfus.  Virgil.  d.  lib.  4.  de  de- 
fcenfu  Orphei  ad  inferos  , 
Tanarias  etiam  fauces  ,  alta  oflia  Di- 

ti(, 
Et  catigantem  mgrafbnudinf  lucum 
Ingreffus  ,    manefque  adiit  Re^emque 

trernendmm  , 
Kefciaque  bumanis  precibus  manfuefce- 
re  co,  da. 
Hinc  igitur  T.cnarius  Dew  Neptunus 
diclus  Propertio  iib.  1.  eleg.  j:.  ad 
Galkim , 
Kon  fic  JEmonio  Salmenida  mijlus  Eni- 
peo 
Txnariusfaciii  prcflit  amoie  Deus. 
Untle  Txnaiium  mslumm  proverbium 
abiir,  de  qua  ErafmusChiliad.  3.  cen- 
tur.7.  cap.  8^- 

1  Sumio  Euboex .]  Hcrodotus  lib.-. 
Polymnia ,  fcribir  templum  Neptuni 
cognominc  Liberatoris  in  Euboicis 
ad  Attemiliiim  ftruftum  efle. 

1  .Jttjue  ^ittica.  J  Paufan.  lib.  r. 
cjui  de  Atticiseft. 

%  E/  CalaLrisXcptuni.]  Plutarchtis 
in  Dcmofthene  ,  fcribit ,  Demofthe- 
nem  conrugific  in  Cnlabriam  ad  rem- 
plum  Neptuni.  C^iod  &  ipfumante 
fcripferat  Pomp  Mela  lib.  z.cap.  7. 
ubi  de  Medirerranci  maris  infulis  At- 
tamcn  adverte  qnod  pleriqncomnes 
codices  Plutatchi  &alias  viriminime 
indo&i  Calabriain  Agei  referunr,pro 
Calauria  faifo  :  putoque  hic  legendum 
Calauria  ex  Paufania  in  Atticis  ,  Stra- 
bone libro  8.  Ovidio  lib.  Metam.  1  o. 
&Mcla  hoclocopofter.iore,cujushxc 
Tom.  II. 


funtvcrba.  Tioc\cnio  (alamria  interi«- 
nobiles,  alias  leto  Demcjibent  <  nobilis . 

4   In  ^Acarnania  .ApoUinit .  i\'lii.] 
Stcphanus  de  llrbibus. 

COLERUS. 
c  ^Apdlinis  .Acln.]  vide  Strabo- 
nemlib.  7. 

T  I  R  A  Q.  U  E  L  L  U  S. 
6  In  Ctarc.]  Pofler  videri  Alexan- 
drum  debuifle  diccre  in  Colopbonc,  ubi 
eft  Clarii  Apollinis  oracuium  apud 
Pliniumlib.  2.  cap.to?.  incuiusCla- 
rii  fpecu  lucanaeft  ,  eujus  p^tu  mira 
rcdduntur  oracula,bibentium  brevio- 
revita.  Solinumcap.  4;.  autaliorum 
fupputatione^;.  Kon  longe Epbefo (~o- 
liphmciliitat  nobilis oracrtto  Ciarir.4po!- 
linis.  Videcamen  Pomponium  Melam 
lib.  r  cap.  17.  delonia.  Pliniumlib.;. 
cap.  19.  &Jamblichum  deMyfteriis 
Agyptiorum.  Er  de  hoc  quoqae  ora- 
culo  cft  illud  Virgilii  lib.  5 .  Aneid. 
S^ui  triptdas,  Clarii  lamns ,  qui  fydtra 
fentis. 
Ubi  Servius  dicir ,  Clarimm  oppidum  ejl 
in  finibns  Colopboniorum  :  unde  .  Apcll» 
Cltrim  :  <jy  pei  laurosoracuiumiiitcUi- 
git.  Id  quod  facit  pro  A  lexandro  :  nill 
quod  pro  Claro ,  Clario  debuit  dicere : 
nili  hic  mendum  fit ,  quod  magis  cre- 
do  :  nam  poftea  Clario  dicir.  Et  de  hoc 
quoqueStariuslib.  8.  Thebaidos, 
Kec  Qarias hac lucefcres ,  Didjm.caq^ 
quifquam 

lir,ii,ia.   

Ctterum  Strabolib.  14.  fcribitante 
Colophonem  ,  civitarem  Ionicam  A- 
pollinis  Clarii,  Iucumefle:  moxqtie 
Clamm ,  non  Cl.irium  vocarlocum  ip- 
fum ,  ut  proindc  inrelligas  Clarum  & 
Clarium  indifferenter  vocari.  Apollo 
anud  Ovidium  Metamorph.  lib.  1.  ar- 
tiriciofe  potentiam  fuamcommemo- 
rans,  ait, 

\libi  Dclpbicatellus 

Et  Claros,  &  Tenedos ^Tatartdque  rt* 
ma  fer-jit. 
7  Idciit.  ]  Atta:  Apollinis  oracu- 
rD  d  lum 


418  Alex.  aeAlexandro 

1  &  Lcucade , :  Lycia  8c  '  Sclenuntia  Apollinis : 4  in  Cap- 
padocia,  Bellonaj :  in  eademque ,  & J  Ionia6  atque  Ephe- 

fo, 


lum  memorat  Strabollb.  ij.  Et  hinc 
<Allius  ApollodiftusVirgiliolibro  8. 

lAcliiis  bxccernens  arcum  tendebat  ji- 
poUo 

Dcfupcr 

Et  Propertius lib.  4.  cleg.  6.  dc  Fugna 
Aftiaca  navali ,  qua  rotam  hiftoriam 
complexus  eft  ,  quae  apud  fcriptores  eft 
cekbratifiima, 

^Aciius  hinc  traxit  Pbcebus  monimen- 
ta,  qutdejus 
XJna  dece/a-jicit  mijfa  ftgittarates. 
Callimachusapud  Hyginum,de  Argo, 
in  finibus  Magnefiae  ad  AftiiApotli- 
nis  templum  ,  quod  Argonautae  profi- 
cifcentcsftatuifleexiftimantur,Argon 
conftruftam  fuifle  dicir.  Cxterum  A- 
ftium  (auftore  Dione  Romana:  hifto- 
riae  lib.50.)  Apollinistemplumeft  e 
rcgione  portuum,qui  funt  apud  Nico- 
polim ,  ante  fauces  finus  Ambracii  fi- 
tiimt  qui  finus  per  anguftias  longe  Ceie 
effundens,  ipfe,  &  cjui  ante  eum  pofiti 
funt  loci ,  appellendis  navibus,  ftatio- 
nique  funt  commodatifiimi.Hoc  tem- 
plum  CaefarOftavius,  utidemDion 
fcribit  lib.  5 1.  in  princip.  majus  extyu- 
xit,  &  ludos  Muficos  &  Gymnicos,  & 
equeftre  certamen  cum  facro  quin- 
quennali,eidemApolliniconftituit,& 
navium  genera  ufque  ad  deciremem 
excaptis  navibusconfecravit. 

1  Et  Lcucade.  ]  Idem  Apollo  a  Leu- 
cade  promontorio  Leucadius  Deus  di- 
ftus  cft.  Propertiuslib.j.  eleg.io.  tit. 
Fceminas  imperare  amantibus,  in 
rlne. 

Leucadiur  -jerfts  acies  mem>>rabit  ^4- 
pcllo  : 
Tantum  operis belli fujiulit  una  dies. 
Ovidius  lib.  Triftium  ;.eleg.  1.  red- 
dcns  rationem  cur  Augufti  janua  lau- 
ro  velaretur,8c  ea  Auguftus  coronare- 
tur, 

*An  qnia  perpetuos  meruit  domus  ijla 
triumpbos  ? 
*An  quia  leucadiofemper  amata  Deo 
Itil 


Etlib.  s  •  eleg.5. 
Vel  rapidx  {iammis  urar  paticnteri» 
Mtna , 

Velfcta  Lcucadii  mittarin  alta  Dei. 
Et  Sapplio  apud  Ovidium, 
'Pbcebus  ab  cxcelfo,  quantum  patet, 
aspicic  xquor : 

^iciaum  populi ,  Leucadiumque  w 
cant. 
Strabolib.8.  fcribit,CoiinthiosLeu- 
cadem  in  infulae  formam  redegifle  :  8c 
habere  Apollinis  Leucata:  phanum, 
ibique  faltum  fieri ,  qui  ad  fedandos 
amores  valere  creditur.  Quo  in  loco 
Sappho  prima  dicitur ,  fuperbe  ab  ex- 
celfafedejeciflepetra,  ftimulanteCu- 
pidine.  Infula  haec  Leucata,  mutato 
nomine,  Le ucada  vocata  eft  :  reddit- 
que  rationem  ibi  idem  Strabo. 

2  Lycia.]  Ut  fupra  diftumeft. 

j  Et  Sclenuncia.  ]  Strabo  lib.  1  o.poft 
princ.  Fuit  &  Selenuncii,'mep\\t,,Apol- 
linis  oraculum.  Verum  Hellopienfes 
Iftiasa  tranftulerunt,  &  urbem  amplif- 
fimam  reddiderunt  ,  violentius  in- 
gruente  tyranno  Philiftide ,  poft  reni 
apud  Leuftramgeftam.Alia  Apollinis 
oracula  videbis  infra  in  fin. 

4  Ln  Cappadocia ,  BeUon*.]  Strabo 
lib.  ia.  non  multo poft princ.  ubide 
Cappadocia  loquitur,  ficair,  Ln  ^Anti- 
tauro  con-jaUes  junt  profittuLt  (y  angu- 

Ji.c  ,  in  quibui  fitnt  Comana  ci-jitas  me- 
moratu  digtia  &  BeUona  fanum  ,  quod 
illi  Comana  -jocant. 

5  Et  Lonia.  ]  Paufanias  in  Achaicis. 

6  ^Atque  Epbefo  Dianx.  ]  Solinus 
cap.  5$.  Epbefo decus templum Diana, 
„4ma^on#mf>brica adeo magnificum ,  ut 
Xcrxes  cum  omnia  Afiatica  templa  igni 
d.net,  buic uni pepercerit.  Plinius  1. } 6. 
cap  1  /f.templum  hoc  Dianx  ita  defcri- 
bit,  Magnificenti.t  -jera  admiratio  extat 
templum  Epbejia  Dicna  ducentis  -jiginti 
annis  faBum  d  tota  ^Afia.  Lnfolo  idpa- 
lujlrifecere  ,  ne  terrx  mctus  fentiret ,  aut 
hiatus  timeret.  Rurjus  nc  in  lubrico  atque 
injiabilifundamtnta  tantte  molis  locaren* 

turt 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  419 

fo  ,  Diana» :  '  in  Halicarnaflb ,  Minervae :  2  in  Papho, 
Veneris:  '  in  Bofphoro,  Apaturia? :  4inCypro,  Acrese 
Vcneris:  •  in  Locris,  Profcrpinar : ( in  Achaia 7  &  Catina, 
Ccrcris : 8  in  Samo,  9Argis,'°  Mctaponto,' '  &  in  Lucania, 


tur ,  dntc  cdlcatis  c.t  fitbfiravre  c.trbmi- 
bits,  dc  in  veSei Hm  lana.  A  quibus  au- 
tcm  &  qua  materia  conftruiftum  fit, 
feribitidcm  Pliniuscap.40.lib.r6.  & 
alibi.  Fuiflc  etiam  ab  Amazonibus 
conditum  au&or  cft  ctiam  Melal.  1. 
cap.17.  Ibi  Ephefus  tk  Dianxclarifli- 
mum  tcmplum,  quod  Amazones  Afia 
potiti  confecrafle  tiaduntur.  cjuod 
confirmat  Juftitnis  Iibio  z.  Mcminit 
ctiam  liujustempli  D.Lucas  Aftorum 
cap.  19.  Addc  £c  Ortygia  infula  ipfius 
Dianxcx  Diodoro  Siculolib.6.cap.2. 
poft  prin.  D.tn.t ,  inquit ,  \n  Syracufis 
injulatn  a  diis  acccpit  O,  fy^iam  abea, 
tion  o, .'.cuiornm  rcsbonfo  }  tnrn  vect  nomi- 
n.tt.nn. 

I  In  LL.tlicarnaJfo^lincn.C.]  Hcro- 
dot.  lib.i ;. 

Z  1n  Paph^fcneris.^ComQWnsTa- 
citus  lib.  1 S-  quem locum  jam adduxi- 
mus  fijpra  hoe  eodem  cap.  ubi  de  Ve- 
reris  Paphi.rara.  SuetoniusinTito, 
cap.  ^.  ttfeoqite,  inquit,P.r/>/>/.c  Pene- 
n  , .  \culo,dum  de  navigatione  conjnhtit, 
c-i.-:  ■:  tlc  impei  ii  fjc  conftrmatttJ  cji.  Vir- 
gil  lib  r.Aneid.  de  Vencre  loquens, 

Ipfa  P.-:>hnmfublimij  abit}fdefquc  re- 
'   vifit, 

Lxiafii.tt  ,  uli  tcmplum  illi ,  ccntumque 
Sabxo 

Ture  calent  dncfertifque ;  eccntibus  ba- 
lant. 
Strabo  lib.  14.  non  procul  a  fine ,  Pa- 
phum  &  Pal.-cpaphum  celebrat,  Pa- 
phum  quidem  ab  Agenore  conditam : 
Palipaphum  vero  vetuftiorem ,  Vcne- 
ris  templo  illuftrem. 

;  ln  Eofphoro  ,  .Apdturix.')  Scribit 
Paufanias  in  Corinthiacis  jS.tram 
compreflam  a  Neptuno :  Eam  ob  rem 
Athram  Mincrva:  Apaturii  delu- 
brum,  quafi  Fallacisdixeris,dedicafle, 
infulamque  Spharria,  qiue  antc  diee- 
batur ,  Sacram  nominaftc :  lnftituiHc 


Juno- 

eandem,  ut  Troezeniorum  virgines 
ante  nuptias  zonam  Apaturix  Mincr- 
vx  dicarent. 

4  ln  Cypro,  jLcrex  Veneris.  JStrabo) 
1. 1 4.  de  Cypro  loquens,  fcribit,  Mon- 
tis  lummuin  Olvmpum  dici ,  ubi  Ve- 
neris  Acrcxtemplum  eft,quod  nec  vi- 
dere,  necadiremulieribus  licet.  De 
Junonis  autem  Acrex  oraculo  videbis 
poftea  in  fin. 

5;  LnLocris,Prcfcrpina:~\  TitUS  Li~ 
vius  ;.  Decad.lib.9.  in  egregia  illa  Lo- 
crcnfium  oratione,  Fanum  efl  apud  nos 
Picfcrpin.c  ,  de  cnytr  faniiitate  tcmpli 
crcdo  aliqii.tm  f.t;n.\m  ad  -jos  pefjcnijfc 
Pjrrhi  be!lo  :  quicum  ex Siciliarediens 
Locros  cliffe  prtttmeherrtur ,  interaiia. 
focda,  quxp,  opterfidcm  nofirr.m  e,ga  vot 
in  civitatem  nofirttmfacinora  edidit,the- 
fairros  quoque  Prcferpinx  intaHos  ad 
e.tm  dicm,!jiolidvit :  atque  itapecunia i» 
navesimpofita,  ipfe  terra  eji  profeHus. 
Quid  cgo  evenit  P.  C?  clafis  pojicro  die 
focdifima  tempcfate  lacerata  ,  cmne/que 
naves ,  quxftcram  pecuniam  habebdntf 
in  littora  nojira  e]eci<tfunt :  quatantx 
clade  cdcilits  tandem  deos  effe  fuperbifii- 
mus  Rex  }  pecuniam  omnem  inquifitdnt 
in  thejktms  Proferpinaaeferrijufsit.Va- 
lcriusMaximnslib.  t.  c.2.  deNcglcifta 
religionc.  La&antius  lib.i.  c.8. 

6  Ln.  4cha)a.~\  Plutarchus  in  Ifidc 
ck  Ofiride ,  &  alii,  quos  ftatimcitabo. 

7  Et  Cvr/iVM.]llnde  Catinenfis  Ce- 
res  dicTra  ab  oppido  Sicilix  Atna?  pro- 
pinquo ,  ut  oftenditLa£tantiuslib.2. 
cap.4.  Cujus  tanta  fuit  religio,  ut ad- 
ire  tcmpli  ejus  fecrera  pcnctralia  ne- 
fas  eflet. 

8  LnSamo.''  DiodoriisSiculusl.o", 
cap.rr.  Paufaniasin  Achaicis.  Tertul- 
lianus  in  Apologetico,  cap.24. 

9  *Ar^is.~\  Paufanias  in  Atticis  & 
Corinthiacis. 

10  Metaponto.]  Pliniuslib.i^.cap.r.. 
Dd  2  MtM- 


nam 

templo 

JoVH 

Tri- 

philii. 


410  Alex.  abAlexandro 

Tem-  junonis.  Sed  quodeft  dc  Olympio  dictum,  hoc  tcmplum 
«To-  '  m  aSro  Pifano  fuit ,  haud  procul  ab  Elidc,  ante  quod  Lu- 
lympio.  cus  agrefti  olea  coniitus ,  &  Pcadium  omnium  maximum, 
*"  juxta  quod  Alpheus  prarterfliiens  ex  Arcadia,  mare  ingre- 
ditur.  2  In  phano  autcm  Jovis  Triphilii ,  colur.::la  ex  fo- 
lido  auro  multo  a?vo  vetufta ,  cum  tituiis  rerum  geftarum 
facrata  vifebatnr,  quam  ipfiim  Jovem  ftatuifle  ferunt. 
tv.-»/>/«  3  Acrca?  vero  Vencris  tempium  mulieiibus  ncc  videre, 
vemrii  nec  adirc  fas  eft.  4  Sicut  Eunofti  phanum  in  Tanagra  adco 
&Eu-  mulieribus  interdiclum  fuit,  ut  fi  quoiniortunioaut  va- 

nojli        n.  .  .  A..  .  .v 

mniie-  ltitate  Tanagrsei  oppnmerentur ,  diiigenter  mquirercnt, 
rtims  np  qua  nuilier  confulto  aut  cafu  templo  appropinquailet. 
nefiu.  y  Caftabalis  Pcrfica?  Dianse  phanum  tanta?  fuit  religio- 
Perfican\Si  ut  i]ljc  dicata?  virgincs  (quod  vix  credi  poteft)  fuper 
prunas  nudis  pedibus  ambulent  innoxia: : 6  ficut  in  templo 

Fcro- 


Dianx 

p!>a- 
■rinm. 


Metatmnti  templum  Junonis  -vitigineis 
columnisfietit.  Dc  hoc  ctiam  paulo  poft 
dicetur  in  verbo,  Metapontintc  Iuno 
r.is. 

1 1  Et  in  I.ucania,  Junonis.  ]  Strabo 
lib.  6.  in  prin.  &  Plutarchus  in  Pom- 
pejo. 

I    InavroPifano.]  Strabohb.8. 

1  In  pb.tno  autcm  Jo-j}sT,ipbilii."\ 
Diodorus  Siculus  Iib.6.  cap.  ro.  in  fin. 
dieir,  Jovis  Triphiiii  facerdotes  fcripta 
oftendere  quxdam  ab  Jovc  rclifta , 
quo  tempore  templum  conftruxit,fcri- 
bit  prxterea  patriam  illam  refertam 
efle  auro,  argento,  xre,ftanno,  ferro: 
quorum  nil  extra  i nfulam  afportari  li- 
cet :  &  alia  multa.  Sed  nihil  de  Co- 
lumnaaurea.  Verum  La&antius  Di- 
vinarum  ipftitutionum  lib  .1.  cap.ix. 
hujus  columna:  mcininit,  hisvcrbis, 
^.ntiquus  .iiclur  Eitbtmerus ,  quifuit  ix 
chitate  Mtjfma  ,  res  gefi.ts  Joi>it&' 
cMtrorum,  qui  dii  putantur ,  collegit,  hi- 
fioritimque  cvntexuit  ex  titulis  &  infci- 
ptionibv.s  fitcris  ,  qttte  in  antiquifiimis 
templis  babtbantur,maximeque  inpbano 
Jovis  Tdpbdii,  ubiauream  colnmnam 


pofitam  ejje  ab  ipfo  Jooe  ,  titulits  indica- 
bat  :in  qua  cdumna gejia fita peifitipfit, 
ut  momtmenta  ejjint  pofieris  rerum  fiua- 
rnm. 

3  AcrcA  rjero  feneris  temflum.  ]  Di- 
ctmn  cft  fupra  ex  Strab.  lib.  14.  non 
multo  ante. 

4  Sicut Eunofti pkanum.~\  Plut.  Pro- 
blem.  155.  SedcViin  Italia  olim  facro 
Heiculismulieribus  interefienon  li- 
cebat,  exMacrobiolib.  1.  c.  ti. 

5  Cajlabalis  Perfic.e  Diana:  p!>a- 
num.  ]  Strabo  lib.  12 .  non  adeo  multo 
poft  prin.  Cafiabalis,  inquit, cfi  Diantc 
Ptrficx pbanum,  ubi  dicunt  fitcras  mulie- 
res  illafat  nudis pedibus fiuper prunas  in- 
<{.  edi. 

6  Sicut  in  templo  Feronia:.]  Strabo 
lib.  5 .  Sub  montc  autem  Sorafta:  urbs 
cft  Feronia  ,  quo  nomine  5c  dea  qux- 
dam  nuncupatur ,  quam  finitimi  miro 
dignantur  honcre.  Eodem  in  loco 
ipfius  templum  cft  mmticum  facri  ge- 
nus  habens.  Nam  qui  cjus  numine  af- 
flantur ,  nudis  pedibus  prunas ,  &  co- 
piofuminambulantfub  hacdauuone, 
nulla  laefione ,  cinerem. 

1  U 


Geniales  D  i  e  s.  Lib.  VI.        421 

Feronut  fupcr  ignem  afflati  numinc  incedebant : '  &  ad 
montcm  Soractis ,  familia: ,  cjuas  Hirpias  vocant ,  fuper 
inccnfam  flruem  infultabantimpunc,  *  quibus  perpetuo 
fenatufconfulto  vacatio  munerum  data  cft.  '  In  Achaja?  Abj/d 
autcm  Ccrcris  tcmplo  fons  manet  cxrcmoniis  facer ,  in.^"" 
cjucm  graviorc  morboimpliciti  introfpicicntcs ,  fpcculo  in  ><•>;> 
fontcm  dcmilfo ,  eventa  valctudinis  internofcant :  4  ficut  temPla' 

Tral- 


I  Et  ad  montem  ScraHis  ,  ftmiiix, 
(jk.is  Hirpitu  vocant.]  Piinius  1.  -.  02. 
H.tud  piocit!  urbe  Koni.t  in  Fdlifiotum 
etgro  familix  fuut  p.titc.t ,  qu.c  vocamitr 
Hiipix,  qu.tftcrificio  annuo,  qw.dfit  nd 
montem  Soe.tHem  „4pM:ni  ,fuper  ambu- 
ji.tm  ligpi  flrucm  ambulanles  non  ad- 
uritr.tut.  Et  ex  Plinio  Solinnsc.  8.  iic 
fcribit,  Perpauttt  familit*  funt  in  stgn 
Falifcornm  ,  qttos  Htijiios  vocant.  Ht  f.t- 
crificinm  annuum  .td  SoraHem  montem 
.  Jpol. inif.tciunt.  idque  opcrantcs  gciti- 
culationibus  reHgiefis  impunc  exultdnt, 
ardentibus  liiiiorum  jiruibitSy  in  hono;  em 
divinx  rci  flammit  parccntibus.  Cuuis 
devotionis  miniflerium  munificcnti.i  Se- 
natits  honoratum  ,  Hirpis  perpetuo  cm- 
vium  munerum  v.-cationcm  dedit.  Hanc 
rein  cecinit  Virgil.  lib.  u.  Aneidos 
his  verfibus, 
Snmmc  deumfanHis  cuflos  SoraHis  jt- 

foliOy 

JQuem primi  cotimus  }  cui  pineus  ardor 

accrvo 
'Pafcitur  ,  &  medium  fretipietate  per 

ignem 
Cuttcres  multaprcmimus  vefligiapruna. 
Supei  quo  Loco  plura  Servius  ad  luijus 
rei  notitiam  docte  tradit,  inter  qtix 
hxc  CaibitfF^km  ubiquc  expugntttor  rc- 
ligionis,  ait,  qitum  quoddam  medtc.tmen- 
tum  defcriberet ,  XJt  filent  Hirpini  ,  qui 
ambui.timi  per ignes medicamento plan- 
tat  tingnnt.  Silius  Italicus  de  cadcni 
rcficlib.  j.cccinit, 
Tttm  Sor.tcle  fttum,praflantem  torpere, 

&  armts 
tt£tjtuoinm  nofiens  p.ttrio  cui  titusin 


Cum  pius  arcitentns  accenfts  gaudci 

aecrvis, 
Lxt.t  tcr  innocuos  Letum  poitare  pct 

ijnes, 
Sic  in  .4pollinea  femper  -jifligia pru- 

•     na 
Inviclata  teras  ,  viHorque  vaporis  ad 

.'i  .ts 
1>ona  fcrtnato  rcfcrat  vefli^ia  Phoc 
bo. 
Strabo  1.  5.  fcribit  eafacra  non  Plioe- 
bo  ,  fcd  Feronix  cclebrari  folita ,  nt 
diximus  in  prxced.  Hirpi  autcm  S.ibi- 
norum  lingua  lupi  vocantur.Lcge  Ser- 
vium  ubifupra. 

2  SJuibus  perpetm  Senafufconfulto.'] 
Plinius  ubi  fupra  ad  ea,  q-ix  nuper  ad- 
duximus  fubjiingjt ,  Et  obid  perpetuo  S. 
C.  militi.e,  ommttmrue  aliorum  mttnemm 
vacatlonem  halcnt.  Solinus  d.cap.8. 

?  In  jlchaSjt  autc-.r,  Ca  eris  tempic.  J 
.'A'm*  Iegendum  eft  ex  Herodoto  in 
Terplicliore.Panfaniasin  Ach:ricis,P>o 
Cc. :  1 ■  :'.<  ade,  inquit,  fons cfl,qui  .i  templo 
lapideo  parieic  jicluditur:  ad  cumfonlcm 
per  cxtaio) em  tr.vmitem  dcfccnditur.  Ibi 
oractttum  maxtmc  vcridicum  cfl.  Cogno- 
fcuntur  ex  co  non  rcrum  omnium,fed  mor- 
bontm  dttntdx.it  eventa.  Speculum  tenui 
fusbenfum  filo  dcmittunt ,  ut  infonte  om- 
nino  non  mergatur  ,  fed  into  ambitu  fnm- 
mam  aquam  continzAt .  JJbi  odo.es  adole- 
verint,  &  rite  deamprecatifuerint ,  in- 
Ipiciunt  in  fpeadum, tytx  e'us  imagini- 
bus  peritmufne  an  viflurus  is  wgerfit,  de 
quo  confulneruiit ,  diviiidnt.  tieque  latius 
!:,n'ius dqita:  divinatiopdtet. 

4  Sicut  Tralliblts  in  antro  Chdronio.] 
Strabolib.14. 

Dd  j  1  Et 


'4^1  Alex.  ab  Alexandro 

Trallibus  in  antro  Charonio ,  '  &  apud  /Egyptios  in  Ifl- 

dis,  2  in  Melopida;  femidea?  tempIoinBubafto,  abce- 

grotis  valetudinis  rcmediainfomniis  prsefciuntur.  Fuitcvue 

mos ,   ut  hi  cjui  morbis  levari  meruilTent ,  remedia ,  & 

c*ti-   qua  curatione  levarentur ,  3  in  xde  ^fculapii  vclut  in  albo 

^"v  proponerent,  utefTent  fempitcrno  monumento,  &  cse- 

fiicrnm.teros  exemplo  juvarent.  4  ContraiixveroreligionisCa- 

j™'^  tinenfis  Cereris ,  quam  Achaia? ,  facrarium  fuit.  ad  iftud 

mne-  enim  viris  accedere  non  licet,  facra  vero  per  mulieres 

^^miniftrari ,  &  virgines  prcefici  folebant :  cujus  fiinulacrum 

juno-  non  modo  tangere,  fed  ne  videre  quidem  homini  fas. 

*"***• J  Samia;  autem  Iunonis  dignum  fua  amplitudine  templum, 

rene-  inter  feptem  orbis  miracula adnumcratur ,  cruodaburbe 

nsara.  nau(j  pjus  vjainti  ftadiis  aberat.  6  In  Lacinia?  Iunonis  ara 

lA.€t£t- 

fomi-  miracula  affingunt ,  ut  cineres  in  ara  perflantibus  vcntis 
»" J^-immobiles  maneant,  7  ficut  ara  Veneris  Paphia?fub  palu- 
teJ.  ftri  ca?lo  nullis  pluviis  hume&atur.  8  Metapontina?  luno- 
fium  nis  templum  hoc  pro  miraculo  habuit ,  ut  vitigineis  colum- 
patris.  n*s  fulciretur.  In  Libya  Liberi  patris  templum  &  oppidum 
tphe-  ab  uno  eodemque  bis  invenirinegant.  9  Ephefia:  autem 
Dianx  ^ianas  fupra  omnium  feculorum  memoriam  celebratiffi- 


1  Et  apud  Mgyptios  ifid  i*.~\Diodor. 
Siculus  1.  r.  c.  2.  tradit  Ifidem  in  fom- 
nis  opitulari  palain  eis,  quos  cenfuerit 
dignos. 

2  Etin  Mehpidf.~\V'u'e  Jamblichum 
de  Alyfteriis  Agyptiorum. 

}  In  ade  /Efculapii. )  Strabo  li b.  8 . 
de  eo  loquens,  F-rat  verotemplum  ttgro- 
tantium  Multitudinenfquefjvacjue  reftr- 
tum  ,  pendet.tibtfqite  tabcllis  ,  in  cjuiius 
fanJti  languores  crant  infcripti.Ex  de  eo 
diftum  cft  fupra. 

4  Qont:  ari.t  ye>  o  religiopy  Catinenfis 
Cercriu ]Lac~tantius  l:b.2.cap.4-  ubi  & 
Jianc  Qertrttn  Emenfcm  quoque  voca- 
tam  dicir. 

5  Sarni*  autem  Iunonis.\Hu]us  tem- 
pli  Samiae  Junonismeminit  Diod.  Si- 
fuluslib.6.c.ij.  Lattantiusl.i.c.17. 


ubi  Varro  infulam  Samum  prius  Par- 
tbeniam  nominatam  fcribit. 

6  In  Lacinia:  Junonis  ara.~\  Livius 
j.Decad.  lib.  4.  poftprinc.de  templo 
JunonisLacinia:  locpens,  zityFama  ejl 
aram  ejfe  in  ~jeJiibulo  templi ,  cujus  cine- 
rem  nul/us  untjuam  moveat  nentus.  Va- 
leriusMaximuslib.  i.cap.8.  deMira- 
culis.  Pliniuslib.2.c.  107. 

7  Sicut  ara  Veneris  P<»p/«>.]Plinius 
lib.2-cap.96.  Celebie phanum  habetVe- 
nerii  Papbos  ,  incujus  quandam  aream 
nonimpluit. 

8  Metapontina:  JunonU.JPlirimsli- 
bro  14.  cap.  1.  poftprin. 

9  Ephefi*  autem  Dianx.~\  Straboli- 
bio  14.  Pliniuslib.6.  c.4^.  Sc  lib.  56- 
cap.  14.  &  jam  diximus  fupramulto 
ante. 

I  Del»~ 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  4-S 

ma  &  auguftiffima  #dcs  fuit ,  magnis  effufionibus  &  pro- 
fufiffima  impcnfa  a  tota  Afia  conftructa,  fcptem  ftadiis  ab 
urbe,  nudo  &  paluftri  folo :  in  cujus  fefto  annuo  juvcncs 
primo  flore  xtatis ,  &  virgincs  cultu  excellcnti  proccdcrc 
ad  templum  pra:lata  pompa ,  &  feftum  diem  agerc  ,  fpon- 
faliaque  invicem  inirc  confuerant.  '  Dclubrum  vcro  Ne-  *>/>/«- 
ptuniin  Achaja,  Ercchthcum  cognominatum,hoc  iucmo-"'' 
rabile  habuit,  ut  aqua  in  putco  flante  auftro  fluctuarct, 
carteris  vcro  perflantibus  vcntis  jaccret  immota :  cui  com- 
par  Ariftoteles  tradit  dc  Pythopoli  urbc  ad  Afcaniam  pa-  Putei 
ludcm ,  cujus  putei  hycme  exficcantur ,  acftate  vero  ad  fu-'^'"'/w- 
pcrficiem  rcdundant.  "  &  apud  Gadcs  in  Herculis  tcmplo^w. 
puteuminundante  Oceano  cxliccari. '  Quod  vero  dc  Cla- 
rio  dicimus  ,eft  animadvertendum  ,  in  Claro  Jovem,  Ne- 
ptunum  &  Plutoncm,mundum  fui(Tc  fortitos,  qui  mox  nu- 
gis  innumeris  orbem  implevere. +  Et  Colophone  in  Apol-  O'-- 
linis  dclubro  vates  multa  aquaepota,  cxfubjeCtalaaina^"" 
fpiritu  divino  taclos  refponfa  dare : '  ficutapudLigira:os£,y*-' 
in  Thracia ,  cx  intimo  adyto  Liberoconfecrato,  plurimo*'*"* 
mero  cxhaufto,  vcluti  numine  afflatos  vaticinari.  °  Fuitque 
animadverfLim ,  in  Clario  Apollinis,  nonfoeminam,  utp-ates 
Dclphis ,  fed  ccrtis  c  familiis  facerdotcs ,  aut  ex  Milcto  •Arolll~ 
accitos ,  plerunque  literarum  ignaros ,  haufta  fontis  aqua,  c^>, 

vati- 


T  Delubrum  vero  ~Vcptnni.~\  Paufa- 
nias  in  Atticis  qui  primus  libcr  eft. 

2  Et  apud  G.tdes  in  Herculis  templo.  ] 
Strabo  lib.j .  ubi  multas  ejus  rei  ratio- 
nesredditexaliisau&oribus.  Et  Pli- 
nius  lib.2  .c.97.  ad  fin. 

}  Quodscrode  Cluriodicimus.~\  De 
hacdivifione  vide  omnino  quatfcripfi 
in  noltris  Commentariis  Primigcnio- 
rum. 

4  Et  Cohphonc  in  ^tpollinh  delubro.' 
Pliniuslib.i.  cap.ioj.  Tacituslib.2. 
de  Clarii  Apollinis  oraculo  Colopho- 
ne  ,  ait  ,  Nonfacmina  iliic,  ut  apitd  Del- 
phns,  ftd  certis  ifamilm  &  fcrme  Mileto 
*(citusfacerdos  ,  numerum  modo  conful- 


t.tntium  ,  &  nomina  audit :  tum  in  fpe- 
cum  digreffus ,  hauflafontis  arcani  ,:qu.t, 
ignarus  plcrnnquc  litcr.trum  &  carmi- 
num  y  edit  rejponfit ,  -jeiftbus compofitis, 
fupcr  rebus,  quxs  quis  mente  concepit.  & 
ferebatur  ,  Gcrmanico  per  ambages  (ut 
mos  oraculis)maturum  exitium  ceciniffe. 
Et  ad  id  quod  de  aqua  epota  dicit,vide 
Macrob.  1.  i.  Satutn.  c.  18.  poft  princ. 

%  Sicut  apud  £«HMSf.]LegC  Linyreos 
ex  Macrobio,  qui  id  dicit  d.  lib.  Sat.i. 
c.8.  adprin. 

6  Fuitque  animadverfitm  ,  in  Claria 
lApollinis.]  Ha:c  ufque  ad  verfic.  Et  in 
Jlndro,  funt  Cor.Taciti  ubi  fupra  ibi» 
Et  Co!oj>honc  irt  ^ipollinis. 

Dd  4  I  Et 


tons 

Lilji  ri 
i»  „4* 
dro. 


renfes. 

Hiera- 

polis 

frttrS. 

Tons 

apud 

Pot- 

mas. 


424  Alex.  ab  Alexandro 

vaticinia  referre.  'EtinAndro,  in  temploLiberipatris 
manare-  fontem  ,  qui  Nonis  lanuarii  vini  faporem  habcat: 
quod  ficconfped:u  templi  aureratur,rurfus  in  aquam  tranf- 
eat.  Nec  detuere  qui  credcrent  ~  apud  Hcleos  in  Bacchi 
feflo  quod  Jvm  vocant ,  tres  lcbctes  in  templo  fua  fponte 
sacra  repleri  vino.  ?  Et  in  Bifaltia  templum  Dionyfiieffe,  in 
iJsT-  °iuo  CUin  ^acra  perfolvuntur ,  fi  grata deo funt ,  mira lux 
fiihia.  eftiinditur :  contra  vero ,  mirse  tenebra?. 4  Atque  in  ^Egi- 
ra ,  nifi  fanguine  tauri  epoto ,  facerdotein  non  vaticinari. 
J  Cui  compar  miracuium  fcrtur  Hierapolis  antrum  efTe, 
quod  quum  mortifcrum  exhalet,  in  eo  intereunt  omnia, 
nifi  exccta ,  &  qua?  virilitatem  amifere.  6  Et  apud  Potnias 
Bceotia?  manare  fontem ,  ex  quo  equa?  indigena?  hau- 
rientes,  concitentur  in  rabiem.  7  Mirum  quoque  quod  cir- 
ca  HalicarnarTum  antiftiti  Minervae  evenire  traditur,  ut 
quoties  Amphictyenfibus ,  qui  ea  locaincolunt,  aliquid 
advcrfi  cafurum  forct ,  grandis  illis  nafcatur  barba ,  quafi 
eo  portento  futuras  illis  calamitates  refpondcre , 8  ficuc  iii 

terra 

7  "Mirttm  quoque  quod  circa  H.iHcar- 
najjUm.)  Herodorus  1.8.  Incolunt  Pe- 
defenfes  fuper  Halicarnafium  :  apud 
rjuos  hoc  rei  fertur  contingere,ut  quo- 
ties  Amphi&yenfibus  (quicirca  eam 
urbem  habitant)  aliquid  adverfi  cer- 
tum  intra  tempus  eft  cventurum,  tunc 
anriftiti.qua:  illic  Minerva:  cft.grandis 
barba  nafcatur:  qux  res  bis  apud  eos 
accidit. 

8  Sicut  in  terra  Caria.  ]  Sed  hic  adde 
aliamultaoraculaprasterea ,  qua:  ab 
Alexandro  inhoccapite  relata  funt: 
fcilicet,  in  Hyfia  civitate  Boeotia;  tem- 
plum  Apollmis  dimidiata  fui  parre 
perfcftum  erat:Sacer  prxterea  puteus, 
de  quo  bibentes  vaticinabanrur.  au- 
clor  Paufan.  1.  9.  qui  de  Bceoticis  eft. 
Etin  Meroe  Jovis  oraculum  apud  He- 
rodotumlib.2.  Et  Laji  oraculumapud 
eundem  lib.  5.  Et  Eaccbidis  apud  cun- 
dem  lib.  7.  tk  8.  non  admodum  longe 
aprincipio.  &  Paufaniamlibro^.  Et 
oraculum  Martis  apud  eund.  lib.  i.  & 

Myfos 


1  Etin^ndro.'  Pliniusl.2.  c.rcj. 

2  ^ipudHelcosin  B.tcchiftjh.  ]  FJeos 
fcribendumeft  exPaufania,  quihxc 
deillisfcribitlib.6.  quidc  Eliaciseft, 
nonlongcantefin. 

3  Et  in  Bifutia  icmplum  Dionjfii.] 
Herodotuslib.7. 

4  tAtfitew  JEgira.~\Vlim.'Us'ib.  28. 
cap.9. 

5  Cuicompar  tniraculum  ferturHie- 
rapclii.]  Strabo  libro  15.  ad  finem, 
fcribit ,  Gallos  gallinaceos  exedos  ad 
aquam,  quxapi;dHierapolimeft,  & 
Plutonium  os,  illxfos  accedere ,  ita  ut 
etiamufque  ad  os  appropinquent  & 
introfpiciant,  tx  iminergantur,quouf- 
que  poflimfpiritum  continere:  reli- 
qua  vcroanimalia ,  fiintrorfumpro- 
grediantur ,  ftarim  mori. 

6  Et  apud  Potnias  Baeotia:]  Paulo 
aliterPliniuslib.ir.cap.S.  Circa.Ab- 
devam,  inquit,C" limitem^qui  Dioipedi* 
vocatur ,  cqui pafli  infian.tnantHr  raiie, 
etrca  Potnia*  •vero  aftni. 


Geniales  D  I  F.  5.    LlB.  VI.  425 

terra  Caria ,  mulieribus  tcmplo  dicatis ,  pilos  in  gcnis  aut 
mcnto  innafci ,  tuturx  divinationis  fignura  crat. 

C  a  put 


Myfos Thraccs ,  codem  tcfte  eod.  1  7. 
EtinMaticra  oraculura  Marris  nnti- 
cjuiflimuin,  non  abfimilc  illi  Dodo- 
nsocelebratoinfabulis,  mfiquod  il- 
lic  infacra  queicu  (edentem  coium 
baindicunt  vaticinarifolitam.  Apud 
Abotiginesavis  divinitus  mifia,quam 
picum  vocant  ,  Gr.xci  J^ueKexitrln 
nominant,  idcm  faciebatin  coluinna 
lignca  ,  auctor  Pionyfius  Halicarnaf 
fzus.Et  Dionyfii  apud  Satras,Thracia: 
populosjoraculumincditillimismon- 
tibus  ex  Herod.l.7.  Et  Apollims  Ptoi 
in  phano  ipfius  fito  fupra  paludcm 
Cop.iidem ,  amcmontem,  proximc 
Acrzphiam,  cx  codcm  Hexodotlib  8. 
Et  Jovis  Ithomitz  Thucydidi ,  &  Ar- 
chegetz  eidem  lib.6.&  Menefthei  1.  j 
Et  Palicorum  Macrobio  lib.  s .  Satura 
cap.  19.  Et  Amphilochi  in  Mallo  urbe 
Ciliciz,quodPaufaniaslib.  t.  fcribit 
fuaztate  fuifle  omnium  verifllmum. 
Et  de  eo  quoquc  nonnihil  Juftinus 
martyr  Apologia  2.  ad  Antoninum 
Pium, & Livius  s-Dccad.lib. 5 -  itb>i  id 
templum  dicit  eflc  in  Oropo  ,  ibique 
ipfinn  Amphilochum  coli  pro  Dco. 
Eft  &  oppidum  Abydum  (ut  fi'nbit 
AmmianusMarcellinuslib  19.)  The- 
baidisparte  fitumcxtrcma.  Hic  Befx 
Dei  localiter  appellati  ,  oraculum 
quoddamfutura  pandcbat ,  prifcis  cir- 
cumjacenrium  ceremoniisfolitum  co 
li.  Et  Thcagcnis  apud  Thafios  oracu- 
lum  ,  de  quo  Paufanias  Iib.6.  Et  Ari- 
flci  Proconnefii  &  Cieomedis  apud 
Aftypalzos  Plurarcho  in  Romulo.  1 1 
Tclluris,  Paufaniz  in  Eliacis.  Et  Car- 
meli  Dci ,  fi  vcrum  dcit  Suct.  inVe 
fpaliano ,  cap.  5.  ck  Nicephorii  Jovis 
Spartianoin  vita  Adriani  poft  pnnci- 
pium  ,  exlibro  Apollonii  Syri  Plato- 
nici.  Et  Fauni  npud  Virg.lib.-.  ALnei- 
dos,ubi  docet  oraculis  Tauni  admoni- 
tu:n  Latinum,  ut  gcnerum  cxternum 
fibi  afcifcat, 

±4t  Rex  /oflicituf  tnonftrtt ,  or.-.cul. 
Fau>;i 


F.nidici  gemtms  adit ,  lucof,       b 

alt.t 
Confulit  „4dn<nca  ,  neniornm  qn  1 

xima  ptcro 
F.ntc  ftuit , ;'.t  j.unijue cxhaLit  op.ua 
mephitnu. 
EtOrphei ,  Apollinisconccfluin  lef- 
bo  ,  dequoPhiloflratus  ifi  vita  Apol- 
lonii  hb.4  cap.4.  Et  FortunzPrznc- 
ftina,  dequoCiccroIib.  2    de  Divin. 
Suct.  in  Tibcrio,  cap.  6.  &  in  Domi- 
tiano, cap. is.  Propert.Iib.2.  dcg.jc. 
adCynthiam, 
1{am  (juid  Praneslis  dubi.11  0  (jntbia 
fortes, 
Quid  i-r  ii ,  jch.timorma  Thilc-cni$ 
Et  (tatiuslib.  Sylvarum  1.  fylva  ;. 
Et  PraneftinapoteraM  ntigrareforores. 
Lt  Gcryonisoraculum  in  Itnli.ijuxta 
Patavium,  Suctonio  in  Tibcrio ,  c.  < 4. 
EtFormux  Aotianzeidem  in  C:.li- 
gula,  cap.  \  7,  Macrobius  in  1.  Saturn. 
c.2?.apud  Antium  liimilacraFortuna- 
ruin  liiifle ,  quz  promovcbantur  ad 
daudarefponfa  ,  Martialisl.5.  epig.  1. 
ad  Cxf.  Domirianum , 

Seutra  10  idtc.i  difiwtt  rcfponfi  foro- 

tC(, 

V  .i)i  -fdui [i.vii (jua cubat  unda  freti. 
1-t  apud  Orobiam  nbi  veracifiunum 
oraculum,ut  tradit  strabolib.i':.  poft 
princip.A/  Ab*,qu<tfitnt circa  Phociatn 
^ApolLnis  delubrum  locuif.es  Cj?"  thefau- 
ris  donariijcjue  compluribtts  exornatum  : 
m  cji.o  ut  tunCfita  nnncreddunturei  tat- 
la,  Srraboni  lib.9.  Herodo  ol.-?.  &  N. 
Eft  &  inCclchiarcgione  I  eu.othez 
phanum  ,  quod  Phryxuscondidit ,  at- 
quc  illius  oracu!nm,ubi  arfcs  non  ma- 
Aatur ,  olim  dives ,  ztate  Strafronis  a 
Pharnace,paulopoft  a  Mithridatc  Pcr- 
gameno  direptum.audor  Strabol.  r  1. 
Autolyci  inSinope,  Sthenidisopus, 
cid.  lib.  12.  Et  inCilicia  Dianz  Snr- 
penodix  phanum  Sc  oraculum  ,  ubi 
nummc  perciti  refponfadabanr,  ci- 
deni  lib.  14.  Eft  &  in  agro  Saunio, 
circa  tumulum  ,  quem  Drion  vocant, 
Dd  5  Bafilica 


Alex.  a  e  Alexandro 


426 

Bafilica  Calchantis  in  fuinmo  vertice, 
cui  petentes  oracula  nigrantem  im- 
molant  arietem,&  ftrata  in  pelle  dor-  1 
miunt  ,apudeuudemlib.  6.  EtinA-  I 
vernoHomerica  defunctorum  vatici-  ' 
nia  fuifle  ferunt ,  ibique  oraculum  ex- 
titifle.eodem  tefte  lib.  5 .  Et  Meneftei 
cjuoque  oraculum  apud  cundem  lib.  5 . . 
EtTauropoli,  apud  eundem  lib.  16.  , 
Et  Mufii ,  Herodoto  lib.  8.  Et  Juno- 
nis  Accei  oraculum  apud  Corinrhios 
j  nter  Lechxum  &  Pagas  Herodoto  1.8. 
Eft  &  Sena  in  Eritannico  mari  Ofif- 
micis  adverfalittoribus ,  Gallicino-  | 
minisoraculo  infignis,  cujusantifti- 
tes,perpctua  virginitatefanfti  nume- 
10  novem  efle  traduntur  apud  Pomp. 
Melam lib.  3 .  c.6.  Et  Erinnyum  ora- 
culumapudHerod.lib.^.Etalia  Apol- 
linis  oracula ,  fcilicet ,  Tegyris  apud 


Plutarchum  in  Pelopida,&  In  GrynarO 
Myrineorum  oppido  exStrabone  1. 1 5 . 
Et  Servio  in  eum  locum  lib.4.  Aneid. 
Sid  nunc  Italiam  mdgnam  Grjnaut 
<Afollo. 
fuxa  Cie.\omenas ,  ait ,  urbem  ^Afta, 
ncmus  cji  Giynar.m  ,  ubi  Apollo  colitur, 
incie  igiturfumit  epitheton  Grynai ,  lictt 
in  Delo  acceperit  oracuium.  Hic  ibi.  Ec 
in  Daphne  urbe  Syrii  Straboni  1.  r6. 
EtinHieraLivioj.Dccad.  1.8.  Afcu- 
lapii  inALgis  Philoftrato  in  vita  Apol- 
loniijhb.  f.c  j.Etapud  Argivos  Apol- 
linis  Diradioti,  ubiliugulis  menfibus 
agna  noftu  immolatur,  mulierque  fa- 
tidica ,  cui  viri  confuetudo  interdifta 
eft ,  viftimi  fanguine  libato  ,  furore 
divinitusafflatur.  Paufaniasl.2.Fuere 
&oraculain  Ifmeno,  &  Abis  apud 
eundemlib.2.  &4- 


Smztili 
confules 
legatum 
(ibiad- 
fcifce- 
b.iat. 


Caput    III. 

Oui  fuerint  legati  conftilumvelpr<etorum,  quavejuris- 

diclio  aut  illorum  potcftasflt. 

COnfules r  defignatos  cum  primum  provincias  fortiti 
efTent ,  legatos  fibi  nominare ,  velut  comites  expe- 
ditionis ,  &  adjutores  negociorum ,  quorum  ope  confilio- 
cjue  niterentur ,  quique  ipforum  viccs  gercrent  cjuoties  ab- 
efTe  contingeret ,  vulgo  notatum  eft :  qui ,  licut  duo  erant 
confules,  ipfiduopariterfuere,  quos  vel  prafentes  lege- 
bat  fenatus ,  magna  prudentia  viros ,  fummis  honoribus 
funcios ,  vel  abfentes  nominabat:  quibus  poft  confules  to- 
tius  provinciae  lcgionumqueatqueexercituscuratioman- 
data  eft.  :  Tametfi  nonnullos  a  confulibus  nominatos ,  ut 
pari  voto&unamenterempubl.  adminiftrarent ,  exde- 

creto 


TIRAQUELLU9. 

r  Confules  deftgnatot.]  Diftatores. 
Confules ,  &  Proconfuleslegatos  ha- 
buiflefcribuntTitus  Livius  lib.  4.  1. 
Decadis,  &multisaliis  in  locis.  & 
■Florusepirome  Livii  lib.70.  Pomp. 
Limslib.  deMagiftrat.  Rom. 

2   Tamctji  nonnulios  a   QjfT.  namna- 

tes.]  Nam  &  Cor.  Scipio  Conful  tres 


fibi  legatos  nominavit,Sex.Degitium, 
L.  Ampuftium,  &  C.  Fabritium  Lufci- 
num,  tefteLivio  ^.Decad.  lib.  7.  non 
procul  a  princip.  Et  Q.  Cicerofrater 
duos  optimos  legatos  fibi  legit,  Tube- 
ronem ,  Halienum  &  Gratidium  ,  ut 
fcribit  ipfe  Cicero  Epift.  ad  Q^Fra- 
trem  r.cpift. r.  SJutxnquam, inquit,Zf- 
gatos  habes  ess,  quiipftperfe  babituri 
fint 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         427 

creto  fenatus  faepiflime  lcgationis  muncrc  functos  le- 
gamus.    Unufquifquc  crgo  conful  iuum  legatum  habe- 
bat,  quo  prsecipuo  confultorc  ac  miniftro  confiliorum,  Ltgati 
in  rcbus  rrerendis,  dcle&uque  habendo,  totanuc  admi-  ""/;V 
niitranda  provincia  utcbatur,  quorum  conliiio&  aucto-  confuii- 
ritatc  vcl  pntliafufcipicbant,  vclbclloabftincbant:    qui'"" 
etiam  decrcta  confulum ,  &  arcana  confilia  frpiffimecxc-  ™,.'" 
qucbantur  cum  fide&  cura.  '  Confulibufquefunctiscon-  4**< 
fulatu,  &  finito  magiftratu ,  lcgatos  velutlcgationismu-/^'. 
ncre  functos ,  honore  abire  oportcbat :  '  qui  quidem  plc-  itmeli- 
rumque  cx  plebe  aut  patribus , '  nonnunquam  pra?torii  autf^ 
confulares  fucrc.    Etiam  pnrtorcs  urbis , 4  quique  antca 
confulatum  gefliffent,  &  magnos  bello  viros , J  functos 
honoribus  &  triumphis ,  homines  fidos  acccptofquc ,  lc- 
gationis  munere  fungi  compcrimus :  illorumquc  procura-  tega- 
tione  &  cura,  provincias  ab  hoftili  incurfu  dcfcnfas ;  &  {x-torum 
pc  in officio retentas fuifle :  quorum  etiam audtoritas tam Zmof- 
in  adminiftranda  provincia,  quam  ducendo  exercitu,  acie- /*<•'•' ^ 
que  inftrucnda ,  &  quando  elfcnt  admoturi  copias ,  tanti ritiU~ 
fuit ,  6  ut  abfentibus  vel  impeditis  confulibus ,  fummam 

impe- 


ftnt  rationem  dignitatis  fux  :  de  qmbttt 
honore  &  dignitate  ,  Zsr  atatt  prafiat 
Tubero,qucm  cgo  arbitror, p;  afcrtim  cum 
fcribat  bijioriam,  nullos  exfuis  annaJibus 
fo/Ji  deligere ,  (juos  velit  &  pojlit  imita- 
ri.  Hatienus  autcm  nojicr  cum  animo  & 
benevolentia  ,  tum  vero  ctiam  imitatione 
i<i-jendi.  n^am  quid  ezp  dc  Gratidio  di- 
cam  ?  tjuem  certofcio  ita  labo;  a,  e  de  ex- 
i\iimationc  fua,  ut  proptcr  amovcm  in  nos 
fraternum  ,  etiam  ae  nojiralaboret. 

I  ConfuVbufque  funHis  ConfulatH.~\ 
Feneftclla  inlib.  deMagiftrat.  Rom. 
tit.  de  Leg.  Procofl' 

-  ■Qui fuidem  plei-untjue  cx  p!c!ic.~\ 
Ut  CMarius,  Metelli  legatus  Arpinas 
erat,  (ecundum  Plutarchum  in  Mario, 
&  Salluftium  in  Jugurtha. 

?  'Konmmtjuam  PratoriLl  Nam  tk. 
QJFabius  Max.  Rutilianus  quinque 
Confulatibus,  funima  cum  gloria  per- 


aftis,  omnibufque  tk  virtutibus,&  vi- 
rae  emcritis  ftipendiis  ,legatusireFa- 
bio  Gurgiti  filio  ad  bellum  dirricile  Sc 
p^riculofum ,  conficiendum  gravatus 
noneit,  tefte  Val.Maximolib.:.  c.  r. 
de  More ,  quem  majores  obiervabant 
inurbc.  Etlib  ^cap.y.inprin.cV:  Plu- 
taichus in  vita ipfius  Fabii  Max.  p.iulo 
ante  fin.  &  in  apophthegm.  ejufdem, 
&antehosLiv':uslib.4.3.Dccad.non 
adcoprocul  afinc. 

4  Xhtif/ue  antca  confulatum  gefif- 
fent.  ]  Supra  in  vcrbo ,  Konnunquam 

Vrjc.orii. 

5  Funftos  honoribu4  &  triumphis.~\ 
Nam  cxiQ^Fabius,  dequojam  dixi- 
mus ,  antequam  filio  lcgatusfuiflet, 
triumphos clariflimos ex  infeftifiimis 
hoftibus  reportaverat ,  ut  tradit  Plut. 
in  vitairfius. 

6  U!  abfentibus  CoJf.JAutQtiam  Di- 

ttatore, 


4^8  A  l  f.  x,  ab  Alexandro 

impciii  tencrcnt.  Confiliorum  &  fortium  faclornm ,  ac 

rnfntaE  virtutis  &  ignaviajcujufqucquacura,  quafide& 

diligentia,  quaque  difciplina  militari,  duces  excrcitui  & 

caftris  prasfuiflent ,  fi  quid  fiehim  vanumque  aut  parum 

integra  veritate  afrerrent ,  locupletiilimitefteserant :  foli 

dcnique  gcfta  confuium  diligenti  seftimatione  pcrpendere 

<k  penfitare  dcbcbant. '  Tum  confulibus  laborantibus,aut 

morbo  impiicitis,  vcl  fato  pcrfunctis ,  ipfifupereiTe,  & 

munia  obire  potcrant :  nanquc  ipforum  erat  ofrtcium  fidu- 

ciariam  rcipubl.  opcram  dare,  poft  confulcm  praetorcmve, 

:  non  tamenidem  juris  &  poteftatis  habere ,  ne  imperato- 

irgati  rias  fibi  partes  vendicarcnt:fiquidcm  legati  munus  cft,om- 

mutttu.  nja  ad  prarfcriptum  impcriumque  confulis  agcre :  impera- 

rattrit  toris  vero ,  fumma?  reiconfulcre  ,  &  liberum  tcncreim- 

rmntu.  perium ,  eo  confultore  &  miniftro.  3  M.  Claudius  lcga- 

tus  contra  literas  L.  Comelii  confulis  de  pugna  adverfus 

Bojos  ad  fcnatum  majmifice  fcriptas ,  privatim  de  confulis 

negligentia  pluribus  per literas  fignificavit  *  qua-illimox 

exitio  criminiquc  fuerunt :  nanque  illum  criminando  effe- 

cit,  quo  minus  L.  Cornelius  dc  Bojis  triumpharet :  ipfiuf- 

que  dencgati  triumphi ,  tcftimonium  legati  pra?cipua  caufa 

teg*-   fuit.  4  Quanquam  Cn.  Manlius  ,  contradicentibus  deccm 

terum   Jeaatis ,  in  crimen  addudhis,  acta  ocrfccaufainfenatu, 

fhut.    crimine  abfolutus,  dc  Gallogracis  magnifice  triumpha- 

rit. 


ctatore,  cV  Magiftro  cquitum,ut  vide- 
rc  licet  ex  Dmnyfio  Halicarnaflio  1.6. 
ubi locjuitur  deT.  EbutioHelva  Ma- 
giftroequir.  A.  Pofthumii  d  ftatoris, 
&  M.  Valerio  ipfius  legato.  EtcxLi- 
vio  r.  Decad.  lib.8.  ubi  deeodem  M. 
Valerio  legato. 

i  Tum  Ct>jflabor<tntibus.~\  Ita  etiam 
fecit  C.  SuIpitius.Legar.usL.  Genutii 
Cof.  in  bello  adverfus  Hernicos ,  oc- 
cifo ipfo  Confule, apud  Llvium  i.De- 
cad.  lib.7. 

2  Kon tamen idcm  \uris.  ]  Carfar  \.%. 
belli  civil.  de  P.  Sylla  Legato  Cxfaris 
locjuensfic  fcribic ;  vit  pleriqw  exifti- 


mmt ,  fi  acriuj  infequt  voluijjet ,  bellum 
cj  die  putuiffe  finiii :  cnjus  conjilium  re- 
prebendendum  nvn  •videtur.  ^Alix  enirn 
(imt  le^ati  parte.<,atijue  Imptra:ori.'..Al- 
teromnia  agere  ad  prafcriptum  ,  alterli- 
bere  ad  fummam  rerum  confuleri  debct. 
Sylla  k  C.cf.trc  cajiris  reUBttt ,  liberatis 
fuij ,  bocfnit  co.otcntus ,  ncque  pralio  de- 
ccrtare  "jolmt :  rjux  res  tan.en  fortaffe 
alieptem  <  edperet  cafum,  ne  imperateriat 
Jibi  part  es  Jitmpfijjc  viaereiujr. 

3  M.Clttudius  ]  Livius/j..  Dec.  1.5. 
non  multo  poft  principiuru. 

4  Quangudm  Cn.  "Mttnlius.~\  Livius 
ejufdem  4. Decad.lib.  8.  &  9. 

r   Quin- 


Gfniales  Dies.  Lib.  VI.  429 
rit.  r  Quinctiam  ficjuid  pcr  Legatos  in  provincia  abfentibus 
confuiibus ,  &  dum  eorum  viccm  gerunt ,  rortiter  ac  di- 
gnum  laudc  &  triumpho  geftum  fbrct ,  potcrathnecon- 
liile  folus  Jcgatus  fuo  jurc  &  mcrito  tiiumphare. '  Dc  Par- 
this  cV  Pacoro  Vcntidius  M.  Antonii  legatiu ,  linc  Anto- 
tonio,  licct  novo  exc:np!o,  triumphavit.  'Cajusetiam 
Marius  legatus  Mctclli  confulis ,  ipfumciiminando,  er- 
fecit,  ut  poithabito  Metello,  de  Jugurtha  triumpha- 
rit;  4antc  cujus  currum  cum  duobus  riliis  ductus  eftin 
triumpho.  *  Quinetiam  patrem  rilio  legatum  fuiile ,  "  & 
fratrem  fratri ,  fapiilimc  compcrtum  eft.  7  Q^Iabium 
Maximum  ,  Q.  hiio  confuli  Iegatum  advcrfus  Samnitcs  ad 
Sucflulam  obviam  prodiiile  :  &  cum  experiri  vcllct  an  fci- 
rct  confulem  agerc,  juifum  ab  co  obfccjuium  prxilitiflc, 
&  cquo  dcfcendiife,  audorcs  mcmorant.  8  P.  cjuc  Scipic- 

ncm, 


1    £h>'<neti4mfiquict,  r>r.]  Ut  patCt 

exemplis  (equentibus. 

i  Dc  Parthis  c  Pacoro  fendidwf.  ] 
Plurar.  in  Antonio.  GcIIiusl.15.  c.4. 
Dion  in  hiitoriaipfius  M.  Antonii.  Et 
vide  Plinium  1.-.  cap.4;.  &  infrac.6. 

;  C.  etiam  Mstrims.  ]  Plutar.  in  vita 
illius ,  PaulusOrofiuslib.  j.  cap.  14. 
Sallufliusautem  in  Jugurthainfin.di- 
cit  illum  Calendis  Januariis  magna 
glora  Confulcm  dcjugurtha  trium- 
phafle. 

4  Antecuyiscurrum.']  raulusOrc- 
fosd  lib.<;.cap.  14. 

5  Qjdnetiam  patrem  filio. ~\TAoc  mox 
piolvit  QJFabii  Maximi  exemplo.  Sed 
adde  e  diverfofilium  patri  aliquando 
lcgatum  fuiiTe :  uti  fiiit  Titus  Vefpaua- 
no  patri,  ex  Paulo  Orofio  lib.^.cap.  \. 
infin.  c\:  Gordianus  filius  Gcrdiano 
patri  Procof.  Aphricx,  tcfte  Julio  Ca- 
pitolino  in  Gordianis  non  femel. 

6  Et  fiatrem  fiatri.]ld  quod  probat 
exemplo  ScipionisAphricaniibi,  /'. 
ipie  Scipioncm. 

7  I^.  Fatium  ~\l.:x.]  Livius  } .  Dec. 
lib.  4.  Hisprocurati*  (inc\\x\t)  ex  Jecreto 
Pmtificum  ,  profccli  Coff.  Sepureniui  in 


Lucanos,  in  .ApuU.tm  F.tbius.  P.ttcr  fiiio 
legatus  ad  Sueffulam in  cajira  -„•<••>/.',  cum 
obvi.tm  fiiiut  prorredtretur ,  HBorefqne 
neitcundia  nufypftU  du<  t.uiti  ante~ 
irentnon  fummrjentes  patrem  ,  pr*te¥ 
undecimfafcesequopraveclusfenex ,  ut 
Conful ,  ammadvertei  c  pi  oximum  liEto- 
i  cm  )ufiit :  &  is  ut  defcendevet  ex  Ct/uc, 
inclamavit :  tum  cicmum  deftliens,  Expc- 
i  i.  i  ,  inquit ,  •volui  fHi,fatiii  fcires  Con- 
fulcmtc  effe.  Val.  Ma>:imus  lib.2.  c.  r. 
ubi  cic  More ,  quem  majoresobierva- 
bant  in  urbe,  ut  diximus  fupra. 

$  P.cjue Scipioncm.]  Livius.^.Dec 
Iib.r.  poft  princ.Gcfcribit,Cw>»rfj  aut 
w,  aut  -jetujiate  exemplorum  memori* 
yim  exo.'ct.t,relata  expeHatione  ceri ami- 
;>:.••  S  n.:tum e, c xlfjct ,P .Sdpio,  ipbrka- 
nus  dixit,fi  L.  Scipioni  fiatri fuo  provin- 
ciam  Cjrjciam  decreviffent ,  felegattan 
iturum.  H.cc  ~jox  m,"/no  affe>-fu  auditai 
fuftulit  tertamen.  Plutar.  in  vitaipfius 
Scipionis.  Gellius  lib. 4.  cap.  18.  Pli- 
nius  Sccundus ,  fi  is  cft  ,  de  Viris  illit— 
itribus,cap.49.&  s}-  Appianusin  Sy- 
rico,  Floruslib. j.cap.8.  Sed cui  au Je 
Spurio  Furio  Confuli  altcrum  Furium 
ipfius  fratrcm  ci  datum  legatum,  apud 
cundem 


4.3 o  Alex.  abAlexandro 

nem ,  cui  Aphricano  fuit  cognomcn,  Scipioni  fratri  advef- 

fus  Antiochum  confuii  dcflinato,legatum  veniife:  tantum- 

cjue  aucftoritate  effecilfc,ut  vic~to  Antiocho,&  pace  Eume- 

ni  conccffa  fratcr  cujus  le^atus  vcnerat ,  dcAntiocho& 

omni  Afia  triumphavit,  ob  Afiamcjuc  a  fc  victam,  Afiatici 

cognomcn  rcpoi  tarit.    '  Iliud  quoquc  notatum  eft ,  quo- 

legati  ties  confuli  prorogatum  fuilkt  impcrium,  ctiam  legati  mu- 

"^*  nus  ad  id  tcmpus  difrundifirpe&prorogari.  :  Animad- 

gMum.  verfumquc  &  illud ,  a  primis  originibus  legatum  procon- 

le£'1t'"  fulis  fine  equo  inmredi  confueffe :  poflea  vcro  a  Severo  in- 

faiit.    flitutum,  ut  in  vehiculis  fcdcrcnt,  &  five  morte  obita,  five 

cafu  lcgatus  in  pfovincia  efle  defiiffct ,  legationis  munus 

folum  confulcm  finc  fcnatu  dediife :  ipfumque  confulem 

legati  aut  fcnatum  '  unum  pluresvc  lcgatos  impcratoii  impedito, 

*w*w*~*!u*  VKCm  fua[n  gcrcrcnt,  &  rcbus  gerendis  fufficcrent, 

fajpius    crcavilfc,  comitesque  expeditionis    dcdiffe.  C. 

4  Caefaii  imperatori ,  cujus  in  re  militari  pra?cipua  virtus 

fuit ,  dum  contra  efleras  gentcs  bellum  parat ,  decem  lega- 

tos  confilii  focios  dccrevit  fcnatus ,  quibus  adjutoribus  & 

miniftiis  magnas  res  gefTifle  fertur.  5  Pompejus  quoqite 

bello  piratico ,  contra  tot  pra?dones  &  communes  hofles 

omni  gencre  rapinarum  graffantes ,  quum  folus  fuperefle 

nequiret ,  quinque  &  viginti  legatos  accepit ,  6  tametil 

aliquando  folus  ipfc  legati  munus  obiret.  7  Q^  ctiam  Ful- 

vio  confuli  gravi  vulncre  affccto,  quum  cxcrcitui  &  caflris 

pra?cffe  ncquirct  advcrfusHannibalem,ex  patrum  decreto 

tres 

eundem  Livium  r.  Decad.  lib.  9.  Et 
Q^FuIvio  Flacco  Confuli,  C.Fulvium 
Flaccum  fratrem  legatum  datum  apud 
eundcmLiviuin  ^.Dec.lib.^-  &  6. 

r  illud  quoque  not.iti>?/r  e/t  ]  NatTl 
&  ProcolT.  legatoshabuifledociiimus 
fup.  lib.2.  cap.  27.  ikhocquoquecap. 
inprin. 

2  .Animadverfi>mqt>eillud.~\  Id  uf- 
que  ad  ea  vcrba  ,  Et  five  morte ,  funt 
Spartiani  in  vita  Septimii  Severi. 

5    V'ium  plurefve  icgatos.\  Utpatet 

exemplis  fequentibus. 


4  C.O/w.]  Cicerol.i  Epift.fam. 
epift.  7.  nonlongea  fin.  Stipendiumt 
inquit,  Cafitri  decretumeft,  &".leccm 
tfgati  ,&  ne  Irge  Sempronia  fuccedcretur 
facile  perfeclum  efl. 

?  Pompe]us  cjuoque.']  Plutar.  in  vita 
illius  24.  tantum  dicit. 

6  Tametfi  aliquando  fiolus.]  Plutar. 
ubi  fup. 

7  iX  etiam  Fuhio.  ]  Livius  5 .  Dec. 
lib.  7.  ltaque  &  jQ-Fabiumfiliumad 
exercitum  Venufianum  wiferunt ,  &  ad 
Confulem  tres  legati  tnifii, 

I  JQuiLHt 


GE  NI  AL  E  S  D  I  ES.    LlB.  VI.  45I 

tres  legati  additi  fuere.  Quinctiam  in  expeditionem  iturum 
confulem,  plures  &  ultra  fcx  legatos  comites  duxiilc  com- 
pertum  eft:  'quibus  lidores  cum  rafcibus  pro  muneris  dig-  ugt- 
nitate  publicc  dabantur,  qui  illos  velut  publico  magiftratui'^'" 
prseccdcbant.  Subfequutis  poftca  tcmporibus ,  in  tantum  nt. 
lcgatorum  munus  proccilit,  &  adidraftigiidcvcnit,  ut 
quoties  laborantibus  provinciis  fubfidia  mittcnda  forent, 
aut  il  quid  publici  privatiquenegociimaneret,  ubipluri- 
mum  laboris  &  periculi  impenderet ,  ea  ircquens  fcnatus 
per  legatos  dccerncret ,  illisque  provinciir  adminiftrandse 
munus  curamquc  delegaret ,  :  qua?  libcra  dict.a  lcgatio  eft.  Libem 
nam  foli  fmc  confulc  aut  practore,  lcgati  muncrc  fugcban-  u'^m' 
tur.  3  Qux  ctiam  lcsjatio  a  fcnatu  vcl  populo  fa^pi/Iime 
dabatur  his  qui  honeftam  proticifccndi  caufam ,  aut  pra> 

tcxtuni 


1  Qiiibusliclorcs.]  Lcgatoslictores 
JiabuilTc  cum  rafcibus  conftat  cx  Spar- 
tianoin  Septimio  Sevcro  non  longc  a 
prin. 

2  Qa.tlibera  dicialc^atioesi.]  Bu- 
dxus  in  pofterioribus  annot.  in  Pan- 
decras,/;'fK.</f  legat.  Legationes  libera:, 
i»quit ,  olim  ornainenti  tantum  caufa 
ab  Senatu  impetrabantur :  quemad- 
modumHonorarii  inagiftratus  a  Prin- 
cipibus  lioneftamenti  caufa  conccdun- 
tur ,  tituloque  tenus  obcuntur  &  ge- 
runtur.  H.-cc  ab  his  Senatoribus  impe- 
trabanrur,qnibus  negocia  futura  erant 
in  provinciis ,  utqui  hercditates  per- 
fequi ,  aut  legata ,  aut  qui  nomina  ex- 
igere  volebanr  in  Provinciis ,  lccato- 
rum  perfonis  acceptis  commendabi- 
liores  controverfias  haberent ,  atque 
favorabiliores.  Quamobrem  lcge  XII. 
tabu!.  id  vetitumcrat,  his  verbis  :  Rei 
fnx  erip  nc  quk  lc^rtu  1  cfio.  Quae  verba 
Cicero  lib.  delegib.  }.exponit.  Ha-c 
Bndxur.  Cicerocontra  Rullum,Zfg.r- 
tos-jefiros  aucioritstc  tenui ,  qui  rcrum 
pri-jatamni  caufa  le^ationes  liberas  ob- 
cunt ,  tamen  exier.e  nationes  ferre  i>  x 
poffunt.  Gra'je  efi  cnim  nomrn  imperii : 
idquc  i>i  lcvi  perfona  pertimefcitur ,  pro- 
pterea  qnod  -.•efiro  non  fno  nomine  abn- 


tuntur.  Cicero  has  Iegationcs  liberas 
infuoconfulaturepreflit ,  &  annuas 
fccit,  poftca  lcx  Iuliaquinquennales 
indulfit.  Ad  Atticumlib.  is •  cpift.6. 
Habent,  ut  opinor,  liberjt  legationcs  defi- 
nitum  tempuslcge  "Julia,  necfaciie  addi 
potcji  :  bellacfi  autcmhu)us)uris  quin- 
quenn:i Vccntia  .Idem  Cicero  pro  Flac- 
co  fcribit ,  Liberas  legationes  multos 
fvpebonos  viros  fumpfifle  caufa  no- 
minaexigendi.  Suctonius  inTiberio, 
cap.  5  1 .  Pr.etor,  inquir,  defignatus  libe- 
ram  legctionem  impetravit.  Legationis 
libera:  meminerunt  Plutar.  in  Grac- 
chis,  &  Brutusl.  11.  Epift.  familiar.  e- 
pi  ft.  t.  Idcm  Cic.  ad  Arricum  lib.4.  e- 
pift.  2 .  ubi  legationem  wtivnm  appel- 
lat ,  ad  votum  poftulantis  conceflam. 
COLERUS. 

Diciraliquidde  haclibera  legatio- 
ne  Lipfiusad  12.  Annal.Taciti. 
T  I  R  A  QJJ  ELLUS. 

J  jQua:  etiam  legatio.]  Inillislocis» 
!  pra:lcrtim  Tlutarchi  in  Gracchis ,  ubi 
1  refert ,  Scnatum  Scipioni  Nafica:  libe- 
i  ram  legarionem  in  Afia  decrevifle  , 
quum  ob  mortemTiberii  Gracchi,cu* 
jusauftorfuerat  ipfeNafica  ,  videret 
■  plebem  adverfus  illum  male  anima- 
I  tam,  8c  jam  de  vindicta  cogitantem. 

1  sz*i 


legati 

legio- 

numu 

bi  cria 

rcntur. 

Legati 

in  ordi- 

nemre 

dacli. 


jQu<t- 
ftorle- 
gato 
prxLt- 

tns. 

Lcga- 
tm  in 

lAjibri 
cam 

ViiJJus. 


432  Alex.  abAlexandro 

textum  fugre  per  fpecicm  honoris  qujererent,  quo  honora- 
tius  exciperentur.    Quin  &  fcriptum  legimus  obfervatum- 
quemifle,  legatos  legionum  non  in  fenatu  modo,  fed  a  du- 
cibus  exercituum  plerunquc  creari ,  '  qui  lingulis :  pluri- 
-  bufve  legionibus  praepofiti  ,  illarum  adminiftrationemcu- 
ramque  gercrent :  qui  fi  quid  per  occafioncm  &  liccntiam 
.  dignum  animadveriione  admififlcnt,  poterat  cis  legationi- 
■  bus  munus  abrogari ,  cV  de  gradu  dejici :  quotiesquc  qua?- 
ftorcum  legato  confulis  concurrit  in  iifdcm  aclionibus  & 
paiicaufa,  qua?ftor,  tanquam  plus  ferat  honoris,  prxponi 
folct.  5  Ncc  modo  confulem,  fed  &  pra?torem  legatos  in 
provincia  unum  plurefve  habere,  quorum  confilio  niteren- 
tur ,  nifi  prxtores  urbani  forent ,  qnibus  nihil  opus  effe  le- 
gatis  cenfuerunt.  111  ud  quoque  proditum  eft,  lcgatum  qui 
in  Aphricam  acccderct,  fi  quid  operseprecinm,  aut  dignum 
laude  in  provincia  admifiifet ,  haud  multo  poft ,  inculpatce 
vita?  teftimonio  iilam  proconfulem  adminiftraiTe.  Tum 
fiquando  in  acic  vcl  caftris ,  urgcntibus  hoftibus ,  confulto 
opus  foret,  per  legatum  qui  fummse  rerum  prxerat,  &  pri- 

mas 


t  Xh<ifingi>lis.]T3.c\ms[[b.TS.  me- 
morat ,  Vedium  Aqiulam  tertixdcci- 
mx  Iegionis legatum  fuifle ,  &c  lib.  19. 
Fabium  rabulum  quintx  lcgionis  le- 
gatum  Et  Cxfar  lib.  r.  belli  Punici  ad 
fin.  tradit  fe  fingulis  legionibus  iingu- 
los  legatos  ,  &  Qu-itorem  prxfecifle, 
tefteu  fux  quenque  virtutis.Et  ipliCx- 
fiui  adverius  Gallos  pugnanti  Cicero 
legatus  14.legionisfuit.8c  Rofcius  15. 
Ut  fcribitCxfarlib.  belli  Gallici  pri- 
rno.  Idemque  de  prolegato  Cornelius 
Tacitusl.  (  s.ubi  tradit.Vivianum  An- 
nium  Corbulonis  generum  Prolega- 
tmn  quintx  legioni  fuifle  impofitum. 

2  rPlnrHmfve  legionibm.  ]  Vellejus 
Paterculus  voluminepofteriori ,  Red- 
d.itur,  inquit,  verum  L.  „4sprenati  icjii- 
rnoniutn,  <jni  leq\itusfub  avunculofto  Va- 
ro  militans ,  gnava,  viritique  opera  dua-  I 
rum  legionum,  qnibus  praerat,  excrcitum 
immmem  tatiM  calamitAte  fervavit,na- 


tureque  ad  infe>  iora  hybern.x  dcfcenden- 
do  ,  vacdlantium  etiam  cis  Rbenumftta- 
rum  lentium  animos  confirmavit.  Et  Ta- 
citus  lib.  20.  Mumminm  Lv-percum  le- 
g.ttum  (is  daarum  Iegionum  hybernis 
prxerat)  egredi  adveijus  boflem  'lubet. 
EtCxfarlib.  5.  belli  Gallici  :  Sedrne- 
ridie  cum  Cxfar  pabuland»  caufa  ,  tres 
legiones,  atque  ornnem  equitatum  cum  C. 
Trebonio  lejato  mijtjfet. 

$  Nec  modo  Qonfulem  aut  Prftorcm. } 
Tacitus  iu  vita  Iulii  Agricolx  ,  Kec  !e- 
tttttts ,  inquit,  P.atorius ad  cobibendunt 
polens,  incertumfuo  an  militum  ingenio  : 
ita  fuaejfor  fimul  &  ultor  eleilus  rarif- 
finiA  moderatiotie  maluit  videriinveniffe 
bonosquamfecijfe.  Et  AL'ius  Spartianus 
iu  vita  Adriani,  legatus, ait,  Pratoiius 
in  Pannoniam  inferiorem  mi ffus ,Sarma- 
t.u  comprefiit,  difciplinam  milit.trem  te- 
nuit  j  procuratores  latiui  evagantes  coer- 
cititf  ob  hoc  Conf.facfui  etf. 

I  M 


GEN  I  ALES  D  IF.  S.    LlB.  VI.  45$ 

mas  tenebat  poft  confulem,rem  ad  confilium  defcrri,  ubi 
legati  lcgionum,  primorcs  centurionum,  qua.'ftores,  tribu- 
nique  &:  pracrecti  caftrorum  confultantes ,  capita  con<cre- 
bant :  &  quicquid  opus  crat  faclo,  communi  animo  con- 
filioqu§  deccrnebant:  &  demum  ut  crant  fentciitia? ,  legati 

judicio  impcrioquc  fanciebant.  '  Ab  cxtcris  vcro  Agefi-  ^Z"' 

1  j-  -i  c    -rr  •  ib       fiu»' 

laus  prooitur  tanti  lcgati  munus  reciilc ,  ut  quamvis  lmpc- '/,•„.„„,. 

rator  maximus  ,  lcgatorum  tamcn  officia  obire  non  dubi- 

tarit. 


1  „4b exteris vero *dgtfibuu.]  Plut. 
in  vitaillius.  Sed  adde  &  aliaadhu- 
jufmodi  legatos  pettineniia.  Nam  J£,- 
lius  Spartianus  inSeptimio  Severo  tra- 
dit ,  quod  tum  primum  fa&um  eft,  ut 


legati  vehiculo  federcnt ,  qui  antc  pe- 
dibusambulabant.ldem  Spartianus  in 
vita  Adriani,  fcribit  ipfum  Adrianimi 
Armenis  Regcm  habcre  pcrnulifle, 
cum  fub  Trajano  legauim  habuiflcnt. 


C  A   P  11  T     IV. 

Oui  magni  dii,  cjut  communcs ,  aut  indigctes  dtcli ,  cju&vc 

dcoYum  cognomenta,  cr  Junonu  Romaz 

tcmpla  fucrtnt. 

DEorum  '  quos  Prifci  coluere ,  nomina  poteftatcsque 
multipliccs  olim  vetcres  ftatuifle ,  haud  ambiguum 
eft:nam  quidam  ex  his  !Magni,quos  Gra?ci  JtXS  yut^cLXxs  Magm 

dit. 

vocant: 


TIRAQ^UELLUS. 
1  "Deontm.]  Vide  Tullium  Tufc. 
qu2r.ft.lib.  1.  Varronemlib.  i.deRe 
ruftica,  c.  5.  Senecam  Natural.  quarft. 
lib.2cap.4t.  Laclantium  lib.r.cio. 
Liviumin  }.Decad.lib.  ;..&  <:.  inora- 
tione  Furii  Camilli  Sc  alibi  fxpe.  Di- 
vum  Auguftinum  de  Civitate  Dci ,  li- 
bro  4.  c.8.  Arnobiusdilceptationum 
adverfus  Gentes,lib.?.Deos&eorum 
oflicia  ridicula  fcribens,ait,Z/W'-jtvo, 
qucd  /equitur ,  qtt.tle  tji,  qu od  deos  rjobis 
inducitis  aliot  f.tbrot  ,alios  medicos ,  alios 
lanarios,  n.ttt!.tf,cit/>ariJi.u,au!txdo),rje- 
natorcs,  paflores,  &  quod  fuperat ,  rufii- 
cot.  Et  ilte  ,  inquit  ,  muftcus  DeuteH  : 
&  bic  altcr  drjinu  r  efi.  deteri  tnim  dii 
non  funt ,  Cr  -jentura  prttdictre  infcitia 
nefciunt,atque  ignnrantiafuturortim.  Ob- 
Tom."lI. 


fietricis  ille  informatus  artibus ,  medico- 
rum  alitts  injiitutus  ejl  difciplinis.  Ertjone 
ftngulifua  in  re  pollent ,  nec  in  auxiiium 
-jocati  alicnts  poffunt  in  partibus  fubve- 
mre  f  Hic  in  fermont  facundus  efi,  atque 
in  -jcrborum  continuationlbus  promptus  : 
b.trdt  enim  funt  alii ,  necpoffunt  aliquid 
fcitttm  (ft  oratiofacienda  eji ')  eloqui.Hxc 
Arnobius. 

2   Magnifutre  Jt<pi>cr.~\  Servius  li- 

bro  ;.  Jtneidos  in  eum  locum, 

Cumfociis,  n.itoqttc , pen.ttibus,  &  ma- 

<?nis  dt.i. 

Varro  (inquit  Ser~jius)un\im  dicit  efll\ 

penates  &  magnos  deos,  nam  fic  in 

Bafi  Icf ibebatur  :  Magnis  diis.  poteft 

t.imen  hocpro  honore  dici.   namdii 

magni  funt,  Iupiter,Minerva,Mereu- 

rius ,  qui  Roma:  colebantur.  Penat<  s 

£  e  vero 


454  Alex.  ab  Alexandro 

vocant:  plerique  Communes  didti  funt,  inferioris  nota;  • 
Magni  fuere,  Jupiter,  Minerva,  Mercurius ,  quos  e  Samo- 
d»  thracia  in  Italiam  JEneas  attulit.  r  Alii  majorum  gentium 
riwwM-  ^eos »  duodecim  ftatuere  :  hi  fuere  Juno,  Vefta,  Minerva, 
)omm  Ceres,Diana,Venus:  virorum  autem,  Jupiter,  Mars\Mer- 
|f "  curins ,  Neptunus ,  Vulcanus,  Apollo: 2  qui  etiam  dii  Pe- 
D-iPf-nates  ab  JEnea  appellati:  5  Magnique  dicti ,  velquodreli- 
naies.  ^UQS  gCncre  famaque  praxellerent ,  vel  quod  infmita?  po- 
mde.   teftatis  forent.  4  M.  Varro  Ca?lum  &  Terram  principes 

deo- 


vero  apud  Laurolavinium  :  undeap- 
paret  non  efTe  unum.  Macrob.  lib.  3 . 
cap.4. 

I  ,Alii  ma]orum  gentium  deos  duode- 
cim.~\  Lactantius  lib.  de  Falfa  religio- 
ne,  i.c.  1 5.  Herodotuslib.2.inter  n. 
deos  Herculem  nominat.  Duodecim 
funt  dii ,  fex  mares ,  &c  fcemina:  toti- 
dem,  quorumimaginesaurata:adfo- 
rum  ftabant,ut  refert  Varro  rerum  ru- 
fticarum  lib.  i.  cap.  1.  Hos  Enuius  di- 
fticbo  eft  complexus: 

ynno,  Vefla,  Minev-ja  ,  Ceris,  Diana, 
Vtnus,  Mars, 

Mcrcurius,Jo-jis,KeptHnus,Vulcanus, 

^Apollo. 
Confentes  appellant ,  quaficonfe'ntien- 
tes  in  eo  quod  eft  gerendum.Meminit 
&  horumdeorum  D.Auguft.l^.c.^j. 
Civitatis  Dei. 

2  Qfd  etiam  diipenates  ,  &c.~]  Ser- 
■viusinlib.8.  Aneidos,  ibi, 

Cum  patribus,  populoqucpenatibus,  & 
magnis  dis. 
lAlii,  inquit,  volunt  unum  ejje,  aliifpa- 
rant ,  ut  magnos  deus  accipia* ,  yo-jem, 
Mincr-jam,  Mercurium  ,  quos  JEneas  de 
Samotbracia  ftflulit.  Iam  qui  fuerint 
dii  penates,  quos  Aneas  in  Italiam 
portavit,non  convenit.  Macrobius  1. 3 . 
cap.^.ex  variis  varia  colligit.  Sunt  qui 
Neptunum  &  Apoliinem  velint,  quos 
Virgiliuslib.  2.  Aneidos  muros  Tro- 
janos  extruxifle  fcribit.  Alii  Veftam 
dicunt-  Nam  Virgilius  cum  dixiflet, 

Sacrafuofque  tibi  commendat  Troja  Pe- 
n.ucs.  moxaddit, 


Sic  ait ,  &  manibus  vittas,  Veflamque 
potcntem, 

Mternumque  adjtis  effert  penetralibut 
ignem. 
Veftam  non  tam  puto  ex  penatibus 
fuifle,  quam  penatibus  additum  fo- 
cum.  Ideo  Dictator,  caEterique  magi- 
ftratus  Romani ,  quodie  dignitatem 
inibant,  Vefta:  cc  penaiibus facra  fa- 
ciebant ,  ut  fcribit  Macrob.  ubi  fupra. 
Cic.lib.de  Nat.Deorum  2.  NamVeftac 
nomen  a  Grscis ,  eaeftenimquaeab 
illis  597*.  dicitur.  Vis  autem  ejus  ad 
aras  &  focos  pertinet.  Itaque  in  ea 
dea,  quod  eft  rerum  cuftos  i  ntimarum 
omnis  Scprecatio  6c  facrificatio  ex- 
trema  eft.  Nec  longe  ab  hac  vi  dii  pe- 
nates,  fiveapenudu&o  nomine  (eft 
enimomne  quo  vefcuntur  homines, 
penus1)  fiveab  eo  quod  penitus  infi- 
dent,  ex  quo  etiam  penetrales  a  poetis 
vocantur. 

3  Magnique (/;'5z.]Macrobiusdiclo 
lib.j.cap.4.  TenatesTrojani  erant  m.i- 
gni  dii  Srzoi  y.fyt\oi  ,  qui  urbi  &  Lati* 
prafidebant.  Vide  D.  Auguft.  Civitat. 
Deilib.r.  cap.  2. 

4  M.Varro.']  Lib.  1.  aut  aliorum 
comput.4.  ling.Latinx,  Terraenim  & 
Qcclum  ,  ut  Samotbracum  initia  docent, 

funt  Deimagni,  &  bi,  quos  dixi,  multis 
nominibus.  IHam  neqne,  quas  Ambracia 
ante  porta*  flatuit  duas  -jiriles  fpecies 
aheneas ,Dei  majni :  neque,ut  -jul^us pu- 
tat ,  hi  Samotbraces  dii  ,  qui  Qiflor& 
Pollux  :  fed  hi  mas  &  faemina :  &  hi, 
quos  augurum  libri  fcriptos  habent  fic, 
Dhi- 


Geni  ale  s  Dif.  s.  Lib.  VI.  435 
deorum ,  T  y£gyptii  Scrapim  &  Ifim  , s  in  Latio  Saturnum 
&  Opim  :  '  plerique  deos  Penatcs  Magnos  opinati  funt.  ^^ 
4  Dixere  autem  Penates-,  per  quos  fpiramus ,  '  tk  corporis  tes  7w", 
&  animi  vires  poflidemus.  ^Hos  dicunt  cflc  Jovem  in 
medio  arthcre ,  Junoncminimo,  in  fummo  vcro  Mincr- 
vam  ,  alii  Apollinem  &  Neptunum. 7  Martem  vcro ,  Bel- 

lonam 


Dhipotes,  &  funt  pro  iVis,cpii  ib  Samo- 
tbrace  iTuicCm  ~mi.  Hxc  duoccclum,  & 
terra  ;  iptod  anima  cir  ccrpus ,  bumiditm 
&  frigidum. 

1  /Eayptii.]  Stiabolib.17.  Diodo- 
rus  Sicuiuslib.i.cap.2.  Varrod.lib.4. 
Principes  dei  Ccelum  £v~  Teira:  bidci 
iidem,  cjui  in  MgJptoSertlpie  &  Jfis,  & 
tttS  Harpocrates  dieito figtuficat. Vidc  ibi 
conjettanea  Scaligcri.  Lactantius  1 .  r. 
cap.ij. 

2  In  Latio.  ]Varro  ad  ca  qux  in  prx- 
ccd.  addltxi  ,  addit,  Principesin  Latio 
Saturnus  &  Ops.  Lactantius  1. 1.  c  15. 

5  Phrirpte  deos  penates.  ]  Macrobius 
lib.  ^.C.i\.D:o>ryfius  H.tHc.trnaffaus  1. 1. 
de  his  diis  Penatibus  fic  feribit ,  Cum 
Penatibus,  quos  Aneas  a  Troja  deve- 
c~ros  Lavinii  collocaverat ,  remplum 
extructum  eflet  cum  adyto,  &:  ddubra 
Lavinio  tranflata  in  intiinum  tcm- 
plum  recondita  ,  fequenti  noctcclau- 
fis,  ut  cum  maxime  foribus ,  &  invio- 
latis  tecr.o  fimul  atque  parietibus, 
fpontefua  limulachra  in  priftinas  bafes 
ttanfifle  repexta  funt:  denuoqne  Lavi- 
nio  tranfportata  cuin  votis&facrifi- 
ciorum  placaminibus ,  in  cundem  lo- 
cnm  rurilim  reverfifunt.  Dubitatum 
elt  diu  quidnam  facto  opus  cffet ,  cum 
neq; fine  diis  patriis  habitandum  cen- 
ferent ,  nequein  femelreliftas  fedes 
remigrandum  land.m  placuit  fenten- 
tia  ,  quz  eV  religioni  deorum  e\:  utili- 
tati  hominum  fatisracerct.  Vlfume- 
nim  eft  fimulachra  fuo  loco  finere ,  & 
viros  qui  facrorum  euram  geranr ,  ex 
Alba  ad  Lavinium  habitandum  redu- 
<cre.  Hos  deos  Romani  Penates  vo- 
canr,Grxci  vario  modoconatifienifi- 
cationemicddeie,nuncTaTp«s:c,nunc 
•^sflxis; :  alii  kThotsc,  aut  ,««;*«,  aut 


ifxlise.  Harumappellationum  fingulx 
juxta  aliquam  proprietatem  cis  con- 
gruunt :  fieriquc  potcft,  ut  licet  divcr- 
fismodis,  omnes  tamen  eis  convc- 
niant.  Eorum  eftigiem  atque  habitum 
Timxusdefcribitin  hunc  niodum.Sa- 
cra  apud  Lavinium  repofita  eflecadu- 
cea  partim ferrca,partim  xrea,  Troja- 
numque  vasfictile,idquefecognovifle 
ait  ex  ipfis  civibus.  HxcHalicarnaff. 
Hos  Pcnetrales  vocat  Seneca  in  The- 
baidea&uz.  fccna  r. 

4.  Dixeie  autem  Penatc.~\  Macro- 
biusnbi  fupra.ex  quo  intclligcs  hicle- 
gendum  e(Ce,per  cjuotpcnitus  /piramus. 

r  F.t  corporis  &  animt  vi.cs  pofside- 
mus.~\  Macrobius  ibi,  &  ante  eum  Ci- 
ccrolib.  2.  deNatura  Dcorum  ,  loco 
citato  in  verbo,  (~[ui  cti.tm  dii  Vcnates. 
Alia  autcm  de  diis  Penatibus  apud 
ipfum  Macrobium  ubi  fup.&c  Servium 
lib.i.  Aneid.ibi, 

Lpfiufijue  pater ,  genut  a  cjuo principe 
noslrum. 
£hwd  f/;'r,:.',inquit,^  cjuo  principe  genm 
nofinim  cfl  ,  poteft  generalitcrinte/Iivi : 
unde  orizj':em  ducimitt,  rst  deos  Penaies, 
quafiTn'anesinteBitstt:  &  ad  ritum 
rcferri ,  de  quo  dicit  Litbio  in  lilrtt  ,  cjui 
appell.tntur  dc  D:<s  animalibus  ,  cjuibus 
ait  cffe  quadam  fctera,  ciuihus  anim*  bu- 
manx  r^eriitntur  in  deo\  ,  cjui  appeaantuT 
■yfnimales ,  quod  dt  animabui  fiant.  Hi 
autrm  funt  diipcn.ttes&  'j-t.'!e  . 

6  Ho<  dicunt  ejfc.  ]  H.rc  ufque  ad 
verfic  Martem  :w,funt  Macrobii  ubi 
fupra,  Ccd  diverfis  in  locis. 

-  M.trtem  veyr>.~\  Et  hxc  ufque  ad 
verf  ~Xa,n  Pe>fi<;  fant  Servii  inlib.  12. 
Aneid.  tncumlocum, 
Ln  meducju!  focos  ,   <Jf  dis  communibui 
aras. 

£f  2  Sic 


commu- 

nes. 


Perfie. 
Seythf 
Maffh- 
geta. 

Ptxni. 
^Llii. 
Graci. 


436  A  L  EX.  ,A  B    A'LE  X  A  ND  R  O 

lonam  &  Vicr.oriam,.coirmu;nes  &  ufitatiorcs  dcos  nuncu- 
pari,  ea  (utdicunt)caufa,c]uodomnibus  pra?fl:o  funt ,  & 
modo  ab  uno ,  nunc  ab  alio  beiKficia  conrerri ,  &  paflim 
homines  juvari  putant.  Npnnuili  matrcm  deum ,  Solem, 
Lunam ,  Plutonem  &  Martem ,  communcs  dixere  dcos, 
quod.  hi  fcrine  ab  omnibus  frcquenti  cultu  curaque  obfer- 
vantur: '  namPerfse  Ignem  deum  colunt: ;  Scytnrc  prseci- 
puum  deorum  Martem,  cuiequcsimmolant.  '  Maflageta» 
"*  &  Pceni,  Solem  &  Lunam ,  aliiPiutonem ,  velut  prsci- 
pua  numina  venerantur, J  licet  Soiem  Perfarum  , 6  Lunam 
Gra?corum  prsefidem  nonnulli  credant. ;  Varro  autcm  qui 
maguainquifitione  collegit,  ex  omni  deorum  turba, 8  c]uos 

fupra 

Sic  enim  fcribit  ibi  Servius  ,  Dii  com- 
munesfunt,  ut  aliidicunt  ,Mm s,B:lLna, 
ViHoria. :  qucd  hi  in  lello  utrique  fai  ti 
foffuntf.r.-eye.  Utautem  altioria.fcientia. 
Iry.ihiiius  placct,  D.i  commnne s  funt ,ejw 
eLfayot  dicuniur,  idefi  ,  quicccliccrtM 
mn  baLentpaitei-f,  fedgener.ditera  atn- 
His  coluntur ,  ubiqite  cnim  eo.i  effe  mani- 
fejium  efl,  ut  Matcr  deum,  cujus  pctefl.ts 
in  \onis  eji.  T^am  C7" ideo  Mater  deum 
tticitur  ,  quod  cura  omnibus  ejus  efl  com- 
munis  potejias.  Aliicommunesdtofjo-. 
lunt,  Solem,  Lunam,  Plu:onem,1A.trtem: 
Jii  cnim  apu.i  hcmines  in-jeniuntur ,  & 
funt  in  omnibu-s  terris.  *Prior  tamenfen- 
fits  eji  ftmplex  cy  m.t^is  aptia  negoth. 
H:ccille.Sed  his  diis  communibusad- 
de  &  Herculem  ,  Virgilio  teftelib.  8. 
^.neid.  deeoloquente, 

Ccmmunmt que  vccate  deum. 

Et  ibi  omnino  videScrvium  declaran- 
te,quare  deus  communis  Hercules  di- 
catur. 

1  ~Kam  Perfx  l?nem  deurn  colunt.  ] 
Herodotus  in  Thalia ,  qui  tertius  libei 
cft  :  Strabo  lib.  15.  &  aliiplurimi  a 
me  memorati  in  Commentariis  No- 
bilitatisc.51.  11.158. 

2  5f)>//^.]Herodotusl.<f.  Atidem 
lib.4.  dicitj,  Hosfolosdeorum  propi- 
tiare,Veftam  anteomnes  :  deinde  Jo- 
vem  acTellurem  ,  exiftimantes  Jovis 
conjugem  elTe.  Poil  hos  Apoilinem, 


&  Cxleftem  Vcnerem  ,  &  Martem  & 
Herciilem.  Pauloque  poft  fcribit  eos 
immolare  Marti ,  cum  boves  &:  alia 
pecora,  tumprarcipue  equos. 

5  Majfageta,  ]  Strabo  1. 1 1 .  Scythx, 
inquit,  tantummode  Solem  deum  putant, 
atque  illi  equum  maciant.  Tomyns 
MaiTagctarum  regina  tcfte  Herodoto 
lib.  t.  Clio,inepiftola,  qnamadCy- 
rum  mifit,  juratper  Solem  MalTageta- 
rumdominum.  Exdiis  (ideminquit 
paulopoi1infiii.ejufd.lib.de  Mafiagc- 
tis  loquens)  umtm  Solem  '■jmerantur, 
cui ctjt,ot  immolant.Hic autem  efi  eis  mos 
facrificaadi ,  ut  deerum  pernicifiimo  e  pe~ 
coiibu*  umnibus  pernicifimum  maBent. 
Xenophonexpeditionis  Cyri  libro^. 
memoratapud  Barbaros  moris  fuilTe, 
Soli  equum  facrificare. 

4  Et  Ptxni.  ]  Item  Gyraldus  de  diis 
Gentium, ad fin.  fed  ideftHerod.l.4. 

5  Licet  Solem  Perftrum.  ]  Kerod.  1. 1. 

6  Lunam  Grucorum.]  Cic.  lib.  2.  dc 
Nat.Deorum. 

7  VarroMtem.]  Apud  D.  Augufti- 
numCivit.  Dei  1. 4.  c.25.  &I.7.  c.  2. 
&  vide  Max.Tyrium  Sermone  primo. 

S  rutot  fupra  jo.  miliia.  ]  Apud 
ipfum  Auguftinumubi  fiip.  Pindarus 
anteillumdicebat^o.  elTemillia.  At. 
Max.Tyrius  ,  qui  illumcitatd.Ser.  1. 
dicitinnumerabiles  efle,  fed  id  refert 
ad  opera  &  effeclus  divinitatis. 

r  m 


Genialf.sDif.s.    Lib.  VI.  437 

fupra  triginta  millia  fuifle  autumat,  quofdam  fccluf  it ,  qu<  s 
fclcctos  nuncupavit :  '  hi  fucrc ,  janus ,  Jupiter ,  Saturnus,'" 
McrcuriusjMars,  Apollo,  Gcnius,  Vulcanus,  Sol,  Ncptu- 
nus ,  Libcr ,  Orcus ,  Juno ,  Tcllus ,  Ccrcs ,  Luna,  Diana, 
Vcnus  &  Vcfta  ,  illofcjuj  fclcctos  vclut  ufitatiora  numina  G(rh_ 
appcllavit.  :  Gcniaics  vcro  cicos  multi  putant  j  Aquam,  Usdu. 
Tcrram,  Igncm  &  Acrcm :  his  addunt  Solcm  ec  Lunam, 
ex  c|uibus  feminibus  gignuntur  omnia,  quibusnatalidie 
quifquc  facrum  facit,  quod  gignendarum  rcrum  vim  habc- 
rcnt/qui  Gcniusdeorum  hiius,&  pareds  hominum  habea-c?w»'«/. 
tur.  Tametfi  binos  Gcr.ins  ab  ipfo  nataii  dic  cuiquc  rnor- 
tali  dcorum  muncrc  datos,bonum  fcilicet  &  malunvEm-^"" 

pcdoclcs 


I   Hifnere  Ianjv.']  Auguft.  ubi  fup. 

1  Geniitlis  vcroD.ot  multi  putarunt.  J 
Feft.  Pompejus  1.-.  Geniaies  deos  aixe 
runt,  .4quam,  Tcrram,  Ignem,  Ainm. 
E.t  cnim  fnnt  femtna  rerum  ,  qu.r  Gr.cco- 
rum  alii  ^t-y^ix  ,  a.ii  axr.f/xul*. ,  a/ii 
«TV^otxc  1'ocant.  Dttodccim  quoquc  I";  >  t 
Lnnam  O"  Solem  inter  lio  t  dcos  compnta- 
bttt.  Gcnia.es  dutem  dicli  a  gercrtdt, 
quia  jiliii  imrm  f  ,ffc  put  al>.;nt  ur,qms  pofi 
eagtruhtapptu  trunt.  Scaligerultima 
verba  Fcfti  flc  interpolavir :  Gc>>:.<,k 
dicli  .tgcncndo,  qn:a pluri,num p: ffe pu- 
tab.tniur,  quQSpoflea  Genios  appeflarunt, 
id  efi  ,  qsia  >  e pbirimum  poUent ,  hoc  cfl 
genUunt,  Sur.t  cnim  3to<  jJjuiStyo». 
Idem  etiam  viilgatam  le&ionem  de- 
fendi  poffe  putit. 

3  {P«/  Gctiins  dtwum  fi.ius  C7*  pa- 
»p»f."|  felt.ro.npejusd.lib.7.  denium 
(inquit)  appcll.tb.tnt  deum  ,  qui  tdm  $b- 
tintrei  remm  otnnium  gerendarum.  An- 
fuftius:Gf  ;«'/**  ( inquit)  cfl  deom 
C>"  pat  cas  Ijpminum  ,  ex  ijho  bcmincs  ei- 
gnuntur.  Et  propterea  Genius  mcv.s  nemi- 
natur,  quia  megcnr.it.  ..4liiGc.'i(um  etfe 
putarunt  nniufiujufque  Uci  dcim.  Hxc 
Fcftus.  D.  Auguft  l.-.Civit.  Dei  c,  1  j  . 
cx  Valcrio  Sorano,  ficfcribit :  {hi-defi 
Gtnius  f  Dcus  cjf ,  inquit  ,  qui  pr.  bo.fl.lU4 
efl  ,  ac vm b.tbet  omniumrerttm  ■iigncn- 
darum.  Sh^cn  alium  h.tnc  -Ar,i  balc.-c 
trtdimt ,  qu.v,n  mnndum  ,  cuidictumcfl, 


J 'upiter -omnipotcnt  proynitorgt 
q*e{  Etcmnalio  i.  c ■•>  Genium  dicii 
eflie  nniufcujufque  animuna  ratior.a- 
tcm,  8c  idcqefle  ii;iguloT  fingulorum: 
calein  autcm  mundi  aniirium  deurn 
cflc  ,  ad  hoc  idcni  utique  revocat ,  uc 
tanquam  uni votlalisGcnius  tgfit  mun- 
dianimusciiccredatiir.  Hic  eii 
c]iK'm  appejlam  Tpveni  Naua  fl  ourinia 
Gcnius  di.'ii'< ,  ^c  pnanis  vui  an:mus 
Gc::i'.r-:.l\];;tuv,ut  lit  oaini .  viri  ar.i- 
ipusdeus:  qupdii.&jipips  abh  rrcre 
abfurditas  ipfa  coir.pdHt  ,  rcllat  ut 
cu:n  Gngi|laxitei  &e\cclleutcr  dicant 
deum  Geoiuin  ,  queai  dicunt  mundi 
animuin,  ac  pcr  hoc  Jovvm.  Cluifto- 
pliorus  Lanclinus  ip  Hcr^tinm  Car- 
minuin lii>.  5 .  Odc  1 7.  ad  A.iium  La- 
miam  ,ibi, 
— -  Cr.-.s  Gcnium  mcro 
(^urabis  C7"  porco  bimc\lri.  -^— 
Genio,  i  nquit,  facrificabant  optimo  vinoy 
CS"  l.ttitifi.r.if  cpulis  :  F.  «c  quandobcne 
c.rpw  curabant,Gcnio  iwfplgete  diceban- 
tur.  (fontra  quando parvt,  di^iciliqur  rji- 
itn u'.tbaMur,Ge,tiur.-:fui:m  frauilare pu- 
talant. 

4  Empeducles.  ]  Apud  Plutarchum 
in  libro  deTranquillitate  animi.  Et 
idipliun  voluitEuclides ■Socraticus,& 
LiifilliusLQ.^ruiy^a.apudCenforinum 
lib.  2.  uedieKatali.^  Serviusineum 
locum  quem  paiiilo  infra  citabimus. 

h  e   ;  I  Menan- 


SudCU- 

jufque 
JJuno 

&Ge- 


Lares 
qua- 

tuor. 


438  Al  ex.  ab  Alex  andro 

pedodes  reputarit.,  '  Menander  unum.  *Alii  Junonem 
&Genium  fuumiingulisdedcrunt,  quafi  pra*fides  &  op- 
pugnatores.  ■  Lares  quoque  inter  deos  receptos  fuifle, 
multorum  tefhmonio  probatur,  quos  antiquiinferiorcs  di- 
xere  deos,  qui  privatarum  a?dium, 4  triviorum,viarumque, 
*atque  urbis  curam  agunt  :  6ideo  PraffHtes  nuncupati. 
7  Hos  ^gyptii  quatuor  iuiife  putant,quos  fimulatque  in  lu- 

cem 


T   "Menander  unum.~\  Ut  tradit  Plut. 

ubi  lup.Quamquam  fc  ipfc  Mcnander 

duos  tribuit  illis  fenariis, 
J^7ra.{\i  Saxuov  aivePpi  T&i  "fycjuPpce, 
A':rav1©~  \ejt  fj.w^uyjdy><;  t'/?/«. 

2  ^4lii.]  Scilicet  Epiftolaruml.  2. 
epift.  rrj.  alias  20.  Alia  de  Geniis,  vi- 
de  apud  Plutarchum  de  Placitis  philo- 
foph.lib.i.  cap.  8.  &  Lactantiuml.  2. 
c.  if.  Serviumenarrantemfupplicia, 
qux  funtapud  inanes,inlib.6.Aneid. 
ibi, 

Ouifqtte  fttos pattmur  manes. 
Cujus  hxc  funt  verba,  Kam  cum  nafci- 
mur  ,duosGen:os  foetimur:  u/ttti  eji  qui 
bortatttr  ad  bona  ,  alter,  qui  depravat  ad 
m.tla.  ~N.ec incongrue dkuntur  Genii,quia 
cum  unufquifque genitus  fuerit ,  eijiatim 
obfer'J.ito>es  deputantttr ,  quibus  afiijitn- 
tibu*  poji  mo>tem,  aut  afferimur  in  melio- 
rem  -jttam,  aut  tondtmnamur  in  deteiio- 
rem,pertjuos  aut 'jacationtm  mcremur, 
aut  reditum  in  corpora.  Ergo  manes,  Ge- 
tiios  dicit,  quos  cum  'j  tajbrtimur. 

3  Lares  cjuotjve.  ]  Laris  familiaris 
meminitCato  Reiruftica',  c.2.  Plau- 
tus  in  Prologo  Aululariae, 

Ego  lar  fum  familiaris  ex  bacftmilia, 
Vnde  exeuntem  me  aslfxijiis. 
Salluftius  in  Catil; na:  Oratione ,  lttos 
binas ,  aut  amplius  domos  continuare  .' 
nobis  Larem  Jltmiliarem  nufquam  ullttm 
ejfe\  Apulejus  in  lib.  de  Deo  Socratis. 
Cxterum  Lares  deos  domefticos  fuifie 
fcribit  Tertullianus  in  Apolog.  c.  1  j. 
&  domus  cuftodes  efle  Plutarch.  pro- 
blem.  c.  5 1.  &  Arnobius  contra  Gen- 
tes,  lib. ; .  Et  vide  fup. lib. 5 .  cap.24. 

4  Tri'jiorum  'jiarumque .]  Arnobius 
ubi  nuper ,  fcribit  vulgus  arbitrari  La- 


res  vicorum  atque  itinerum  deos  efle, 
ex  eo  quod  Graxi  vicos cognominant 
Lauras. 

5  ./Itcjue  urbis.]De  Laribus  urbium 
cuftodibusOvid.lib. <■.  Faftorum, 

Stant  tjnotjue pro  nobis,& prjtfunt  ma- 
nibus  u>bis, 
Et  funt  prxfentes,auxiliumque  ferunt. 
Et  canisanie pedes  ftxo  fabricatus  eo- 
dem 
Stabat.  (jux  Jiandi  cum  Lare  cauftt 
fuit  ? 
Seyjat  utetque  domum  ,  domino  quoque 
fidus  utertjue  cfl. 
Compita  grata  Deo  :  compita  graia 
cani. 
Et  Lucanuslib.i.  Pharfaliae, 

Vrbifque  laborem 

Tejiatos  fudore  Lares. 

EtidemOvid.  Faftorumlib.z. 
Fitquegrarjis  ,  geminofque  parit ,  qut 
compita  fenant, 
Et  'jigilant  nojirafempcrin  uybc  l.tres. 

6  Ldeo  Prajiites  nuttcupati. JOvidius 
lib.<j.  Faftorum, 

'Pratflkibus  ~Ma)&  Laribus  'jiderc  Ca- 
lenda\ 
^iram  conjlitui  ,   parvaqur  figna 
Deum. 
Et  pnnlo  poft  cur  fic  dicanrur  declarar, 
Caitft  t.imen pofiti  fuerat  cognominis  il- 
Its, 
Ihtod  prajiant  octtlis  omniatutafuis. 
Pntfides  aurem  hos  vocat  Plutarchus, 
prbblem.  c.  yr.  quodfcilicetprarfunt. 
Feft.  Pompejus  lib.  14.  Pra>flitem,  in- 
t]uit,  in  eadem  Jignificatione  dicebanty 
qua  nunc  dicimus  antijiitem. 

7  Lios  Mgyptii.]  Mactobius  lib.  r. 
Saturn.  cap.  1 9.  paulo  ante  fin.  Ex  quo 

intelli- 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  459 

cem  editus  fuiflet  homo ,  illius  pcrvigilem  curam  agcrc 
opinantur  ,   quorum  nomina  Dymon ,  Tychis ,  Heros 
&   Anachis.   '  Fuitcrue   Platonis  opinio,  homines  quir/.^- 
fumma  intcgritate  vixifTcnt  ,   poft  fata  cffki  Larcs  :  Ci""°>'' 
vero  improbi  detcftabilefcjue  fuiflent ,  Lcmures.  ;  Ipfe 
enim  trinas  fccit  dcorum  fpccies  ,  cx  quibus  unus  cft 
fummus,  primus  &  folusdeus:   altcrimcdii,  cjuoscoe- 
licolas  vocat,   tcrtii  ,  qui  diis  funt  minorcs,  ccelicolis 
majores.    '  Darmoncs  vcro  mir.iftros  dcorum  ,   cuflo-  D(,"c' 
des  autcm  hominum  putavit.    *  Dn  ncmpc  runs  &  n-a?rico- 
gricolarum  ,  quos   vita?  agrcftis  h.cmincs  &  ruftici  co-tar,,m' 
luerunt ,  hi  feruntur :  Jupitcr ,  Tcllus ,  Sol  &  Luna  ,  Cc- 
rcs  &  Libcr  ,  Rubigus  &  Flora,   Minerva  &  Venus, 
Lympha  8j  Bonus  cvcntus,  cjui  morbos,  vaftitudincm,  ca- 
lamitatcm ,  intcmpciicsque  dcpcllunt.  '  Praetcr  lios  fuere 

dii 


intelliges  Alexandrum  aberrafle  in 
appellationibus  quorumdam  ex  his 
quatuor.Hiijus  verba  lunt  Mgypttidcos 
Prxftttes  homini  n.tfceni  ijtiatuor  adcffc 
memorant  ,  cfdJy.ovst  ,  tiiyUu  ,  tfttrct, 
JvdyxLuu.  horumque  rationcm  reddit. 
Scio  autem  Plinium  locutum  fuiflc  de 
Ananchitidclib. 57.C.4.  adfinem,ubi 
ita  dicit  vocari  adamantein  lapidem, 
cjuod  metus  vanos  expellat  a  mente. 
Idem  ejufdcm  lib.S.c.  r  i.  dicit  Anan- 
chitide  gemma  evocari  imagines  deo- 
rum  in  hydromantia. 

1  Fuitijue  Platonis  epinio.]  Vide  A- 
pulejum  tum  in  lib.  de  Deo  Socratis, 
tum  lib.  de  Dogmate  Platonis  .  Mar- 
cianum  Capellam  in  Nuptiis  Mercurii 
&  Philologia:.  Divus  Auguftinus  lib. 
deCivitate  Deij^.cap. rr.  opinionem 
Plaronicorum,  qua  putantanimas  ho- 
minum  dacmones  efle  poft  corpora  iic 
fcribit ,  Dicit  ijuidetn  &  animas  honii- 
num  dnmones  effe  ,  &  ex  hominilus  fieri 
Lares  ,/i  bonifunt :  Lemuresfeu  L.tt  v.ts, 
fi  mali. 

2  Ipfc  enim  trintts. ]  A pud  Apule jum 
de  Dogmate  Platonis. 

3  D  xmones  vero  mmijlros  deorum.  ] 


Apul.  ibi,ubi  ?c  hosdicit  GcniosLa- 
res  pofle  nuncupari. 

4  1>ii  itfmt  c  ruris  &  agricclarum.  ] 
Varro,  qui  &  hos  nuncupatim,  ut  hic, 
nominat,  lib.  i.de  Reruftica.capr. 
Et  I103  deos  Kurationis  vocat  Apulejus 
Apologia  1.  quibus  dicit  primitias  fe- 
getis,  vitis  &  gregis  impartiri  debere. 
t;  Tr.tter  has  fttere  dti  Indigrtcs.  ) 
Scrvius  enanans  illud  lib.  i.  Geoi^.ad 
finem, 

Diipairii  lndigetes,<ir  Romule,Vefta- 
ejue  matcr. 
Indigttcs ,  ai  t ,  prcprie  funt  dii  ex  hemi- 
nibusf.tcti,  ijuaji  in  diis  agentes.  .Abufi- 
ie  autcm  omnes  dii  pr.JJunt  dici  Indiqe- 
tes  ,  tanquamnullius  rei  egentts.  Sed 
&  idem  in  enarratione  ejus  loci  1. 1 2. 
Aneidos  : 

lndigctcm  /Encamfcis  ipfa,&  fcire  fa- 
teiis 

Dtberi coele.fitifjue  adfydcra  telli? 
Indigelcs,  inquit,  dii  duplici ratienc  di- 
cuntur.  Velfecundum  luctetium  ,  quod 
nuliius  rti  cieant,  cjuiait, 

'Kihil  indina  cura!. 

Vel  certe  Lndivetes  diifunt  ex  hominibut 
faBi  ,  &  diffi  Indigetes  quaji  in  diis 


Ee  4 


agentes. 


44°  Alex.  ab  Alexandro 

D'iin-  dii  indigetcs ,  qui  ex  liominibus  in  deorum  numerum  a- 
tes~    ^11 »  propter  eximias  belli  paciscjue  artes,  quod  de  genere 
humano  bene  mcriti  en"ent,poit  mortcm  numinibus  ecjiia- 
ti,cclcbrem  pofteris  memoriam  rcliqucrunt, '  ut  Hercules 
&  JEneas  cjuciii  vocantindigctem,Caft.or  &  Pollux,y£fcu- 

lapius 


agentes.  Quod  quidem  hoc  pofterius 
fatisindicatilludipfmsVirgil.  d.Ln. 
A  leidos.  Et  ad  hanc  qtioque  fen- 
tentiam  Macrobiuslib.  i .  de  Somnio 
Scipionis,cap.o.  adfert  verfns  Hefiodi 
in  Larinum  fermonem  ita  verfos, 
Jndigctes  diA  fato  fummilo-jis  hiflint, 
Quondam  homines ,  modocum  fliperis 

humana  tenentes, 
Largi,ac  munifici,  jus  Rcgum  nunc  quo- 
que  nacii. 
Verfusautem  Grxci  hi  funt, 
loi  /ZfcufAovi;  hot  6ici  >ui-yi.Kii  2\$ 

0it\eU, 
E'c9>ao;  «tt^Sov/o/  ,  <pC).a.xt;  Svmaiv 

ctV\ipai7mvt 
O/  fi  qv/.zcc-jtiv  n  Six.ec;  x&>  o~%lt- 

TlhnlcJciTtZj  ,  K)  T87D  yt@K  j&tgrXJiiOI 

i°/0V. 

Feftusautem  Pompejuslib.9.  lndige- 
tes  dii,  quorum  namma  rjutgari  non  Lcct. 
Et  quibufdam  interjedtis,  Indigp,  in- 
quit ,  Mneas  ab  .Aflcanio  appellatus  efl, 
cnm  fmgnans  cum  Me\entto  nufljuam  ap- 
paruiffet,  in  cujus  nomine  itiam  templum 
conflruxit. 

I  V.  Herculesi]  Hxcufquead  verf. 
^Afqu-  afii ,  prxterquam  quod  de  A,- 
neadicitur,  funt  CiceronisexLegibns 
J2.  tabular.  lib.  1.  ut  nonnulliexifti- 
mant,  quarum  hxc  verba  funt ,  Dhos, 
&clloi,qui  ccelcfle .<  fenipcr  habiti,  colun- 
\o,  &  ollos ,  quos  endo  coelomeritaijoca- 
tierint,  H  rcukmyliberum,  Mfcwetpium, 
C.fiacm,  Pollucem,Quiitnum.\n  quam 
eriam  fententiarn  C  cero  Iibro  2.  de 
Natura  Deorum,  Svflepit  autemvita 
hominum  ,  &  confuetudo  communis  ,  ut 
beneficiis  excellentes  viros  in  ccetumf.i- 
ma  ac  vAuntate  tullerent :  bir.c  Hcrcules, 
Caflor  Cr  Poliux  j  hinc  JSfculapiut ,  hinc 


Liber.  Et  paucis  interjectis ,  itemhinc 
etiam  Jyomutum  qutm  quid.tm  effe  Quiri- 
num  pntant  :  qitorum  cum  iemaneient 
animi ,  atque  xternitate  fuerentnr  ,  dii 
riiefunt  hatAti,  cum  &  optimi  tlfent,  & 
netemi.  Sed  quod  de  Anea  hic  dicitur, 
conftatexeoloco  Virgilii  lib.  12.  Av 
neidos ,  ludigetem  fuifle  vocatum. 
Quod  5c  aflerit  Ovid.  lib.  4.  Metam. 
de  eodem  loquens, 
Luflrtttum  gcnitrix  dijinocorpui  odore 
Vnxit ,  ey  ambrofia ,  cum  dutcineclaie 

mixta, 
Contigtt  os,fecitque  deum ,  quem  titrlnt 

jOuiiini 
Kuncupat  L:digctem,temploque  arifque 
recepit. 
Tibullus  libroi.  elegia6.  de  eolo- 
quens, 
lUicflmHus  eris,cum  te  veneramla  Ku- 
mici 
Vnda  deum  cceto  miferit  Indigetem. 
Liv.  1.  Decad.hb.  1.  poftprinc.  cum 
fcribit,  dc  eo  loquens,  Situs  cfl,  qttem- 
cunquc  cum  diciyiffafque  efl,fl.pe;-  1\ui 
tnicumfluvium,  Jo-jem  intiigetem  appel- 
laht,  &  Gelliusiib.2.  cap.  16.  &  Soli- 
nus  cap.  8.  Sed  Sc  de  diis  Indigcubus 
Ovidius  lib.  Me:am.  1  e.  ad  fin. 
Dii  piccorJEnexcomitcs  ,  qitibut  er.flts 

O"  ignis 
Ceflerunt ,  diiqueindigeies,genitorqut 

SliiirinX 
Vrbis,  &■  inviBi genitor  Gradhe  £hu- 

iitli  ,• 

Vcfl.tqite  Crtfareos  inter  fiicratapena- 

tcs, 
Et  cum  Cx-firea  tu  Phabe  domiflice  Ve- 
fla. 
Liv-  Decad.i.  lib.8-  Lares di-jiKoven- 
files,  dhi  quorumefl poteflas  noflrorum 
hopHumque. 

I   jltqut 


nes  bo- 
mines 


GenialesDies.  Ltb.  VI.  441 

lapius  &  Romulus : '  atquc  alii ,  qui  dum  vixere ,  runcti 
laboribus  ,  cb  fortia  jacinora  generi  humano  cxhibita ,  tan- 
to  honorc  habiti  cultiquc  (unt,  ut  cx  hominibusindco- 
rum  coetum  alciti,  pro  diis  cclcbrarcntur  &  colerentur, 
quos  vclut  aflcriptitios  &  novos  incolas  poft  fataincce- 
lum  reccptos  putavere.  Fuit  enim  haec  confcntiens  obfcr- 
vatio , '  prxcipue  apud  Laconcs ,  ut  eximios praclarofque  L>"- 
viros,qui  obviam  cundo  periculis,  rempubl.  auxifient ,  ob  "m"n\ 
egregia  facinora  civibus  &  patriz  cxhibita,  nt  gratiam  mc-  den- 
riti  reddcrent ,  in  dcorum  fedcs  receptos  confccrarcnt ,  & f*^' 
in  cadum  tollcrent,  illifque  divinos  honorcscv  Immaiio  ».'<■.■;/* 
faltisno  ampliora  decernerent :  temnlaque ,  flamines,  pul- '" 

•  r     I  i-         •  1     1  '£        .lumctt- 

vinar  oc  aras,  ac  ledcs  immortahtatis  cxhibcrcnt.  Gtxcitaiog» 
vcro  propter  bcncficia,  vivcntes  etiam  ca»lo confecrare  rtf'"" 

o    •  f  1  r  1  bant. 

&  immortalitate  donarcconiucvcrunt,   quam  apothcolin  c.m 
dixcrc : 4  (icut  de  Platone J  8c  Agcfilao  legimus,atque  aliis,  'ji'Jtn" 
qui  in  coetum  crelefHum  recepti  in  vitadivinos  honores^. 
merucrc  :  iliifque  certamina,  ludos  cV  facra  anniverfaria  di-  theof's* 
carunt ,  tanquam  numinibus  aut  hercibus:  illis  prarfcrtim, 
qui  tyrannos  cxcgcrunt  aut  vindiccs  libertatis  ruerunt.  Mi 
tanquam  mortale  faftigium egreffi ,  omnium  confenfu  in 
concilium  carlcftium  afciti,  pro  diis  haberi  &colicoepti 
funt.  e  Hinc  etiam  Romani  Carfares ,  quorum  opera  &  Cefins 
virtute  rcs  Romanacrevit ,  &  imperii  fines  latc  propagafl  ?f* 
funt ,  poft  runera  immortali  memoria  confecrarunt ,  &  in  deos 

dcos;f ''"''• 


r  Atcjue a\U.~\  UtLibcr,  exCice- 
rone  in  locis  fupra  citaiis.  Nam  5c  Pli- 
nius lib.:.  c  -.  Hit  eji  vetttflijiimm ,e- 
fciendi  oenemerentibiu gratiam  mos ,  ut 
taics  numinibus  adfciibantur.  Idcni  Cic. 
lib.  de  Natura  deorum  5. 

2  Pracipue apud Lac.onts.']  Vide  A- 
rillotelcmlibro^.  Ethicorumc. ;. 

j  fhtam  ap;thcoftm  dixcre.  ]  Hero- 
diar.us  lib.  4.  in  princip.  quibus  c.\'re- 
moniis  hxc  inter  deosrelatio ,  &  in 
catalogum  deortim  adlcriptio,  apud 
Rom.  ficri  confuevit,eleganter  dcfcri- 
bit  Servius  in  lib.  5.  Aneidos  poft 


princ.  cV  dicetur  quoque  poftea. 

4  Sicnt  dt  Pl.itonc.  ]  Non  memini 
id  Iegifle  de  Platone,  fed  vide  in  feq. 

5  Et^Age/tlap.]  Plutarchusin  Apo- 
phtheg.  Agefilai.  Et  vercor  nc  hic  vel 
Alexander ,  vel  librarius  aberrarit ,  & 
(it  legendum  de  Plutone  .Ageftlao.  Nam 
Afchj  lus  cip-id  Athenium  lflj.3.  c.  10. 
fcribit  ipfum  Agefiiaum  Flutoncm 
ruiflfe  vocatum,  uti  A.riftarchum  Jo- 
vem,  Simonides poeta. 

6  tlinc  eiiam  Rom.  Cajkres.j  Id  vi- 
dcrelice:  cx  Suetonio  6:  aiiis  vitarum 
Imperatorum  fcriptoribus  ubique. 

Le   5  1   Siqxi- 


ticmi- 
ni3  mu 

t.lttG, 

cum 
tjuts  in 
dcorum 
mmier» 

vefer- 
retnr. 


44^  Al1X.  AB    ALEXANDRO 

deos  receperunt ,  qui  ob  arternam  gloriam  dii  indigctes  di- 
&i ,  nominibus  plerunque  mutatis ,  ■&  novis  cooptatis. 
1  fiquidem  Romulus ,  Quirinus :  :  Jno ,  Matuta :  Leuco- 
thea, 3  Albunea :  *  Melicerta ,  Palamion  &  Portumnus: 

Leda, 


1  Siquidcm  Romulu^,  SUdrinm.]  Ut 
&  fupra  diclum  eft  ex  Cicerone  in 
verbo,  ut  Hercules,  &  pnterea  fcripfe- 
runtLivius  1.  Dec.  lib.  1.  Plutarch.in 
Romulo.  Lactantiuslib.  r.  cap.is.  Et 
vide  infra  ibi,  Kam  &  Curetts. 

2  Ino.]  Ino,  Matuta ,  Leucothea 
cadem  Ciceroni  1.  Tufcul.  cujushxc 
verba  funt,  SDuici?  lno,Cadmi  filia,non- 
nc  Lencothea  mminata  d  Gracis,  Matitta 
habeturd  nojirisi  Etlib.de  Natura  deo- 
rum  J .  (htid  dcinde  luo  dea  dicetur,  & 
Leucothe.t  d  Grxcis,d  nobis  Matuta  dice- 
tur,  cumjit  Cadmijilia.  *  Et  paulo  an- 
te,  Jam  veroin  Grxciamultos habent  ex 
hominibm  deos,  ^Alabandum  ^AIabandi, 
Tenedi  Tenem:  Leucothoem,<jux fuit  Ino, 
&  e)m  Palxmonem  filium  cuncla  Grx- 
cia,  Hcrcukm,/Efculapium,  Tyndaridai: 
Romulum  nojiri  aliofque  complures  quos 
quafi  novos  &  afcriptitios  cives  in  ctx- 
lum  receptos  putant.  Ex  quo  8c  O  vidius 
lib.  6.  Faftorum, 

Lencothca  Grajit  ,  Matuta  vocaberc  no- 
flris, 
In  portm  nato  )m  erit  omne  tuo. 
Ovid.4.  Metamorph. 

Abflulit  Mis 

£htod  mortalefuit ,  majcfiatcmque  vt- 

rendam 
lmpofuit,r.omcnque  finiulfaciemque  >io- 

■vavit, 
Lcucotheaque  dcum  cum  matre  Palx- 
mona  dixit. 
Hanc  Orpheus  vtiav  owTeTgjtv  nomi- 
nat.  Hincapud  Propertium, 
Hanc    mifcr   irnplorat  navita  Lchco- 
theam. 
Vide  Hy gi num  Fabulatum  c.  1 1 4.  Plu- 
tarchum  in  Camillo,Paufaniam  lib.4. 
Meflenica.Ladtantiiim  Firmianum  li- 
bro  1.  c.2  r.  ubi  ita  fcribit,  Solent  enim 
mortuis  confecratis  nomina  immuta/i : 
credo  ne  quis  putet  eos  homines  fuiffe. 
Jiam  O1  Romulmpofl  mortem  jQuirinm 


diilm  cfl,  &•  Leda,  "Kemefis  :  &  Circe, 
Maiica :  C5~  lno,  fofiquamfe  prxcioita- 
vit  in  mare,  Leucothea,  materque  M.ttu- 
ta  ,(sr  Melicertes  filiut  e\m  Palxmon  t>t- 
qne  Portumnm.  Vide  prxterea  Lu&a- 
titim  imerpretem  Statiilib.  i.Theb. 
poft  princ. 

COLERUS. 
*  Lcncotheam  Gloflx  vetcres  inter- 
pretantur  ^ilbuncam.  Videinfr.  Tira- 
cjuell.  in  .Albunea. 

TIRAQUELLUS. 
j  ^AIbwiea.]   De  cjua  Virgil.  lib.  7. 
Aneid. 

Lucofquefub  alta 

Confuluit  ^ibunea  ,  nemorum  qux  ma- 

ximafacro 
Fonte  fonat ,  fxvamqut  exhalat  opaca 
Mephitim. 
Et  ibi  Servius,  ^flbunea  diila  efl  ab 
aqux  qualitate,  rju.t  ex  eofonte  efl  :  unde 
etiam  nonnulliijifam  Leucotheam  volunt. 
Acron  &  Porphyrion  interpretes  Ho- 
ratiilib.r.  Carm.  Odey.  ibi, 

Shtam  domus  .Albunea:  refonantis. 
Laftantius  Divinarum  inftitut.  lib.  r. 
cap.  6. 

4  Melicerta,  Palxmon  &  Portunt- 
nm.  ]  De  his  tribus,  quos  eundem  efle, 
his  tribus  nominibusvocatum  ,  vide 
Ciccronem  diclo  lib.  ;.   de  Natura 
deorum,    Sclib.  i.Tufcul.  quift.  & 
Ovidiumlib.  6.  Faft.  cum  fcribit, 
S>uem  nos  Portumnumfun  lingua  Palal- 
mona  dicet , 
Efle  precor  noflris  xqum  uterque  h- 
cis. 
Feftus  Pompejus  lib.  14.  ubidePor- 
tumno,  &lib.  3.  ubideClave.  Ser- 
vium  &  Probum  ,  alterum  interpre- 
tem,  in  5  .librum  Aneidos  in  eum  lo- 
cum, 
Et  pater  ipfe  mam  magna  Tortumntu 

eundem 
Impulit. 

Et 


Gf.NIALEsDiES.    LlB.  VI.  445 

1  Leda,Nemcfjs: :  Circc,  Marica: '  Ner!lIia,Hora:4  Rhca, 
deorum  mater :  Idea,  Dindymcna ,  Philena ,  Peflinuntia,  Illc/t. 
&  Cybele , s  Berecynthia ,  dicta?  fiint.  6  Indi  vcro  jovcm  **»-*» 
pluvialcm,  &  Gangem  flumen ,  &  vclut  indigctcs  dcos,  "t""e'~ 
carmine  incondito  vcncrantur.  7  Mcroitx  Herculcm,  Pa-  m«-« 
na,  &Iiim:  8  Germani  Tuiftonem  dcum  tcrra  editnm,  '/*"""' 

1  Gtiinti- 

&  Man-  norm. 


Etiterumlib.  1.  Gcorg.ibi  , 

Votaque Jei rjatifohent in littore  nautjc 

Glauco  &•  Panopcx  c  l"<>  Jfeticei  t.t. 

Lacrantium  libro  1.  c.  zi.  &altetum 

Luciatium  Statii  interpretcin  lib.  fc- 

cundo  Thcbaid.  in  cum  locum , 

—  Jamquc  ai-jagiadu  Theumcfia  (3* 

arces 
Intrat  ^4<\cno,c.ts.  _____ 
&  lib.  7.  Ibi, 
Thcbanum    totu   planxijfe   Palxmona 
Ponto. 
1   Leda,1^emcfs.]  Lactantius  Di- 
vinatuminftit.  d.  libro  r.cap.  11.  At 
Paufanias  in  Atticis ,  &  Ifaaciuseas 
diverfas  faciunt.  Dchacautem  Virg. 
lib.  7.  Ancidos. 

z  Circe,  Ma.ica.]  Laciantius  Fir- 
mianus  ubi  fupra;^/i««r.i.  Et  Scrvius 
lib.-.  Aneidos  ibi,  in  eum  locuin, 
Hunc  F.iH/io  &  nymphttTtniittmLtut' 
rcnte  Marica 

^ccipimus. 

Maiicam  dicit  uxorem  fuiflc  Fauni , 
cjux  eft  dca  littoris  Minturnenfium, 
juxta  Linmtluvium.  Horatiuslib.  3. 
Carm.  Ode  17. 

Sh<i  F  ormiatum  rr.ocnia dicitur 
'P.mceps  &inna»lern  M.nicx 
Littoribui  tenuiffe  Lirim 
Latctyrannus. 
Ubi   Porphyrion    intcrpres    inquit, 
Maiicam  autem  Minturncnfis  maxiit.e 
colunt  ,  cu\us  e.'iam  lucus  in  ipfi  Mintu,- 
nenf.ci-jitMccfi.  Lucanuslib.  2. 
— —  Et  umbrofx  Liri-sperregna  M.tri- 
cx. 
EtLivius;.  Dccad.  lib.  7.  ubidicit 
Minturnis  lucum  Marica:  de  coelo  ta- 
ftum. 

3  Ncrfilia}  Ora.  ]  Ovidius  Metam. 
lib.  14. 


—    Ro.nu  'eo  (  cum  virgine  Th.tuman- 
tma 
Ingrcditur  colles  :  ubi  fiydus  abxthert 

laffium 
Deculit  interr.ts  ,  a  at\us lumine f.a- 

grans 
Herjilix  crinii  cum  /ydere ccfiit in  an- 

r,ts. 
Hanc  mambiis  nctis  Romanx  condiicr 

urbii 
Excipit,  &  prifcum  pariter  cum  torpu  c 

nomcn 
Mutat ,  Oramquc  ■vocat ,  qux  nunc  dex 
ju.nl a  Quirinoeft. 
Ex  quibus  verbis  Hafilia,  non  Keifilia 
legendum  efle  i  ntclligis. 

4  Rl>ea.~]  H.vc  ufque  ad  verbum  , 
Berecjntkid,  funt  Strabon.  lib.  ic.  Ec 
prxtcreadc  IiiacV:  PcfinuntiaLiv.3. 
Dcc.  libro  9.  rurfufqucde  Pcfinuntia 
Plutarch.  in  Mario,  Sc  Apulejus  1.  n. 
Metamorph.  &  Hcrod.  lib.  1. 

%  "Berecyntbia.]  Vidcinfra  hoceo- 
dcm  cap. 

6  Lndi  'jcro.~\  H.tc  ufque  ad  vcr- 
bum,  Mcioit.c,  funt  Strabonis  I.15, 

7  Meroitx.]  Strabolib.  17.  Maoi- 
t.e  ,  inquit ,  ultra  atium  quend.xm harba- 
rum  ,  dcum  etiam  Herculcm  ,  Pana,  &• 
Ifim  colunt.  Herodotus  autcm  libro 
fecundo  tradit  eos  folosdeorum  To 
vem  &:  Libcrumcolere. 

8  Gcm.ani.  ]  Corn.  Tacitus  de  mo- 
ribus  Germanorum  ,  inpriuc.  Cc.e- 
In.tnt,  mqwtyCa,minibus  amiquis  (qucd 
unum  apud  illos  memorijc  CT  annalinm 
gcnus  ejl)  Tuiftonem  drum  tara  editumt 
CS~  filium  Mannum  ,  ori^  '::em  ^cntis  ojii- 

d:to,cmqfc  fuific.  Berolus  dc  regibua 
Babylonii  ?c  Aflyriorum.  Vide  Cor. 
Tacitum  in  libello  de  Morib.  Germa- 
norum. 

I  stftym- 


Pe.fa- 
rutn. 
Vene- 
totum. 

ptioru. 

Alau- 

roruni. 

Pceno- 

rum. 

"Mace- 

donum 

Ltiti- 

ncrum. 

Sicu- 

lorum. 

Libj- 

corum. 

Tfi- 

phon. 


444  Alex.  ab  Alfxandro 

6  Mannum  hlium : '  Aftymphalifsi  Achillem: 2  Perfa?  A- 
manum  &  Anandatum: }  Veneti  Diomedem  inilar  numi- 
nis  habentjcui etiam  4  candidum  immolabant  equum.  5Sic- 
ut  .£gyptii  Ifidem ,  Maurijubam,  PceniUranum,  Ma- 
cedones  Gabyrum  ,  Latini  Faunum ,  6  Siculi  Adranum, 

7  Libyci  Pfaphonem,  ne  omnes  pcrcenfeam  deos.  Is  enim 
Pfaphon  cjuum  defpectiilimusellet,  &  uitima*  nota?,voca- 
les  aves  edocuit  haec  verba  eloqui,  Magnus  deus  Pfaphon, 
cjuibus  dimifTis  in  lucos ,  audita  voce ,  apud  rudes  populos 
eft  pro  deo  habitus.  8  Thraces  Zamolxin, 9  Syri  Ailai  ten, 

Adad 


I  .Aflymph.tHfr,  .Achi/Jcm.~\Uh\  id 
lCiiptum  fit  nelcio  :  fed  nec  quifint 
hi  Aftymphalifli  fcio.  InEpirotamen 
legi  Achillem  ut  deum  coli ,  &  lingua 
eorum ^ifletum  vocari,  uttraditPlu- 
tarchus  in  Pyrrhoinprinc.  Eiquefa- 
cram  xdem  in  infula ,  in  qua iepultus 
eft,anteBoryfthenem,apud  Plin.l.  10. 
cap.  28.  aut  aliorum  computat.  22. 
tcmplum  Achillis  effe ,  &eidemfo- 
lemnes  ludos  Brafiis.  Paufanias  lib.  j. 
fcribit.  EtinEuxino  circa  Nili  oftia 
infulam  Achilli  facram  ,  cui  Luce  no- 
men.  Denique  Achillisfanumefle  in 
Arcadia,  quodrecludireligioeft  :  at 
puberibus  omnibus .  quotcunque  pu?- 
naturi  defcendunt,folenne  efle  Achil- 
li ,  nntc  pugnam  ,  rem  divinam  facere 
fcribit  Paufaniaslib.3.  qui  deLaconi- 
cis  cft. 

2  Pe ifle  .Amanurn  &^4nanda:um.  ] 
Strabo  de  utroquelib.  rr.  Stiterum 
lib.  15.  paulo ante fin. 

5  Veneti  Diomeden:.}  Strabolib.  5. 
non  adeo  longe  a  princ.  Sc  libro  6. 

4  Candidum  immolabant  equum.  J 
Strabo  d.lib.^ .  ln  P\ netisfane,  inquit, 
quid.tm  Diomedi  infignct  exiflunt  hono- 
res.  tiam  candidu-s  illi  immolatur  cquus. 

5  Sicut  Egyfiii  Ifulcm.  ]  Hxc  isfque 
ad  vcrbum,  Slcult,(hat  Laftantii  lib.  r. 
cap.  1 5 .  Ex  nuo,  ex eodem  loco,  addc, 
Sabini  Sam  um,  Komam  Quinnum.  Sed 
quod  de  ALgyptiis  tradit ,  tradtdcrunt 
&omnes  rerum  .Aviyptiacarum  fcri- 
ptores.Sed  &  quod  dejuba  hic  dicitur, 


prcrter  Lactantium,  traditetiam  Ter- 
tullianus  in  Apolog.c.u.8c  Arnobius 
contraGenteslib,  8. 

6  siculi  .Ac!rani<m.~\  Plutarclius  in 
Timoleone,  &  in  Parallelis. 

7  Fibyci  Tftpimiem.'  Kxc  ufque  ad 
vcriiculuin  Thrace.i ,  funt  Max.  Tyrii 
Ser.  rcj.  tk.  Apoftolii  Bizantii.  Et  vidc 
Erafm.  Cliil. r.cent.2. c.ult. -\>dtw®* 
op  vi  *  x ,  id  eft  ,  Pfijihonii  aves.  Simile 
cjuippiam  de  AimoneCarthaginenli, 
qui  feipfum  pro  deo  venditare  vcluit, 
narrat  AUianus  varix  hiftor.  libro  14. 
cap.  20. 

8  Thraces  Zamolxin.'  Herodot.  I.4. 
de  Getis  Ioquens  ,  qui  funt  fortifllmi 
Tinacum,  ubi  dicit  eum,quj  defurictus 
cft,  mearead  Zarnolxin  dxmonem, 
quem  nonnulli  eorum  opinantur  eun- 
deifi  efle  Gebeleizem.  Strab.  lib.7.  de 
iifd.".n  Getisloquens,  hos  Menandri 
verfus  Grxcoscitat: 

TldvTit:  (A   0!  ©PKXi;,  [/.d.\K7U  tfX  01 
TiTZtj  ItfJLUsdTrdvTUlV. 

Kitj  ^S  tWTCC  &2Qtudj  UiiiSiVih&j  T» 
■yiv<&, 

OC  crpoifp'  ifx,Qj/uii[  \<rlu':\'. 
Et  Origenes  adverfus  Celfum  lib.  ;. 
&  Laertius in  Pythagora in  princ.  He- 
rodot.  autem  lib.  5.  poftprinc.  fcribit 
Thraces  e  diis  hos  folos  cokre ,  Mar- 
tem ,  Liberum  ,  Dianam  :  fed  reges, 
prxterpopulares ,  etiam  Mercuriiirr, 
eumqtie  e  diis  prxcipue,  per  quem  fo- 
lum  jurant.  Atidemlib.  Q.adfin.tra- 
dit  eofdem  Thraces  Pleftoro  Indige- 
nxdco 


G  ENI  ALE  S  D  IES.    LlB.  VI.  445 

1  Aclad  :&  Agartin , !  Arabes  Dyafarem ,  *  Horici  Tibili- 
ncum,  '  &  Apliri  Cccleftum.  "  ,/£giolen(es ,  Maceranas 
dcas :  ;  &  gens  juxta  Naucratim  /Egypti ,  Thcutum ,  vcl- 

ut 


nx  dco  immolarc.  Addc  Sc  tu  Scy thas 
Zamolxin  colcrcex  Luciano  in  Scytha 
five  Hofpite.  Scd  hic  aliuseft  ab-illo 
Zamol.xi,  quem  Thraces  colunt,  ut  vi- 
dcre  licet  cx  Strab.  lib.4. 

9  Syri.  iflarttm.]  Hcrodot.  lib.  1. 
Arnob.  advcrlus  Gentes  lib.  8.  Tcr- 
tullianus  in  Apolog  cap.  23.  &vide 
nofhasleges  Connubialcs  in  1. 1 5.1111- 
mcr.  jo.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Hxc^JJi.utc eft  ,  qux.4ji.tfct  in 
facris  literis  vocatur.  Id  Phoenicum 
lingua  fonatgtcgcs >■)  tu  pShei ,  tan- 
quam  fufpiccris  dictum  a  vittimarimi 
muititudinc.  Ea  colcbatur  a  Sidoniis, 
ficut  Dagon  a  rcliquis  Phcenicibus,  & 
Aflyriis.  Gr.tcis dicitur  A^xtTw,  mtj 
Aifx'm;,  nimirum  dctorta  vocc  a  Sy- 
rinco  .  i&tvdava.  Significatio  a  pifce, 
apud  Macrobium  Saturn,  lib.  1.  c.  21. 
Jitchitidii  pexperam  pro  De-.cilidis 
hodie  vtilgolegitur.  HxcdocYiff.  Sca- 
liger  in  Conjectaneis.Vide  &  Gyrald. 
fyntag.  1. 

TIR  AQJJELLUS. 

r  ^Ad.td.}  Macrobius  lib.  I.  Sat. 
I.  cap.  25.  fcribit  Jovem  ,  c<  Afiyrio- 
rnm  Adad,  cundem  efle  quem  Solem, 
his  verbis  ,  Et  nc fermoptr ftngnla  nomi- 
nt  dcorum-:  rgctttr ,  accipe  quid  .Afyrii 
de  Solts  potcntia  opinentur.  Dc  tnim 
qucmjummnm ,  maximumque  vencran- 
tur  ,  lAdad  nimen  dtdtrunt.  h\m  nom.- 
nisintapretatioftgnificat ,  unus.  f-iunc 
trno,  ut  potentifsimumdcum  adorant. 

2  Et  .Agartin. }  Lcge  .Atatgatim  e.\ 
Macrobio  ubi  fupra  ,  qui  ad  ea  qux 
proxinie  adduxi ,  hxcfubjungit:  Scd 
fkbJHngunt  eitlem  ilcam  nomine  ..At.trg.t- 
tim:  omntmout  po:eft.ttem  cuncfarum  >  c- 
rum  Ins  duobus  attribuunt ,  Solem  ,  Tcr- 
rtmque  intelligentct.  Scd  adde  &C  cof- 
dem  colere  Adadunephrongemmam 
exPliniolib.  57.  cap.  1  r.  quxforteeft 
is  Adad,  dc  qno  Macrob.  ubi  fupra. 


}  .Arabet  Dyafarem.}  Tertullianus 
in  Apolog  c.z^.  Dujarum autcm  hunc 
vocat  Steplnnus.  Hcrodot.  autctn  Lj. 
poft  princ.folosdeorumarbitrariDio- 
nyfium,  qucmUrotalt:  cvUraniam, 
quam  Ailatappellant.  Strabotamcn 
lib.  15.  icribit,  duostantumdcosab 
illis  Arabibuscoli  ,  Jovem  (cilicet  & 
Bacchum,  qu  q.tx  ad  vicam  pertinent, 
principaliadant. 

4  Horici  Tit/iircurr.}    Lc^cKoirr, 

cx  Tertulliano ,  qut  hacc  de  illis  fcribit 
d.cap.23. 

5  £-  .Apini  Ccr/f/?w>w.]TcrtuIlianus 
d.  cap,  1 ;.  c~  hic  C  aleftm  it  cjl ,  qucm 
G/.tci  Uranum  vocant ,  quon  Pocnot ,  17«« 
ipji  .Afiifioit ,  c -.!e.  c  dictntn  efi.  lllpia- 
nus  autcm  cpitomc  Inftit.  c.  22.  §• 
dtor,  fcribit  Cxleftum  Salinenfem  co- 
li  Carthagine.  Et  hicCxleftus,  five 
Uranus,  is  idcm  eft  ,  qui  Cxlus  Ennto 
Scaiiis  vocatur.  * 

COLERUS. 
*  Tertull.  Apolog.  cap.2;.  Uni- 
cuique  eti.im  Provinci.t  &•  ci-j  tati  (uut 
De:u  efl  ,  ut  Syri.e  Aftartii,  ut  .Arabi.t 
Di.tfcet,  ut  Korico  Ttbilcnut  ,  ut  A  f.i- 
ca:  C*!cjlu),  ut  "Manritanirtertftdifid* 
T  I  RAQUELLUS. 

6  /Egiolenjer,  Mactranatdeas.]$n- 
giontnfs,  fivc  Eugiatc.t,  &  Mjcc  >as  lc- 
gendum,  cx  Plutarch.  qui  idcm  dcillis 
dicit  in  vitaMarcelli. 

7  Et  gens  \u\ta  "Kaucrat:m  Mgypti, 
Theuttm.]  Plato  inPhxdrononadeo 
longe  afin.  ubiait,  .Audivi  equidem 
circa  tinucrathn  /E^yliti  prifutn  quen- 
dam  fuiTe  Jeornm  ,  cm  diratajit  4vitt 
qutm  lbim  'jocant ,  Djemoni au'emipji 
mmen  Thtuth.  Et  de  eo  quoque  idem 
Plato  in  Philebo,  &di;emuspoftca 
codem  cap.  Sed  his  adde  Ci!iccs,Mop- 
lum:Acharnanes,Amphilochum:Tlie- 
b.inos,  Amphiaraum  :  Lebadios,  Tro- 
phonium,  pro  diis  colere,  apud  Origc- 
ncmadverfus  Cclfumlib.j. 

1  jQuam 


446  Alex.  abAlexandro 

ut  prcefcntifllma  numinacolucrunt,  qui  omnes  ex  homi- 

nibus  poft  funera  divinitate  donati ,  diique  indigctes  poft 

Care-  confccrarioncm  habiti  funt. '  Qiiam  quidem  fic  rieri  novi- 

momx  mus  ^  ut  impcratore  qui  refcrcndus  in  deos  &  confecran- 

rendi    dus  crat ,  vita  fundto ,  pyram  in  tabcrnaculi  formam  con- 

ainjue  ftruCrent,quod  auro  &  cborc,fignifquc  &  tabulis  pictis  ex- 

deos.    ornatum  mirificc ,  alio  dcfupcr  breviori ,  ufque  acl  tertiam 

contignationem  erigcbant ,  aquila ,  cum  omnium  deorum 

aggcftu  in  fummo  culmine  locata:  Iecc.oque  conftrato  pur- 

pura  8c  auro,in  quo  defuncti  effigies  jacebat,fenatus,eque- 

fter  ordo ,  ac  viritriumphalcs  ,  quiquc  ampliflimos  hono- 

rcs  gcfferant,  procedcntes  lectum  deferebant  inpyram, 

cum  carminc  6c  hymnis ,  omnibufque  humanis  divinifque 

aggcftis  honoribus.   Dcmum  incenfa  pyra  quum  vapore 

&  fumo  aquiia  aqitata ,  c  fummo  culmine  tabcrnaculi,  acra 

pctiiifet ,  rcligio  incuffa  fuit ,  iplius  animam  per  inane  cce- 

Ium  pctiiffe ,  ipfumquc  defa?cato  quod  mortalc  erat  &  ca- 

ducum  ,  in  numero  cadcftium  &  concilio  dcorum  recipi& 

haberi.  '  Quam  confccrationcm  apotheofin  Grxci  nun- 

cuparunt:  qui  dcinccpsintcrdivosrclatus,  prodeocole- 

scna-  batur.  Fuitquc  fcnatufconfulto  cautum ,  ne  quis  ex  Ca?fa- 

tpcm-  ribus ,  nifi  ex  dccreto  patrum ,  intcr  deos  refcrretur. '  Mi- 

Diocii-  tum  tamcn  de  Dioclctiano  proditur ,  quod  fponte  depofi- 

tianiu.  to  impcrio,  nonum  poft  annum  ,  primus  fine  imperio,  po- 

puli  juffu,patribus  auctoribus  cadeftes  honorescV  apotheo- 

Con-    fm  incruit.    Et  de  Conftantino  Maximo ,  qui  diverfarum 

w*h~  rcligionum  affcnfu ,  ab  ethnicis  inter  divos  relatus  fuit ,  & 

a  Chri- 


1  Quam  quidem  fic  fecrinovimui.] 
Apud  Herodianum  defcribentem  Se- 
ptimii  Severi  Apotheofin  lib.  4.  in 
princ.  Hcrodotum,  &  Prudentium  in 
Apotheofi  14.  Platonem  lib.  ult.  de 
Repub.Ciceronem  in  Somnio  Scip  & 
Lucanum  dekribentcm  apotlieofim 
Pompejilib.9.  in  pvinc. 

2  Qutim  conficrationem  apotheofln 
dxci.]  llt  jam  intelligis ex  prsxedcn- 
tibus,  accjue  etiam  ex  Tertulliano  in 


Apolog.  cap.  34.  in  fine  ,  &  Servio  in 
in  1.5.  AVneid.  Virg.  induobuslocis. 

}  Mhwn  tamen  cfe  Diocletiano.]Eu- 
tropius  de  Geftis  Romanorum,  lib.  9. 
cap.  ult.  Pomponius  Laetus  in  Com- 
pendio  Rom.  hiftoria: ,  ubi  de  Nemefi 
dea,  fic  de  Diocletiano  fcribit,  Diocle- 
tiuttu ,  cjui  ab  tan.u  rerum  culrnine  fecef- 
ferat ,  nullius  confelio  adduci  potuit ,  ut 
pcenheret.  IgittcrprivatW  cum  ejfit,  jiofi 
mortem  inter  dhos  relatus  efl. 

I  Ftrunt- 


GenialesDies.  Lib.  VI.  447 
a  Chriftianis  intcr  fanftos.  '  Feruntque  magnum  illum  A- 
gcfilaum,  cum  a  Tlialus  apothcofi  honoratus  &interdi- 
vos  relatusfuifletvivens,  illos  interrogaife ,  utiidcosfa- 
cicndi  potcitatem  habcrent ,  prius  feipfos  confecrarcnt, 
poftca  fc  dcificarent.  :  ContraEmpcdocles;  namtanto 
ftudio  captus  kiit ,  ut  pro  numine  colcrctur ,  ut  in  mcdium 
;£tna?  inccndium  vivcns  fc  dcjiccrct.  ;  Intcr  ca?teros  pro- 
ditur  Eutimus  pocta  Locris  oriundus ,  oraculi  jufhi  vivcns 
confccratus ,  &  intcr  divos  rclatus.  +  Patrios  autem  dixe- 
runt  dcos ,  qui  imgulis  urbibus  prseuint ,  illarumcjue  pradl- 
dcs&  propugnatores  fiint ,  5utApollo  ck  e  Mincrva  A- 
thenis , 7  Ilienfibus  &  Gnofiis,  cjui  indeillamoriundam 
ferunt : 8  licct  Alalcomcnii  fuam  dicant. 9  Thcbis  Bccotiis 

Libcr 


lai  di- 
cium. 


Empe- 

doclis 
ambi- 
tio. 

Euti- 
mus. 
Dii  pa- 
trii. 


I  Frruntque  magnum  illum  ^A^efi- 
Uum.]  Di&um  cft  fuprain  vcrbo,  F.t 
^Agcfilao. 

l  ContraEmpcdodc s .J^trabo  lib.6. 
Laertius  in  vjtaillius,  &diximusin 
noftris  Commentariis  Nobilitatis. 

J  Inter cateros prod.tur  Eutimus poe- 
ta.]  PyrAi  lcgendum  eft  exPlinio,  qui 
id  de eo  rercrt  lib.7.cap.4-.  Eft  autem 
Pjila  idcm  quod  pugil.  Videomnino 
Hcrmolaum  Barbarum  in  Caftigatio- 
nibus  Plinii  lib.  9.  alias  7.  cap.  4-7. 

4  P.itrios  -jeio  dixcre  deos. J  ServillS 
lib.  r.  Georg.  ad  fin.  eo  loco, 

Diipatrii  Indigetes. 
Patriidiijunt  ,  inquit,  qui  prsfunt  fin- 
gidii  civitatibus ,  ut  Minerva  Athcms, 
'juno  Carthafmi.   Et  alibi  liorum  deo- 
rum  mentionem  facit  Virgil.  1.;.  Am. 

Dii  patriijervatc  domum. 
Et  Ciccro  i  n  Veirem  aft. } .  8c  vide  in- 
fra  eodcm  lib.  cap.  ult.  ad  finem. 

<;  Vt  lApollo.  ]  Cicero  lib.  5.  de 
Natura  dcomm:Pru!ca>iiitem  cmplurtr. 
Primus  ca  '0  natus  ,  ex  cjuo  &  Minerrj.i 
Apollinem  eum,cu\us  in  tuteU  Athcnas 
anticjm  hijiorici  effe  voluertint. 

6  Mincrva  Athenis.]  Servius  ubi 
Hipra  proxime,  Lucianusinlibrode 
Sacrificiis  Plurarchus  in  Themiftocle, 
&  La&antiuslib.i.  cap.  rs-  ficfcribir, 
tiempe  ApoUinem  Delphi  Delique  ,  Mi- 


nervam  .Athenienfes  :  qunt  quidem  Gr.c- 
cil  Athcna  diila  ,  litl  ipfo  vocabulofe  ei 
%cip .  famili.ncm  efe  tcjiatm . 

7  Ilienftbus.]   Strabo  lib.  1}. 

8  Licet  .Alalcomenii  fuam  dicant.  ] 
Strabo  lib.S •  AUkomenii '  inquit,  i-c- 
lujium  Miner-jx  templum  habent,eximia, 
•leneratiene  cultum,  ibique  deamnatam 
cfji  a\unt  .  ficut  &■  Argi*  Juninem. 

Proinde  Poetam  Homcrum,  utram- 
que  per  earam  patiiam  nominatim 
protulifte.  Nam  lib.  Iliad.  4.  poft  pr. 
aLhcfhKzfjLwiiiv  vocat  illo  verfu, 

H  tnr'  ciciy.i»  jy  &Kcl>kou$jjmc  etOkVH. 
Statiuslib.  -r.Thebaid. 

Ducit  Ithonxus  Cr  Ala/comcno-a  Mi- 
nai'x  ^A^mina.  ■  ■  ■   ■ 

Ubi  Lu&atius  Grammaticus ,  inter- 
pres  fcribit,  AUlcomjcnachitas  tfl  Baro- 
ti.c  ,  inquaregnavit  Herculis  fi.ius.  Et 
paulo  poft  ,  in  qua  nata  .Alcmena  Her- 
culis  mater  ,  &  in  qua  etiam  colebatur 
Mineria.  Paufanias  in  Basoticis,,^/*/- 
comxna ,  inquit,«oa  mainus  eji  rjicus,ad 
radices  imas  rnodice  editi  montii.  l.oca 
nomen  datum  ferunt  ab  Alalcomano  ho- 
minc  indigena,a  quofnerit  Mineriia  enu- 
trita.  Sed  &  Minerv.x  Alalcomxnidis 
meminit  Aiianus  Varia:  hilioria;  I.i 2. 
cap.  59. 

9  Thebk  "Bacotiii  Libei .]  Paufanias 
ltb.  9. 

I  Et 


44$        Alex.  abAlexandro 

Liber  '  &Hercules,  2Juno  Carthagini,  quam  humano 
cruore  placabant,'  eademqueSamo^Sparta?  &  Mycenis, 
6  atque  Argis, 7  ubi  nata  fertur: 8  Venus  Cypro 9  &  Papho, 

Apollo 


1  Et  Hercuies.~\  Plinius  lib.  4.  c.7. 
&  Paufanias  in  difto  I.9.  de  Bosoticis. 

2  Juno  Cartbazjni.  )  Venus  apud 
Virgil.  lib.  1.  A,neidos,periculum,  in 
cjuo  verfabaturA,neas  apud  Didonem, 
exaggerans  a  perfona  Junonis  adver- 
faria; ,  Junonia  hofp  tia  fut  interpre- 
tatur  Servius)  Carthaginenfia  vocat, 
his  vcrbis  , 

__ Vereor  quofe  Junonia  -vertant 

Hoihitia. 
Et  antealiquot  vcrfibusinterjeiftis, 
Hic  teuiplum    Junoni  ingens  Sidonia 

Dido 
Condebat ,  doni-s  opulentum  &  numine 
di-j<t. 
Et  in  eod.  lib.  paulopoft  princ.  tradit, 
Carthagincm  pr.v  CEteris  locis  con 
tempta  patria,  praxipue  a  Junonc  cul- 
tam  ftiifle,  cum  air, 
ihurm  Jumfertur  terris  magU  omnibus 

unam 
Poftbabita  cohtiffe  Samo :  bic  illius  ar- 

ma, 
Hic  currusfuit ,  bocregnum  deagoiti- 

bus  effe 
(Si  quafatafraanf)]am  ttim  tcnditque, 
fovetque. 
5   Rademque Samo.}   DivusAuguft. 
lib  6.  de  Civitate  Dei ,  cap.  7.  Sacra 
fuut  Junonk  ,  &  b<tc  in  ejus  dileila  in- 
ful.t  Same  celebrantur  ,  ubi  nuptum  data 
fuit  j^-j/.La&antiusexVarronelib.  1. 
cap.  17.  Plutarch.  in  Pompejo,  Paufa- 
nias  inAchaicis,  Tertullianusin  A- 
pologet.  cap. 24.  Et  vide  fupra  ibi,  Ju- 
710  Cartbagini,    quod  Servius  fcribit 
inpoftremum  Virgil.  locumcitatum, 
dum  interpretans  illud  , 

Poflbabita  coluiffi  Samo.  — — 
Non  contempta ,  inquit  ,fed  infecundis 
partibus  babita.  ^Amabat  enimSamum 
genitale  filum  ,  fid  magis  Cartbagtnem- 
Sic  Juvenalis  fat.  16. 
Et  Samiagenitrix  ,  qmt  deleftatur  are- 
»a. 


Cicero  libro  2.  deLegibus,  Atbenun- 
fis,  inquit,  Ciiftbenes civii  eg,egius,J '«- 
nom  S.imi.c,  cum  rebus  timeretfnis.pua - 
rum  dotes  concredidit.  Apul.  lib.  6. 
Metamorph. 

4  Spartx.]  Homerus  lib.  4.  Iliad. 
de  Junone , 

H.TOI    ijj.01   Tfii; /MTU  7Kh£  <pl'/la.TBoj 
tlTl  TTOAHSC, 

Ap  jp;  ti  ,   1.7Tzta-m  Ti  yj  Ajpvaiyjia. 

Mvx.bujn. 
Qcrte  mibi  tres  quidem  multo  dileilijsi- 

msfunt  civitates, 
xArgofque,  Spartaque ,  &•  lativia  Mj- 

cen.t. 

5  Et  \1ycenis.  ]  Homerus  ubi  fiipra, 
&  prxterea  Paufanias  in  Corinthia- 
cis. 

6  lAtque  yArgii.  ]  Homerus  ibi , 
Plurarchus  in  Pompejo.  Lucianus  in 
libro  de  Sacrificiis,  Interpres  Theo- 
criti ,  Tertullianus  in  Corona  militis. 
Hincque  etiam  illud  Virgiliilibro  1. 
Aneidos  non  longe  a  princ. 

Veterifque  memor  Saturnia  belli, 

Prima  quod  ad  Trojampro  cbaris  geffe- 
rat  *A,gis. 
llbi  Servius ,  Cbaris ,  ait,  ^Argis.  lllic 
en:m  e.<m  coli omnibus  notum  efi. 

7  Vbi  nata  fertur.'  Nam  &  eam 
x^iiLu  vocatHomeruslib.  Iliados  4. 
poft  princ.  iip»  t'  stp^/n  ,  quem  locum 
citavimus  ibi  ,  licet  ^ALtlcomenii,  quod 
fcilicet  eam  Argisnatamdicunt,  ut 
fcribit  Strabo  lib.  9. 

8  Venus  Cypro.]  Corn. Tacitusli- 
bro  1 8.  &  omnes  ubique.  Nam  dc 
hinc  Cypriadi&aeft.Tibulluslib.  3. 
eleg.  3. 

Etfaveat  concba  Cypria  veBa  tud. 
Ex  quo  Feft.Pompejus,f)i/)>-;'rf,  inquit, 
Venus ,  quod  ei  primum  in  Cypro  infula 
templnmft  confiitutum:  vel quiaparien- 
tibus  prafidcat,  quod  Grace  kvhv parere 

9  Et Papbo.]La&antiushb.i.c.i $. 

Tertul. 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         449 

Apollo  Rhodiis ,  •  Lcmno  Vulcanus ,  :  Naxos  Libcro: 
5  idcmque  Apollo  Dclphis , 4  Ta?naro  Ncptunus , ?  Cyzi- 
cenis  Pallas, 6  cjuod  ca  urbspro  dotc  illi  rucrat. 7  Tencdiis, 
Tenes  deus : 8  Alabandenfibus  Alabandus , 9  Crctcnfibus 

Diana, 


Tertul.  in  Apologetico  cap.  24.  Lu- 
cianus  d.  1.  de  Sacriticiis.  Hincque  illud 
Vitg.  lib.  1.  Aneid. 

Ipfi  Papbum  fublimis  abit ,  fedrfjnc 
reviftt 

Lxta  fu.u.  

Eftque  Tegcac  templum  Vcneri  P.i- 
plii.v  apud  Paufaniam  lib.  8.  non  adco 
longearine. 

1  Lemno  J^ulcantis .]  Lactantius  ubi 
fupra.  Solinuscap.  21.  Lemnii,  inquit, 
1'ulcanum  colunt,  tdeoin  lemnometrojo- 
tis  Uepbxftia.  Vulcanum  Virg.  lib.  8. 
Aneid.  Lemniumpatrcm  vocat , 

Hxc  patcr  JEoliis  propcrat  dum  Lemnius 
ors. 
Vide  fupra  lib.  2.  cap.  T4. 

2  Kaxus  Liuc,  0.  }  Laelantius  eodem 
loco. 

j    idemque  .Apolio  Delpbis.]   Hinc 
De/pbicus  cognominatus  eft.    Ovid 
Faftor.  lib.  i.adrin. 
Mittitur  ad  T,  ipodas  certa  quiforte  re- 
portet, 
Quam  Jlerili  terrx  Delpbicus  edat  $- 
pem. 
Et  Metamorphofeon  lib. : . 

Placuit  tibi  Delpbice  certe 

D«m  vel  c.tft.ifuit,  vel  inibfervat.t. 
Etlib.  1.  Metamorph. 

Mihi  Dilpbicatellus, 

Et  Claro  1,  &  Tenedos  ,  Patarxaque  rc- 
giafervit. 
OrpheusinHymnis, 
Tpiuuit  y)  o-fAivjiu  ,  Ttv^nKT ivi  eAxe;- 
kI  fxdvn. 
Sed  &  adde  &  DeliisexLuciano  ubi 
fupra.  Nam  &  hinc  Delius  vocatuseft. 
Tibulluslib.  5-eleg.  6. 

Fulferit bic  nivcis  Delius  alitibus. 
EtCyn  hius  ubique:  nam  Delos  Cyn- 
thus  appellarur,  uttradit  Stephanus. 
Autcerte  Cynthus  Delimonscft ,  ut 
Tmo.  II. 


lcribitFeftus  Pompejuslib.  ;.  ex  quO 
dicit  Apollinem  Cynthium  vocatum. 
Sunt  tamcn  qui  alio  referunt  hanc 
Deliiappellationein.  dc  quo  Macrob. 
lib.  Saturn.  i.  cap.  17. 

4  TxnaroXeptunus.]  Strabolib.  8. 
Probus  Arnylius  in  Paufania  ,  iV  Plu- 
tarchus  in  Pompejo. 

5  Cy\icems  P.il/.ts."]  Addc  &  Nc- 
mefis  ex  Strabone  lib.  1 ; . 

6  Qiod  caurbsiUipto  dotefuerat.'] 
Plutarchusin  Lucullo. 

7  Tcnediis^Tenes.]  CiceroinVer- 
remaft.  5.  Ttntdo  (prattmpwnnutm» 
amttn  tripuit)  Ttntm  ipfttm,  ouiapud 
Teneditsftnclifiinws  Dtushaberur ,  qui 
utbrm  ill.tm  dicitur  cndidiffe  ,  cu)us  ex 
nominl  Tenedns  tiomiti.it  «r  :  bnnc  ijfumt 
inquam  ,  Tenem  ,  pulcberritne  faFf;imr 
quem  quondam  in  Consitio  vidijiis,  abftu- 
lit ,  ma^no  cum«emitu  civ:'.ttis.  Idem 
Cicero  lib.  $  .de  Natura  deorum.  Stra- 
bolib.  t}.  Diodorus  Siculus  libro6. 
c.  17.  Plutarch.  probl.  csp.  x.\\.  Hxc 
Tenedus  multis  notataeft  proverbiis, 
de  quibus  Erafm.  in  proverb.  TsvitfJic 
itQpttmt.  Vide  Ciceronem  libro  de 
Natura  deorum.f.  rjo.  in8.apud  Rob. 
Srcphanum. 

8  .A/abandenftius.]  Cicero  d.  1.  ;. 
dc  Natura  deorum  ,  .Alabandenfcs ejui- 
dem  fanRius  ^.4/abandum  colunt ,  a  quo 
eft  urbs  Hl.t  condita,  quam  quenquam  ;io- 
bilium  dcorutn  :  apud  quos  non  inurbane 
Stratonicus  ,  ut  muita  ,  cr.m  quidam  ci 
molefus  ^AIabandum  Deum  effe  cmfir- 
m.i/e:,  He,cu'cm  fHgtVtt*  E>xo,inquitt 
mibi.Alabandus,  tibi  Hetculesftt  irU' 
tus.  Stephanusdellrbibus. 

9  Qrctenfibus  Diana ,  quam  Brito* 
martem  vocant.)  Strabo  lib.  ic.  Pau- 
fanias  lib.  2.  qui  de  Corinthiaciseft, 
&  iterum  lib.  5.  qui  de  Laconicis. 

F  f  1  Tbe- 


450  Alex.  abAlexandro 

Diana,quam  Britomartcn  vocant: '  Thcfpienfibus  ?&  Pa- 
rianis  Cupido,'  Romanis  vcro  Mars:  qui  praecipuo  honore 
infignes  a  fuis  civibuscolebanturcximie:quamvisnumcn 
quod  urbi  pra?eifet , 4  palam  facere  neras  putarent,  ne  evo- 
cationes  qua?  ad  avertcnda  numina ,  qua?  urbibus  prxfunt, 
neri  ab  hoitibus  folent,ipfis  aliquando  innotefcerent.sErat 
enim  vetus  mos,utin  urbium  obfidione,ubiadultimamdi- 
Vrbem  micationem  vcntum  eflet,  tutelares  deos,fub  quorum  pra?- 
?»!!"«-  ^cno  U1DS  foret,certo  carmine  &  verbis  conccptis  in  novas 
ri,  diu  fedcs  cvocarent,  templaque  ampliora  &  folcnnes  aras  illis 
rii*  Proi;nitterent,ncfas  opinati,deos  urbium  prariidcs  urbe  ho- 
*iiaio-  ftiliter  direpta,velutmancipiacaptivos  habere.  Perfis  vero 
.pro~  &  /Egyptiis  nullos  patrios  habere  deos  in  ufu  fuit ,  quod 
evocationibus  illos  migrare  ex  oppidis ,  &  ilne  tutela  de- 
feri  timerent.  6  Alii  vincula  &  catenas  annectebant  diis. 
Nonnulli  fponfores  a  diis  petebant  ne  evocarentur  &  abi- 

rent. 


Dei  no- 
mcn  oc- 
cnltum, 
tncr.iM 

ttttela 

erat 

rb. 


tnttte 
bant. 
Perfix. 
<s£gy 
ptii. 


i  Thefpienfibus.  ]  Cicero  in  Ver- 
rem  actione  6.  Strabo  lib.9.  Thifpias, 
mqalt,prius  nobiitta-jit  Quptdu,  Praxi- 
telis  opusfiuisficuiptum  manibus.  Donum 
rjero  coafiecravit  Thefpienftbus  Giyceiium 
meretrix,  ab illis  ienus  ducens,  munus  il- 
lud  ab  artifice  conficuta.  Plinius  lib.  3  6. 
eap.  5.  Paufaniaslib.  9. 

2  tt  P.uianis.}  Plinius  ubi  fupra, 
fic  lcribit  ,  Eiufidem  &  Qupido  a  Ciceru- 
ne  'JAeclus  Verri  ,  i/lepropter  quem  Tefi- 
tu<x  'vifeh.ttitur  ,  nttnc  in  Ocla'jixfcholts 
pofitui.Efifdem  &  a/ter  nitdtts  in  P.irio, 
coionia  Tropomidis ,  parVemri  Gnidia: 
UobJUtate  Q?"  iirr.ri.'.. 

5  [{om.  vero  M.irs.]  Adde  fc  Myg- 
doniis  Rjieara  ex  Lucianoinlib.  de 
Sacrificiis. 

4  Paiam  fitcert  nef.n  pufaren.'.] 
Plutarch.  problcm.  cap.  6r.  Servius  in 
lib.  1.  Georg.  ad  fiu.  Macrobius  1L 
bro  3.  capite^.  &  videfupralibro  2. 
capite2  2. 

5  Er.tt  enim  vetus  mos.~\  Livius  r. 
Decau.  lib.  s.  Pliniuslib.  2  2.  cap.  2. 
Verrius  ,  ineuit  ,  Flaccus  auciaes  f$  -ut, 
quibtu  credat ,.  in  oppu^rt.itionibui  antc- 


omnia  foV.tum  a  Romanis  facerdotibus 
eiocari  1>eum,  cujus  in  tuteaid  oppi- 
dum  effet :  prom,ttitque  iili  eundem  aut 
ampliorem  locum  apud  R',m.  cultumie. 
Dttrat  in  Pontificum  dificiplina  id  fia- 
crum:  conjlatque  ideo  occu'.tatum,in  cujul 
Dei  tutela  Roma  effit  ,  ne  qui  hojliumfi- 
mili  m-ido  aierent.  Defigi  quidem  diris 
tmpiecaiionibus  nemo  non  n,etuit.  Ma- 
crob.  d.  Satur  lib.  j.cap.9. 

6  ^Alii  vincula  &  caten.ts.  ]  Ut  fta- 
tim  probat  Tyriorum  e\emplo ,  cui 
adde  ,  Laced.tmonios  fimulachrum 
Martis,  quem  Enyalium  vocant,  com- 
pedi  bus  illigafle ,  ut  tradit  Paufanias 
lib.  1.  id  eos  fecifle  eodem  confilio, 
quo  Athenienfes  victoriam  ctrrltpov, 
id  efl; ,  fine  pennis  ,  aut  involticrtm,  fivc 
•mpmmem  appellaut.  Illi  enim  vincu- 
iis  impeditum  a  fe  nunquam  Martem 
dixeflurum  :  hi  femper  manluram  fe- 
cum,  quas  pennis  careat ,  Viftoriam 
interpretantur.  Sed &idem Paufanias 
(ib.  %.  fcribit  ,Calamidem  apud  Man- 
tinenies  eandem  Viftoriam  fmealis 
effimdfle,  imitatus  ftatuam  illam, 
qua;  Athenis  z*rlt(yc  dicitur. 

I    Tjrii-W 


GEN  I  A  L  ES  D  IES.    LlB.  VI.  45! 

rent.T  Tyrii  enim  obildione  prcffi ,  Herculis  limulacrum, 
quod  magna  religione  colunt ,  ne  urbcm  dcfcrcret,  aurca 
catena  dcvinxcrc.  Ncquc  folum  infigncs  urbcs  confpicua? 
magnitudinis, 2  fcd  oppida  pene  derormata,  &  modici  vici, 
ne  hoftili  vaftarentur  incurfu  ,  patriosdcos  coluiilc  rcrun- 
tur.  3  Siqnidcm  Cruftumcni  !  Dcluentinum  peculiarcm 
habuere,  Narnienfes  ViriJianum,  Afculani  Ancariam, 
Volfmicnfes  5  Nurciam  ,  Otriculani  Valentiam ,  Sutrini 
quoquc '  Norciam. 7  Sed  tamctfi  pcculiaris  Juno  Carthagi- 
ni  iucrit ,  cv  prarcipuum  numcn,  Roma?  tamen  non  mino- 
ris  obfcrvantia?  cultusquc  habita  cft :  quippequam  cordi 
Romanis,  &  quam  rcgali  magniticcntia  culta  cclcbrataque 
fit ,  illud  argumento  fucrit ,  quod  poft  initum  confulatum 
'confules  Junoni  Sofpita.'  facrum  faciunt,  9quodquc  fingu- 

lorum 


p.ttrii 

dii  cs" 
tntcU- 
rcs. 


1  Tyi-ii.]  riutarch.  prnblcm.  c.61. 
&  in  Alexandro  Q^Curtius  in  re- 
busgeitisejufdemlib.4.  Diodortis  Si- 
culus,  ubi  dicit  hinc  Apollincm  Phila- 
lcxandrum  ttim  fuifli  cognominatum, 
cum  Alexander  Apollini  catonasau- 
rcas  &  compedes  a  Tyriis  injeftos  de- 
traxifict. 

2  Scd  oppidapenc  deformata.]  Hoc 
probatcxemplis  feqq. 

}  Siqmdem  Cnflunieni.l  Hsecuique 
ad  verlic.  Sedttmetfi,  funt  Tertulliani 
in  Apolog.  cap.  2;.  Sed  &  de  Nortia 
eft  illud  Livii,  t.  Dec.  lib.  7.  Volftniis 
tjuoquc  clavos  indices  numcri  annorum 
fixos  in  temjilo  Korti.t  H.  trufae  dc.c  com- 
parere  ,  diligcns  talium  monumcntoriim 
anBor  Cintbins  ajfirmat.  Juvenalis  fa- 
tyra  10. 

IdcmpOj!ulits,fi  T^urtia  Tufco 

Fa-jiffet. 

Hujus  autem  dea:  nomine  fortem  for- 
tunamque  fignificari  Martianus  Ca- 
pella  in  lib.  de  nuptiis  Philologia:  c.o. 
fcribit. 

C  O  L  E  R  U  S. 

4  Deluentinum.  ]  Ali  i  legunt  Beluen- 
tinus. 

5  'Hurciam.  ]  Alii  malunt ,  Ker- 
fiam. 


6  l\[orciam.~]  Eftquilegat,  Sutrini 

qmqut  Murceam.  VidcPetrum  Crini- 
tumlib.  9.  cap  ri.  Miror  autcm  cur 
cx  Tertulliano  omilla  lit  Palifcorum 
dea  Juno  Curitis. 

TIRAQUELLUS. 

7  Scd  ttamtfi  peculiaris  Juno  Car- 
tbag.  ]  llt  fupra  didum  eft. 

8  Confulcs  Junont  Sospita-. ~\C'\C.T>ro 
L.  Murana  infin.  ficfenbit,  Haieet- 
iam  Lanwjino  municipio  honcflifimo . 
quod  in  h.ic  caufa  fiequens  mccflumque 
"jidiflis.  I^liic  a  facri-s patriis Iunoni-t 
Sospit.t,  cui  omnes  Coff.  facerc  neceffe  cfl, 
domcflicum  cjr  fuum  Confulcm  po/ifi- 
mum  avellere.  Livius  r.  Dec.  Iib.  8. 
Junonis  Sofpita:  meminithis  verbis, 
Lanu-jinis  civitas  data  facratj.  fna  rcddi- 
tacum  eo,  ut  .tdc.i  lucufje  Sofpit.t  Juno- 
nis  communis  Lanwjinis  municipiLus  cum 
pot>.  Komanoeffet.  Et4-  Dec.lib.  2.fcri- 
bit  votam  ardem  Junoni  Sofpita:  a 
Cn.  Cornelio  Cof  bello  Gallico,  quo 
vi&oriam  reportavit.  &  ejufdem  Dec. 
lib.  to.  Lanuvii  fimulachrum  Junonis 
Sofpita:  lacrymafle. 

9  Quodque  f.nauloYum  menfium  Cal.~\ 
Servius  enarrans  illum  locum  Virgilii 
lib.8.  Aneid. 

Curibufque  fcjeris, 

Ffz  /« 


Matro- 
nalia. 

Juno- 
nis  -ja- 
ritt  po- 

tefia- 
tes. 


452  ALEX.   AeAlEXANDRO 

lorum  menflum  calendas ,  praaeipue  Martias ,  fuo  numini 
dicarunt ,  &  fanctas  habuerunt :  cjuarc  matronalia  dicta, 
cjuod  matronse  illas  cclcbrant  pro  conjugiis ,  &  facrum  fa- 
ciunt, '  cjuodquc  ca  dic  Junonis  sedes  coli  ccepta  iuit:  :ficut 
Aprili  mcnfc  Vcncri  matrona?  myrto  coronatar  lavant. 
5  Ejus  +  varia?  poteftatcs  Sc  nomina  oiim  iuere :  5  nam  2c 

Cure- 


Incommunem,  inquit,  mulie;um  hono- 
rem  Calendneii  dicatafuntMarria.Ho- 
rat.  lib.  }.  ad  Mscenatem  Ode  8. 

A/  ;•/// 1  c.clebs  rjuul  rtgam  Caicndts. 
Atque  idcirco  Juvenal.  fat.  9.  Martjas 
fcemii  e/Mappeflat: 

.  Longatfue  cathedra 

Mune,  afcemineis  traiiat  fecveta  Calen- 

dis. 
Uhi  Joannes  Britannicus  interpres  fic 
fcribit ,  Calendis  igitur  Marnis^mu- 
nera  mulieribus  mirtebantur  ab  ami- 
cis,  ficuti  menfe  Deccmbri  quinquc 
diebus  viris ,  quo  tempore  Saturnalia 
ccicbrabantur.  Et  quemadmodum  mu- 
lieres  Cal.  Martiisfervos  ccena  exci- 
piebant ,  tanquamexhortanteseosad 
infequentis  anni  operam:  fic  &c  viri  in 
Satumalibus  fervos  in  coenam  admit- 
tebant,  tanquam  e:s  gratiasagentes 
operx  toto  anno  navatx.  Unde  Ti- 
bullus  in  primo  limine  3 .  lib.  ad  Kex- 
ram , 

Martis  tXomanifcfix  -jcncre  Calenda, 
Exeriens  nofirii  htcfuit  annus  a-Sts  : 
Et  vaga  nunc  certa  dijcurrttnt  undique 
pompa , 
Petque  -jias  urbis  r,iunera,pcrque  do- 
mos. 
Diciie  Pierides  ,  quonam  donetur  ho- 
/10,  e 
Seu  mea  ,feufilior,  chara  l^ettra  ta- 
men. 
Cokbanteundem  Sc  puellx.Idem  Ti- 
bull.  lib.4. 
Snlpitia  efi  tibi culta  tuis,MarS  magne, 
CMendis : 
Speii.it um  t  tah  (fifapis)  ipfe  veni. 
Mittebant  cc  fua  matronx  munera. 
PlautusinMilitegloriofo.aft.  2.  fc  2. 
JDa  tnihi  -jir  ,  C.uendis  qux  njttam, 
quum  Mattitt  -jenerint. 


Mulicres  autcm  MartiasCalendasco- 
lebant  (ut  fcribit  Serviusd.  loco)  in 
memoriam  bellicum  sabiniscompo- 
fiti :  namtalidieSabinxmulieresbel- 
lafedarunt.  Sed  haxlatiusdefcribun- 
turab  Ovidiolib.  2.  Faftor.  illis  ver- 
fibus, 
Cumfis  cfflciis  Gradive  -jirilibus  aptus, 
Dic  mihi  matrofitt  cur  tuafefia  colant? 
Etmultis  ieq. 

1  £>uodque  eadie.~\  Fcftus  Pompe- 
juslib.  it.  Matti.ts  j  inquit,  Qdendas 
matrpna  celebrabdnt ,  qitod  eo  die  Juno- 
ms  hUcimt  xdes  coii  caftafit.  Ex  quo  & 
illud  Ovidii  lib.  2-  Faftorum  , 

ll/ic  a  nuvtbus  Junoni  templa  Latinis 
Hac  fur.t  (fi  memini)  publica  facia 
die. 

2  Sicut  ^ip;  ili  mcnfe  Veneri.  ]  O  vid. 
lib.  4.  Faftor. 

Vos  quoque  fitb  -Jiiidi  /r.yrto  jubetilla 
lavari , 
Caufaqne  cur  jttbeat ,  difcite  ,  cetta 
fubefi. 
EtMacrob.  lib.  ».  Satum.  c.  12. 

2  Eius-  ]  Scilicct  Junonis  ,  ut  cx 
fcqucniibus  patet. 

4  Varitt potefiates.]  Servius  de  ipia 
Junone  loqucns  lib.  1.  Aneidos  ad 
princ.  ineumlocum, 

£)uo  numine  lafi. 
Etinlib.  8.  ALneid.  ibi, 

Tibienim,  tibi  maxima  Juno. 

Va,i.(,  inquit  ,funt  e\tts  potcfiates  ,  ut 
Cu/etis  ,  Lucina  ,  Matrona  ,  Regina,  & 
dicunt  Theolagi  ipfam  effe  -Mtitrem 
Deum,  qmc  Terra  dtcitur.  Macrob.  li- 
bio  i.Saturn.  cap.  17.  non  multo poft 
princ. 

5  Tiam  &  Curetis.  1  Cato  in  lib.de 
Originibus,  fi  ejus  eft  liber  ,  qui  ipfius 
nomine circumfertur  in  fin.  jTur, ina- 

lis3 


Genialf.  s  Difs.  Lie.  VI.         455 
Curctis ,  '  Lucina ,  :  Matrona ,  5  Regina ,  & 4  Opigena» 

cjiio- 

lis  ,  inquit  ,  collis  a  Junonc  Sabinorum 
dca,  quamiU:  Citritiirt ,  id  eji,  ha/i.itam 
Junonem  voraat.  ctenim  hajiam  Curim 
C'  Curi>iamj>r(f,:o:t :  quia  bii  / 
Hctrufcis  non  eJJ  liiera  q,fcnt  B.omanis. 
Inde  Shiiritcs.  Feftus  PompejUS  Lib.  j  ■ 
ubi  deCoelibari  hafta  loquitui ,  M 
tro»a-,ait,in  tutela  Jtmonis  Curetisfunt, 
iju.t  ita  appcll. ib.it  ur  «■*  fc,  c»Ja  h.;l!.i,qn.c 
lihgudSdbinvrnt»  Curisdicitur.  Etalibi 
eodem  libro,  Curis  eji  Sabine  h.tjh:  nn- 
de  Romulus  ihtirinus  ,  quieamfcrcbat, 
diitus :  &  Romani  ii  Xjuirino  Qujrites 
dicuntur.  Et  paulo  poft,  Curitim  Juno- 
nem  appeliabant ,  quia  candcm  fei  ,cha- 
Jiam  putabant.  Et  alibi  quoqueeodcm 
libro  ,  Curialcs  menf.(,  in  quibus  immo- 
labatur  Jiinoni,qu.c  Quris  diila  e\i.  Ser- 
vius  inlib.i.  Aneid.  quolocoin  prat- 
cedentibus  citavimus  ,  Multa,  inquit, 
habct  num.na  Juno,  qux  utitur  curru  C7* 
hafia,  aftertque  illud  ipfius  Virgilii  eo- 
demlib.  i. 

-. Hicillius  arma, 

Hic  currusfuit.  — . 
In  quo  a  nonnullisreprehenditurob 
id  quod  decurru  dicit ,  tanquam  ab  eo 
iutclli«eret  Curitim  eam  vocari.  * 


COLEE.US. 

*  Tertullianus  vero'Apologet.  ca- 
pitc  1 5 .  Curitim  vocari  Junoncm  pu- 
tat,  a  patre,  qui  Cmis  vocatus  fucrit. 

TIRAQUELLUS. 

t  Lucina.~]  Terentius  in  Andria, 
actus  :.  fccna  r. 
Juno  Lucina  fcr  opcm  ,  fcrva  me  obfc- 
cro. 
Ubi  Donatus  ,  Latine  ,inquit,  Juno  a 
jwjando  d,  iia  ,  I  ucma  ,  ab  eo  quod  in  lu 
cem  prodncit.  Et  cjus  lociTerentiani 
auctoritate,  Servius,  ubi  nuper  citavi- 
vimus,poftea.  quiibi  exeodiximus, 
fubjunxir, de eadem  Jtuione loquens, 
dicitcam  praeeileparturientibus.  Var 
ro  autem  lib.  4.  de  Ungua  Latina  ,  .  •/ 
l.atinis ,  ai r,  Juno  l  ncina  diHa,rc!  a% %d 
tcrra  ,  ul  'Phyfia  diciwt,  ycjat  tSF  lucct: 


Vtl qttod  ab  luce  c)us  ,  qua  quis  concej<tus 
cfi,  unajwvat ,  donec  menjtbus  aciis pro- 
duxit  inlucem.   Facta  igitur  a  juvando, 
&  luce  Juno  Lncina  :  a  quo  parientes 
cam  invocant.Plinuslib.  16.  cap.  44. 
Tunonem  ita  diclam  putat  a  luco  ,  ubi 
cS:  ejus  ardcs  condi  tafuitA  lotos  mirx 
vetuftatis.  Cui  adftipulatur  illud  O- 
vidii  lib.  2.  Faftor. 
Gratia  Lucintc  dedit  hxc  tibi  nomina 
lucus, 
^4ut  quiaprincifium  lu  dea  lucis  ha- 
bes. 
Parce  precor  gravidis  facilis  Lucina 
pucllis, 
"Matwrumaui  utcro  mollitcr  aufer  0- 
nus. 
Meminit  &  Lucinx  JunonisD.  Au- 
guft.  cap.  1  r.  Civitatis  Dei,  Iib.4. 

2  Matrona.]  Livius ;.  Dcc.  lib.  rr. 
non  multo  antc  fin.  dicitfignum  a> 
ncum  iMatroni  Junoni  in  Avcntino 
fuifle  adificatum. 

;  Hegina.]  Varro  lib.  4.  paulo  ante 
ea  ,  quac (kpra ,  ibi ,  lucina,  diximus, 
(cribit,  Ouod  Jovts  Junoconjunx  ,  C 
is  cr'un:,  h.xacrra,  quAeadtmtel!Ms:& 
J'j'.c  )uvat  Jnno: 
Cr  Regina,  quod  Isscamniat®  ><;';,ia>c- 
git.  Livius  1.  Dccad.  lib.  5.  inOra- 
tione  Camilli  Diclatoris  ,  &  ;.  Dec. 
lib.2.  poftprincip.  ubi  dc  Junonc  Re- 
ginain  Aventino,8citerumlib.7.non 
fcim-1.  Pliniuslib.  i^.cap.  r-  excar- 
minc ,  quod  in  pidura  Ardearisrem- 
pli  infculptum  crt.-  Plutarchusin  vita 
Camilli.P.Victorin  1 ;.  regioncurbis 
Roina;.  A nrc  hos  Ciccro  i  11  Oratione 
ad  Equites  Rom.  antequam  in  exi- 
liumiret.  HucquealluditVirg.  lib.  1. 
Ancidos , 
. ,'Jji  eg»  nux  divtim  incedo  Regina,Jo- 

vifque 
Mtjorot  Csr  con\unx . 
4  Opigcna.]  Feftus  Pompejus  lib.9. 
.1,»  ,  inqilit,    Junnnem  matronX 
1  <  1   ant,quod  eam  fa,  c  opern  in  partu  la- 
borantibHS  ccdebatur.  D.  Auguft.  Ci- 
vit.  Dcijlib.^.c  1 1*. 

F.f  }  I   Hera.~\ 


454  A  L  E  X.    A  D    A  L  E  X  A  N  D  R  O 

quoniam  partiuientibus  opcm  fcrt ,  '  Hcra ,  r  Iterduca, 
3  Cinxia ,  atque  Hippia : +  a  Thufcis  Cypra ,  '  a  Laurcnti- 
bus  Calendaris,  6  a  Corinthiis  Anctiftos  dicta  eft ,  cjuam 
matrem  cjuocjue  Dcum  nuncupant, 7  alii  Pefyfgam : h  ficut 
Venus,  Cypiis ,  °  Adonis ,  ,0  Vcrticorda,  "  Aphrodite, 

ab 


i  Hc ra.~\  Ennius  apud  Ciceronem 
lib.r.  Oftkior. 
Vosne  velit,  an  me  regnare  Hera,quid- 

i<cfcratfors, 
Vtrtutc  experi.fmur. 
Piaro  autem  in  Cratylo  Jipst ,  inquir, 
vero  Junc,  qusfi  tftfm,  id  eft,  amabtlis, 
fropttr  amorem ,  quo  lupittr  m  eam  ajfi  - 
citv.r.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Apud  Ennium.  Fortunam  efle 
Heram  veriiimile  eft.  Sic  Piautus  quo- 
queufurpavit. 

TIRAQUELLUS. 

2  Iterduca.]  Aut ,  utalii  pronun- 
ciant,  Iterducam  apud  Martianum  Ca- 
pellarn  in  nuptiis  Mercurii  &  Philo- 
logia:  &  D.  Auguft.  dc  Civitate  Dei, 
lib.7.  cap.3.  &  Arnob.  contra  Gentes 
lib.j.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Nullumego,  q>.iod  fciamin  illo 
libro  Arnobii  Iterducamlcgi.  Sed  Ju- 
rionem  Fluoniam,  PomonanijOflipa- 
ginam,  Februtim,Populoniam,  Cin- 
xiam  ,  Caprorinam  ,  ibi  conjun&im 
reperio. 

T  I  R  A  Qll  E L  L U  S. 

3  Cinxia.]  Marrianus  Capella  ,  & 
Arnobius  ubi  fupra,  &  Feftus  Pompe- 
juslib.  2.  Cinxia- ,  inquit,  Junonisno- 
men fancium  habclaturi»  nuptiis ,  quod 
tnitio  conju^iifolutio  erat  Ctttguh  ,  quo  no- 
1/a  nupta  erat  cincl.i. 

4  *AThufcisCypra.~\  Strabolib.  ?. 
fic  fcubit, Piceni  empcrium  Catellum  efi. 
Porro  vero  Cypra  templum  fitum  eji  , 
Thufico;  u*n  aidificium  :  nam  illi  lumnem 
Cypramnominant.  Et  Silius  Italicus  1. 8 

Et  queis  littoreai  fumant  altaria  Cu- 
prai. 

Cupra  enim  pro  Cypra.  more  antiquo- 
rum. 


5;  .A  Laurcntibus  Calendaris.  ]  Ma- 
crob.  Saturn.  lib.  r.  ubi  hujusappella- 
tionis  rationem  reddir. 

6  ^A  Corinthiis  ^Anetijloi.'  Unde 
id  acceperit  Alexander  prorfus  igno- 
ro,  nec  memini  me  ufpiam  legifle. 

7  <A.tii  Pelafgam-'  Propertiuslib.i. 
cap.28. 

iAn  contempta  tibi  lunonis  tcmpla  Pe- 
l*f&*  ' 
Cur  aurem  fic  vocata  fit ,  difces  ex  Eu- 
ftathio,  qui  fcribir  Samum  Pelafgam 
dictam  aquibufdam  Pelafgis  ,  exqui- 
bus  &  JunoPelafgadictaeft,  urqux 
Samia  eflet,  ut  di&um  eft  fupra. 

8  Sicut  Venus Cypris.  iUbiqueapud 
Homcrum,&  aliosfcriptores  Cypris  &c 
Cypria  vocatur,  de  qtio  oc  nosaliquid 
fupra  diximus. 

9  ^Adonis.]  Aufimfan&edejerare, 
nufquam  id  nomen  tributum  fuifle 
Veneri.  Notiautem  funtomnibusar- 
dentiflimi  Veneris  in  Adonidem,  fpe- 
ciofiiiimum  adokfcentem,amores  de- 
fcriptiabOvid.Metam.ro.  HincA- 
donia  ,  Adoniorumfefta,  Adonias  di- 
cata.  AmmianusHift.  lib.  22.  Evette- 
rat  ifiiem  diebits  annuo  curfiu  complet» 
.Adonia  celebrari  ,rit  u  veteri,  amato  Ve- 
nerk  (utf.ibuU fingunt)  apri  dentefera- 
li  deli  to.  * 

COLERUS. 
*  Adeonae  quidem  dcs  fit  mentio 
apud  Atiguftinum  lib.7.  cap.  j. 
T  I  R  A  QU  E  L  L  U  S. 
10    Verticorda  J  Valerius  Maximus 
lib.R.cap  ulr.ubi  deSuIpitiaServiiPa- 
terculi  filia ,  Quinti  Flavii  uxorelo- 
quens,hujiis  nominiscaufam  6c  origi- 
nem  reddit.Et  nosquoquediximusin 
noftris  legibus  Connub.l.r^.num.4^. 
r  r  .Aphrodite.]  Vide  omnino  eas  le- 
^es  Connub. 

1  J& 


Geniales  Dies.    Lib.  VI.         455 

1  abAflyriis  Mclitta,  :ab  Arabibus  Alitta,i  GicXcis  Pitho,  «**■ 
1  ab  Elcis  Urania ,  '  a  Scythis  Argttiipafa, 6  a  Cypi  iis  Bar 
bata, 7  ctiam  Calva,  8Armata, 9  Pandcmus, ,c  Apoliropha«^-:«^ 
& '  Callipygos: ' ' a  Thcbanis  Pnrpotcns,'  a  Pcrtis  Mithra  aJ"t,. 


T  ,Ab  .Affyriu  Melitta.  ]  Hcrodot. 
lib.  1.  Clio. 

2  Jib  Arabilm  .Alitt.t.]  IdemHc- 
rodot.  d.  lib.  i. 

i  ^t  Gracit  Pitho.  ]  Id  accepi  t  a  Plu 
tarcho  probl.  c.  i  .  fcd  erranter.  Nam 
Plutarchusibi,utdiverfas  appcllatVe- 
nerem  5c  Pitho,  ideft,  fmdclam. 

4  Ab  hieis  i«m.]  Paufanias  in 
Atticis  ,  iterumquein  Eleis  &  Eoeoti- 
cis,  &  vide  Lucianum  in  Amoribus. 

5  .A  Scythi*  ^Arginipafa.)  Strabo 
lib.  4.  Xielpomene  ,fcribit ,  Scythascat- 
iejiem  Jzenercm  .Artimpafam  ,  Keptu- 
ntim  Th.1mim.1f.1dcm  nuncupare. 

6  ^i  Cyprtis  Barbmt*. ]  Vidc  Macro- 
biumlib.  j.  Saturn.cap.  8.  interpre- 
tantem  eum  Virgil.  locum  lib.  2 .  Aln. 

T>efcendo,ac  ducente  Dco  fl.tmmam  in 
ter  &  hojies  F.xpcdior. 


Ubi  etiam  Servius  fcribit  in  Cypro 
Barbata:Venerisfiniulacmmefle,quod 
eitgptfi  tov  vocatur. 

7  Etiam  Caha.]   LacLantio  Divi 
liarum  inftitutionum  lib.  t.  cap.  20. 
Vrbe  a  Gallisoccupata,  obfcfti  in  Capito- 
lio  Romani,cumcx  mulievton  capillis  tor- 
mentafeciffcnt,  ttdcm  Pcttti  i  C.tlvx  con- 

fccraruit.  Julio  Capitolino  in  vita 
Maximianorum.  Etvidc  noftraslegcs 
Connubiales  1. 15.  num.:^. 

8  .Arm.tta.  ]  Lac~tantius  ibi,  Paufa- 
nias  1.  5.  Vide  etiam  diftasll.  Con- 
nub.  1.  15.  num.  54. 

9  *PandemM.)  Id  c&PopularisVc- 
nus,  Paufanias  libro6.  iterumqucg. 
Theociitus  in  Epigrammate.  Artemi- 
dorus  in  lib.  de  Intcrprctatione  fom- 
niorum.  Pandemo  rern  facram  facit 
Lticianus  in  Dialogis  anutoriis,  Laer- 
tius  ubi  fupra.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Hanc  Lucrctius  voczt^ohjvagam. 

TIRAQUELL  IIS. 
10  „4pojlropha.]  Ties  Vencres  funt, 


appcl- 


fii 

]uarum  unam  Coeleftem  ,  Popularcm 
iltcram,tcrtiam  Apoftropiiiam  nomi- 
nant.  Cognomina  impofuitHarmo- 
nia  ,  Urania  purum  fignificat ,  &  cor- 
porum  cupiditatc  vacantcm  amorcm: 
Popularis ,  ob  Venercos  congrcfliis ; 
Jam  vero  Apoftrophix  numen  coli 
i  nftituit :  id  cft,  Adverfatricis,  quo  ab 
cxlcge  cupiditate  &  inceftis  ftupris 
hominum  genus  avertcret.  HxcPau- 
(kniss  lib.  9.  Hancnosi-rrr/ii/r/wVe- 
ncrem  diccre  poflumus:  feu,  ut  Gyral- 
dus  HiftorixdcorumSyntagmate  r:. 
fcribit,  /'rrticordiam.  Eft  c<  Epifiro- 
nhix  aliud  Vcnerisnomenapudcun- 
dem  Paufaniam  lib.  1.  quod  ab  anim- 
advcrtendo  deduttum  eft.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 
*  Detriplici  Venere  fupra  a  me  fa- 
tisdiftum.  Scd  Arnobiusl.4.  adverf. 
Gentes,  Quatuorfacit  Veneres. 
T  I  R  A  QJLI  E  L  LU  S. 
ir  Ca!/ipyg:s.]  Athenxuslib.  12. ca- 
pite  ;  2.exCercida  Megalopolitano  in 
fuis  Jambis ,  hujus  nominiscaufam  & 
originem  lcribit,  Ir.inc  vidcrc  licet. 
CaS  ;;^ygos  Latine  Vcnusdiciturpul- 
chriclinis  natiumdea. 

12  ,A  Thcbanis  Prxpotens.)  De  hoc 
niliil  rcpcri.  Paufanias  autcmlib.  9. 
memorat  fimulachra  apud  Thebanos 
antiquiflima. 

1 3  A  Perfs  quoqur  XHtra. ]  Herodo- 
tusinThalia.  Statiusl.  i.Thcb.  infin. 

lAdfts  0  mcmor  bofpitii :  yunoniaque 

arv.t 
Dcxtcr  amcs  :  frtt  tc  rofcum  Titan.t  -jb- 

cari 
Gcntii  .Aclmirnia:  ritu ,  feuprxf.it  O- 

firin 

rrttgifrruivtfcuPerfxifub  rupibus  antri 
Indrg>iata  fequi  torqucnlem  cornua  Xii- 
tram.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*   SuprafatisdeMitradixi. 

Ff*.  1  l^re 


45* 


Alex.  ab  Alexandro 


^P'1-  appcllata  elt.  rNcc  minus  Apollincm  nominibus  variis 
vocatum  fcrunt :  nam  :  apud  Athamanas  Titan ,  3  apud 
^Egyptios  Ofiris :  4  a  Pcrlis ,  ubi  in  antro  colitur ,  Mithra 
nuncupatur ,  5  a  Lydiis  Lymios ,  6  ab  aliis  Eleus.  7  In 
Taurominio    Archigctcs  ,  8  a  Syracufanis   Themitcs, 

a  Grar 


T  I  R  A  Oj.1  E  L  L  U  S. 

1  Nec  minta  <ApoUinem.~\  Macrob. 
Iib.i.  Satum.  c.  17. 

2  .Apud  Athaman.u  7"/>rf/7.]Statius 
loco  fupra  allegato  ibi ,  .A  Perfis  <jho- 
cjite  Mitra  ,  &:  ibi  Luctatius  interpres 
dicit  Apollinem  a  diverfis  gentibus 
variis  appellari  nominibus.  Apud  A- 
chemenios  enim  Titan  vocatur ,  apud 
Agyptics  Ofiris,  apud  Terfasubiin 
antro  colitur ,  Mitra  vocatur.  Quod 
autem  dicit  (Statius  fcilicet)  toyqp.cn- 
tem  cornua:  ad  illud  pertinet ,  quod 
ilmulachrum  ejus  fingitur  reluctantis 
tauri  cornua  retentare  :  quo  fignifica- 
tur  Lunam  .ab  eo  lumen  accipere,cum 
cpeperit  ab  ejus  radiis  fegregari.  Ex 
quibus  inteliigishicnon  .Atham.inas, 
fed  ^AchemenieseBk  legendum.  Solem 
autein ,  qui  &ipfeeft,  ubiqueTita- 
rium  vocari  palameft.  Ovid.Fafl.  1.  j. 

Kespiciet  Tttan  acl.u  ubi  tertiut  idus, 
Fient  Parrhafixf.icra  rel.it  a  de.t. 
Alia  autem  de  Titane  repcricsapud 
Paufan.  lib.  2. 

3  <Apud  /Egyptios  Ofiris.~\  Herodot. 
Iib.2.  Laertiusin  Procemio  Macro- 
biuslib.  r.  Saturn.  cap.zr.  Statius,ubi 
fupra,  &  ibi  Ludlatius  interpres  fic 
fcribit, 

Seu  ftrafi.it  Ofiri. 

Sccundum  Mgypjios,  ejui  OfirimSelem 
interpretantur: per  tjucm  pn-jentum  fru- 
gibus  exifiimant poffc  contingcre,  quafa- 
cra  p/imum  Perfe  habuerunt ,  aperfis 
phryges,  a  Pbtygibtu  Romani. 

4  ^L  Perfis.]  Durislib.7.  hiftoriar. 
apud  Athenanimlib.  ro.  cap.  5.  Lu- 
ctatius  Grammaticus  ubi  fupra. 

5;  lA  Lydiis Lyrnios.]  Lxmius\<zgetn- 
dum eft ,  ex  Macrobio lib.  1.  Saturn. 
cap.  17.  ubideclaratejuscognominis 
jattonem. 


6  jtb  aliis  Eleus.~]  Eleleus  voluit,aut 
certe  debuit  dicere  ex  Macrobio  eo  in 
loco,  qui  originem  &  rationemejus 
nominis  tradit.  Quanquam  &  ipfe 
)!>.<©-  vocetur  Euripidiapudeundem 
Macr.  eoipfoloco. 

7  Jn  Taurominio  .Archigetes."]  Thu- 
cydides  Iib.  6.  &  AppianusBellorum 
civilium  lib.  5.  ^id  Tmrormnium  ita- 
rjue,  inquit,  dclatus,capias  velutiingtef- 

furm  emifit.  Non  fufcipientibus  ipfism 
cnftodibus,  ultr.i  OnobaLtmflwjium  ,  Cj7* 
Vene,  is  letnplum  clajjem  impulit ,  & 
ad  ^Archigelum  curfuvn  dirigit  ,  deum 
tjuafi  vaUum  eo  locopofiturus ,  CJ7*  Tauro- 
minium  abinde  expugnaturus.  lArchigv- 
tes  qutdem  ex  ^ApuUinis  habetur fimttla- 
chris,quod  primumiUificrumfiatuere  in 
Siciliamfcdes  transferentes. 

8  *A  Syracuftnis  Themites.'  Cicero 
in  Verrem  a<ft.  profignis,  ubi  Syracu- 
fis  defcribuntur  ,  qux  eft  quinta,  cujus 
harc  verba  funt ,  Praterea  due  templa 

funt  egrcgia  ,  Cereris  unum  ,  altcrnm  Li- 
bert,fignumque  ^Afiollinis  ,  tjui  Themites 
"jocatur ,  pulcherrimum  ,  &  maximum  : 
tjuod  ifiefi  portare  ftotuifft ,  non  dubitaf- 
fet  auferre.  Suetonius  in  Tibcrio  c.74. 
quo  in  loco  Philippus  Beroaldus  inter- 
pres,  vir  dodliliimus,  fic  fcribit ,  Cum 
hic  M.  Tullii  verbis  ita  quadrant 
Tranquilli  verba ,  ut  ab  illo  mumatus 
efle  videatur.  Cicero  ApollinemTe- 
menitem  vocat  pulcherrimum  &  ma- 
ximum.  Hic  (Tranquil.fcilicet)dixit 
amplitudinis  6c  artis  eximix.  Sed  hoc 
uiium,  quxfo,  leclor  attende,  quod  in 
codicibus  Tullianis  Apollo  Themites 
vocatur,  quetn  TranquillusTemeni- 
tem  dicir.  Ex  quo  videtur  aut  hic  aut . 
illic  efle  mendum.  Nam  fi  a  fonte  Te- 
menite ,  qui  in  agro  Syracufano  eft 
(cujusmeminit  Plinius  lib.  5.  cap.8.) 
nomcn 


Genialf.  s  Dies.  Lib.  VI.  457 
T  a  Graecis  Thyra:os,ciiifacrum  antc  forcs  faciunt :  :  apud 
Pachyni  incolas  LibyfTinus, '  a  Scythis  Octofcyros ,  4  a 
Lesbiis  Myrica?us ,  quod  myriccs ,  hoc  cit ,  virgas  tcnc- 
rct :  5  apud  Spartanos  Carnius  dictus  cft ,  °  ab  Athenien- 
iibus  Patrous 7  &  Alcxicacos ,  8  a  Milcfiis  &  Dcliis  Ulios 

&  Paro- 


nomen  acccpit ,  crratum  erit  in  libris 
Ciccronianis :  &  pro  T/;fwi/f/corri- 
gendum  Tcmcnites.  Sed  vide  nc  potius 
Tbcmites  apud  Suctonium  Tranqull- 
Jum  legendum  fit ,  ficut  £c  apud  Cice- 
ronem  paliim  Iegitur:tanquam  Apol- 
lo  Themites  cognominetur  aThcini 
dea  fabulis  celcbrata  ,qu a:  fatidica  fiii  t, 
&  antc  Apollincm  tenebat  oraculum 
Dclphicum ,  ut  dicit  Ovidius  Metam. 
lib.  r.  quam  prxefie  vaticiniis  prodidit 
Marcellinus  libro  25 .  cc,  utauftorcft 
Strabo  lib.  9.  olim  ^Apollo  f>  Tbemis 
humano  eeneri  utilitatem  afferre  cupien- 
tes  ,  oraculum  fimul comparare  dccrne- 
runt.  HaxPhilippusBeroaldus.  * 
CO  LERU  S. 
*  Vide  tu  doctiflimi  Turnebi  lib.  8. 
cap.  i}. 

TIRAQUELLUS. 

1  ^A  Gracis  Tbyrteos.]  Macrobius  li- 
bro  1.  Saturn.  cap.  o.  F.tenim ,  inquir, 
ficut  T^igidius  quoque refcrt,  apu.l 
^Apollo  colitur,  Oiu  Quqxjs;  "jocatur.  E- 
jufjuc  ar.xs,  anteforesfu.is  celebr.tnt :  ip  - 
fum  exitus  C  introitus  demonftr.vitcs 
fotenttm.  Et  Tcrtull.  lib.  deCoronis. 

2  Apud  P.icbyni  incolas  Libyfiv.us.  ] 
Macrobius  d.lib.  cap.  1-.  Hlnc  efl, 
quod  apud  Pacbjnmn  ,  Sicilut  promonlo- 
rium  ,  ^lpollo  Libyflinus  eximid  >  eligione 
celebratur.  Kam  cum  lihyci inv.ifnt  Si- 
ciliam  ,  daffem  appuliffent  ad  id promon- 
torium:  .Apollo,  aui  ibi  colitur,  iit-jocatus 
ab incolis,  immijfi  boflibttspcfte,  (sr  pc-.c 
cuncl-.s fitbita morteinterceptis ,  Libyfli- 
nus  co«nominatu4  eft.  Ex  quibus  intelii- 
gis  hiclegendtim  Libjftinus. 

;  ^A  Scytbis n-toj}yros.'\  Herodot. 
libro  4.  &  Hefychius.  Ex  quibus  intcl- 
liges  hic  Oetofyros  efle  legcndum. 

4  .A  Lesbiis  Myricajus.]  Intcrpres 
Kicandri  inThcrincisineumlocum , 


—  H*  aiiv  AWmwi 
sMtMTfifr  \opy+uhs  iSriyjt.10  iy  Tty.iv 

ctvJpWV. 

Multa  dc  Myrica  deque  ejus  vaticini  is 
fubinfert. 

5  .Apud  Spartanos  Carnius  ■  ]  Macro- 
biusd.  lib.i.  cap.i-'.  ubi  ik  hujnsno- 
minisrationcm  dat.Pauianias  lib.i-j. 
&  4.  dedarat  <k  hujus  cognominis  o- 
riginem. 

6  iAb Atbenienfibu* Patrous.]  Ma- 
crobius  ubi  lupra.  Taufanias  lib.  r. 

7  Et  .Alexicacos.]  Macrobitis  ibi, 
ecPaufaniaslib  6.  &iterumlib.8.  cx 
quibus  intelliges  quarc  ita  di&us  eft, 
t<  nos  quoquc  dixiinus  in  noftiis 
Commentarii^Nobilitatis  cap.5  i.nu- 
mero  9.  incip  Paufanias. 

8  ,A  Milejiif.  ]  Strabo  lib.  14.  non 

multO  poft  princ.  i>u:dam  .ApoUinc.n , 
inquit,  XJlion  -jacant,ut  Milefii  ac  Delii, 
id  efl,fih:tiferu»t&  Txonicnm.  .\'im 
sXi),  ideni  eft,  qucd  valeo  :  hinc  s'x«, 
id  eft,  cicatri\'dicitur,&:illud  fafrt  y) 
y.;-)a  ^a.i:i,  ideft  ,  jamquc  valeik  fal- 
ve.Apolloenimfrlutifer  eft,  5c  Arte- 
mis,  c::  coquoditucgrosfad.it.  _Ma- 
crobiuslib.  r.cap.  r-.  cxMenandro, 
lcribtt,  Mileiios  A ' 770 »/<>'•'  1  k'^«V<-  pro 
falute  fua  immolare.  Et  fubdit  Pherc- 
cydem  referrc,Tiiefea,cum  in  Cretatn 
a.l  Minotaurum  duceretur  vovifll-  pro 
ialutc atque  reditu  fuo ,  A'tt> V«i<  &~ 
>Ju>  Kd^  A&rfuir/i  tix/et.  Sed  &  paulp 
ante,  Emdem  finquit ,  de  ipfo  Apolli- 
ne  loq-.iens)  deumpr.cflantcnifalul;  iLus 
caufis  8>./'jv  appeU  tnt  ,  id  cfl  ,  fiiuilaiis 
attHorem,  tU .».'  Homerus, 

Qui  locus  eft in  hymno ipfius  Apolii- 
nis.  Er  vide  in  diciis  noftris  Cor.i- 
mentariis  nobilitatis  ubi  fupra ,  n.  8. 
incip.  4  mediciiia. 

F/  5  r  U 


458  Alex.  ab  Alf.  xandro 

'&  Pa?onicus,2  in  Arcadia  Epicurus,?apud  Elcos  Obfcpha- 
gus:4ab  aliisLycius,  Phcebus/Phancus  ifmenus^&^Orius 

dicc- 

bit,  undePhanxus  Apollodicitur  :  lic 
vcro  dictum  ab  ^''.•«•ta.vsisHf  ,quod  illic 
apparuerit  Dclos  Latona:.  Phurnutus 
icnbit  Apollinem  Delium  Oc  Pha- 
nzumdenominaturn&n)  f  <Ai/a<3j,id 
eft ,  a  manifeftando  ,  quod  videlicet 
oinnia  illuftret ,  cjua-  lunt  in  mundo : 
iicut  Thanaei  Apolliris  phanum  con- 
ftrutftnm  av«.<i>aivov1©- ,  id  eft  ,  illu- 
/Irantis  emni.t.  Qua>  majori  ex  partc 
etiam  memorat  Lilius  Gregorius  Gy- 
raldus  dc  Diis  Gentium,  Syntag.-. 

7  Ifmenw.  ]  Hthc  Ilmenius.  Hero- 
dotus  lib.  r.  Clio.  Siijuidem  apud  Tl>e- 
b.ts  Bcecti.ts  tripits  aureuf}  cjuem  Hlic  .A- 
pollini nnncnpa-jit  Ifimenie.  Et  iterum 
lib.  5 .  Qmn  ipfe  -jidi  apud  Thibas  Bcvo- 
titU  in  Ifir.enii  ApoUints  templo  ,  liter.tf 
Cadmxas  in  tripodibm  ijuibi-fd/tm  inci- 
fas  ,  maana  ex  narte  confimiles  lonicis. 
Paufanias  in  Corinthiacis  <5t  Bceoti- 
cis.  Stephanus  in  libro  de  urbibus  vult 
Apollinem  ifmenium  appellatum 
fuifle  a  fluvio  Ifmeno. 

8  O.ius.  ]  Hnius  dicendum  cum 
afpiratione,  e>:  Paufania  Li.  non  adeo 
longeaprincip.  Horinm,\n<]u\x,quam 
eb  rem  appclleni,  nihilpre  certo  habeo  di- 
ce,  e  :  coi-cflnra  adducor,  finibus,  -jel  ar- 
mis,  ve:  )utepotitos,  ..fpollini  Horio,  hcc 
ejf,  ac fit  Te.minatori dic.ts,  -jota fifoifje. 
Sed  hivaddemultacognoinina  Apol- 
linisex  Macrobioeodemlib.  t.c.  17. 
videlicet  H.:r;nesfc//^c,  Ieius  1«/©-, 
Pxan  ttcuzv  ,  de  quo  r-eftus  Pompejus 
lib.  14.  Px.tn,  \nqMt,Apcllinem  -joca- 
verunt  ,  quodfiagittarum  iclu  eum  noceri 
pHt.di.mt.  Eflenim  vaxtriv  fierire.  ^flii 
cjuod  remedianx faceret  finem  tais  yravi- 
tatis.  Loxias,  Delius,  Nomius.dequo 
Phurnutus,  &  Cicero  lib.  5 .  de  Natura 
deorum,  «pvoKe>ywiij,id  eft,  agnorum  cu- 
flox,  dequoPhiloftratus  in  Heroicis, 
Pollux  1.2.  &  diximus  in  legibus  Con- 
nubinlibusinl.2.glof.  1.  num.^5.  v*- 
tm<&>  ,  de  quo  &  Stephanus  de  Urbi- 
bus  ,  &  Hellanicus  in  fecundo  Lesbi- 
con,  Chryfocomos,  id  eft,  auricomus, 

dequ» 


1  Et  Pxonicm. ]  Macrobius  d.  lib.  r. 
cap.  17.  Juvenal.  fat.6. 

P.uce  preco,  Paan  &  depom  fagittas, 
Kit  pueri  ficiunt  ,  ipjamconfi^iti-  ma- 

trem  , 
lAmphion  cl.tmat  :  fied  Pxan  coxtraLil 

arcum. 
Claudianus  in  Gigantomachia , 
lmplorat  Paanafiuum  conferrita  Delox. 

2  In  jircadia  Epicurm.  ]  L  egendum 
Epicmius,  id  eft,  auxiliarisyQK  Paufania 
lib.  8.  non  femel. 

5  „4pi<d  Eteox  Obfiophagus.  ]  Pole- 
mon  in  cpiftola  ad  Attalum ,  idnue 
perindcfignificat  ac  obfonatorem  five 
manduconem,  apud  Athenxum  lib.8. 
cap.  6. 

4  .Ab  aliis  Ij«'w.]Sive  Lyrrf«,Pau 
faniaslib.  i.&c  2.non  femei,Philoftra- 
tusin  Imaginibus.  Macrobius  lib.  r. 
Saturn.cap.  i7-ubi  hujus  nominis  cau- 
fas  varias  ex  antiquis  aucloribus  re- 
cenfet.  Feftus  Pompcjus  lib.  ic.  Lycii, 
inquit,  ^Apollinis  oraculum  in  Lycia  ma- 
xirnx  claritatisfuit ,  obluporv.m  interfe- 
ttier.em  ,  >.Cn@^  er.im  lnptis  efi. 

<y  Phccbm.  ]  Comificius  apud  Ma- 
crobium  ubi  fupra ,  ita  dicit  illum  ap- 
pellari  Ktb  t  <fsil«  /8/* ,  id  eft  ,  q»od 
i-ifertur,  fubditque  Macrob.plerofque 
a  fpecie  &  nitore  Phcebum  ditftum 
putare  ,  id  eft  ,  yjtdntpjv ,  k)  Xeifvrfyi- 
Et  vide  Phurnutum  ,  &  Apollonii 
Rhodiiinterpretesinlib.^.Arson.iu- 
ticon,&  Heraclidem  Ponticum  in  Al- 
legoriisHomcri. 

6  rP!)aneus.  ]  Macrobius  ubi  fup. 
TPhaneta,  inquit ,  ^ipeUinem appellant 
}*7m  t£  qaivttv  ,  IthJh  <?ui\ij  v;(§K 
y«w Solquctidie  ieno-j.tr fiefic.  llndc  Vir- 

"S1anc  nvjwm.  _____ 
Quilocuseftlib.;.Georg.  Alii  autem 
dicuntitavocari ,  velabapparitione, 
vcl  quod  eo  nominecolereturaChiis, 
cujus  meininitAchaeus  in  Ompha!e,& 
Hefychius.  Stephanus  autem  in  Urbi- 
bus  <?cur*i  promontorium  Chii  fcxi- 


G  F.  N  I  A  L  F.  S    D  I  E  S.     LlB.  Y  [. 


de  quo  etiam  Ffaacnutus ,  &:  ita  fxpe 
Homerus  Sk.  Hcfiodus  eum  vocarur.t. 
'Axip<nx.oy.ns,id cit,intonfi.<.  Argyro- 
toxus ,  Smyntheus  ,  ovJj.}m@-  ,  tvju- 
£pa<(3^,  dequo  Strabol.  1$.  Virgilius 
lib.5.  i£iicid.&  Statiuslib.  i.Thebai- 
dos,&:  utriufquc  interpretes,  50**37«, 
Pythius ,  &  horum  omnium  0ri3ir.es 
&  caufas  defcribit  Et  ex  his  Paufanias 
meminit  Smynth.ti  lib.  n.  &  Pythii 
lib.i.  nonlemel,Sc  1.2.4.5.  &  S.adfi. 
Scd  &  praster  hxc  alia  multa  cogno- 
minaiplius  Apollinis  memorat  idem 
Paufanias ,  hxc  funt ,  fcilicet,  hbro  1. 
Dclphinius ,  dc  cjiio  ctiam  Plutarc  hu . 
in  Thcfco,  &  in  lib.  dc  Induftria  ani- 
malium  ,  ^4:tjui,  inquit,  {?  D 
Diana:  ,    ©*  Delpbinii  ^'!poUt,i:s  a,.;, 
templatjue  per  Gr.tciam  multa  pafiirn 
funt.  PolluxOnomaiticonlib.S.c.j  j. 
Fontm  apud  Delpbirinm  ,  ab  /Egeo  con- 
Jiitutum  eil :  dedicatum  aulem  cslA- 
polltni  Delpbinio  &  Dcipbim.t  Diana, 
pritnufjuc  iii  \udicatm  esl  Tbefitu  ,  ex- 
pians  c.tdcm  abillo  occiforum  Uttrenttm 
<i?'  Pauantidarum  ,  qitos  occidtjfe  niti- 
dem  Confejfm  cH  :  bocatt'em  \ure  feciffe 
ajfirmavit.   Dccatcphorus ,  id  cft,  De- 
cumanm.    rarnopius,  tanquam  dicas 
Loculhrius  aut  Culiciarius ,  a  locu 
ftis  ,  (ive  Bruchis  aut  culicibus  ab  co 
expulfis.      Dionyfodotus ,  id  eft,  d 
Baccbo  diclus.   Agyieus ,  id  elt ,  Cttmpi- 
talit,  fcu  mavis,  Compitaliciui ,  live  ct  - 
iam  viarum  pr.xfes ,  non  femcl  in  co 
lib.  &  iterum  lib.2.  &  S.    Et  de  hoc 
quoque  Horatius  lib.  4.Carm.  Ode  6. 
Vboebe,  tjui  Xantbolavi*  amne  crincs, 
T>auni.c  dcfcnde  deats  camanx 
La"vii  .Agyieu. 
Et  ibi  interpretes ,  Suidas  ,  &  Harpo- 
cration,  &  Pollux  lib.o.  -a^cXLiC^-, 
id  eft,  pra-fapM,  (ivc  praii-idcnr.  P.von, 
Agrams,  id  eft,  agreftit.  Proftaterius, 
cujus  etiam    meminit  Sophocles  in 
Elciftra,  &  Hefychius.   Dicrus  eft  au- 
tcm  Apollo  Proftaterius ,  quod  ante 
januas  ftatueretur.  Latous  ad  fin.  ejus 
lib.  r.  de  quo  Horat.  lib.  r.  Carm. 
Ode;r. 

fruiparatii  &  v.tlido  tnibi 
latic  donts. 


459 

Sratius  Iib.T.  Sylvarum  fvl  2.  in  Epi- 
thalamio  Stellx  &  Violantillx, 

Latoto  v.itum  patcr ,    &  Scmelcitu 

hu.ui. 

Itcm  hb.  2.  Clarius ,  Didymxus.    Dc 

quo  Stxabo  Iib  14.   &  lllpianus  Epi- 

tomeinOitutionuin,  c.ip. :  2.  (5.  deos. 

ubi  itafcribit,  Dees  heredes  infiitnert 

r.on  poJfumUf  ,  pl .»'.  er  ets  ,  t]nos  Senatuf- 

conjit.to,  confituttonibui  principum  in- 

fiitttc,  e  conccffum    esl  :   ficuti  Jovem 

T.trpejum,  .Apollincm  Didymxum,Ma,  - 

tem  in  Gallia,  Mtnervdm  Melicnlem, 

Heratiem  Oaditmnm  ,  'Dianam  Epbe- 

ftam  ,   ~Siatrem  deorum  CjLclen  ,  e.vm, 

tjua:  Smim.c  c.ti  ttr  ,  &  Cccleflum  Sai;- 

netifim,  Cartbaginid,  Diradiotcs,  <£(?_>- 

pti:ti ,  Maleates ,  d.- quo  etiam  lib. :. 

Tiiearius,  Epibmcrius,  tanquamdi- 

cas confcenfor:  Plataniftius,  Pythaeus 

non  femcl  in  eo  lib. 2.   Hiccnima- 

lius  eft  a  Pythio  ,  de  qtio  fupra.   Et  de 

hoc  quoque  ipfe  Paufanias  hb.  5.  Item 

exlib.j.  Acritas, Cainias,  Epidelius: 

nifi  is  Iocus  fir  ,  qui  Apollini  faccr 

eft  :  nam  id  incertum  eft  apud  Paufa- 

niam.  Amazonius.    Et  lib.4.  Amy- 

chrus.    De  quo  ScThucydidcs  lib.^. 

Polybius  lib.  irem^.    Strabo  Iib.  8. 

Athena;uslib.6.  c  4.  cklib.5.    Thec- 

mms.  &libro6.  Acefius,  dequock 

nos  diximus  in  Commentariis  Nobi- 

litatis ,  cap.  2. .  num.Q-  incip.    rPai'fi- 

ni.rs.  &lib.7.  Thyrxeus,  Thcoxenius, 

&lib,8.  Aclius,  de  qucrVirgilius  lir 

bro8.  &Propertius  futjamdiximus) 

lib.4.eleg.6.de  pugna  Aftiaca  navali. 

Ceieates,  Onciates,Parrliafius,  Cla- 

rius.   Etlib.9.  Spodius,  ideft,  Cine- 

ricius,  quoniam  ejus  arade  vidima- 

rum  cincribus  eflet  extrncvta.    Polio^, 

quod  atque  ac  canus  dicitur.    Boedro- 

mius,  de  quoScCallimachusin  Hy- 

mno.  Ttous,  de  quo  Herodotus  lib.-. 

Lycophron,  Stefichorusck  Alexander, 

&  ab  eo  fbrre  tImov  icov,  Ptoum  tem- 

plum  in  Bceotia ,  fupra  paludem  Co- 

paidemlib.8.    Et  idem  Paufanias li- 

bro  ro.  Sitalcas.    Alia  quoquc  Athe- 

nzus  ,  fcilicet ,  Grynxus.    Is  namque 

lib.4.  citat  Hermiam  inlib.i.de  A- 

pollinc  Grynso.  &  Cumacuj  eodem 

loco. 


lAfolli 

O-Li- 

her  fif- 

demfa- 

cris 

cnlti. 

Baccbi 

cogm- 

tmna 

dtittr- 

fi. 


460  A  L  E  X.  A  B  Alexandro 

dicebatur/Obfervatumquc  apud  Thraccs,Laccdemonios 
&  Boeotios  riiit,  Apollincm  &c  Libcrum  patrem  cadcm  fa- 
cra  habcre ,  iifdemc]ue  honoribus  coli.  :  Baccho  vero  Si- 
culi  Morichum  dixerc  nomcn  : '  Arabcs,Oracal  4&  Ado- 
neum :  'alii  Lya:um, 6  Erebinthium, ;  Sabazium :  8  Lace- 

dseraonii 


loco.  Sunt&alia,  prxter  illa,  plu- 
rima  a  Lilio  Grcgorio  Gyraldo  ex  an- 
tiquis  auctoribus  receniita  in  libris  de 
Diis  Gentium,  Syntagmate  17.  vide- 
licet ,  Lycoftonus ,  Lycegenetes ,  ex 
Homero,  cujus  locus  eft  lib.4.  Ilia- 
dos ,  licet  eum  locum  non  defignet. 
Lycoreus  ,  Coelifpcx  ,  Delphicus, 
Triopius ,  xs; /&©.,  id  eft,  Lucrio,  Py- 
thoctoros ,  Hecarombxus ,  Philefius, 
Parparius ,  Tortor ,  Hypcrionides,  fi- 
ve  Hyperion,  Phaefimbrotus,  Epitro- 
pius,  (Act/$.6if,  Homerodromus ,  Bel, 
iive  Beles ,  Hecatebeletes ,  Hecatebo- 
les  ,  Hecaergus ,  Pegafxus,  «va;,  id 
eft ,  Rcx ,  Thyrxus,  Dicxus,  five  Dir- 
cxus ,  Palatinus ,  Leucadius ,  Tlieo- 
xenius,  Hyfius ,  Patarxus,  Cytinus, 
Daphnxus,  Corypxus,  Hylata,  Tcgy- 
rxius ,  (Atlcuytivos,  Abxus ,  Lithelius, 
Geruntius,  Thelchinius,  Myftes ,  Ge- 
nitor ,  Eutrefites,  Acrxphius,  Helius, 
Embafius,  &Ecbafius,  Gergithius, 
Hyacinthides ,  Cous ,  Thymbrxus, 
Tyrbanos  ,  Aphetor,  Enholmos, 
Chryfotoxos  ,  Clytotoxos  ,  Arcite- 
nens,  Chryfochetes,  Crinitus,  Chry- 
laor,  Lcfchccorius,  Le  chinarios,  Or- 
cheftes,  Phyxius,  Nappxus ,  Telrnif- 
lius  ,  Eutryptos ,  Tornax ,  Larifienus, 
Stobxus ,  Tilphoflius,  Tilphufa,  Tel- 
phufius ,  Phyilxus ,  Tarrhcus ,  .Scli- 
nuncius ,  Salganeus ,  Mulagetes  ("nec 
in  repertorio  Paufanix,  ubi  Mufarum 
duftor,  namidemeft)  Marmarinus, 
Aleuromantis ,  Tragius,  Ixius,  Sry- 
racites ,  Illeus,  A^lctus,  Mantous, 
Dynaftas  ,  Cataon  ,  Cillxus ,  Helius, 
five  Hielios  ,  Erifathcus ,  CafTius ,  A- 
ftypalxus,  Odryflcus  ,  Euryalus ,  Zo- 
teatas ,  Zotekftes,  Thereiimius,  Ere- 
fius,  Thyius,  Thoapus,  Thccmius, 
Soiianus,  five  Sufianus,  Aperca.  Q^ui- 


bus  &  ru  adde  cjuod  croK/uiai  a  So- 
phocle  dicitur ,  ab  ea  patte  fcilicet, 
Tripodis,  in  qua  Vates  federe folebat, 
ut  fcribirur  in  Cominentariis  Arifto- 
phanis. 

r  0:fervatumque.]  Id  ufque  ad 
verfi.  Baecho,  eft  Macrobii  multorum 
teftimonio  lib.  r.  Samr.  c.  1  %. 

2  B.tccho  vero  Sicn/i  Moriclmm.  ] 
Xenodotus,  aut,  ut  alii  vocant,  Zeno- 
bius,  incollectaneis. 

3  .Arabes ,  Oracal.~\  Herod.  lib.j. 
non  longepoft  prin.  fcribit  hos  Dio- 
nyiium ,  quein  Urotalt ,  &  Uraniam, 
quam  Atiiat  vocant,  folos  deorum 
eflearbitrari. 

4  Et  Adoneum.~\  Aufonius  Epi- 
grammatejo. 

Ogygia  rne  Bacchum  10c.it, 
Ofirim  JEoyritu/s  putat, 
Mjji.t  Phanacem  mminant, 
Dionxfbn  Indi  exifimant, 
Romana  ftcra  Liherum, 
^Arahica.  gens  .Adonvum, 
Lucani.tcus  Pantheum. 

5  .AliiLyxum.]  Plutarchusinlib. 
de  cohibenda  iracundia.  Ovid.  lib. 
Metam.  4.  poft  prin.  nomina  BacchL 
cnumerans,ficait, 

Tburaque  dant ,  Bicchumque  -jocant, 

Bromiumque,  l.yjcumque, 
Igmgenanujue  ,  /atumque  iterum,  fo- 
lumqui-  Bimatrem. 
Idem    Ovidius    Amorum  libro   2. 
eleg.  ir. 
lllic  appofitonarrahU  multa  Lyao, 
Pene  f.t  ut  mediis obruta  tuntU  a- 
mm. 
Etlib.j.  eleg.  15;.  &ult. 
Cornizcr    increpuit     tbyrfo    grarjiore 
Lyans : 
rPu\fanda  esl  magnls  area  major  a- 
qups. 

Phurnu- 


Geniales  Dies.  Lib.  VI. 


461 


Phitfnutus  &  Servius  hujus  cognomi- 
nis  rationem  reddit  1.4.  Ancid.  ibi, 
(fens  vpuLttatorii  Lvajum  lib.tt  hono- 
rem. 

6  Lnbinthium.']  Hefychius  iftfilv- 
Snvoc  Jiwjz;  ,  ufurpat  pro  eo,  cjui 
nullius  rei  homofit,  nec  digniu  :  \ux- 
ta  y  iacjuit  ,pto-jcrbiuniy  Cictrinnm  jw, 
de  quo  Erafmus  Chil.2.  cent.6.  ca- 
pite47. 

7  ,W.>,?v»""-l  Strabo  libro  10.  ex 
Demofthcnc  in  orationc  de  corona. 
Diodorus  Siculuslib.4.  cap.2.  ubide 
Bacciio  &  cjus  cognominibus,  Gc  air, 
Traditur  quoque  (y  alter  mult.t  prior 
atatefuijp  Bacchtu  ,  <juem  ajunt  cx  Jo- 
vt  &  Proferpintt  naium ,  cj?"  d  nonnuuu 
«tppellatum  Svl>a\im.  Huyiu  gtnut  pta a, 
honorrfque  prop.er pudorcm noRnrna  oc- 
cutt.irjue  animt.  Stcphanus  dc  Urbi- 
bus,  ubi  dc  Sabis  loquitur.  Cic.  lio.2. 
dc  legibus.  ~N.ovos  ■jvro  dvos,(inci\iit)  C> 
in  his  colcndii  noflurn.ts  ptrvigii 

fic  Ariftophanes  racetifiimus  poeta 
veteris  comoedi.t  vcxat ,  m  apud  eum 
Sabazius ,  &  quidam  alii  dii  de  perc- 
grinis  judicatt  e  civitate  ejiciantur. 
De  Sabazio  iic  Ciccro  lib.5.  dc  N'a- 
tura  deorum  fcribit ,  Tertium  Diony- 
Jtum  Caprio  ba.tr t  ,  cumtjue  rtgem  .Aftx 
pr.vfuiffv  dicunt ,  cui  Sab.t\ea  (iint  inlti- 
tw.a.  Citatur1?  9tt£a£i « cpuheton ex 
Orpheo.  Reperitur  certc  apud  Ari- 
ftophanem  cum  in  Vefpis,  tum  in  ayi- 
bus.  Commcntatorait,  ficBacchum 
fcu  Dionylium  aThracibus  nominari. 
Atque  idcm  in  Avibus  annotat,  Saba- 
zion  a  Phrygibus  coli ,  cjufquc  facer- 
dotcs  o-a.Zi;  ruifle  diftos:  citatquc 
au&orcm  Heracleontem.  Monct  prae- 
terea  hanc  appellationem  ipfum  lia- 
berc  a  facris.  NT.im  barbaros  o-a.2J,^{v 
dicere  713  6U*£«v  xctj  <r  duoio-fjtiv  cru- 
ficto-y.ov.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Apulcius :  Omntpottns  &  omni- 
parens  dva  Syi  ia  &  ftnilus  S.tb  :\ius  & 
Bcllon.t  c>  mater  Id.ta.  Amobius  li- 
bro  4.  Sacra&  ritu*  initiationid  ,  ijui- 
bus  S.tba\iii  non.vn  vji.  Adde  &  Gyial. 
lib.  8.  de  diisgent.  Lucia.  d  £tSt  x*j 

•  KOfC^aCf  Kcu  u  ottC^/SC. 


T  I  RAQUELLUS. 
8  laced.erronii  Scythitvm  (S*  MiU- 
thi*m.~\  Sofibius  tradit  Sycitem  Dio- 
11}  Guffl  a  Lacedarmoniis  cultum,  quod 
pcrarquc  Ggni£cat  atque  ficulncum  : 
verum  Helychius  Syte.ttem  legere  vi- 
detur.  Atque  ideo  fic  appellatum, 
quod  ab  eo  ricum  rcpcrram  dicunt ; 
quo  etiam  nominc  Miiichius aliquan- 
do  dictus  cft  ,  quod  &  milica  lictis  ap- 
pellata  cft.  Paufanias  autcm  lib.  r. 
iterumque  :.  Milichii  Jovis  meminit, 
c<  lib.  1  .  ad  fincm  ,  Milithiorum 
deorum,  quos  intetpretantur  blan- 
dos ,  placidos,  mitcs,  jucundos,  man- 
fiietos,  clementes,  placabiles.  Et  Plu- 
tarch.  in  lib.  dc  cohibcnda  ira  fcribit 
dcorum  rcgem  Milichium  appcllari. 
Extatque  epigramma  Lconis  Tiiilo- 
fophi  dc  Milkhio  Jovc  lib.  cp:gr.  1. 

//ii   j    I 

ZLuh  ij.f-i;  tytjio  Xa^<*»  Spovov  dxi- 

gpc  C/TBV. 
Id  cft  ,  T^f  quidem  intelli<am  Jo-jii 
Milichii  fortitUi  folium  ,  hominis  pcr- 
nieiem.  His  autcm  Bacchi  cognomi- 
nibus  addc  Omeftcn  c<  MxvoIen,qui 
funt  crudclitatis  dc  iniania:  cognomi- 
na,  ex  lib.  Plutarch.  dc  cohibcnda  ira. 
Et  Euion  cx  Horat.  Carm.  libro  1.. 
Odei8. 

Montt  Sithoniii  non  lcvis  Euius. 
Et  Ovid.  lib.  1.  de  arte  amandi, 

Pars  Hymenxa  canunt ,  pars  Euit, 
euio  clamat ': 
Sic  cotant  facro  nupta,    deufqut 
toro. 
Perfius  Satyra  1. 

Et  l.yncvm  "Kirenas  flexura  Co- 

TJMOtS 

Euion  in<;cmiiiat  y  reparabilis  adfonat 
Echo. 
Statiolib.i.  Thebaidos, 

Et  tunc  forte  divs  notofgnata  Tonan- 

tii 
Pu'mine  ,  prxrepti  cum  te  tener  Euie 

partui 
Tranfrnifere  patri. 

Dictus  eft  autem  Euius  Bacchus , 
quod  cum  in  Gigantomachia  dimi- 
cans  non  apparuiflct ,  Jupiter  pater 
eum  a  Gigantibus  difcerptum  judica- 
vit, 


q6i  Alex.  abAlexandro 

Mwi«-da?monii  Scythitem  &  Milichium  vocitarunt,  cujus  facicm 
w  vd-  mu{^0  intingere ,  &  fucis  ornare  vetus  mos  erat.  Tradunt 
gnomi  quoque  Minervas  diverfis  cognominari  nominibus: '  nam 
»*•  &  Trige- 


vit,  dixitqueHeu,  qua>voxgementis 
eft,  deindeadjecit  6os,  id  eft ,  filiws. 
Acron  tamen  in  Horatium  ait ,  Bac- 
chum  in  ea  contra  Gigantes  pugna  in 
leonem  a  Jove  mutatum  ,  Gigantem 
intcrrecifle  in  confpcdiu  patris  ,  ad 
cujus  facinoris  comprobationem  ,  di- 
xerit  Jupiter,  4jiHt  ideft,  obonefili. 
Horatius  2.  Car.  Ode  19. 

Ewx ,  parcc  Libcr, 

Parcegravi  metuende  thyrfo. 
JEt  paulo  poft : 

Tu,  cumparentit  regna  per  arduum 
Cohors  Gigantum  fcandere  impia, 
Rhaccum  retorfifii  ,  lconit 
Vnziiibus,  horribilique  rr.ala. 
Hinc  patronymicum  Euias,  quod  Bac- 
chi  facerdotem  fignificat.  Hoiat.  Car. 
lib.$.Ode2?. 

"~"  tion  ficut  in  'i.ugit 
Ex  fomnis  fiupet  Euias, 
Hebrum  profyiciens  &  nive  candi- 

darn 
Thraccm.    — — 
De  nominibus  Bacchi  copiofeOvid. 
lib.  Metam.  4.    Diod.  Siculus  lib.4. 
cap  2.  &  LiliusGyraldusde  Diisgen- 
tium  Syntag.8. 

I  1{atn  £7"  Trigemina.  ]  Nullibi, 
quod  fciam  ,  Minervam  Trigeminam 
vocatam  !egi :  verum  Tritoniam  tk 
Tritogeniam  fepiflrme.  De  primo 
Tlerodotus  4.  lib.  Silius  Italicus  li- 
bro  5. 

Hinc  auiflagna  colunt  Tritonidos  alta 

paludis, 
Jgu.i  virgo ,  utfama  ett  ,  bellatrix  in- 

clyta  lympha, 
ln-j<nto  prin.amLibyen  perfudit  uti- 

"JO. 

Idemlib.9. 

Et    Pallas  Libycis    Tritonidos   edita 

lymphit. 

Pomponius  Mela  lib.  1.  cap.  7.  ubi 

Africam  minorem  defcribit,   Super 

bnnc,  inquit,  ingens paius  amnemTri- 


tona  recipit ,  ipfia  Tritonis  :  unde  &  Mi- 
ner-jx  cognomen  inditum  eil ,  ut  incAx 
arbitrantur  ibigenita  ,  faciuntque  eifa- 
bulx  aliquamfidcm  ,  quod  ,  quemnata- 
ler»  e)iu  putant ,  ludicris  virginum  inter 
fc  dccertantium  celebrant.  Lucanus  Me- 
la;  accinit  lib.9.  his  verfibu:. : 

Torpi  ntcm  Tritonos  adit  illjtfii  palu- 

dcrn, 
Hanc  (utfama)  deut ,  quem  toto  lit- 

tore  por.tut 
tAudit  ventofia  pcrftantem  littora  con- 

cha  : 
H.inc  &  Pallas  amat ,  patrio  quod 

vertice  nata, 
Terrarum  primam  Libycn  (nam  pro- 

xima  coelo  esl, 
Quod  probat  ipfie  calof)tetigit,flagni- 

que  quieta 
futtus  viditaqua  ,  pofiuitquein  mar- 

gme  plantas, 
Et  fe  <//'/.  cia  Tiitonlda  dixit  ab  unda. 
De  fecundo  Diodorus  Siculus  lib.5. 
cap.  ^.  &  lib.  6.  cap.  15.  Quflodiam, 
inquit,  filiaMinerva  permijit  ,  paulo 
ante  hac  ttmpora  circa  Tritonem  fiu- 
vium  ,  unde  &  Tritonia  dicla  efi  ,geni- 
ta.  Sext.  Pompejus  libro  18.  fcribit 
Tritogcniam  Mincrvam  a  ripa  Trito- 
nis  fluminis  diftam  ,  quod  ibi  priini- 
tusfitvifa.  Serviusinlib.2.  A.neidos 
ibi, 

Tiec  dubiis  ea  figna  dedit  Tritonia 
monflrit. 
Tritonia  (inquit)  aut  quafi  terribitii 
Xtb  70  J  Tf  «v  ,  id  eil ,  timere ,  aul 
fecundum  Lucanum  ,  ut  diximus.  Hcfy- 
chius ,  Plutarch.  in  lib.  de  Ifide  5c  O- 
firide.  Verum  Hecaten  Tergeminam 
di&am  probat  illud  Virgilii  lib.4.  R,- 
neid. 

Terieminamque  Hecatcn  ,  tritt  virgi- 

nitora  Diana.  * 

Ex  quo  &  Alexander  poflet  hic  excu- 

fari :  quoniam  nonnulli  putant  Heca- 

ten  Sc  Dianam  eandem  cfli.  Cui  o- 

pinionL 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  463 

&  Trigemina,  'Glaucopis '  &:  Sais  ab  /Egyptiis  appellatar: 
'  aMilcfiis  AmTia,  apnd  cjuos  miriricuin  fuit  templum: 
♦  a  Gracis  Artcmis, J  a  Cretcnlibus  Dictynna,6  Phcebc  & 

Diana : 


pinioni  refragatur  illc  idem  locus, 
qui  cas,  ut  di  vcrfas  ponit,  ne  longe  te- 
ftimoniaalia  pctamus. 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  EtimitationeVirgilii  Aufonius : 
Tergemin.t  e tl  Hecate,tria  virginif 
ota  Dian.e. 
Tresautem  Dianas  fuifle  ,  cognofci- 
mus  cx  Arnob.  lib  4.  ubi  idem  qua- 
tuor  Vulcanos  ,Afculapiostrcs ,  Bac- 
chos  quioque,  tcr  binos  Hercnles, 
quatuorVencres ,  tria  generaCafto- 
ruin ,  dcnique  Mufarum  facit.  Sed 
tamen  Diana  &  Hccate  nonnunq'iam 
pro  cadcm  Dcaaccipiuntur,  ut&in 
veteri  Gloflario  Tipmlma  itrgkn  ,  vu- 
xlilaivxTvi.  Ubi  quid  aliud  Noctilu- 
ca,  qtiam  Luna  ?  Et  Lnna  vero,  non- 
ncipfa  Diana  ?  Adde  Ilidorumlib.8. 
cap.  11. 

TIRAQUELLUS. 

I  Glaucopi.t.]  Hoc  cft  ,  »/(WM  «f«- 
lot ,  vel  coefm  Miverva.  Cicero  lib.  r. 
de  Nat.  deor.  Ijh  enimmodo  dicne  li- 
cebtt  "Jovem  fernperbarbatttm  ,  Apdli- 
nem  fimper  imictbem  ,  cocftosoculos  Mi- 
nerv*  ,  c.rruleot  effe  tieptuni.  Minervx 
aurcm  perpetuum  efle  apud  Home- 
rum  ,  &  alios  videbis  in  noftris  legi- 
busconnubialibus  1.2. 

z  Et  S.tis.]  Herodot. lib.i.  Cicer. 
lib.^.  de  Nat.  deorum,  quo  loco  infra 
«itabimus.  Propert.  libz.  elcg.2. 
Mercurioque   Sais  fertur  Boebeidos 
tmdit 
Irtr<?incum  primo  compofuijfe  Lt- 
tus. 
Arnobius  adverfus  gentes  lib. }. 

}  .  4  \li'rfii*  .Afiifta.]  ,4fiaCcf\- 
bendum  eft  ,  aut  ^Affcfia  ,  utroquc 
enim  nomine  cognominata  eft.  Prio- 
re  fcilicet  apud  Paufaniam  lib. ; .  non 
adeo  longe  a  fin.  Inter  e.w  ipfits  mi- 
na»  temptmnextat  Minervtccognomcnto 


Af.e.  PoIIucem  &  Caftorem  erexifle 
tradunt ,  quo  tcmpore  e  Colchica  ex* 
peditionereduces  revcrterunt:  fuiflc 
vero  &  Colchis  AlixMincrvx  tem- 
plum.  Altcrovcro  apud  Herodotum 
lib.  I.  Duodecimo  autem  anno  incmfis 
ab  exercitufcgetibus  ,  hocrei  fieri  conti- 
pt  >  fegetes  ut  crant  inccnfir  ,  i-alido  u  - 
gente  -jento ,  celcnime pervafirtmt  \ti- 
nervtt  templum  ,  cogmmento  ^Af,  lia, 
rjuo  incendio  temp'ttm  defhtgravit.  Lt 
Stcphanus  dc  Urbibus  auctoritatc 
Thcopompi  lib  24. 

4  A.  Gr&cis  ^Artemit.]  Non  mc- 
mini  mc  legifle  Mincrvam  Artcmi- 
dem  dictam,  fed  tantum  Dianam  ubi- 
que ,  &  hujus  appcllationis  rationcin 
docet  Plato  in  Cratylo ,  uti  etiam 
Strabolib.  14.  Jlpollo ,  mquit  ,faluti- 
fer  eH.  Et  „4rtemi<  ex  ee  dicitur ,  tjuod 
integros  faciat.  Macrobius  lib.  1.  Sa- 
turn.  cap.  1  <;.  2c  Phurnutus ,  fed  vide, 
quxdicaminfra. 

•j  A.  Crctenfibus  DifJynna.  ]  Ncc 
Mincrvam  ita  vocatam  a  Cretenfi- 
bus  ,autaliis,  fcd  Dianam  apud  Dio- 
dorum  Siculumlib.6".  cij .  aut  alio- 
rumcomputationclib.  ^.cap.i  5.  Pa- 
lxphatus  inlib.  a^ricwv.  Et  hoc  quo- 
que  nomine  appellat  Tibullus  lib.r. 
eleg.4.  adPriapum, 

Perque  fuas  impunc  finit  DiRynnx 
fagittas 
lAffirmes ,  crines  perque  Minen4 
fuos. 
Ovid.  Metamor.  lib.2. 

Ecce  fuo  comitttta  choro  Di&ynn*y 

per  altum 

Mxnalon  ingrcdiens.  ~— 

Et  Statius  lib.9.  Thebaidos, 

Per  te  Matcrnos  mitis  Diclynna  /<f  • 
bores, 
Et  ibi  Luftatius  interpres  fic  (cribit, 
Diclynna  ob  id  d.cla  Diana  Britomartis 
filia ,  -jirgo  Crctenfis  Ttianx  d  retibtti 
pifcatorum,qua;  Grtce  tftKTVu  nominan- 
tnr\ 


464  Alex.  ab  Alexandro 

Diana : 7  a  Siciilis  Lyen,quia  paiturientium  folvit  dolores. 
8  Prima  enim  fcrtur  Jovis  rilia:  fecunda ,  Nilo  orta,  cjuam 
/^gyptii  Saleten  dixcrunt :  tertia  quam  Arcades  Chorion 
nominant :  quarta  Pallantis,  qua?  patrem  interemit  ipfam 
vitiare  conantem ,  cui  pinnarum  talaria  affinxerunt.  Mer- 
curium  quocjue  rnultiplici  ferunt  vocatum  nomine:  9  Galli 

etenim 

tur  ;  d  qv.ibus  hujus  corpus  in-jentum, 
txtraclum  esl.  Lnfula  tamenCeta  pe- 
ftiler.tia  laborar/U  ,  quam  c-j.idc,  e  peni- 
ius  nequi-jffcnt ,  nifi  templum  Dianx 
inftituijfcnt ,  eamaue  Dictynnam  rjocaf- 
pntdretibm.  EtPaufaniaslib.3.  non 
longe  a  fin.  &  iterum  lib.ic.  quam 
(Jnc^ut)  „4rabr  ojfenje  s  potifiimum  rjene- 
fdntur. 

6  Phccle  &  Diana.~\  Nec  ufquam 
reperies  Alinervam  *Pha'jam  diiftom, 
fed  Limam,  qua:  a  plurimis  eadcm  cum 
Diana  exiftimatur.  Virgiliuslibro  r. 
Georg.  de  Luna, 

Ven:ofemper  rubet  aurea  Phoebe. 
Ovidiuslib.  1.  Metamorph.non  longe 
poft  princ. 

JJ.ec  nova  crefc.ndorepar.xbat  cornua 
Phcebe. 
Et  iterum  eodem  lib.  de  Diana, 
—  Fug:t  altera  r.ornen  arnantis 
Sylia;  um  latebris,  captharumquefe- 

rarum 
Exw.iis gaudens ,  innuptaque amula 

Phcebes, 
fitta  coercebat  pofitos  fine  lege  ca- 
pillos. 
Etlib.z.  cjufdemoperisdeLuna, 
jQuanlo  filendidior,  quam  CiCteraJy- 

dcra  fulget 
Lucifcr,  &  quanto ,  quam  Lncifer  au- 
-,  ,;  1'hoebc. 
Et  lib.7.  ejufdem  operis  de  Luna, 
Difine,  Phocbus  aii ,  poenx  mora  longa 

querela  esl. 
Dixit  idem  phcebe. 
Et  in  epiftcla  Acontii  ad  Cydippen 
ad  fin.  in  epilogo  de  Diana, 

Hac  tibi  me  infimnis  jacul-itrix  fcri- 
bert  Phocbe, 
fiac  tibi  me  rjigilansfcribere  jufiit 
jLmor. 


7  *A  Siculis  Lyen.~\  Diomedes  & 
Probus  id  cognominis  Dianx  a  Sicu- 
lis  adfcribunt :  ejufque  rei  caufam  af- 
ferunt.  Hax  eorum  verba  funt,  ^inte- 
quam  Hiero  Syracufas  expugnaret ,  mor- 
bo  Sicilia  laborabat  (vc\,  ut  Probus  ait, 
lue  pccora  intcribant)  -jariis  &  afiiduis 
cxremoniis  Dianamjilacantes,finem  ma- 
lis  irrjenerunt ,  eandem  Lyencognomina- 
icrimt,  quafi folutricem  malorum. 

8  Prima  enim.]  Hax  ufque  ad  ver- 
bum  ,  Mercurium  ,  funt  Ciceronis  li- 
bro  3 .  de  Natura  deorum  ,  'Siincr-ja 
prima  ,  inquit ,  quam  ^ApoUims  matrcm 
fupra  diximus.  Secunda  orta  Kilo,  quam 
jEgyptii  Saitte  colunt.  Tertia ,  quam  d 
Jo-jc generatam  fiipra  diximus.  jQuar- 
ta,  Jo-je  nata ,  &  Coryphe  Oceanifilia, 
quam  ^Aicades  Coriam  nominant ,  C7* 
quadrigarum  in-jentricemferunt.  jQuin- 
t,t,  PaUantis,  qux patrem  dicilurintere- 
mijfe  ,  -jirginitatcmfuam  -jiolare  conan- 
tem  ,  cui  pinnarum  talaria  ajf.ngunt. 
Ex  quibus  vides ,  Alexandrum  hic  u- 
nam  omififie  ,  &  perperam  Saleien, 
ptoSaiten  hic  pofuifle.  Ex  hifque  in- 
telligis  totumhunc  Alexandri  locum 
ab  illis  verbis,  A  Gracis  Artemis ,  eflc 
corruptum  ac  confufum. 

9  GaUiTheutatem.]  Ideft.mortis 
deum.  Luc.  lib.  v. 

Ex  quibus  immitis  placatur  fanguint 

diro 
Theutates ,  horrenfqueferis  altaribus 
Hefus.  * 
Laftantius  lib.  1.  cap.  21.  Livius  j. 
Dcc.  libro  6.  in  oppugnatione  novi 
Carthaginis  ,  jQuod  ubi  -jerfis  Scipio  in 
tumulum  ,  quem  Mercurium  Theutatem 
appeUant ,  adrjertit,  multis  partibus  nu- 
data  defenforibus  mania  effe  ,  omnes  e 
cafliis  excUQi  ire  ad  oppugnandum  ur- 
bem 


GcNIALEsDlES.    LlB.  VI.  465 

ctenim  Theutatem ,  '  ^Egyptii  vero  Their  appellarunt, 
a  quos  quinque  numcrari  pleriquc  autumant, '  ficut  Vulca- 
nos  plures.  +  Cybelem  quoquc  alii  Rheam  dixcre ,  *aliirj'ir/^ 

Bere-  n*. 


fsem  &ferrc  fcal.tt  \ulet. 

COLERUS. 
*  Tertullianus  Apolog.  c.  9.  Major 
0tt.11  apitd  Gallos  "Slercurioprofecatur. 
T  I  R  A  QU  E  L  L  11  S. 

1  ts£gyt>tii  Thcir. ]  Plato  in  Phile- 
bo  &  Ph.cdro  Theuth dicit ,  dc  qtio  & 
nos  fup.  diximus.  Laftantius  Divi- 
narum  Inftir.  lib.  r.  c.6.  Apud  Cicc- 
ronem  lib.  fcilicet  3.  de  Divinat.  in- 
qtlit ,  C.  fotta  pontifex  disputans  contra 
Stoicos ,  de  religiunibus  &  rjarietate  opi- 
nionum,  qu.efolent  effe  de  diis  ,  nt  more 
^lcademicorum  omni.t  faceict  incerta, 
quinquc  fuiffe  WUrcurios  ait :  &  enu- 
meratis  per  ordincn  qudtuor ,  quintum 
fniffe  eum  >  <i  quo  .Argus  ottifus  ft  ,  ob 
eamque cauf.tm  in  /F.gyptum  profugijji, 
rttque  JEgyptiis  leges  ac  !i  ec.it  tr.ult- 
diffe.  hinnc  Mtjpiiftbtuth  dfiprllant, 
a  quo  apud  cr.sprimus.tnvifuiir.enfi!, 
id  eil ,  Septeniber  ,  nomtn  accrpit.  * 
Jdem  oppidum  condidit ,  quod  cti.o.t 
nuncGrxce  voeatur  epjttoTOiXic,  CS1  S.:i  - 
tje  ferv.tiit  &  cdtunt  eum , eligiofe  :  Oui 
tarketfi  bojtfofuertl  antiquifiimus,  tamen 
CJT"  infiruHifimus  omni genere  dot~lrin.c, 
adeo  itt  ei  mu!t.irt:.n  rerum  &  artium 
feicnti.1  Trif:ie::flo  cognomen  impone- 
rent.  HaftenusLaftantius. 

C  O  L  E  R 11  S. 
*  Alii  Tua-em  vocant.  Et  apud 
Varronem  lib  4.  de  ling.  Lat.  falfo 
numen  Phcenicum  efle  fcribitur.Mer- 
curii  .fegyptii  mcminit  etiam  Tert. 
lib.  dcanimacap.t^.  SeddeMercu- 
riis  quinque  Arnob.  lib.4. 

T  IRAQUELLUS. 

2  Qiws qu'nquenHmerari.~\  Scilicet 
Mercurios  ex  Cicerone,  ubi  fupra. 

5  Slcut  lutlctnos  plures.  ]  Cicero 
di&o  lib.  5 .  dc  Natura  deorum  ,  paulo 
ante  ea,  qux  fupra  adduximus ,  fic 
lcribit ,  Vukani  item  comphtres.  Pri- 
mus  ccelo  n.ttm  ,  ex  quo  &  Atinerva, 
^ipollineM  eum ,  cujut  m  ttttelt  Jlthe- 
Tom.  II. 


nas  antiqui  hijlorici  efp  -jolue-ntnt.  Se- 
litndus  in  Kilo  natus  Op.is  ,  ut  JE^yptii 
appell.tnt  ,  qucm  cufiodem  ejp M^ypti 
1'olnnt.  Tertius  e  tettio  Joie  tjT  Juno- 
ne,  qui  I emni fabric.t  tradititr prafuijji. 
Xljt.irtHi  ~S\xnaaonatus  ,  qui  tenuit  in- 
fu/a-s  propier  Siciliam,  qux  Vukanix  no- 
minabantur.  * 

COLERUS. 
*  Ad  hunc  locum  forte  rclpcxit  Ar- 
nobius,  quem  modo  citavi. 

T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

4  Cybelem  quoqite  alii  R!  eam  dixe- 
re.~\  Strabolib.  10.  non  femcl. 

5  yllii  2>  recyntbiam.'  Straboibi, 
&  Vlrgll.  lib.6.  Aneidos, 

Qu.tlu  'Beiecynthi.tmater 

Jnvehit  ur  curru  Pbrygi .xs  turrita  per 

urbes. 
Etlib.9. 

Ipf.t  dcum  fcrtur  genitrix  Tiertcjn- 
thi.x  magnum 

f^bcibus  bis  .ijj.tta  fovem. 
Et  ibi  Scrvius  declarans  cur  ita  voce- 
tur ,  &  Divus  Auguftinus  lib.  Civi- 
tatisDeii.  cap.4.  ScFulgentiusMy- 
thol -giconlibto;.  ubi  de  ipIaBere- 
cynthia  &  Ary.  Hincque  tornu  Bcre- 
tyntbium  Horatio  1. 1.  Carm.Odc  18. 

Sx-ja  tene  cum  Derccyntbio 

Cornu  tympana. 

Quofcilicet  excitabantur ad  turorem 
facerdotes  Cybeles  Berccynthia%  O- 
vid.  lib.4.  Faftorum, 

Protinus  inflexo  Ecrccjntbia  tibia 
cornu 

Flabit ,  &  Id.trtfeflaparentis  erunt. 
Atque  etiam  tub.t  Berccyntbix  cidcin 
Horat.  lib.  5.  Catm.  Ode  19. 

Cur  Beretyntbijt 

Ceffant  flamina  tibije  ? 

Ubi  Acron  &  Porphyrionintcrpretcs 
fcribunt,  Berecynthiam  cfle  urbem 
Phrygii :  undc  &  tibix  Phrygiae,  qux 
facris  Matris  deum  adhibcri  confue- 
vcrant. 

Gg  1  JHiri' 


q.66  Alex.  ab  Alexandro 

Berecynthiam  ,    '  plerique   Bonam  deam.     ?    Itldcm 

vero    Phryges    Peflmuntiam    matrem    deum  vocant: 

J  Attici  Cecropiam  Minervam  ,  Cyprii  Paphiam  Vene- 

rcm ,  Cretes  Dictynnam  Dianam ,  Siculi  Stygiam  Pro- 

ferpinam  ,    Eleufini  vetuftam.  Cererem  ,  alii  Junoncm, 

juw-  nonnulli  Bellonam,  plerique  Hecaten.  4Prima  veroju- 

""**"  nonis  a?des  a  Camillo  dicataeit  in  Aventino ,  qua?  cxteris 

arxdi-  longe  rnultumque  prxftitit ,  ad  quam  fimujacrum  Iunonis 

™rf*   Vejentana?  allatum  memorant ,  quam  Reginam  nomina- 

tam  volunt.  JAlterain  Capitolio,  6  juxta  quam  facri  an- 

feres  pafcebantur,  qua?  &  Regina  ditla  eft.  7  Tertia  in  ar- 

ce, 


RonitC. 


i  Plerique  Bonam  c&w».]  Videinfra 
C.7. 

2  iftdem  i-ero  Phrjges.\  Strabo  li- 
bro  10.  <k  Apulejus lib. 1 1.  non  mul- 
to  poft  princ. 

5  ^Attici  Cecropiam  Minervam."] 
Hax  omnia  ufque  ad  verbmn  ,  Prima, 
funt  Apuleji  d.  lib.  n. 

4  'Prima  •vere  Jumnis  <tdes  a  Ca- 
miUo.\  Liviusi.  Decad.  lib.5.  intri- 
bus  locis^  &  2.  Decad.  lib.  2.  poft 
prin.  iterumque  lib.7.  ubidicit,  ta- 
ctam  de  ccelo  a:dem  in  Aventino  Ju- 
nonis  Reginae.  Valerius  Maximus  li- 
bro  1.  cap.  8.  Plutarchus  in  Camillo, 
La&antius  lib.  2.  cap.  17.  P.  Vi&or 
in  1 2 .  regione  urbis.  Pomponius  La:- 
tus  in  Coinpendio  Hiftoriarum  Rom. 
ubi  de  Majhitudine  imperii  Rom.  lo- 
quitur,  fcribit,  M.  Furium  Camii- 
lum ,  captis  Vcjis,  Vejeutanam  Juno- 
nem  utbi  intulifle. 

5  Mtera  in  Capitolio.\  Cicero  in 
Oratior.e  ad  Equites  Roman.  ante- 
qium  iret  inexilium,  T>{uncego,  in- 
quit,  Jujiiter  Qp  irn.^laxime  ,  cujus 
mtttt  ac  diticne  jfola  tcrrarumgulern.m- 
tur  :  tequeparticcps  connubiificia  ac  re- 
gni  Regina  Juno :  teque T,  itonia  a,  mi- 
fotcns  ,  Oo.gcna  ,  P.illas ,  Mi/ic;i.u  c.c- 
ierique  dii ,  dacque  tmmartalej  ,  qui ex- 
celle/iti  tumuloci-jitatis  fdern  Capitolii 
incilitis  conflitmam  ,  &c.  oro  atque  ob- 
fecrc,  ferteopempa/iter  Reip.  cnnilaque 


ctvitati,  meifque  fortunis.  Templuin 
etiam  Junonis  Regins  habuifle  Ca- 
pitolium,  teftis  eft  Livius,  ubi  de  bcl- 
lo  gefto  a  Cn.  Flaminio  contia  Li- 
gures.  Valerius  Maximus  lib.  1 .  cap.8. 
de  Miraculis ,  fcribit ,  Voluntarium 
Junonis  Monetx ,  quam  Livius  Re- 
ginam  vocat ,  in  urbem  Rom.  tranf- 
itum. 

6  Jttxtaqttam  facri  anferes.\  An- 
feres  Romanis  curat  fuifle  ob  Capito- 
lium  defenfum  ,  eifque  cibaria  aCen- 
foribus  locariteftantur  Pliniuslib.  i~. 
cap.22.  &  Scryius  in  1. 8.  A-neid.  ibi, 

^itque  hic  anratis  -jolitans  argcnteus 

anfer 
Porticibus  Gallos  in  limine  adijfe  j«- 
bebat. 
ln  Capitolio ,  inquit ,  in  hpnorcm  illius 
anferis  ,  qui  GaUoru;;i  nunciarat  ad-jen- 
tum ,  pojitus  fue...  <tt  anfer  argenteus. 
Marlianuslib.2.c.  5. 

7  Tertia  jn  J}.rce.~\  Monctam  a 
monendo  dittam  efle ,  Cicero  de  Di- 
vlnat.  1.  monet  his  verbis ,  Vocem  ab 
a;de  Junonisexarceextitifte ,  quocir- 
cj  Junonem  illarrj  appellatam  Mone- 
tam.  Ovid.  lib.i.  Faftor. 

Candida  te  nheo  pofuit  lux  proxinta. 
templo, 
jQua  fert  fublimes  alta  Monetagra- 
dus. 
Kunc  bene  pro^kies  Latiam  Canconli* 
tmbam, 

Knnc 


GenialesDies.  Lib.  VI.  467 
ec ,  cognomento  Monetx ,  in  area,  in  cjua  M.  Manlii  Ca- 
pitolini  dotnus  fuit,quam  a  L.  Furio  diclatore  votam  non- 
nulli  memcrant.  Nam  quum  novo  motu  tota  urbs  contre- 
mifcerct,  &  quibus  piamentis,  cuive  deo  facrum  furct,non 
dignofcerent ,  cx  arce  vocem  auditam  ferunt,  moncntem, 
ut  fue  plcna  facrum  Iunoni  &  procuratio  rierct :  inde  Mo- 
nctas  nomcn  catum.  '  Novimus  quoque  in  vico  Juqario 
aram  Junonis  Juga?  confpici ,  qua:  conjugiis  prarelTe  dice- 
batur, :  ficut  Cinxia '  &  Gamclia  Iuno ,  a  nubentibus  fan- 
<5le  colebatur:  cui  facrificantcs,obfervabant  ut  bilcm  a  vif- 
ccribus  hoflia:  dimoveant ,  illamque  juxtaaram  dcfodiant 
loco  abdito  &  opcrto ,  ut  lignarcnt  fine  bile  matrimonia 

efle 


7v''<»f  tt  facratx  conjlitucre  mantts. 
Fuiius  antujuum  poptili  fupcrator  Hc- 
trufi 
Voverat ,  &  voti  fohcrat  ilie  f- 
dem. 
Id  Camilli  voto  faftuin  canit  idem 
OvidiusltbroFaftor.;>. 
lArce  (fuoijue  ex  Jumtna  Junoni  lempla 
Moneta;, 
Ex  voto  memorant  fafla  Camille  ti:o. 
Jlnte  domv.s  M.tnil fucrat,  qui  Gaiitca 
ciuondani 
^i  Capitolino  rcppulit  arma  Jove- 
Livius  1.  Decad.  lib.7.  .Anno,  i nqnir, 
poiiijitam  vot.t  erat  ,  tedts  MopetA  dcdi- 
catur ,   C.  M.  Rnti.10  III.    T.  Manlio 
Torrjuato  II.  Qiff.  Prodigiu.n  extcmplo 
dedicationem  fequutum  ,  fmile  VC.tujto 
montis  .Albani  prodigio.   Plutarchus  in 
Romulo  fcribit,  Tatium  Sabinorum 
Regcm  eam  urbispartem  incoluifle, 
ubi  nuncMoncts  eft  templum  ,  qua 
cx  Palatio  in  Circum  maximum  itur, 
juxta  qucm  locum  funt ,  quos  pulchrac 
Monetxgradus  vocant.  Tatius  in  ar~ 
ce  ,  ubi  nunc  eil  nedes  Jttnonts  Mineta, 
tjui  anno  quinto ,  qHamingrcfftt  urbem 
fuerat ,  a  I.au, vcntibus  ir.lcicmptus ,  fe- 
ftima  &  vi^rfima  0'ympiade  ,  homimm 
exuit ,  utinquit  SoHnusc.2.    Lactan- 
tiuscap.8.  lib.2-    Monetac  idem  Cal. 
Jun.  dedicatamfcribit  Macrobius  Sa- 
turn.  lib.  i .  c.  1 2 .  Hanc  Lucanus  lib.  1 . 


Cafr,  cnfcm  vocat, 

'J\u>m».i  mifiehk  cajlrenjis  fiamma, 
MmmM.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Gloflarium  exponit  Mcnci.tm 
tJ.v-ity.ooiu.bjj.  Et  Higmus:  £.v  Jove 
Cr  Mov.eta  M.n.t.  Muncta  ergo  »  ^i- 
fj.iavjjii  mater  Mufarum. 

T  I  R  A  QJU  E  L  L  11  S. 

1  ^Ko-y.mtts  qmatte  in  vico  fuaario.~\ 
Fcftus  Pompcjus  lib.ij.non  longe  poft 
prin.  Jvg  trius  vicus  diciu\  Roma,  ijui.t 
ibifuerat  ara  Junonia  Juz*  ,  cjnam  pu~ 
tabant  matrimcnia  jungerc.    Et  de  hac 

j  quoque  Junone  Juga ,    flve  Jugali, 
I  Servius  in  lib.4.  Aneidos,  fupcr  hxe 
Didonis  verba, 

1S{c  cui  me  vinclo  veiiem  fociare  jit- 
gaii. 
Pi cpter  'itgum  ,  inquit ,  epuod  imponcba- 
tur  matrimomo  con)ur.<iendis  :  undc  & 
Juno  Juijalis  diatu:: 

2  Sicut  Cinxia.']  Jam  de  ea  fupra di- 
ximus. 

;  Et  Gameli,t.~\  Hoceft,  Nuptialis 
Juno ,  in  nuptiis  colebatur.  Plutar- 
chus  inPraxeptisConnubialibus  c.28. 
Euf.bius  Pra:parationis  Euangelicac 
1. 5  .Et  hujus  quoque  memiuit  Grxcus 
Pindari  intcrpres.  * 

COLERUS. 

*  De  aliis  Epithetis  Jtinonis,  vide 
Minutii  Ottavium. 

G°  Z  1  lit 


4^8  Alex.  abAlexandro 

efieoportere. '  InExquiliisquoquc  Laciniae  Iunonis  tem- 
plum  fuit ,  & :  in  foro  Olitorio  ara  Iunonis  Matutx : '  JE- 
dem  in  Palatio  etiam  Junonis  Sofpita:  fummo  honore  cul- 
tam  invenimus,  juxta  templum  Cybelcs, 4  cujus  aram  Nu- 
inx  legibus  pelicx  tangcre  vctabatur.  5  Nam  in  collc  Vi- 

minali, 


TIRAQUELLUS. 

r  In  Exquiliis  tjuoqne  Ltciuix.']  Vir- 
gil.  lib.  ALneid.j. 

lAttoUitjh  diva  Lacinia  contra. 

Etibi  Scrvius,  Lacinia,  inquit,  tem- 
plttm  Junonis  Lacinix ,  a  >  ege  condilore, 
utqnibufddmplacet,  diciiur.  Vel ,  fe- 
cundum  alios  ,  alatrone  Lacinio ,  quem 
illic  Hercules  interemit:  &  in  hoc  expia- 
toloco  ,temf>lum  "Junonicondidit.  Stra- 
bo  lib.6.  Poft  Scylletium  Crotoniata- 
rum  fines  ilmt,&  Iapygum  terna  pro- 
montoria :  deindeLacinium  Junonis 
templum,  fuperiori  artate  locupletiffi- 
lnum,  donifquefrequentifllmis  plc- 
num.  Livius  ^.Decad.  lib.4.  Sexmil- 
lia  alerat  ab  urle  nobile  templum  ,  ipfa 
ui  be  nobilius,  Lacinix  Junonis,fanBum 
omnibus  circa  populis.  Etlib.8.  in  fin. 
Ptopter  Junonis  Lacinix  templum  xfla- 
tem  Hannibal egit ,  ibique  aram  condi- 
dit ,  dcdica-jitque  cum  ingenti  rerum  ab 
fe  geflarum  titulo  Punicis  Grxcifque 
iitcris  infculpto.  Et  lib.  io.  ejufdem 
Dec.  Hannibal,  quod  roboris  in  exercitu 
trat  irt  ^tfricam  tranfjrxit :  multis  Lta- 
licigeneris  ,  quia  in  .Afiicamfequuturos 
abnucntet,  conce/fer.mt  tn  Junonis  Laii- 
nix  delubrum  ,  iuviolatum  ad  eam  diem, 
in  templo  ipfo  forde  interfeclis.  Et 
4.  Dcc.lib.7.  poftprin.  Komxjuno- 
nis  L.acinix  templum  de  ccclo  taaum 
trat,  ita  tctfafligiftwvafrjaqnedefirma- 
rentur.  Et  s.  Decad.  lib.2.  poft  prin. 
jterumque  po'lca  aliquot  interjeclis 
fcnbit  cjus  templi  violati  ultionem. 
Plin.  lib.7.  cap.7.  Icribit  in  Lacinix 
Junonisarafub  dio  fita.cinerem  im- 
mobilern  efle,  perflantibus  undique 
procellis.  Val.  Maximuslib.  r.cap.2. 
d'  Neglefta  religione,  fcribit  Fulv. 
Fiac.Tiim  non  impune  mlifle ,  quod  in 


nis  Lacinii  templo  in  xdem  Fortuns 
equeftris^quam  Romx  faciebat,tranf- 
tulcrit.  Lactantiuslib.i.  c.8. 

2  ln  firo  Olitorio  ara  Junonis  \fa- 
tutx.]  Liv.4.  Decad.  lib.4.  nonlongc 
a  hn.   JEdes  eo  anno  aliquot  dedicat.it 

funt :  una  Junonis  "Statutx  infiro  Olito- 
rto  ,  vota  locataque  quadriennio  ante  a. 
C.  Cornelio  Cof  Gallico  bello.  Ccnfor 
idem  dcdica-At.  Altera  Fauni.P.Vicior 
in  undecima  urbis  regione  eam  in  fo- 
ro  Olitorio  conftituit. 

3  Mdem  in  P.datio  etiam  Junonit 
Soffux.]  Ovidius  Faftor.  lib.2. 

Principio  mcnjis  Phrygix  contermina 
matri 
Sofptta  dclubris  dicitur  aucla  novis. 
Cicero  lib.  r.  deNat.  deorum  ,  qua- 
tuor  Junones  inter  fe  confert :  duas 
Sofpitas  prius,  unam  nimirum  qux 
Roma;  colebatur ,  cujustemplum  in 
Palatino  fuifle  memoratur :  alteram. 
Lanuvinam.  Romanorum  Sofpita, 
Lanuviorumque  Juno,  velut  eadem 
fuo  apud  Cicer.  d.  loco  depingitur 
habitu.  Fuit  enim  eadem  id  quod  cx 
oratione  pro  Murxna  fab  finem  ,  5c 
ex  Livio  lib.  8.  ab  V.  C.  colligitur. 
Textum  8c  Cicer.  &  Livii  jam  fupra 
adduximus.  P.Victor  in  decima  regio- 
ne,  dclubrum  Sofpitas  Junonis  a:dis 
matris  deum  fuifle  conterminum, 
fcribit.  Cicer.  lib.  r.  de  Divinat.  Mar- 
lianuslib.i.  cap.18. 

4  Cujut  aramtiumxlegibM.]  Gel- 
lius  Iib.  4.  cap.  3 .  Legis  hxc  verba  funt, 
Pellex  xdem  Jovii  netangito.  Feftus 
Pompejus  ejus  legis  verbaponit,  in 
quibus  Junonis  fimpliciter.non  Sofpi- 
txfit  mentio. 

5  KamincoUe  Viminali.']  P.  Vi&or 
in  regione  quinta,conftituft  temnlum 


Ccnfura  tegulas  marmoreas  e?;  Juno- 1  JunorusLucinsincolle  Viminali. 

1  Et 


Gf.NIALFS    DlES.    LlE.  VI.  469 

minali , '  &  in  porticu  Octavise,  Junonis  templum  £v  aram 
fuiffe  vulgo  proditum  mcmorix cit.  Neque  omittcndum, 
nova  rcligione  &  barbara  carremonia  apud  divcrfas  gentes 
Junoni  facrum  iicri :  :  nam  Lavini  templum  Junonis  crat,  «*» 
&  juxta  fpccus,  unde  prodicns  draco,  virginis  manu  pafcc-  •]'_ 
batur.  '  In  Syria  in  phano  antiquiffimo  facerdotes  dum -jrr/i. 
Junoni  facriricant ,  invicem  digladiantur ,  4  iicut  Coryban- 
tes  in  facris  magnse  dear ,  J  &  in  templo  Dianac  apud  Ari- 


1  EtinporticMOBtrjia.']  Pliniasli- 

bro  5  6 .  cap.  5 .   Intra  O&tevut  purt  itm, 
Lncjuit,  in  ftmmit  a~de  JFfulapius  & 
Di.m.u  Marlianuslib.  5.  cap.li.  Porti- 
cum  Octavia:  'nfetsgpcsixfiJ:  fignavit  O- 
vid.  lib.  r.  de  Artc ,  hoc  verfu, 
*Aut  ubi  muneribns  nati  fud  munera 
tnaier 
^Addtdit  externo  marmore  divcs  0- 
put. 

2  Kaml.rjini.]  Ciccrolib  de  Nat. 
deorum  1.  Livius  1.  Dcc.  lib.8.  &  5. 
Dec.  lib.  2.  poftprinc.  &lib.  9.  &  4. 
Dcc.  lib.  ig.  ubi fcribit La vinii fimu- 
lachrum  Junonis  Sofpitx  lachrymafle. 

;  ln Syria. JLucianus in  Lucio,five 
afino ,  de  Syriacis  facerdotibus  fcri- 
bens,  Lnquit)  Illimitf.it pro]icirntts,c(sr 
ctrviccmfubtus  intorquentes,gladiis  bra- 
cbia  difftcabant. 

4  Sicut  Corybantts.  ]Vide  Platonem 
in  Euthydemo.Strabolib.  io.Lucanus 
lib.  1. 

—  Crintmque  rotantes 
Sanguineum  populis  ulularunt    trtTiia 

Galli. 
Corybantes ,  qui  &  Galli  dicebantur, 
facerdotes  funt  Cy  beles  deum  matris. 
Hi  inlani  caput  pcr  furorem  rotant 
cultrifque  faciem  &  mufculos  corpo- 
ris  totius  dificcant ,  morfibus  quoque 
feipfos  impetunt ,  cum  majore  iecor- 
reptos  furore ,  vel  fimulant,  vel  revera 
fcntiunt.  Apulejuslib.  S.  Metam. 

5  Et  in  ttr>:p!o  Dianx  afud  .Ari- 
cw»».]  Juxta  Ariciam  luciiseft  Dianx, 
Artemiiium  vocant ,  ubi  Baibaricus 
Scythicufque  mos  obiervarur.  Nam- 
rjue  facadosinftituiturfugitivus  qui- 


ciam  : 
datn  vir  gladium  tcnens ,  &  intultos 
fempcx  circumfpeftans,  &  utinquit 
Strabo  lib.  \.  ad  fe  tutandum  ftrenue 
paratus.   Scribit  Scrviu;  inhocArtc- 
mifiofuifle  arborem  illain,  cjuam  celc- 
brat  Virgil.  in  6.  (ibi, 
^Aureus  ,  ryfoltis,  cy  lento  ■viminc  ra- 
mus.) 
de  qua  infiiiigi  ramum  nonlicebat. 
Hanc  hiftoriam  Pailtanias  inCorin- 
thiacis  tangit  ,  qui  faccrdotc  apud  A- 
riciamalii  aliisfuccedebant:non  enim 
ingenui  hocrounus  obibant ,  fcd  (ervi 
idem  fugitivi :  qui  fingulaii  ccrtamine 
intcr  fe  dimicant ,  cum  viftoria  ctiam 
facerdotium  adipifcebantur :  femper- 
que  victor  idcm  &  fucceflbr  alterius 
erat,    quem  morem  etiamnum  lliis 
temporibusduraflcfcribir.  Id  peculia- 
riter  1  cgnum  vocabatur ,  &  ipfe  laeer- 
dos  rrx  Nemorenjis  didtus ,  a  nemore 
illo  Dianifacrato  ,  quod  Artemiinm 
nuncupari  iignificavimus.  HincabO- 
vidiodictumcft  in  5.  Faftor. 
Regna  tenent  fmes  manibw,pedibi'f 
tjucfugaccs, 
Et  pe.it  cxemplo  pofimodo  tjuifqne 
fito. 
Iteminprimode  Arteamandi, 
Ecce  fubnrbana.  templum  nemor.dc  Dia- 
ntc, 
Partatjue  per  gladios  re?na  nocente 
manu. 
HincVal.  Flaccirsih  2.  Argonaut. 
__  Etfiii  non  mitis  » •iriaa  regi : 
Lucantiiquoquelib  5. 
Qua  (kUime  ncmus,Scyt\)icx  tjua  rezna 
Dia.i.c. 
Caliguia ,  qui  omniumcommodisin- 


47°  Alex.  ab  Alexandro 

ciam  :  apud  Crotonem  facerdos  brevi  fcuto  fuperftans  fa- 
crum  facit,  &  viftimam  Junoni  ca^dit.  In  Samo  nifi  habitu 
nubentis  &nuptiarumfolennibusfervatis,  Junonifacrum 
facere  non  Iicet.  '  ln  Stymphalo  Arcadia?  Junonitriplex 
facrum  ex  tribus  cognominibus  fit.  Unum,  velut  puella?: 
alterum,  ut  Jovi  nupta?:  tertium,  velut  vidua?.  :  Sami  quo- 
lyfun-  que,  ut  dicata  Junoni  tempIa,Lyfandria  vocentur,Senatuf- 
"*"  confulto  cautum  fuit:  &  Argis  in  ara  Junonis  nulli  externo 
aut  peregrino  facrum  facere  permittitur. 


Eudo 
XHS. 


commodabat,  immifitquendamfugi- 
tivum  robuftiorem ,  qui  cum  regc  lllo 
Aricino  facerdore,  qui  jam  multos 
annos  facerdotio  potitus  erat ,  depug- 
naret:  ut  ita  fuperatus  &  vita  fpoliare- 
tur  &  facerdotio,edi  facerdotium  erat 
viliorisconditionis.Au&orTranquil. 
inCaligula,cap.5  5. 

I  ln  Stympbalo.~\  Paufanias  lib.  8. 
ln  antiqua  Stymphalo,'mC[uit,  Temenum 
habitajfe  ajunt ,  Pelafi Jilium  ,  eumque 


Junonem  educaffe ,  ejr  tria  templa  De<t 
extruxijfe,totidem  etiam  indidiffe  ei  cog- 
nomenta.  Cum  virgo  ttdhuc  ejjet,  TrasJit, 
ideft,  adolefcentulam  appella-jit.  Iwji 
autemytm  nitptam,  Titeuvi,  id  eft,per- 
feclam.  ^4.  Jo-je  denique  cum  ob  dijii- 
d:um,  qualccunquetandem  id  fuerit,  dif- 
cefiiffet,  fjT'  Stymphatum  rcdiijfet,yiipaxt 
id  eft,  yiduam  mmind-jit. 

2  Samiquoque.]  Plutarchus  in  Ly- 
fandro. 


C   A  P   U  T     V. 

Ex  quibiu  oppidls ,  quibufcjue  regionibus ,  aut  tcrrarum  oris 

ingenio  clari  &  pr&cipua  dotlrina  viri 

plures  cvafere. 

EX  multis  magnis  animis,  ampliffimifque  ingeniis,  qux 
unquam  vidimus  autlegimus,  illorum  qui  ftudio  difci- 
plinarum  extcras  nationes  conquifivere ,  in  primis  '  Ho- 
merus  fuit ,  Orpheus , 2  Eudoxus, '  Democritus ,  *  Pytha- 

goras, 


TIRAQUELLUS. 
i  Homemt.}   Herodotus  inlibello 
de  vitaHomeri. 

2  Eudoxus.]  Diogenes  Laertius  in 
vitaillius. 

3  Dcmocritus.  ]  Idem  Laertius  in 
Vita  illius  poft  princ.  &  Cicero  lib.  5. 
de  Finib.  Platonis  tk  Pythagoras  pere- 
grinationes  fcribens,  de  Democrito 
fic  tradit ,  Cnr  hxc  eadem  Democritus 
(qui  vere  falfo-je  quttreremus)  dicitnr 


oculis  fepri-jajfe  :  certe  ut-  quam  minime 
animut  d  cogitationibus  abduceretur,  pa- 
trimonium  neglexit,  dgros  deferuit  incul- 
tos ,  qu:d  quttiens aliud  nift  beatam  vt~ 
tam  ,  quam  fi  etiam  in  rerum  cognitione 
ponebat :  tamen  ex  illa  invefligatione  na- 
tura\  confequi  -jolebat,ut  efjet  bono  animo. 
idem  enim ille fummum  bonum  a.§vfxi<v» 
&  fiepe  dxxxidu/  appeltat:id  ejl  animura 
terrore  liberum. 

4  Pythagor.ts.]  Idenimamorein- 
dagandsc 


Geniales  Difs.  Lib.  VI. 


47i 


goras ,  r  Archita ,  &  2  Plato ,  clari  fapientia :  cjui  ad  Gym- 
nofophiftas,  fpe&andofque  fiderum  motus,  difciplinafque 
edifcendas,tanquam  ad  mcrcaturam  bonarum  artium  pro- 
fecti  funt.  '  ls  vero  Eudoxus  fummus  perhibetur  aftrolo- 
gus,  qua  tcmpcilate  Galli  Senones  urbem  pervafbrunt. 
^Pythagoras  Tarquinii  Superbi  tempore  viguit.,>  Platonem  Pj**«- 
vero  poft  quadrinocntcfimum  urbis  annum  ad  Dionyhum^™* 
venifle  fama  vul^avit.  Archita  autcm  dum  difcendi  ihidio  •**- 
flagrat,multas  per  oras  percgrinatus,captus  a  piratis,&  ve- ( ' 

nun- 


dagandtc  vcritatisad  ^cgvptios ,  Ma- 
gos,  &  rerlas  ufque  pcneir.nit,ut  kri- 
bit  Lacrantius  lib.  4.  cap.  2.  Scantc 
cum  Cicero lib.  5.  de  Finibus. 

1  ^irchita.]  Laertius  in  vita  illius, 
&  Platonis.Hujus  Archit.Tmodcftiam 
inira  fic  fcribit  Cic.  Tufc.  4.  cxtjuo 
illud  taudatur  .Architx  ,  cjui  cum  'jillico 
faclus  efifet  iratior  ,  JQuo  tc  modo,  intjuit, 
acccpififiem  nifiiratus  efifcm. 

2  P!ato.~\  Nam  idem  deeofcribit 
ac  dc  Pythagora  Laftantius,ubi  nuper 
citavimus.  Et  de  Platone  quoque  Cic 
di&olib.  de  Finib.  Cw,inquir,  Plato 
JEg.yptumpCiagra-.it  ?  ut  ,i  f.ucrdotibus 
barbaris  numcros  &  ccclefli.t  acciperet  ? 
curpofl  Tarentum  ad  ^Architam  ?  cur  ad 
ceterosPythagoreos  Ethccr.ttcm,Timfum, 
tAcriuncm  ,  Locros ,  ut  cum  Socratem  ex- 
prefiiff~et,ad'iungcict  Pytba^ordorum  dif- 
ciplinam,  eacjue  tju.e  Socr.ttts  rcpudiabat, 
itddifca  et  ?  Platopufl  Socratis  obitum  ad 
ItaU.nn  itemm  venit ,  &  Pytbagoraos 
Eurytum  Tarcntinum  ,  &feniorem  Ar- 
chitamfectatut,  attjue  ad  Indos  (£>  Mrf- 
gos  intendiffet  anirmtm  ,  nifi  eumbclla 
tuncjctuiffint  Jffidtfcd.  Auftor  Apu- 
lejus  in  Dogmate  Platonis.  Et  Cicero 
Tufcul.  1. 

3  Is w»/W-Y-<f.~>Eufebius Chro- 
nographusin  Olympiade  o".  Aul.  v.»ro 
Gellius  Iib.  i-:.cap.  ir.  fcribit  hunc 
Eudoxum  Aftrologum  in  Grxcia  no- 
bilitatum  fir.fle,  non  longo  tcmpore 
j>01t  bellum  Senonicum ,  cum  Galli 
Ronum   pritcr    Gapitolium  corpe- 


runt,  Lacedxmoniique  ab  Athcnien- 
fibus  apud  Corinthum  fupcrati  funt 
rJufce  rhormione.  Strabolib.  17.  fcri- 
bit  Fndoxum  cum  Platonc  in  JS.gy- 
ptum  prorecrum  ,  &  cum  faccrdotibus 
annos  tredecim  verfatum  fuifle. 

4  Pithfgvrai.]  Liv.  1.  Dec.  lib.  r. 
de  Nurnat  electione  loqucirs  fic  fctibit, 
lAuflorcm  do&rin.t  e\us,tjitia  ncn  cxtat 
alius ,  falfo  Samium  Pythdgprarh  tilttut, 
tjucm  Scr'jio  Tullo  rcgnante  Rom.c  ,  cen- 
titrn  aniplius pofl  annos  ,  in  ultima  Italix 
or.t,  ciiC.i  SUt.tpontum  tJeraclidmtJue  07* 
Crolcncm  iit-jearm  amulantiitm  ftudia 
ccctus  habuiffc  coaJlat.Aulas  Gellius  ubi 
(lip.  Vofiea ,  inquit,  Pythagoras  Samius 
in  Italiam  •venit  ,  Tarquinii  fiiio  rcgnuvn 
obtinente  ,  cui  cognomentrm  Sttjicilttt 
fuit.  EufcbiusinOlympiadc^^.  Cic. 
lib.  2.  dc  Orat.  Qmt*m ,  inquit,  tiu- 
mam  Pompilium  ilium  regem  noflrum  , 
fuiffe  Pythagorxum fierunt ,qui  annisper- 
multis  antcfuit ,  tjuam  ipfe  Pythaioras: 
fjuo  ctiam  major  -jir  hahcndus  efl ,  cum 
illam  ftpientiam  eov.ffitucndx  cr.itatis 
dttbbki  prcpc  fccuiis  ante  cogrwjit ,  nrtam 
eam  Grxci  natam  effe fenfctunt.  Pytha- 
goras  Samius  floruitinea  parte  Itali.r, 
qu.r  magna  Grscia  dicta  eft,  regnante 
Tafquinib  Superbo  ,  utaitCic.  Tuf- 
cul.  11 

\  Platonem vero.~]  Gellius,  ubi  fu- 
pra  fcribit ,  Paucis  annis  poft  Alexan- 
drum  natuni ,  plaroncm  Philofopluim 
ad  Dioriyfium  Sicilis  ryrannum  po- 
ftcriorcm  prorcctura  fuifle. 

Gg  4  I   Si 


472-  Alex.  abAlexandro 

rhaies.  nundatus  eft. '  Sic  Thales  ille  Milefius,cujus  funt  multa  3c 
Sobn.  miranda  inventa, z  deindc  Solon  '  &  Lycurous ,  ut  legum 
£"'  fanctionumque  quas  tulere,  caufas  rationefque  curioiius 
penfitarent ,  aliique  illuftres  viri ,  nullum  vita?  cultum  aut 
paratum  requircntcs ,  partim  /Egyptios  &  /Ethiopes ,  par- 
timSyros,  Arabas,  Pcrfas,  Parthos,  Hyrcanos  &  lndos, 
omnes  deniquc  terrarum  hbras ,  ac  diverfi  orbis  ultimas 
oras  rimando,  nihil  inexpertum  reliquere,  dum  ftudia 
bonarum  artium ,  &  veri  cognitionem  undique  emendica- 
rent,  ita  ut  ex  omnibus  fapientiflimis  viris ,  quosullaun- 
quam  tulit  a?tas ,  in  patrio  folo  pauciilimos  funeratos  inve- 
nias.  Quibus  exculti  dodrinis  tantum  procelfere,  ut  muka 
ingeniorum  doclirinarumque  monumenta  pofteris  relique- 
rint :  fuafque  non  urbes  modo  &  oppida ,  fed  regioncs  3c 
gentes  magnis  nominibus  nobilitarint :  4  precipue  vero 
Miletus  Ionia?,multiplici  doclrina  pra?ditis  viris  excclluifle 
fcrtur:  nam  &  Thaletisaftrologi,  quiinterfapientesad- 
nominatur,  Anaximenis  philofophi,  mathematicorum  no- 
bilifsimi ,  qui  horologium  oftendit  primus,  Timothei  mu- 
fici ,  &  Anaximandri  phyfici ,  Hecatei  hiftorici ,  atque  JE- 
fchinis  oratoris,qui  magno  in  precio  fuere,aliifque  fcientif- 
fimis  viris  fioruiffe  fertur.  J  Ingenia  quoque  Afiatica  fua 
laude  fraudanda  non  funt.  Ex  hac  enim  poeta  Anacreon, 
Mimnermus,  &  Antimachus,  claro  prxconio  celebrati; 

deinde 


Ex 

Mileto 
Icnia. 


Ix 

^ifi, 
viri 

docli 


1  SicThalesilleMilefius.']  Laertius 
in  vitaillius. 

2  Deinde  Solon.  ]  Plutarch.  &  Laer- 
tius,  uterque  in  vita  illius. 

3  Et  Ijcnrgus.]  Plutarchus  invita 
quoque  illius. 

4  Pixcipue  vero  Miletus.'}  Hatcuf- 
que  ad  vcrf.  Ingeniaquocjtie,  funt  Stra- 
bonislib.  14.  nonmultopoft  princ.  & 
alibi  quoque  eodem  libro.  Et  de  ipfo 
Thalcte,  Timotheo  &c  Anaximandro, 
Pomp.  Melalib.  1.  cap.  17.  Sedquod 
hic  dicitur ,  Anaximandrum  primum 
pftendiflehorologium.Pliniieftlib.i. 
capite;6,  Sed  qui  primus  Romanis 


id  fecit ,  dilces  ex  eodem  libro  7.  ca- 
pite  60. 

5  Ingenid  tjuorjue  jlfiatica.  ]  Harc 
magna  ex  parte  ufque  ad  verfic.  ^Alii- 
<jue  pra-cipua ,  funt  Solinicap.  4$.  aut 
aliorum  computatione  <■  5 .  quibus  ad^ 
dit  Poetas  &  multos  alios  excellentes 
doiftrina  &  ingcnio  viros :  llc  enim 
inquit,/«ef  nia  jlfiatica  inclyta  pergen- 
tesfuere.  Poetai  Jlnacreonjnde  Mimner- 
mus  &  jLntimachus:  detnde  Hipponax, 
deinde  jHcaus ,  tnter  tjuos  etiam  Sappho 
mulier.  jlt  hifiorix  conditores  Xanthus, 
Hecateus  ,  IIcrcdotM  ,  cum  quibtis  Epho- 
rus  &  Theopompns. 


Gf.nialf.sDifs.  Lib.  VI.  473 

deindc  Hipponax ,  &  Sapplio  ,  atquc  Alcarus  poets ,  qui 
lyricos  invcnit.  Pr.Ttcr  hos  Xanthus,  Hecatcus,  Hcrodo- 
tus,  Ephorus  &  Theopompus  hiftorici ,  '  aliiquc  pra:cipua 
docl:rina  viri,  iHam  fempiterna?lauc!imcmoria?quecom- 
mendarunt.  :  Fuit  prxtcrea  Cartheja  feu  lulis,  parva  circa  E*f* 
Dclon  infula,  daraingcniis  virifquc:  cx  ca  cnim  Simoni- /r'/„- 
dcs  poeta,qui  fcripfit  multa  prarclarc  &  Bacchylidcs,  dein-  Hdt. 
de  Erafiftratus  medendi  arte  clarus,cujus  plura  documcnta 
funttatque  AriftoBionis  armulus  cx  Pcripatctica  difciplina 
duxcre  origincm.  5  Ncc  minus  cx  Bithynia  &  Cyrenis,  Ex b;- 
non  difpari  laude  ccnfcndi.  Ex  illa  cnim  Xcnocratcs  phi-  llj"'"'' 
lofophus ,  &  Dionyfius  dialcclicus ,  Hipparchus  &  Thco- 
dofius.   Itcm  Thcophancs  orator,  in  caufis  forenfibus 
verfatus  egrcgic,  &  Afdcpiadcs  medicus.  4Ex  Cyrcnis£*r>- 
vero  Callimachus,  qui  clegos  fcripfit  primus,  quo  tempo-  """' 

reLi- 


1  .Aliique  prxcipu<i.~\  Ut  Xenopha- 
nes  phyficus  quipoematadeSillisre- 
cit,  Sc  Polymnaftum  in  mulica  do- 
ctum.ex  eodem  Srrabone  Iib.  i^.Eias, 
Pittacus,  Cleantes,  Anaxagoras  &  He- 
raclitus  e.x  Solino  ubi  fupra ,  &  priva- 
tim  defingulis  Diogencs  Laertius. 

2  Fuit  pr.tterca  Qvthewfcu  luluf] 
H.xc  ufque  ad  verfic.  Kecminus,  funt 
Strabonis  lib.  10.  Duivero,  mqnit, 
reftant,  Carthcjafcilicet,  &  quam  Iu- 
lidem  appellant ,  adquasreliquarum 
habitatores  concurrunt ,  Carthejam 
quidam  a  Pcccefia,  Iulidem  vero  e 
Corillia.  £x  Iulide  Simonides  con- 
dendorumaudtorcarminum,  duxito- 
liginem,  necnonillhisexfratrenepos 
Bacchylides  &  poftea  Erafiftratus  me- 
dicus  infignis ,  &  ex  Periparcticorum 
feda  philofophorum  Arifto,  Bionis 
Boryftenenfis  xmulus. 

j  Nec  minus ex B'thyttia.~\  Hxcufi- 
que  ad  verfic.  Ex  Cyren  ",funt  ejufdem 
Strabonis lib.  r?..  Sed  &  Hipparchum 
Bithynium  fuifle  conftat  ex  Aliano 
lib.  de  Animalibus  7.  c.  8- 

4  Ex  Cyrenii  i'cro  CaUimachus.  ]  Ea 
urhs  y  ut  Strabe  lib.  27.  fcribit ,  vim 


claros complurcs  habuit  ,  «7«/  &  libet  t.iti 
o/itimc pr.teffe  poterant  &  imminentibttt 
B  rb.tris  fortiter  reffierc .  Et  paulo  poll 
fic  fcribit,  Ex  Cyrene  illujtt  ofuere,  ^i- 
r.jiifipui  Socraticns,  qui  Cyrenaicam  phi- 
lofiphiam  i.jiitui:  ,  &  .Areta  eius  filiay 
tju.c  infclselafuccefitt ,  &  ^Arifiiprus  fi- 
lius  cjui  matri  fuccefit,  C7"  (*'^€. cdiJb-*- 
t@-  cognondnatHS  eji,  cy  ■  Itmicerisyqni 
Cyrenaicam  fectam  videtnr  emendaffe, 
&  ^Lnniceriam  ab  e.t  derh.tffr.  Calli- 
tnachus  quoque  Cyren.tus  efi  &Er<tto- 
jihcncs,  ambo  ab  JEgypti  regibus  in  honore 
habiti..s4lter poetajimnl  c~ grammatictt 
fiudiofus :  alter  C?~  i»  his,  CT  in  philofi- 
phia,cy-  in  mathematictspr.cfiantiji.mus. 
Hxc  5rrabo.  Quod  autcm  dc  Livio 
po-ita  hicdicitur ,  nonnihildtlYIdetab 
eo ,  quod  lcribit  Gellius  d.  libro  deci- 
mo  feptimocap.  zi.cumait,  Neque 
ciiu  poji  Callimachtts  pteta  Cyrenenfis 
^AIexandrix  apud  Ptoiematum  Rcgem 
cclcbratus  efi.  ^Anr.is  deir.de pcfiia faulo 
plurtbus,  quam  vi^inti ,  cum  Ptenit  pace 
faRa  ,  Cnff.  Claudio  Ccntne  *4ppii  Ca-ci 
filio,  &  M.  Scrr.pronio  Tuditano  ,  primut 
omnium  L.  Livius  poeia  fabnl.tt  dotere 
Row.t  cxpit. 

G$  5  I   C"')>" 


,A\i* 
urbes 

viris 

(LlrX. 

Simo- 
nides. 


474  Ai.ex.ab  Alexajjdro 

rc  Livius  poetaFvoma?  fabulam  dcdit:  &  Ariftippus  Socra- 
ticus  floruiiTe  dicitur,  '  cujus  fi!ia  Arcta  tantum  ingenio  va- 
luit ,  ut  poft  Ariftippum  fcholas  cum  laudc  rexerit ,  &  dif- 
ciplinas  docuerit.  2  Prartcr  quas  urbes,  Tarfus , '  Alaban  - 
da ,  4  Tyrus ,  5  Gnidus , 6  Rhodus,  vanis  eruditionibus  & 
dodrinis  excellucre ,  prajcipuofcjue  Sc  fummo  ingenio  vi- 
ros  eduxerc.  7  Scd  quod  cft  de  Simonide  di&um ,  magni 

exempli 

r  Cu]usfiliaJ£re'fd.]  Diogenesin  I  lib.  18.  quiabaliis  'Sf/x/eft.Haxurbs 


Ariftippo.  Strabo  ubi  fupra 

2  Prater  qu.is  urbes,  That  fus. "\Stia.- 
bo  libro  14.  refert  tantum  ftudium 
Tharfenfibus  circa philofophiam  fuif- 
fe  &  alias  difciplinas  ,  qua:  in  coro- 
na  verfabantur.ut  Athenas  &  Alexan- 
driam  &  alia  loca ,  in  quibus  fcho- 
lx  ccphiloiophicaeexercitationes  fie- 
rent ,  fuperarent :  Sed  &:  in  hoc  plu- 
rimum  excellere  ,  quod  hic  indigenae 
difcunt,  peregrini  vero  non  multi  huc 
adveniunt.  Ex  Tarfo,  ut  fcribitibidem 
Strabo ,  txri  illufircsfitere  ,  ex  Stoicis, 
Antipatcr,  Archc!aus,&  Ke[ior,&  dir, 
.Anthcnodori :  quorir.',:  qui  fordylicn  d.i- 
Rnseft ,  cum  M-  C.ttone  vixit  ,  Z7°  apud 
eum  mortuus  eji.  ^AUer  i,ero  Saudonis 
filius ,  ijuem  d  oico  quodam  Cananitam 
dicunt ,C efaris  praceptorfuit  ,<&in  honore 
rnaximo  apud  i/lum  habitus  eft.  Clarifli- 
ma  prartereah.rc  urbs  fuir  eo  ipfo,quod 
Paulum  Apoftolum  alumnum  habuit, 
viram  unice  in  reli°;ione  noltra  Chri- 
ftiana  memorabilem ,  ut  fcribitur  A- 
&or.  c.22.  inprinc.  Soii riUSC. 5  i.Ma- 
treot  urbium  Tarfon  vocat,rum  ob  ejus 
vetuftatem  ,  tum  ob  excellens  va  ea 
urbeftudium. 

5  v4\abanda.~\  Alabar.da(\.\r{cx&>\t 
lib.  14.  idem  Strabo) Urbs mebm moh- 
tibus  fubjetla cfi,itadl7b;fitis,  ut  cifta 
itrjerfe  aspeclnm  exhibrant  ,&c.  .Ala- 
banda  hornines  molles  &f'.jfitos  haief, 
&  pfdtrias  mult  d» .  fihtc  -jiri  memora- 
bilesfuere  ,  duo  fratres  ,  oratores,  Me  .e- 
cles  &  Hierocles :  iicrn  Apollonius  & 
Molon,  qui  tSjhodum  migra-jerunt. 

4  Tyrus.  ]  Fuit  nomcn  proprium 
patris  Didonis ,  ut  aufcoi  eft  Juftinus 


Alaximum  Tyrium.Philofophum  Pla- 
tonicum ,  alumnum  habuit.  Is  de  va- 
riis  quxftionibus  ad  multas  philoib- 
phiae  partes  pertinentibus,  perpetuae 
orationis  compofuit  Sermones ,  quos 
annoi^^y.  e:;cufit  Henricus  Stepha- 
nus,  Typographus. 

5  G«;W.«r.]Strabolib.  14.  Viri,  in- 
qtlit,  e  Gnido  memorabile  s fuere,  primunt 
Eudoxus  Mathematicus  ,  Tlatonisfoda- 
lis :  poftea  ytgatharchidcs  ,  'Peripateti- 
cus,  wr  hiftortcus ,  tetate  ncftra  Thcopom- 
pv.s,  Dho  C>cfarifamili.rris,&'  quiapud 
eitr/i  maxime  potefl.  Item  Jlrtemidorus 
c)usf:lii:s.h}i>:c  Ctefia$fuit,qui  Xerxem 
medic-.tus  cft,  &  res  Syric.ts  &  Perjic.ts 
confcipftt. 

6  Rhidut.~\  Strabod.lib.  14. 

7  SedquoddeSimonide.]  Ciceroli- 
bro  r.de  Divinatione  Simonidisfom- 
nium  referens ,   Ouid ,  inquit,  illa  duo 

formiia  ,  quf  crebenime  cammemrrant  ur 
d Stoicis'  Quis  tandempoteslcontemnere 
unum  de  Simonide  '  qui  a<m  ignotum 
quendam  proyecium  mortuum  rjidi(fct  , 
eumque  humaviffet,  haberetqve  inanimo 
navim  confcendere  ,  moneri  -jifus  eft  ,  ne 
iclfaceret ,  ab  ev ,  qucm  fepultura  affece- 
rat  :  f  n.-fji^affet,  eum  naufragio peri/tt- 
rum.  Itaque  Simohidem  redijfe  ,  periffe 
cxteros,  qai  tirm  naviiaffent.  Hoc  fom- 
nium  rcfert  etiam  ValeriusMaximus 
lib.  r.  cap.  7.  tit.  de  Somniis.  Hunc 
etiam  Simonidem  beneficuim  falutis  a* 
diis  accepiHl'  fcribit  Cicero  libro  2.  dc 
Oratoreadrinem,  his  verbis  :  Cumcce- 
naret  Cranottv  ihTheffaliaSimvnidtsa* 
;>ud  Scopam,  fortunatum  hominem  &•  no- 
bilem ,  ceciniffetque  id  carmen  ,  quod  nr 
eurti 


GENI  ALES  Dl  E  S.    LlB.  VI.  475 

cxcmpli  illius  cafus  mere,  bis  monitu  divum,  partim  ruina, 
partim  naufragio  crcpti.  '  Afclcpiades  vcro  publico  fertur  ~^'" 
pra?conio ,  quod  phrencticos  &  mcntc  imminuta  laboran- 
tcs,  conccntu  fonorum,mirabili  cxpcrimcnto  ad  fanitatcm 
revocarit.  2  De  Anacrconte  intcr  mira  cxcmpla  fatum  -Jna'. 
memoratur,  &  mcmorabilis  illa  mors ,  acinouva^paifx  "„',*"'/' 
itrangulati :  quai  rcs  infirmitatis  humana?  nos  coinmoncfa-""* 
cit,  fortuna?que  varietatis ,  atque immincntium  calamita- 
tum  ,  vita:que  variis  cahbuscxpofitxmagnanobisdocu- 
mcntadari. 


tumfcripfjfet,  in  quo  multa  ornandi  cau- 
ft  poetat  um  rrnre ,  in  Cajh;  emfaipta  & 
Polluccm  fuijf/it,nimis  illumfrdide  Si- 
menidi  dixijfe  ,  fi  dimidium  c\u 1  e i  quod 
fiaclus  tffet ,  pro  illo  carmine  daturum  : 
reliquum  a  fuis  Tyndandis  ,  quoi  .cquc 
laudajfct ,  peteret,  fi  ci  vidcrdur.  Paulo 
pofl  effe  ferunt  nunciatum  Simomdi  ut 
prodiret :  juvenes  flare  adjanuamduos 
quufdam  ,  quieum  ma^nopcre  evecarent , 
fitrrexiffe  illum  ipfum  ,  prod-.ffe  ,  'jidiffc 
rtemincm.  Hoc  interimjpatio  concia-oc  il- 
lud  ,  ubi  cpularetur  Scopas,concidiJfe,  ea 
ruina  ipfum  opprejfum  cumfuis  intet  iffv , 
cjuos  cum  humare  icllent/ui ,  ncque  pof- 
fent  cbtritos intcrncfcere  ullomodo,  Simo- 
nides  dicitur  ex  eo  quod  mcminiffet ,  quo 
eorum  loco  quifque  cubuiffct ,demonflrator 
wiiufcu)ufque  fepeliendifuiffe.  Hactum 
rcadmonitus  inveniffe  fertur ,  ordincm 
effe  maxime  qui  memorialumen  ajferrct. 
Hattenus  Cicero.  Valerius  Maximus 
hanc  etiam  hiftoriam  narrat  lib.  1 . 


tul.S.  deMiraeuIis. 

r  .Afep-.ades. ]  Carlius  Aurelianus 
Chronicon  lib.  r.cap.5.  Ccnforinus 
de  dicNatali,?*  MartianusCapella  l.o. 
c.  6.  &  diximus  in  noftris  Cnnmcn- 
tariis  Nobilitatiscap.  ;  r. 

2  De  ^fnacrcontc.yjalcT.  Maximus 
lib.o.  cap.  12.  tit.  dc  Mortibus  non 
vulgaribus,  fcribit,  Anacrconrem  bis 
humana;  vitac  modum  fupcrgrefium,8c 
uvz  pafla:  fucco  ,  tenues  &:  exiles  vi- 
rium  relicjuias  foventem  ,  uniuscrani 
liumore  pertinacius  faucibus  inharren- 
te,  abfumptum  fiiifle.  Pliniusveroli- 
bro  7.  cap.  8.  conceptum  hominum  3c 
generationem  fcribens,  inquit,  Atqui 
etiamhodie  minoris  fiotes ,  quantulofer- 
pentis  iclus  dmte  :  aut  etiam  ,  ut  ^Ana- 
creonpoeta,  acino  wjx  paff.c  :  ut  Fabiut 
Senator  Prtetor  ,  inlaHii  hauftu  uno  pile 
flrangulatus.  Is  demum  profelh  vittm 
/tqualance  pcnfltabit,  qui  fernper  fidgli- 
Uttil  humanx  memorfuent . 


C  A  P  UT 


47^ 


Alex.  ae  Alexandro 


Tnum- 
fbum 
pettn- 
ti  qu.t 
pritu 
fatien- 
da&- 
ebfer- 
-janda. 
rrant. 


C    A    P    11    T     VI. 

Ouoapparatu ,   crquapompa,  quantocjue  omniumftudio 

ohm  Romani  triumphos  agcrent :  quts  ordofcrvari, 

cy  qu&  m  triumpho  fem  confncrant. 

Qtl£T  triurhphantium  pompa  &  quis  ordo  fuerit,quan- 
toque  omnium  ftudio  &  apparatu  ducibus  exerci- 
tuum,poft  res  feliciter  geftas  triumpnus  deferri  confuelTet, 
intercife  veterum  monumentis  traditum  eft.  z  In  primis 
fuit  obfervatum,  ut  qui  imperatores  rebus  bene  geftis,poft 
multa  facinora  militaria,  domitis  hofiibus  triumphum  po- 
fcerent,pacatam  provinciam  lucceiTori  in  primis  traderent, 
exercitumque  viclorem ,  &  opimum  pra?da ,  teftemque 
virtutis  &  ignavia?  cujufque ,  meritique  &immeriti,  Ro- 
mam  reducerent.  J  Inque  iedem  Bellona?  extra  urbem 
fenatu  evocato , 4  (ncque  enim  triumphum  petenti,  urbem 

inire 


TTRAQUELLUS. 

1  Qux  triumpbantium  pompa.]  De 
triumphisin  univerfum  vide  Valerium 
Maximumlib.  z.  c.  3.  quod  eft  dc  jure 
triumphandi.  Plutarch.  in  Roinulo. 
Sed  quibus  adde  &  Dionyiium  Bac- 
chum  omnium  primum  de  Indis 
triumphafle,  elephanto  Indico  ve- 
dtum,  uticribit  Diod.  Sicul.  1. 5.  c.  2. 

2  In  primis  fuit  obfervatum.]  Hoc 
patet  ex  infinitis  Livii  locis. 

J  Inque  a.dem  Tsellon.e.]  Livius  3. 
Decad.  lib.  6.  ubi  de  Marcelli  trium- 
pholoquitur  ,  &lib.  8.  ubidetrium- 
pho  Seipionis  loquitur,  iterumque  ubi 
detriumpho  Neronis&  Claudii ,  rur- 
lumquelib.  9.  ubi de  triumpho (ivc  o- 
vatione  L.Manlii.  Et4.Dcc.lib.  3. 
libi  de  triumpho  Cethegi  de  Infubrib. 
Et/f.  Dec.  lib.  2.  ubi  detriumphoC. 
Cicereji  praetoris,  &  alibi  fepe.  Adde 
ctiam  in  zdem  Apollinis  apudeun- 
dem4-  Decad.  lib.  7.  non  multoante 
fin.  ubi  de  L.  ALmylio  Regillo,  qui 
clafle prxfectum  Antiochi  Regisdevi- 
eaat.  Extra  urbem,  inquit, in  ade  A- 


pouinis  cum  Senatus  datus  effet  ,  auditis 
rebusgeflis  L.Mmylii  Regilli,quantis  cum 
clafiibfU  boHium  dimicaffet  ,quot  inde  na- 
ves  demerfijfet  aut  cxpifftt ,  magno  con- 
fenfu  patrum  triumpbus  navalis  eji  dicre- 
tus ,  &  iterum  libro  9.  poft  princ.  ubi 
de  M.  Fulvii  Proconf.  triumpho  ex  A- 
tolia. 

4  Neque  enim  triumpbumpetenti  ur- 
bem  imirefitt  erat.]  C.vliusinter  Epi- 
ftolasfamiliares  Ciceronis  lib.8.cpift. 
ejufdem  lib.  6.  totius  vero  voluminis 
1 4o.cum  fcribitjNr^'"'  enimflultc  ^Jp- 
pius,  qui  femulatque  Dolabella  acceflit  ad 
tribunal,  introierat  in  urbem,triumpbique 
poflulationem  abjecerat.  *  Suetonius  in 
Ca-fare  cap.  18.  Plutarch.  in  eodem 
Ca.-fire,  &  Pompejo  8c  Catone  llti- 
cenfi,  Appianus  bellorum  Civilium 
lib.  2 .  non  adco  lonze  a  princ.  ubi  de 
Caefare  loquitur.      9 

CO^RUS. 

*    Ingredientes  urbem  abjiciebant 

Imperium.  lllpianusl.ult.  deoff.Pro- 

conf.  Procenful  portam  Roma  ingrejfus 

depenit  imperinm.  Cicero  ad  Atticum 

lib. 


GEN  1ALES  DlES.   LlB.  VI.  477 

inire  faserat)  dercbus  aTe  geftis  magnifice ,  quxoppida, 
quasquc  provincias  bcllo  viciflent,aut  quibus  cum  hoftibus 
fignis  collatis  confiixiffent ,  qua;que  cgrcgiaipfi  fcciflcnt, 
cjuotque  hoftium  millia  cecidilfent ,  omnia  denique  bclli 
decora,  ordine  diflerebant:  'ubilcgatos,tribunos  militum, 
centuriones  ,  militcs  dcniquc  cxercitus ,  quo  notior  tefta- 
tiorque  eorum  virtus  foret,  adefle  oportcbat ,  ut  mcrita'  il- 
lius  virtutis,  cui  tantus  honor  dcbcbatur  ,  fi  quid  vcri  vani- 
quc  rcrcrretur,  teftcs  forent.  *  Auguftus  vcro  O&avius  in 
templo  Martis  Ultoris ,  quod  in  foro  fuo  pofuit ,  fcnatum 
dc  bcllis ,  dcquc  triumphis  confuli ,  utque  provincias  cum 
impcrio  pctituri  inde  dcducerentur  ,in  coque  rcvcrfi  cx 
provinciatriumphorum  infignia  dcponerent ,  dccrcto  fan- 
civit: ?  tamctfi  in  Martio  campo,&  in  pratis  Flaminiis,non 
fcmel  de  triumpho  actum  invcniamus.  Apud  Argivos  cx  .  -f>gi- 
militia  rcvcrfi  duccs,  cum  militum  agminc  totoquc  excr-  '*"" 
citu,  in  Charadro  cxtra  urbem  concilium  advocabant :  ibi- 
que  dc  militaribus  donis ,  qusecuique  dcbcrentur,  optima- 
tum  confenfu  deccrnebant.  4 Sxpius tamcn abfenti duci,  .*£* 
quum  de  rebus  geftis  egrcgie ,  maxime  cognitum  eflet ,  a  decre- 
fcnatu  dccretus  triumphus  fuit.  *  Cumquc  res  bello  gefta:, 


lib.  7.  Epift.  r.  Milri  v.-.ldc  pl.tcet  dc 
triumpho  nos  moliri  aiouid,  C  cxti  <t  ur- 
bcm  effe  cum  juftifsima  caufia.  Livius 
lib.;6.  Quinto  Fuivio  ne  minuei  etur  im- 
ferium  ,  f  in  urbcm  -jcniffet  ,  decrevit 
fcnatu  f . 

TIRAQUELLUS- 
1  Vbi."]  Totus  hic  locus  fumptus  eft 
cx  Livio^.  Decad.lib.  i.adlin.  cujus 
hax  verba  funt ,  C.  ^Aureiius  Cof.  cum 
ex  pro-jincia  ccmitiorum  cauft  venifpt, 
queftus  cft  L.  Furio  Pratori  ,  itatrinm- 
phitm  decreviffe  Senatum,  ut  nullius,  nifi 
e)us,rjui  triumphatnrus  efft,haud  eorum, 
t/ui  bello  inte>fuiffc>it,-jerba  audiret.Ma- 
jores  ideo  inftituiffc ,  ut  Leoati,  Tiib.  mi- 
iitum,CcntKrior.es,mHites  denicjue  trium- 
fhn  ,tdcffent ,  ut  -jiitutes  rcrumgeftarum 
e)us ,  cui tantus honos haberetur, publice 
viderentur,  Ecqum  tx  eo  exercitu  ,  qui 


tui 
tiiutn* 

tnum-  pilM. 

cum  Gallis' pugnaverit ,  ft  nonmUitem, 
lixdm  fahemfuifte  ,<juem  percunUari  pif- 
fct  Sen.ttus  ,  quid  -jeri  prxtor-janive  rc- 
ferret.  Sed  Si  idem  ejufdem  Decad.  li- 
bro  7.  loquens  de  triumpho  M.  Acilii 
de  Regc  Antiocho  &  Atolis ,  Milites, 
inquit,  tantum,  rjttifequerentur currum, 
dcfuernnt :  aliotjui  maynifiius  ,  &  fhecla- 
culo,  cy-ftcie  ( alias fama)  rerum  trium- 
phus  fuit. 

2  ^fuguftus  oero  Ottavius.  ]  Sueto- 
niusin  vitailliuscap.  29. 

2  Tametft  in  Marlio  Can:po  ,  &  irt 
pratis  FLtminiis.]  De  utrifcjue  Livius  r. 
Decad.  librotertio,  ubi  detriumpho 
L.  Valerii  &  M.  Horatii  agit. 

4  Sapiustamen,  Crc.]Ad  Romanos 
rcdit. 

5  Cumqtte  res  bello  gefl*.']   Uxc  OC 

lccjuentibus  patebunt. 

I  Valtrie 


Ti  ium- 
jibi  a 
popuio 
dcacti 

Jmefe- 

tttltUf 

auclo- 
ritatc. 


Trobus 

ttltimus 

Ofa- 

rum 

tdum- 

fb.tvit. 


478  Alex.  aeAlexandro 

triumpho  dignar  vidercntur,  prout  erant  fententia»,  populi 
juifu,  patribus  auctoribus,  triumphum  dccerncbant :  aut  i\ 
fcuatus  advcrfaretur,  pcr  tribunos  ad  populum  ferri  poife, 
populumque  citra  fenatusauctoritatem  triumphos  fe-pe  de- 
creviife  compcrtum  cfr.  '  Valcrio  &  Horatio  confulibus, 
victis  Sabinis  &  Volfcis ,  quum  triumphus  negarctur ,  L. 
Icilius  tribunus  plebis  de  illorum  triumpho  ad  populum 
tuiit,  qui  primi  ex  fcito  plcbis ,  nullo  decernente  fenatu, 
triumpharunt.  2  Et  M.  Rutiliodictatoride  plebehomini, 
deditis&  victis  hoftibus,fine  patrum  aucl:oritate,folo  juflu 
populi  triumphare  licuit.  5  Tametfi  plures ,  quum  Romas 
advcrfante  fcnatu  honos  negaretur ,  in  Albano  honeftos 
triumphos  egifle  legamus.  4  Primufque  M.  Papyrius  Maf- 
fo ,  quum  Romx  ncgaretur,  in  Aibano ,  5  &  aliiillius  ex- 
emplo  triumpharunt.  °M.  vero  Antoniomagnannvidia; 
fuit ,  quod  quum  debcret  Roma; ,  Alexandria;  de  Parthis 
triumphavit.  7  Et  Domitio  /Enobarbo,  cjuod  devi6tis  Ar- 
vernis ,  nullo  deccrnente  fcnatu,  elephanto  ve<5tus ,  velut 
triumphans  totam  Italiam  pcrvagarit.  Maniitque  diu  mos 
Roma;  de  domitis  nationibus  &  hoftibus  bello  victis 
triumphandi , 8  ad  Probum  ufquc  imperatorem :  Is  enim 

ulti- 


r  V.tlcrio  &  J-fcratio.]  Idufqu^ad 
verfic.  E:  \i.  Rutitio,  funtLiviid.  r. 
Dircad.  lib.  ;.  ubifupra,  Sc  Dionyfii 
HalicarnaflH  lib.  2. 

2  Et  M.  Rmilio.]  Idem  Livius  e- 
jufdem  r.  Dccad.lib.7. 

3  Tnmeifi  pluresA  llt  retulit  ipfe 
Livius  <;.  Decad.  lib.  5.  exOratione 
M.  Servilii ,  tk  cxfequentibus  quocjuc 
patcbir. 

4  1','imufijue  M,  Papyrius  Tblaflo.  ] 
Valerius  Maximus  lib.}.  cpp.  6.  Piin. 
lib.is-  cap. icj.  adfin.  fic  llribit,  L.Pi- 

/l  tjta4.it  ,  P.tpyrium  Msffoncm,  qut  prt- 
rnus  in  montc  „4llttuo  triumpbavit  de 
Cerfts  ,  my,to  coionatumluclos  Circenfes 
(peii.vre  fAitum. 

5  Etalii.)  Ut  M.  Marcellus  apud 
Plutarch  in  vita  illius,  ckLiviumj. 
Decad.  lib.  6.  &  Plinium  Sccundum,, 


fiiseft,  deViris  illuftribusc.  14.  Et 
Q^MinutiusapudLivium^.  Dec.l.  5. 
EtC.  Cicerejusapudeundem  5.  Dec. 
Iib.  i.&c  P.ServiliusPrifcusapudDio- 
nyiium  Haliearnafliumlib.  6. 

6  M.  vero  Antonio.]  Plutarchus  in 
vita  illius. 

7  Et  Domitio  ts£nobarbo.'\  Sueton. 
in  Nerone,  cap.  2.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Quod  Orofius  cjuoque  attcftatur, 
ubi  inquit :  Idco  Domttium  Etepbant» 
inveclumfuijfe  ,  quod  Etefbantornm  ofe 
devicijjet. 

TIB.AQUELLUS. 

8  ^id  Probum  ufyue.]  Huncenim 
triumphaflc  de  Germanis  tk  Blemyis, 
venationcmque  m  Circo  ampliflimam 
populo  dedifle ,  fcribit  Flavius  Vopif- 
cus  in  vita  illius. 

I  H^attt' 


C  F  N  I  A  L  E  S  D  I  V.  S.  LlB.  VI.  .479 

ultimus  Csefarum  triumphaile  traditur :  poft  quem  obike- 
rata  virtutc  militari,  quum  vigorille  animi  defivilfet ,  6c 
impciium  derlexiflct,nulli  Carfarum  triumphafle  leguntur: 
1  quamvis  alii  Bclifarium  ,  qui  iub  luftiniano  mcruit  coro>-  Beli/k- 
nam  ?  poftremum  omnium  triumphallc  contendant.  Fuit- " "" 
que  maximc  cognitum  ,  acondita  urbcad  Vcfparianum  & 
Titum  ,  dcvictis  dcbcllatiiquc  nationibus  ab  ultimo  orbc, 
Romanos  pcr  tot  fccula  ?viginti  fupra  trccentos  triumphos 
egiiTc: '  cxquc  Samnitibus  folum ,  hoftibus  prcevalentibus, 
multiplici  tandcm  cladc  afteCtis  &  debellatis  ,  quatuor  fu- 
pra  triginta  triumphos  iniife:  4  pluricsque  dc  Gallis ,  quam  Rom. 
dc  rcliquo  orhetcrraium,duccs  Romanos triumphaile.  Et'/V  ?*'* 
tamctli  Romanis  tantum  civibus  olim  triumphus  deccrnc-/,,.-,,,,- 
rctur,  5  uni  tamcn  CornclioBalbocxtcrno&  Gaditano/''" 
ob  devictos  Garamantcs,  tributum  legimus,  6  Mirumquc "" 
prodi  de  Vcntidio  Baftb ,  qui  duclus  in  triumpho,  &  mul- 
to ,  co  proceilit ,  ut  Romanorum  ptimus  rclicitatc  mira  de 

Par- 

1  Dmmyjsdlii  Belijariuni.]  Pom- 
ponius  in  viu  H.  Val.  JufUnianide 
Eclifuii  triumpholic  fcribit ,  Perfiis, 
qui  lrtwfigiefiis  limitibus  ,  Mcfipota- 
wiarn  ,  Ccrlcfiyri.tr»,  Sjii.mjquc  jir.i- 
dati  fiunt  ,  Bclijarins  le g.ttn.t ,  ab  ^Au- 
guslo  mifjits  ,  prtiio  fiudit  fnga-jitque. 
Trans  Enpbr.it em  abire  cocgit  ,  -jctcrcs 
fi,  ma-jit  Itmitcs.Jitr.t  impcrii t:to  Oricn- 
ti  affanit  cum  -jiHori.t rcdeuntem  ,  & 
aur.o  cwrutiiinnpli.tntcm  ,  lujfiniar.us 
ni.tgna  ixtitia  exccpit.  idcmquc  dux 
triumpheinfignis  ,  cjr  rcbns gefiis  clarus, 
rccupcrata  ^fiica,  Gcliir.ertm  ,  IT,vul.i- 
lo.nm  Rc^em  ,  -jiriHumcatcnis  Ccnfl.tn- 
tinopolim  wifiit.  Qt,thagh:cm  finnius  , 
tju.tr,:  antea  ,  reflituit.  Triumphui  raapr 
acpretiojior  Toficofuit,  &c. 

2  [-'igiitti  fujra  trccent o.t.1  Paulus 
Orofius  lib.  7.  cap.  6. 

;  Exqui  Sdmnit ibus.~]Muhos ex his 
tiiumpnos  defl rrbtt  Livius ubicjue.  At 
is  r.  Decad.  lib.  7.  fcribit  triumphos 
cx  iplis  plurcs  pene  quam  annos  ab  ur- 
bc  cqndita. 

4.  Pluriefijxe  de  G.iUis.~\  Livius  4. 


Decad.  lib.  8.  i  n  Oratione  C.  Manlii 
Cof.  5c  Florus  Epit.  lib.i.  c.6.  de  bel- 
lo  Samnitico. 

5  Va:  t.w-.cn  Cornclio  Balbo.  ]  Plinius 
lib.5.  cap.  itcm  5.  &  iterumlib.7.  car 
pitc4^.  Sc  Solinuscap.  41. 

6  Xlirumquc  p<  odi  de  Jcntidio  B.tfi- 
fio.]  Plutarcli.  £c  L")ion  uterque  La  vita 
M.  Antonii.  Valerius  jviaximus  lib.  6. 
cap.  10.  Pliniuslib.  7.  cap.  45.  T.ium- 
1'L.i,  e  ,  inquit,  P.  J  'cntidmm  de  Parthit 
-joluit  quidem  Jllum  ,  ficd  cundem  in 
triumpho  .Afiulano  Cn.  Pompeji  Strabo- 
nis  duxitpiicrum  :  quanquam  Maffiurius 
auBor  efl,  bis  in  triumpho  duRum  :  Cice- 
ro,mulion(m  c.tjirt  nficmfiuffijjraneumfuifi- 
fi  :  plurimi  ,  yi-jentam  inopcm  in  caligx 
militari  tolerajfi.  Gell.  lib.  15.  c.4.  Ju- 
vcnal.  fjt.7. 

Vcntidif.s  quid  cnitn  '  quid  Tullius  f  an 

ne  aJiud ,  qttam 
Sydus  &  occultimirandapolentiafati? 
Ser-jis  rcgn.i  dabunt  ,    capti-ji*  fatai 

triu„ipl>us : 
Felix  tUe  tamcn ,  ttrvo  quoqtic  rariot 

alLt. 

I  F ttl- 


gul 

trtum- 
fh.tr  e 
recuft- 
rint. 


4?o  Aley.  ab  Alexandro 

Parthis  triumpharit.  '  Fulvius  poftea  Tufculanus,  cum 
&  civis  &  conful  Tufculi  fuilfet  ,  &  ad  Romanos  tranfif- 
fet,  tam  felicitcr  euit ,  ut  Thufculumextrafortem  velut 
provinciam  aflecjuutus,  triumpnum  Roma?  de  fua  patria 
egerit,  eo  ipfo  anno  ci vitatc  donatus  &  conful  factus.  2  M. 
cjuocjue  Perpcnna ,  Graecus  homo,  poftca  conful ,  de  Ari- 
ftonico  juftiffimum  Roma*  duxit  triumphum.  }  Proditus 
tamen  eft  Fulvius  Flaccus  tantas  moderationis  fuiffe ,  ut 
decretum  fibi  triumphihonorem  obmodeftiam  rccufarit. 
4  Et  M.  Fabius,  cjuia  fratrem  bello  amiferat,  triumpho  cef- 
fifle.  'Tibcrius  quoque  Crefar  de  lllyriis  parta  victoria, 
triumphare  noluit ,  confternata  tunc  civitate  propter  Va- 
rianamcladem  :  6ficut  Marius  deviclis  Theutonis  trium- 
phum  diftulit,  confpicatus  patriam  adventantibus  Cimbris 
laborare.  7  Septimius  quoque  Severus ,  devic"tis  Parthis, 

quum 


t  Fulvius-jeroTufculanus.']  Plinius 
d  Iib.7-  c.4^.  varia  Fortunx exempla 
defcribens,(icincjuir,  Eil  &  L.  Fuhius 
inter  infignia  exempia  Tufculamrum  re- 
bellantium  Cotiful:  eodemque  honore,  cum 
tranjtjjet ,  exornatus  confesiim  dpopulo 
Rcman.  ejui folus  eodcm  anno  ,  qtiofuerat 
hopis,  Roma*  triumphavit  ex  tis,  qitorum 
Cotijnl  fucrat. 

2  M.  cjuoque  Perpenna.  ~\  Valerius 
Maximus  lib.  j .  cap.  4.  de  his ,  qui  bu- 
mili  loco  nati,  clari  cvaferunt.  Paulus 
Orolius  lib.  s.  cap.  10.  Et  Eutropius 
lib.4.  cap  j.  fcribuntilluiTi  devifto  A- 
liftonico  apud  Stratonicem  civitatem, 
Pcrgami  morbo  corrcptumdicm  ob- 
iiffc.  De  cjuo  &  Jufti  nus  lib.  36.  in 
fine. 

J  Prodilut  tamcn  eji  Fuhius  Flac- 
tur.\  Valer.  Maximus  libroi.  cap.  5. 
de  jurc  triumpliandi.  £htid  facias,  in- 
quir,  Cn.  Fuh.  Flacco,  qni  tam  expeien- 
tfum  aliii  honorem'triumphi  ,  ilecretum 
fibi  a  Scnatti  ob  res  kene  ^eji.ts  Ibrevit  ac 
repudia-jit  ? 

4  Et  M.  Faliur.~\  Dionvfias  Hali- 
carnalTxus  lib.  9  Liv.  1.  Dcc.  lib.  i. 
Itacjue  Conful ,  inquit,  decernente  Sena-  \ 
(h  triumphum  ,  ft  exercitusfne  impera-  ) 


tore  triumphare  pojlit  ,  pro  eximia 
eo  Lello  opera  facile  paffurutn  resbondit : 
fe  familia  funejia,  £hFabii  fiatris  rnorte, 
rep.  ex  patteorba ,  Confule  altero  amijjo, 
publico  privatoque  deformem  tuHu  ,  lau- 
ream  non  accepturum.  Valerius  Maxi- 
muslibro  5.  cap.item  5.  depietateer- 
ga  fratres,  Paulus  Orofiu;  lib.  2.  c.  <;. 

5  Tiberius  quoque  C.cfar.~\  Sucton. 
in  vita  illius,  c.  17.  triumphumipfe  di- 
Jiulit,  mcefa  chitate,  clade  T^arianaJHi- 
hilarmnus  urbem  prxtcxtatus  C7"  laurex 
co.onatus  tntravit:  pofitumque  infeptis 
tribunat  Senatu  afiante  ,  confcendit :  ac 
mediuf  inter  duos  CofJ'.  c:tm  ^AugujioJi- 
mulfedit:  unde populo  conf.duiato,  circutn 
templadeducius  esl.  * 

C  O  L  E  R  l!  S. 

*  Ncque  cnim  ovans ,  neque  curru 
ingreflus  eft;  fed  pedes  tantum  reli- 
gionis  caufla ,  templa  deorum  obibat. 
TIRAQJJELLUS. 

6  SicutMariuf.~\  Plutarchusin  vita 
illius,  &  L.  FlorusEpitomeLiviilt- 
bro  68. 

7  Scptimius  quoqut  Sewnf.]  Alius 
Spartianus  in  vita  illius.  Inde  ,  ait,  in 
Syrittm  rediit  viFtor  ,  &  Parthicumfbi 
deferer.tibm  Yairibttf  triumfhum,ideirco 

tecuf*' 


Geni  ales  Dies.  Lib.  VI.         481 
quum  pedum  valctudine  laboraret ,  triumphum  recufavit. 
Igitur  decreto  triumpho,  Romani  magiftratus  &  omncs  r"'«w- 
tribus  obviar,  flaminefque  purpura,  &  facerdotes  ac  ponti-  ,"„" 
fices  apiculis  velati,  laudantes  gratantcsque ,  atque  viri  >»>•*'- 
triumphales  confularesquc ,  cunclaque  nobilitas  6c  fcnatus       * 
in  pra:tcxta  &  laticlavis ,  tum  omnis  fexus  &  xtas  frcqucn- 
tes  cum  conjugibus  &  liberisinlartitiapublica,  omnibus 
dcnique  ordinibus  efrufis ,  cum  gaudio  ad  cxcipiendum  vi- 
fendumquc  prodibant.  '  Apud  Athenienfes  vcro,  fi  quan-  "*** 
do  fummi  duces  rebus  fcliciter  gellis  urbcm  inircnt ,  non^'™~ 
modo  a  magiftratibus  &  omnibus  ordinibus  frequentcr 
obviam  itum  cft  :  fcd  deorum  quoqueimagincs  produccre 
obviam ,  &c  diem  Vicloria?  confecrare  mos  crat.  :  Ingre- 
dienti  dcindc ,  longo  ordinc ,  montium  ,  fluminum,  op- 
pidorum  &  urbium  fpccies,  quasbellopcrviccrat,  &  vi 
expugnarat,  pra?cedcbant.   Uibcs  cnim ,  montes&fiu- 
mina,  rcgicncsquc,  quas  impcratorcs  bcllodomuiifent ,  in  %?* 
triumpho  duci,  vctufli  moris  erat :  ?  quare  T.  Quintiusdi-^w^ 
clator,  Prameileindeditioncmacccpto,  fignum  Pramc-j^""' 

fte  bantnr. 


rccufavit ,  ijuod  conffiere  incurruaffe- 
cius articulari morbo  non pcffa.  Qui bus 
addc  quod  Ciccro  ,  cumfibi  Senaius 
triumphum  dccerneret ,  Gratius  fili, 
iliaiit,firt  compofita  in-esiina  /i  ditione, 
fe  triumphum  Ctcfitris  feijui  ,  Ut  fcribit 
Plutarch.  inCiceron.  &EtP.  Scipio 
Nafica.a  Senatu  vir  opiimus  judicatus, 
imperatoris  nomen  a  militibus  &  ab 
Scnatu  triumphum  recufavit  oblatum, 
ut  fcribitPlin.  Secundus  ,  fiiseft  ,  de 
Viris  illuftribus  cap.  44. 

1  ^Apud  ^Athenicnfes.  ]  Sic  enim 
feccrunt  cum  Alcibiadesabexiliore- 
verteietur,au£tore  Plutar.in  vitaillius. 

2  Invjedienti  deinde  lonoy  urdme.~\ 
Pliniuslib.  1.  cap.  5.  Etdemontibus 
&fluminibus  Cornclius  Tacitusl.  2. 
Germxnicus  Cttfiir  ad  J,  Cal.  Juni.ts 
triumpbavit  de  Cherufcis  Ch.rtt.fque  Cv 
iAnnri*j.trii<,<)uaque  altrt  natiunes  ufijue 
*d  Jllbim  colimtt-jcFla  (jiolia,  capthi,fi- 

T*m.  II. 


mulachra  mcntium,fluminum,pr.tliorum: 
bellumcjue,  cjuia  conficere  prohtbttus  erat y 
pro  confeclo  accipiebatur.  * 

COLERUS. 

*  Propert.  lib.  3.  Et  titulii oppida 
apt.t  legdm.  Urbium  enim  five  oppi- 
dorum  captarum  nominafingula  titu- 
li  indicabant. 

TIRAQUELLUS. 

3  jQuareT.  Qi<i»tius.~\Thus  Livius 
r.  Decad.  lib.  6.  r.  jQuintiusfemelacie 
-jiRor,  binii  cajiris  Irjiium  ,  no-JCrn  oppi- 
dis  -ji  captisy  PrJCnesie  in  deditionem  ac- 
ccpto  Romam  re-jertit :  triumphanfjue 
ftg>:um  Prjencfle  de:ecium  Jwjis  Ir.ipe- 
ratorisin  Capilclium  tulit.  Vidc  Feftum 
Pompejum  lib.  18.  ubide  uientelo- 
cjuitur, 

Hh  t  Et 


482,  Alex.  ab  Alexandro 

ftc  duxit  triumphans,'  &  M.  Marcellus  Syracufas,&  :  Sci- 

pio  Afiaticus  centum  triginta  cppidoruin  iimulacrauno 

triumphodetulit,  '  &  C.  Ca>far  Mafliliam  ,  Nilum,  Rhe- 

num  Rhodanumque  cx  auro,  &  ratum  exebore.  Sa?pe 

ctiam  pra;  multitudine  cppidorum  +  cffictas  turres  pro  ex- 

pugnatis  urbibus,  captarum  civitatum  iimulachra  ferentcs, 

in  triumpho  detulcrc.  r  Fertur  Sylla  cjuum  omnes  Afia: 

&  Grxcia?  urbes  bello  domitas  in  triumpho  duxiifct,  nulla 

Rcmancrum  oppida  aut  civium  imaginesduccre  voluiife: 

6  Non  iic  Ca?far :  nam  imagines  Scipionis ,  Petrcji  &  Ca- 

T.ibei-  tonis  inter  pompa;  fercula  reprsefentavit.  7  Inter  cjuae  ta- 

u  ,n   De]]as  arandioribus  iiteris  infcriptas ,  cum  titulis,  in  quibus 

},[.„     navcs  captS ,  urbes  tnbuto  afrecta?,  ferva?,  aut  vcctigales, 

t"*~    in  fidemve  accepta:,  oppidacjue  expugnata ,  gentes  perdo- 

mita?» 


1  Et\larcc!lus.~\  NegatValer.  Ma- 
xiinus  lib.  2 .  cap.  3 .  tit.  de  jure  rrium- 
phandi,  ei  decretumfuiffetriumphum 
ob  captas  Syracufas  :  quia  fine  ullo 
magiftratu  ad  id  mifius  fiierat.  Plu- 
tarchus  vero  in  vita  illius  dicit  eum 
triumphafle  in  Albano  monte ,  ac  in 
urbe  ovationem  feeifle,  quod  Sc  ipfum 
tradit  fecifle  Livius  3 .  Decad.  lib.  6. 
&  detulifle  in  triumphum  fimula- 
chrum  Syracuiarum. 

2  Scipio  Jlfiaticus.~\  Livius^.  Dec. 
lib.  7.  adfin.  Haudita  multopofl ,  in- 
quit  ,  L.  Scipio  ad  nrlem  -jenii  :  qui  ne 
cognomine  jyatricederet,  Afiaticumfe  ajj- 
pcltari  vo/uit :  &  in  Senatu  ,  &  in  con- 
cionc  de  rebus  ab  fe  geftis  differuit.  Et 
paucisinterje(ftis,ficfcribit,T;/K».^/:>.<- 
vit  »1  e  ir.tercaJario  pridic  Cal.  Mar- 
tms,  tjui  trimr.phus  fpcclaculo  oculorum 
rkajdf  quam  .Af.icani  fiatris  ejusfuit. 
Tr.Htin  triumpho  fitna  n.ititaria  234.0/»- 
pidorum  fimulachra  134.  &c. 

;  Et  C. Cafar.  IMaffiliam  in  tritim- 
phum  a  Cxfare  portatam  fuifle  tefta 
turCiceronislamentatiolib.  offic.  2. 
hisverbis,  Itaqut  iiexatis  typcrditis 
exteris  nationibus  ,  ad  exemplum  amifii 
tmierii  ptrtari  in   trinrnphe  Mafiitiam 


vidimus  ,&  cx  ea  urbe  triumphari ,  fine 
cjua  nunquam  notlri  imperatores  ex 
Tranfalpinis  betiis  triumpharunt.  Id  con- 
firmat  Philippica  8.  Quoufque  enim 
Majiitiam  cppu?nabis  ?  ne  tiiumphut 
quidem finem fccit  belli,  per  quemfublata. 
cfl  urbs  ca  ,  fine  qua  nunquam  ex  Tranf- 
aipinis  gentibus  maiores  nofiri  triumpha- 
runt  ~  Triumphorum  C.  JuliiCxfaris 
mcminerunt  Appianus  bellorum  Ci- 
vilium  lib.  4.  Plutarch.  ck  Tranquil- 
lus  uterque  in  C.  Ctrfare.  Sabellicus 
Enneadis6.  lib.  7.  &  VellcjusPater- 
culusHiftor.  Rom.  lib.  1. 

4  Ejfiff.u  turres.l  Nam  Strabofcri- 
bitlib.  3.  in triumphos turres duftas, 
quas  in  gratiam  triumphantium  urbcs 
appellabant. 

5  Fertur  Sylla.]  Valerius  MaximiK 
lib.  z.  cap. 3.  dejuretriumphandi. 

6  rt\onficC*far.~\  Appianus bello- 
rum  Ci vilium  lib.  2 .  &  vide  infra. 

7  /«/ry^w^.JHxcmaximaexparte 
funt  Li vii  in  triumpho  Q^Cincinnati 
abeodefcripri  r.  Decad  lib.  }.  Plur. 
in  vita  Romuli ,  Pauli  Amylii  &  Lu- 
culli.  Sunt  hxcpmerea  Jofephi  belli 
Judaici  lib.  7.  c.24.  in  triumpho  Ve- 
(pafiani&Titi. 

1  Tum 


G  ENIALES  DlES.    LlD.  VI.  483 

mita?,  &  reges  bello  victi  contincbantur.  '  Tum  pegmata 
in  tcrtium  quartumque  nidum  vclut  exertis  ramis ,  furgen- 
tia,  &  fimulachra  bcllorum  artifici  manu  elaborata,  pr.rfe- 
rcbant :  ubi  captarum  urbium  pra?Horumque  c  fficlx  fpe- 
cies  erant :  ubi  acics  victas  &  higatas ,  pcrculfos  con- 
fternatofque  hoftes ,  caftellorum  excidia ,  cxercitufque 
intra  fufos ,  urbes  populari,  fcrro  ignique  vaftari,  ccdificia 
incendi ,  mcenia  difturbari ,  clauftra  rcvelli ,  totafquc  ima- 
gincs  pn__liorum  cfficlas ,  facile  erat  ccrncre.  :  His  fucce- 
dcbant  fpolia  hoftium  ,  &  captiva  arma ,  tum  currus  fpo- 
liis  onufti ,  militariaque  figna  ex  domitis  gcntibus ,  non 
erccta  fcd  invcrfa.  5  Poft  ha:c  catapultar ,  balift_e ,  &  tor- 
mcntorumomneqcnus  vi  expugnatum,  ac  belli  appara- 
tus ,  machinxquc  ad  urbium  excidia ,  roftraque  navium 
vi  captarum ,  '  navefque  roftrata.  bello  vicla:,  profcre- 
bantur.  '  quare  Lucullus  longas  &  roftratas  dccem  ul- 
tra  ccntum  in  triumpho  duxit.  6  Prxterca  falcati  currus, 
clypciquc  infignes  &  fcuta ,  quibus  L.  Papyrius  dictator 
dc  Samnitibus  triumphans  rorum  ornavit :  tum  Icclica?  au- 
rcx , 8  xncaquc  vcl  argcntea  figna  ex  deviclis  gentibus, 
quorum  fupra  ducenta  ocloginta ,  &  marmorca  fere  toti- 
dcm,  9  M.  Fulvius  in  triumpho  qucm  de  _£tolis  &  Cepha- 
lenia  habuit ,  carpcntis  vexit.  °  Currufque  aurci  vcl  argen- 

tei, 

1  Tnm  pr^mala  in  tertiumcuartunt-  I  8  Mneatjuevel ar%entraftona.~\  C:c 
"jenidum.~\  Ici  privatim  elt  Jofephi ubi  in  Verrcm  a£_  J..P. Saiilius  tpuefignat 
fupra,  &c  vide  tupra  lib.  <; .  C.  24.  afc/ue  ornamenta  ex  urbe  boflium  &  rjir- 

2  Hil  fucccdcbtnt  (polia  boHium&'  tute  capta  ,  bclli  le%e  ,  atcjue  imperat .;  10 
tapliva  arrna.  }  LivillS  in  triumphis  lurefusiutit  ,eapopulo  R.m.  apporta-jit, 
M.  Fulvii,  &  Cn.  Manlii  4.  Decad.  li-  |  pcr  tnumpbum  -jexit,  in  tabuias  pubticas 
bro  9.  poft  princ.  \  adnrariumperfcribendacma-jit  Livius 

%  PoH  b.ecatapidt.t,  &"c.~\  Livius  !  in  triumpho  Marcclli,;.  Decad.lib  6. 
intriumpho  aut  potius  OiationeM.  I  &  in  triumpho  Q^Flaminii,^  Dec. 
Marcelli ,'.  Decad.  lib.d.  eVcintrium-  ,  lib.^.&indi-totritimpho  Fulviiejuf- 
pho  M.  Fulvii  4.  Dec.  lib.  9.  ;  dem  Dec.  lib.  9. 

4  1\aveu/ue  >oflrat.t.)  Utpatetex  9  M.  Ful-jiui. 1  Livms^.  Dec.  1.  9. 
jfeq.  exemplo.  nonmultopoft  princip. 

5  _Q;;.i;-r /«f,-(//K:r.]rlut.in  vitaillius.  |    10  Curiufj,  mreiwttir&utti,']  Pom- 
b  Pratereafalcati cu,n:sf\  Plutar.ibi.    ponius  Lxtus  intriumpho  riocleria- 

7  L.  Papyrins  diilator.~\  Livius  1.  ni,  cum  defcribit  magnitudinemim- 
Dec.  lib.  9.  |  pciii  Romaai. 

Hb  z  1  Vaft' 


484  Alex.  ac  Alexandro 

tci ,  '  vafacjuc  aurca  &  argcntea  omnis  gcncris ,  fpoliacjuc 
civitatum  vi  captarum  :  "  tum  corona?  aurea? ,  &  urbium 
dona,  &  populorum,  cjuibus  a  fociis  &  foedere  junc~ti.s  pro 
virtute  dux  donatus  fucrat ,  fuo  ordinc  fcqucbantur, '  cjua- 
rum  nonnullos  fupra  octingcntas  &  duo  millia  dctulille 
comperimus.  +  Quodcjue  auri  vel  argcnti  facti  fignaticjue 
ex  manubiis  &  urbium  fpoliis,  partim  rudibus  maliis  cjua:- 
fitum  forct ,  id  omne  dcrcrri  in  triumpho ,  &  perfcriptum 
in  tabulis  in  ayarinm  eft  condi  folitum.  '  Lcgimus  Scipio- 
nem ,  cui  Aphricano  fuit  cognomen,  bcllo  Caithagincnfi, 
ex  pra.'da  argenti  ca^lati  pondo  numcro  quadringenta ,  & 
vaforum  aurccrum  pondo  ducenta  miiiia :  6  Paulumcjue 
/Emylium ,  devicta  IVIacedonia ,  vaforum  aureorum,  auri- 
cjue  &  argenti  fignati  tantum  detuliiTe ,  ut  ex  illo  populus 
Romanus  tributum  pcndere  defierit.  ;  Quinetiam  Hercu- 

Jis 


T  Vafatjue  aurea  -jel  aygentea.  ]  I  dcm 
Pomponius  in  d.  triumpho  Diocle- 
tiani,  &  in  vita  F.  Val.  Juitmiani. 

2  Tum  coron/e  aurea.J  L.Manlitu  (ut 
Livius^.  Dccad.  lib.  9.  tradirj  cemum 
tjuinquagmta  coron.ts  aureas  in  triumpho 
tul-t ,  C.  Calpburnim  Pifo  Prxtorde  Lu- 
fttanis  &  Celtilerk  triumpbans  84.  i^ 
Fulv.  Fiaccus  centum  -jiginti  cjuatuor. 
Scribit  &c  idem  Livius  4.  Decad.  1.  ic. 
L.  Amylium  Paulum  triumphantem 
de  Liguribus  quicque  &  viginti  au- 
reas  coronas  tranftulifle. 

3  Quarum.  J  Scilicet  coronarum 
aurearuin.  Nam  Appianuslib.  bello- 
ruin  Civilium  2.  tradit  Gxfarem  in 
liiis  triumphis  tulifle  coronas  aureos 
duas,  &  viginii  aco&tngentasfupra 
duo  millia  ,  qua:  quatuor  fupra  decem 
&  cjuadringentarum  amplius  viginti- 
quinque  millium  librarum  pondus 
excederent,  ex  quo  hauddubieid  A- 
lexanderaccepit.  * 

COLERUS. 
*  Hicorona:primitus,  obpauper- 
tatcm,  ut  fcribit  Feftus,  non  aurei  fed 
laurca?  fucrunt.  Tertullianus:  Coronant 
&  publicos  ordines  laureis  public/t  cau- 
fie.   Magiftratus  -jeroinjuperaureit  t  mt 


.Atbenis  <&  R.ma'.  Prxfcruntureiiam 
illis  Hetrujcx ,  boc  -jocabulum  esl  corona— 
rum,  cju.ts  icmmU  ZS~  flils  ex  auro  cjuer- 
cims  00  fcrjetn  inftgnes ,  ad  deducendas 
tenfts  cum  p.tlmatts  tc^isfumunt. 
T  I  R  A  Qjl  E  L  L  U  S. 

4  Quodcjue  au.i  -:el  aigtntifaBiJig- 
natitjue.]  Id  videre  licct  in  omnibus 
triumphis,  defcriptis  a  Livio  Plutarch. 
&ca:teris. 

5  Lcgimu*  Siipionem-I  Plinius  1. 3  2. 
cap.  r  1.  fcribit  Scipionem  Africanum, 
cum  de  Poenis  triumpharet ,  4470. 
pondo  tranftulifle.  Aliter  Livius  3. 
Dec.lib.10.  adfin.  NamfcribitSci- 
piontm  tulifle  in  xrarium  argenti 
pondocentum  milliaij. 

6  Paulumcjue  /E?w)i/;«/w.]Plutarchiis 
in  vita  illius,  Valerius  Maximus  lib.4. 
cap.  3.  de  Abftincntia&continentia: 
Plinius  lib.  3  5 .  cap.  3 .  Inhdit  &■  Mmj- 
lius  Paultts  ,  Terfe  rege  Macedonico  de- 
-jicio,  prfdam  pondo  triummiUium  :  i 
/jue  tempoit populus  Rom.  ptndere  tribu- 
tum  dtftit. 

7  QuinetiamHerculU  fignum.~\  Af- 
conius  Fxdianus  in  3 .  in  Verrem  aft. 
Herculur ,  inquit  ,fign*ante  triumphan- 
tem  -Jthifer  nrbtmfoleJtant. 

I   Tm 


Genialks  Dies.  Lib.  VI. 


485 


lis  fignum  ante  triumphantem  non  raro  in  pompa  vchi  fo-  ;/"™- 
lcre,  '  tum  fi  quid  vifendum  &  memorabile,  atque  jafVO^ J, 
priore  incognitum  ,  in  devicla  provincia  ruiifct ,  velut  rem  k»« 
fpccfhtiifimam  novo  invcnto  unaarrerricompertumcil.  ^*™" 
:  Veipaiianus  Judara  capta,balfamum  nunquam  alias  vi&mtem 
arborem ,  &  J  Pompcjus  victo  Mithridate  cbenum ,  primi^ 
oftendcrunt.  *  Eundemque  Pompcjum  tcrtio  triumpho, 
qucm  dc  Aiia  &  Ponto  habuit,  intcr  folcnnia,alvcum  cum 
tciferis  luforium  c  qcmmis  duabus,  magnitudinismira?, 
nulla  gcmmarum  ad  cam  acccdcntc ,  dctulille  :  5  &  Aure- 
lianum  Carfarem,  prxteraliafpcelatiifima,  tigridcs,  al- 
ccs ,  &  camelopardales  in  triumphi  pompa  citendille ,  au- 
clores  memorant.  "  Pnrter  qua: ,  clephantos  7autequos 
ifl  bcllo  captos, 8  fimul  &  obiidcs,qui  a  foederatisgcntibus 
&  fociis  daticrant,  tanquam  pacis  pignora  dcduci  notatum 

cft.  °  Qui  mos  Syracufanis  frequens  erat,ut  captivos  equos  sJ*f 

„     r      •  •  -i  1  1  c"fam- 

tonns  cnnibus ,  victores  autem  lauro  coronatos  duccrent 

in  triumpho.  ,0  Elcphantos  autcm  Curius  Dcntatus  poft 

Ita- 


I  Tum  fitjHid-jifcndum,&-c.]QnO'\ 
probat  exemplis  feqq. 

1  /^'.•p.tfi.i.jiK.  jPluiiuslib.Ti.c.z;. 

j  Pompcjns viite  MithritLtte-, } Idem 
Piiniuslib.12.  cap.  4.  Solinuscap.  s  5. 
aut  aliorum  computatione  6j.Ebe  »u>n 
ex  India  K\omx  Mithridatico  t.iumpho 
primum  "Slagims  Wmpeyts  exhibuit. 

4  Eundemque  Pompejnm.  J  Plillius 
lib.  $-?.  cap.  1. 

5  Et  .Awclianum  C.tfarem.]  Prin- 
ceps  to.ius  orbis  ^lurelianus  (ut  fcribit 
Flavius  Vopifcus  in  vita  illius)  pac.uis 
per  O  adintem  Galis  attjuc  undinue.ter- 
tis,  Rom.im  iter fiex  it,nt  Zcnobi.t  &  Te- 
trico  ,  hoc  eji  ,  dr  Oritntt  &*  Occidente 
triumplmm  Romanis  oculis  exhiberet. 
Triumphantcm  pr.ccefferunt  clcph.tnti 
Vlgintiffer*  m.tnfuitx  libycx,  Pai.ttiinx 
divcrfx  ducentx  ,  qn  ts  jlatim  .Aurelia- 
vus  pri-jatis  donavit  ,  ne  fifcum  annonis 
tr.vj.tret.  Tijrides  qu.tt  uor,camc'.opard  .x- 
!i,alcer,  c.tteratatia  prr  ordinem  dnfla, 

6  Pitcter  qu/celephantos,]  Utvldc- 


bis  paulo  poft. 

7  ..-/«.■  enu-is.]  Quodihtimetiain 
excmplocompr  babit 

8  Sinrnl  Q-tl  Wi  .  1  Nain  $  QTla- 
minius  in  fi.otr';j!nphoobfides  mul- 
tos  dtixit:  &  inter  hos  Demetrium 
EtegK  Philippi  filium  ,  &  Armenem 
Nabidis  Lacedxmoniorum  tyranni  fi- 
Uutn,  ut  riadit  Livius .«..  Decad.  lib.4. 
&:  Eutropius  de  Geltis  Romanorum 
lib.4.  cap.  r.  Pompejus  quoque  multos 
obfides  in  fuo  triumpho  duxir,ut  pau- 
lopoitdicemus. 

9  ihri  rr.os  Syracufanis.]  PiutarcllUS 
in  Nicia  paulo  ante  fin.  Ipficoronati, 
fuifque  eleganter  exornatis  equis,h<jflium 
tonfis,  in  urbem  rcdicrunt. 

r  O  Elepbantos  autcm  Curitw  Dcnttt- 
tus  ]  Seneca  libro  de  Brevitate  vita:, 
cap.  1 ; .  ubi  tamen  deridet  eos ,  qui 
hxc  fcrutantur.  Et  Marcellusquoquc 
captis  Syraculis  oSto  elcphantos  ,  Pu- 
nica:  vidori.v  fignum  du  cit ,  ut  lcribit 
Liv.  5.  Dec.l.  6.  &vidcPlin.l.S.c.6. 
1-th  j  1  L.qnk- 


486  Alf. x.  Aii  Alexandro 

Italia  victum  fugatumqtie  Pyrrhum  ,  quatuor  captivos  dc- 
tulit  primus.  '  L.  quoque  Cxciiius  Metellus,  rebus  advcr- 
fus  Pcenos  felicitcr  gcftis,  primo  Punico  bellocentum 
&  viginti:  :&  P.  Cornclius  Nafica  triumpho  Gallico, 
pra:ter  mtilta  inemoranda ,  equorum  gregem  bello  capto- 
rtim:  &  5  Scipio  Afiaticus  devi&o  Antiocho,  ultra  millc  & 
ducentos  eburncos  dcntes:  +  &  Cncus  Manlius ,  devicta 
Aha,  monopodia  3c  abacos  ,  ac  triclinia  anata ,  veftemque 
ftragulam ,  detulere.  f  Poft  hos  tubicines  mtiltiplici  fono 
clafficum  cancntes  incedebant ,  quoslongo  ordine  candi- 
di  boves ,  6  taurique  auratis  cornibus ,  infulisque  &  vittis 
ornati  &  auro,  mox  immolandi  fcquebantur.  7  Hos  comi- 
tabantur  iuccincT:i  adolefcentcs ,  aureas  argenteasque  pati- 
nas  tenentcs.  8  Quibus  fucccdebant  tribuni  militum,  cen- 
turiones ,  prazfecn ,  equitesque  infignes  ac  pedites  vicloris 

exer- 


T  l.  ejuoejue  C<ccitius'\lete!tus.~]  L. 
Flor.  Epit.  Liviicap.  19.  fcribit,C«- 
cilium  Metellum,  rebus  adverfus  Pce- 
nos  profpere  geftis,  fpeciofiflimum 
egifle  triumphitm  ,  13.  ducibus  ho- 
ftium  St  centum  viginti  elephantis  in 
eoductis.  Seneca  ubi  fupra.  Plinius 
lib.  7.  cap  43.  &  lib.S.  cap.6.  &  1. 1 8. 
cap.  3.  Etantehos  Dionyfius  Halicar- 
naifeus  lib.  2.  loquens  de  incendio, 
cjuod  accidit,  quandb  primum  Roma- 
ni  cum  Pcenis  bello  confliftabantur 
propter  Siciliam  ,  fcribit  L.  Cascilium 
Aietel!um,virum  Confularem.qui  de- 
viAis  in  SiciliaCarthaginenfibus  ,  in 
celebri  ilio  triumpbo  1  30.  elephantos 
traduxerar,  pofthabito.publica:  utilita- 
tis  privato  pericuk>,irrupifle  in  ardens 
penetrale.facracjuea  virginibus  dcter- 
ta  eflammiseripuifle. 

2  Et  P.  Cont.Nafica.]LWi\is^.Dc- 
cad.  lib.6.  ad  fin.  fcriblt,  P.Corn.  Na- 
ficam  Cof.  triuniphafle  dc  Bojis,  &  in 
eo  Gallicis  carper.tis  arma,fignaque& 
ipoliaomnis  generis  tranfvexifle ,  & 
vafa  aenea  Gallica:  &  atm  captivis  no- 
bilibus  ecjuomm  quoque  gregem  tia- 
diisifle. 


3  Scipio^4fi,!tictu.~\  Livius^.  Dec 
lifc>.  7.  dicit  123  r. 

4  Et  Cn.  Ato//(«.]Pliniusl.34.c.3. 

5  Poslbos  tnbidnei.}  Plu;archusin 
Paulo  ,S,mylio,  &  Juvenalis  defcri- 
benspompastriumphorum  fat.  xo. 

llltnc  comicines,  bint  pracedentialongi 
lAgtnini*  officia ,  &  nheos  ad  jrena 
Qitirites. 

6  Taurique  auratit  cornibtts.~\  Pom- 
ponius  Laetus  in  Diocletiani  ttium- 
pho ,  de  Perfis ac  Aflyriis ,  lic  fcribit , 
Hincferculorum  nmltitttdo,  &  bosfeque- 
bantur  tubtcines  ,  bellicurn  clangorcm  tn- 
tonantes  :  deinde  boves  aueati-s  cornibus, 
quotv.m  tnedtos  iiitt^c  cin^ebant :  necnon 
&  fiintibuf  vittatos  ad  facrificiumfuc- 
cincii  popte  ,  hoc  efl ,  mimfiri,  a^ebant. 
Servius  in  libro  2.  Georg.  Virgifiiin 
eum  locum, 

Et  maxima  taurtu 

yiciima. 

Et  Phttarchus  ubi  fupra. 

7  Hos  comitabatuur  fuccinBi  adott- 
fcentes.~\  Plutarchusibi. 

8  Quibws  fuccedebant  Tribuni.  ]  Id 
reperies  in  omnibus  pene  triumphis 
ab  autroribus  defcriptis. 

I  Kec 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.        487 

Cxcrcitus,  qui  ob  cgregia  facinora  &  navatamin  bclloopc- 
ram  ,  dona  militaria  mcruiilcnt.  J  Ncc  non  militcs,  quo- 
rum  fpecr.ati/lima  virtusin  bello  fuit ,  quiquc  ab  impcrato- 
rc,  civicis,muralibus,  caftrcnfibufve  coronis  torquibusque 
aureis ,  phaleris  aut  armiliis  donati  crant,  infigncs  militari- 
bus  donis  fpoliis  armisquc  f  ulgentcs  prseibant,  fcquentibus 
mox  legatis  &  tribunis  lcgionum  in  cquis. 2  Tum  regcs'&  capti 
captivi  nobilcs ,  &  li  qui  bcllo  capti  infigncs  forent, '  prx-  't':'*n 
cipuc  hoftium  duccs ,  contra  quos  indicrum  fuHlet  bcllum,  phwn 
cx  tanto  faftioio  dcjccfci,  in  vchiculis  aut  fcrculis,  cxtcri  ve- 
ro  catervatim  5  vincti  catcnis  in  fcrvitii  notam ,  pr#cedc_ 

bant 


T  r^rc  nt>nmiUtes.~\  Et  id  quoquc. 
Scd  quod  hic  addcs  ,  hi  laurcati  in 
triumphuin  proccdcliam.Livius  quin- 
xx  Dccadis,  Iibro  iumquimo,  i:iO- 
ratione  M.  Scrvilii ,  Militum  q.iidem 
propria  eftcaufa  :  qui<?cipfi  laurcati, 
&  quifque  donis,  quibusdonati  lunt 
infijnes,  triumpluim  nomine  cient, 
fuafque  &  Imperatorislaudescanen- 
tcs  pcr  urbcm  inccdunt. 

2  Tnm  R*JKr;j  Flutarchus  in  Paulo 
Amylio  c\:  Pompejo. 

J  Et  captivi  nobiles. ]  Livius  4.  Dec. 
lib.  5.  in  triumpho  Cn.  Corncliicle 
Callis  &  Infubrihus,  &  eiufdem  Dec. 
lib.7.  in  triumpho  M.  Acilii,&  lib.ic 
in  triumpho  L.ALmylii  Pauli  Proconf. 
de  Liguribus  Ingaunis,  ubi  captivi 
tnulti  Principes  ante  currum  dufti 
funt.  Jofephus  de  bcllo  Judaico,  1.  7. 
cap.;^.  in  triumpho  Vefpafiani  &Ti- 
ti,  &  Dionyf. Halicarn.1.8.  intrium- 
'phoSicinii.  Exquo  e<  illud  Juvenalis 
fat.  to.  dctriumpho  Marii  loquentis, 

jQnid  Mo  civr  tuliffit 

Jfatura  in  terrisyCjmclRotna  bcatius  un~ 

tju.im , 
Si  circHmJxffo  captiwrum  avrnir.c  & 

omni 

telhmm  pompa  animatn  exh.ilafjit  epi- 

mam  ? 

4   P.ccipne  hoftinm  Jnccs.  "|   Livins 

tibi  fupra,  uilicet  4.  Decad.  lib.  3.  ubi 

dicit ,  Almilcarcm  ducem  Poenomm 


duftum  fuiflTe  in  triumpho  Cn  Corne- 
lii,  cc  d.  lib.  7.  captivos  nobilec ,  /_- 
tolos  &  rcgios  duccs  fex  c<  tiigiiit.t  in 
triumpho  M.Acilii,  tk.  codcmlibro 
ad  rinem  ,  duccs  regios  Z<c  purpuratos 
duos  ,  &  triginta  in  triumoho  Scip-.o- 
nisAfiatici,  c<lib.  r,  r.on  iv.ulto  poft 
princ.  fcprem  tk  viginti  duces.  Et  rur- 
lum  eo  libro,  duo  <5c  quinquaginta  du- 
ces  hoftium  du&i  ante  currum  Cn. 
Manln. 

<r  yincli  catcnts.~\  Hinc  illud  Pro- 
pertiilib.2.  eleg.  1. 

*4ut  Rf^Km  auratis  drcumAatacolla 
cttttnit, 
lAfliacjKe  in  facra  cur.ere  rvftra  via. 
Statius  libro  Sylv-rum  ;.  fylva2.  iri 
Propcmptico  Metii  Ccleris , 

^Lclias  jlufcMtu  fngt  Cleopatra  cate- 

n  '■ 
Nec  tantum  cxtcri ,  fed  8cRegcs& 
Reginas  catenatas  duci ,  ut  probatur 
ex  illo  Statii  loco  ,  &  ex  eo  quod  Pcr- 
feus,  Macedoni.r  ReK  ,  ita  duftuscfl:  i 
Paulo  Amylio  apud  Livium  5.  Dcc. 
lib.  <;.  &  Zenobia  Orientis  Rcgina, 
vinfta  ,  triumphatacftab  Aureliano, 
ut  auftor  cft  j-lavius  Vopifcusin  vita 
Aureliani.  * 

colerus. 

*  Propertiuslib.  J. 
Tela  fu^ac'0  cqui ,  &  braccatimilitU 
arcus , 
Etfubter  capos  arma  frclcre  dnccs. 

U  b  4         1   SiQtart 


488  Alex.  ab  Alexandro 

bant.  T  Quare  Pompejus  Magnus  regum  filios  &  obfideS 
numero  quatuor  &trigintafupratrecentospmuliflefer- 
tur ,  inter  cjuos  Tigranem  ,  Ariftobulum ,  &  Mithridatis 
filios  quinque ,  rilias  vcro  duas.  7  Cajus  quoque  Ca?far 
Aphricano  ti  iuinpho,  J  uba?  regis  filium  infantein,qui  mox 
clarus  ingenio  evafit ,  ante  currum  duxit.  5  Et  cum  Cato- 
nis ,  Scipionis  &  Petreji ,  aliorumque  imagincs  variis  cafi- 
bus  aftedas  dctuliffet ,  Pompeii  fimulacrum  deferri  palfus 
ima-  non  fuit.  +  Quod  fi  morte  obita  minime  duci  valuiiTent ,  il- 
dZL  *orum  irnagines  &  fimulacra  perfiepe  delata  funt.  5  Cum 
bojhum  enim  Scipio  devich  Carthagine ,  Hafdrubalem ,  6  Paulus 
JEmylius  Perfeum  &  filios, 7  Mariusque  Jugurtham  rcgno 
deturbatos  ,  contra  dccus  regium  duxiflent  captivos  in 
triumpho, 8  Auguftus  poft  bellum  Actiacum  Alexandrino 
triumpho,  cum  Cleopatram  ducere  ncquiret,  ipfius  imagi- 
nem  qua;  manu  fibi  mortem  confciverat ,  exanguem  dctu- 
Ht.  In  quo  omnes  gazas  Ptoicma?orum  congeftas,tantum- 
queauri  &  pecuniarum  invexit,  nt  precia  poffeflionum  ve- 
nalium  exinde  dupliciaftatuerentur.  9  Proditumque  me- 
moria;  eft ,  Lucullum  triumpho  Mithridatico  aureum  Mi- 

thrida- 


Tnortuo 
fum  iit 
trium- 
fbmn 

4hc7*. 


T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

T  Qu.ne  Pompc)us  Magutts.]  Plutar- 
chusin  vitaillius,traditeum  intrium- 
plio  non  Tigranem ,  kd  ipfius  filium, 
cumuxore&filiaipfiusRegis,  &Ti- 
granis  uxorem  Sofimain,  Ariftobulum 
Regem  Judaeorum  ,  Mithridatis  foro- 
xem  cumquinqueliberis,  Scytharum 
cjuamplurimas  mulieres,  Albanorum 
&  Iberorum  ac  Regis  Comagenorum 
obfides.  Pompeji  triumphum  fplendi- 
didiilimum  fcribit  Appianusin  libro, 
cjui  Mithridaticto  infcribimr,  ad  fin. 

2  C.  quoque  C \tftr .  ]  Plutarchusin 
vitaillius,  Appianuslib.  2.  Dellorum 
Civilium. 

5   Et  cum  Catonis.]  Harc  ufquead 
verfic.  Xhudfi  n.oite,  funt  Appianiubi 
/Iipra. 
4  guod  Ji  niorte cbitit.]  Idpatetex 


fequentibus. 

5  Cum  enimStipio.]  Scilicet  pofte- 
rior  neposprioris ,  ex  Eutropio  lib.  4. 
cap.  5.  Etipfeprior Syphacem  MalTI- 
liorum  Regem,  ex  Polybio  libro  deci- 
mo  fexto. 

6  Et  Tatdt'4  Mmyliu4.'\  Liviqs  <f. 
Decad.  lib.  5.  plutarchusin  vitaillius, 
Eutropluslib  4.cap.  r.  Adde&quod 
confcftim  Anitius  intriumphumdu- 
xit  Gentium  Illyriorum  Rcgemcum 
conjuge  &  liberis ,  &  Caranantium 
rratrem  Regis ,  &  aliquot  nobiies ,  ut 
etiam  Livius  paulopoft  eodemlib.  5. 
fcribit,  &  Eutropius  ubi  fupra. 

7  Mariufque  Jugurtbam.}  Plutar- 
chus  in  vita  ipfius  Marii. 

8  ^itguflus  pofi  bellum lA&iacum.'] 
Plutarchus  in  vita  Antonii. 

9  Prodttumtjue  esi  mcmori*  Lutul- 
lum.]  Plutarch.  in  vita Luculli. 

I  Et 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  489 
thridatis  fimulacrum  fex  pcdum ,  &  clypcum  cx  prccioiis 
gemmis  prxteraiiainfigniadetulilTe:  '&  PompejumMag- 
numPharnacis  ftatuam  argentcam,  !  fuam  vero  cx  marga- 
ritis ,  &  iiema  aurca  tria ,  c\:  alia  myrrhina,  coronascjue  cx 
gcmmis  &  margaritis  trcs  &  triginta  adduxiiTc:  '  captivos- 
que  belli  jure  vindtos  duci  noluiiicied  patrio  more  iuccin- 
cTtosire  ju(Tit,quos,exacta  pompa,regaii  muniricentia  libe- 
ros  donatosque  remiiit.  Scipio  vcro  .4:mylianus  cxpugna- 
ta  Numantia ,  nec  fpolia,  ncc  przdam  ,  ncc  captivos  tulit : 
cjuippe  cum  quicquid  cflet  auri  vcl  argcnti ,  &  ipoliorum 
ac  precioiiili  narum  rerum,  &  dcmum  fe  ipfos  Numan- 
tini  oxde  &  incendio  abfumpferint,  nullacjuc  rc  nili  vi£to- 
riaipfe  potitus  fuerit.  4  Id  tamcn  in  triumphali  pompa  ier- 
vatum  mcminimus ,  ut  cum  dc  roroin  Capitolium  flcfte- 
ret  triumphans,  hoftium  captivos  iniigncs,  qui  fcmina  dif- 
cordiarum  &  bclli  auclorcs  hiiflent ,  in  cullodiam  dctrudi 
jubcrct,  ut  exaifta  pompa  neci  darentur: f  quare  cum  Adia- 
torix  tetrarcha  Galatarum ,  quod  in  triumpho  A<5tiaco  du- 
d:us ,  fervato  more  jugulatus  ruiilet  cum  filio ,  infciente 


T  Et  Pompeium  "\l.i«num  Ph.trna- 
t$r.]  Plinins  lib.  jj.cap.  n.  fame- 
*tm  ,  incjuit,  triumpho  \1agni  Pomticy 
repenmus  ti  anft.it  am  "Pharnacis ,  qui 
pyimuf  regn.fjit in  Ponto,  argemeamjia- 
tudm  :  item  Miihtidatis  Eupatoris  & 
currus  aureos  aigenteofjue. 

1  Suam  vero  cxmar°aritis.~\  Idem 
Plmiuslibro  j-\cap.i.Pompejiluxum 
rcprehendens  fic  fcribit  :  Im.no  Cn. 
Pompey  c  mdrgaritu  ,  i/la  ngio honoie 
gr.tta  ,  i/Jim  proiioris  veneranjique  per 
iuncltU gentej  ,  illaitiquam  cx  ni.ng.tri- 
tts  feveritate  viila  &  veriore  lnxmix 
iriumpho. 

j  Captivoftfuc.]  Appbnus  inlibro 
qui  Mithridaticus  inicribitur,  non 
procul  a  fine,  hunc  Pompeji  Magni 
triumphum  copiofifllme  defcribir. 

4  iJ  tamen  intriumpti.tiifiompafer- 
'jatwn.  ]  Id  patet  ex  fecj.  &  ex  jofepho 
lib.7.  cap.24. 


Augu- 

5  ^u.ve cum  .Adi.ttorlx.~\~txabo  Ii- 
bro  ii.  in  duobus  Iocis.  Pofterioris 
loci  libuit  verba  aJfcribeie  propter 
fingularem  duorum  fratrum  intcr  fc 
amorem.  Quare  Strabonis  verba  funt 
hcec,  .Augujius  fiiiice!  Caft,- ,  Adi.t:-:  ■- 
?em  cutn  uxo;  e  ac  filiis  in  triumphum  Ju- 
ccns,  ilium  cum  ftlia  ma'oreflatuit  interi- 
mere.  \la\or  ven  hicerat :  fcJcumfe- 
cunJus  ex  fratrihus  ,  mihtihus  ,  ejui  eurn 
Jucchanty  fe  ma'orem  affxrm.trei,  Jiu  in- 
tcr  ambos  contentiofuit  ,  quoufque  paren- 
tes  Dytento  perfuafcre,ut  juniori  cederet, 
affcrentes  ,cnm  ipfe  atatc  efft  proveciior, 
maprcm  Je  matre  ac  reliquo  fratrt  curatn 
hahitm  um.  Itaque  alter  cum  patre  inter- 
emptus  eji :  alter  vero  fcvatus.  C.cfar 
uhi  viros  interempros  fenfit ,  Joluit  vche- 
menter.  Quareeos,  quifervati  eraut  ,  Le- 
ne-'cio  C7*  curaprofiCHtus,  dignitatem  eit 
impirtivit. 


HnJfH 

c.tpii- 

-jsrum 

inftg- 

ni-jiet 

i:>.cu'}o- 

Jiam    - 

tr.ttlc- 

bantui: 


Hh  5 


I    Hadiia- 


Trd- 

",/MHS 

mur- 

tHHS 

triunt- 
pbavit. 
I'e)en- 
tium 
ducis 
imago 
rcprx- 
fenta- 
ta  pcr 
fincm 
dtcrc- 
pitum 
inter 
folen- 
nia. 
Corona 
triurn- 
tban- 

tillHS 

fite- 

latx. 

Citb.i- 

vcedi 

(y  ti- 

bicines. 

Dcli- 

vus. 

Cice- 

%-itc  & 

7>lan- 

tluci  cf- 


490  Alex.  ab  Alexandro 

Augufto ,  nimium  indoIuilTc  Auguftus,  &  lachrymas efru- 
difle  fertur.  '  Hadrianus  quoquc  triumphum,  qui  Trajano 
debebatur,  cum  morte  obita  triumphare  nequiffet ,  illi  de- 
functo  exhibuit:  quippc  triumphi  apparatu  praecedentc,  6c 
omni  prteda ,  Trajaniimaginem  tanquam  vicloris  infignis 
victoria?,  cujus  ipfe  dux  &  au&or  fiiit  5  intrimphalicurru 
vexit.  "' Et  quia  Romulus  patrum  memoria  captis  Vcjis, 
Vejcntium  ducem  fcnio  afreclium  iri  triumpho  captivum 
duxit ,  indc  ut  intcr  folcmnia  decrepitus  fenex,  exolctus  & 
excors ,  qui  armula  facie  illud  mentiretur,  puerili  bulla  or- 
natus  ante  currum  duceretur ,  aliquandiu  manfit,  pra?conc 
Sardianum  fencm  proclamante :  nam  Vcjos  Sardianorum 
fuifie  coloniam  veteres  tradiderc.  ?  Imperatorique  trium- 
phanti  oleagincis  fcrtis  ornati  'aureas  coronas  preferebant 
miniftri,qua?  his  quitriumphum  meritum  procuraffcnt,da- 
ri  affucrant.  s  Vnivcrfo  mox  fenatu  in  albis  pratextis  jux- 
ta  currumlonge  maximumtriumphifpectaculum  exhibcn- 
te.  6  Tum  citharcedorum  &  tibicinum  folertiflimi  artifi- 
ces,  quos  Lydios  vocant,  canentes  pfallentesque  ibant  co- 
ronati.  7  ln  quorum  mcdio  quifpiam  pene  dclirus,  qui  in- 
conditis  jocis  ineptire  vidcbatur ,  in  talari  vefte,  fimbriis 
aureis  &  armillis  ornatus ,  lafcivagefticulatione  ufque  ad 
ineptias,  rifus  commovebat. 8  Inter  quos  Ciceria?  cfrigiem 

argu- 


I  M.idiianus.~\  ld  ufquc  ad  verfic. 
Et  tjuia,e{t  ALlii  Spartiani  in  vir.i  ipfius 
Hadriani  .,  ficicribentis,  Cumtrinm- 
pbum  ci  Senatns  ,  tjui  Trajano  debitus 
trat,  det  uliff't,recifav;t  ipfe,atque  ima- 
ginem  Traiani curru triumpbalivexit,  vt 
optimus  Imperator  ,  ne  pofl  mortem  qui- 
dem  triumphi  amitteret  di^nitatem. 

1  Et  cjuia  Romulus.)  Id  utque  ad 
Verfic.  lmperatorique  triumpbanti,  eft 
Plutarchi  in  vira  ipfitis  Romuii. 

3  Imperatoriqne t;:umphanti.~\  Hic 
videPlinuunlib.  j^.cap.  1. 

4  Aureas  eoronas.Mccftns  Pompejus 
J.18.  cujus  verba  aferemus  poftea.* 

COLERUS. 
*   Dixifupra. 


TI  RAQUELLUS. 

y  Vnhefo  rnoxfenatu.  ].ffi.lius  Lam- 
pridius  in  Ale.vandro  Severo  :  Pofl  h*c 
cum  ingentigloria  }  cimitante  Senatu  ,  e- 
quejui crdine,  atque ornni populo,  &c. 

6  Tum  citb.tKrdorum&-tibicimm.~\ 
Didtum  eft  fupra. 

7  In  quorum  medio.  ]  Id  probatur  ex 
feqq.  Sed  quod  hic  Alexander  dicit  in- 
conditis  )ocii  ,  Livius  1.  Decad.  lib.  4. 
carmina  incondita  appellat  in  triumpho 
Mamerci  ALmylii  Didtatoris  de  Ve- 
jcntibus  &  Fidenatibus. 

8  Inier  quos  Ciccrix.  "|  Citeria  le- 
gendum  ex  Fefto  Pompejo  lib.j.  Cite- 
ria,  inc]uit,appeliabatur  cf/inies  quxdam 
arguta  C~  loqnax  ridicnligratia  ,  q**  m 

frmpn 


GenialesDies.  Lib.  VI.         491 

argutam,'cx  Manduci,magnis  malis  ore  hianti,cum  crcpitu 
dentium, :  aut  Petreja?  cjuxebriam  anum  effingebat,  non- 
nu.icjuam  adhibucre.  Tantaquecratapparatus  magnihcen- 
tia,ut  cum  dies  cxponendis  rcbus  furrcctura  non  videretur, 
pleruncjue  triduum ,  nonnunquam  dies  intcgros  &  noctcs 
totas  in  apparatupompa;  tnbutos  legataus. H  Sicjuidcm  JE- 
mylius  Paulus  de  rej^e  Perfa,  &  QJHaminius  de  Macedo- 
nia  triduo  triumpharunt/Julius  Cefar  quater  eodcm  mcn- 
fe,7&  divus  Au^uitus  trcs  ce,it  triumphos  continuo  triduo. 
Ipfe  vero  triumphans,cui  tantus  honos  dabatur, 8  curru  au- 

rato 


r.U:is 
m  tg,u- 

fic.K- 

tia. 


T,  tttnt- 

phan- 
tis  or- 

>:.::u<. 


fernpa  vcbi  folit.t  fit ,  in  idcjuealleqat 
Catonem  in  M.  Caxilium.  Vidc  m- 
fra  in  verbo,  .Aut  Pet,c\.c. 

1  Et  Ma,:duci.  )  idem  Pompcjus 
lib.  II.  Manduct  cffigies ,  ait  ,in  po,np.t 
antiquorum  inter  cater.tsrtdicv.l.ts  ,  fir- 
mitlolofafque  ire  Jllcbat  matntis  m.tlis  ac 
latc  dihi/lens  ,  CT  iatfntem  dinr 


T  I  R  A  OJ.1  E  L  L  U  S. 
7  F.t  Drjus  ^lugufius.  ]  Suetoni  us  i  n 
vitailliu5,cap.  zz.  &  Serviusadhn. 
lib.8.  Aneidos.ibi, 

„4t  Cafar  tripiici  invcilus  Romana. 

trisnabbo 
Mccnia  ,  diis  Italis  -jotum  intm9Yta.lt 

f.tcrabat. 


nitttm  facttiV ,  de  qua  Plautus  aitin    T,es  tnim ,  incjuit  ,  ,4ug»flus  baJmit 

Rudentca^t.2.  fc.  6.  |  trixthphti,  X.vn  primo  dietrinrrplia-.it 

£)uid  fi  aiiquo ad ludos  me ftro  mandu-  .  excrci: u t ,  qui  ^i \ntoniutn  -jica .:.'.  Sccttn- 

calocemi  dp  ,  <jut  Datm.tt. xs  liccr.tt.    Teriio  ,'tpfe 

L.  Quapi opter  ?  C.  tjuiapc! clare  crepi-    cutn  .Alexandtino  efi  inireffus  triumphot 

totlenti.Ht.  Videinfccj.  8   Curru  anra:c.)   Livius  i .  Decad. 

2  .AutPetreue.)  Idem  Fefttiil.;4.    Iib.  i:.  AppianusinLibyco,  Scipionis 

Pttrci  ','inquh,--ocaLitur,aujepompam    triumplium  duobus  locis  dcfcribens 

prxcedeni  i>:  co':om.<,  tut  wtoucifttr.imi-    in  priore  Gc  ait ,  Stipio pofi  hac  t.x  libya 

tabatur  mumebriam  ,  ab  a?;  t  -jitio  fcili-  |  in  Itaiiam  pi  ■fcitus  ,   uai-jCif.ts  c.j ';.:?. 

cetpetrisappeliatam    Scd  npta  cjuod  cx  [  cla/fi  tradu.xit  ,   Romamque  ad  trium~ 

his  tribus  nuiluvn  comperitur  nomi-  I  flmm  re-jerfus  cji  ,  qutm  om  ium  antefe 

natimfuifle  triumpliisadhibitum,  ut  '  fttlcndidifiimum  dicituregijfe.  Ejuxfor- 

hic  noircr  Alexander  contendit.  I  m.t ,  ut  nuncfit  ,  abHlisfer-j.tt.t  efi  ,futt 

5  Tantaque  erat  apparatus  tna<znifi-\  autcm  ewfmudi.  Satis  redimiti  cmnes, 
ecntia. ]  Id ex fequcnti bus patet.  prac.nen tilus tubis eurrus (fioliis  refertos 
■  4  Stquideyn  .>T.i\y  iu>  Paulus.^LlV.q.  dednctbant.  Faebantur  CS'  Hgnct  tur.ct 
Dec.l  4>&  Plut.  m  vita  iplms  Amylii.    captarum  u.bium  firmtUchra  praferen- 

^  Et  O^  Fl.t,>:mtuf.~\  Livius  in  eo- 1  tcs  :  fcriptur.t,  dcindc  CT '  imagincs  ea~ 
demillolibrO)&  Plutar.in  Flaminio.  I  rum  ,  quasgcjliffcnt.  JLttnm  deineeps 

6  JulitisCaftr.)  Suetonius.in  vita  j  &4rgentumpartimrHdib>UTn*(iis,par- 
Ulius,c.ip. ;-.  &  Appianuslib.  I.  bel- J  tim notis,  aut  hutufmodi impreffum  figu- 


lorum  Civil.  Kom.tm  revetfns  ,  inquit, 
Caf.tr  qu.ttuor  interpofitis  diebuspa  c^it 
triumphos.  * 

COLERUS. 
*  Dionlib.  45.  cjuatuorconrinuis 
diebus  Csuiem  triumpliaife  lcribit. 


rjf.  Coi  cna  pr.ttcrea,  qu.ts  -ji.tutisgr.i- 
tia  urbes,  au'  fccii,aut  cxercitns  urbt p.t- 
rentes  militibus dcdiffint.  Car.dtdif.il.- 
inde  beves  &  elephanti  illot  fetfk 
tur.  Posl  hos  Carthitqiiienfium  ac  .\/i;  1  - 
darumPrincijcs  lelhc.tpti.   In}J>er/tt»~ 

lll/i 


Af)Z  ALEX.   ABALEXANDRO 

fato  fublimis,atque  ornatu  liumano  auguftior,  'quatuor  in- 
fignibns  ecjuis,  cafteris  altior  &  magniricentior  vehebatur, 
prxcedentibus  licloribus,  coronatus :  in  purpura,cum  in(i- 
qniisimperii  &  magiitratus  cjuem  gcrebat :  cjui  ut  confpe- 
ctior  vidcretur, '  minio  illini  iblebat,exemplo  Aifyriorum 
&  +  j\'ledorum,apud  quosinungiocuios,cx  raciem  pin»i,ex 
Cvriinftituto  aifuetum  eft. <  Perfarum  reges  heliathe  cum 
adipe  ieonino , "  &  /£thiopum  proceres  minio  colorantur, 

quo 


rem  HFfjres  prxibani  purpttreis  armcii 
'jefttbus  ,  tu.n  citbarcedomm  ac  tibiarmt 
tttrba ,  ad  Hetrufck  (imititndinempom- 
p*.    HifuccinRi  ,  coronifque  aureis  redi- 

miii  ,ff>  quiaue  ordine  canenies pftilen- 
tefquc  prcdibant .  Hjs  Lydios  appellant : 
ut  facih  crcdiderim  ,  Hetrufcos  d  Lydits 
(Umpflffe  ■jrigir.em.  Hortim  in  medio  quif- 
pi.un  t.tlari  "jefte,  fiinbriisac  armiltis  au- 
to  (blcndc.ttibus  amiclus ,  geflss  'jarios 
edel.il,  boftibufjue de-jiclis  infdtans,ri- 
fns  undiquc  cicbat. Pofi  thnris  &  odorum 
copia  Imperatorcm  circumjietirat  ,  quem 
curru  de.vcr.ito,  muhif.iriamque  itotis  re- 
fulgenli  ,  candidi  vchcbant  equi ,  anrcam 
capitege(lantes  cironam,  lapilHs  arnatam 
gemmifque.  Hic  -j-fiemficcinHus  purpu- 
ycam,t,airio  m^e,  aureis  intextamfjde- 
ribus  ,  aiterk  niarik  ebnrneuno  fceptrum, 
aitcra  taurum  prafereltat  ,  quarrt  Homaai 
"jiclj,  i.c  itfffgki  profitentur.  Vebebantnr 
£r  cunte:  pueri  'Jrginefque,  &  ad  habe- 
nas  hinc  inde  cognati  )u-jenes  :  demum, 
qui  exe.citum  fecutiftcrant ,  fcriptores, 
miniffri,  •ecutiflri-je  :  pofiremo  exercitns 
in  titrm.it  aciefjne  divifus ,  cnrrnmfe- 
hucbdntur.  Miiitcs  quique  lauto  renimiti, 
laummmanu  fcrentcs,  quibtts  meritorum 
i,iftgnia  adymcLi  aderant  ,  quiprimores 
bos  quidem  laudwtts frrent ,  hos  falibus 
i'tfeclarentur,n  jnnullos  infama  notarent. 
Hxc  Appianus. 

I  f>utt:o-  infcnihlU  equis.~\  Vide 
paulo  poft  &  in  praeced.  Hosautem 
equos  triumphantimh  niveos  vocat 
Tibulluslib.  r.  elegj.  7.' 

JLt  te  -jifiriccs  ia»m  Me(fa!agercn- 
trm, 


Tortabat  niveis  currns  eburnus  cquis. 

2   ln  purpurx,cum  inftgniis.]  Miror 

quomodo  Alexauder  infignii*  dixerir, 

non  inftg.dlms ,  cuin  norum  fir  omni- 

bus,Bartolum  a  Laurentio  Valla  fuiflc 

derilum,  in  titulo  illius  libelli  de  Inft- 

gniii  &  annis.  Sed,  quod  ad  rein  per- 

tinet,  Servius  eclog.  10.  cujus  titulus 

eft  Gallus ,  ibi, 

_^_  Jhitm  v .dimu s  ipfi 

Sangnineis  ebuli  bac.  is  minioque  ruben- 

tem, 

fcribit   triumphantes  habere_  omnia 

Jovis  infi^nia,  fteptrmri  &  palmatam 

tojam.q^a  utebantur  illi,qui  palmain 

raerebantur.  \Jnd?,\x\c\w\t,ait  Ju-vcaal. 

In  tunica  Jj-jis. 

De  quo  &  nos  alibi  diximus. 

5  Minia  illini  folebat.]  Plinius  Ii- 
bro  j  5.C.7.  tradit,  Jovisipiiusfimula- 
chri  taciem  diebus  feftis  ininioillini 
folitam  ,  &  triumplnntum  corpora  : 
fi-2  Camillu.Yi  triumphillc.  Scrvius  ad 
id  ,  quod  proxime  diximus  ,  addit , 
triumphantes  faciem  illinire  dc  rubri- 
ca  inftar  coloris  attherei. 

4  Et  Me dorum.  J  Xcnophon  Pxdias 
Cyri  lib.  8.  ad  finem  ,  fcribit ,  Medos 
habere  ornatorcs,qui  Sc  coloribus  cos 
liniunt,infricantquc,aliaque  decentet 
aptant. 

5  Perfarum  Reges. )  Piinius  lib.  14. 
c.  17.  fcribit ,  Heliathe  cum  adipe  lco- 
nino  decocia,  addito  croco  tk  palmeo 
vino,  perungi  Magos  &  Pcrfarum  Rc- 
ges,  ut  fiat  corpus  afpeda  jacundum. 

6  Et  Mibtopumprcceres.)  Piiuiusli- 
bi©}.  cap.7, 

I.  Scire 


6  F.  N  I  A  L  E  S    DlES.     LlB.  VI.  495 

cjuo  ncic  non  invcnufta ,  fcd  pro  imperii  majci  tatc ,  forma 
confpicui  fiant.  '  Scirc  tamcn  licct ,  Romulum  cum  de  R6m„. 
Vcjcntibus  triumphavit,  llne  curru  egifie  triumphum. 
2  Primumquc  Tarquinium  Prifcum ,  ut  vcro  piurcs  cci  tio-  ,„^ 
resquctradunt,Valcrium  Publicolam,  quod  Thufcos  bcl-f^"- 
Ioviccrat,  quadrijugo  curru  triumphaflc.  Gcftamcnque  ff_" 
triumphantium  apud  prius  feculuin  bullam  iuiflc ,  rcmcdiis  «<*■& 
inditisinca,  qua?  contra  invidiam  nroriccrcnt.  }  Poftea '"*" 

'     i  .  t  trttmt' 

Camillum ,  quod  antca  licuitnulii,  in  triumpho  albcntibus/>,'.w. 
equis  urbcm  inifle  tradunt.  Proccdcntc  mox  tcmporc, 
4  Pompejus  Magnus  triumpho  Aphricano ,  5  cv  D.  Cacfar 
Gallico,  elcphantis,  6  &  Marcus  Antonius  Iconibusad 
currum  ,  prartcr  aliorum  inftituta ,  triumpharunt.  7  Ncro 
autcm  Ctffar  monftririco  invcnto  hcrmaphroditas  equas 
portcnti  loco  ad  currum  duxit.    8  Hcliogabalus  majore 

infa- 


1  Scire  tamcn  licct  Romulum.]  PIu- 
tarchus  in  vit.i  iplius  Romuli.  Contra 
vero  Dionyfius  HalicarnalTJnis  lib.  2. 
dicit  cum  in  curru  triumphafle. 

2  Primutr.que  Tarqttinium  Prifcum.  ] 
Plutarchus  in  Romulo  ,  &  Publicola. 
Addeautemquod  Fabius  ,  avus  Fabii 
illius  Maxi.  curru  rrijugo  triumphavir, 
ut  auftoreit  Plutarchusin  vita  ipfius 
FabiiMazimi.  Pomp,  Litusin  Com- 
pendio  Rom.  hiftoriae,  ubiderrium- 
pho  &c  oratione  diflerir. 

;  Pojiea  Camillum.  ]  Livius  r.  Dec. 
lib.s.  1'Iinius  Secundus,  aurquifquis 
iseft,  in  librode  viris  illuflrribus,c.  1 9. 
f~e','j<,  inquif,  dccenni  obftdione  domttit, 
deqve  iis  triumphavit.  Pcfhnodion  cri- 
tnini  datum,  quod  albts  equis  triumph.tf- 
ftt,  cy  prxdam  iniquedivififfet  :  die  di- 
£la,ab  .Apuleh  Tribuno  plebis  darr.natus, 
.A,  deam  contcfiit.  Ft  Plutarch.  i n  vita 
illius.Verum  Serviusii.4.  ALncid.  ibi, 
—  Sc'!.i  fu^a  naut.ts  comitabor  t,*jantes, 
ita  de  ca  rc  loquitur ,  tanquam  id  per- 
petuum  cfler.ut  trinmphantesquatnor 
albiscquisutcrentur.  Appianns  in  Li- 
byco  dc  quatuor  cquis  non  fcribir,  fcd 
fimpliciterdeequiscandidis.Et  Apul. 
apol.  [.  ide>>>quc}\ncsmt,triumfhiin:ibus 


ijuadtigis.  Idem  ctiamTibulIus  loco 
nupcr  fupracitato. 

4  Pompejus  MagnHt.~\  riinius  lib.8. 
cap.  2 . 

5  Et  Dhus  C.tfar.]  Suetonius  in 
vitaillitiSjcap.j-.  Scd  Gordianus  Im- 
peratorintriumpho  quoquc  fuo  elc- 
pbantisveftuseit,uttradit  Julius  Ca- 
pitolinus  in  vita  ipfius. 

6  Et  M.  ^Antonitts.'  Pliniuslib.  8. 
c.r6.ubi  deleonibus,ficfcribit,/.f6?;c/ 
'■■ngo  fubdidit  ,  primufque  Roma"  ad  cur- 
rum  wnxit  M.yintonxus,  &  qtiidem  Ci- 
vili  bel!o  ,  cum  dimicatuntcjfet  in  Ph.<r- 
faiicis  campis  :  nin  ftne  quodarn  oflento 
ttmporum,  gtnenfit  fbi,  itusjugHmfubirt 
itloprodi^io  /r^nificante. 

7  Keroautem  Qtfarf\  Pliniusl.rr. 
cap.49. 

8  Heliogahalus.~\  FLWws  Lampridius 
in  vi  ta  illiiiSjfic  fcribit.Crffcr  qua  e ,  nos 
inrente  t  \unxit  ad  currum,  &■  fic  cji  ve~ 
tlatus  intra  domnm  reojam  :  idcjtte  pri- 

|  vtttn  r  in  agris  fns  fcc:t.  Procefit  in  pu- 
i  blicum  ,  c?*  quAimr  cervis  jttnSii  in^en- 
I  tibnt.  yunxit  ftbi  <j*  CncfSl  't.cmma- 
I  <>namfe  afpeilans.  funxii  &  tigref,Li- 
|  bcru;nfc  vkobs,  ecdemcjnehabitu  agenst 
cjho  diipingurtHr,  qim  itr.il alatur. 

1  Awes- 


Scfo- 
flris 

info- 

leniia. 

Tigra- 
nii  in 
folen- 
tia. 


494  Alex.  ab  Alexandro 

infania ,  quaternis  canibus ,  mox  tigribus  vectatus  fuit. 
1  Aurelianus  etiam  ccrvis  ad  currum  triumphavit.  2  Intcr 
ca:teros  proditur  Sefoftris  /£gypti  rcx ,  rcgno  impotenti 
infolens ,  eo  fcrocia?  proceiliilc,  ut  forte  ductos  regcs ,  an- 
nis  fingulis  ad  currum  jungeret :  ut  ca  pompa  per  omnium 
ora  vectaretur  triumphans.  3  Quod  non  abiimile  a  Ti- 
granis  infolentiavidctur,  qui  tantafuitfccordia,  utreges 
&  dynafta?  fervilia  prarberent.  4  Alexander  tamen  Seve- 
rus  impcrator ,  cum  dc  Perfis  triumpharet,  non  curru  tri- 
umphali,  fed  pedibus ,  fequente  curru  quatuor  elephanto- 
rum,  palatium  afcendit.  s  Tarquinius  vero  Prifcus  aurca 
tunica  proceflit  ornatus,  ^Pompejus  chlamyde  Magni 
Alexandri.  Ipfos  vero  triumphantes 7  myrto  prius  (auclo- 
re  Mafurio) 8  mox  lauro  plexa,  &  ex  laureto , 9  quod  a  Li- 

via 


T  ^urelianus.]  Flavius  Vopifcus  in  I  ^ilex.mder, 
vitaillius,  Fuit,\nquit,aliusc nrrus  qua-  \  5  Tttrquinitt 
tuor  cervis  )unchts,  quifuiffe  dicitur  I{f- 
vis  Gotborttm  :  cjtto  ,  ut  rr.uiti  memoria: 
tradiderunt ,  Q-.pitolium  .ylureli.mus  in- 
-jeHus  rflfHt iilic caderet cerves,tjues curn 
ecdem  curru  captos  'jo-j\ffe  fo-ji  optimo 
tnaximofercbatur. 

Z  Intcr  cateros  proditur  Sefoffris.  ] 
Diodorus  Siculuslib.  2.cap.  1.  Plinius 
lib.  3;.  cap.2.  Lucanuslib.  10. 

Wenit  ad,occafi<m  mundicrtte  extrema 
Sefoslris, 

_Q»/  Pbarios  currus  Regttm  ccrvicibus 
c-it. 

5  Quodnon  abftmile.']  Plutar.in  Lu- 
cullo. 

4  ^lexander  f.imen  Severus. ] A.1  ius 
Lsmpridius  in  vita  illius ,  Parthicum 
Scveri  triumphum  fcribens ,  ait ,  Pcfi 
hac  curr.  ingenti  ?loyia,comitante  Senatu, 
rtjuefiri  ordine  ,  atcue  cmnipopulo  ,  cir- 
cumfttfis  itndtque  mulieribus  &  inf.tnti- 
Lks  ,  maxime  militttm  conytgibu  s ,  pedes 
palattum  covfcendit ,  cum  rttro  currus 
trittmpbaHs  a  quatucr  elepbantis  trahere- 
tur.le-jabatur manilnts omnium  Alexan- 
der :  vixqtte  illiper  boras  tjuatuor  ambu- 
la.c permifp.tm csl ,  vnuiquo omnibus cla- 
mantibus ,  Salva  Rcma  ,  quiajahus  eji 


•ero  Prifcus.]  Plinius 
lib.  3  3  -cap.  3 . paulo  ante  fin.  Verrii  au- 
croritate. 

6  Tompcius  cblamyde.  ]  Appianus 
in  Mithridatico  ad  fin. 

7  Myrto prius ,auBore Mafurio.]  Pli- 
niuslib.T  5.  cap.29. 

8  Moxlauro.]  Idem Pliniuseodem 
lib.  1  5.  cap.30.  eodemqueult.  &  Gel- 
lins  lib  5.  cap.6.  cujus  hic  verba  funr, 
Triu.mphales  coronafunt  aurett,  qu<t  Im  - 
peraicribus  cb  bonorem  triurr.phi  mittun- 
tur.  Itl  '•jnlgo  dicitur  ^Aurum  coronarium. 
Hx  antiquiius  ex  lauroerant ,  pofi  fieri 
exauro  ccepta:.  Et  huc  pcrtinet  illud 
Virgtliiecloga  8- 

___  .Atquc  bancfint  temporacircum 
Inter  'jichices    h-ederam  tili  ferpere 
lauros. 
Et  ibi  Servius.  Et  Horatius  Carm.1.2. 
Odci. 

Cui  laums  aternos  honorei 
Dalmaticopcperit  triumpbo. 
Et  vide  Serviumlib.6.  Aneid.ibi, 

Et  ramo  felicis  alvtuf. 

Etquoddiceturin  verbo,   Deindeau- 
rea  coronari. 

9  r>uod  a  Li-J<a  ^iugufta.  ]Pli  nilis  d. 
lib.  r  5  .cap. 3 o .  Dion  in  vita  Augufti. 

1  Deinde 


GfcN  I  ALES  D  I  ES.    LlB.  Vt.  495 

via  Augufta  pactum  crat,  poftquam  C&fares  imperitarunt:  e*  j*»- 
1  dcindc  aurca  coronari  inftitutum  fcrunt.  Ex  lauro  autcm  wve 
idco,   vcl  quod  fpc<5tatiinma  2in  monte  ParnaiTo,  vcl';;;<;;j- 
cjuod  fulmine  aftlari  nunquam  compcrtum  GtJQuam  qui-f^"_ 
dcmcoronam,  nonipfostriumphantcs  geftare,  icd  fef-»«W 
vum  in  curru  codcm  ,  qui  iupraillius  vcrticcm  ipfam  tcnc-'^' 
rct ,  polt  fe  habcrc  tradunt. 4  Sufpicari  licct,  vcl  quodonc 
re  rcrcndo  triumphantcm  fatigari  minimc  volcbant ,  vcl  ut  ",'T 
humana?  rragilitatis  mcmor  forct ,  cum  juxta  affidere  fcr-  cnn* 
vum  in  codcm  vidcrct  curru,  nc  pcr  infolcntiam  nimis  fibi^0!7 
placcrct,  &  tnumphatu  iupcrbirct.   Quam  qutdem  cxacto  r/mm 
triumpho s  in  grernio  Capitolini  Jovis  locarc ,  6  vcl  tem-  Jarj* 
plis  dicarc  folcbant,  quod  bcneficjo  dcorum  immortalium  vti\£. 

de  Plij  *■ 

cotx. 


vus 
inatrrm 

m- 


1  Deinde  aureacoronari.~\  Supra  di- 
ftum  eft  ibi,  M«x  l.turo.  Scd  addc  Dio- 
nyfium  Halicarn.  &  Fcftum  Pompc- 
juin  lib.  18.  ubi  triumph/ilestitiqa.it)co- 
ronx  funt ,  qu.c  Imperatori  victori  aurex 
prafcrun.ur ,  qua:  temporibus  antiqnis, 
pr-ptcr  paupcrtatem  ,  laure.t  crant. 

2  Inmonte  Parnajfo.]  Plinius  1.  r  5. 
cap.jo. 

;  Qu.tmqutdcm  coronam.~\  Ut  fatis 
innuit  Pompcjus  nupercitatus,  &  Pli- 
niuslib.55.  cap.  1.  his  vcrbis,  &cum 
torona  ex  auro  Hetrufca  fuftineretur  <r 
tergo ,  annttius  tamen  in  tligito  ferreus 
erat,aquc  triumphantis,&  fer-ji  fortaffe 
twmtmfnftintHtis.  Et  Juven.  qui  hunc 
fcrvum  publicum  fuifle  dicit,  fat.  IO. 
JQnid  Ji  -jidijfct  Pnetorem  in  curribus 

altis 
Hxttmtem  ,  &  mediofublimem  i»  ful- 

vere  Circi 
Inttmica  Iovis  ,  &  piH.e  Sarranafe- 

rentem 
T.x  humeris  aul<ca  togte ,  m.tgnaquc  co- 

romt 
Tantum  orbem,  quanto  cei-jix  nonfujf- 

cit  ulla  ? 
Qrippe  tcnrr  Jitdans  hanc  pttblicus  ,  &■ 

ftbi  Conful 
f~*^c  placeat  ,  ctirru fer-JHf pcrtatttr  et- 
dem. 


4  Sus~pic.iri!icet.~]  Rationcm  fccun- 
dam  amplccYitur  Juvenalis  ubi  fupra. 

j  ln  yremio  Capitolini  lo-jis  locare.  J 
Scneca  in  lib.  dcConfolat.  ad  Albi- 
nam  ,  cnp.  10.  ubi  de  Curio  Dentato, 
qucm  tamcn  non  nominat ,  loquens, 
Sed  minus  beate,  inquit,  vivebat  DiHa- 
tor  nojicr  ,  qui  Samnitum  le^atos  audit, 
cum  -jiliftimum  cibum  in  foro  ipfe  manu 
fita  -jerfartt ,  illa  ,  qua  \am  fcpe  h-.ften* 
percufferat ,Uurc.tmqur  in  Capttolini  Io- 
vis ^i crniorepofuerat.  Pliniusd  lib.  1 '. 
cap. ;  - .  inquit,  Fafces  Imperatorum  dc- 
corat.  F.xhisingremio  In-jisoptimi  ma- 
ximi  deponititr,  qitoties  latitiam  nova  •3»- 
Roriaattulit.  AlterPlinius  Juniorin 
PancgyricO,  ..ilbitaerat  tx  Pannonia 
l.tu;  c.i ,  id  Agtntibns  ttiii  ,  ut  in-jiBi  Im- 
pcratorit  cxortum-jiclori.tinfi^ne  deco- 
raret.  H.tnc  Impcrator  cVei  va  in  grcn-.i» 
lo-jit  coUoearat.  Et  rurfus,  Wec  quia  -jel 
pater  tibi  triumphalis,  -jel adoptionis  die 
dic.tia  Capitolino  Iovi  laurus  idcirco  ex 
occ.iUone  otnni quxrit  triumphos.  Dion 
de  Domitiani  m\\myh\s, De  Sarmatit, 
inquit,  lauream  Capitolino  lovi  retulit. 
E:  Pacatus  in  PanegyricoTheodofii, 
Depojitis  in  t^remio  Capitolini  lo-jis  lau- 
reif,  triuwpliales  -jiri  ruilit abaniitr. 

6  Vel  temfHs  dicare.~\  Plinius  lib. 6. 

1  In 


Ecjuis 

tiitim- 

plian- 

tmm 

infi- 

dentcs. 

Fhrum 
jp.rrfio. 


Qui 
cv.rrum 
feijue- 
bantnr. 


^f)6  A  L  E  X.  AB    ALEXANDRO 

de  hoftibus  triumphare  Contigiffet.  Sunt  tamen  auctores, 
in  altera  triumphantismanulaurum, '  in  altcra  teneri  fce- 
ptrum,dum  triumphali  vehitur  curru.  In  equis  vero  trium- 
phanti'.m, :  ingcnui  pueri ,  aut  virgines  nondum  adulta?, 
proximacognatione  juncla?,  ad  habcnas  cognati  &  affi- 
nes '  in  veftc  candida , 4  juxta  latera  fcriba?  &  miniftri ,  qui 
ducem  fcquuti ,  comites  expcditionis  ruerant ,  comitaban- 
tur.  *  Intcrim  pcr  vias  effufi  omnis  fexus  &  artas ,  in  com- 
muni  gaudio  ilores  jacere ,  &  pailim  diis  libare ,  alii  victi- 
mas  cardcre ,  undique  thuris  &  odorum  copia  exhalantc. 
6  Poft  currum  vero  captivi,  fervitute  exempti ,  &  libertate 
donati ,  fequebantur,  omnes  capitibus  rafls  &  pileati,quafi 
efruoiffe  fcrvitii  tempeftatcm  viderentur.  '  Quare  Titi 
Flatninii  currum  ,  qui  dc  Macedonia  &  Nabide  triumpha- 
vit,  Romanorum  fupra  duo  miiJia  captivorum ,  qui  bello 
capti  ab  Hannibale  divenditi  fuerant ,  quos  per  univerfam 
Graxiam  conquifitos  redemerat,  liberi  poftliminio  capiti- 

bus 


1  ln  ahera  teneri  fceptrum.  ]  Id 
enim  intercaetera  triumphantium  in 
fignia  ponit  Servius  enarrans  illud 
Virgilii ,  quod  fupra  eodera  capite  re- 
tulimus.  Et  planc  indicat  Juvenalis 
Sat.  ic.  non  longe  a  prin. 

Da  nunc  l5~  -jolucrem  ,  feptro  quifur- 
gat  eburno. 
Ub:  interpres  Georg.  Valla,  Vducrem, 
aejuilani ,  cju.e  in  fceptri  eburnei  -jertice 
tonfidit.  Nam  &  Dionyfius  Halicarn. 
lib.  <;.  Icquens  detriumpho  Menenii 
Agripprc  ,  fcribit  triumpbantes  fce- 
ptrum  geflarc :  ovantes  vero  minime. 

2  Ingcnui  pueri  dut  -jirfines.]  Ap- 
pianu;  in  Libyco.  Jul.Capitolinus  in 
vitaMarci  Antonini. 

5    ln  -jcjh c.-.r.dida.  ] Ad  quod  poteft 
videri  allufiue  illud  Mnrtialis  lib.  8. 
epig.6.f.  ad  Domitianum. 
Hic  laurc ;  cdiaiita  comc.s  ,  &  tandida 
cultu 
Roma/a!uta-jit  -joce,manucjue  duccm. 
Orar.de  kci  meritum,  teftantur  (jf  alte- 
TA  dtna, 


Stat  facer  edomitis  gcntibus  arcus  o- 
-jans. 

4  luxta  latera  fcriba  &  minifiri.  ] 
AppianusinLibyco. 

5  Interim  per  -jias.~\  Idem  Appia- 
nus  loco,  quem  fupracitavimus. 

6  Poft  currum  -jero  capti-ji  fer-jitute 
excmpti.]  Quod  viderelicet ex  Valerio 
Maximo lib. s -cap. : .  de  Gratis,  ubi  de 
Terentio  Culeone  Ioquitur,  qui  Sci- 
pionis  Africani  fupcrioris  currum 
triumphantis  ,  quiacaptusa  Cartha- 
ginenfibus  &  ab  eo  recuperatus fue- 
rat ,  pileum  capite  gerens  ,  fecutus 
eft. 

7  jQuareTiti Flaminii.]  Plutarchus 
in  vitaillius.  Valerius  Maximusd.lib. 
c.  2.  dicitidcontigiffeFlaminio  non 
cum  de  Nabide ,  fed  cum  de  Philippo 
Rege  triumpharet.  Etdehoc  quoque 
loquensLivius^.  Decad.  lib.  4.  Pra- 
bucrunt ,  inquit  ,Jj>ecirm  triumphocapi- 
tibus  rafij  fecuti ,  qui  fer-jitute  exempti 
fnerant.  Idem  fcribit  Eutropius  de  Ge- 

ftjsRom.lib.4.  cap-i. 

I  Et 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         497 

bus  rafis  fequuti  funt.  '  Et  Cneo  Cornelio,  qui  de  Infubri- 
bus  &  Ccnomanis  triumphavit,turba  Cremonenfium  Pla- 
ccntinorumcjue  colonorum  ,  ab  eo  obfrdione  &  fervitute 
exempti ,  pileati  poft  cunum  inceflerc.    Proditum  tamen 
memoria:  efV  Lucio  Furio,quiin  pra?tura  de  Gallis  trium- 
phavit,  nec  captivos  prxcciTillc ,  ncc  fpolia  pradata ,  nec 
milites  fcquutos.  '  Marcumque  Acilium  de  Antiocho  & 
y^tolis  fine  militibus  triumphaflb ,  &  fme  exercitu. 4  Fucre 
tamen  cjui  traderent ,  tribunos  prxfe<5r,osc]ue  legionum, 
centuriones  &  legatos ,  equis  aut  carpento  infidentes ,  in- 
terdum  pedibus ,  inpompatriumphalicurrum  profequu- 
tos : J  nam  Tiberium  triumphantem  legati  legionum  cum 
triumphalibus  ornamcntis  fequuti  fuere.  6  Et  Meflalina 
poft  Claudii  Ca?faris  currum  carpento  vectafuit.  7  Et  Au- 
relianus  Csfar  ^enobiam  vinctam  aureis  catenis  carpento  joci 
duxit.  8  Poft  ha?c  vi&rices  legiones ,  militefque  victoris  tikri 
exccrcitus  armati ,  ac  divifi in turmas ,  pleni  fortunarum  %"'_ 
gloriaeque  cum  jocorum  lafcivia ,  9  &  carmine  triumphali,  timet 
Judibundi,  &fpoliis  ornati , '°  verba  &  inconditos  verfus  "'/J'^ 

in  tem. 
ut  nihil  pompabilius  populo  Romano  viiie- 
retur,  \am  primum  ornata  eemmis  in^en- 
tibus  ,  ita  ut  ornamentorum  onere  iabora- 
ret.  Fertur  enim  mulitr fortifima  fapif- 
ftme  retuliffe  ,  cum  diceret  fe  gemmarum 
onerafcrre  nonpo/fe.  fin&i  erant  pedes 
auro  ,  manus  etiam  catenis  aureis :  uec 
colloaureum  ■vi;iculum  deerat,  quodfiur- 
ra  Perficus  praferebat. 

8  Pcfi  hxc-jiBrices."]  Iamfatisdi- 
ftum  eft  fupra. 

9  Carmine  triumphali.  ]  Livius  5. 
Decad.  lib.  5.  in  triumpho  Acilii ,  & 
Appianus  inLibyco.  Huic  lententix 
adftipulatur  Martialisl.  i.epigram.5. 
ad  Crrfarem, 

Confufjere  jocot  "jeflri  quoque  ferre 

triumphi : 

Materiam  diclis  nec  pudet  effe  du- 

cem. 

1 0  Verba  £r  inconditos  -verfuf.] Supra 

dictum  cftde  inconditis  jocis&car- 

minibus,  quibusadde,  quod  fcribit 

l  i  Diony- 


I  Et  Cn.Cornelio.]  Livius 4. Decad. 
lib.j. 

z  L.  Furio.~\  Livius4.Decad.  lib.  r. 
non  multo  ante  n"n.  &  diximus  fupra. 

3  Marcumque  ^icilium. J  IdemLi- 
vius4.Decad.lib.7. 

4  Fuere  tamen  qui  tradeient.  J 
Quod  probat  ex  fequentibus. 

5  Kam  Tiberium.  ]  Suetonius  in  vi- 
ta  illius,  cap.20.  ^i  Germania,  inquit, 
in  nrbcm  poji  biennium  regrcffus ,  trium- 
pbumy  quem  dijlulcrat}eiit,p,-ofeque<nti- 
bus  ctiam  le^atis,  quibus  triumphaliaor- 
namcnta  impetrarai. 

6  EtMeffkiina.]ldcmin\laCh\x- 
dii,  cap.  17. 

7  Et  Aureliaruis  Cxfar."\Y\z\ms  Vo- 
pilcus  in  vita  illius,  Incedebat ,  inquit, 
Zenobia  ornata  ^etmnis  ,  catcnis  aureis, 
quas  al-ifullentabaiit.TicbclYias  autem 
rollio  in  Zenobia ,  paulo  diverfius  hi- 
iloriam  hanc  fcribcns ,  ait ,  Ducia  efl 
'"itur Zembia p.r tiiumphxin  f.i  fpecif, 

Tm.  11. 


49S  Alex.  ab  Alexandro 

in  triumphantem  militari  modo  jactantes ,  fequebantur- 
1  Quare  Camiilus,  Romulus,  &  parens  patria?,ac  conditor 
urbis  : 2  licut  Marius  Cimbrico  triumpho ,  tertius  conditor 
appeUatus  eft,3  &  Csefir  inter  militares  jocos  a  Nicomede 
fubaclus,  &  mccchus  Gallus,  Lapfana  quoque  fe  vixiiTe  a- 
pud  Dy rrachium ,  milites  in  Cadarem  inter  iocos  cavillati 
fuere.*M.veroManIium  in  triumpho,quem  dcGallogra?cis 
habuit,milites  intcr  jocos  velut  nimis  indulgentem&  ambi- 
tiofum  taxavere.JDumque  per  urbem  pompa  &  tantus  or- 
do  procedit,  per  vias  perque  omnes  aditus  &  deorum  tcm- 
pla  patentia  pafTim  tricliniis  ftratis,omnium  ^enerum,a2ta- 
tum  &  ordinum  efrufa  multitudo  inter  vota preccfque  ad 
aras  diislibabant ,  hoftias  mactabant ,  grates  diis  agebant, 
conceptamque  la?titiam ,  cantu  &  carmine ,  ac  \xtis  accla- 
mationibus  ligniricabant :   donec  cuiii  omni  apparatu, 


Dionyfius  HalicafnafEcuslib.y.  pauto 
antefin.  hLs  verbis,  Hiferiasillas  fid- 
tationes  ridiculc  imitabantur,  depravan- 
tes  per  ludibrium,  quibus  lufibus  fittyricis 
falibufque jum  inde  d  prifeis  feculis  de- 
le&atos  Romanos  apparet  e  triumphis 
etiarn.  Permittitur  enim  i'iciores  dedu- 
centibus ,  jfambot  &  diBeria  yuere  in 
Imperatores  clarifimos ,  quemadmodum 
.Atbenis  fotelant  pompam  in  plausiris 
ducentes  ,/commatibus  obvios  impetere  : 
nunc  autem  cxtemporatibus  utmtur  ver- 
ficulis. 

i  <2»are  Camiltus.']  Plutarchus  in 
vitaillius.  Livius  r.Decad.lib.5.  Di- 
ctator  ,  Camillus  ,  rccnperata  ex  bofcibus 
patria ,  triumpbansinurbemredit :  in- 
ierque  jocos  militares ,  quos  inco7td.it  os 
j.uiunt,  Romnlus ,  ac parenspatrix,  con- 
aitorque  alter  urbis,  haud  •vanis  lav.dibns 
nppellabatur.  Et  iterum  libro  7.  in 
prin. 

2  Sicut  Marins.  JPlutarchus  in  Ma- 
rio,  PopuluSjW^K/^praLfertim  tertium 
Romxinftauratorem  Marium  appel- 
labat,  cjuod  non  minori  difcrimine 
tunc  Romam  fervaviflet,  quam  Galli- 
co  bello.  Icaque  la:ti  omnes  Romani 


cum- 

cum  filiis  atque  uxoribus  Mario  £c  diis 
domi  libabant. 

3  Et  C.efiar.}  Suetonius  invitail- 
lius,  cap.49.  iic  lcribit,  GalUco  denique 
triumpho  mililes  eyus  inter  cxtera  carmi- 
n.z ,  qn.xtia  curtumpiofequey.tes)oc:dari- 
ter  canunt ,  etiarn  "julgatifeimum  ittud 
pronunciarjerunt , 

Gatlias  Cafiarfubegit,  Kicomedcs  Cafet- 

rem, 
Ecce  C.ffetr nunc  triumpbat ,  quifubegh 

Gailias, 
tiicomcdesnon  triumpbat ,  quifubegit 

Cufitrcm. 

4  .V .'■jeroManlium.']  Livil1s4.De- 
cad.lib. 9.11011  multo  polt  princ.  Multi, 
inquit  ,  omnium  ordinum  donati  milita- 
ribus  dony,  currum  ficuti fiunt :  carruina- 
que  d  milttibu*  ea  in  Imperatorem  dicla, 
utfacile  appareret  in  ducem  indulgentem 
ambitiofiumque  ea  dici ,  triumphum  effe 
militari  magisfavore  y  quampoputari  ce- 
tebrem. 

5  T)  umque  per  urbem  pompa  ,  &c.  ] 
Id  dictum  eft.  Pra;terea  Pomponius 
Lartus  magnitudinem  imperii  Rom. 
fcribens,luine  triumphantium  morem 
grapiiicc  tradit. 

1  Pc? 


Gbniales^Difs.  Lib.  VI.         499 

cumque  ius  militaribus  jocis 4  per  mediam  urbcm  cv  Ve- 
Jabrum  ,  peique  Sacram  viim  ksti  cv  ovantcs :  in  Capito-  sfcri; 
lium  afccnilcrent ,  \  ubi  tauros  in  pompaduetosin  Jovis^-. 
optinumaximitemploimmoiabat,  4  quos  pviufquam  dc'"''*. 
nece  Koftiuin/ducis  ccriaflimis   conftarct  argumcntis, 
triiimphantei»  minimc  immolarcdcberc ,  muiti  arbitrati 
funt.  ;  Epulum  pott;  oato  magnibcentilTiimim  ,  cV  lautum  £/>£ 
omniapparatusgcncrc,  ubcrnmisamrJiflimisque  obfoniis  ™^< 
ac  fumptu  timpijfirh  pubHce  dabatur,in  rjuo  turClos  &  mu-f/.Wf. 
ramas  inte.r  pbfpma  apparori,  cv  vina  prxcipua ,  a-tqut  un- 
gucnta  mmio  ileMbuta  cxhiberi  confucrant.  °  Quare  divus  r>.  ca- 
C.-Efar  metitoceiebratur,qiii  Aphricano  triUmphiq>,^r£ter^'r" 
obibnia  appiaratiflima ,  nno-die  m  duobus  cV^igihti  milli-  ,„,*, 
bus  triejjniorum  inttruebs ,  paratisquc  mcnfis  cpiilum  rc- 
gali  magiuhccntia ,  ac  vini  falerni  amphorasccntum  & 
.Chiicado^s^cnrjim  populo  dcdiife  fertur ,  ubi  *  fcx  murx- 
«arum  iniJ.Jiaunaccciia  exhibuit.  8  Tibeiius  quoque  millc  riforib 
mcnfis  p^naditiiyi  paravit.  9  Ad  illud  ctiamCortfules  invi- 
tari,  mox  ne  vcnircnt  rogari  folcbant ,  fcilicet  ne  quis  ma- 

1  Permtdiamyltm&rilalrum.]  i  Poflquam  igitur  eum  fuiem  vitx  ha- 
SuctoniusiuCviare,  cap.  57.  Galliti  \  bere  iiunciatumeft.omiuumque favot 


triumpbi  dic  1'cl.tbrum  f»Jte f.ebent , 
pcnewn u e^ujjiis ijl, axe defra&o.  . 

2,  In  CayitHinm  afccndsrent.}  Sue- 
tonius  ubi  iupta  j>toxime.._  Jofcphus 
bcllf.  J«i^ai<;jUo77.  c?p.  24.  iudetri 


fecutus  efl ,  tunc  hoifjas  inchoavere  : 
hil«]iicfecundopcrvot«foleiiniaomJ.- 
ue  pet  attis,  i  n  palatium  rcceflere. 

5  £/>«/«m.]ColumeJlabb.9.  Et  de 
triumphantium  epuloPolidonius  l.i- 


jnione  triumphi  celeberritni  VefpaC  ,  hiftonarum,  Scexeo  Atheaacu^lib.4. 
£c Titi.  01  5.  5c lib. 5 .  c.i^.eodemqueult.  Ex 

;   ?  , „•  .-.rw/Cf.]  Scrviusinlib.  9.  A-  '  qwibus  practerea  intelliges.td  convi 


rtcidos,  ibi, 

F.ijLtttum  ante  ar.ts. 
l'omponius  Lxtus  ubi  fupra. 


viiimfieri  folitum  intemplo  Herculis» 
6  jQuare  divtu  Cafu..\  Suetoniut 
in  vita  illius,  cap. 3 K.  Plutat.  in  vita  il- 


4  -Q*!w  ["iuf,juam.\  Iofephus  ubi  \  lius.  Pliniuslib.  14.  cap.  i>. 
(.\pra.,)ic/l,  il.it  , Toinpx finis fuit  Ca-  1  7  Sex  muranamm  mtilut.']  PliniuJ 
pitoltui  Iovistcmp!um,quopoftquam  ,  libro  nono,cap.5  5. 
ventum  cft  ,  conftitere.  Erat  autcm  '  8  Ttbet  mj  rjtttHjKe.^SuetOmmln  vi- 
vctus  mos  patriuSjOperiri  doncc  ducis  '  ta  illius,  c.ic.  Vrandtum,  inquit,  dein 
hofttum  mortem  quifpiamnunciaret.  I  populomillemtnfisy&congittriitmtrtce' 
Ic  crat  Sitnon  G:o;.T;,tunc  inrer  capti-  j  nos  nnmmot  witim dedtt. 
vosin  pompa  trrdi:ctus :  laqueo  vcro  .  9  ^ld  il/u4 ' etiam  Co/f.)  Haecufque 
circundatus  pcr  fot  um  trahebatur,quo  I . ad  vcrfic.  Interdum  vtto,  fuut  ex  Plut- 
cum  firr.ul  c.cdaciit ,  qui  -duocbant.  [  ^tobkm.Si. 

ii  :  j  Intrr- 


EpnM 

legio- 
nib:u 
viclri- 
cibui 
t.nte 
forcs 
exhi- 
bitx. 
Coro- 
iisiriam 
attrum 
imce- 
ralori 
datum 
posl 
iriutn- 
phitm. 
2>iune- 
na  data 
tmliti- 
b'd. 


5OO  A  L  E  X.   A  B    A  LEXA  NDRO' 

jor  triuinphante  ■honorem  quiilli debebatur ,  prajripercr, 
utque  locus  honeftiffimus  triumphanti ,  cui  tantus  honos 
habitus  eft  5  daretur -,  ut  illum  a  cccna  omnis  ordo  &  a?tas 
officii  caufa  domuin  fine  oftenfione  reduceret  >  qua:  pra- 
fentibus  confulibus  alteritribuinondecebat.  <lInterdum 
vero  riotatum  eft  ,  epulas ,  extmctafque  menfis ,  ante  do- 
mos  i-n  p.romifcuo  ufu  rerum  omnium  viftricibus4egioni- 
bus,.quo  agmine  triumphanterii  fequebantur,  ekhibitas 
fuilfe.  Et  poft  triumphum ,  ut  gratia  effet  cumulatior, ~  au- 
rum  coronariuiri  ^x  viclis  beliogentibusyrot>conceffam 
vitam,  imperatoridaii:  \  quod  quidem,  nifi  triffmpho  re- 
cepto  y  pteftari  non4ecebat  J;  proeo,  quod  pro corona 
triumphi  arfocjis  &  bello  vi£tisgentibus;quafi  ve&igal  da- 
batur ,  4cjuod  Hadria,nus  primo  Italise  remiiit*  &  in  pro- 
yjnciis  minuit.  y  Deinde  vero  LAlexander  Sevel'us',  una 
cum  negociatorio ,  populo  illud  dono  dedit.  ^ogasquo- 
que  6  &  fagula , 7  a:raque  &:doriamultiplicia.:,;  tirigulis  mi- 
iitibus  pro.  meritis  ab  imberatore  elargirr;  ^lm  quo  id  fer- 


I 


. 


vatum 


1  lnterdum  vero  notatum  t  (i  ,  epulas, 
tirr.jNanvCaifar  in  fuis triumpliis ad- 
jecit  epulum  &  vifcerationem  apiid 
Suetonium  i n  vita ipfius, eap  5 8 .  Id- 
cjue  folufn'  fieri  iri  triumphis  tradit 
ColumcHalib.o. 

2  .A-ttr-um  cwonarinm.~\  Idjanvfu- 
pradi&umeffex  Gelliolib.  ,.cap.6. 
dtcjue  Videre  licet  ex  SerVio  libro8. 
Aneidosrtdrtri.  ibi, 

Dona  recbgnofcit  populornm  aptMtjft 
fuperbi* 

■        PoflibM.   ■ 

:^fnrum,  incjuit,  coronarium  ilicit ,  i/sitd 
hodie  a  -jiFtisgentibits  datur.Impo>:t-ba>tt 
'  ttutem  hoc  Imj>eratorcspropterconci/]'i„t 
r-jitam.  Et  de  hujufinodi  anro coiona- 
rio,  mcminit  Cicero  inOrationein 
Pifonem,M?7/o  auntm  coronurium,<jitod 
tex  &  decer.ni  &■  accipi  vetat ,  n  <jt  bn- 
peratoribut  exprovtncia  deccdentibus  ad 
Atcorandum  triumphum.  Praeter  hos, 
vide  l.  Jud.torum.  C.  de  Judxi.t,  &  /.  r. 
C.  de  auro  ccrerwris ,  &  Spartianum  i:i 


Hadiiano,  Capitolinum  in  Antonino 
Pio,  Lampridium  ih  AleSarid.Severo, 
AmmianumMarceHinmh 'libro 2.  '& 
Dioncmlib.4g. 

j  •  Jthiod  cjttidcm  riifftfnimph  rece- 
jko. )  Quod  patet  ex  coO^dd  cpnfeftiin 
lubditdeHadriano'.    '  :  : 

4  xVpr/iV.r^/W.i.^^/w^ppartia- 
-HUsi-n  vitaillius. 

j  Deinde  vero  jlhx.tnde*  Severuf.  ] 
-Mi\a$  Lamprfdihs  m  vitaillius. 

6  Etftgula.]ThasL\\\\i%j.Ddci6. 
lib.  10.  in  triumpho  Q^Fabii  lcribit, 
D.ita  ex  prada  militibus  a:ris  ochgeiri 
biniyfagarjue  &■  tvnicx,prxmiaillaicn;- 
pefl.tte  milni.t h.uidcjuxqitamfpernendii. 
Verum  iftalatius,  &  fuo  loco  expll- 
cantur. 

7  &raque.~\  Utiri  triumphoPom- 
peji  apud  Plutar.  in  vitaillius. 

8  ln  quoidfer-jatum  vft.~  Et  id  cjui- 
dem  faftum  fuifTe  in  tiiumpho  O^Fla- 
minii  de  Macedonia  &  Nabido  refert 
Livius <j.Decad!ib.4.  Atque  etiam  in 

triumpho 


Geni  at.es  D  if.s.  Lib.  VI.  501 

Vatumeft,  utquod  pediti',  duplexcenturioni,  triplexc- 
tjuiti  daretur ,  una  cum  ftipendio  militari  &  trumento  du- 
plici :  tribuno  vcro ,  multo  magis.  Animadvcriumquc  8c 
illud  eft,  impcratorem,  cui  belli  fumma  commifla  fuit,  de- 
creto  jam  triumplio ,  antcquam  urbeminirct,  frpctribu- 
nos,  prsefeclios ,  equites,  centurionefquc  ob  tortia  tacinora 
militaribus  donis  in  primis  ornaflc ,  &  bcncmcritis  prannia 
largitum  cflc :  ipfoscjue  cum  donis  &  infigniis  militaribus 
in  pompa  triumphi  pra?ccdcrc  triumphantcm ,  nonnun- 
cjuam  fcqui  confucfTc.  '  Pra?tcrquc  afluetos  honores ,  vcl  Dona 
locum  in  Circo  ad  fpcctandum  cum  laurea  &  fella  curuli ",''""" 

■  •  •  11  r  *         1*  r\  •  r\  phanti 

mter  viros  triumphalcs  confutarcfquc  fibi  &  poftcris, 2  vel  «/«*- 
utin  veftetriumphaliludosfpcclaret,  arcumque  marmo- '"  & 
rcum/nonnunquam  ftatuam  in  Foro  pedcftrem  aut  cque-  da#. 
ftrem  ,  ampliorc  fumptu  cum  dccretis  &  titulis  honorum, 
in  Comitio,  in  Roftris ,  in  Foro ,  in  Palatio,  in  Capkolio,. 
*  aut  in  cella  Jovis  (qui  rariflimus  honor  contigit)  fcnatum 

&:  po- 

vifta  Macedonia,  ex  prxda  4-cdena- 


triumpho  P.  Scipionis  Naficse  ejufdem 
Decad.  lib.  6.  Et  in  triumpho  Scipio- 
nis  Afiatici  ejufdem  Dccad.  lib.  7.  ad 
finem.Et  in  triumpho  M.Fulvii  Flacci 
libro  cjufdem  Decud.  10.  Et  in  trium- 
pho  Q^Fulvii  ex  Liguribus  non  multo 
poft,  adfin.  ejuliiemlib.10.  Ettrium- 
pho  Tiberii  Sempronii  Gracchi.  Et  in 
triumphoC.Claudii  Pulchri.^.Decad. 
lib.  r.  &  in  triumpho  Pauli  Amylii  5 . 
Decad.  lib.s- &:  Anitiiibid.  Atidem 
^.Decad.lib.j.  dicit  in  duobus  trium- 
phis  Cn.  Cornelii  dc  Infubribus  8c 
Cenomanis  ,  &  Q^Minutiidc  Liguri- 
bus  &  Bojis  ,  feptuagenos  acris  militi- 
bus  divifos :  duplex  equiti.triplex.cea- 
turioni.  Et  eodcm  libro  tertio ,  fn 
triumpho  Marcelli  in  pedites  fingulos, 
datos  oilingcntos  iris ,  triplex  cquiti 
ccnmrionique.  Sccf&  illoeodem  De- 
cad.lib.4.  tradit  in  triumpho  M.Forcii 
Catonis  ex  Hifpania  militibus  ex  prx- 
da  divifos  fiiifle  in  fingulos  ducenos 
fepmagenosxris,  triplcx  equiti ,  nec 
quicqiam  loquitur  deccnturionibus : 
utifuniliter  5. Duad.lib.j.  fcribit,de- 


rios  inequitem,  &  ducentos  fuifle  pe- 
ditibus  divifos  ,  nec  de  ccnturionibu9 
Ioquitur. 

I  Pnttertjxe  affuetos  honores  ,  vri  lo- 
cum  mcirco]  Livius  I.  DccacLlib.  2. 
ubi  id  fcribit  tributum  fuifle  M.  Vale- 
rio  Diftatori  poft  triumphum  pofte- 
rifque  ipfius.  Hax  enim  funt  Wtba.il- 
Iius  ,  Snper  folitos  honores  locu.i  in  circo 
ipfi  ,  poflcrifcjue  ad  Ipriiaculum  dattiSy 
fella  in  eo  toco  curulis  pojit.t. 

1  Trelinve{letriumpl>ali.~\  Id  enim 
fnifle  conceflum  L.PauIo  .tvnylio  tra- 
dit  Plinius,  aut  quifquis  eft  ,  qui  illum 
eleganriflimum  librum  edidit  de  Viris 
illuftribus,  cap.  154. 

j  "Honnunquam  fiatuant.  ]  Sic  Q\ 
Marrio  Tremulo  ftutua  equcftris  de- 
creta  eft  in  foro ,  apud  Livium  r.  De- 
cad  lib.  9.  pauloantefin.  Cujus  \ac 
verba  funt,  Martius  de  Hermcittrinm- 
phanf  in  urlcm  rediit :  jiatuatjuc  cquc- 
jt:if  in  foro dccrcta  eft  ,qua\ ante tcmpl^ni 
Caflorpf  poftta  ejL 

4  AutincdWfc-As-l  Undcidac- 
l'i  3  cepit. 


502  A  L  E  X.   A  B    AtEX  ANDRC 

&  populunl  triumphaliti»  aliaque  iniignia  viitutum  dona 
honores  dedifle. 


cepit nelcio.  Illudautem fcio,  trium- 
phantes  plerunque  libi  folcrc  induere 
tunicam  Iovis ,  ut  tradit  Servius  in 
cclog.  10.  Virgilii ,  quam  extemplo 
Jovis  fumebant,  exLivio  t.Dec  l.io. 
llbi  fic  fcrib  i  t  ,  S>"i  lovii  Opt. Maximi 
ernatudecoratus,  curru  f.urato  per  urbem 
•vcctus  in  Capitolium  afcenclerit.  Ex  tjuo 
jllud  luvenalis  fatyra  decima  in  priu. 
£>uid  fi  vidijjet  Pnttorem  in  curribus 
dtis 


Ext.xr.ton ,   <y  rr.cdiofnblimeminpuU 
vtre  Circi) 

In  tunica  "Jovis.  

De  hac  autem  re  ita  locjiiuntur  Lam-' 
pridius  in  Alexandto  Sev<3r6r  &  Capi- 
tolinus  in  Gordianis ,  m.vidoi  poilit, 
hujufmodi  tunicas,fcilicet  prstextam, 
pi(fram  togam,  &  palrnatam ,  non  niil 
cx  templo  Iovis  etiara  Inpperatores, 
&  cjuoivis  alios  fibi  fmr.cre  ccnfuevif- 
fe,  non  ctiam  privatos  habuilfe. 


C   A   p  U  T     V  1 1. 

Rejponfum  Rdphacli  Volaterrano ,  quarc  letnim  ■&  caufit* 

rum  jiudto  intermijfo  in  his  mitioribus 

jludiis  obkliaremur. 

QUserebat  aliquando  ex  me,  dum  Roma?  agererhjj 
Raphael  Volaterranus ,  vir  infignis  doclrina,'  &  vir- 
tutis ,  cui  ad  morcsemendatiffimos,  gravitas  libero  homi- 
ne  digna ,  non  modicam  accccffionem  faciebat ,  quid  cau- 
fx  foret ,  quod  cum  caufarum  patrociniis  &  foro  ufque  a 
pueritiaelfem  addiclus ,  illis  pofthabitis ,  &  quafi  forenii- 
bus  negociis  praetermifEs ,  in  his  ftudiis  mitioribus  ita  me 
oblectarem,  ut  caufarum  patrociniis  bellum  indixiiTc  vidc - 
rcr.  Cui  hoc  caufe  referebam ,  cjuod  lcgcs  qua?  ad  com- 
munem  utilitatem  edita-,  ftudio  &  labore  maximo  quGefitas 
&  meditata?  nobis  forent,neque  ab  his  qui  jura  darent  coli, 
neque  perinde  ut  oporteret,  prxcipi  vidercm,  dolercmque 
juri  dicundo  illos  plerunque  prsefidere,  qui  eas  vel  turpitcr 
ignorarent ,  vel  per  gratiam  &  fordes  facile  corrumpi  iine- 
rent :  &  quibus  fervandarum  legum  prarcipua  imminet  cu- 
ra ,  hi  maxime  Iegum  fcita  contemnerent :  quibus  rebus 
effici ,  ut  tot  fcita  &  decreta  veterum  monumentis  nobis 
tradita,  maximisque  ingeniis  elaborata,  &  tam  penficu- 
late  expenfa ,  unus  homunculus  nequiifimus  audaciffimus- 
•que  ignarus  legumj  judiciorum  &  fori,quima°iftratui  pra> 

eflet. 


Geniales  Dies.  Lir.  VI.  50} 

eflct,non  falubri  tcmpcramcnto,ncc  difceptatione  ac  judi- 
cio,fcd  aufu  tcmerario  &  cmni  jurc  neglccto,  ad  fuam  libi- 
dincm  pcr  fcelus  &ncquitiamevcrterct.Horum  non  mini- 
ma  excmpla  diccbam  iorc  ea,qiut  dudum  cxpcrti  vidimus. 
Nupcr  cum  Roma:  cuftodias  co^nofccrem  ,  opera?  prc- 
cium  fijit  vidcre,  qua?  rerum  miracula,  monfhis  &  porien- 
tis  fimilia ,  ac  diclu  faftidienda ,  qua:vc  turpittidincs  ad  aii- 
quorum  Iibidincm  admktcrcntur  contra  jus  iasque  ,  iicjui- 
dcm  faccrdotcm  qucmpiam  in  his  nacti  fumu.s,  gravcm  & 
fanctum  virum ,  vita  &  moribus  ornatiflimum ,  homincm 
profcclo  honcfta?  &  magna:  laudis ,  diu  tcnebris  £c  carcc- 
rc  maccratum ,  indigniflimam  fortunam  fubirc  coactum, 
pro  co  quod  pccuniam  iibi  traditam  ab  co ,  qui illam  fiirto 
fubtraxcrat,  ut  vero  domino  rcftitueretur ,  illkis  juflii 
mandatoquc  rcftitucrat  ,  fupprclfo  au<fcore:  ipfumquc 
qiKTftionibus  fubdi  vidimus,  03  tormcntis  vcxari,  ut  illum, 
qui  confcicntia  culpa? ,  &  fpc  vcnia?  adductus ,  abftuiif- 
fc  confcilusfucrat ,  palam  faccrct ,  delinqucntisquedcli- 
<5ta ,  quar  illc  pcenitcns  calpadixcrat,  cnunciarct:  quo 
difcriminc  adactus  paupcr  fcnior,  confitcntis  peccatum 
&  dclinqucntcm  enunciare  coaftus  fuit ,  quod  quidcm 
fcripto  jurc  vetitum ,  fanctionibusquc  &'  decrctis  inter- 
di&um  eife  conftat.  Rurfus  alium  immani  fcclcre  coopcr- 
tum ,  homincm  impuriflimum  turpiflimumquc,  qui  maxi- 
morum  criminum  reus  ,  teftibus ,  tabulis,  tcftimoniis ,  8c 
ccrtiffimis  documentis  convi&us  fuerat,  quce  ncc  ipfc  glo- 
riabundus  diffitebatur ,  quique  legum  judiciorumque  pce- 
nis  fa?viflime  coercendus  erat ,  ab  eifdcm  crgaftulis ,  fola 
prxfldentis  temeritate  nullo  ncgocio  dimitti  &  liberari, 
aliasque  audacias  &  turpitudines,  ne  dicam  fcelcra  indigna 
auditu  profatuque ,  quse  vix  credenti  non  modo  cnunciata, 
fed  vifa  &  comperta  fuere.  Jafon  Mataflalanus ,  &  Lu- 
dovicus  Matha,  cum  facerdotalibus  quibus  fungebantur 
muneribus  cedere  nollent,  quarfitis  cccaiionibusadini- 
micorum  libidincm ,  tctro  carcere  ufquc  eo  tcnti  fucrc, 

/:  4  doncc 


504  Alex.  ab  Alexandro 

donec  illorum  arbitrio  fingulis  ornamentis ,  fama ,  &  for- 
tunis  omnibus  exturbati ,  quoad  illis  liberet ,  excruciati 
funt,  non  vero  judicio,  fed  pra?fidentis  fola  temcritate 
&  libidine :  ne  profequar  viros  vita?  inculpatiffima*,  fum- 
ma  integritate  &  fidc,  falfis  criminibus  circumvcntos  ab 
impotentibus  inimicis  miferos  &  laborantes ,  in  quos  gra- 
viter  crudeliterque  confultum  vidimus ,  vel  ut  afflictas  for- 
tunas  invaderent ,  ipfofque  de  poffeffione  &  antiquiflimis 
fedibus  deturbarcnt,  vcl  ut  invidorum  libidiniobtcmpcra- 
rcnt:  aliaque  in  miferos  edita  exempla,  nulla  pietate  in 
fupplices  &  calamitofos,  eosqueinnoxios  turpibus  judiciis 
conflictari ,  &  ufque  premi  ab  his,  qui  gratia  &  opibus  plus 
poflunt  pollentque :  alios  vero  auctores  manifefti  facino- 
ris,  ne  appellari  quidem.  Qua?  cum  viderem,  patronisque 
contra  vim  potentiorum  aut  gratiam  nihil  pradidii  efle ,  ni- 
hil  opis ,  fruftra  nos  in  legum  controverfiis ,  &  edifcendis 
tot  cafuum  vaiietatibus  tam  penficulate  editis ,  tantum  Ia- 
boris  &  vigiliarum  fufcipere ,  tantoque  nos  ftudio  fatigari 
dicebam,  cum  adignaviflimiimpuriffimiquecLijufquetc- 
meritatem,  qui  juri  dicundo  pradideret,quem  leges  virum 
bonum  efTe  volunt ,  non  a?quo  jure,  (ed  ad  gratiam  &  libi- 
dinem  judicia  ferri,  decretaque  Iegum  tanto  confilio  edita5 
convelli  &  labefactari  viderem. 


T  I  R  A  O^U  E  L  L  U  5. 
Hoc  caput  nullis  indiget  Commentariis. 


C  A   P  U  T     VIII. 

Otttzjit  Bona  dca,  er  qu<e  a  veteribus  illijacrafierext,  quidve 
Rubigalia ,  Floralia  &  Vmaliaforent. 

INter  eos  quibus  ifta  indagare  cura?  fuit ,  f#pe  qusefitum 
eft ,  '  qua;  fit  Bona  dca ,  cujus  numen  tantopere  coli  a 
Romanis  legimus  :  quod  facrum  a  principio  originum  in- 

choa- 

T  I R  A  QU  E  L  L  U  S.  ]  vide  Macrobium  lib.  1.  Saturnalium 

I  Qtut  fitBmadea.~]  Hic  omnino  |  cap.12. 

I  Mjw- 


Geniales  Dies.   Lib.  VI.         505 

choatnm ,  dum  impcrium  ftctit,  incrcdibili  ca:rcmonia  co- 
lebatur.  Multi  putavcrc  Floram ,  Bonam  deam  cflc ,  quar  r*** 
Flavii  fcu  Fauni  quondam  uxor ,  vino  madcns  ,  '  myttcis^'^" 
flag;ris  aviroca?fa,  poftea  cum  fa£li  pceniterct ,  &ipfn»<0?r 
deliderio  tabcfccrct ,  divinis  honoribus  coli  cccpta  hiit :  n]nil 
in  cujus  a:dcm  licct  norum  omne  gcnus  lmportcnt ,  myr- 
tum  tamen  inferre  non  decebat ,  in  mcmoriam  vcteris 
mult5he,  2ficut  in  Tenedo  tibicincm  adire  Tenis  tcm- 
plum,aut  Achillis  mcntionem  facere  ob  vctcris  ignominisc 
memoriam  vetabatur.    Et  apud  Rhodios  pra?conem  acce- 
dcrc  ad  Occidionis  templum,  intcrdictiim  crat. ?  Quidam 
Grcecorum  ex  Liberi  matribus  illam  effinxcrc :  alii  Mc- 
dcam,plcriquc  Scmclcm,multi  Profcrpinam  putant:  4Ro- 
mani  Dryada  Fauni  uxorcm , 5  cujus  nc  nomcn  cjuidem  vi- 

ros 


1  Myrteisflagris.']  Plutar.problem. 
cap.  19.  Quid  elt,  quod  Florx  ,  quam 
Bonamdeam  nominant,omni  liorum 
genere  templum  cxornantcs  mulie- 
res ,  domum  myrtos  non  importent : 
prarfertim  cum  ambitiofius  cimttis 
germinum  ac  florum  varieratibus  uti 
foleant  J  An  illud  cft  quod  a  fabulato- 
ribus  dicitur,  Floram  Flavii  divinato- 
ris  uxorem  fiiifle ,  qux  cum  vino  clan- 
culum  uberius  uteretur ,  dcprehenfam 
myrteis  virgisacflagris  a  virocafam 
fuifle.diciturinde  fadtumefle,ut  myr- 
tusin  ejusardem  non  inferatur  ?  Vi- 
num  autcm  cum  mulieres  eilibant, 
lac  appcllant.  * 

COLERUS. 

*  Arnobiuslib.5.  Adverfi  gentes: 
Tordam igitur,  Fatuam,Bona  tjux dicitur 
Dea  ,  tranfamus  :  quam  myrttit  c.tfun 
'•jirgis,quod  marito  nefcienteferiam  meri 
ibiberit  plenam  ,  Sextus  Clodius  indicat, 
fexto  de  diis  Gr.eco  :  fignumque  monjha- 
ri,  (juod  cum  ei  di-jinam  rcm  muliertsfa- 
tiunt)  "J  ni  amphora  conjiituatur  obtcHa  : 
nrc  myite.isftsfit  inferre  'jerbcn.is:  ficut 
fuis  fcribitin  cauftlibus  Bnt.ts.   Vide  & 

Laftantiumlib.i.  cap.2:. 


T  I  R  A  QJLI  E  L  L  U  S. 

2  SicutinTciedo-l  Idem  Plutarch. 
cjufdem  opcriscap.  141.  ubiejusrei 
rationem  rcddit.  Diodorus  Siculus 
lib.  <j.  cap.  17.  ferum,  inquit, propter 
cujnjdam  tibicinis  lejiimonium  ,  qv.i  no- 
■veicx infidiisfiierat ,  legem  fanxit ,  nr 
quis  tibiccn  templum  ingnderetur.  Belli 
Tro\ani  tempote,  cum  .Acbilhs  Tcnem  oc- 
cidiffct ,  quo  tempcre  Graci  Tenedum  de- 
populati  funt  ,  flatucrunt  poflea  Tetiedii, 
«t  nulii  deinceps  liceret  templo  reflituto, 
in  eo  ^4cbillcm  nominare. 

J  Quidam  Gntcorum.']  Hic  ufque 
ad  verfic.  Romani,{\mt  Macrobii  d.li- 
bro  1.  Saturn.capn. 

4  Romani  Diyada.]  Plutar.  Varro 
autcmfiliamipfius  Fauni  lianc  putat 
apud  Macrobium  ubi  fupra. 

5  Cujus  ne  nomen  quidetn.  ]  Macro- 
biusibi,  Hxc,  inquit,  apudGxtcos  3tof 
yiwcuu.eioi  dicitur  ,  quam  Varro  Jiiiam 
Fauni  tradit ,  adeo  pudicam  ,  ut  extra. 
ytujouKiii\irlwnunquamfitegreJfa ,  ntc 
nomen  e\us  in  bublicofuent  audi/um,  nec 
'jirumunquamvdetit ,  nec  a  -jiro  'jifa\ 
fit :  propter  quod  r.ec  tAt  templwn  e)ut 
in^rcditnr, 

l*  5  »  •£« 


*o6  Alex.  ab  Alex  andro 

ros  intelligere  fas  erat.'  Qui  veroBonam  deam  dicuntPau- 
ni  uxorem,illam  tam  illibatas  caflitatis  fuifle  opinati  fuht,ut 
extra  Gyna?ceum  nunquam  egreiTa ,  nec  virum  viderit  un- 
qnam ,  nec  a  viro  confpccta ,  nomcnque  fando  nuilibl  au- 
Cartr  ditum  fit.  Qx\x  cjuidem  facra  quum  Majo menfe  pro  falute 


ntama 


'*  populi  fiercnt,  quicquid  effet  mafculum , ~  domo  exi»eba-. 

in  fa-     *■     *■     .  i  f       r\  r 

rJ,  tur,  lta  ut  non  modoextraconipectumlummOverentur 
Boita  yjrj  y  '  fecl  inafculs  quoque  pifftura:  tegerentur :  4  quod 
c*'  compar  Myfia;  Cereris  facrum  obtinere  dicunt ,  in  quo 
*  quum  feptem  operentur  dies ,  tertia  a  tcmplo  exactis 
viris, 6  puliis  etiam  canibus  maribus,mulieres  celebrabant. 
Cumque  in  facris  Bona?  dex  vinolibetur,  illudnonfuo 
nomine  nuncupant ,  7  fed  lac  dicunt  efle ,  vini  tamen  am- 

phoram 


T  Qui  vero.~\  Macrobius  Iocoprx-' 
ced.  citato.  Et  Laclantius  ex  Varrone 
lib.  r.c.22.  &  videnoftraslegesCon- 
nubiales,  leg.  10.  n.  26.  incip.  Et  huc 
fjuoque. 

2  Domo  exigebatur.  ~\  Plutar.  in  Cx- 
farej6cprobl.cap.19.  tk  ante  bunc  Ci- 
cero  in  Oratione  de  Arufpicum  ro- 
fponfis,  in  P.  Clodium  de  facris  Ecni 
dece  loquens ,  llc  fcribit ,  Ouod  quidem 
fxcrificium  nemo ,  nifi  P.  CUditts  ,  omni 
memoria  -jiola-jit :  nemo  ,  inqttam  adiit, 
nemo  neglexit,  nemo  vir  asfiicere  non  hor- 
rttit ,  quod  fit  per  -jirgtnes  feflales  ,  fit 
fro  P.  R.  in  ea  domo  ,  qux  efl  in  imperio, 
fit  incredibiti  ceremonia :  fit  ei  dea,cu\us 
tic  nomen  quidern  -jiros fcire  fiis  tft:quatit 
ifle  idcirco  Bonam  dicit,qttod  in  tantofiii 
fcelei  e  igno-jerit :  &c  in  eundem  ,  Homi- 
nemque  eum  ,  qui puhinaribus  Bonx  de.c 
fluprum  intulcrit ,  eaque  facra  ,  qutt  viri 
tctilis  ,  ne  imprudentis  quidcm  asfiici  fits 
efl ,  nonfolum  aspcclu  -jirili ,  fedflagttio 
fluproque  -jiolarit. 

J  SedmafcuU  qttoqitc  pib~lurJ.~\  Se- 
neca  ad  Lucilium,  lib.  16.  epiitol.  fcri- 
fcit ,  viros  omnes  a  confpc&u  religio- 
nis  Eona:  dea?  fic  arccri ,  ut  pictura: 
quoque  marculoxum  animalium  con- 
«•gantur..  De  quo  &  illud  Juvenalis  J 
fita.  ' 


Vbi  -jclari  piclura'ubetur, 

£ht.<cunque  nUentis  ftxusimitatafigu- 
ram  s~i. 
Etvids  omnino  diftas  noftras  leges 
Connubiales  ubi  fupra. 

4  Quod  comparMyfix  CrrerU.~\ldem 
fctibk  Lilius  Gyraldus  de  Diis  Gen- 
tium,fyntagm.  14.  nullo  quoque  au- 
dorecitato.  Sed,ne  ignores,idtotum 
eft  Paufan.  lib.  7.  quo  Achaica  defcri- 
bit,  in  fin.  Sed  addendum,  Catanenfis 
quoqueCereris  cam  fuifie  religionem, 
ut  adire  ejus  templi  fecreta  penetralia 
viris  nefas  eflet  >  uttradit  Lactantiut 
lib.2.  c.4. 

5  Cun>feptemoperenturdies.~\  Vide 
nofiras  leges  Connubiales,  Li  ^.num. 
1 1  j.incip  .lllud  cjuoque  ex  antiq.  &  feq. 

6  Tulfis  etiam  canibus  maribut.  ] 
Paufanias  d.  lib.  7.  tfe  Myfix  Cereris 
lacrificiorum  ritu  fcribens,ait :  Solenne 
itervfeptrm  dierum  Cereri  celcbrant.  Die 
autemfifli  ttrtio  e  templo  viri  fe  fubdu- 
cunt.  Relitlx  itaque  muliercs  ea  noclt* 
peragunt ,  qux  ritns  poflulat-  Kon  autem 
-jiri  folum  expeUuntur  ,  fid  e  canibux 
etiam  mares.  Poflero  autem  dic  reverfos 
in  templum  viros  derident ,  &  dicieriii 
exagitant  mulietes  &  has  -jicifiim  -Jrri. 

7  Sedlaccffe  dicuitt."]  Plutar.  probl. 
cap.  19.  Maciobius  difto  lib- 1  .cap.  t?  .- 

Askrjcu; 


Gf  ni  ales  Dies.    Lib.  VT.  507 

phoram  in  facris  obvolutam  apponunt ,  '  quam  dixere 
Mcllariam  : :  ad  quod  facrum  nili  caftas ,  quaxjuc  a  viris  suHa- 
abitinuiffent ,  nullas  accederc  liccbat , '  templumque  dc\r  "■'■ 
nequc  virum  mgrcdi ,  ncc  lntcrcilc  pcrmitntur :  cujus  lu-  b  ,-..t 
mina  purpureis  vittis  velabantur ;  4  qux  non  ubique  &  pa(- "' '•• » 
{im  ,  fcd  in  maximi  pontificis  domo ,  in  rcccHu  intimo,  J^>_ 
nocte  non  autcm  dic  fiebant. ?  Et  Iicet  nocturna  .acraprif-*"""; 
co ritu mulicribus interdicta fuerint , 6 in  hoc  tamcn  facro,  J0'~ 
cjuum  pro  populo  faccrcnt ,  nuilieres  nochi  intcrcfie  non 
vetantur ;  cjuod  quidem  tanta?  rcligionis  cft  liabitum  ,  7  ut 
illud  Vefhlcs  virgines  obirent ,  &  pcr  illas  iacrum  fierct. 
*  Cujus  a.des  altera  in  Aventino ,  9altera  juxta  Hidis  tcm- 
plum  fuerc  ,  ad  novam  viam.   Alii  dixcrc  Bonam  deam,  xAts 
,1C  quam  Gra.ciGynxcehm  nuncupant,  cujus  feflis  diebus  ^0'"* 
palmite  tabcrnacula  mulieres  intcxunt ,  interquc  folcnnia  Gynx- 
dpaconcm  apponunt. "  Quod  facrum  non  in  pontificis  dc-f"-'- 
mo ,  fed  in  xdibus  cjuifque  fuis  cclebrarc  afluerat ,  aut  illis  „it'„^, 
qua.  effent  in  imperio  confulari,  vclprTtoiiadignitatc. 


Athenxus  autem  lib.  ic.  Dipnofophi- 
flon,  cap.  i^.  fcribit,  Ariftophanem 
vocafle  vinum  J<?&<riins  ■)*>,*  ,  Lac 
Veneris,  quod  iit  ipfius  Veneris  incita- 
mcntum. 

1  Qnam  dixere  MY/..v7'.tm.]Plutar- 
chus,  ut  fupra  citavimus. 

2  <Ad  quodftcrum  mfi  caftas.  ]  Idem 
Plutar.  ibi,  ^4.n  qmd ,  inquit ,  d  multis 
tum  vero  rebus  J-  'enet  is  cajix  ac  purxfii- 
crum  illud  obcunt  f  ftcn  (llu»i  cnim  vins 
txduduni  ,  fed  cuni  fiitnnt  facrificium 

faciunt,  quidquid  mafculum  ejl  dcmo  ex- 
igunt . 

5    Tcmplumque  dcx  nccvirum  inzrc- 

tti.)  Tibulluslib.r.  elcg.6. 

Exibit  quamfxpe  tin;e :  feu  'jifere  dictt 

Sacra  Bonx  rnaribus  r.anadcunda  de.c. 

,  Et  vide  noftras  leges   Connub.  ubi 

fupra,  &  quod  fupra  diximus. 

4  Shtxnon  ubique&  paftim  ,  fed  in 
tnaximi pontificis domo.]  Scilicet  facri- 
ficia  dex,  de  quo  paulo  infra. 

5  E;  licii  ntBttrna  ficra.]  De  quo 


Dum- 

omnino  videquxferipfimusinncftris 
legibus  Connubialibusl.i6.num.^:. 
incip.   Septimum,  ne  uxoi  es,  5c  feq. 

6  In  hoc  tamen  fcro.)  Nam  c\:if» 
hoc  facro ,  quod  nocrurnum  crat ,  a 
mulicribus  tantum  celebrabatur ,  cx 
Plutarcho  in  Cxfare ,  cV:  in  Cicerone, 
&  aliis  ubique,  c<  dicctur  mos  poftea. 

7  Vt  illud  rejl.t!es.~)  Cicero  in  Ora- 
tione  de  Arufpicum  reiponfis  loco  fu- 
pra  citaro,  &  Plurar.  in  Cicerone. 

8  Cu)us  xdes  altera  in  .Avertino-I 
Scilicet  Bonx  dex.  Idquc  eft  P.Vifto- 
risin  rj.  regioneurbis  Romx. 

9  ^A.tcia  )uxta  Jfidit  tcmplum.  J 
Idem  Viftor  in  r  i .  regione. 

IC  jQuam  Grxci  Gynxceiam.^lacio- 
bius,  utdiximusftipra, lib.  r.  cap.  12. 
alias  Geneliam.  Vide  Plutar.  in  Cx- 
fare. 

1 1  jQuod  facrum  non  in  Pcntificis  Jc* 
mo  ]  Plutar.  in  Ciceroncdicit,ea  (acra 
fieri  quotannisin  domo  Confuiis.  Vi- 
dc  euxidcrn  ln  Cxfarc 

1  Chh* 


crts 

BtoA 

de<t. 


rnirtrn, 


508  Alex.  abAlixandro 

Dumque  facrum  fit,  '  cunctos  mares  domo  exigunt ,  ne 

polluerentur ,  &  piaculum  fieret,  quum  ritu  facrorum  nc- 

que  deam  confpici ,  neque  facerdotes  palam  fieri  liceat: 

Uxor  enim  exornata ,  domo  maribus  exactis ,  z  novem 

continuas  no&es  operata  furiali  inceiTu ,  cum  a?ris  crepitu 

&  phanatico  difcurfu  facra  peragit:  aliis  fimili  temulcntia 

*/<*-    ad  id  facrum  accitis  mulieribus :  5  unde  occafio  frequens 

cbandt  moechancii  }  &  facuitas  adulteris  data  eft.   4  In  cujus  facri- 

in  fa-  ficiis  canes  immolantur :  quique  huic  fupplicant ,  maledi- 

clis  8c  probris  deamincellunt,  neminemque  optant  b.o- 

num  invenire ,  qui  domi  nafcatur :  quippe  eam  dixere  Bo- 

nam  deam  ,  qua?  ex  corruptis  generationes  faciat ,  quare 

illam  Gynseceiam,    quafi  rerum  genitricem,    vocant, 

5  Quod  iacrum  Damium  a  more  pra?poftero,  ipfaque  Da- 

*  mia,  facerdofque  Damiatrix  dicla.    6  Cujus  inftar  apud 

Sic.u- 

5  _Quod facrum Damium.*~\  Hicul- 
que  adverf.  Cu)us  inftar,  funt  Fcfti 
Pompejilib.  4.  cujushsc  verba  funt> 
Damium  fxcrificium  >  qucdficbat  in  oper- 
to  ,  i»  honorem  Bome  dex  ,  dicium  a  con- 
trarietate  ,  quod  mmime  effet  JaufAotnov, 
id  eji,  publicum,Deu  quoque  ipfa  Ju.(*t*,f 
tyfacerdos  Sdy.nxc  *  *  appellabatur. 

COLERUS. 

*  Gloflarium  vero  aliter  :  Damium 
%vricLi,-L'Zp-aji8e,tovfyj6[df>'>i.  Damium. 
autem  diclum  (contra  Fefti  opinio- 
nem)  puto,  cjuia  pro  populo  fiebat,id- 
coque  publicum  erat.  Juvenalis : 
Tro  populo  faciens  quantum  LaufeU* 
bibebat. 
**  Imo  D.imiatrix. 

TIRAQJIELLUS.. 

6  C«i«/ infiar  apud  Siculos. ] Diodo- 
rus lib. $.cap.i.  non adeo procul a fin. 
Cereri  ve ro,inquit,  cumfemen  in  terram 
jacitur  ,  apparatu  ac  magnificentia  ex- 
quiftta  decem  diesfcfios  agunt ,  priorem 
repnefentantes  •vitam.-quibus  dicbus  tur- 
piioqnio  invicem  uti  confucvere  ,  ut  d?* 
dolor  ,  exfilia:  raptu  conccptus ,  rifu  iT 
■veeborumfcurrilitatemitkaretHr. 

1  K*& 


j   Cunrfos  mares  dotm  exigunl.  ]  Plu- 
tarch.  probl.  c.  19.  ut  fupra  dittum  eft. 
2  l^rjemcantmuasnocies.]  Id  non 
in  facris  Bona;  dea:  fieri,  fed  Ifidis  fcri- 
bit  Propertiuslib.2.  eleg.^j. 
Trifiiajam  rcdeunt  iterum  folennia  no- 
bisy 
Cynthia  citm  nocies  efi  operata  novem> 
tAtque  utinam  Nilopercat ,  quxfacra 
repente 
"Mifit  matronis  Inachis  ^Aufoniis. 
jQutt  dea  tam  cupidos  ttties  divifit  a- 
mantest 
Quaieunque  illa  fuit ,  femper  amara 
fuit. 
Et  de  Cereris  facris ,  quz  Gra:ci  Thef- 
raophoria  vocant ,  Ovid.  lib.  10.  Me- 
tamor. 
Perque  wrjem  noHes  Vcncvem  ,tacluf- 

que  'jiriies 
Jn  "jetitis  numerant. 
Vide noftras Ieges Connubiales  1.  T5. 
num.  115.  incip.  lllud quoque  patebit 
&  feq. 

3  Unde  occafio  fiequens  mcecbandi.~} 
Vide  di&as  legcs  Connub.l.  16. 

4  In  cujns fiurificiis.  ]  Haec  ufque  ad 
verfic.  QuodfacrHm^unf.  Plutaichi  pro- 
blem.cap.52. 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  509 

Siculos  dicunt  fuiffe,  apud  cjuos  facrum  Ccrcri  deccm  die- 
bits ,  vcrbis  turpibus  &  obfccenis  cclebrari  produnt ,  ma- 
gna  verbomm  liccntia ,  fcilicet  arbitrata? ,  ex  obfcoenitate 
verborum,  &  jocorum  lafcivia ,  Cereris  luclum  mccro- 
remcjUe  Ievari ,  cjuem  ex  raptu  filia?  conceperat.  '  Non- 
nulli  Gpem  dixcre  Bonam  dcam  ,  cju.t  &  Maja  dicta  eft) 
quam  nominibus  vai  iis ,  Faunam  &  Fatuam ,  2  &  matrem 
deum,  &  '  IdcEam ,  Peflinuntiam ,  Cybclem  ,  4Rheam 
J  &  Phrygiam  nuncupant,  quia  hominibus  favet ,  6  & 
opem  liberis  pra?ftat :  7  Fatuamque  diftam,  quod  infantes 
in  lucem  editos ,  fandi  modos  &  verba  cdoceat :  8  cui  qui 
vota  concipiunt ,  manu  terram  tangentes  velut  parenti  & 
genicrici  fupplicant.   9  Cumque  in  omnibus  facris ,  aui 

rem 

1  Xcnnutli  opcm  dixerc  Bon.im  dearn.~\ 
Hxc  ufquc  ad  verba ,  Ft  M.vni»  fohm, 
funtMacrobiilib.  i.Saturn.c.12.  alio- 
mm  aiiclotitate. 

1  Jt  \1.ii>em  dei)m.~\  Varrolib.  i. 
am  alioTum  coinputatione 4.  dellh- 
gua  Latina. 

5    Tj.-t.ini)  Ptfinvntiam,  Cjbe\em.~\ 
■  Hxc  tria  funt  Strab.lib.  1  - .  &  primirm 
qnoqueLivii  ^.Decad.  lib.  9.  Exquo 
ctiameftilliifiTibuHilib.i.e4eg.4.'  ■ 
tAt  mi  hon  .imlit  Mnf.u  ,  qnivfndit 
amtfxem, 
Tdjck  curiusillc  f  qn.it  uf  Ofis. 
'  £t  Virgilii  lib.  ic.  Aneidos. 

^4lmaparcns  ld*a  th  bm  ,  cuiDindj- 

»:a  ccrdi, 
Txrrigci  ffque  urbcs  ',  'bi^ugique  ad  frcna 
hcac. 

-Etfurfasi;b.'9. 

Tjwpaha  -jcs,  Inxufque  -.•tcat  Berccjn- 
thi.imAtris 
'  ldxt.  _. 
Et  Ovidiilib.4.  Fattorum, 

.    Piotinus  inflcxc  F.crccynthi.t  tibi.t  corvtt 

Fl.tbit  C"  ld.<tt  ftjta  parentis  erunt. 
£t  ante  hosLucrctii  de  eademloquen- 
tislib.2. 
H.tnc  yafi,tgentes  anlinuo  more  ftcro~ 

rmii 
Tdx.rm  -.•ccit.w  -.r.Alrem  ,  Phrygi.tfqut 
cttm-.is  '  -.  •"'  J     i 


Cere  - 
risft~ 
cruto. 


0~r. 
Opis 
vatiM 


F.ilU.t. 


Cere- 

wrnia~- 


Dant  comite  s:quia  primnm ex  illis~fi>i- 

bus  ednht 
Per  ie>  rarum  crbemfruges  csfpijje  crti- 
»/.  * 

COLERUS. 
*  Cur  Idjta  \  ocetur ,  dedaratYm . 
dentius  : 
Vtqut  DeSim  rnatcr  Phrjgia  -jeheietitf 
ab  Ida. 

TIRAOJJELLUS. 
4  K/jf4w.]VideStrabonemiI.I.io, 
&  fupra  eodem  lib.c.4. 

y  E^r^wiw.^Videeundem.  Ec 
hinc  illud  Virg.Hb.  4 .  jfcneidos, 

Slualis  Bcr  ecjnlhid  mater 

I-ftvehitnr  ~xm-,~*  Phrjgias  ttrrriik  pei 
wbes. 
Er  ibi  Ser vins ,  &  Hefychius,  &  Phur  - 
nilttrs,  cjui  ita  eam dicit  vocari,  quod  i 
Phtygibus  maxime  colcrctur. 
..  6  Et  Opcmliberisprtflat.]  Id  relpi- 
cit  ^uod  fupra  dixit ,  eam  Opim  a  qui- 
buldam  ,  a  quibulilam  vero  Bonatn 
dcam  nuncupari.  Et  hic  vide  Macrob. 
lib.  1 .  c.  12 .  Sc  Pulgentium  ,  Mj  tholo- 
giconlib.  i.c.j. 

7  Fatuamqut  dic~~am.~\  Ethicquo- 
que. 

8  Cui  qui  -jota  ccncipinnt.~\   DivuS 
Auguitinus  Varronis  auftoritate  I.7. 

9  (jtmqnc  in  cm>;ibusfacris.]VlMZV. 
probl.cn. 

1    Qk*M 


5  I O  A  L  E  X.    A  D    AlEXANDRO 

rem  divinam  facit ,  velarc  caput  ioleat ,  huic  apcrto  capke 

6  invelato  iaciiricat.  '  Quamdcam.^yptiiscelcbrcnu-' 
op!tfi-  men  riiiiTe  ailcvcrant : :  cujus  iimulacrum  iiniflra  fcyphtun 
m»Lt-  tenet ,  dextra  iiftrum :  hoc  eft  anicum  crcpitaculum,  cjijod 
ce>e-  non  fpiritu ,  fed  motu  concufium  perfonat^ ,  ab  illifcpac  ifis 
w«  di<fla,  cui  pervigilia  cxcubiazcjuc  notturnae  a  puellis  per- 
^  '  aguntur.  3  Cujusiaccrdotcslincaamictiftola,  pcr.urbem 
ifidfs.  iugcntes  vagabantur,  mox  Lxti  iacra  pcrri.ciunt :  f  iii^ujus 

feifo  qui  excollegio  funt  facerdotes,  diverfas  racics  in- 
duunt  -ornatu  yario  :  nam  alius  incinetus  baltco  >  miiitcm 
agit ,  alius  venabuio  vcnator  incedit ,  aiius  longa  ftoJa  fae- 
ininam  mentitur.,  nonnulli  .cum  iafcibus  procedunt  velut 

::-■-..  |  JI  IjillO*^- 


• 


" 

1  Quam  deam.]  Scilicet  Ifidem^dc 
«juaaliquidfupradixit  <?c  ftatimpoft 
declarat. 

2  Cuyas  ftmulacbrum.  ]  Servius  in 
lib.  8.  Aneidos,  enarrans  illud, 

Rcgina  in  medin  patrio  xocat  agmina 

.  mo\ ' 

Jfis,  ait ,  cJigeniitsjEgypti)  qui perfifiri 
motum,quod gerit  in  dcxtrarN.iliacceffupt 
Jiartifeatx^rrHeffns  : per filidam  ,  quarri 
finijira  retinct ,  ojlendit  (luentiam  om-i 
'  mum  lacitnarum.  Ifis  autem  lingua  JEgy- 
ftio;  um  eji  terra  ,  quam  lfim  vohtnt  effe% 
^iliii  autem  ofiendimus  fijirum  Mgyptio* 
vum  effe  proprium. 

?,   CnJKsfacerdoieslinea.il  Iuveualis 
de  his  locjuens  fatyr.6. 
J^igregelimgero-cirfundutus.&grege, 

calvo 
TlancnntHpotiuli  curyit  latratoy  ^in<n- 
bis. 
Hincquedealinigeradici-a  eft  Ovidio 
lib.  i.  Metam. 

Kunc  dealinigera  tolitui'  celeberrtma 
turba. 
Et  libro  i.  de  Pontaeleg.i.  adBru- 
'tum, 
PXdi  ego  linigene  nurncn  violajje  fitten- 

Ifrdir,  Iliacos  antc  fedcrc ficot. 

Et  ali  bi  quoque  diximus  faiicet  lib.  2 . 
cap.p. 

t 


vf  la  cujus  jty?<?.]  H?c.funt.Apiileji 
lib.  ii.  Mcumorpholeos  Jjijfijftriqdi 
feftum  defcribentis  ,  Hic  i.uiafius  b'a\~ 
teo  militem  gerebat ,  illims  Jjiccinfini/i 
chlamyde  cttepidt»  &  'venalulavcnatc- 
,em  fecerant.  ^ilitts  foccis  olauratis  in- 
dutus  ferica  ve[ie,  mundoqitepreciofi,  ci- 
adtextii.  capite  crinibus  incejju  perfttit} 
fdWtnam  mentiebatur.  Et  po.ft  pauca, 
Kec  ille  deerat  qui  magifiratum  fafcilut 
pftrpHiaquc litderet.  * 

COLERUS. 

'*'  Hunc  ritumeIegahter"Hcrbdla- 
nus  cjuo^ue  in  Comiiiodo  cxpreflitjiic 
Icribens:  i)p&-?p%»  j^rK.^^jwe/5-- 
/x^jtii  iif/.'ioct4  ,  fAflTfi  Zhtoii  'Ttvf/./srUi)  Te- 
>.Ss7  Faiy.a.ht,  Kj  7raVTO.rjaU  >fra.p  «**'- 

STJKWXSTa  0^fj*£lfr*  Xcl/J.t-tAld  Tt  @(4J77- 

Aiiitv,  i/a;ic7E  t\  TtyjiK ^sxLtq/.~Ci~\,  t\i* 
r^TSXiy.mvi.  dvtTOcri  TW.pffigaJ)  s^- 
J7«  7wt.VToJct.7m';  ttmJ)*;.^  zy.~L'3><7i  o 
/?■-.'/ .^3)  %"/"*  v^K&yi^.  vJ''£^v'r:ru) 

/Afc/.  i]i£et!piTO\'dt;iuf/.~t,,'j  ftrt  5JUV7J  tS 

/SkaOjmJjJ»  d fA<pfn^ivn.\-nrdpy^  Ttffff^ 

<tlct>i  ^jiey.vvtj  TvVTt  ovTU.yf.a-^iftis- 
fifyiDL  Vidc  Sc  Arnobium'hb.7.  Ad- 
\vrf.  gehtcs'.  De  origine  auteip  hujus 
ivili  &.  ccrcmoniirum ,  .multa  habes 
apud  eundcm  Herodianumpaulopoft^ 
Apud  Arnobiumlib.j.  ApudTprtuli. 
Apologet.cap.i^. 

t  Toii 


GENI  ALES  D  I  ES.    LlB.  VI.  5II 

magiftfatus.    f  Poft  <\ux  mulieies  candidis  amiculis  ferta 
ferentes  cum  fpcculis  &  pcctine  ante  limulacrum  dca?  fa- 
jiiulantur  ,  ipfamcjuccoaientes  cum,  luccrnis  &  lampade 
fequuntur,  2  Et  quia  Saturni  &  Vulcani  uxor  dicitur,  idco 
flamcn  Vulcanalis  calendis  Majis  illi  rcm  divinam  iacit,  & 
pra?gnantcm  Iuein  mactat  Maja-  &  Mcrcurio ,    cujus  re-  Fcjio- 
rias  Saturnalibus  incurrere  notatum  cft  ,  tcftofcruc  illi  clics  """ 
Opalia  fuiflc,  qua'  tertio  die  poft  Saturnalia  aguntur :  +  Uc-  U<n- 
ut  Robigalia,  Floralia,  Vinalia,  Agonalia,  Carmcntaiia,  '*?», 
Angeronalia  &  Vertumnalia.    5  Pnrter  ciua?  iucrunt  ficra  ;M'. 
popularia  non  certis  ramiliis  tributa,  ut  6  Fornacalia, 7  Pa-  Sacr* 

liiia,^1* 


TIRAQITELLUS. 

T  /'»/>'  <?«<<  mulseres.]  Hrc  quoquc 
TunrApuiejieodem  libro  quibufJjtn 
interje&ir,  MulUm  ,  itkpft ,  tewfHft 

fylendtntes  amicimiWy-jario  Ijetames  ge- 
Jiamuie,  '■jerno  fi.'t,<te.i  iji':>:. ixi.:ne  ,  rju  ( 
de  <t;  cmio  ptr  ^jiam  ,  cjuafacer  incedebat 
tomitatus,fj!;<mfier,iebaiit flofcu.Li?f.v:  t- 
tjuc}u'.cnt.bu<  Ipicnlks  p;ne  tt><n<m  ,<  yfl  • 
jif,  -jcnicnti  de<t  ob-.ium commcnfirarent 
tbfequiu.n.  l.t  qvx  ptilinei  ebtfrrieos  fe- 
<rentes,'tcli~brac',iircum,  ficxuqui  dijitt,- 
rum  omatum  & 00  pexu;ncri»ium  rtgtt- 
liunt  fi»zcr<<it  :  illu:  etiam  qux  cxtiris 
ungucntis  C~ gcni.tli  bafamo  ,  guttatim 
tXCitfJl  ,  C;,iij>crgcba,:t  pl.ttt.is. 

1  T-t  tjui.t  Satumi  (y  l  'ulc.mi  HXor. ] 
Ad  Roin.  redit ,  Cvde  OpciuteUigit, 
cpiin  uxoremot  fororem  Sat-tirm  tiuf- 
K,  kribit  Fulgentius  lib.Mvtholog.  r. 
c. ;.  Macrob..lib.  1.  Saturn.c.  10.  La- 
clantiusUb,  r.  c.13.  &ante  hos  Dio- 
dorus  Siculus  libro  tertio  Bibliothe- 
ces  :  alias  qoatto,  cap.  quinto. 

3  Cu-u.iferias.]  Vatro  1.2.  aut  alio- 
HirftcgmpHtationc  5.  lingui  Latina: : 
Saturriali.ayitt(]\.\\t,clitl,i  ,i  Satumo,qHod 
co  dic  fcrix  e\MJlercnt. 

4  Sicut  Robig.tli.t.]  Dchisfeprcm, 
fex  vide  paulo  inha.Scd  quod  hic  ^An- 
geronaiia.  vocat  ,  .Agonalia  diccndum 
cft,  ut  patct  ex  nis.qua.  ftatim  dicct  de 
Agonalibus.  Quamquafla  ctiam  fue- 
lunt  fcfta  Angcronalia ,  didla  ab  Aa- 


gcror.r ,  Varroni  \\b.  i.  aut  aliorum 
cotnpuratione  -;.  Untrux  Latini. 

5  1'r.tter  <ju.t  J~umir<!  f.tcr.t  popii!.t~ 
,i.:.]  rcft  POilpciuslib.  14.  Pc.-h.  -';'./, 
inquit  ,  facra  Junt  (ut  ait  Labeo)  <7»<e 
omrtes  ches  faciimt.,,  mc  cc>  tit  fanti.us 
attribut.t  J'nnt  :  ut  Fcrnac.tii.t ,  V.xli.ia, 
Ltraliit. 

6  fi™4c^w.]DcqnibusPlin.I.iS- 
cap.  1 .  dc  Ntutia  loqucns,  fic fcribit,  ff 
■&  Fornac.iLi,i injiituitf.xrris  torrendi  fc- 
ri.is ,  C~  Jtjuc  rcLiyof.is  ternpinis  fgr* 
rum.  riutarch.pr0blem.cap.S9.  5cin 
Nuina  Poiupilio.  Feflus  Pompejus  li- 
bro  6 .  F.t  ex  poetis  O vidius  2  .Faftor. 

Curio  icTitimis  tmc  Fornacalia  verbis 
Maximus  irniicjtyitt  ji.tta  facra  facit. 
Hincquc  dca  Fornacalis  eidanlib.  U. 
ejufdcm  operis. 
Sota.  priusfnrnis  towclant  farr.t  coloni', 
£t  FornacaLifunt  fua  facra  dea. 
Nam  &  ea  Forna\ -  dicta  cft  apudeuQ^ 
demlib.2.  ejufdem  operis. 
Facia  de.i  eji  Farnax  ;  LmI  fornace.a- 
lcni, 
Cant,  ut  fistges  tetnpeni  iliafnas. 
Dc qua La&antius  falfi  religionis  li  • 
bro  1.  cap.ic.  Sc  Feftus  Pompcjusl,6. 
in  piin. 

7  Palilia.]  Dcquibus  etiamVarr» 
lib.Rei  ruft. j  c.  1.  6c  lingua: Latinx d. 
lib.f.  Cicerolib.  5.dc  Divinat.Tibul- 
luslib.2.eleg.  6.  Ovidiuslib.  14.  Me- 
tamor.3clib.Faflor.4.itcinque  6.Pro 

pcrtius 


*des. 


JZdis 
Ho.-tx 
Jemper 


51*  Alex.  aeAlexandro 

lilia ,  Laralia :  '  Fuit  autcm  sedes  Opis  in  Capitolio  uiid, 
2  aJtera  in  vico  Jugario  Opis  &  Saturni.  Notatumque,  his 
qui  Ope  indigererit ,  ad  afylum  Cereris  panem  dari ,  qui- 
bus  nunquam  templum  claudebatur ,  5  ficut  asdemHorta!: 
reclufam  eflc  voluerunt ,  quum  fit  hortari ,  ad  res  magnas 
'recL  adducere.  4  Ifidis  vero  a?des  una  patricia ,  altera  vero  A  n- 
fa-  tenodora  dicta  eft ,  cu  jus  templum  in  regione  Martii  cam- 
ades.  pi  fuit,  proximum  Tibcri,  juxta  Septa  &  Ovile.  Sed 
Jg-  cjuia  dc  Agonalibus  loquor ,  J  fciendum ,  Agonalia  ftati- 
naiia.  yas  ferjas  ful{]e  <  6  qU1bus  jano  y.  Idus  Januarias  mactatur 

~4go-  aries  :  7  dictique  Agdnales  dies ,  quod  a  principe  civitatis 
*jyj.  princeps  gregis  immolabatur:  quippe  antiqui  agein  ma- 
^gon.  (Sare  dixerunt ,  quod  verbum  in  fqlennibusfrequensufur- 
c-ir-  patur.  8  quorum  auCtorem  Numam  Pompilium  ferunt. 
9  Carmentalia  vero  a  matribusfamilias  annis  fingulis  fiunt 

deci- 

pertius  lib.4.elcg.  T.&4-  Perfiusfat.I.       S^uattuoraddedies ,  duBU  ex  ordiue 
Peftus  Pompejus  lib.15.ubi  de  Pale  <k  K.onU, 

Panlibus  loquitur.  Exquibusintelli-  Janu*  ^lgonaliluce  piandui  erit 

ges&haec  Paritia  quoque  vocati ,  de      HominUeflepoteflfuccin&M  caufamv 
tjuibus  alibi  diximus. 

I  Fuit  autem  OpU  in  Capitolio una.~\ 
Livius  4.  Decad.lib.9.  Additajmc\nit, 
Cir  unum  diemfupflicatio  efl  ex  decreto 
Pontificum ,  quocvxdts  OpU  in  Capitolio 
de  ccelo  taHa  eral. 

Z  Altera  in  vico  Jugario  ,  &c .]  P. 
-Viftorin8.  legione  urbis  Romae  me- 
tninit  xdis  Opis ,  &  Satmni  in  vico 
Jugario. 

3  Sicut  adem  Horta:.~\  Plutar.probl. 
cap.45, 

4  IfidUverottdes  una  patritia.~\  P. 
Viftor  in  ^.regione  urbisRomx.Spar- 
tianus  in  vita  Adriani.  Ex  quo  illud 
Iuvenalis  fat.6. 


men- 

talia. 


*A  Meroe  portabit  aquas  ,  ut  /pargat  in 

ade 
lfidU,anti<juo  tju/e  proxima  furgit  ovili. 
Et  horum  prior  Dionyfius  Halicarnaf- 
fiuslib.f. 

<j  Sciendum  >AgonaUa.~\  Macrobius 
lib.  i.c.4. 

6  jQaibuf  lano  n/</«*.]Ovidius  1. 1. 
Faftor. 


mflcr, 
Hoflia  ccelitibus  rjuoferiente  cadit. 
jQui  calido  flricios  tinHurut  fanguine 
cultros 
Semper  agatnerogat ,  nec  nifi  'uffm 
agit. 
Pars,  quia  non  veniant  pecude s  ,fed  a- 
gantur,  ab  aBu 
Homen^Aaonalem  credit  habere  diem. 
Et  citera  qu£  fcquuntur. 

7  Diciiqne ^igonales dies.~\Viiioli- 
broi.  aut-  aliorum  computatione  $. 
lingua:  Latinx  hi-s  verbis  ,  Dies  .Ago- 
nales  per  tjuos  Rexin  regia  arietem  im- 
molat  ,dit~li  ab  agone,  eo  quod  interrogatur 
d  principe  chitatU ,  &  frinceps  grtgU 
immolatur.  Alii  autem  alias  caufas  af- 
ferunt ,  ut  Ovidius  ubi  fupra. 

8  jQuorum  auBorem  Humam.]  Plut. 
in  vitaipfius. 

9  Carmentalia  vero.~\Vana  difto  li- 
bio  5.  8c  idem  Plutarch.  in  Romulo. 
Dionyfius  HalicarnaiTaeus  lib.  1.  Anti- 
quitatum  Rom.  fcribit ,  Euandio  & 
Gatmentae  Romanos  quotannis  facri- 

ficafle, 


Geni  ale  s  Dif.  s.  Lib.  VI.  51$ 

decimo  octavo  calcndas  Februarias,  '  in  quibusaliquid 
fcorteum  aut  fua  morte  peremptum  attuliifc,  magnum 
crimen  crat.  2  Robigalia  a  Numa  quoquc  infUtuta  funt,  R"^- 
ne  rubiqo  legctcs ,  nevc  uredo ,  aut  grando  invaderct.  Id- 
eo  fexto  calendas  Maji  agebantur ,  quo  dic  ?  Robigo  dco 
facrum  fieri  docuit.  4Floralia  a  Florafumpfcrenomcn,  ri-ra. 

cjui  ut  arbores  affatim  efflorefccrent ,  adjuftamquc  ma- 

gnitudinem  fructus  accederent  ,  quarto  calendas  Maji, 
oraculo  rrioniti  facra  conftituerunt,  namqtte  hrc  tcmpora  Sac'* 
frugibus  mctuenda  funt.    5lncujus  fcftis  diebus  rcemi-/Jfj*] 
nas ,  qua  vulgato  corpore  quarftum  faciunt ,  dcnudari ,  &  £*«- 
pudcndis  obfcoenifqae  invclatis ,  per  luxum  &  lafciviam 
currcre ,  Sc  impudicos  jocos  agjere  fervatum  cft  :  6  quibus  «/»- 
etiam  ;a?dilcs  cicer,  fabas  &  friHIilja  plebi  fpdrgere  aflue- 
rant,  leporcfque  &  capreas ,  aliaquc  mitia  animalia  ludis 
admitterc,  quos  in  vico  patricio,  aut  proximo  cclcbra- 
bant ,  noccuque  accenfis  facibus ,  cum  multa  cbfcocnitate 
verborum  pcr  urbem  vadcrc ,  &  ad  tulxr  fonitum  conve- 
nire.  7  Fuitenim  Flora  nobilc  fcortum ,  hujus  aucfor  ar-rw 
gumenti ,  quas  quum  praepotens  eflet,  &  divitiis  afflueret, 
populum  Romatfum  morte  obita  hcredcm  fccit,  pccu- 

niamque 

B.Auguft.  CvitausDci.lib.^.c.S.  & 
lib.6.cap.7.  * 

COLEJLUS. 

*  Arnobiusl.5.  Fkra  ilia gcnitrix, 

■  i  obfcarnit.it  e  ludorum  ,  bene  cu- 

rat  ut  ,1,  va  florefcant :  CjT  cur  quotidie 

ts  &•  fubefcentcs  herb.ts  ddurit 

atcjui    interfictt  nocentifiimum    frigus? 

Hujusludosruiflcobfcoeniflimos.non 

obfcure  otlendit  Marualis  qucqac  ali- 

quotlocis. 

TIRAQJLIELLUS. 
<:  IncuvMfeftis  dichiu.]  Pliniusubt 
fupra.  Gyrald.  Hift.  deorum  fyntag.  r. 

6  Shiibtu  ctiam  SEdiles.]  Val.  Maxi- 
musl.i.cy. 

7  FuitenimFlora.}  LaAantiusl.r. 
cap.ic.  Huicde.-cOvid.Faft.  ^.quod 
fioribus  prxfit,  Zephyrum  ventum  dat 


ficafle,  quemadrnodtiin  rdiquis  heroi- 
bus  acdxrrrorribus :  arsrlquc  di : 
etiamruifle,Carmenwapu  i  Carmeri- 
talem  portam  fub  Capitolio,  Euandro 
apud  Averttihitm  collem  prope  por- 
tam  Trtgeminam. 

T    In  cjuibus  aHtjuid  fcorteum.]   Gy- 

raldusfyntagrnate  17. 

2  Robig-dlia.']  vWolib.  f.   Rci  ru 

ftic.r,  cap.  1.  S:d.lib.<;.  deling.Lar.  ?c 
riin.lib.rS.cnr>.  19.  Rubi°.tlia,in<\u\t, 
t\um.t  confHtttitanno  regni  fuiw.  anx 
nunc dnmtur  M 7 '.Cal.  \la\i :  aueniam 
tune  fere  figetes  iuLigooccup.tt.  Feftus 
Pomp.lib.16. 

5  Robho  dev.  ]  Pl  i  n  i  us  Sc  Fcft .  Pom- 
pejus  ubi  fiipra. 

4  Flor.tlia-I  Varro  d.lib.r.  Reiru- 
ftic.T,c3p.t.Plin.d.rLb. iS.cap. ^9.  La- 
ftantius  lib.  r.cap.ic.Macrob.l.i.c^. 
Tcm.  II. 


M 


I   £}uO' 


yAnti- 
fieria. 
Vtt- 

tum- 
valia. 

Vina- 
lia. 


314  Alex.  ab  Alexandro 

niamque  annuam  ludis exhiberi  vobit:  '  quorum  inftar 
ludorum  Antifteria  apud  Athcnicnfcs  limili  licentia  fuere. 
:  Vertumnalia  vcro  dics  reftos  Vcrtumnodicatoshabuere 
Oclobri  mcnfe ,  cujus  ficcllum  in  vico  Turario  erat,  ver- 
tcntibus  fe  ad  dcxtram  fub  bafiiica:  angulo:  'qui  deus  mer- 
catura;  &  vcndendarum  rerum  habitus.  4  Vinalia  autem 
erant  dtiplicia  :  altera  vinis  deguftandis  duodecimo  calen-r 
das  Martias ,  quum  vina  pura  funt ,  quo  die  Jovi  novum 
vinum  libare  mos  cft,  quodex  dolio  hauftum ,  calpare 
eximcbant.  yAltcra,  quibus  flamen  dialis  vindemiam 
aufpicatus  maturis  uvis ,  vinum  legere ,  &  vindemiam  fieri 
jubct:  quibusdiebusagnamjoviimmolant,  interquecse- 
fa  &  porrecta ,  vinum  lcgit ,  qtio  tempore  ex  phano  Ve- 
neris  vinum  afratim  effundebant.  6  Fuitque  veteri  lege 
fancitum ,  ut  flamen  Martialis  dicerct  diem  veteri  vino 
libando ,  medicaminis  caufa.   Inde  ufurpatum  verbtim : 

Novum 


1  jQuoruminflar,&c.~\  Gyraldusin 
libro  de  Annis  &  menfibus ,  carterif- 
rjue  anni  partibus,de  his  pluribus  fcri 
bit,  Rhodiginusl.29.cr.  auftoritate 
Apollodori,  fcribit  ^Antifteria  univer- 
llm  quidem  vocarifefta  Bacchi,  priva- 
tim  vero  Pithacgia. 

2  Vertum>iaLia-jero.~\  Varrod.  1.  5. 
de  lingua  Latina.  Feftus  Pompejus  li- 
bro  19. 

3  Qui  Dffcf.jDonatus  uj  Adelphos 
Terenti  i  in  duobus  locis. 

4  Vinalia  a.utem.\  Varro  d.  1. 5.  ILn- 
guiLntina:.  Pliniuslib.18.c29.Unde 
Ovid.lib.4.  Faftor. 

Cur  igitur  feflum  Veneris  VinaliaJi- 
cant, 
jOujcritis  ?  &  quare  fit  jo-jisifia 
di,>' 
Etpaulopoft. 
Hofiica  Tyn hcr.o-jataefi  viuJetJa  Re- 

Juppiter  e  Latio  palmite  JonAferes. 
Vota  -jalent  tneliora  :  caJit  Ahr^ntius 

in^entf 
Atqne  indignxnLi  [etlore  plangit  bu- 

tttfHH. 


Venerat  Autumnus  calcanJis  forJiJus 

U~J1S, 

Redduntur  merito  debita  -jina  Iovi. 
Ditla  Jies  hinc  eft  Vinalia,  Iupiter  ilht 
Vindicat  3  &  fisitf  gaudet  ineffe 
fuis.  * 
COLERUS. 
*  Feftus  :  Calpar  -jinum  norjum,quoj 
ex  doiio  Jemitur  facrificii  caufa ,  ante 
qu.tmguftetur.   lorjf  enim priftS  fua  -jirut 
libabant  ,c]t:X -jocabant  Vtnalta.  Vidcail 
liunclocum  Scaligcriconjeftanea. 
TIRAQJJELLUS. 

5  jiltera,  cjuibus  flamen  dialii.  ]  Vi- 
n.tlia  fincjuitVarro  ubi  fupra)  a  -jino. 
Hicdies  Io-jis  ,  nonVeneris.  Hujusrei 
cura  non  levft  in  Latio.  Kam  alitjuot  locif 
-jinder.ux  primum  d  facerJotibus  publice 
jiebaat,  ut  Ron. x  etiam  nmc  :  nam  Fia- 
■men  Dialis  auSpicatur  vindemiam  :  & 
u.  \ufiit  -jlnumlezere  ,  agna  lo-ji  facit  : 
inter  cujus  exta  crtfa,  & ■  poneclaflamen 
pro,fas  -jinum  legit. 

6  Fuitque iieeri le^efa>icitum.\Vn- 
roibi,8c  FeftusPQmpejuslib.ro.  non 
longe  ante  rin.  «bi  de  Meditrinali- 
bus, 

X  Prtt- 


GeNI  ALES  DlES.    LlB.  VI.  51 J 

Novum  vettts  vinum  bibo ,  novo  veteri  vino  morho  medccr. 
Unde  Meditrina?  nomen  dea?,  cujus  facra  Meditiinalia,  m«K- 
&  dies  Mcditrinalis.  Sicut  ad  primitias  pomorum  nova'^ 
cfTc  dicebant  vctera ,  &  alia  exoptabant  nova,  ominis  cau- 
fa.  '  Pra?tcr  qua?  fucrunt  RufHca  vinalia ,  quod  Vcneri  R*fli~ 
a?des  tunc  dicata  forct ,  ejufque  tutela?  olitores  addiccren- c'x  v" 
tur,  quibus  diebus  crant  feriati,  qua?  dies  tempeltatibus 
leniendis  folcnnis  habcbatur ,  qua  novum  vinum  tn  urbem 
ferre ,  &  in  cellis  vinariis  condcre  aliucrant.    :  Apud  Tu- le* 
fculanos  lcgc  cautum  erat ,  ne  quis  novum  vinum  ,  ante-  X/?«- 
quam  Vinalia  calentur,  in  urbem  inveheret :  Laurcntibus,  '*»'• 
ne  quis pomum ex alieno lcgerct  inaiimum,quod humcris  r**~ 
vectarctur:  Gra?cis,  antc  vcrnum  a?quino£tium  nc  quis  vi-  tum 
tcm  inciderct ,  ncque  uvam  ante  arquinoctium  autumnale lc*' 
guftaret :  4  Romanis  vino  &  novis  frugibus  ,  antcquam  Gta- 
faccrdos  primitias  libafTct,  vcfci  non  licuit : J  Gracis  quo-  c°Kr"™' 

que  m. 


1  rPra>tcr  qn.t  fuerunt  ruflica  Vintt 
lia. ]  Varro  ubi  fupra,  yinalia ,  inquit, 
ruftica  duuntur  antc  dmdccimum  dicm 
Calcnd.ts  Sfpt&mbrit  :  qttod.  tnm  l^enc.i 
dcdic.tta  xdes  ,  &  orti  e)u<  tutcLt  .tdil - 
gn.tntvr,  ac tumfitit  feratt olitores '.  Fe- 
ftus  Po.npejushb.  16.  ubi  de  rufticis 
Vinahbus.  * 

COLERUS. 

*  Vi.Ie  &  Mioobium.  Varroniani 
quoquc  libri  eujuftiam  titulus  eft  :  Vi- 
naita,  .-sfeJi  \'o-oli7tj)v, 

T  I  R  A  QU  E  L  L  U  S. 

2  .■*,;■. J.  Ttifcidams.  ]  Varro  non 
multo  ant;  ea  ,  qua:  in  praxed.  citavi- 
rrtus  ri  TufMxnki  a\t,  facri* efi ;pi- 
nu  ..j-jwti  ne  vebatur  in  tirbem  ante, 
qu.zmi'.  .;./'  :l^alcntuy.* 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Athtmis  mos  erat ,  quamdiu  fcr- 
yeret  ruift.im ,  neminem  idtangere. 
Plfttai .  Sympofiac.lib.8.  Sclib.j. 

;  Imrimum, )  Lege  in  armum  ,  & 
vidc  Feftum. 

TI  RAQjlELLUS. 


degufl.tbant  qtddcm  mv.ts  fhtgtt  aitl  vi- 
n.t ,  antequamfkteriotes  primitias  li- 
baffent. 

^  Gr.tcis  qttoque  in  ufu  er.it  ,  in  feftiy 
cmPithjtga.  jCadius  Rhodiginus  An- 
tiquarum  lectionumlib.  it.  c.  25.  fic 
fcribit,  Pitbocgia,h\qiit  Troclus,  feflum 
veteribus  erat ,  qno  in  VUM participatum 
&  fervos  advo.abant  &  mcrcenarios  : 
relinebantur  enim  tunt  primum  dolia  , 
proinde  faciate  divina,  Diotiyfiaci  doni 
commnnicatio  omnibus  pa  cbat.  Ccmprc— 
cib.m.ur  veio, ut  Plut.  inquit,  oiCxuC» 
xa^  W/iigtov  at/TO/c  t  ya.ftudxx  tJoJ 
^itiv  ■&'■£%  ,  id efl  ,  innoxiam  falu- 
bremquc  ipfis  mcdicamenti  potio- 
nem.   TJndecima  menfts  die faclitayi  boc 

thepis  confiteviffe  ,  produnt  AuBorts. 
Haftenus  Cxftm  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  DePithcegiaPlutar.1.5.  fympof. 
t  Vi«  o/v»  A'6)i»iio"/  pii\ih)t.lr-i\  y.luuos 
Hjzldp^ovf)  ,  •mBefyiit.v  tbjj  M/uigotv  n&- 
^kvtsc.  h)  7m>ttf  yt,  tft  toty.iv  ,  £jyov)ot 

TS     O/VX    7TQJIX    i\    7timV    K-7BOTT8Vcftv/ff, 

dC\aC»  y.  atjo-mpjov  auroic  tk  qxffji*.- 


4   Romanif.  ]  Phnius  libro  decitno 
odavo,  cap.  fecundo.   ^Ac  ne  ,  inquit,  I  ms  rlwp^>io-ii  5^2% 


14 


5«6  Alex.  aisAlexandro 

que  in  ufu  erat ,  in  fefto  cr.i  Pithcegia  nomen ,  quo  dolia 
relinuntur,  vinum  affatim  haurire,  ad  cujus  potum  non 
fcrvos  modo ,  fed  mcrcenarios ,  clicntes  &  rufticam  tur- 
bam  advocabant. 


c 


C   A   P  U  T      IX. 

Tantum  &  quar.tum  comparativo  mnnuncjitam  conjungi, 
ademque  pro  domo  Jape  apud  autiores  inveniri. 

■UM  a  tumultuariis  negotiis,  ingenii  vcgctandi  caufa, 

rannrrum  ad  manfueticres  Mufas  quandoque  diver- 

terem  ,  incidimus  forte  ad  id  temporis  quum  ha?c  com- 

mcntarcinur ,  in  libellum  Elegaritiarum  (qucm  fic  infcri- 

r.rxa-  pfcrat)  grammatici  cujufpiam ,  docti  hominis  &  confiden- 

lL-     tls  >  ^11*  plcraquc  cxquifite  &  non  indifcrte  ex  auctoribus 

renms  adnctaffe   vidcbatur.     In  quibus  ita  fcriptum  Icgimus : 

z&  ln-  Tantum  &  quantum  ,  vcrbo  &  pofitivo  :  tanto  &  quanto, 

ti.r.wn  comparativo  jungi oporterc ,  ut quanto es doftior ,  tanto 

t    18  es  menor :  qnantum  potcs ,  tantum  elabora.  Arguitque 

Lactantium  vclut  parum  diferte  loquutum  :   Quanto  fre- 

quentcrimpcllitur ,  tanto  firmitcr  robcratur.    Sedquum 

nos  longe  fecus  a  probatiffimis  hrcc  obfcrvata  IcgifTemus, 

profecto  id  non  ufqucquaque  verum  putamus:  ipfumque 

qui  inter  grammaticos  principcm  Iocum  facile  tennit, 

quod  citra  calumniam  dictum  fit,  incuriofc  prcccflilfe. 

Efto  enim ,  quod  fic  fncrit  ab  au&oribus  firpe  ufurpatum, 

quih  fccus  dici  fcribique  poflit  citra  rcprehcnfioncm ,  non 

negaverim  :  fiquidcm  &  tantum  cum  quanto  &  cum  pofi- 

tivo  aut  comparativo  jungi  non  indiferte ,  plcrumque  vi- 

dcmus.  Fuitquc  ha?c  oratio  non  etudita  folum ,  fcdfuis 

numcris  omnibus  abfoluta.  Titus  Livius  tertio  ab  urbe 

condita:  Quantum  juniorcs  patrum  plebi  fe  magis  infinua- 

bant,  co  acrius  contra  tribunitcndcbant.  LuciusFlorus 

epitornarum  fecundo :  Numantia ,  inquit ,  quantum  Car- 

thaginis ,  Capua? ,  Corinthi  opibus  infcrior ,  ita  virtutis 

nomine  tk  honorc  par  omnibus.  Idem  de  Caffiano  bello : 

Sed 


Gn  n  i  a  L  t. s  Dies.  Lib.  VT.  517 
Sed  quanto  eft  cfficacior  fortuna  quam  virtus ,  tantum  clle 
virtutcm.  PJinius  Ncpos  epiftolarum  ultimo:  Quantum 
ab  hujufmodi  cupiditatibus  rcmotior  cjus  animus  eflct, 
tanto  impenfius,  &c.  Tacitus  hiftoriarum  quinto :  Tibc-  c.ip.u 
rius,  inquit ,  quanto  intcntus  olim  publicas  ad  cuias ,  tanto 
occultiorin  lufus.  Plinius  quoquc  hiftoria?  naturalis  dc- 
cimofcptimo,  multum  fupcrlativo  junxit :  Domus  in- 
quit ,  multum  pulcherrima  confenfuomnium ,  a?tate  ea  in 
collc  Quirinali ,  C.  Aquilii  fiiit.  Quin  etiam  dixit  gram- 
maticus  noftcr ,  proxime  acccdcrc  ad  vim  comparativo- 
rum  ante&poft,  ut  tartto  ego  ante  vcni,  nontantum. 
Contra  qucd  auctorifcas  Plinii  &  aliorum  obvia  cft  ,  Na- 
turalis  hiftoria?  18.  Quantum  igitur  univerfas  terras  ager 
Campanus  anteccdit ,  tantum  ipfum  pars  cjus  qua?  Labo- 
ria?  dicitur.  Ca?fir  commcntario  6.  Omni ,  inqnit,  nobi- 
litatc  Hcduorum  intcrfccta,  tantum  potcntia  antcccile- 
runt:  &  aliis  paffim  audtoribus  probatiflimis ,  in  quibus 
liquct ,  tantum  cum  quanto  &  comparativo  &  politivo, 
non  abfquc  cultu  Latini  fcrmonis  jungi  liccre.  In  codcm 
quoque  libcllo  fcriptum  fuit,  ^Edcm  fingulari  pro  tem- 
plo ,  plurali  numcro  pro  domo  accipi  oportere ,  nifi  facras 
adjcccris ,  quod  tamcn  fccus  dictum  deftnitumque  plc- 
rumquc  cft.  Q^CurtiusIib.^.  Stabant  (inquit)  ad  fcrcs/« 
a?disejus,  in  qua  rex  vefccbatur.  &alibi:  Excubabant^™" 
fervatis  nodlium  vicibus ,  proxiini  foribus  a?dis.  Cicerow.j. 
pro  Clucntio :  Atque  illo  tcmporc,  inqr^t,  in  a?dc  T.  An- f'^-7* 
nii  hominis  honcftiffimi,  Scalenus  acccrfitus  ab  Oppia- 
nico  vcnit.  Rurfus  a?des  plurali  pro  tcmplo  T.  Livius  non 
fcmclponit:  Duumviri,  inquit,  grati  fuere  a?dibus  de- 
dicandis.  Suctonius  in  Claudio :  Spedtacula ,  inquit ,  cdi- 
dit ,  quum  prius  ad  fuperiorcs  a?dcs  fupplicaflet,  Nequc 
abnuerim,  quin  ficquens  habeatufus,  ut  a?des  plurattvo 
numero  pro  domo  ,  pro  tcmplo  vcro  iingulari  dici  convc- 
niat.  Scd  tamcn  quin  altero  ctiam  modo  Latinc  dici  pof- 
fit ,  iiquc  fcrmo  citra  reprehenfioncm  probabilis  fit ,  licet 

j\  \  3  par- 


5 13  Alex.  abAlexandro 

parcius  circumfpecliufque  antiqua  dida  &  veterum  audto- 

ritas  facit. 

T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

T  D  caput  exeorum  num.  eft ,  cjuibus  rat ,  ijuanto  intentv.s  olimpuUicas  adcu- 
-"•  AlexanderLaurentiumVallam  vel-  ras  ,  tantooccultiori»  luxus  &  malum 
licat,  ejustamen  nomine  fuppreflb:  otiumrepAutus, ub\  legendum^ut  vides, 
idcjueexduobuslocisipfiusVallac.Pri-  inluxus  non  lufus.  Locusautemprior 
mus  eft  inlibto  Elcgantiarum  primo  Plinii  eft  lib.x7-  cap.  f.  Sed  hic  locus 
cap.rg  alterlibrocjufdemoperister-  eft  hiccorruptus.  Nam  in  ememiatio- 
tiocap.7..Sedadvertec]uodlocusCor-  ribuscodicibusitalegitur,  Multovero 
neliiTaciti  hic  defi^nati  libro^.  eft  pulcbcrrima  confenfu  omnittm  xtate  eain 
mendofus.  Iseniinelt  libro.}..  ubific  ,  colle  yimirutliC.  ^Aputii  equitis  Roman. 
fcribitur  ,  Sed  tum  Tibertut  ditodectm  j  Pofterior  autem  locus  ipfius  Plinii  eft 
villarum  nomiuiluts  &  Molibus  ir.fide-  i  l.ib.  18.  cap.n. 

C   A  P  U  T       X. 

Oua  leje  duodecim  tabularum  utiliter  c-r  commode .  quaive 
parura  confiu ite ,  cr  ntmis  fevere  firipta  videbantur. 

mJO^  A  Condin '  urbe  ad  annum  fere  trecentefimum ,  po- 
trtcm-  J~\  pulum  Romanum  ancipitibello  diftractum ,  fine  Ie- 
*"  T  sibus  certis ,  fuis  tsntum  moribus  vixilTe ,  neque  externas 

nosjjne  O  .„„r.  n  r  \ 

iegtbus  leges  conquiiifie  fatis  conftat.Trecentcfimo  demum  exa- 

?£"'•   clo  annopoft  finitimosfuperatos,beIIo  quietis  rebus,quum 

viri     refpublica  legibus  formanda  videretur,  decemviros  legum 

qmndo  ferendarum  caufa  crearunt:quiAthenasprofe6ti  ad  jura  fta- 

num    tuenda ,  ut  peregrina  inftituta ,  fcita ,  morefque  nofcerent, 

creati.  divino  confilio  leges  duodecim  tabulis  in  xs  incifas ,  in  fo- 

ji^Lro  propofuere,  excerptas  a  Solonis  legibus ,  qua^axibus 

buiam  ligneis  continebantur ,  quibus  bonia?quique  juffa,  pravi 

hR»- deliclorumque  depulfio ,  tum  judiciorum  ordo ,  &  bene 

mam    vivendi  norma ,  pccnxque  ac  prarnia  conflituta  funt :  a 

*?"*"  quibus  poftea  omnis  divini  humanique  noftri  juris  fanctio 

itgtt    manavit.  Qua?  quidem  Iegesquumlongitemporisabufn 

f"'Pf  antiquata?  effent ,  &  vetufhte  confenuiffent ,  novis  poftca 

t »sp\i-  editis ,  aiae  eadem  illa  continerent ,  licet  mutatis  verbis, 

WHm    eadem  tamen  fcita  &  conftituta  manfere.  Primi  enim  qui 

r1"-  k°es 

fit*.  1Ls 

T I  R  A  Q\J  E  L  L IT  S.  I  Decad  lib.  ^ .  &  Pomponii  Iurifcon- 

I  ^iconditaurbe.JRxcCaathiv.J.  \C\x\uinl.l.ff.deorig.)ur. 

I   Zephj- 


Gentales  Dies.  Lie.  VI.         5T9 
leges  fcriptas  propofuere  a?quanda?  Jibertatis  catifa , '  Zc- 
phyrii  fucre  Locri  in  Brutiis ,  a  Zcphyrio  promontorio  di- 
cti ,  Ajacis  Oilci  focii : "'  licet  aliiin  Bocotia  Locri  Opuntii 
prodantur , '  Patrocli  patria:    alii  Epignefnkfii  in  eadem 
Bceotia:  4alii  Ozola:  a  maloodorenuncupati,  in  Libva. 
5  His  crqo  Zcphyriis  Zeleucus ,  Spartanorum  cv  Crcten-  ?' •'<■«- 
fiiim  placita  imitatus ,  qui  a  Minoe  vctuftas  legcs  acccpc- f;' 
runt ,  acerbiores  leges  confcripiit  pcenafquc  jure  debitas, 
juris  atque  injiiiia'  regulas ,  fcripto  prachnivit ,  UC  mctn  ju- 
diciorum  &  pceriaruin  a  criminibus  abitincrent.  Afirea 
enim  omnis  animadverfio  criminis ,  non  fcripto  jurc ,  fcd 
judicis  arbitrio  cdcbatur.   6  Poftca  Athcnienfes  a  Dra- 
conc  &c    Solone  fcriptas  lcgcs  in    Prytanco  ab  co  fi-  Ltgm- 
xas&r  propoiitas,  juraquc  cv  judicia  acccpcrunt.  7Dc-^.' 
mum  Romani  modcrando  jura ,  fummis  infimisque  x-fanm 
quando,  illorum  exemplo  fcriptas  promulgarunt.  8  Et^"""* 

0  iic    Zoroaftcs    Bactrianis 
&  Pcr- 


iicut  Crctcnfibus  Minos  , 


1  Zcfhyrii  fuerc  Tocri.]  Strabol.6. 
Ex  quo  intclligcs  hic  lcgcndum  efle 
F.pi\ephyrii,  &  iterum  I.q. 

2  Licet  .ilii  in  Baoti.t  Locri  Opuntii.  ] 
Srrabod.  lib.o. 

:  Pat:oclip.ttri.t.~\  C.cterum  (inquit 
Strabo  d. lib.9.  )ex  Oj/untia  lerr.t  n.tl u;n 
cffc  P.ttrodum  tcjlatur  Ho>nen<s,<pd  cum 
cxdem  patrajfct  invitus,fug.tffubtraxit 
ttd  Pe/cum. 

4  ,A!ii  O\ola;  a  maloodore  nuncupa- 
ti.~\  Strabo  ibi.  Plutar.  probl.cap.12S- 
ubi  &  alias  rationes  hujus  appellatio- 
nis  atfert  &  Servius  lib.  j .  Aneidos  in 
etlin  locum, 

Hic  &>  K.tritii  pofucrunt  mocni.t  Lo- 
cri. 

5  Hisrjero  Zephyriis  Zc!eucus.~\T>\o- 
dorus  lib.12.  Strabo  lib.d.  Ephori  au- 
ftoritate,  &  ante  eum  Ariftoreles  Po- 
liticonlib.  2.c.  i  D. 

6  Pojica  .Atha/icnfcs  .i  Hyaeone'& 


gumlatores  Cxadem  ,  aut ,  ut  alii  vo- 
canr,  Caladcm,  cx  Paufania  lib.  i.  qui 
de  Atticis  eft. 

7  Dcmum  Romani. ]Livius  &  Pom- 
pejus  fupra  jam  citati. 

8  P.t  ftcut  C, ctc/jihus  7Vtfnbs.~\  Ari- 
ftotelcslib.7.  Politiconc.  ir.  SttabO 
lib.  iC\  DiodorusSiculuslib.2.  cap.  i. 
&  lib.6  cnp.  1  f.  lc<>e<  prxtcrc.t  mii  /.<<, 
inquit ,  Cictenftbut  dcdit ,  (ittm'aifj  c.ts 
ahfeinquad.tm  l}/e!u/ca  medit.t.f.i<.  Et 
hinc  legi fer  WR nos  dicirur  O vidio  l.j. 
Auvmm  clegia  nona  ,  aut  decima  ad 
Cercrem, 

OjUai'it  MfHBt  ftmiics  f/bi  /c;;fcr  ttn- 
ncs. 
Sed  5c  Ccrcs  ipfis  quoque  Creteniihus 
lcges  dcdit ,  ex  DiodOro  lib.  6.  aut  5 . 
cap.z. 

9  Sic  Zrroafics  B.nlrianis.  JSforOa- 
ftes,  'autroribus  riinio'lib'.-\  cap.  r(5. 
&lib.  ;  -.  cap.  1.  luftinolib.i.  cV:  Sa- 


Solone.~\  Plutarchu>  in  Solone,Dioge-  ■  bcllico  Enneadis  1.  lib:^.)  BacfnadO- 
nes  Laertius  in  vita  ipllus  Solonis,!  ruin  Rcx,Aitrolog;.a-peritiflniHis,Ma- 


Gellius  lib.ii.cap.rS".  &  alii  plUrirrii. 
Scd  tu  addc  ahos  Athcnienfmm  lo- 


gicas  artes  creditur  irrvehifle,  k'gclquc 
SndrianisdedilTc. 

t\  l{  4  1    Ch.l- 


520  Alex.  abAlexandro 

&  Pcrfis  legcs  dcdit,  '  Charonda  Carthaginennbus, 
:  Zamolxis  Scythis ,  *  Plato  Magneiiis  &  Siculis ,  4  .£gy- 
ptiis  vcro  Minas,1  Trifniegiftus, 6  &  Bocorus, 7  Thebanis 
Philolaus , 8  Andronodorus  Chalcklenfibus ,  quiin  Thra- 
cia  funt,9  Protagoras  autem  Thuriis,  °  quibus  poftea  abrc- 

gatis 

1  Chdrpnda  Cartb.iginexp.but.  ]  Cba- 
rcndas  legendir.n  eft,  necisquidem 
Carthaginenfibus,  fedThuriis,aut,  ut^ 
alii  vocant ,  Tyriis ,  leges  dodit ,  apud 
Diodorum  Siculum  l.  u.ySc  Valerium 
Maxifnum  iib.  6.cap.  5 .  de  Iuftitia. 

2  Zamolxis  Scythisf]  Herodotus  li- 
bro^.  Melpomenc,  Strabol  b.^.Dio- 
dorus  Siculuslib.  2.  cap.  5.  memoriz 
prodiderunt,  Zamolxin  Getis  (qui  ex 
genere  Scytharum  funt)  Icges  dedifle. 

}  Plat 0  Magnefiis  &  Siculis.  ]  ^ed  & 
ipfis  Sictilis  Timoleon  una  cumCe- 
phalo  &  Dionyfio  Corinthiis  leges 
tulit  ex  PlurarchoinTimoleone.  At 
Plato  rogatus  a  Cyrenenfibus ,  ut  ipfis 
leges  fcribercr,nr  reip.  ftatum  compo- 
neret.recufavit  dicens  iPerdifficile  efle 
conderelegestamfclicibus  :  indicans 
(utlcribit  Erafmns  Roterod.  ex  Plut. 
in  Lucullo  in  Apophthegmatis  Plato- 
nis)  eos  nonfacile  parere  falubribus 
monitis,  qui  fucceflii  rerum  elati  fibi 
ftlices  vidcrentur. 

4  flLgyptiis  vera.Minas.]  Diodorus 
Siculuslib.  2.cap.  5;.  PoH antiquam,la- 
cjmt  ,  Mgyptiorum  vitam  y  quamdcum 
be,  oumque  temporc  fuifje JabulanturJra- 
dunt  perfuafijfe  primum  muhitudinijcri- 
ptis  uti  legibus  Men.tm  ,  magni  animi  vi 


mianus  libro  Divin.  inftitut.  cap.  6. 
de  hoc  Mercurio  loqaens  ,  Idcm ,  in- 
quit,  oppidum  condidit,quod  etiam  nunc 
Gra.ce  vocatur  ifyuaoroxu  :  &■  Sditatfer- 
vant  &  cotunt  eum  religiofe.Qm  t..rnetfi 
homofuerit antiauifiimus  ,tamen  &  in- 
flruElifiimus  omnigenere  doclrinsc:  .tdco, 
ut  ci  y  multarum  rtrum  &  artiumjcien- 
tia,  Trifmegjjlo  cognomen  imponerent. 

6  Et Bocorus.]  DiodorusSiculusli- 
bro  2.  cap.  5.  ubi  hunc  Bocchoridem 
appellat,  cum  fic  fcribit ,  Legum,  qux 
ad  hominum-eommercia  pertinent, 
Bocchoruiem  iatorem  fcribuntfuifle. 
Fufebiuslibro  Chronicon  j.  cap.  io. 
ubi  hunc  vocat  Bocchorum.  Sed  Sa- 
fochis,virprudentiaexcellens,geomc- 
triaxjue  inventor ,  leges  multas ,  qua: 
ad  deum  religionem  cultumque  perti- 
nent,  prioribusaddidit,  ac  Agyptiis 
aftrorum  curlus  oftcndit,  apud  Arifto- 
telem  Politicon  lib.7-cap.  10.  8c  Dio- 
dorum  Siculumlib.  2.  cap.5.  ubi  ultra 
ipfum  Safochim ,  tradit  8c  Sefoftrem, 
Verchorim,  Amafi:n,  &  Darium  Xer- 
xis  patrem,leges  tulifle.  Scd  &  Ifidern 
A.gyptiislegcs  ftatuifle ,  quibus  jufti- 
tia  axjucomnibus  fervaretur ,  vi  atque 
injuria  ,  timore  poenx ,  fublatis  :  hac- 
quo  de  caufa  prifcos  Graecos  Ifidem  le- 


rum,  vitaque  inter  omnes  probatte,    Ex  ;  gifcram  appellafle ,  tanquam  primam 
cjuibus  verbis  intelligis  Menam  ,  non    lcgum  invcntricem  ,  fcnbit  ipfc  idem 


Tidtnam  legendum 

>;  Trifaegifius.Tpianc quintum fuif- 
feMercuriunalcribitCicerolib.  5.  de 

Natura  deorum  ,  his  verbis  ,  Shtintus, 


Diodcrus  Siculuslib. r.  c.i. 

7  Thebanis  Pbilolaus.]  Ariftoteles 
lib.2.  Poiiticon  cap.  1  c. 

8  Andronodorus  Cbalcidenpbus.l  I- 


Mercurius fcilicet ,  quem  colunt  Pbenea-    mo  ,J>:drodamas  ex  Ariftotele ,  ubi 

t.r,  .7;/;'  &  lArgum  didturinleremiffe,  ob    fupra  proxime. 

eamque  caufam  Mgypto  prcefuijfe ,  atcjue         0  Protagoras  aulem  Thuriis.]  Dio- 

's£;yptii<  leges  &  literas  tradidifje.    genes  Laiirtius  in  vita  illius  in  prn. 
Hunc  /£  •yptii  Tbeyn  appeUant,eodemque       10  Sh/ibus  poflea  abrogatis  &■  induBis 
nomineanni  primus  menjis apud eps vo-  I  ~hlet<Uus.  ]  Sed  &  fuperioiibus  adde 
frf/^.HaftenusCicero.Lactantiuslrir-l  Pythagoram  Crotoniatis  lcgcs  dedif- 

i~c,  ex 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  5^1 

gatis  &  iiiducfis ,  Mctellus  devicta  Crcta ,  illas  cum  Ro- 
manis  commutavit.  '  Lacedxmomi  vcro  non  jure  fcripto,  Lace- 
fcd  moribus  tantum,  ufu  annorum  comprobatis ,  pro  We     '."" 

•  r  r    •  •  1  nttynrt 

u(i  iunt.  Idco  Lycurgus  lcgcs  icriptas  Spartanis  nullas  de-firipu 
dit,  fcd  omnium  confcnfu  morcs ,  tancjuam  fi  lex  cdita"8!"'" 
fuillct ,  cxpcriundo  obfervarunt. :  Indi  cjuocjuc  litcras  non  t*r. 
novcrc ,  fcd  xcjuiiTimos  mores,  lcgis  vicc  habuere  :  hicjue lndi- 
adco  tcnaccs  fucrc,ut  omni  fcripto  juri  antcirent.  Scd  qua?  &£ 
prifcis  inftitutis  pcr  conditorcs  Romani  juiis  ci;dcm  ta-"  '*• 
bulis  ad  vcrbum  fcripta  fuerint ,  parum  comperta  funt,y^w 
cjiium  ad  manum  nonlint ,  nulliquc  annalcs  extcnt ,  nuila-/'"*» 
c]uc  monumcnta  vctuftatis :  nifi  quod  pauca ,  cjux  ad  nio-^J' 
rum  difciplinam  &  judicia  fpectant,intercife  auctores  pro- 
dunt. ;  Extantque  (ut  multi  aflerunt)  Hcrmodori  Ephciii  ««*- 

1  moda- 


fe  ,  ex  Diogene  Lacrtio  in  vita  illius. 

Saturnuin  Latinis  exVirgilio  1.8.J5,n. 

*Primus  ab  athereo  venit  Satttrnmi  O- 

lympoj 
ls  genus  indocile  ac  diiberfitm  monti- 

but  altis 
Comfwfuit ,  icgefque  dcdit ,  Latiumquc 

vocari 
"M.xluit :  his  quoniam  tutus  latuijfct  in 

Oiil. 

PhidoncmCorinthiisex  Ariftoteleli- 
bro^.  Politiconcap.4.  Hippodamum 
Milcliiseodcm  lib.c.6.  Itakim  Oeno- 
triis  ,  qui  nunc  Auionii  dicuntur ,  ex 
ipfo  Ariftotelel.7.  Polit.c.  1  Metero- 
mafdcm  Periis,  urconjectari  pi  i 
Piutarcho  in  libello,  cui  titi>Ius  cit,  In 
principerequiri  do&rinam.Zatraftern 
li  nulato  nouiinc  Arianis  cx  Diodoro 
Sicirlol.2.  c^.  Mararium,  Cyrenaici 
Ipyis  filium ,  Lesbiis  rxeodemlib.6. 
c.  16.  Dioclen  Syracuiiiscxcod.  Dlo- 
dorolib  r2.  Nicodorum  Manrinenii 
bus  ex  fijiano  lib. :.  de  V.-ria  hiftoria. 
Arymbim  &  Tharlitam  Epirotis ,  ut 
deprimoteftatur  Iuftinus  I.17.  deie- 
cundo  Plutarchus  iii  Pyrrho  poft  prin. 
Dionylium  Bacchum  Indis,ex  Diodo- 
ro  Siculo  lib  3.C.10.  &  Arriano  de  ge- 
flis  Alexandri  libro  8.  &  Charondam 


RheginisexHeraclidc  in  Politicis,  ut 
interim  prcetermittamMoyfem  Iudoris 
ex  facris  noftris  Bibliis.  Cereremau- 
tem  primam  omnium  leges  tulifle , 
quibus  homines  jufte  pieque  vivere 
afluefcercnt ,  &  inde  Legiferam  di- 
ctam  tradit  Diodor.Siculusl.^.c  2.6C 
itcrum  15.  Exqu0illudVirg.L4.An. 

1i/tattMt  teSat  de  mzre  Lidcntes 

Legiferte  Qtreri.  

Ubi  Servius  fcribit,  Leges  enim  ipfa  di- 
citur  imeniffe.  ~H.am  C"  fiicra  ipfius 
Tbcfniophoria  rjocuntur)fcd  hocideofin- 
gitur }  qnia  ante  imentum frnrnentvm  a, 
Cei  e>  eyttemines  pajii  tn  Ime  lege  vagaban- 
/;</■,  q«.c  feritat  interrupta  ejlinvento 
ufu  ffuincnto.um  ,  po/iqKam  ex  agrorum 
di-j.Jtone  natafnnt  )ura. 

1  lacedxrr.onii  '*-ero.~\  Plutarchus  in 
Lycurgo. 

2  Tndi  qitoquc.]   Diodorus  Iib.  5. 

lib.  14. 
J  Extantque  (ut  multi  affe,  unt)Hcr- 
ntodori.  jllic  vir,  Utinquit  Strabo 1. 14. 
leges  qu  'i;im  videtur  Romaniscon- 
fcripfiue.  Hennodorum  inltalii 
lantem,  fuilfe  auclorem  decemviris 
ri.  tab.  ferendarum  ,  quzeadsi  lula 
Decemvirales  dicuntur.diximus  fupra 
lib.  5.C.  iS. 

r\i{  S  1  «* 


522  Alew  abAlexandro 

legum  decemviraliuin  primi  intcrpretis  fcripta  relata ,  cu~ 
jusftatuaobid  fuit  in  comitio  erecta.  '  Ex  cpibus  plera- 
cjue  explorate  8c  fatis  utilitcr ,  qiurdam  duritcr  &  inhuma- 
nc ,  nonnuiia  remiiTc  &  Icnitcr  videntur  conftitufca ,  quo- 
rum  alicjua  probanda  ,  multa  velut  immitia  &  agrcftia  re- 
fellcnda  funt,  nifi  fortc  multo  xvo  intercifos  &  reconditos 
lllius  fenfus  non  tcncmus.  Ex  his  non  alicnum  fuerit ,  ali- 
cjua ,  licet  nimis  pcrvetufta  &  obfoleta ,  annotafie : "  nam 
errT1;  raciem  carpere , '  &  scnas  radcre  unguibus ,  muliercs  pcr- 

tabul**  i   r        i  ^ ,  —  i        r 

retata.  commode  vetabant :  +  necjue  magicis  artibus  legetem  cx 
'  alieno  traducere, ?  neque  defunctorum  corpora  in  urbe  uri 
aut  fepeiiri  utiliter  fanciverunt :  6  ejulatuscjiie  &  flebiles 
cjueftus ,  quotidianafque  Iachrymas  ,  &  cantus  lugubrcs  in 
funeribus  inhibuere :  7  ficut  a  Solone  conftitutum  fuerat. 
Verba  ex  ea  lege  ha?c  funt : 8  Faciem  ne  carpito, 9  ncve  a- 


jQua 
dam 


lienam  fegetem  pellcxeris. 


i  Ex  qu':buspler.tque.~\  Aul.  Gellius 
lib.  2o.  c.  r. 

2  Kam  faciem  carpere.~\  Serviusin 
12.  ALneidos  Virgilii  eoloco , 

Et  rofeas  laniatacomas. 
Ubi  Servius,  Morisfuit,inqait,  ut  ante 
rogos  bumanus fanguis effundcretur  ,  vel 
captivorum  ,  <vei  gladiatorum  :  quorum 
fiforte  copia  non  fuiffct ,  taniantcsfaemi- 
nx genas,fuum  ejfundebant  cruorem  ,  ut 
iogis  illa  imago  rejhtueretur.  Tamen 
fciendum ,  cautum  lege  duodecim  ta- 
bularum ,  ne  mulieres  carperent  fa- 
ciem  :  liis  verbis :  Mutierftciem  ne  car- 
fita.  Ciccro  libro  fecundo  de^Legi- 
bus. 

$  Etgcn.ts  radere  unguibus.]  Plin. 
lib.  i  r.  cap.  3  7.  Infra oculos  malx ,  bo- 
rnini  tantum,  quas  prifci  genas  'jocabant, 
duodecim  tabularuin  interdicio  radi  d 
fceminis  e.u  vetantes.  Pudoris  bac  fe- 
des. 

4  Neque  magicis  artibus  fegetem.  ] 
Videpauloinfra. 

5  tieque  defunctomm  corpora  in  urle 
*«'.J  Ciceroin  fecundolibrodelegi- 
bus,  ubi  hujus  rei  rationcm  reddit ,  & 


mulieres  genas  ne  radunto, 
neve 

de  hoc  fatis  abunde  diximus  fupra  1.  j. 
cap.2. 

6  E)utatufque.~\  VJt  patebitexfeq. 
tk  traditetiamCicerolib.  2.  Tufcul. 
quzft.  Ingemifcere,ait,nonnunquam  viro 
concejfum  ejt,  idque  raro:  e)ulatus  ne  nm- 
lieri  quidem.  Et  hic  nimirum  eft  fletus, 
quem  duodecim  tabula:  in  funeribus 
adhiberi  vetuerunt. 

7  Simt  d  Sotone  co,iflitutumfuerat.~\ 
Cicerolibro  2.  deLegibus.Plutarchus 
in  Solpne  ,  duxi^citi  xo?nvyfyaiv  upei- 
Xsv,  id  eft,  lacerationes  planzcntiumfu- 
fiulit. 

X  Faciem  ne  carpito.~\  Servius,  Ut 
diximus  fupra,  verbum  legis  immutat: 
nam  cum  in  lege  dicatur  ,  Genasnera- 
dunto,\pCc  legit,  Faciem  ne  c.rrptto:  for- 
taflis ,  ut  intellect.us  fieret  illuftrior. 

9  rN^ve  alien.tm  fegctem.]  Flinius 
lifc.  18.  cap.  6.  quo  loco  loquiturde 
C.  Furio  Crefino ,  &  vide  eund.  1.  28. 
c.  2.  ubi  memionem  facit  12.  tabul. 

10  "Mutieres  ^enas  ne  radunto.]  Et 
id  item  fupra.  Sed  adde  Ciceronem  li- 
bro  2.  de  Leg.  ubi  in  duobtis  locis  ad- 
fcribit  harc  verba  hujus  legis. 

1  Keve 


Gf.niales  Dies.   Lib.  VI.  525 

1  neve  lcfliim  funeris  ergo  habento.  ;  in  urbc  ne  urito,  ne- 
ve  fepelito.  5  Tum  fi  quis  in  fuo  arborcm  panxit ,  a  vicini 
fundo  quinque  faltem  pcdes  abeflc  voluit ,  in  ha?c  vcrba, 
Si  quid  in  agro  plantaveris,  quinquc  pcdcs  a  vicino  abcfto: 
Si  ficum  aut  olcam ,  pedcs  novcm  abcito.  4  Quod  autcm 
alienam  fegetem  pclliccrc  vcncriciis  lcx  vctuit ,  idco  cau- 
tum  eit,  quod  carminc  cvocari  rrugcs,cv  alio  transfcrri  vc- 
teres  crcdiderc :  quodne  licerct  ad  altcrius  injuriam  con- 
dcre ,  ctiam  lcge  funxcrunt.  J  Infupcr  rilios  fub  patris  jurc 

cffe, 


Car- 

rnine 

l-JO.J- 

banfur 
fiu^es. 
-> 
d,-  !>.!- 
tribus 
ergtfi- 

llOSy  &" 

contra. 


I  "Ncve  hffumfitnevi* erzoh.tbc>ito.~\\ 
Cicero  eodem  libro  induobuslocis,  | 
&in  priore  exponir  cam  diifrioncm 
leflum  pro  lugubri  ejulatione  :  vo>:que 
eft  fi&itia  per  Onomatoprciam.  Plau- 
tus  in  Truculcnro  a<St  4.  ic.  2. 

Thetit  quoque  ctiam 

Lamentando  lcfjumficit  ftlto.  * 
COLERUS. 

*  Tria  prsxipue  in  funere  erant : 
Exfequiz  ,  Lcfliis  live  Laufus  ,  &  Sili- 
cernium.  L&Tius  apud  Ciccronem lu- 
gubrem  ejuhtioncm  fignificare  putat. 
Reftituir  hoc  vocabnlum ,  vir  nobilif- 
fimus  &  do&illimus  Plauto ,  Pxnulo: 

Tion  dcji^n.ttor  pr.cteriens  obambulet , 

tieitleffumduc.it  ,  dum  hijhiu  1,1  fccna 

fiet. 

Varro  iMeleagris  :  Funut  exji  quiati  cum 

laujii  ad  fepulcrum  antiquo  more  Jilicer- 

nium  confecimu*. 

T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 
2   ln  10 bc  ne  urito  neque  fcpelito.  ]Su - 
pra  ibi ,  Neqne  defunclorum  corpora.  * 
COLERU  S. 

*  Vide  &  epift.  ad  famil.  lib.  4.  c- 
pift.  i:.  ubi  Cicero  impctrare  non 
poteft  ab  Athcnienfibus ,  ut  Marcelli 
corpus  intra  urbem  fepeliatur. 

TIRA  QJI  E  L  L  U  S. 
5    Tuni  ft  quis  ir.fuo  arborempanxitf] 
Hxc  verba  legis  ri.tabnl.  funtapud 
Ciceroncmd  lib.2.  deLegibus.'* 

4  <j\uod  autim  al:c>iamfcgetcm.JV\i- 
niuslib.2S.c6. 

5  Infkper  filios  fu!>  patrisleie  effc.~\ 
Bionvfius  Halicarnafllvus  1. 2.  ubidc- 


fcribitlcgesRomuli.Romanus,;'^^, 
legill.torpcrmifir  etiam  p.ntri  vendere 
filium,  nihil  dctcrritus  crudelitatis 
fpecie ,  quod  res  gravior  videri  poflcr, 
quam  proaffeftu  domeftico,  qnodque 
maxime  quis  miretur  ,  in  hac  dif-.<"'liita 
difciplina  Gr.xcorum  cducarus ,  quafi 
duium  Cv  tyrannicum,hoc  quoquc  pa- 
triconccllit.licercilliternarilii  vcndi- 
tione  pccuniam  quxrere,  majorem 
Iargitus  poteftatcm  patri  in  filium, 
quam  hero  in  mancipium.  Scrvuse- 
nim  femel  venditus ,  deindeliberta- 
tem  adeptus,  in  pofterum  fui  juriscft. 
Filius  vero  a  patre  venditus ,  filiber 
fieret,  rurfum  fub  patris  poreftarein 
rcdigebatur.  Itcrum  quoque  venundi- 
rus  £c  libcrarus,  fervus,  utante,  patris 
rcddebatur:  poft  tertiam  demum  ven- 
ditionem  eximcbarnr  e  patris  potefta- 
te.  Haftenus  Dionyfius.  Hinr,  utfcri- 
bir  Francilcus  Balduinus  Jurifconf.  in 
legem  Romuli  17.  trcs  illacincman- 
cipandis  liberis  imaginarix  venditio- 
ncs  &  manumifliones  ,  quarinn  fir  in 
jureCivili  mcntio.  Siccnim  demum 
extin<fto  patris  jurefilii  jus  magis  in 
ruto  veteres  fore  judicabanr.  Atquc 
hanc  quidem  Romuli  legem  tam  pla- 
cuifie  Romanis ,  air  Dionyfius ,  urer- 
iam  relata  fit  interduodecim  Tabulas, 
&  mulris  annis  feveriflime  fervata. 
Numa  tamen  abinitioeam  nonnihil 
mitigavit.  Cacterum  jusalioqui  vcn- 
dendi  filiifam.  plane  patri  adempruin 
fuifle  tcmpore  noftrorum  Turifconful- 
torum  ,  ccrto  adfirmarc  non  pofliim  : 
quamvis 


524  Alex.  abAlexandro 

efle ,  illosque  victus  neceflitatifvecaufa  patrio  jure  vendc- 
re ,  &  precium  quaeftui  efle ,  ufque  ad  tcrtiam  auctionem, 
neve  id  fraudi  ignominia;ve  eflet , r  neque  filiis  quicquam 
in  bonis  effe ,  patribus  viventibus,  voluere,  nifi  patrio  jure 
emancipatione  folutus  foret,2  aut  fe  jubente  fponfam  filius 
duxuTet ,  quod  antea  a  Numa  Pompilio  cautum  merat, 
3  quemetiampateroccidercpotcrat.    Sed  quum  aprifca 

llla 


quamvis  eorum  rcfpo-ifa  nullam  efle 
tradant liberi  hominis  venditior.em: 
Sc  creditorem  tradant  relegandum  ef- 
ic ,  cjui  feiensaparemepigrioriacce- 
perir  riliumfamilias,  &  patrem  evi- 
Ctionis  nomine  obligari,  quifilium 
fuum  tanquam  {ervum  ignoranti  em- 
ptori  vendidiflet.Sed  prlterioruin  Cne- 
farum  refcriptis  plane  fublatam  fuifle 
hanc  vendirionis  fpeciem  latis  con- 
ftat.  Estat  Diocletiani  atque  Maxi- 
miani refcriptum  in  /.  r.  c.de  patribws 
cjui fiiios fuos  diftrax.  Liberos  a  paren- 
tibus  neque  venditionis,  nccpedona- 
tionistitulo,neqt:cpignoris  jure,aut 
alio  quolibct  modo ,  nec  fub  pixtextu 
ignorantia:accipientis,inaliumtrans- 
ferri  pofle.Conftantinus  tamen  ppftca 
in  /.  2.  c.  illo  titulo,  fingularem  unum 
(ut  vocat)  cafum  excepit.  Voluit  enim, 
nr  inops  pater ,  non  habens  unde  fe 
alat,  poflit  filium  vendere  languino- 
ientum,  lioc  eft,  reccns  natum  ,  5c  ad- 
huca  matrerubentcm  :  qui  tamen  in 
fuam  itcrum  ingenuitatem  alieri  pof- 
fit ,  reftitutoemptori  precio  ,  autalio 
oblato  mancipio.  Sed  humaniores  fiint 
iUzalixdux,  qux  extant  lib.  1 1.  inte- 
gri  Codicis  Tlieodofiani ,  dealimcn- 
tis ,  qua:  inopes  patentes  de  publieo 
petcre  dcbcnt,  ii  domi  nonhabent, 
quo  fuam  fobolem  alant.  Haec  Baidui- 
nus.  Huius  Confiitiuionis  verba  hic 
libuit  adicribere ,  Vro-cincialcs  e^cft.ite 
<vi&nt  stcjuc  alimonia;  inopia  laborantcs, 
iiicros  fnos  i'ende,e  vefoppignerarecog- 
no-jimue.  Quifqui*  igitur  hu)u/modite- 
perietitr,  tjui  nuka  reijamdiarU fulftan- 
tiafuitm  tfit ,  cjnique  liberos  fuos  azgre  itc 
dijficilefitflitUentjpfrfifcim  t/oftrum,  an- 


tequamfiat  cs.latnitati  ohnoxit» ,  ad]uve- 
tur  i  ita  ,  ut  pro;onfu',es pr<xftdefcjite  ,  & 
rationalfs  per  univerfam  ^Afiicam  ba- 
beant potejfiatem ,  cy  ttniverfis,  quci  ,:d- 
verterint  fn  egeftate  miferabiii  confiitu- 
1  os,  jiipem  neceffariam  largiantur  ,  atcjue 
tx  borreit  Jubftantiam  tribnant  coi,ipe- 
tentem. 

1  Xequcfi  iis .  ]  Alciatus  i  n  l.paBum, 
rjiud  detult.  C.  depaclii.  num  3.  poft 
Bart.  in  /.  (jaUu*.  §.  <y  cjuid  fi  t.mtum. 
jf.  dcliber.  & poftum.  &c  ante  eos  Dio- 
nyfius  Halicarnafia.'uslib.  8.  de  Spur. 
Catfio  loquens,qui  ob  affectatum  reg- 
num  de  rupe  pricipitatus  eft  ,  fic  ait : 
Quid  fipatvr  e]us  \udex  fimv.i  &  accu- 

■fator  ptmitorque  fuiffet ,  ncc  domiu  ejus 
cffct  dirttta ,  nec  bonapublicata.  ^4pud 
Romanos  er.im  nihil  fiiipofiidcnt  vvw 
p.:ti  il  ::s  :fd  itcet  eis  cy  pecnntk  &  cor- 
po;  ibutfiiioi  wm  uti  arbttratufuo. 

2  yfut  fv  iubente  (ponf.rm  fiHtts  du- 
xiljit.]  Kuma  Pompilius  Romuli  fuc- 
ceiTbr,  ab  initiohanc  Romulilegem 
nonnifiil  mitigavit ,  ut  liis  vcrbis  fcri- 
bit  idem  Dionyfius  libro  2.  sipaterfi- 
lio  toncefftrituxorem  ducere,futur.imfa- 
crorum  nc  bonorum  juxta  lcges  partici- 
rr-!,  patri  pofihac  nu/Ium  jus  efioi-en- 

filium  ,  quod  ille  non  fctipfiflet, 
nifi  ante  insfuifletpatri  vendendifi- 
lios.Sicuti  &  IVplcin.l.  i.$.ult. ff.de lib. 
c.v/rZ.ait,non  pofle  patvem  filiam  nn- 
ptam  abducere:  nebeneconcordantia 
matrimonia  j  ure  patria:  poteftatis  tur- 
bcntur. 

3  Quem  ctiam  pa'er  occidere  pote- 
rat.~\  Romanorum  lesifiator  Romu- 
lus  (au&ore  Dionyfiod.  lib.  2.)  Solo- 
nisj  Pitiaci,  Charondxquc  leges ,  per- 

mittentes 


G  r  n  i  a  l  e  s  D  i  e  s.  Lib»  VI.  525 

illa  feyeritate  poftca  defiviflent,  fequuti  interprctes  jus 
natura? ,  mcrito  cavcrunt ,  ut '  liberi  parcntcs  alant :  aut 


vin- 

Romi  publice  a  parcntibus  omnibu.% 
Scfilii  far.:ili.ns,  nihilcqucftremdig- 
nitatem  revcritis,oblcfliim  cflc.utfuis 
eum  ftylis confoderent :  6cAugullus 
v:\-ponieritconfofiumliberarc.  Certc 
refcripta  Cxfamm  ncn  patiuntur  e- 
mendationem  propinqnorum  futvo- 
cnnt)  in  immenfum  cxtendi :  &  fic 
quod  fitdcliftum  filiifamilias,  gravio- 
ri  aliquo  fupplicio  dignumdcdi  no- 
lunt  magifttaruum  judicio.Sed  Sccum 
videret  R.omuIi  lex.ideoquepaterHo- 
ratii  illiusTcrgcmini ,  qui,  quodfo- 
rorcm  ccciderat ,  hcmicidii  accufiiha- 
tur,  contenderct  judicem  ft  efle  debe- 
re  :  reclamavit  Rcx  Servius  Tulliu.c, 
populouuc  Roman.  judicium rclinqui 
voIuit.Teftiseft  Dionyfiuslib.  ;.Erro 
nunc  parens  fit  potius  accufator,quain 
judex.  Durus  forrafle  vidcbitur  &  cru- 
dclis  patcr,  qui  filium  capiris  faciir 
reum.  Scd  6  fingularem  legum  Ro- 
manarum  humanitatem!  Siquispius 
clemenfquc  parens  infcliccm  filiuni, 
nealiuseumaccufet ,  cogatur  offerre 
judicum  mifcricordix  :  volunt  filio 
reir.itti extremum  luppliciumme  con- 
tra  pietatem,  atque  humanitatem,  pa- 
terrilio  vitam ,  quam  dedit ,  fiia  dcla- 
tioneeripere videatur.  Sicenimdici- 
tur  (7.  T  }  5.  tilt.  de  re  milit.iri. )  Divus 
Pius  dcfertorem  qui  a  patre  fuo  fnerat 
oblatus,  in  duriorem  rantum  militiam 
dari  juflifle:  ne  videretur  pater  ad  fup- 
plicium  filium  obmlifie.  Haftcnus 
Balduin. 

T  Lileriparentes  alant ,  aut  oincian- 
/«;•.]  Parentum  neceflitatibusliberos 
luccurrere  juftum  efic,  fcripfit  D.  An- 
toni nus  Tius  /.  r.  C.  de alendis  tiberi)  i. 
pa>e»til>  Divi  frarres  ,.acompetenti 
judice  cogendos  filios,  ut  patri  ali- 
mentaprxftent.rcfcripfcrunt ,/.  1.  C. 
eod.  fuf]in.  U\  l.fin.^.ipfumnutcmfi- 
lium.  ab  ipfisliberisparentesalendos 
efle  ,  fi  inopia  exutraqueparte  verti- 
tur,  edixit.   Sed  Sc  naturali  ratione  eo 


mittcntes  patribus  filios  cxhercdare, : 
domovc  pcllcrc,  non  latis  graves  cflc 
judicans ,  ad  coercendam  juvennm 
contumaciam  ,  £c  ut  parenti  fuus  ho- 
nosconfcrvaretur,omnenipoteftatcm 
parri  dedit  infilium,  idque  ,toto  vitx 
tcmpore ,  liveincarccrem  eum  rnittc- 
re,  fivefiagriscxdcrc,fivevinclumab- 
lcgarc  ad  ruftica  opcra ,  five  necare  li 
bcat ,  etiamfi  filius  traftct  Rcmpubl. 
ctiamfi  magiftratus  gerat  raaxii 
etiamfiliberalitatislaudem  publicelit 
promeritus.  Quo  jure  ufi  fiint  Brutus, 
Manlius  Torquatus  &  Sp.  Cafuus ,  ut 
idcm  dicitidem  Dionyfiuslib  .S.  Non 
fuittamen  (/?/  Balduinm  firibit  in d.  17. 
/.  Ron>:<!i.)ca  fcmpcr  qualcm  Romulus 
inftituir.  M.  Brtttus  inquadam  fuaad 
Atticumcpiftola,  Diminum ,  inqyit, 
nt  farenlem  qitidtm  Majores  nofliivo- 
tutrnnt  ejfe.  Sed  &  inp.ctatcmagis, 
quam  atrocitatc  conliflcrc  debcre  pa- 
triarfl  potcftatcm ,  judicavit  Adrianus 

Impcrator  /.  5.  (f.  ad  lcgim  Pomp.de 
parricid.  &  tcmperatiflimameam  cfle 

oportere  Scncca  pronunciavit.    Sane 
jtis  olim  patri  fiiiffe  vitx  &nccisin 

filium  Conftantinus  ait/.«'f.  C.  de  pa- 
t,i.i  potcflar.  &  Paulus  noftcr  fatctur 

/.  rr.  ff.de  HL  6V  ptfihum.  non  mint:s 

licuifie  occiderc  ,  quam  exlicrcdare  fi- 

liumfamilias.  Sed  licuifle  magis  ali- 

quando ,  quam  licere  non  obicure  fig- 

nificant.   Nam  fc  abdicatipnem ,  qua 

Grxci  utebantur ,  fuftulcrunr,  /.  ,;Ldi- 

cti-.i.  C.depjtt.futefl.  5c  ncmajorem 

quidem  ullam  parentumafperitatem 

in  caftigandis  filiis leges  Romanx  to- 

lerarunt.  Certe  Trajanus  /.  ult.  ff.fi 

qmt  aparen.mami.Vohx\t,vX  p.ucr  coge- 

rerurcmancipare  filium,  quem  contra 

pictatem  male  traftab.it :  &  exconfi- 

lio  Nercitii  Prifci ,  8c  Ariftonis ,  tam 

inhumano  patri  dcncgavit  bonorum 

pofleflionem,  qui  marrumifibri  dattir. 

Sed  £c  memorit  proditum  cft  ,  Auxo- 

ncm  Equitem  Romanum.quodfilium 

iiuunvirgisiminodeiatiusc^ci^ifletjficl  cogendos  liberos  Ulpianus  rcfpondit 

UXlt 


5 16  ALEX.  ABALEXANDRO 

"MoAhs  vinciantur.  l  Quam  emancipationem,  feucujusreialiena- 
lundi  tionem  >  fecundum  formulas  antiqui  juris  ita  fieri  jubebat, 
fmns  ut  non  minus  quinque  teftibus,  Romanis  civibus  ,  &  libri- 
pende,  quilibram  ameam  tenebat  ,is  qui  mancipium  acci- 
pit,  xstenens,itadicat:  Hunc  eqo  homtnem  ex  jure  Oui- 
rttum,  meum  ejfe  ajo :  poft  qua*  verba,  arrc  pcrcutitlibram, 
atque  illi  xs  dat ,  a  quo  mancipium  accipit ,  quafi  pcr  ima- 
ginariam  venditionem  precii  loco,  in  jus  fuum  &  ditionem 
vindicaret  de  altcrius  manu.    Quacunqueigituralienatio 

duo- 


aut 

tnan- 
eipia, 


in  l.fiqms  d  liberis.  §.  parens.  ff.  de  ag- 
nofcend.  ~jel  alend.  lib.  -jelparent.  Hujus 
legismeminit  Qiiintilianuslib.  '.  ca- 
pite  ro.  hanc  prxterea  lei^em  fxpe  vi- 
debis  apud  Declamatores,  fcilicet,  Se- 
necam  ,  Quintilianum  ,  Sc  reliquos. 
Hxc  enimfacitinitium  1.&7.  decla- 
mat.  lib.  1.  Declamationum  Senecx : 
rurfumquey.  lib.2.  &c  20.  lib.  4.C011- 
troverfiarum  ipfiusSenecx,  8c5.de- 
clam.  Quintiliani. 

1  £htamemancipationrm.~\  Hxc  funt 
Ciceronislib.  2.delegib.  ScBoetiiin 
tcrtia  parte  Commentariorum  in  To- 
pic.  Ciceronis  in  eum locum,  .Abalie- 
natio  eji  ejus  rei  ,  qux  mancipi  esi  ,  aut 
tradiiioaltcri  nexu,  &c.  Definit  enim, 
incjuit  Bvetii/s,  quid  fit  abalienatio  ejus 
rei,  qux  mancipi  cft.  dicens ,  Abalie- 
natio  eft  rci,  qtix  mancipi  eft,  aut  tra- 
ditioalteri  nexu,  autceflio  in  jure,"in- 
ter  quos  ea  jnre  civili  fieri  poflunt. 
Nam  jurecivilifierialiquid  noninter 
alios  ,  nifi  inter  cives  Rom.  poteft  : 
cjuorum  cftetiam  juscivile ,  quod  n. 
tabul.  continctur.  Omnes  veio  res, 
cjux  abalienari  pofliint ,  ideft  ,  qux  a 
noftro  ad  altcriustranfiredominium 
poffunt,  Mancipi  di&x  funt.  Mancipi 
resvctercs  appcllabant,  quxitaaba- 
lienabantur,  ut  ea  abalienat io  pei 
ciuandam  nexus  ficret  folcnnitatcm. 
Nexus  vcio eft  quxdam  juris  foien-nw 
ta:>,  quxfiebateo  rnodo,  quo  in  Infti- 
ttitionib.  Cajusexponit.  Ejiifl.tu  au- 
tetn  C.tjilib.  1.  inft.  de  Ncxufacien- 
do,  hxc  verba  funt  >  Eft  autewMan- 


cipatio  ,  imaghutria  quxdam  -jenditio  , 
quod  ipfum  jus  propriurrt  Rom.  efl  ci- 
vium ,  eaque  res  ita  aiitur  ,  Adhibitis 
mti  minv.s  quam  quinquc  teflibus  ci-jibus 
Romanis  puberibus,  cy-  prxterea  alio  e- 
jufdemco;iditiini(,quilibram  txneam  te- 
neat,  qui  appellatur  Libripens.  Is  ,  qui 
mancipium  accipit,  ita  dicit,  Hunc  homi- 
nem  ex  jure  Quiritum  meum  cffe  ajo, 
ifque  mihi  emptus  efl  xre,  xneaque  libra. 
Deinde  x>e  percutit  libram  :  idque  txs 
dat  ei  d  quo  mancipium  accipit ,  quafi 
precii loco.  Quxcunque  tgitur  retlege  1 1. 
tab.  aliter ,  n:fl  per hanc folennitatem, 
abalienari poterat .  Sui  juris  autem  cxte- 
rx  res  nec  mancipirjocabantur.  Etedcm 
■vero  etiam  in  ]ure  cedebanHir.  Cefiio  -jero 
tali  ficbat  modo  ,  .Apud  magiflratum po- 
puli  Romani ,  vel  apud  Prxtorem  ,  'veia- 
pud  Prxfidem  prorjincitt ,  is  ,cuires  in 
iure  ceditur ,  rem  tencns  ita  •jindica.t, 
Hunc  hcminem  ex  \ure  Quiritium  meum 
efie  a]o.  Deinde poflquam  hic  vindictfje- 
rit,  Trxtor  interrogat  eurn,  qui  cedit,  an 
contra  -jindicct.  X£uo  mgante,  aut  tacen- 
te  ,  tunc  ei  ,  qui  -lindica-jerit ,  eam  rem 
addicit.  idque  legis  affio  -jocabatur.  Ha- 
ftenus  Boetius.  Hujusabalienationis 
meminit  Horat.  epift.  lib.  z.  ep.  ult. 
illiscarminib. 

Siproprium  efl  ,  quod  quis  libra  meyca- 

tur  Cj7°  a>re  , 
Qujtdam  (fi  credis  confulti)  mancipai 
ufus. 
Meminit  &  Plutarchus  in  libro  de  Se- 
ra  numirus  vindi&a. 

X  Si 


C  ENI  A  LES  D  IE  S.    LlB.  VI.  527 

duodecim  tabulis  haud  aliter  nifi  hac  folennitatc  ficri  jure 
poterat ,  aut  ceflionc,  quac  ficrct  apud  magiftratum  populi 
Romani ,  ut  cui  res  jure  ceditur ,  rem  tenens  ita  vindicct: 
Hunc  ego  hoininem  cx  jure  Quiritum  meum  efle  ajormox 
pi  a:tor  intcrrogct  cum  qui  cedit ,  an  contra  vindicet.  Quo 
ncgantc  aut  tacentc ,  ei  cjui  vcndicarat,  rem  addicit.  Idquc 
legis  a£tio  dicitur ,  quia  traditione  pura  ceilio  rei  mancipi 
non  explicabatur.  Quare  ufurpatur,  ut  in  cmptione  rerum 
qua?  mancipifunt,  libraintcrponcretur,  cklibripens.  '  Si 
tamen  filius  e  mulierc ,  qua;  vulgato  corpore  qiLTfrum 
fccit ,  &  non  jultis  nuptiis  cditus ,  aut  a  patrc  nullis  forct 
artibus  inftruchis ,  Iege  Solonis  patrcm  alcre  minimc  cogi 
potcrat.  *  Glandem  quoquc  fuam  in  alicnum  riindum  pro- 
cidentem  ,  ut  liccat  tollere  in  alicno , J  quique  injuria  altc- 
rius  arbores  carcidiflct ,  in  fmgulas  ficlos  a*ris  vigintiquin- 
que  poenam  folvcre  cogcbat.  4  Tum  intcr  jura  ftillicidio- 
&  parictum  ,  nc  quis  ardibus  tignum  injunclum  cximere 

co"a- 


Lcgts 

.tclio. 
Filius 
mtre- 
tl  ici'y 

,lnt  ,U- 

tilmt 

iion  in- 

Ihu- 

finff 

patrcms 

itlcre 

»»»  co- 

gcb.t- 

tur. 

Deftil- 

ticidiis 
&pa- 
rieti- 
bus% 


1  Sitamcnfi!iu<.~\  Plutarchus in vi- 
ta  Solonis  auctoritatc  Hcraclidis  Pon- 
tici ,  nam  ibi  fubdit ,  Qui  in  congref- 
fionc  &  commercio  mulierisdccorum 
non  fervat ,  is  facile  dcclarat ,  le  non 
liberorum  gratia  ad  eam  rem  impelli, 
fed  voluptati  potius  iudulgere.  Idco- 
que mercede  fe  privat,  ncc  fibi  jus  pa- 
rentis  in  liberos  reliquum  facit,quiiuis 
ipfa  procreatione  dedecus  8c  ignomi- 
iiiam  attulit.  Aliud  tamen  noltris  le- 
gibus ,  quibus  pater  cc  filius  naturales 
fefc  mutuo  alcre  debent,  ut  fupra  dixi- 
mus. 

2  Gl.mdem  qmque  fuam.  ]  Plinius 
lib.  16.  cap.  $.  Cantnmetl, inquit,  le- 
n  II.  tabularum,  ut glandem  in  .xlicnum 
fundum  pncidentem  liccret  eolligere.  Id  - 
cjuc  etiamatteftatur  Jurifconfultus  in 
/.  unica.ff.  de  %la»de  legtnda,  Sed  &  tu 
interim  vide/.  Jutiaaus.  §.  l.ff.ad 
cxhib. 

3  -Quiqne  injuria  alierius  arborem 
cxcidi/Jet.']  Idem  Plinius  lib.  17.  c.  1. 
fw>,  uiquit,  Cr  {trbermactiralegibus 


prifcis  :  cautumque  efi  11.  tabuVn ,  ut 
qui  inyiria  cxctdiffet  alicnas  ,  lucretitt 
Jmgul.is  aris  25.  Dc  quo  &  tu  vidc 
/.  I.ff.  arbor.  furtim.  cafar.  &  totum 
ciun  tit.  &  /.  duobus.  §.  colcnus.  ff.  de 
juiejur. 

4  Tum  inter  jura  flillicidiorum  & 
p.trietnm.]  Ulpianus  in  /.  i.ff.  de  tigno 
injunclo.  &  l.gemma.  ff.  ad  cxhiben- 
dum  :  &  Pautus  in  /.  m  rem  aHio.  §.ti^- 
num.  ff.  de  rei  vind.  Idem  /.  dc  eoff.  de 
do.iat.  inter-jir.  &  uxor.  Ca')US,l.adeo 
quidtm.  §.fedO-  fi.  ff.  de  ac^uir.  rer. 
domin.  ubi  iic  fcribit,  omne,quod  inadi- 
ficatur,folocedit :  nec  tamcn  idco  it,  qui 
materia:  don.inus fucrit  ,  dtjiit  dominus 
ejus  effe  :  fed  t.tntisper  neque  vindicare 
eam  poteH  ,  ncqucad  exhtbendumde  ett 
agac, propter legem  12.  tabularum  :  qua 
cavetur  ne  quvs  tignum  alienum  adibus 
fuis  iniunclum  eximere  coiatur  ,  fed  du- 
plum  pro  eopr.tflct.  &  Paulus/.  quires 
fuas.  §.  ult.  in  fin.  de  folution.  &  libc- 
rat.  &  JuftinianuSfA  §.  cum  infuo.infl, 
de  rerum  diviftone, 

I   Jfeve 


Vtndi 

cixfe- 

cun- 

dum 

liber- 

tatem. 

rz>« 

"jindi- 
ciii  -ji- 
del.i. 
§.  in 
tuum. 
ff.de 
ortg. 
jur. 
y.ndi- 
citcfe- 
cundii 
fcr-ji- 
tu:cm. 


528  Alex.  acAlexandro 

cogatur ,  fed  duplum.  pro  co  pra?ftari, l  nevc  quadrupes 
paupcricm  alteri  faxit ,  fed  dari  animal  pro  noxa ,  aut  cjus 
ofterri  xftimationem  lcgc  cavebatur , :  quod  a  Solonc  fta- 
tutum  crat ,  ut  n  canis  morfu  alieciflet  quippiam ,  cjuatuor 
pedum  capiftro  nexus  ciedcrctur,  cjuod  de  omni  quoque 
pecore  {ancitum  eft. ?  Iifdcmque  legibus  qnoties  de  alicu- 
jus  ftatu  caufa  agitur ,  ut  libcr  an  fcrvus  fit ,  in  dubium  ve- 
niat,  dari  vinaicias  fecundum  libertatcm  aut  fcrvitutem 
cavebatur.  4  Utque  ad  agrum  meuin  per  tuum  cunti  via 
mihi  patcat ,  qiux  in  porreclro  oclo ,  in  anfractu  fcdecim 
pedum  forct.  \  Dari  autem  vindicias  fecundum  liberta- 
tem  tunc  diccbatur ,  quum  praetor  fuper  aifertione  liberi 
capitis ,  aut  fervilis  pcrfonce ,  quem  affertor  fervum  aut 
libcrum dicit ,  dequoambigitur,datisinduciis,  dccernit 
edi&o ,  ne  intcrim  affcrto  vis  inferri  valcat  per  affertorem, 
fed  in  Iibertate  qua  fungitur ,  maneat.  Cum  vero  ruartor 
affcrtum  in  fervitute  pro  fervo  tencri  apud  aflertorem  in- 
terim  jubet ,  vindicia»  fecundum  fcrvitutcm  dicuntur  dari. 
6  Furta  quoque  cadem  lcx  ufque  adco  averfata  cft ,  &  tam 

fcvera 


1  V.eve  quadrupes.  ]  Ulpianus  in 
1. 1.  in  princip.  if.  li  qnadrupcs  pauper. 
fec.  dicar.  Siquad>npes,\nquit,paupe- 
r-.em  feciffe  dicatur  ,  aBio  ex  l.  II.  tab. 
defccnit :  qualex  -joluit.  aut  dari,  quod 
no-uit ,  id  esl,  animal,  quodnoxiam  com- 
m/ftt  1  aut  afiimationem  noxix  ojferri. 
Koxia  autem  cfi  ipfnm  deliclum.  Qua: 
aciio  ad  omnes  quadrupedrs  pertinct ,  & 
Jufcinianusin§.  t.  inftit.  eod  tit.  iic 
fcribit,  ^Animathtm  nomine,  qv.x  ratione 
c.trent ,  fi qualafivi.t ,  aut pa-jore,  atit 
feritate  panpiriemfecerint ,  noxalis  ttctio 
lege  1 1.  talul.  proditd  cji. 

2  jQu:d  a  Solme. IPlutarchus  in  So- 
lone  ,  Koxa  ,  inquit ,  quadrupcdum  le- 
gem  tulit,  qna  ca„em,  qui  quidpiam  mor- 
/haffecifjet ,  trunco  quatnor pedum  aUi- 
gatum  dedi  jufiit  ,  commentum  adfecuri- 
tatem  elegans. 

5  lifdemq\  /<>|lffe«ar.]PotopOBius  Ju- 
rifconfultus  in  /.2.  ff.de  orig.iur.  & 
ante  illum  Dionyfms  HalicarnafiseusJ 


lib.  1.  Paulus,  in  /.  ordinata.  Cajus  in 
/.  ft  de  Ube1t.1te.ff.  de  liberali  caufa. 

4  JJfque  ad  agrttm  metim.  ]  Cajus  i n 
/.  -jixff.  defer-jit.  rvjl.preed.  Vix  lati- 
tudo  exl.  n.tab.  inporreclumofto 
pedes  habeat:  in  anfracium,  id  eft,  ubi 
flexum  eft ,  fcdeciin.  Varro  1.  6.  ling. 
Lat.  in  verbo,  Jitifiafto. 

5  D.iriautemvindici*is.]  Pompon. 
i n  /.  2.  §.  initium  1  3 .  ff.de  otig.  juris.  dc 
lbidem  Budacus  &  Zafius.  Videprs- 
terea  Feftum  Pcmpejumlib.  19. 

6  Furt.iquoqur  eademlex.]  Torum 
hocn.  rab.  caput  commcmorat  Gel- 
lius  lib.  11.  cap.  18.  cum  probaie  vult 
Decemviros  ncque  parifeveritateiii 
puniendis  omnium  generumfuribus, 
neque  remiffa  nimisleniratc  uibs  eile. 
Audiebant  ilii  quam  accrbe  Draco  A- 
thenienfis  furta  omnia  puniii  volue- 
rot ,  qunm  leniter  Solon  ,  qui  fublato 
mortis  fupplicio,  dupli  tantumpce- 
nam  ruribus  indixit.  Audiebant  apud 

Lacedx- 


Geniales  Dies.  Lte.  VI.  529 

fevera  correctione  plectit ,  ut  fiirem  manifcftum  in  fcrvi-  Ux,it 
tutemtradat  illi  cui  furto  quid  fubtractum  foret.  Furem^-l'" 
vcro  nocr.e  deprenfum ,  cjuochjo  modo :  dicvcro,  (i  telo.g'*»''- 
fe  defendcrct ,  &  dcmum  cum  clamore  occidi  pcrmiferit, „'C)£~* 
in  ha?c  verba :   '  5;  nox  fnrtum  faftttmjit ,  Jiim  altquit  oc-  dtfiir. 
cijit ,  jure  ufus  ejio.    '  Furta  cjuocjuc  pcr  lancem  &  liciu m  Vmt* 

con-  cm  c 

latus  &  facrilegii  gravior  paena  eft)  Hcium 
non  nifi  multam  pecnniariam  eflc  vo-  conce- 


Laceda»monios  qtianta  eflet  furtorum 
&  qiiam  impia  licentia.  Prudentcr  ipfi 
delegerunt  mcdiain  quandam  ratio- 
nem  puniendi  coercendique  furti  : 
quod  quidem  impune  graflari  non  po- 
tcft  ,  quin  omnis  tollatur  liumana  lo- 
cictas.  Et  quidcm  quod  attinct  ad  pri- 
mum  caput  hujufcelegis  Deccmvira- 
lis,  extat  quoqueapud  Cic.  Is  cnim  in 
Oratione  pro  Milone,  1 2.  TabuU ,  in- 
qilit,  noHurnum  furcin  quoquo  modo  , 
diurnum  autcm  fi  fe  tilodcfcnderet ,  in- 
terfici  impune  -joluerunt.  Sed  &C3JUS 
nofter  fcribit  /.  4.  ad legrm  .Aquiliam, 
Legem  1  j.  Tabtil.  furem  noftu  dcpre- 
hcnfum  occidercpcrmififle,  ut  tamen 
id  ipfum  cum  clamore  teftificetur. 
hancque  lcgemenarranslib.  i.adlc- 
gem  rj.  Tabul.  q.iidhictelumappel- 
letur ,  quamque  tatepatcatejus  (igni- 
ficatio,  pluribusverbisexplictiit ,  cx- 
tatque  ejus  inrerpretatioinPandeft. 
/.  2}  2.  fi  cmidetur.  §  telumvulgo.  ff. 
de  -jerb.  fign.  &  a  Juftiniano  repetita 
in  Inftir.  §.telum.  lnftit.de pub.jud. 
Sane  tamenlllpian.  adjicit  (l.furcm 
nodturnum.  ff.  ad  lcg.  Corn.  defic.) 
furem  nofiurnum  ft  quu ocaderxt,  ita  de- 
tnum  impune  ferre,  fi  parcere  ei  jtneperi- 
cnhnonpotuit.  Porro,  ut  Romani  poft 
Decemviros  prohibuerunt  aliquem  de 
faxoprxcipitari  ,1.  fidiutino.  25.  ff.  de 
fvnii.  fic  &liberum  hominemalicui 
addici,  fervumque  illi  fieri  paeni  cau- 
ia,  nolucrunt.  Ergofurti  five  manife- 
fti ,  five  nec  manifcfti  poena  mutata 


luerunt.   Pocna  manifefli  furti  (inquit/>'-< 
Juftin.  l.ult.  dc  r\\x.)  quadrupli efl tam 
ex  fer-ji,  quamlibcri  perfbna  ,  ncc  mani- 
fefli  dupli.Hxc  Franciicus  Balduinus  in 
leg.  54.  ri.  Tabul. 

I  Si  nox  fur:um.~\  Hic  nox  inufin- 
tiflimclegitur.  Abeo  autcm  quod  »•, 
non  e um  cafu  accufativo  ,  fcd  im  dixe- 
ninr.  Sic  Macrob.  Nam  Feftus  non 
im  ,  fed  en  ab  co  quod  eft  i*  ,  deduct 
fcribir.  Ego  tamen  em  per  m  ,  in  finc 
fcribendum  puto.  Moveretmc  vctufti 
codicisMacrobianiauftoriras,  ut  im 
legendiun  ptitarcm ,  incaftigatumquc 
Fcfti  exemplar  fiifpicarer  nifiideffet 
leriptum  in  diiftionibus  ab  E  litera 
incipientibus.  VideCarlium  Calcagni- 
numLecl.  antiquarumlib.  2.  c.3.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 
*  tior,  pro  noflu,  ufurpaviraliquo- 
tiesPIautus.  Contrariusfur  nofturno 
erar  Inrerdiarius  nfafmthiTrJmt.  No- 
fturnum  diccbant  Grxci  H/uiojitnlci 
dormitatorem.  Vidc  Cujacium  ob- 
fcrvar.  lib.t  r.c.27. 

TIRAQLUELLUS. 
2   Furta  quoque perltncim&lit ium. ~\ 
Franc.  Ealduinus  inleg.  57.  i2.Tab. 

FvRTA  I>ER  IANTM  LlClVMQJTB 
CONCEPTA,    SICVT  MAMIFFSI  A  VIK- 

ntcANTOR.  Sicfcribit,  Decemviros 
furta  ,  qu.-e  per  Ianccm  ltciumquc  con- 
ceptaeflenr,  perindeac  fi  manifefta 
forenr,  vindicavifle  ,  teftiseft  Gellius 


eft,  ficad  pecuniariam  revocata.Teftis  I  lib.  ir.c.  18.  Sed  vellem  etiam  addi- 
quidcmeft  Polybius ,  extremum  itlud  difTet  atqueexplicuiffet,  quitandem 
fupplicium  ^uxjxo-rr^manfiflcinca-  eafurrafinr.  magna  cerre  molcftia  po- 
ftris  Rom.  adverfus  eos  ,  quiquidin  fteritatem  liberaflet,  quamtantoet- 
iisfurarentur.  Sedaliorumfurtorum,  iam  magis  idignorarepuduit ,  quod 
«juxqgidcmprivataefTent  (nampecu- !  etiam  Gelliusalioloco(fcilicetl.  16. 
Ttm.  11.  ll  cap.io.) 


530  Al  E  X.  AB    A  L  EX  ANDRO 

concepta,  velut  mantfefta,  feveriora  pcena  punivlt. !  E  dk 

verfo 


eap.  10.)  vehementer  rideat  quendam 
jurifpcrirmn  ,  qui ,  ut  ignorantiam  in 
hoc  genere  fuam  excufaret ,  caufaba- 
tur  rurtorum  quazftiones  cum  lance  & 
licio  evanuifle ,  omnemque  illam  12. 
Tab.  antiqmtatcm.  Tatii  Alpini  con- 
jechira,  aliorum  intcrprecum  com- 
mcntis  probabilior  efle  videtur ,  furta 
hazc  fuifle,  qux  religionis  obtentu  im- 
poftores  quidam,  tanquam  facrificuli, 
licio  fuccinili ,  tk  lancemad  colligen- 
das  ftipes  circumferentes  committe- 
bantfacrilegisproxima,nempererum, 
fiminus,  ad  miniflerium  Dei  confe- 
cratarum.colle&arum  tamen  ad  facri- 
ficia,  &  eorum  nomine.  Sacrorum 
miniftros  licio  fuccin&os  fuifle,  ideo- 
cjue  ctiam  Li&ores  didlos  efle ,  often- 
dir  Ovid.  libro  2.  Faftor.  Lances  quo- 
que  inter  facrificia  fuifle  vel  illud  Vir- 
gilii  lib.  8.  Aneidos  indicio  eft, 
Donaferunt,  cumulant que  oneratk  lan- 
cibus  arm. 
Si  facrilegos  hujus  generis  fures  atque 
impoftorescoercerevoluerunt  iz.Ta- 
bul.  &  prudenter  &  religiofe  fa&um 
id  eft.  Eorum  nequiria:  fi  poftea  indul- 
fit  pofteritas,  vel  fuperftitionefafcina- 
ta,  vel  talium  nebulonumfurtisjam 
fatis  aflueta.nimium  certe  vecors  fuit. 
Sane  Cic.  lib.  2 .  de  Legibus  edit  hanc 
legcm,  Prjeter  Ibekmatkis  famv- 

lOS  ,    EOSCLVE    IVSTIS   DIIBVS  ,    NE- 

qj-is  stipkm  cogito.  Deinde fubji- 
cit,  Stipemfuftnlimus,  niji  eam  quam  ad 
paucos  dies  propriam  idcx  'Matris  cxce- 
firr.us-  hnplet  enimfuperjiitione  animos, 
&  cxbaurit  domos.  *  Toleratergo  Ci- 
ceroy.a"rf*-),u'pTac  ffic  enim  vocaban- 
tui)  cum  fua  mendicitate ,  cum  fuis 
ftipulationibus  ,  alios  ejus  farina:  non 
tolcratftipulatores.HadenusFrancifc. 
Balduinus.  ** 

COLERUS. 

*  Dequaftipeilla.quam  Gallima- 
tris  Deum  ,  legc  a  Metello  lata  ,  vide 
Auguft.  lib.  7.  de  Civ.  Dei ,  &  Ovid. 
^nFaftis. 

*  *  De  lance  Sclicio,  ficFeftus: 


Lance  &  licio  dicebatur  apud  antiquos, 
quia,  quifurtum  ibat  quxrere  in  domo  a- 
liena  ,  licio  cinctut  inirabat  ,  lanccmque 
anlc  ocnlos  tcnebat  p,  opter  matrumfami- 
lia,  aut  virginum  prxfentiam.  Ha&enuS 
Feft.  Notum  eft  ex  1  2.  tabulis  (inquit 
Scaliger)  ideoque  repetundum  ab  ulti- 
mo  Athenienfium  jure:  Nam  qui  con- 
cipiebantinaliquadomofurtum,nudt 
Cincticulo  amirti ,  quod  vocatur  heic 
licium  a:des  fufpe&as  ingredicbantut. 
Ariftoph.v5?;Xa/.c: 
Ka.TtiSn  Zi;f/.x.Tiov.  riJiKHKct  71, 
OJx,  U>Xx  yv/uv^i  eio-tiVdj  vo^ul^iTttf. 
A  M.'  »';y  (pueoLoTav  t^eay  «Vsp^OjUo^. 
Plato  de  leg.  lib.  12.  <pu^cv  J['  «v  e9j- 
X»  7K  -nTTzif  cTffl  xv  yjy.vcs  ,  ;i  ytmvt- 
mov  iyvv  u^aT^^Dfojuioscsrxcvo- 
p-ifs.xs  Siis ,  M  p.Lu  i>.7ii^uv  Qjpimtv, 
xt&)  <fo)^iv.  Propter  famiiias  autem, 
&  virgines  opponebar  lancem  ante  o- 
culos  ,  quia  etiam  in  yuucuKu\i-n<h/. 
intrabar.  quod  nonlicebarapud  Grs- 
cos  viro  externo  ,  ne  corrumpcndi  fe- 
minas  potius ,  quam  furti  concipiendi 
caufa  ingreflus  vidererur.  Ideoque  lan- 
cem  ob  oculos  ponebat,ne  videret  eas. 
Sed  quxro,quid  ergo  proderat  intrafle 
Gynazconitin  &  nihil  videre  ?  Sane 
qui  ita  oculos  tegerer,quid  videre  pof- 
fer,  quomodove  furtum  concipcre, 
nefcio. 

TIRAQUELLUS. 
I  E  dherfi  Lycurgus.  ]  Xenophon 
Pardia:  Cyri  lib.  4.  tk  in  Repub.  Lacc- 
dxmoniorum.  Gelliusd.lib.11.  c.  18. 
Plutarch.  in  Lycurgo.  Sed  ne  fallaris, 
ira  furari  apud  eos  licebar ,  modo  ne 
deprehenderentur  in  furto  ,  ut  fcribit 
idem  Plutarchus  in  Apophthegmatis 
Laconicis  ,  JLHms  ,  inquit ,  quidam 
puelius  ,  cum  rdeffet  tempus  quo  \e<ie  cau- 
turn  erat ,  ut  in^enui pueri  quod  qv.ifque 
poffet  itafurartntur  ,  ne  depreijenderen- 
tur  in  /«>  to  [nam  id  turpe  eratj  'ji-jam 
-julpe<ulam,quam  puen  ,cjuibus  cum  erat, 
furatifuerant  ,  atcepit  fer-jartdam.  Sed 
ad^jemenfibus  m,  tjtti  amiferant,ad  qwt- 
rendttm  iU*m,fitb  vejh  qnamfrimHm  oc- 
tulta-jit. 


Ge  ni  ale  s  Die  s.  Lib.  VI.  531 

Verfo  Lycurgus  Spartanis  furta  impunitaene  voluit,  quo  •*/""" 
magis  acuerentur  ingenia ,  animoque  clfcnt  vcgcto  &  fo-fu"'a 
Jerti ,    '  excmplo  Germanorum  '  &  ^Egyptiorum ,  qui  imp»- 
furta  legibus  inulta  reliqucrc.  '  Si  tamen  faccrdoti  exhi-  wt<u 
bita  fuiilent ,  furi  ablatx  rci  pars  lucro'accedebat.  4  Apud 
Perfas  lucrc  Cardaces,  quibus  nullus  rapinis  modus ;  nam  CmUt 
per  occafionem  &  licentiam  rapto  vivere  permittitur/"' 
s  Fertur  tamcn  Dionyfius  fcnior ,  cjuum  fceleris  convictos 


tult.fjit.  Fera  vero  fcvientc  ,  ac  pueri 
ipfius  latus  ad  vijceranjijuclacer.vite, 
tantifpcr  loleravit  ?ie  deprchenderetur, 
dum  it  1  qui  qiaerebant ,  abiijjent.  Sed 
tum  pueri  ,  id  quod  faanm  ciat  tiidif- 
fent  ,  accufaventque  diccntes  :  MeliUS 
erat  manifeftare  vulpecularn ,  quam 
ufque  ad  mortem  occultare.  Miuimt 
tiero  ,  inquit ,  fed  f.ttius  efi  dokribtisim- 
muri,  quam  infurto dcprchtndi  ,  ac prcp- 
ter  motiitiem  turpiter  vitam  affeBafic 
■vidcri.  Et  non  multo  poft  ,  Fur.vituv, 
inquit,  illic  pucri  etiam  ex  cfculcntis 
qnicquid  poffunt ,  difcentes  dextrehr.po- 
nere  vcl  dormientibus  ,  vet  indiii^cntev 
fua  fervantibus.  Deprehenfo  poena  ev.xt 
•vapulai  e  Ct  cfirirc. 

1  Excmplo  Gcrmanorum.  ]  Clfar  1. 6. 
Comment.iriomm,Germanorummo- 
res  &  vi&us  rationem  fcribcns ,  air, 
Latrocinia  null.rm  l.\xbe»tinf.tmiam,  quJ 
txtrdfines  cujufque  civitatis  ftmtt :  atque 
ea  juventutis  excrcendar ,  ac  defidix  mi- 
nuend.e  cauft  fici  ipradic.xnt. 

2  F.t  Mgyptiorum.]  Diodorus  Sicu- 
luslib.  i.  c.  j.  Gelliuslib.  rr.c.  18. 

5  Sitamenfcerdoti.]  Diodorusubi 
fupra  ,  Lcv  prxterea  privatim  defini- 
bus  apud  folos  Asiyptios  hxcexat.  Ju- 
bebat  eos  qui  furari  volebant ,  nomen 
fuum  apud  Principem  facerdotum 
fcribere  ,  atque  eveftigio  furtum  ad 
eumdeferre.  Similiter  quibusresfur- 
to  crepta  crat ,  apud  eundem  rei  fub- 
latx  tempus  ,  dicm  tk  horam  fcribere 
tencbantur.  Hoc  modo  facile  invento 
furto,  cjui  rem  amiiifler,  quarta  multa- 
batur  parte,  quxdarcturfuri.  Satius 
ator  legis  etTc  duxit ,  cum  impoflibile 


gra- 

eflet  furta  prohiberi ,  potiusaliaijus 
portionis ,  quam  totius  rei  amiflx  ho- 
mines  jafturam  pati.  Similitcr  &  Sa- 
mii  Mereurio  Charidotx  rcm  divi- 
nam  facicntes ,  volenti  &  furari  &  la- 
trocinari  permittunt.  Quia  oraculo 
reli&a  infula ,  Mycalem  cum  migraf- 
lent,prxda  ac  rapinis  deccm  annis  vi- 
ram  duxerunr ,  deinde  in  infulam  re- 
veriiSamii  hoftes  fuperarunt.  Plutar- 
chusproblem.  c.  i6S. 

4  rApud Pcrf.u.]  Strabolib.rj.  sd 
finem. 

5  Fc-tur  t.imcn  Dionyfius  fenicr.  ] 
Dionyfius  aucrore  Plutarch.  in  Apo- 
phthegmatis  ejufdcm,  cum  i  n  aliorum 
fcelerum  patratorcs  fevere  animad- 
verteret ,  veftium  furibus  parcere  fo- 
let,  ut  Syracufii  ccenare  int;r  fe  &  in- 
ebriari  dcfinerent.  Solent  enim  lopo- 
dytx ,  id  cft  ,  veftium  fures  in  balneis 
frcquentibufque  conviviis  vcnari.  * 
Quemadmodum  autem  in  balncis  ve- 
ftes  dcponuntur,  ita  in  conviviis  fum- 
mi  veftesabjicifolent,  uttogxpal- 
liaque.  Hxc  Erafmus  ex  Plutarch.  in 
Apophtheg.  Dionyfii. 

COLERU  S. 
*  Dc  furibus  balncariismultaha- 
bes  apud  Senecam.  Tertullian.de  Ido- 
Iolat.iV  hocpratceptum  ab  imnibus  mani- 
bns  dcfcndatnr  ,  credo  &f»ye<  bMneato- 
ret  m.mibusfuis  -virJcre ,&  ipfoslatronei 
tnanibus  agcre  quovivant.  ideodefugd 
in  perfecutione.  tlefcio  dolcndum  jn  eru- 
befcendumft ,  cum  in  matricibus  btnefi- 
ciariorum&curipfirum  ,  intev taberna- 
rios  CJ7"  lanios  &fures  b.dnearum  &  a- 
leones  &  lemnes,  Chrijrittni  quoque  w- 
11  z  Higdlcs 


5J2  A  LEX.   AB    A  L  EX  A  ND  R  O 

gravius  puniret ,  illos  qui  veftes  furabantur ,  impune  abirc 

Scytbe.  juililfe.    '  Contra  vero  apud  Scythas,  quibus  nihil  erat 

furto  gravius ,  fevcriilima  enim  plcctcbantur  poena ,  qui 

turbato  gentium  jure ,  de  poifeflione  Jominos  everterent. 

imti.    aIndi  cjuoque  a  raplnis  velut  contra  hominum  focietatem, 

contraciue  divinum  humanumquc  jus  magnopere  abfti- 

nuere,  adeo  ut  ficpis  vcdtigal  iuratus  eifet ,  capite  lueret : 

tametii  Hcrodotus  auctor  fit ,  Taurofcythas  furandi  Ii- 

centia  fibi  victum  quarritare.  '  Id  quod  Solon  apud  Athe- 

janEiio.ndiS  fanctionibus  magnoperc  vctuit,  cavens  ut  fi  qras 

cjuod  non  potuilTet  tollcret ,  tancjuam  improbus  pcenas 

Draco-  darct.  4  Pra;  ca?teris  Draco  legumlator ,  ut  ab  alieno  om- 

msiex.  nes  manum  abftinerent ,  furtatam  morofiflime  penfita- 

vit,  ut  cum  cjui  ftercorandi  caufaftercus  bubulum  abftu- 

liffet ,  aut  olera ,  capitis  fupplicio  afficerct :  *  cenfuitcjue 

fiirto 


Tamo 
fcytb.i 
Soton 


c7i?.<!es  continentur.  Ibi  Tertulliani  in- 
terpres ,  ait,  alio  nomine  di&osfuifie 
capfrrio<.  Qnod  noneft  verum.  Capfa- 
rii  eniui  /.  }.  §.  «/.'.  ff.funt,  cjui  in  bat- 
iieis  -jcjiimenta  cuflodiunt.  quod  verbis 
Epiphaniiconfinriatlureconfultorum 
Coryphxus  Cujaciusobfervat.  lib.  5. 
cap.  8.  liis  autembalnearibusfuribus 
gravior  poena  conftitutaerat ,  quam 
aliis.  Id  cur  fiat  docet  Ariftot.  Probl. 
feft.  50.  Probl.  14. 

T  I  R  A  QU E L  L 11 S. 

T  Contra-jeroapudScyib,is.]  Jufti- 
riis  ex  Trogo  Pompejo  lib.  2.  Scytha- 
rum  moresdcfcribens,  TXullnm  ,ait, 
fce'us  apud  eos  furto  gra-jius  ,  cjuippe  fine 
teclo  ,  munimentocjuc  pecora  &  a,  menta 
liabcntibus ,  quid fai-jum  ejfet ,  fifurati 
liccwt  ? 

2  lr.di quocjue.]  Hn>c  ufque  ad  verf 
Tametfi,  funt  Strabonis  lib.  r^.  Quin- 
ctiam  apnd  Ba£trianos ,  qui  vel  pauca 
furatus  cflet ,  fputis  dedccorabatur,  ut 
ex  aucroritate  Eardafanis  fcribit  Fufe- 
bius  Prxparationis  Euangelicx,  lib.  6 . 
cap.  6.  Et  qui  apud  Arrios  aliquid  vel 
rninimumfurabatur ,  obruebatur ,  ut 
illequoque  dicit  eodem  loco.  Et  apud 


Locros,  fi  quis  in  furtodeprchendc- 
retur ,  oculis  privabatur,  ut  tcftis  eft 
Heraclidesin  Politicis. 

5  Id  cjucd  Solon.]  Laertius  in  vita 
illius.  Vide  noftras  Confuetudinee. 

4  P/vt  cjcteris  liraco.]  Tlutarchus 
in  vita  Solonis ,  d.:jxiQi  d./u.uf>mv>sQ 
fj.i'ji  tfdjtwa  •&WV*')©-  tkc  xd^ftou;  nxi- 
■j-a/Isc  «  ottzoqocv  o[jcoiok  xo/.a^siSj  twc 
lipoauXoi;,  Kj  dvJpozovoK.\deft.,omniuni 
flayitiorum  un.t  poena  mors,  cjui  o!era,aut 
mollioris  corticis  fruclm  furripuerint ,  ut 

ficrilcii  (jt°  bomicidx  puniantur.  Gellius 
lib.  1 1.  cap.  18.  poft  princ.  Draco,  in- 
C]'.lh,!eges  quibns  ^Atbciienfes  utcitntur, 
priinus  omniurr  tuiit.  In  iu.il  leiibwsfu- 
rem  cujufcunque  modifurti ,  fitppiicio  c.t- 
pitis  punicndum  ejfe  ,  &  alia  qu.e  nimis 
ft-jere  cenfuit  fanxitque. 

5  Cenfuitcjuc  furto  teneri.]  Gellius 
lib.  7.  cap.  15.  &  hoc  quoque  noftris 
legibus  obiervatur ,  ut  fcribiturinA 
rjui  jumentaqo.  ff.de  fuitis.  Qui  ,  in- 
quit,  jumenta  fibi  commodata  longius  dn- 
xerit ,  alima-je  re  invito  dominu  ufusftty 
furtumfacit.tk\.(iutccno\oco.y§.{ed 

interdum.  Ulpianus  fic  fcribit,  Sed 

interdum  &•  rnortis  dttmnum  ad  eum,cjui 

comm»- 


GenialesDif.  s.  Lib.  VI,  53^ 

furto  teneri  etiam  cjui  jumentum  aliorfum,  cjuam  cjuo 
utcndunvaccepcrat ,  deduccret.  '  In  Lvcia  fcrunt  confti- 
tutum  ,  ut  li  liber  homo  cjuippiam  furatur ,  libcitate  amif- 
fa  ,  fervus  cogatur  efTe  <k  mancipium.  :  Alexander  cjuo- 
cjuc  Scvcrus  adco  vindcx  rurtorum  fuit ,  ut  pra^ter  fcvcrif- 
iimas  pcenas,  nullum  raptcrcm  aut  rurcm  falutationi  ad- 
mifcrit ,  illofcjuc  vclut  necjuiffimos  e  confpccr.11  fummo- 
vcrit.  '  Dixere  autem  furta  pcr  lanccm  cx  licium  ,  cjuod 
fures  cjui  ih  alicnas  penctrabant  xdcs,  pleruncjue  (uteft 
fagax  rurum  folertia)  licium  fcrcbant ,  quo  furta  alligarent: 
&  lanccm  prx  oculis  nc  innotcfccrcnt.  4  Eadcm  cjuocjuc 
lex  ccctus  noCturnos  cv  ccitiones  in  urbc  nocte  ficri  vc- 
tuit :  T  cjuod  Iapfu  mox  tcmporis  oblitcratum ,  poftca  Ga- 

bin:a 


Lycii. 


,  llf 
xander 

Sevc- 
rus. 


Fuvta 
prr  !a- 
rem  & 

ItCIUm. 


commodatttm  rog.tvit ,  ptrtinet.  nam  fi 
tilii  cquum  ftmmodavcro ,  ut  ad  vttlatn 
adducercs,  tn  aa  hrllum  auxerU:  rommo- 
d.tti  tcncbert.t  ,  idem  cii  C?'  *»  homine. 
Rrjh-;n:itur  fi  •vilehte  domiho  idf.ttcc 
cxi/iim.fiit.  Angcl.  in  §.furtum-  f.  ilc 
1bHg.1t.  'ju.r  cx  m  ?,'<  ~ic. 

1  Jn  /yci.t. !  Nieolaos  .-afet  \6SV.  8c 
ex eo  Stob.  Sermone 4! . 

2  .  •ilexanderqHoque  Sr:r>  u«.  ^Lam- 
priditisin  vita  iilius.  T.autetn  Junius, 
ut  id  addas ,  cttm  apud  Claudium  C.t- 
farem  coenaret ,  argenteum  poouluin 
f'Iivc  leyphum  rtureum  ,  ut  fcribit  Sne- 
tonius  i  ri  vita  Claudii  c.  5  2 .  ^1  clam  fuf- 
tulir,  quod  cum  Cxfar  audifletfurtum 
iilud  nonalia  prenaultus  eft  ,  quam 
poftridie '  eum  rurfusad  coenaminvi- 
tavir,qtti  cum  veniflet.juflit  miniftris, 
ut  nullnrt!  ill;  argenteum  pOcirtattv.fed 
fictiliaomniaadrerrentatque  appdrtc- 
rent.  Pltit.  in  vita  Galbx.  Hanc  ivifto- 
riam  Corn.  Tacitu,-  lfb.  17.  lic  fcrrbit, 
T.tttt  fu:i'.t:<  ftrvill  deinCFps p>obrorc- 
ffjcrfut  cfl  ,  t/tn/juttni  fcjphum  aureum  in 
cMvivio  C .'.-.- ■-/•V  ftirxtiu.  Et  Cl.titdius 
pflcra  d'c  ,  fMiomnrum  Junioftmlditu 
miniflrar)  \ifiih 

}  Dixcr  avtemfurta  per  lan  r  ^  ~ 
Hamri.  TFeftusPompciuslib.i-.  Lance', 
inquit,  Cr  Ikio  liiccbatitr  apud  antiquos, 


quia  qui  furtum  ibat  quarerc  in  domo  a- 
liena,iicin cinclut  mtrabatjanxemn,ante 
oculos  tenebat  ,  proptcrr,iat,umf.imilia:, 
a;<t  vir^i,:um  prafcnti.im.  Scribit  qtli- 
devn  feftus  antiquamlllamquxrendi 
furti  in  xdibus  atienis  fuiflc  f  jiennita- 
tem ,  vel  nc  viderentur  uxores  8c  mu- 
Iieres  quas  religiofe  ac  (evere  oliin  8c 
Grnccos  5c  Latiqos  ebicrvaiTe,  ut  ttunc 
etiam,  nuflus  ignor.tt,  yelnc  terrercn- 
tur,  vel  aliam  ob  catifam,  Furtum  au- 
tcm  quodquiscoinmittelnt ,  rurtum 
quxrens  in  zdibus  alieni.'>,  pct  lanceni 
Scticium  Conceptuui dicebatur ,  qui3 
lici  0  ci  nftus  c\r  lancem  ante  o-:uloi  te- 
nens  furtum  r^ciebat.  Dc  Ihij lifccmodi 
furto  jam  non  rmilcp  antccx  Franc. 
T.alduino  fuisample  d:::imus.  Etego 
c  c  Staligero  fatis,  opi  nor,  fufe. 

4  Eademrpte  lcx  coc  m  noBurnot.  ~\ 
Porcius  Latro  in  illa  elegantifiima  de- 
clamationc  adverfus  Catilinam,  Pri- 
mttm  ,  inquit ,  r  ; .  Tai.  cautum  c(fe cog- 
nofcimus,  ne  qxis  in  urbe  catu>  noitnrnut 
afitaret. 

5  Ouodlapfutcmpari*.']  Idem  Por- 
cius  ibi  ad  fupra  prosime dicla  adjun- 
gi  t  ,  Deinde  lc*c  Gahinia  promulvatum, 
qui  concionct  ull.ts  clandcflinas  in  urbe 
cc>> jiavijjet ,  more  ma)orum  ,  caftialifup- 
plkiomulclatctui. 

Ll  J  I  y.t&cm- 


KoHh 

defi<ii- 
tiofie- 
cun- 
dnr/t 


Dere- 
ru,n 

vendi- 
tioni- 

i::s. 

fieti- 

centia 

in  vcn- 

ditione 

mul- 

(ian- 

d*. 


534  Alex.  a  b  Alexandro 

binia  lege  innovatum  fuit.  '  Noclcmque  ita  lex  definivit, 
ut  poft  folis  occafum  noctem  cfle  decernerent.  Vcrba  le- 
gis  axc  mnV.Ante  mcridum  caufam  conjicito,quum  perorant 
ambo  prajentes:  posl  meridicm  prdfintt  htem  addiato,  fi  ambo 
prafentes.  Sol  occafus  fnprema  tcrr.pejlas  efio.  z  Vendita»- 
querei  &  tradita»,  nifi  perfoluto  precio  vel  fatisfaclo,  haud 
aliter  rem  ad  emptorem  transferri  voluit.  '  Furtiva?que 
rei  ufucapionem  &  dominium  inhibuit.  +  Quo  etiam  jure 
cavebatur ,  in  rebus  vendundis  ea  prarftari  oportere ,  qua; 
eflent  nuncupata ,  ita  ut  pacti  &  conventi  ftetur  formula»: 
qua*  qui  infkiatus  foret ,  duplicein  fubirct  pcenam.  Quod 
mox  a  jureconfultis ,  qui  formulas  de  dolo  malo  invene- 
runt,  cautius  ftatutum  cft.  nam  *  in  re  vendita  fi  quid  ef- 
fet  vitii ,  quod  emptor  ignoret ,  venditor  fciat ,  reticen- 
tiam  quoquemulci;arijuflerunt.  6Erat  tamen  lege  con- 

ftitu- 


1  "NoUemquc  :ta lex definrjit."]  Ma- 
crob.  lib.  r.  Saturn.  c.  5.  Cenforinus 
de  die  Natali,  c.  9. 

2  Pcnditxque  rci  &  traditx.  ]  Id  es 
legibus  n.  Tab.  efTe  teftatur  Juftinia- 
nus  in  §.  vendit.c.  Inflit.  deterumdi- 
vifi.  Paulus  in  I.  quod  vendidi.  9.  fF.de 
contrahenda  empt.  fhtod  vendidi& 
tradidi ,  ait ,  nonaliterfit  accipicntis , 
(juamfi  aui  preiium  nobis foluium fit ,aut 

fatis  eo  nomine  faciurn  ,  veletiamfidem 
habueritr.us  cmptori  fine  tillafatisda-tio- 
tte.  Et  Ulpianusinl.  procuratoris.  §. 
fcd  &fi  dedi.  ad  finem  fcribit ,  Qvia 
res  v.ndiia: ,  non  c.has  definent  effie  tr.ex 
Xqnamvis  vcndidero)  nifinere  fiolnta,  vel 
fidehtfilre  dato ,  vcl aHasfiti.facio  ,  di- 
cendum  erit,  vindicare  io!fe  me. 

5  Furtivxque  rei  v.fiucapionem.~\  Id 
exlegibus  12.  Tabul.  traditidem  Ju- 
ftinianus  in  §. Fortuna.  infiit.  de  ufuca- 
pion.  T.t  id  quidempofteaconfirma- 
tum  eft  lege  Jiittlia,  atit,  utalii  vo- 
cant,, 4tiaia  i\])ud  Gelliumlib.  17.C.7. 
■&  Paulus l  4.  §.  quod  autemff.  de  ufiu- 
cap. 

4  £)uo  ctiam  ju:e  cavebatur.~\  Harc 
lex  T2.  Tabul.  ex  Graxislegibusefle 
videtm.  Idem  quoque  cavilTe  videntur 


' 

AVUlcs  apud  Ulpianum  ial.  \.  jf.de 
.edil.  edicl. 

5  In  rt  vendita.fi  quideffitvitiif\ 
Venditorem  vitium  morbumve  fcien- 
tern  omnia  detrimenta,  quarexem- 
prione  emptor  traxerit,pra:itare  opor- 
tere  Julianus  apud  Ulpianumfcribit 
/.  Juliaaus.  ffi  de  aclione  empt.  ex  edicl» 
a:di  iurn  quod extat  n\l.\.fi'.  de *diUtio 
edici.  Huj  us  legis  meminit  Cic.  lib. 5 . 
de  'offic.  ubi  fic fcribit ,  ^4c  de  jure  qui- 
demprxdiorum  fiancitumeji  apud  »os  in 
'snre  ci-jiii ,  utm  bis  vendcndts  vitia  di- 
cerentur,  quxnotaeffint  vcndjtori.  Kam 
cum  «12.  tabui.  fiitis  ejfet  ea.prafiari, 
qu-c  tffent  liogua  nuncupata,  qux  qni  in- 
ficiatit/  e(fit,dni<li pcenam fuhirtt ,  a  Ju- 
ri/confultis  etiam  icticeni-.xpgsna  cfl  con- 
flituta.  Quicquid  efl  in  jrxdio  vitii,  id 
flatuerunt ,  /?  venditorjciret  ,<ufi  nomtna- 
tim  diSum  eJfet,pr<tflaricportere. 

6  Erat  tamen  le?e  conflitutum.  ]  Dc 
hoc  articulo  vide^  judicatumfiivi.  & 
ffi  in  \us  vscati  ut  eant.  &cfi~.  qui  fatud. 
cog.  &  C.de  iurejur.  propter  calum.  dan. 
Cui  fatisdationi  fuccefllt  hodie  ex 
Francifci  regis  I.  conftitutione  apud 
Gallos  domicilii  eleciio.  Porro  non 
legi  litigatores  deponeie.  50.  aureos. 

Tu 


Gf.  nialesDies.  Lib.-VI.  555 

ftitutum ,  ut  fi  quis  petcret  quod  inficiaretur  dubia  argu- 
mentorum  fide ,  ambo ,  pctitor  &  reus  cercos  cjuingcntos 
apud  pontificem  deponercnt ,  quod  juramentum  diccba-  .7«^- 
tur ,  &  demum  rc  difcuffa,  victor  pro  quo  judicium  ftarct,  '"'"' 
nummos  reciperct ,  victi  vcro  ad  a?rarium  fcrcbatur.  '  Et/^*-, 
tametfi  lcge  duodecim  tabularum,  ufucapione  bicnnali™"^"1 
fundi  dominium  tranfirct  ad  cmptorcm  ,  nihilquc  dc  urba- /,.•.,,«. 
nis  caveretur  pra:diis ,  jureconfulti  poftca  Icgcm  intcrprc- 
tati ,  idcm  placitum  juris  rrcjuitatc  ad  urbana  tranftulcrc. 
2  cjua  ctiam  legc  cautum  fuit ,  ut  veftibulum  fcpulchri,  fic- 
ut  fepulchrum ,  ufucapcre  non  liccret.   '  Frugem  quoque 
altcrius  aratro-quarlitam  nodic  pavifle ,  velinfamccarn-u  n 
propofuitfc,  puberi  duodecim  tabulis  capitalc  fuit :  impu- 
beri  vero ,  Pra^toris  arbitratu  fuftis  pccna.    4  Eumquc  qui 
hoftem  concitafVct ,  aut  opcm  tuliflct,  capite  punivit. 
[  Furti  quoque  noxalis  acftio,  Jcgc  duodecimtabularum^' 
conftituta  erat  ,    ut  i\  fervus  quadrupefvc  furtiim  dam- 
humve  admifit  ,    vel  fraude  aut  pcifidia  quid   patra- 
vit ,  dcdendo  fervum  aut  quadrupcdcm  iiberetur  domi- 
nus.  6  Quod  fi  fcrvus  cquufvc  mcus  in  ftadio  coronam 

me- 


Tu  tamen  intetim  vide/,7.  defatisd. 
Infiit.lib.  4.  c.  11. 

.  I  Et  tametfi  le^e  duidecimtabularum, 
ufuc.tpione  bicnnali  fitndi.  ]  Ciccro  in 
Topicis,  &  Otatione  proCeciuna,  &: 
in  orationc  de  Atu(picum  refpontis. 
•  2  jQuaeliamlfie  c.ttttnm  fuit  ,  ut  ve- 
flibulttmfepttUfm.)  Cic.  lib.  2.  de  Le- 
gibus. 

.  }  Frugem  q.ti«cjue  alteriui  aratrn.  ] 
riinitislib.  18.  cap.  ^.  Frugemquidem, 
ait,  arato  cjuafttamfmtim  noBe  pavtffi, 
4c  fecuiffc  y  puLct  1 1 .  Tabul.  capit.tle 
ttat  ,  ftfbenfmcjue  fercri  necari  jube-t 
bant  gr.rjin-s  quam  in  homicidio  con-ji- 
Rum  :  Impubtm  prtctorit  arbitratu  ver- 
kerari ,  noxianne  dnplionemvc  decemi. 
Idemlibto  28. e.  2.  cum  ptobare  vult 
magicarum  incamationum  aliqunm 
cfle  vim,  aitkizuni  ipfarum  in  1 2.T1- 
fcuL. Tttbafcifr,  Qui  t rvoes  txcan- 
• 


tavstt.  Scalibi,  Qui  maivm  car- 
i«m  imcavtassft.  De  eoquodde 
impubercdixit ,  vide  Gelliumlib.  1 1. 
ciS. 

4  Eumijuc  cjid  hoflent  concitaffet.  ] 
Hujus  legis  teftiseft  Martian.  in/.  i. 
ff.  ad  lcx-  Jul.  mayflttt.  his  verbis, 
Lex  12.  Tdbul.  yubet  e»tm,ijui hofiem  con- 
citifjcrit ,  cjuive  civern  hojii  (i.uiiderity 
c.tjiite  puniri.  Ubi  adverte  in  antiquis 
Digeftorum  libris  fcriptum  eflTe ,  Qui  - 
ve  opcm  hofti  tradiderit ,  &  non  ci- 
vem. 

5  FuKti tjuotjue noxalii aclio.~\  Ulpi.l- 
nns  Celfi  auttoritate  in  l.i.  ff.de  noxa. 

m. 

6  Shtodftfer-jusequufvcmeM.^  PJi- 
iriuslib.  21.  cap.  5.  totum  hoccajmt 
nobisfuppeditavit  (utfcribit  Francif. 
Balduinus  inl.  14.  fi.  Tab.)  &  aliqua 

I  etiai»  io  paitc  interpretatus  eft.  Sic 
t,i  4  cniin 


leges 
lz.ta 

buta- 
rum 

lirca 
*dti- 
mas 

vJun- 
iatis. 


536  Alex.  ab  Alexandro 

nicriiifiet,  domino  deheri  cavebatur,  his  verbis:  O/tico- 
rcnam  parit  tp/e ,  pccuniamve  ,  ejus  vtrtittis  crjfo  argHitur, 
cjuam  fcrvus  ecjuive  mcruijfcnt.  Et  ha?c  omnia  fapicntia 
prope  imgulari  eifdem  tabuiis  fancita  &  facrata  fuere.Nec 
tantum  circa  corrigendos  plectcndofcjue  mores ,  fcd  circa 
ultimas  voluntates ,  &  bonorum  fucceffioncs  teftamento 
dcbitas,  &  ad  parcntum  bona  admiffionem,  eifdem  tabulis 
jura  pcrfcripta  funt.  2  Nam  mafculos  arcjue  ac  fceminas  ad 
bona  parentum  pariter  vocavit ,  '  eofque  five  teftamento 
valido,  live  nullo:4  nec  folum  natos,  fed  pofthumos,5  invi- 

tos 


enim  lib.  2  r.  cap.  5 .  loquens  dc  coro- 
nis  ait :  Sempcr  aucioritas  vet  tudicro 
tjujfitarum  fnit.  7\amtjue  ad  certamina 
in  circum  per  ludos  &  ipft  defctndebant, 
&J}rvo.ifucs  tjHofiitntjv.e  mittebttnt.  In- 
de ilia  1 : .  TahMmm lex ,  Qv icojo- 

NAM  PARIT  ,  IPSf  TECVNT  I  A  VE  rivs, 
▼IRTVTIS    ERGO    ARGVITVR.    QuUYK 

Jervi  equtve  rneruiffei.t ,  pecuniapartam 
Iege  dici,  nemo  dubitavit.  0«;V  etgo  bo- 
nos\  y.t  ipjimortuo,  partntibufijueejus, 
dum  intus  pofitus  effet ,  forifveferretur, 
fine  frautle  effet  impoftta.  .Alias  in  ufu 
promtfcuo  ne  ludicra-  tjuidem  erant.  Haec 
Plinius.  Cicero  quoque  libro  2.de 
Legibus  hujus  nobis  rei  teftis  eflepo- 
teft.  Cum  enim  dixiflet,  Per  1 2.  Tab. 
fublatam  efle  fervilem  untiuram  ,  & 
circumpotationemfunebrem,  &fum- 
ptuofamrefperfionem :  addit,  Longas 
quoque  coronas  efie  fublatas.Coronas 
Ummfcatas  intelligit,  quas  cadaveri- 
bus  imponiprohibuerunt  Deccmviri. 
Tum  vero  fubjicit,  iliaymftnificatio 
tfi,  laudi-s  omamenta  ad  mortuospertine- 
re,  tjuod Corenam  virtute  parta-n  ,  &  ei 
ejHt* pepetijfet,  &  c';us  parenti,fine  fiau-- 
de  effe  Lx  impofitamydiet. 

I  l^cctautumcirca  corrigendos  ple- 
Bendoftji<£  mcre s.  ]Leges  enim  n  .Tab. 
circa  fuccefllones  providifle  auclor  ett 
Ulpi3n.  in  /•.  U  autem  1  r.  ff.  dejurepa- 
tto.  Idem  Ulp.  inlegeobvenire.  \~i. 
ff .  de  verbor.  fignifk.  Lc ge ,  inquit,  ob- 
venire  herediatem  non  improprie  tjuis 
dixerit ,  &  «ttm  f  qutt  ex  tefiameitio  de- 


firtur  ,  tjnialeg.  12.  Tab.  tefi.tmcntaria: 
hereditates  confi,  mantitr  ,  &  Juftillian. 
m  Uae  ll.Tab.  1 4.  §.«/;. C.de  leg.  hered. 
&  in  ^.mtfjiatorum  autem..  Injiit.de  he~ 
red.tj:ta:  ab  intefi.defer.  C<  in  §.  neceffa- 
rii.  Infiit.de  heted.cjnalit.  CT  diijir. 

1  'TS{am  mafi  utos  xtjue  ac  fceminas.  ] 
Juftinian.  ind.l.lege  n.Tab.  in  prin. 
C.delegit.  hered,  Lege, inqu.it }n.Tab. 
benc  humaao  qeneri prosbeBum  rji  ,  quai 
nnam  confonar.tiamtdm  in  maribus  tjuam 
infixminkt  lcgitimis,  &  in  eorum  fuccep- 
fionibus  necuoa  (&  libe/U  olifiervaitdam 
efife  exifiimavit ,  nullo  difirimine  tnfnc- 
ccfiionibfn  habito  ,  cum  natnra  utruntjue 
corpus  ediderit ,.  tit  inancat  fitis  vicibud 
immortale  ,  &  alterutn  ttteritts  auxili» 
egeat,  <&•  imofemoto,&  alterum  crrntm- 
patur. 

2  Eofijue  fioe  tcftamentovalido  ,  five 
nu/lo.]  lege ult .C.famiL ercifcun.  ubi  fic 
(cribh,jKdiciofamili<eereifcunda:  (ticet 
ab  inteftato  adfuccefitonem  iiberi  vocen- 
tur)  fervato  Stnatttfionfittti  auxtlio  ,  de- 

fitnfti  dislofitiocHjhdiatur.  &  l.hac  con- 
futtiflima.  §.  e x  imperfecio.  C.  de  tefia- 
mentis. 

4  7iec  folumnatos  ,  fied poflhumos.~\ 
Ulpianusin  /.  inttjlato.t,.  §.  utitjue  5c 
Julianus inl.Titius.6.  ff.  defiuis & leg.' 
Diodetianus  &  Maximianus  inl.inte- 

ftato.  fi.eod.tit.  Juftiniaiwis  in  §.  1.  Infi. 
de  hered.  tjux  ad  intefi  ■  defier. 

5  Invitos  &  ueccfiarios.  ]  Juftinian. 
in§  neccflarii.  Inftit.de "rfered  quali. 
&  dirT.  Heceffarii  vero. ,  inqui  t,  ide»  di- 

cuiitur) 


Genialf.  sDies.  Lib.  VI.  557 

tos  &  neceffarios  hcrcdes  effe  jufTit,  '  procjue  hcreditariis 
portionibus  legata  diftribui  voluit.   :  Quod  olim  Ephialtcs  £/*W- 
ephorus  Lacedannoniis  leize  prohibuit :  nam  rorrationcm  ''*■'' 
tulit  nimis  infolentem  ,  ut  liccrct  patri ,  filiis  omiflis ,  cx- 
traneos  fcribcre  fucccflores:  hoc  agcns,  ut  filiiim  cjucm 
odioprofequebatur,  exheredaret.  -  Solonvcro,  nili  ex-  sckn. 
tarent  filii,  cjuos  tefiatorvoluit,  fcribi  hcrcdcs  juffitpro 
voluntate.  4Apud  Arabeslegecavetur ,  ut  fratrcs  gcnti-  jtr«- 
lium  hcreditatum  fucceflores  antecedant  filios ,  cjuia  natu l:ts' 
grandiores  funt :  Lycii  populi  filias,  nonfilios,  hercdcs  iy,;. 
nuncupant,    &  a  matribus  cognomcnta  fernnt.  6quine- 
tiam  apud  Cantabros  vetus  erat  mos  ,  ut  maribus  omiffis  Qm- 
filias  ex  alfe  inffituant.   7  Gcrmanis  vero  dc  bonis  tcftare  '??"• 
non  licebat :  fed  fi  liberi  extarent ,  ad  intcftati  patris  here-  ,»„„,-, 
ditatcin  admittebamur :  fiminus,  proximiorcs  propinqui. 

Apud 


tuntttr ,  quia omnino  ft-JC  'jcUn!,frje  no- 
lint,  t.kmab  intcjl.tto,quani  tx  tefiamen- 
to  ex  bgt  1 1 .  T.tb  hn  edcs  fsunt.  quod  & 

ipliimttaditutin  l.is,quiputati<y.  &: 
/.  neceffariis.  %-"■  ff.  de  adquitcnda  vr/ 
tmitlcn.  hcfcdJ.conditicnib.^.ff.  deco,t- 
ditione.Cj^  dcnioitjir.tt.  ubi  Paillus  elc- 
ganter '8c  adinftitutilermonis  noftri 
rationem  accommodate  fcribit ,  Ne- 
cell.uios  bercdes  propter  patriam  po- 
teftaternaici. 

r  Tioque  hcrcdit.viis  portionibus.] 
Ju&ini-ipiil  in!. maximum-jitinm  4.  de 
iibcri.' prxtcr.  fcribit  I.  T2.  Tab. fofmi- 
nas  a-que  ac  nmes  ad  intcftatorum 
fucccfliones  admififle. 

2  £h>od ''>*'i*iF.phi.i!tet.~\  Francifcus 
Baldmnus  ini'>.  duodecim  Tab:  le- 
gerrr  fnmc  Efit.tdcm  vdcat:  fic  erlim 
firibir,  Initio  mir.viaHquiifolJet ,  Dc- 
ihtn-jhvs  tibtram  patribtu  dcdiffe  pote- 
fhattrH  fitiortrm  cxhcicd.t,:dorum  ,  alio- 
rumquc  quos  -Jellent  heredum  infiitucn- 
ddrum,cutn  nu.dcm  S;!on  Uqnnftrens  te- 
ftan-.er.tariam,  frliornm  caujam  txceperit, 
qkosbonit  patrrnis  rnivria  fraudariini- 
tjitum  effc  \fdicabat.  quanquam  0>  apud 
(Jmtis  'Hnt ntm  nntu  Epitadts.fit ,  qut 


ttttque 

liberum  tjfef  ,  cuitunque  tandem  vellet, 
patrimomum  Jiwrn-lrgarc  ac  ttjiamcntt 
rclinqttcrc:  lioc  intctim  agens  07"  captans, 
ut  filium,q;;cm  r,derat  ,immcrentem  1  tiam 
poffct  exltertdart.  .1c  primum  quidem 
populut  nun  tntellexit  ajiuti  homitns  mcn- 
tem  :fed  ubi  patefaelitm  id  tji,in)ujia  iex 
hat  repitdtat.tfuijjc  dtcitur. 

J  Siliriveio.j  Plutarchusin  vitail- 
lius. 

4  ^tpud  .Jrabes.  ]  S  trabo  lib.  1 6. 

5  Et  a  matribui  cognomeiita  fcrunt.  ] 
Plutar.  deClarisiralieribus,cap.r).  ia 
fin.  Lege ,  a.it, apud  Xanthios cautum 
eft,  uta  matribus,  non  apatribus  f,l'i 
generis  nomen  fortiantur.  Hoc  etiam 
refertHcrodor.HK  1. 

6  £>uinetia>uapud  C<t«/Jw)5J.]Stra- 
bolib.  5. 

7  Germanis.W  Tacitus  de  Moribu<; 
Germanomm  ,  Soionrn  fiiiis ,  inquir^ 
idem  apud a-jtmctdttm  ,  qvi  apud pareci',) 
honor.  &  paillo  poft  ,  Heredts  t.ttHcn 
fucceffoi  cfq:  c  fuicuiqueliberi,  &  ntillam 

tefiamentv.m.  Si liber-i  ntn  funt,proxitr,us 
gradttsinpojjefionefrattis^patruija-jttri- 
culi. 

II  5  I  *4pnd 


538  Al  ex.  ab  Alex  a  nd  r  o 

Mtlno-  1  Apud  ^thiopes  ad  regni  fucceffionem ,  non  re°is ,  fed 

regni    rratrum  nhi  vocabantur.  Proditum  tamen  memoriae  eft, 

ime-    *  Metelli  filios  Roma?  a  patre  hereditate  exclufos ,  tefta- 

mentum  tamen  irritum  non  ieciffe ,  fatius  arbitrati ,  bono- 

rum  extorres  fieri ,  quam  qualemcunque  patris  volunta- 

tem  non  tueri.  3  Non  fic  Hortenfius  orator ,  &  Fulvius 

Flaccus ,  nam  fceleftiffimos  filios,  tk  parricidiiconvictos, 

quamvis  bonis  fe  abdicaturos  juraffeut,  hcredes  tamenbo- 

Uhn?  norum  reliquere.  +  Attilia  vero  Variolacum  a  patre  octo- 

i>o*a!  genario  hereditate  exdufaeflet,centumvirali  tamen  judicio 

ad  patris  bona  admiiia  iuit,  pro  eo.quod  undecimo  poft  dic 

novercam  ei  fuperduxerat ,  velut  decrepitus  pater  a?tate 

Tx/t-   JcfipCret.  Libertorum  quoque  hea-editatem ,  &  tuteiam 

rliiorum ,  fi  inteftati  deceffiifent ,  ad  patronum  pertinerc, 

Quibufque  tutor  datus  non  eifet,  proximos  agnatos ,  velut 

fide  &  conftantia  fingulari ,  ad  tutelam  &  curam  advoca- 

ihutlo-  vit.  Fuitque  apud  Thurios  legc  cautum  ,  ut  bonorum  & 

tmn     fortunarum  pupilli ,  agnati  proximi  curam  agerent :  ipfius 

•vero  educatio  ,.&  morum  inftitutio,  maternis  afrmibus  da- 

soionis  retur.  *  Solonis  tamen  lege  cautum  fuit ,  nc  is  tutor  effet, 

iex'     adquem  poftobitum,  pupillibonaredundarent.,  nequa 

fraus ,  neu  quis  dolus  compofitus  pupillo  cxitio  fprent : 

futehs  ^ux  tutcla  fiduciaria  dicla:7  quippe  fiduciamisliabcre 

tiarL.  dicitur,  cui  res.  aiiqua  mancipatur  "&  creditur,  ut  haud 

multo 

1  ^fpud ,Etbhpes.}'LWms  $.  Dec.  \.Attili*_,hxc  nominatui ,  fed  ^iccia. 
lib.  9.  hocNumidis,,  non  Athiopi.bus  ;  Habuit  tum  Pjinius  fplendidam ora- 

«■■.lU.*!»         \+\rs    ...^i-U  i  r.    ^ln.  Xf  a1^«;  Cl\    l^»       '  tmnpni     *-ii»  i  111  1  nw»   R  r\»*i  1  r\r\  rtf  i«c  fartC 


ttibuit,  his  verbis  de.Malaniiia.lo 
iquens,  Regnum  ad  frat^em.Regis  De- 
Jalcem  pncgrandcm  n.itn  (mos  ita  apttd 
Kumidas  eft)  pervrr.it. 

"2  Meiellifilios.]  Val.  Max.l.7.c.8. 
de  Teftaraentis ,  gt«rratajnanferunt. 


tionem,  quam  ipfe  Romano  plus  iatis 
dilaudat.  EtdequaSidonius  guoque 
lLb.8,  epift.ia.. 

5  SoUnistamenlrge.]i>iog.La<inius 
invitaiiiius.;. 

6  Xi**  tn:elafiduciaria.*\  Ad  Ro^ 


3  Xonfic Hortenfnn  oiutor ,  &  /V.  !  manosxedit..  &  de  hac  Iuftinianus  in 
TlaccM.~\  De  his  duobus  idcm  Vakrius  !  %.i.lnfiit.d[e;fiduciaria  tutcla. 

Iib.  5.  cap.9.  de  Parcntummoderatio-  j.  ,  7  Jhup.pcjfiducijm  is  habcre  dicitur.] 
ne  adverfus  fufccptos  iibcros.  I  Boetius  Iibro  4.  Commentaiiorumin 

4  ^Atti!idierorarioU.]?iirims]u-  i  Tojjica  Ckeronis.  De  quo  omnino 
niorEpift.l.6.epift.33.adRomanum,  Uide  noftxum  tractatum  RetraAuum 
gua:incip.f^/Vf cw<?rf.ubitataen r»n  iiyt,2,ujp.j;sfatn.37. 

I  los 


GenialesDies.  Lib.  VI.  539 

ifiulto  poft  illam  mancipantireddat.  '  Eos  Lacedamionii 
<ZB£jhx,X$  nuncupant ,  qui  alterius  tutelam  curamque  fuf-  *}&' 
cipiunt.  Apud  Indos  Iege  cavctur ,  ut  patrc  dehindo  ,  fi-  THt0- 
liis  tutores  duo,  qui  illorum  curam  agerent,  pcrcgrini,  "w^"» 
non  cives  dentur.  ;  Atquc  fi  nemo  fuus  heres  patii  exiite-^'*" 
ret  decedenti,  proximos  aimatos  heredesjuilitcffc,  his"/""* 
verbis :  Agnatus  proximus  tamiiiam  habcto.  Si  tamcn  ca-  C4J£ 
pite  minuti  cficnt,  illos  ad  bona  dcccdcntislcxnonad- »»»«<« 
mittebat.  5  Patronumque  ad  bona  libcrti  tunc  dcmum  pc-*ffi,.;f' 
culiumque  admilit,  fi  nemo  fuus  heres  forct.    4  Sufpe-  Mntd 
cfumquc  tutorcm  a  pupillitutclaamovcri,  5furiofofqucn:",^" 

i-  •  •  •  r  r     r  -i  i       m'fiu 

&  prodigos,  quiquc  patnmomum  prorunsiumpnbusde- 
bacchantur ,  in  agnatorum  tutcla  &  cura  efle  voluit:  quibus 
etiam  bonorum  adminiftratio  lcge  intcrdicr.a  fuit.  *  Viro  ^'~'or* 
quoquc  ab  uxore  divertcre  , 7  aut  rcs  fuas  iibi  habere ,  nifi 

caufa 


tlUOU 


1  Eos  Laced.emonii  -wg^jxKC.]  Plut. 
in  vita  Romuli,  &  vide  noftros  Com- 
nientariosIurisprimigeniorum,q.4o. 
num.2  oS.incip.  ldcfue\ure -jetcri. 

2  .Atqucfi ncmofuus  hcrcs.]  Ulpia- 
nus  iii  illis  fragmentis  juris  civijis , 
qua:  ipfius  nomine  circunfcruntur ,  tk 
hujus quoqne  legis meminit Iuftinia- 
nus  i  n  §.  I .  hifiit.  de  lcg.agii.it. fuccef 

2  Pafrotiumrjue  ad  bon.t /,'/;C///.]IufH- 
nianus  in  §•  i.  Inft.  dcfuccefyioneliber- 
torurn.  ubi  ficfcribir  ,  N.vu  itadcmum 
lex  12.  T.-bui.  .xdhcrcdit.-dcm  libeiti-jo- 
eabat  p.x:  i  uimth  fi intefi.ttus  moitunj  ef- 
fet  lilcnuiy  Ixeedefuo  nuUo  reiicto. 

4  SusjicclutKqitc  tutorcm.  jUlpian.iu 
1.  i.ft^.dcfufpc&istutoribus,  Sc.aulum 
eft^mcyMjvifrcli crimen i lege  lz.T,ib. 
defcendere.  &  luftinianus  in,  §.  i%.  Inft. 
tod.tit.  ubi  eadem  fu.it  verba.         .  , 

5  Furiofiffue  &  /»Wig.»/.].Ulpia- 
nus  in I. r.in princ.ff.  de  Cucatoribus 

iuriOib,&  aliis,extra  minores0dandis, 
Lcge,  ait,  12.  Tabul.  prodigointerdieitur 
bonorum  adminiftratione.  &  Paulusin 
J.fa:pe.  13.eod.tit.  Sa-pc  ad aliume  legc 
J 2  .Tab.  cur.it  10  fu> iufi  ant  prodigi pcrti- 
vet ,  aiii  Precior  adminisirationem  dat, 


fcil.  cutn  ille  legitimui  inhaiili  r .?.-/  eant 
retn  'jidc.ttur.  Hujus  legis  verba  lib.  i. 
Rhetot.  ad  Herennium,referuntur,  Si 

furiofus  exiffet ,  agnatorum  ^cntilinmjue 
in  copecuniaejue  ejuspoteft.xs  efto. 

6  V,ro cjunqne  ab  uxore  dirjertere.~\ 
Lcgeconfenfu.  C.  derepudiisfciibit 
Iuftinianus  ,  matrimonium  non  pofle 
diflblvi  ab  alteroconjugumfinekT.i- 
tima  caufa.  Hut.  in  vita  Romuli,fJcii- 
bit  eum  tribus  tantuin  de  caufis  di  vor- 
tium  maritis  permififle  :  quarum  pri- 
ma  cft,  fi  uxtores  veneficium  in  liberos 
commififlent :  altera  fi  partum  liibje- 
ciflent :  tertia,ii  probri  quid  cum  alie- 
nis  virisfeciflcnr.  Quodfiquisalia  dc 
caufa  uxoiem  dimififlct ,  tum  flatuifle 
utejusbonotumpats  uxori  adjudica- 
retur,  pars  Cereri  facra  eflet. 

7  Sl.Ht  re rfu.xs fibi  httl ere. ]Hxc  ver- 
ba erant  propria  divortiiex  /.  2.  ff.de 
divortiis,i\hi  verba  hxc  Caji  ex  lib.  1 2. 
ad  ediftum  provinciale  proferuntui, 
In  repudiis  auiem  &  renunciationibtts 
comprolatafunt  hxc  vcrba  ,  Re  s  tUa  $ 
tibi  habito.  item  h.tc ,  Tuas  ses 
tiei  agito.  CiceroPhilippica2.Fy«- 
gifatlus  eft.  Mtmam  Ulamfuamfuasres 

ftbi 


dehii 


540  ALEX.  AB  Alexandro 

caufa  lcgitime  cognita ,  cifdcm  tabulis  vctabatur: r  cpo  di- 
vortio  nulla  uxoris  culpa  fubfcc]uuto,dos  intcgra  repetcba- 
tur.  ;  Si  vcro  culpa  inellet,  ufquc  ad  dimidium  dctis  in  fin- 
gulos  liberosfcxta  a  marito  retincbatur.Intcrdum  fi  divor- 
tium  ficret,  qucd  melius  artruius  cffet,apud  virum  manerc: 
cpod  vero  non  cffet  melius  arcjuius  ,  id  uxor  poft  di- 
vortium  vindicare  jubebatur.  j  Quod  fi  in  confeffum 
aut  judicatum  lis  dataforct,  trigintadiesexolvendo  de- 
utu  bito  prsfixi  fuere.  Verba  legisfunt:  ey£ra  confefji ,  re- 
bnjcjue  jndtcatis ,  triqtnta  d'.es  jtifit  Junto,  posi  detnde  mn- 
nus  injcttto  ifto.  4  Quod  fi  clientem ,  aut  cum  qui  in  fi- 
dem  patrociniumcjue  vcnit ,  quifquam  ncquam  &  impro- 
bus  fraude  aut  dolo  fruftraretur ,  cum  lex  haud  fccus  puni- 

vit, 


fibihaberejuftit.  T.x  \r.Tabuliscaufam 
addidit,exegitM\ncA\cmcna  in  Phuti 
Amphitryoneadt.3.  fc.  2.divertensa 
rr.anto,  ait, 

Faleas  ,  tibi  habeasres  tuits  ,  rccldas 
mcau 
Quintil.dec!amat,26};Martialisl.ic. 
epigrajn./j.!.  in  Proculejairi, 
Menfe  n-.v.  ve-tervfn  \am  Procu!e\a  ma- 
,  itum 
"Deferis  ,  atquejuiet  res  ftbi  habere 
fiia  r. 
Apulejuslib.  5.  Metamor.  Confeftim, 
■  i nquit ,  t-iro  rr.eo  diStyte ,  tibique  res  tuas 
-habetu.  Plnra  diximus  in  noftris  legi- 
.  bus  Coniinbialibu-, ,  ingloflaS.  n.  2. 
incip.  Hincquefuttdicunt.  Indivortio 
dos  rcddebatur  iirorijideoque  formula 
Wtaerat HAKf  Tiiir  «m  tuas. 

I  fhio  di-joitto  null'  uxoris  cv.lpa  J 
Iuftinianusin  d.l.confenfu.§.virquo- 
que  pari.  verf  iinautem  alher.  C.  de 
■repudiis.  lic  frribit,  Sin  autemaiiter 
nxo,ijyj:  yenuniidte  voiuetint ,  dutem 
redhifcat-,  cy  aate  nuj.tias  donationcm 
aitiitlat. 

2  Siwtn  c><! ',•><?< '■[fi't.~\l   Idem  in  ca- 
dtmt.§.fi  -jerofitie  C-e'''l- 
■     5    Xh:od  ft  in  ccnfeffum  at-.l  jvdir.t- 
tutri.~\   Gelliuslib.  20.  cap.  i.c.bihxc 
verba  legii  ;z.  Tabul.  fk  ponir ,  iic 


c>iim,  obwor,-jcrba funt  l<  gts  ,  tfris  ctn- 
fcfli,rcbufque  i«;c  \udica:is,ni?inta  dics 
iujii  funto.  foft  dcinde  ma,,us  injeciio 
■ejio.  t,i  ]us  ctncitc  ni  vidicatumfaeit.clxc 
Gcllius.  Scaliger  lic  legir:  /Eris  con- 
fefii ,  rebufque  \ute\udicateis ,■  triginf.i 
dics  'viftotfiinto.  pofticlea  indu  munusyt- 
ciio  eFio. 

4  sQuodfi clientem  ~Hxc lrt fumpra 
videtur  ex  Commentariis  Servii  in  If 
bro  6.  Ancidos ,  ubilocum  ilhim  ex- 
ponens, 

—  Et  fraus  inncxa  clitnti. 
Exleie,  inquit,  \i.T.tbn\.ye»it,  iu  r/ni- 
busfcriptumrft,  Patf  <>'vlls  s  i  ci  p  v- 

TI    l-RAUMM    HCIR  IT    ,    "i  ACFn  )  ST  O. 

Si  en:m  clic  ics  ,  ijuitfi  colentesfunt  ,  pa- 
tronif  quafipatres  :  t antttnd em  esi  cli: n- 
temiqu,r,itun:  liliumfiUcrt)  Et  htcpo/Je 
fieiiex  Huratii  diiiis  iniellhnmus  ,  ijni 
cumiiquerttur  flib.Carm.  1.  Odc  iX.) 
de  a-jaris  potentibus  ,  aii  de  'jicint  clien- 
lc,         ■'■ 

—  rpellitur  paternos 

/.;  hnn-  ferenc  <leo<.  ^— —  '  • 
Utlnnota^en  hoc  ciisfrtcct  ,  &<  dicit  vd- 
.-<</w  c/Je  >>('C  ,  mttoifijue  coritrjrium  ,  cum 
nta^is  p.-t,onos  decipiani  fcijuenter 
clientes.  Vult  autcm  inte/ihi  pn-jarica- 
trces,t]uip.itrom  funt  clieritumiquot  nunc 
Sufceftoswcmns.  HatfettCis  Servius. 
1  K<'-in 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         54r 
vit,  ac  (i  capitali  judicio  enet  aftc&us,  in  hxc  vcrba:  Patro-  DeP*- 
yihs  fi  chenti  frattdem  fecerit ,  facer  ejto.  Nequc  cnim  levif'^. 
animadvcrfione  dignum  ccnfuit  cum,qui  hdcm  labcfa&af- *»- 
fet ,  quique  fruftraretur  illum,qui  in  fuam  ridem  &  clicntc-  ter' 
lam  venit,  fcqucillicommilit  &  crcdidic :  '  Nam  ciicntcm 
qui  tutcla?  patroni  fe  commilit ,  chariorcm  haberi  quam 
propinquos  afrincfquc  vctcres  volucrc  :  id  quod  Perfis 2  &  l'er.fa- 
Indis  magni  criminis  inftarerat ,    quorum  lcgc  cavctur,  ut^Jf" 
qui  clientem  decepillct, '  quiquc  tcr  mcndacio  abufus  fuif-  rum 

fet,"* 


I  n^amclientrm.]  Dionvfius  Hali- 

camafliusl.2.  tumctiamPlutarcli.  in 

Romuli  vita  in  ha'C  fcrc  vcrba  lcribit, 

Utcum  deplcbc  quiiquc  cx  patritiis 

aliquem    libi  patronum   cooptaflet , 

cumque  hic  illum  in  fidcm  fuam  rcce- 

piflet ,  tum  alter  altcri  pro  fua  quiiquc 

facultatc  opcmfcrrct:  patronusqui- 

dcm  auftoritate  c<  potentia :  diens 

autcm  obfervantia,  &,ci:in  opus  eflet, 

fortunis.  Nam  iile  fe  clienri  in  civili- 

bus  ncgotiis  juris  interprctem  ,  in  ju- 

diciis  defcnlbrcm  ,  inrebus  denique 

omnibus  coniiliarium  prxflabat :  liic 

contrapatronum  honorc  &  oblcrvan- 

tia  prolequcbatur ,  in  filiabus  ctiam 

elocandis  ,  liberis  ab  hoftibus  redi- 

niendis ,  mulctis  pecuniariis  praftan- 

dis ,  a;re  alicno  diflblvendo ,  pccunia, 

cum  opuserat  juvabat.  Mutua  autem 

lixcinterfe  jurahabebant ,  ut  ncque 

accufandi ,  ncque  teftimonii  dicendi, 

ncque   exerccndarum  inimicitiarum 

potcftas  intcr  illos  eflct.  Itaque  Aulus 

Gclliuslib.ic.  cap.i.  c<lib.s.cap.i :. 

fcribit,  Morisobfervationiique  populi 

Rom.  fiiiflc  ,  ut  clientem  in  fidem  re- 

ccptum  ,  patroni  diariorem  haberent, 

quaiti  propinquos  :  eumque  etiam  ad- 

verfus  hos  tuerentur :  neque  peius  ul- 

lum  racinuscxiftimafle,  quamliquis 

probatetur  clientcm  derifui  habuifle. 

quin  &  llcuiuc  pattonis  teftimonium 

pro  cliente  advcrfuscognatosdicere, 

adverlits  clientem  non  licuifle.  Jam 

vero  quod  in  hac  lege  fancitur ,  ut  fi 

patrontisjus  illud  violarit ,  facerfit: 


confcntaneum  cft  cum  i is ,  quz  Dio- 
nyfius  eo,  quem  antea  citavimus  loco, 
lcxibit:  Romulum  fanxiflc ,  utcuivis 
jus  eflet,illum,tanquam  Diti  facrum, 
interficere :  morcmque  Romanisfuif- 
fe,  ut  quos  impune  occidi  vcllent,  eo- 
rumcorpora  Dcocuipiam,  acprarci- 
puealicuicxinferisdevovcrent.  Qua- 
propter  per  lriultas  artates  permanfc- 
runt  (ut  addit  Dionyfius)  mtitua  pa- 
tronorum  ac  clicntum  officia ,  haud 
fecus  quam  cognata:  nccelfitudincs, 
pofteris  per  manus  tradita  :  &  maxi- 
ma  lauscratnobilium  habrredientes 
quamplurimos ,  tam  liereditariarum 
clientelarum  ,  quam  partarum  virtute 
pronria  :  ingenlquc  certamenerat  u- 
ttifque  ,  ne  vincerentur  mutua  gratia 
&  bcnevolentia.dum  clientes  ntillum 
patronis  negant  minifterium.viciflim 
patroni  nullo  corrumpi  poflunt  pre- 
tio,  utclientestnoleftari  finerenr. 

2  Et  Ir.dis.  ")  Hujus  rei  rationem 
reddit  A.lianusVariaihiftoria;,  lib.4. 
in  princ.  his  vcrbis  ,  Scd  neque  fas  rjJ, 
ho.ninrm  Indum  aut  iniuriam  inferre, 
aut  pati.  Pro-mle  n  'aaefyn^rapbam,aHt 
depojitumfaciunt. 

3  Quiqvetcr  Yntndacw  /tfotfiu  fittf- 
frt.  ]  Diodorus  9iculus  1. ; .  Bibliothe- 
cescap.io.  apud  /Wordnquit,  qw  phi- 
lojlpbus fal/a  pvxdixerit ,  nul/am,  pritter 
qu.tm  qt<od perp<tue  /i.'c  ,  pccnam  fitbit. 
Strabo  1. 1  <;.de  iifdem  loquens,air:  pu- 
blice  Rc%e < in  ct>  crn-.cntu  ,  c/ui  m» » imus 
apud  eot  Jit ,  cunt  novo  anno  n.-cpiote  , 
pbilofophi  omnes  curr.Rcve  dd  -vcnaticnem 

exewft: 


dacii 
d  te- 
Jiatio, 
(y-  con- 
tra. 
Men- 
dacia 
jurefe- 
cundu 
•varias 
Jpecies 
iiarilt 
rnodls 
pu.nl- 
jtntttr. 
"Kovum 
anitquo 
abto- 
gat. 
Sfueda 
incivi- 
litercy 
incu- 
titfe 
decre- 
t.u 


541  Alex.  ab  Alexandro 

fet ,  illi  omnem  vitam  filentium  indiceretur ,  nulloque  ma- 
giftratu  aut  honoredignus  haberetur. r  Artaxerxes  quoque 
mirifice  mendacium  averfatus  fuit ,  adeo  ut  mendacis  ho- 
minis  linguam  tripiici  clavo  affi^i  jufferit.  2  Fertur  Epami- 
nundas  tam  fcverus  veritatis  cultor  fuifle ,  ut  ne  joco  qui- 
dem  quandoque  mentitus  fit.  E  diverfo  y£<*yptiis  nullus 
mentiendi  modus ,  fuinmaque  mentiendi  impunitas  erat. 
Eademque  '  lex ,  ut  ex  duabus  pluribufve  fententiis  decre- 
tisve ,  quoties  ancipiti  res  contentione  diftrahitur ,  femper 
ut  antiquo  abroget  novum ,  utque  4  poftremum  quod  po- 
pulus  jufliffct ,  id  ratum  foret ,  fancitum  voluit,  r  &  plera- 
que  notatu  &  fcitu  digna :  qua?  omnia  perpenfo  judicio,  & 
librato  modcramine ,  a  prifcis  lcgum  conditoribus  com- 
modc  conftituta  funt :  quorum  argumento  conjicimus, 
quam  cxaminato  modoprifcijurisinterpretesfcitalegum 
promulgarunt.  Contra  vero  multa  incuriofe  &  fubruftice 

partim 

exeunt:  &  otncqmd  quifjue  compofterit , 
•vel obfervaverit  eo ar.no  defructibus  ,  de 
animalibus,  de  republica,  in  medtumpro- 
ferunt.  Xjbi  ctui  ter  mendax  deprchenftts 
fuerit ,  eip'r  totamvitam  ex  lcge  ftlen- 
tium  indicitur  :  tjui  vera  dixerit,  immu- 
nis  &  omehtributo  exemptus  cenfctur. 
Arrianus  hbN&^jjcftorurn  Alexandri, 
delndorum  Sopriiftis  ita  fcribit,  Si 
cjuis  eorum  ter  in  divinando  ara/oerit, 
fdentii tar.ium  porna  multatur.  Deinde 
fcribit  mentiii  spiid  eos  nefas  efTe: 
riec  Indorum  quenquam  in  judicium, 
quod  mentitus  eifet ,  vocatum  efie  : 
Tantum  apud  eos  verum  ac  fides  va- 
let.  Philoftrarus  in  vita  Apollonii,  li- 
bro  2.  adolefcentcs  apud  Indos  omni 
vitio  ccrerc  oportere  oftendens ,  ait, 
Quodft  in  mend.tcio  deprehenfus,attt  dc- 
ceptus  tpfe  unquam  fuerit ,  hac  multatttr 
foetta ,  v.t  nullo  awplitts  magiftratu  ,  aut 
dignitate  fungi  popt,quia  communem  ho- 
minum  fociet.item  mentiendo  fraudave- 
rit.  Perfe  (de  quibus  hic  loquttur  A- 
lexander)  liberosfuos ,  uttraditHero- 
dotusl.l.  Clio,  a  quinto  anno  incipien- 
tes  nfque  ad  •uinfiilMm  ,  tribut  duntaxat 


inftituunt ,  etjuitare  ,  arcufagittas  exctt- 
tere,  vcra  loqui.  &  paulo  poft,  Turpijii- 
mum  apud  eos  ducitur  mentiri  :  fecund» 
kco,  as  alienum  debere,cum  ob  alias  mul~ 
tascaufas,  tum  cjw/d  neceffum  eft  eum, 
qui  debet ,  mendacio  cjuocjue  obnoxium 
effe.  Xenophon  Paedia:  Cyri  libro}. 
fcribit  mendacium  odiofum  efle  apud 
Perfas. 

1  Artaxerxes.]  Plutarchusin  vita 
illius  ,  ^ilterius  ,  inquit ,  cjuod  ad  defe- 
Bionem  duos  quoque  ex  lioftibu*  fe  addi- 
tttrumpollicitus  in  rr.endacio  deprehenfut 
effit ,  IhigHah)  tribus  ciavii  confipjufit. 

2  Fertur  Epaminundas.^Pxobus  A.- 
mvlius  in  vita  illius,  Adeo,  inquivjf- 
ritatus  fuit  ditigens  ,  utnejoco  quidem 
mentiretv.r. 

•  Eadenujue  lex  ,  ut  ex  dua!m.~\  Ad 
Romanos  redit,  idque  cft  Titi  Livii 
i.Dccad.lib.9. 

4  JJtqw  poft/emum  quod  populus  )uf- 
ftfet.1  Livius  r.Decad.lib  5.  &8. 

<:  Et pleraque.]  Hsec  ufque  ad  verfi- 
cul.  tVam  de  qua  re  ,  funt  maxima  ex 
parte  Sex.  Cecilii  Jurifconfulti  ,  & 
Phavorini  apud  Gelliutn  ltb.  2o.cap.  r . 


Genialf.  sDies.  Lib.  VI.         545 

|>artim  infolenter  &  inhumane  ,  non  probabili ,  nec  recto 
judicio  eadera  lege  dccreta  videntur  &  conitituta,qua?  for- 
fan  aut  fegniter  pervifa,  autnegligentcr  animadvcrfa  fucre: 
nam  de  qua  re  judicio  difceptabatur ,  in  re  pra:fenti 
&  apud  pnetorcm  cxhibita  ex  lege  duodccim  tabularum 
correptio  manus  hebat , '  quod  ex  jure  manu  confertum  E*j«- 
dicitur ,  atque  dc  eanih*  coram  cxhibita,  minimc  dcccrni,  rcm'l~ 
aut  jurc  agi  lege  poterat.    Quodqiicfi  homoin  judicium/ovH,*. 

cita- 


I  Quod  ex  'iure  m.tnu  confertum.~\ 
Ciccrolib.  i.  dcOratore,  Multifijue 
pr.-eejftm  qui  aut  intcrditlo  tecnm  cm- 
tendei  ent,  aut  te  ex  )ure  manu  confertnm 
'jocarent,  quod  in  alien.is  poffefiioncs  tam 
teir.ce  irrwfjes.  Budxus  in  Pandccl. 
Tranfeundum,  inquit,ad  alia,quorum 
in  primis  occurrit ,  ex  jure  manu  con- 
fertum,quod  vcrbum  eft  antiqui  juris. 
Varrolib.  2.  dclingua  Latina ,  Confe- 
rere  manum  dicimui  cum  bojie  ,  inde  ex 
jure  manuco>ifertum,-jocant  .quid  autcm 
firmanu  conlertum,  Gclliuslib.  20. 
cap.  9.  docet ,  cujus  verba  huc  pauca 
tranfleripfimiis.  Pe  vindicationecnim 
loqucns,  id  eft  ,  rei  vindicatione  ,  qux 
olim  in  re  prxfenti  ex  12.  Tabnl.  jure 
ficbat.ita  inquit,  Sed pojlquam  pr<*torc.t 
prepa<yatis  ltalix  finibm  ,  latis  \urifdi- 
fiic,nibus,nc<iotiis  ocatpati,proficifci,vin- 
diciarum  dicendarum  caufit  ,  in  longin- 
cjitas  res  gra-jabantnr,  tnjiitutum  e(i  con- 
tra  Xi.Tab.  tacitoconfenju,  ut  litinantes 
nontxiuie  apud  Pratorem  manum  con- 
fercrtnt ,  fed  ex  jure  nianu confertum  w- 
carent ,  id  cji ,  a!ter  alterum  ex  iute  ad 
tonjirendam  manum  in  rem  ,  de  qua  ane- 
retur  ,  -jocaret.  .Atque  profecli fimul  in 
tt^rnm  ,  dc  qito  litin.tbatur  ,  terra"  aliquid 
tx  eo,u(i  unam  ^lebam  in  \utin  itrbeni  ad 
PrAtorem  deferrcnt,  C"  in  eagleba,  t.m- 
quamintotvayro ,  -jindicarent.  Cicero 
pro  Murxna  formulx  vcrba  hujufmo 
di fuifle  ait,  Fundus,  qui  efi  in  a<^o,  qui 
Sabinut  "jocatvr,  meus  ej},  eum  e^oe.x  i«- 
re  meum  ejje  a]o.  Ibi  ego  te  ex  yure  manu 
confi.tuni  -joco.  Hxcerant  vcrbaejus, 
qtii  vindicabat.  A  quo  vcro  vindica- 
barur  ,  ejus  hxc  erant  vcrba ,  V»de  tu 


me  cx  \ure  mav.u  confcrtum  -.ocajii  ,  inde 
ibi  egote  re-joco.  Ciccro  in  Oratorc  lo- 
co  nupcr  citato  metaphoric<Cs  hac  lo- 
cutioneufus  eft  in  pcrfona  Scxvolx. 
HxcEudxus. 

2  Qu;dquc  fi  bomoin  \vdicium  cita- 
tur.  ]  Phavorinus  Philofophus  apud 
Gelliumlib.  2c.c.  1.  exiftimansmor- 
biun  hicappcllarixgrorationcm  gra- 
vcm  cum  icbri  rapida  :  &  jumcntum 
dici  pccus  aliquod  unicum  tcrgo  ve- 
hens,  inhumanam  cfle  hanc  lcgcm  ju- 
dicat ,  ut  qui  xgrotum  donii  fux  cu- 
bantem ,  jumento  impofitum  in  ju» 
rapi  &  veluti  efferri,  nova  runeris  fpe- 
cie,jubcret.  Sed  Cvcilius  Juriilonful- 
tus,  nequaquam  ita  efle  probar.  rtam, 
i  nquit ,  morbus  in  lege  iji.i  mnfebriculo- 
fus ,  nrque  nimium  gra-jis  :  Jed  -jitiunt 
ali/jucd  imbeciU.it  atts  ,  atqutin-jalen.i* 
demonjiratur  ,  non  pcricu  'um  'jitJt  ojim- 
ditur.  Jumentvm  rjuoquc  non  id Jolunt 
fi^nificat ,  quod  nunc  dicitur  :  fed  -jeBa- 
bulum  etiam  ,  quod  ttdinnSit  pccuribus 
trahebatur.  f^etcrcs  enimnojiii  \umcn- 
tum  a  jttngenao  dixcrunt.  ^Arcera  autem 
-jocatur  plaujirum  teclum  undique  & 
munitum,  qiiafi  arca  quxdam  ma<ipa  -jc- 
Jiiment:s  injirata  ,  qua  nimii  aigri ,  aut 
fnes  portari  cub.mtes  filebant.  Hisex- 
plicatis  fic  Phavorino  refpondet:  _£W- 
nam  tibi  igitnr  acerbit.ts  iffe  -jift  cji, 
quod  in  jus  -Jtcato  pituperrimo  bomini, 
-jelinopi ,  qui  attt  pedtbus  forte  xyis  cf- 
fet  ,  aut  quo  alio  cafit  in^redi  non  quirety 
plaujirum  effe  dandum  cenfuerunt:  ncqut 
injierni  tamen  delicate  arccram  iuffc- 
rttnt  :  quoniam  fttis  ejjtt  invalido  bujuf^ 
medi -jrclabuSnn..  *4tqnt id feccrttnt,nt 
tauftti* 


Jifi- 

lin-.i). 


544,  Alex.  ab  Alexandro 

citatur ,  &  morbo  aut  fenio  arfecriis ,  ad  ingrediendum  in- 
validus  foret,junientum  aut  plauftrum  lex  dari  jubebat,quo 
^ger  ille  rorte  fpiritum  exhalans,  fupremis  annis  lifteretur: 
videlicet  nondum  per  patronos  &  aiTertores  aut  fponfores 
agendi  forma  conftituta:  cujus  verba  adfcripii:  Si  mjus  vo- 
cat  ,Jimorbus ,  avttasve  vitittm  extitit,  cjui  injtts  vocabit,  ju- 
mentum  dato :  Ji  nolct ,  arceram  neftemito.  '  Idquodlege 
/Eiia  poftea  fuit  fublatum,  cautumque  ut  locuples  in  judiciu 
clienti  adeifet ,  in  ha.'C  verba :  Afiiduo  vtndex  affiduus  eflo. 
2Dixere  autem  ailiduum ,  qui  pluribus  ailibus  &  fortunis 
locuples  foret.  '  Nec  minus  fevere  quam  duriter :  cjuod  ii 

cjuis 


caufatio  ifla  tcgri  corporis  ferpctuam  vtt- 
cationem  daret fidem  detreclantibus ,ju- 
rifijuc  acliones  declinaniibus.  Hax  Caxi- 
lius.  Legis  autem  verba  apud  eundem 
Gellium  hxcfunt,  Siin )us  vocat ,  fi 
morbus  ,  efjitafcjue  vitium  effet ,  cjui  in 
)us  vocabit,  \umentu)n  :fi  n:bt,  arceram 
ne  flernito.  Vide  Cujacium  I.  C.  Ob- 
fcrvat.lib.  i  a.cap.  1 8.  6c  l.lhtafit.  de\e 
fud. 

1  Id  cjuodleie  ,E//vr.]Cicero  in  To- 
picisnonadeo  longeaprin.  Cum,m- 
quit ,  tcx  J£,Ha  Sentia ,  afiiduo  vindicem 
afiidurcm  ejfe  jubeat ,  locuplefemjubet  lo- 
cupleti.  Locuplcs  enim  afiiduus  ,  ut  ait 
JElius,  appellatus  efl  ab  <cre  d.mdo.  Hoc 
caput  ita  fcriptum  eife  reftatur  Gellius 
lib.  1 6.cap.  io.  ^Aflidno  nindex  afiidmts 
eflo  ,  Proletario  civi  ejui-jis  -jolel  vindex 
efl.  Huc  pertinere  videtur,  quod  Cajus 
lib.2.adI.f2.Tab.protulitin/.^«ojww 
bofles.  §.  locuples.  2^4.  ff.  de  verbo/um 
fignificatioue.  Locuples  cft  ,  qui  fatis 
idonec  habet  pro  magnitudine  rei, 
quam  aftorreftituendam  cfli  petit. 

2  Dixere  autem  afiiduum.  ]  Cicer.  & 
Gell.  ubifupra.Afiiduusin  ia.Tab.c< 
pro  locuplete ,  &c  facile  munus  facien- 
te:  diclus  ab  aflibu;,  id  eft,xre  dando, 
cumidteinpora  Reipublica:  poftula- 
rent  Aut  a  muneris  pro  familiari  co- 
pia  faciendi  afliduitatc.  Quintilianus 
Iib.  f.cap.io.  FeftusPompejuslib.i. 
^iiii  afiidunm,  incjuit,  iiCHplctem,quafi 


multorum  afiium  diBum  putaverunt.  ^A» 
lii  eum,  cjui  fumptu  froprio  militabat ,  ab 
affe  dando  vocatum  exiflimarunt.  * 
COLERUS. 

*  .Afiiduuf  proprie  eft  qui  aflidet. 
Hinc  Piautus  dixit:  .Afiiduo  8c  accubue. 
Idem  tamen  etiam  divitem  ,  Afsi- 
duum  vocat.  Amphitr.Nefcio  num  eo- 
dem  iignifkatu  Trinumo :  Quam  ur- 
bani  afsidui  cives  quos  fcurras  vocant. 
TIRAQUELLUS. 

j  rt^ec  minus  fevere.]  Phavorinus 
Philofophus,  apud  Gelliumd.lib.20. 
c.  1.  hanclcgem  reprehendebat ,  quod 
in  ea  fcriptum  efiet ,  £>uin  &fi  mem- 
brum  atter  imprudens  ruperit.  Caeciiius 
refpondet ,  Decemviros  injuriis  atrocio- 
ribts  talionem  afpop.tiffe  ,  dum  eo  metu 
coercere  bomines  -jolunt ,  &  minuere  ex- 
tinguerecjue  violentiam  pulfandi  attjue 
tjcdendu  Keijue  e)us,tjui  membrum  aUeri 
rupiffet  ,  CjT"  pacifci  tamen  de  redimendit 
lalione  noliet ,  tantam  ejfe  habendam  ra- 
tiontm,ut  an  prudens  imprudenfie  rupif- 
fet,  fpeclandum  putarent.  Deinde  fub- 
jicit,  Et  qux,  objecrote,ifla  acerbit.ts  efl, 
fi  idemfiat  in  te,cjuod  tute  in  aliofeceris? 
Prtefertimcum  babetts  facultatem  paci- 
fcendi  ,  &  non  necefje  fit  pati  talionem  , 
nifi  eam  tu  elegeris  ?  Quod  ediBum  Prtt- 
torum  de  ttflimandis  iriyuriii  probabitiitt 
effe  b'u pctefl? Kolo boc  ignorcsjtanc  quo- 
tjue  ipfam  talionem  ad  aslimationem  )h- 
dicn  redigi  neccffario  ftiitam.  K4m  fi 
reuif 


Gin  i  ales  D  i  es.  Lib.  VI.         545 

«juis  confulto  aut  cafu,a!terius  membrum  rupit  aut  fecuit,e 
paiflo  talio  peena  erat.  '  Tum  cjiiod  (niiilc  monftri  eft,  & 
omnem  cxuperat  fecordiam.Si  ob  aesalienum  crcditori  dc-  le* 
bitor  addi&us  forct,poft  diftractum  patrimoniura,re  fami-  %*r" 
liari  dcftitutus,poftcjiie  vincula&catcnas,membraejus  bre-</V/,«- 
viilimo  laniatu  ad  creditorum  libidincm  dividi  jubcbat,ini- tent% 
cjuiilimo  decreto  (xvx  atrocitatis  immanitatifcjue.   Vcrba 
Jcgis  funt:  In  jus  ducito,  ni  judicatum  iaxit,  aut  fe  vi  &  jure 
vendicat ,  ftatim  ducito,  vincito,  aut  nervo  &  compcdibus 
quindecim  pondo,ncc  minore :  f  1  volct,  majore  vincito:  i\ 
volet  fuo  vivito:  ni  fuo  vivit,cjui  cum  vinchim  habct,  Iibras 
farris  indies:  fi  volct,pIus  dato.  Tcrtiis  nundinis  partcis  fc- 
canto ,  fi  plus  minufvc  fecuerint,  fine  fraudc  cfto,  &  infra. 
3  Hanc  vero  legem  Athcnis  Solon  antca  abrogarat :  nam 
coipus  pro  re  addici ,  aut  fuper  co  fcenerari ,  fanctionibus 
vctuit,quc  lex  Scifachtheia  di<5ca,c]uaii  oneris  levamen,qua  Se'~ 
antea  cavit,  ut  pra?ter  bona  dcbitoris,  in  tcrgum  &  corpus  ^V 
nulla  vcxatio  cifct :  ficut  poft  30.  tyrannos,  parta  Iibertatc, 
3  Athenienfes  Amneftiam,  hoc  eft ,  malorum  oblivioncm,  <*«»*• 

„4tljcn<enjtH 


reur,  qui  depacifci  noluerat ,  \udici  talio- 
nem  imperanti  non  parebat ,  a~\}im«ta  li- 
te  ,  judex  bominem  pecunia  damnabat : 
attjxe  itafi  reo  CJrpaclio  grayif,  &  accr- 
Ita  talio  vjfit  fuerat ,  Jiveritas  /egit  ad 
fecunia-  mntilum  redtbat.  Hacc  Caxilius 
ubi  fupra. 

1  T-.tm  qucdfirnile  monflri.  ]  Hxc  uf- 
que  ad  verfic.  Hancvero,  funt  Gellii 
eod.lib.ic.cap.  r. 

2  Hanc  vero  legem ,  Athcni*  Solon  ab- 
MgjrcuV.,]  Diodorus  Siculuslib.  2.  c.  5. 
Plutarchus  &  Lacrtius,utcrque  in  vita 
iplius  Solonis.  Idem  Plutarchus  in  Po- 
liticis  ad  Trajanum,&  in  libro  dc  For- 
tuna  &  virtutc  Alcxandri ,  &  di<ftum 
eft  fuprahb.i.cap.8. 

3  /ithenienfes ^Amnefiiam.']  Ciccro 
Thilippica  r.  in  princ.  uc  fcribit,  liec 
ncio  ufquam  dificdebam,  tiec  a  1  epublica 
dedcicbam  oculos ,  ex  eo  dic  quo  in  xdem 
Tellurn corjocatifurr.us  ,  in  quo  templo, 
ytantmt  in  mefitit ,  )c,i  (nndatry.ntapa- 

Ttm,   11. 


cis  y  ^itbenrenJiHmque  rencvavi  •vetu* 
exemplum:  Gra~cum  etiam  rjer'oum  (d/*.- 
v»<rjav)  ufurpa-vi  ,  quod tuminfcdandit 
difcordiis  ufurpa-jerat  crj.tas  iU.-;  atque 
or/iuem  memtitiam  difcordiarum  obli-jio- 
ne  fmpiterna  delcndam  cenfut.  Hiftoria 
apud  Iuculentos  fcriptoresficperfcri- 
pta  eft ,  Thrafybuluscivitatem  Athe- 
narum  opprelTam  a  triginta  tyrannis, 
cum  in  libertatem  vindrcaflet ,  atquc 
Atticos  palabundos  inpatriam  rcdu- 
xiflet ,  non  minori  prudentia  ac  mo- 
deratione  ufus ,  quam  fortitudinc ,  ad 
Cuiida  pacificanda ,  pacemque  recon- 
ciliandam,  legem  tulit  faluberrimam, 
Ne  quis  anteaclarum  rertim  accufarc- 
tur :  Nequapr.rteritrrum  injuriarnm 
mentio  ficrct :  Ne  quis  mulitaretur. 
Et  hanc  Athenienfes  dfingidu  voca- 
veruut:  hoc  cft,  legem  oblivionis:  qua 
concufius  &  labens  Atticx  rcipublicas 
(ratusin  prillinum  habitum  eft  rcvo- 
catus.  Multi  audlores  hujuslcgismcr 
\1  vi  min«c 


54<S  Alex.  aeAlexandro 

lcgem  edidere  qua  veterumadmifTonnnimpunitasdaba- 

"fzrtix.  '  Idem  ab  /£gyptiis cautum affirmant ,  utultraresSc 

bona  debitoris,  nullaincorpusaniinadverfioforet:  nam 

pccunise  creditse  bona,  non  corpus  dixcre  obnoxium,  *  qui- 

Deftn.-  bus  in  ufu  erat,ut  defunclorumcorpora  unguentis  delibuta, 

lorpira  ac  fiviviefIent,creditori  oppignorarent,&fuper  hisfcenera- 

*/>/»'-    rentur,  magno  dedecore  illorum  qui  conftituta  die  non  re- 

gtm*-  iujffent>3  p0^.  a{iqLIOt  vero  tempora  ab  Athenienfibus  cau- 

Atht-  tum  fuit,ut  fi  litem  pater  non  perfoIviflet,fiiius  exolvere,&: 

*len~    vinclis  publicis  interim  detincri  co^eretur,  ficut  de  Cimo- 

fes.  I  ,  O  / 

Bocoiii.  ne  &  aliis  traditur.  Apud  Bceotios  qui  xs  alienum  non 
diffolvit ,  in  foro  fcdere  cogitur :  &  circumftante  plebe  in 
os  &  ora  corbem  accipere:  qua  nulla  fuit  ignominia  major. 
Indis  vero  qui  creditum  moratur ,  a  creditore  reus  agitur: 
mox  prsfixa  die ,  fi  non  folvit ,  manu  trunca ,  &  oculo  ef- 
foffo,  morte  afficitur.  Apud  Pifidas  cjuoquede  abju- 
rato  depofito  maximum  erat  judicium,  ut  abjurans  fa- 
cinus  morte  lueret.  *  Nec  minus  fevere  quod  talfum  te- 
llimonium  dixiffe  convi&um  ,  de  faxo  lex  dejici  ju- 
bebat :  s  quod  ab  yEgyptiis  ductum  facile  crediderim  , 

qui- 

2  Quibus in  ufu  e ra.t. ]Idem  Diodo- 
rus d.lib.2. cap.  5.  circa  mediuni ,  Mos 
efi  ,  incpit ,  apud  eos  ,  defuntlorumpa- 
rentmi  co>  pora  darc  inpignus  creditori. 
Summa  illos,  qui  nen  rcdimunt  ,fequ\tut 
infamia  cs"fcputtnra  carent. 

5    Posi  aliquot  wotempM  ab  Athe* 

|  vienfibus.  ]  Paulus  Amylius  in  vita  Ci- 

monis.  Valerius  Maximusl.  5.C.4.  ubi 

de  Cimonis  pietate  erga  patrem  lo- 

cjuitur. 

4  Kectninus  fcvere.']  Reditad  le- 
gem  1  z.Tab.  Idque  eft  ex  Gellio  1. 1  r. 
cap.18.8clib.20.cap.  (.pauloantefin. 
Koc  autem  genus  fupplicii  fublatum 
i uifle  neminemc|ue  fic  damnari  pofle, 
ut  de  faxo  praccipitetur ,  fcribit  Mode- 
fti  nus  J  urifconfultus  in  l.fi  diutino.  2  5 . 
ff.depcenii.  De  hujufmodi  autem  pce- 
na  alibi  diximus. 

5  JQuod  ab  /Egyptii*.  ]  Diodorus  Si- 
culus 


lndi. 

D.fo- 
fitnm 

ttbju- 

ratum 

Falfi 

lejii- 

monii 

twjti- 

{...:■}. 


minere.  Valerius  Maximuslib.^.tit.r. 
de  Me  ieratione.  Plutarchus  in  Poli- 
ticis  ad  Trajanum.  Flavius  Vopifcus  in 
vita  Aureliani.  Paulus  Orofius  lib.  2. 
cap.  1  ^.pauloantefin.   Paulus Amy- 
lius  in  Thrafybulo.  Juftinuslib.^.Ex- 
tat  quoque  Emblema  Clariifimi  viri 
D.Andrea;  Alciati,  cujus  tituluseft, 
Optimus  civis, 
Dnmjujii*  patriam  Thrajybulus  vindi- 
cat  armis, 
"Dumque  fimultates  ponere  quemque 
jubet. 
€oncors  ordo  omnis,  magni  infiar  niune- 
risy  illi 
PaUadijfertumfiondis  b.tbcre  dcdit. 
Cinge  comam  Thrujjbule  ,  ger.ts  hunc 
folus  honorcm  : 
In  magna  nemo  eji  amulus  urlc  tili. 
1  idem  ab  JEgyptiU '.]  Diodor.Sicu- 
lmlib.2.c.j. 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.        547 

quibus  omnc  pcrjurium ,  &  vcri  ludificatio ,  diis  abju-  Pyj* 
ratis,  mortc  lucbatur,  quod  deos  una  atque  homincs  "'^ 
oftendiiTet.    '  Mox  fubfequutis  lcgibus  ,   mitior    pcena 
pcrjurio  dataeft,  quarum  vcrbafunt:   Pcrjimtpoeyiadc- 
ti.a  ,  exiuum  httmana  dcdccus  violati  jurujurandi  efto. 
2  Apud  Indos  vcro  dc  pcrjurio  convicrus ,  manuum  pe-  -  ,. 
dumquc  digitis  &  cxtremis  mcmbris  decurtabatur.  '  Ju-  cu  m± 
diccm  quoque  aut  arbitrum  jure  datum,convictum  ob  rem  '"/"' 
judicandam  pecuniam  accipcre ,   aut  qui  turpe  judicium  0w« 
nundinatur,  nonminorc  fevcritatc  capite  punivit,cujus  rei''*- 
caufa  poft  aliquot  fecula  4  M.  Cincius  lcgcm  tulit  ad  po-  Jial 
pulum ,  qua  caufidicis  munera  ob  patrocinia  largiri  vetuit, mKnt' 


culuslib.2.  c.$.  cujnshxc  verba  funt, 
Pcrjtoicapite  mtiltabantur,tanquam  cjut 
duplici  tcnerentur  fcelere  ,  ut  qui  cy  pie- 
tatcm  inc/cofjiolarent,  &fidemintcr 
wnmnti  tollerent ,  maximum  vtnculum 
ficictatts  humana;. 

i  Mox  fiibfcfjuntt)  lc{jlus.~\C\ccro 
lib.2.  dc  Lcgibus ,  ubi  ponit  hxcipfa 
hujuslegis  verba. 

2  .  Apud  Indot.']  Strabo  de  his  Io- 
qucns  lib.  15.  Shtifaifus,  inquit,  tejiis 
deprchcndttur,  cxtrcmts  dccurtatnr.  ,A- 
pud  Scythai  per)urii  pcrna  capitii  ampu- 
tatio  cfi. 

2  Judieemquoque.~\  AdRomanos 
redit,  exquorum  lcgibus  Decemvira- 
libus  hxcerat ,  ut  fcribit  Gellius  I.20. 
cap.  [ .  Vetuftiflimum  judicis ,  qui  pe- 
cunia corrumpi  fe  paflus  eft,  feverifli • 
me  puniti  extatexemplum  in  Camby- 
ll>  Perfarum  Regis  hiftoria  apud  He- 
rodotumlib.s.  Terpfichore.  Is  -ifam- 
netn  unum  e::  Regiis  judicibus,  quod 
injufteob  recuniam  judicaffet .  occidi 
juflit,  interemptoque  detracrumco- 
ritiminloraconcidit,qtiibustribunal, 
in  quo ille  fedens  judicaverat ,  inten- 
dit:  ibidemqne  ejus  filium  Otanem 
lederc  judicem  prxcepit,  atque  in  me- 
moria  haberein  quo  tribunali  judica- 
ret.  Dariusetiamille  primus  Sando- 
cem ,  qui  iniquam  fententiam  ob  pe- 
euniain  tulerat ,  cruce  affixir,  ut  tradit 


idem  Herodotuslib.-.  polymnia. 

4  M.trcitt*  Ctnciu*  legtf  tulit.  ]Com. 
Tacituslib. II.  Confurgunt  *\nc\\in,Pa- 
tres  ,  legemque  Titiamfijgitant ,  ijua  ca- 
itetur  anttquttus,ne  quts  ob  cauftm  oran- 
dam,  pecuniam,  donum-je  accipt.it.  Idern 
llb.  15.  hanc  Cinciam  vocat,  Eius  oppri- 
mendi  gratiarepetitumcredebaturS.  C. 
peenaque  le^is  advcrftts  eo<  qui  prcti^ 
c.iiifti  cra-jiffent.  Priore  tamen  loco 
Taciti  nonnulli  funt ,  quiexiftiment 
non  Titia  ,  fed  Cincia  lcgendum  efle, 
quod  probabilius  eft.  Et  fic  legendum, 
ait  Liplius.Lata fuit  ea lex  a  M.Cincio 
Trib.Pleb.  annourb.  nxtix.  Rctulit 
hanc  legem  Auguftus  &  veruftatc 
evanefcentem  novo  fenatus  confulto 
confirmavit.  Dio  5  j.Tacir.  r^.Pliniijs 
Iib.5 .cpift.ult.  Meminit  hiijusquoquc 
Macrob.  Livius  lib.  5  <i.Cicero  de  fcne- 
clute.  cclib. r.epift.ad  Atticum.  Plau- 
tus  Muneralem  legcm  vocat.  Ad  hanc 
fcripfit  Taullus  J.  C.  ex  quo  fumpta 
lex*2  2.  tit.  deleg.  Legitur  indecrctis 
canonicis  n.quxft.  :.  quod  nonlicet 
judici  vendere  juftum  judicium  ,  &  fi 
liceat  advocato  vendere  jufttim  patto- 
cinium,  &  Jiirifonfu!torec~tumcon- 
li'ium.Nero,nt  fcribit  Suetoniusc.17. 
voluit,  ut  jufta  raerces,  a  litigatoribus 
darerur  patronispro  patrociniis  ,  led 
nullam  omnino  dari  voluit  judici  pro 
jndicio.  QuodlegiTitix  contrariueft. 
Ms»  2  1  Ptficst, 


5-{8  Alex.  abAlexandro 

frpiufque  lege  repetita '  poftca  Claudins  jumr,  ut  finc  pa- 

Ctntv.%  trono  cjuifij;  vita?  rationcm  reddcrct.  'Contra  vero  in  eum 

""1**  cjui  infigni  contumelia  quempiam  aftecifiet,  tamlevem 

metu  muletam  convicians  non  debcret,  ut  tantulo  impendio 

*'J3"  fumma  iniuria  lucrctur.  Vcrba  lc°is  funt :  Si  quts  altert  tn- 

affcaf-  .  >        .  .  .      ^     r  .  i   . 

fent .    jurtamjaxtt,  vtginticjutnque  ttns pcenajurao.     St  cjtus  tamen 

Car-    occcntavifjct  y  aut  carmen  condtdtjfet ,  cfttod  infamtamfaceret, 

men  *»  ft^numijue  alteri  capttalefit.  4  Solon  vero  feveriori  difci- 

eiiitif-  phna  coerctiit  injurias :  nam  pro  convicio  popularem  vo- 

fi-      luit  acrionem  dari,ita  ut  cuivis  agendi  facultas  foret.  Cum- 

que  mafculcrum  progenicm  ad  parentum  bona  fine  difcri- 

mstr*  mine  lex  vocarct :  illos  qui  per  foeminini  fexus  neceflitu- 

&fi~  dinem  pariter  funt  conjuncti ,  ita  ofos  habuit,  ut  nec  inter 

'.usfM-  matrcm  &  filiam  jus  fuccedendi  daret.  J  Et  ciuum  propter 

rrv'f;-'/'mombrum  ruptum  fractumvc  talioncm  conflituerit ,  his 

T.ffl~   vcrbis :  Si  quis  mcmbrum  rupit ,  in  eum  talio  efto  :  illi  qui 

T*iu.  alteri  os  fregit ,  quum  ea  corporis  pars  fanctior  in  homine 

Umta^  flt '  °b  ^  admiffum  nimium  tcnuiter  pcenam  dixit ,  cum 

n  de-  propter  oris  dignitatem  feveriori  pcena  vindicandum  foret. 

Dccedentium  quoqucvoluntatesitalexfovit,  utomne 

patri- 


ceuea-   (, 
tium. 


i  1>oflea.  Claudius.~\  Suetonins  in 
C!audio,cap.  1 6.  tec  qttenquam  nififua 
•Ouce,  utcnnqae  quis  pojjet,  ac  fine patrono 
ratianem  •■.•itxpafifus  efireddere. 

z  Contra  <an  o  m  erni.  ]  Hxc  ufque  ad 
verfic.  Siquustamen,  fiint  Gellii  l.io. 
cap.  i. 

5  Si  quis  tamen  occentavififetJ\  Fe- 
ftusPcmpcjuslib.ij.  Occeniaffent, ill 


eum  fignificatum  habeat,  quem  illi 
Feitus  tribuit,  nec  quoque  occurrit  lo- 
cus  unde  Alexander  id  acceperit,quod 
hicdkit.  Scalig.  ficlegit,  Siquisc.tr- 
men  occentaf.it,  quod  alte,ei  fiagitium 
faxit,capitaleflo. 

4  Soion  txro.  ]  Piutarchus  in  cjus 
vita. 

^   Et  cvm  propter  membrum  ruptum.~\ 


quit,  antiqui  diceiant,  quod  nunc  con-ji-    Geliius  lib.zo.c.  j.Sc  in  §.ptzna'antem 
dumfecerittt ,  dicimus:  qmd id  cl.r.  e  &  J  '"fi-  de  iniuriis. 


cum  quodam  cano;  c  fit,  ut  tr,  ocul  exaudi  <  l 
pofifit,  qnod  tnrte  baietur ,  tpda  nonfin 


6    Tlecedentium  quoque  •voluntates.'] 
lllpianus  in  Epitome  Inftitutionum 


canftfiaiputattir.  Et  lioc  quidcm  ver-    tit.  r 1 .  qui  de  Tuteliseft,  §.tej}.tr.iento. 

boutiturPIautusael:.  i.fcenaz.  i  luijuslegis  verba iic ponit ,  XJtilegaffit 

Pfjs.   jQuidfictdeamforeis,  \fu;erpecuniatx.'elaiefi>*ret,ita\uscjfo: 

.4tqu.e  occc.tttm  ?  qui  tutores  dati-vi  appeil.tr.ittr.   Sunt& 

EtinPerlaact..}.  fccna-i.  alix niultac les;cs  12.  Tab.  abaliisau- 


llac  enhtn  itli  noilu  occentahunt  oTiiitm, 
extn  entfortitt. 


Scd  non  vidco  quod  illic  id  veibuni    r>  uxorem 


dioribus  memotatx,  ut  videre  licetcx 
/.  de  eo.  6a..ffide  donaiionibf.s  ir.ter  vimm 


1  Septi. 


Genialfs  Dies.  Lib.  VI.  549 

patrimonium,  &  quicquid  in  bonis  efTet ,  tcftatorilegarc 
permiferit,  nihil  apud  hcrcdem  qui  onus  aditionis  habet, 
ex  dcfuncti  fubftantia  rcniancntc.  Vcrbalegisfunt:  Vti 
leiuijjit  fu,t  rd  fyutfq-ke,  ita  jns  e(io.  Et  plcraque  hoc  genus 
quar  accrbiflima,  dura  nimis  &  agreftia  vifa  funt.  Quod 
autem  lex  ,  fi  clicns  morbofonticoimpcditurquominus 
fifti  valcat7iubct  dicm  judicii  efle  di;tufum,  lcgendnm:  dif- 
fifum.  Diffindcrc  diem  Jurifconfultorum  phrafis  eit :  dc 
qua  copiofc  &  erudite  Jacobus  Cujacius  obfcrvat.  lib.  12. 
cap.  18.  cx  bono"  &  a?quofa6him  credidcrim.  Siquidem 
fequuti  jurifconfulti  legeta  12.  tabularum  interprctati, 
morbo  impedito,  judiciorum  tcmpora  dilabi  voluerc.  Scd 
cum  omnis  illa  decemviralis  fcveritas ,  ac  triilis  &  inhu- 
mana  ratio  tam  Iegc  Ebutia  quam  aliis  cdictis ,  penitus  in- 
duflr  fuerint,  poftca  fequuti  juns  interpretes ,  miti  &  tra- 
cTtabili  ratione  eafdem  legcsindeiefToitudiointcrprctati, 
abrogatis  his  qua?  duriora ,  qu.r  vero  .-cquiora  videbantur 
fequuti ,  propolitas  controvcrlias  uberius  cxpiicarunt:  ita- 
quc  enVcerunt ,  at  gravi perpcnfa  judicio,  arquiffima  ncbis 
jura  faneliiminquc  hodic  traclantur. 

C  a  v  u  t    XI. 

SatritW  feMirnovtium  in  titi^btts  locts  urbis  fierer ,  qtiivt 

fcptem  coiles  v.rbisfis.t ,  qtucvc  in  illis prxapua 

di<r>iaU3nis  loca  forent. 

SEptimontium  'feftum  agcrc  Romanos*  quodfcpti- 
mus  urbis  collis  additus  foret ,  aoud  auorores  legimus: 
quo  tempore  m  ieptem  Iocis  tdcrum  nen :  "\  arro  I  igni  h-  u  p.. 

car>f".f" 

T  I  R  A  Qll  E  L  L  U  S.  »<ilit  cf.ftum  fiiir,  tefte  Feflpifjuod  \n 

ciddbat  in  Decembrcm.  Vide  £c  Vnr- 
tOfieml.  j,  DehocleftoTeroullianus 
loq-.iitur  1.  cie  Idololit.-n:  E>:.im  firen* 
c  tptandit ,  Septi/mitrtiwri  &  Ernmic,  & 
c/ir.c  CQgn.uh.i::  i  lia/ioya.ri.1  exipeufld  omi- 

tliX. 

z  /"•  n  ]  Scilicctlib.;.  mjt,  utnlii 
computant,  5.  d&jiggu^  Larna. 

2,1  m  z  1  S^no 


I  Srptimontir/n.]  Id  initiu:nufi]i;c 
ad  veriic.  Sicut  r.tter,  eft  propc  tosum 
Fcfti  roaipeji  lib.  1  7.  in  duobtis  lods. 
Sueton.in  Domitiano  ,  cap.  4.  Septi? 
im.iti.ili  ,  incpit ,  ftcr&nm  <lic  Sevai  ni, 
CfjMiiufue  panariis  ,pie':e:s  fprctcUi.tcwn 
ubfenia  dijmbntis.  Hoc  Feftum  £f  „  4-o- 


Taga- 

na!:a. 

PaLt- 

ti.tr. 

F.tgu- 

tai. 

Capi- 

tolinUf 

frius 

S.UKY- 

nius  & 

T.trpe- 

jm  di- 

elut. 

TemplA 

i/t  Ca- 

f.toli- 

no& 

jit.xta 

*Anfe- 

res  in 

Capi- 

tolio 

juxta. 


550  Alex.  abAlexandro 

cat ,  Palatio ,  Suburra ,  Velia ,  Fagutali ,  Cadio,  Oppio  Sc 
Cefpio :  '  quo  die  per  urbem  vehiculisferricriminofum 
erat , "'  qui  Paganalia  di&us ,  quod  non  populi,  fed  monta- 
norum  &  a^reftium  dies  feftus  erat.  Quod  enim  in  Pala- 
tio  facrum  hebat, ?  Palatiar, 4  ficut  in  Viminali,Fagutal  di- 
ctum  eft. y  Sicut  inter  urbis  colles  Capitolinum  fuiiTeprce- 
cipuum  nemo  dubitat ,  qui  Saturnius  ab  Arcadibus ,  qui  ea 
locaincolebant,  primo  nuncupatus ,  portamqueillic  exci- 
tati  caftelli  Saturniam  habuit,  phanumque  Saturniin  Capi- 
tolii  faucibus,  quod  a;rarium  populi  Roniani  fuit:qui  etiam 
Tarpejus  a  Veftali  oppreiTa,  armis ,  poftea  Capitolinus  ex 
hominis  capite  invento  dum  templi  fundamenta  effodiunt, 
denominatus  eft  :  in  quo  praeter  Jovis  optimi  max. 
templum ,   c  Junonis  Regina:  7  &  Minerv<e  asdes  fiiere. 

Tria 


1  Qtto diepermbetn <-jehicu\is. ]  Plu- 
tarchus  probkmat.cap.69.ubi  ejus  rei 
rationem  reddit. 

2  jQui  Paganttliadiilus.']  Id,  nifal- 
lor ,  fumptum  eft  e»  Varrone  d.  lib.  5 . 
linguae  Latinx,  qui  tamen  id  aliter  di- 
cit.  Hujus  verba  funt ,  Dies  Septrmon^ 
ttutn  nomin.ittts  ab  hit  feptem  rnonttb.ts, 
in  queis  fit.i  y.rbs  eft.  Fcrix  non  popttii, 
fed  montanorum  mndo  ,  ut  Paganalibus, 
ejuifunt  (tlicu)mt ^ig/.Montanorum  igi- 
tur  dicit,  fcilicet  eorum,c]iii  in  illis  fe- 
ptem  montibus  habitabant.  De  Paga- 
nalibus  autem  eft  illud  Ovidii  libro  1. 
Paftorum, 

^Pagtts  agatfefium,  pagum  luflrate  colo- 
ni, 
Et  datepaganis  annua  libafocis, 
Eeftum  igitur  Septimontium  crat 
montanorum :  Paganalia  paganorum, 
five  rufticorum,fiveagrei!ium,qua:  hic 
confundit  Alexander. 

3  Palaiiar.]  Feftus  Pompejus  d.  li- 
bro  17.  ubi  de  Septimontio  priore  lo- 
co  locjuitur.  At  idem  eo  iplo  libro 
paulo  ante fin.  Saaificium,iaqQlt,quod 
fiebat  Romtt  in monte  Palatini ,  Pdati.v/ 
dicebatur.  Exquibus  intelli^isid  dici 
&  Palatiar&Z  Palatuar  ,  liifj  inaltcio 

tocoruin  mendum  ilt. 


4  Sicut  in  Viminali  Fagutal.~\  Varro 
iib.  1 .  aut  aliorum  comput,  4.  linguae 
Latinx.  At  Feftus  Pompejus  lib.  6. 
Fagutal ,  inqmt,facellut»  Jo-jis,  in  qn* 

fuit  fagtts  arbor ,  qu#  Jo-ji  facra  babe- 
tatnr.  De  Jove  autem  FagutaliPlinius 
iib.  t6. cap.  10 ..poftprinc.  Etdelacu 
Fagutali  Solinusc.i.  &  Jugi  Fagutalis 
P.Viclor  in  5.  regione. 

5  Sicufinter  tu  bis  colles  Capitolinum, 
&-c]  Hax  ufque  ad  verfitulum,/»  «7»;, 
funt  Varronis  de  lingua  Latina  ,  difto 
lib.4.  &  Solini  cap.  2.  Sed  de  eo  quod 
dicita-rariopopuli  Romani,  quodfuit 
inphanoSaturni,  vide  ea,  qux  fcripfi- 
mus  in  noftris  Rettaftibus.  Et  quod 
ltem  dicit  decapite  hominisinvento, 
eftetiamTitiLivii  1.  Decadis  lib.  5;. 
ad  fincm  in  OratibneCamilli,A/;c  Ca- 
pstolium  eji  ,  ubi  quondam  capite  human* 
invento  resbonfum  ejl,  eo  loco  caput  rerutn 
fummanu/ue  imperii  fore.   &  Cornelii 

Nepotis  in  eo  libro ,  qui  de  Viris  illu- 
ftribus  inicribitur  cap.  8. 

6  Junonis  Reginx.]  Nam  &  tem- 
plum  hujus  Junonis  Regina:  fuifle  in 
Capitolio,  videre  eft  apud  Cicero.  in 
Oratto.  ad  Equires  Romanos ,  ante- 
quam  iret  in  exilium.  Sed  ftiit  &  ejuf- 
ctem  Junonis  Reginx  aliud  tcroplum 

v\ 


Geniales  D  i  e  s.  Lib.  VI.  551 

'Triaenimfacellaparvodiftin&afpatiovifebantuivDedium 
Jovis  tonantis,  ad  dextram  Minerva?,ad  finiftram  junonis.  >™ 
Quod  cjiiidem  Jovis  templum  fcmpcr  Sabinis  patuiile  tra-  'l°""'t'i\ 
ditum  cft  ex  foedcre  quod  intcr  Romulum  &  Tatium /»'»»«• 
ictum fuit.  2  Juxta  quod  facri  anfcres,  qui  pcrvigilcs  cxcu- 
bitores  erant ,  affluenti  cibo  pafccbantur.  3  In  coquc  fce- 
dcracum  Carthagincnlibus  icla  &  innovata ,  +  cv  cum  At- 
talo  Pergami  rcgc,  ameis  tabulis ,  '  patftionefque  c\:  privi- 
lcgia ,  °  lenatukonfulta,  plebifcita,  &  immunitates,  ufquc  £«* 
ab  exordio  urbis  cum  cxteris  oentibus  inita  fcrvabantur: '"  ,f* 

.....  r    1  •         1  •  p:tolia 

qua:  non  modoin  tabulis,  7  icd  m  clypeis  quoquc  quando-y?*^- 
quc  fcripta  fucre.   Siquidem  focdus  Gabiorumcum  Ro-^f^* 
manis  ,in  corio  bovis  rotundo  inftar  clypci  defcriptum  yi-tempU 
febatur.   8  Fidei  quoque  9  &  Tcrmini  tcmpla  juxta  crant:  }"*'? 

Martis  uZ.'" 


in  Aventino,  tk  P.Viftorem  in  T;.re- 
gioncurbis,  utdixinvjs fupra  cap.4. 
hujuslibri  fcxti,fc  videibi,  T,i.xcn:tn. 

7  EtMinerv*.  ]  Vided.cap..;.  &in 
feq. 

I  Triacnimf.iccU.i.']  Livitis  r.Dec. 
1.6.facit  Manlium  C.ipitolinum  a  via- 
torearreptum ,  hxcpronunciantem, 
Jupi:er  etifitUt  m.xximc,  Jumrjue  Rcgi- 
>ia ,  ac  "Siincrv.x ,  cxteriijue  ciii  dcrijuc, 
tjni  Ctpitdium  arccmquc  incolitis,  ficcine 
vffinwmlitem  .tc  prxfdcm  fnitis  w- 
X.tri  ab  h:imic:s  ? 

1  Juxta  quodftcri an/rres.^VlutiV- 
chnsin  vitaC^milli.  &  vide  eundem 
problem.98.  &PliniumIib.  ir.c.22. 


lib.i.  ubi  defcedere  Romari.cum  La- 
tinispopulis  :.Pecad.lil>.6.  dcfctdc- 
re  Rom.  5c  Atolorum.  c<  4.  Dec.  1.6. 
defce.lere  Rom.  &  Antiochi.  Appia- 
nus  in  hbro,  qui  Syrius  infcribitur,  & 
videfupralib.<;.cap.2. 

4  Ftcum^ittaloPergamiRcge.^Li- 
vius  Decad.4  lib.7. 

<;  Pachonefjue  &•  privi!cgia.~\  Tinis 
Livius  r.Decad.  libro  2.  fc-ribit  foedui 
cumLatinis  ab  Sp.  Calliouno,  qtria 
co!k*:>aabfuerar,  id'.im,columna  fcneU 
iniculpturn  ruifle ,  ut  monumento  ci- 
fet.  8t  J2m  alibi  dictum  eft. 

6  Sen.itn/co>!fnl:a.~]Sueton'uK  in  V:- 
fpaiiano,c.£.  dereftitutione  Qipiroi, 


in  princ.  Cicero in  oratione  pro  Ro-  lo^uens,  I.itrument-m,  inquit,  impet  ii 
icio,  Anfcribus  ,  inqmt,  cibari.i  pubiice  '  p;<  cherrimum  ac  vei-.-fiiftinr.m  ctmfecit  : 
Iec.xnhtr  &  c.xncs  .dmtur  in  Capitolio.  '  (juo  contmeb.v.tur  pene  r.b  cxailio  «,,'.r 
Barr.  Marlianus  Topojrraphia:  urbis '  Se>uxtuf:onfdt.t ,  pltbfftit*  de  jfkieiate 
Romi,  lib.  2.cap.  4.  Vide  fupra  boc  ,  &f<xdere  ,  ac prhileyo  luivurrjict  cer.- 


eod.lib.cap.4. 

In  ecijuc  fcedcra  cum  Cartha<fvncn- 


Std  in  c';  rc:s  nu-j.~,e.~\  Hxc  ufcpe 


fibusi&a.]  Polyb. Iib. ^.lcribit  faederaj  ad  veific.  Fidei ,  ilin:  Fcfti  Poifipeji 
qna:  inter  Romanos  cc  Carthaginen-  ''  lib.  2.  c.ijus  h?:c  verba  funt ,  Gfyptvm 
fes  itla  fuerunt  perfcripta  intabulis,  :  antiejui cb rotunditatem eKiamcormmU- 
cjiiiconfpiciebantur  in  tcmplo Jfwit  \vh .-ppe/I.iyunt ,  inejuofcedus Gabiomm 
Cjpitolini ,  ubi  ab  Adilibus  diligen-  ;  ctrm  Remanisfitmtt  defcr/ptum. 
tirtimecuftodiebantur.  Et  cum  cxteris,        8  Fidci o«9«?e.]mrfi  oc  I'idei  lei 


ut  patet  cx  iccjiien.  &  cx  Livio  1.  Dcc. 


pliunfijifle  iaCapitolio,  teftcs  Uint 
Mm  4  Ciccio 


553  Alex.  abAlexandro 

Martis  vero  r  &  Junonis  Monctae  inarce,  'cujusfolum, 

domus  M.  Manlii  Capitolini  perniciofi  civis  fuifle  traditur, 

qui  novarum  rerum  cupiens,  rcgnum  appetereaggreilus 

Javi*  eft,  in  quemfuit  juttaanimadverfione  vindicatum.  Quse 

^^"quidem  arx  Capitoiio  adha:fit,excubiis  valloque  circunda- 

cmnU  ta,  in  cjua  fitum  erat  Jovis  fimulacrum  ab  ortu  urbis  e  cu- 

£^T  ?re^°'  3  Mentis  quoque  +  &  Veneris  Ericyna? ,  5  atque 

thrai»  Opis  6&  Juventutis  a?diculaj  inibifuere:  7atqueomnia 

capi,  deorum  fimulachra  in  Capitolio  iuifle  produntur ,  8  inter 

qua? 


Cicerolib.  3.  deOfficiis,  &  Hinius 
lib.  35.  cap.  10.  inter  piifturas  Arifti- 
dis  Thebani,  SpeBatd  rji,  inquit,  &>i» 
*de  Fidei  in  Capitolio  imago  Jinis  cum 
Ijra  puerum  docentis.  &  dixirnus  lib.  2. 
cap.22. 

9  EtTermini.]  Livius  iDec. lib.j. 
ad  fin. 

1  Et  Itotonis  M«K?.'<if.]Livius  r.De- 
cad.  lib.  7.  Soiinuscap.  2.  Vidc  fupra 

caP-4- 

2  Cv)v.< folum,  domv.s  ?»?.  \ianlii  Ca- 
f »".'.]  Livius  ;.  Decad.  lib.  6.  deipfius 
chmnationeloquens,  ^idiecl.e  moriuo 
notffunt :  pubiica  una  ,  qnod  cttm  domm 
tjusfuijfet  y  ubi  <xdes  atque  sfjicinx  \lo- 
xeixefl,  Lttnm  ad  populum  ejl  ,  ne  quif 
Patiicius  in.uce,  aut  Capitolio  b.tbitx- 
ret.  Plutarch.inCamiiio.  Ovidiusl.6. 
faftorum, 

^Lrce  quoque  exfumma  Jnnoni  templa 
Moneta" 
Ex  noto  memorant  fxBa  Carr.ille  tuo. 
^inte  domus  Manlifuerat ,  qui  Gallica 
quondam 
>4  Q;pitolinorippulit  arma  Jove- 

3  Mentis anoque.]  Livius  3 . Decad. 
lib.  3.  T.  OHaciiiHS  Craffus  foficaquxm 
ttdem  Meniisin  Capitolio  dedica-vit ,  in 
Sicilixm  cum  imferio  qui  clafii  prxcffet, 
tnijfus.  Sed videfupralib.2.cap4. 

4  Et  fencris  Ericynx.  ]  Livius  ub  i 
fupra ,  cujus  hxc  vcrba  funt ,  lnterea 
Duumviii  creati  funt  ,  .£>.  Fabius  Xl.-xi- 
Ktus,  &  T.Oclacilius  Craffus,*dibus  de-  j 
tlicandis ,  Menti  Ociacilius ,  FabinstVe-  1 
Vtri  EritynA.  Vttaqut  in  Cdpittlio  ejl,  I 


canali  uno  difcreta.  Et  vide  fupra  di&o 
lib.2.cap.j. 

5  .Atque  Opis.]  Livius4.  Dec.  I.9. 
^ddita  ,  inquit ,  &■  unum  diemfuppli- 
catio  efl  ex  decietv  Pontijicum  ,  quod 
itdes  Opis  in  Cjpitolio  dc  cceio  taci.i  erat. 

6  Et  fwjentutis.]  Livius  i.Decad. 
lib.  j.adfin.  &  Piiniusl1b.35.cap.  10. 
Pinxit  hic  ,  inquit,  rapttlm  Proferpina:  : 
qux  tabulafuit  i,>  Capitolio  i»  Minervai 
delnbro  fupra  adicttlttm  J uzentutis. Fuit 
autem  2c  alia  a:des  Juventutis  in  circo 
maximo,  quam  vovitM.Livius Con- 
ful,quo  die  Afclrubalem  exercitumque 
ejuscaxidit ,  &  fexdecim  poft  annis 
C.  Licinius  Lucullus  Duumvir  dcdi- 
cavitapud  Livium  4Decad.lib.6. 

7  .Atqtie  ompia  dcorum  jimnlachra.'] 
Serviusinl.  2.  Ancid.  incumlocum, 

Panthus  Otriadts arcis Phxbique Jact r- 
dos. 
ftc  ait,  Aut  fubrogatum  intelligimus  : 
aut^  quod  mclius  eit  morem  Roma- 
num  tetigit.  In  Capitolio  enim  deo- 
rumomnium  Cmulachra  colebantur. 
Nam  Manlius  Capitolinus  apud  Liv. 
i.Dcc.lib.6.  ad  ea,  qua:fupraibi,Tria 
enim  facelia  ex  eo  adduximus :  poft 
fcilicet  Jovem,  Junonem  reginam,  ac 
Minervamab  eo  invocatos,  fubdit, 
Caeteriquedii  dexque  qui  Capitolium 
arcemquc  tenetis.  Et  P.  Viiftor  in  8. 
regione  urbis  tradit  in  Capitolio  om- 
nium  dcorum  fimulachra  celebrari,  ex 
qno  hunclocum  deprompfit  Aiexan- 
der. 

8  lnter  qu*  ara  J<sjisPiftoris.~\  O- 

vidius 


Geni  ales  Dies.  Lib.  VI.  555 

qux  ara  Jovis  Piftoris, T  &  Veneris  Calva?, :  quam  fub  te- 
cto  noininare  rcligio  non  finebat ,  ;  ibique  atrium  publi- 
cum , 4  &  Curiam  Calabram ,  qua:  caia?  Romuli  proxima  cnrU 
fuit ,  ubi  minor  pontifex  feftos  enunciabat  dies.   s  /Edem-  CaU' 
que  tonantis  Jovis  ab  Augufto , 6  novamquc  aliam  cuftodi  cfk 
Joviconditam  aDomitiano,  audoresmemorant.  7  Qua?  «»««- 


vidiuslib.6.  Faftorum, 
'2Jtominc  qu.tr»  prttio  cclebratior  arce 
Tonantis, 
Difcant  Piflort)  quid  -jelit  ara  lovis. 
Cincl.t pi emcb.intu,- t,  ucibus  Capitolia 
G.tlli', 
Fecerat  obfidiu  i.im  diuturna  f  mem. 
&  c.ttera  qu.t  fequuntur.    Hanc  hifto 
riam  poft  Ovidium  fic  dclcribit  La- 
Ctantius  Firmianus  lib.  i.  c.20.  Eodem 
tempore  jovi  quoque  Piflori  ara  appofita 
tfl  ,  quod  eos  in  quietc  monuiffct  ,  ut  r  v 
emnifrumento,  qucd  hahcrcnt  ,p.tnemfa- 
terent ,  &  in  boflium  c.tfira  i.tilarent : 
coque  f.iflo  flut .1  cfl  obfdio  ,  dcsbcr.tnti- 
kus  Gillis  inopia fitbyci poffe  Rom.mos. 

1  Et  jfyerij  Qdro*.~\  Laclantius  di- 
ftolib.  1.  cap.20.  Julius  Capitolinus 
in  Maxiininisadfinem  fcribit,  quod 
tanta  fide  AquUeienfes  contra  Ma\i- 
minum  pro  Scnatu  rucrunt  ut  funcs 
de  capillis  mulicrum  faccrcnt,  cum 
dceiTent  n.ivi  ad  fagittas  emittendas : 
cj.iod  aliquando  Romx  dicitur  fa- 
clrum.Undc  in  lionorem  matronarum 
tcmplum  Vencri  Calvx  Scnatus  de- 
crcvit.  Vencris  Calvx  meminit  Jc  D. 
Aujjuftinus  epiftol.  44.  ad  Maximum 
Grammaticum.  Bar.Marlianos  Topo- 
graphix  urbis  Romx  lib.i.  cap.6.  Ve- 
nrri  Calvx  ,  inquit ,  fanum  in  Capitoiio 
Romani  confliiuere  in  hmr.rcm  matrona- 
rum  :  qui.x  capta  urbe  <i  G.tUis  ,  deficien- 
tibusfunibtts ,  ex  itlarum  cipiUis  e.zsfe- 
tiffent. 

2  Shtam  fub  tcHo  noir,i:i.ue.~\  Idcrn 
L.  Gyraldus  Syiuag.  ij.  nulioetiam 
auctorelaudato. 

5  lbique  atrium  pubiicum.~\  Livius 
J.Dcc.  lib.  4.  T.tcl.t  de  coclo  atriumpu- 
tlicum  in  Qapitolio ,  adern  in  campo  Vul- 
(Mli,  C>c 


curia 

4  Et  curiam  CaLibram.~)  Harc  ufque 
ad  vcrlic./f:</f>w<7«f,  funt  Macrobii  1.  r. 
Saturn.  cap.  1  <;.  cujus  hxc  verba  funt, 
liaqucfacrificio  d  f(jge  C~  minore  Ponti- 
fice  celebrato  ,  iaem  Pontifex  ,  calata,  id 
cfl,  rjocata  i»  Capitolium picbe,';uxta  Cu~ 
riam  C1l.1bi.1m  ,  quac.tfic  Rimuti  ptrxi- 
m.x  cfl  ,  qunt  nume,  0  dics  a  Cacndis  ad 
Nonat  fupereflcnt  ,pronunliaba!  ,rS"  qi.i:i* 
tan.is  qitidc  quinqtues  diHo  -jerl.o  KoiKol, 
feptim.tn.is  rcpctito  feptics  pr.rdic.tb.it. 

<j  /Edcmquc  Tonantif  ltrjif.~\  Plinius 
lib.  54.  cap.S.  &lib.  $6.  c.ipy-.  Sucto- 
nius  in  Augufto  cap.  29.  P.  ViLtor  i;i 
regionc  8.  tirbis  Rom.r. 

6  1^-jJmquc  a'iam  Cufl',di  7»W.1 
Suetonius  in  vita  Domitiani  cap.  5. 
Tacitus  lib.  19.  in  Capitolii  confla^ra- 
tione,  Dmitianus  ptim.t  irrnptione  apud 
.cd:tnu,>i  occnltatus  ,  f;!e,tia  libcrti  iinea 
dmiflu  turtut  fkciicnl.trum  immixtus, 
ignoratus  apud  Co:  nelium  primum  p.<ter- 
num  clicmcm  iuxt.t  Felabrum  dtiitnit. 
.Ac poticnte rcrum  patte,  tUsjeSi  xdittti 
contubcrnio,  mcdicum  f.-.ccil 'um  lovi  Co  >- 
/enatori aramquf  fofi  7,  cafufque fuos  >» 
marmorc  exfiref.'t.  Max  imperium  ad- 
eptus ,  Jovi  Cuflodi  templum  mzen <,fe- 
qucinfinudcif.:crav't.  ExtarC&  nunj- 

mos  x-.zos, qui  id  teftantur,ajunt.  Eu- 
trop.  de  operibus  Domitiani :  Romx 

quoque  muita  cperafclt.  inbkt  Cdpito- 
u   m,  &c. 

7  Qu.tCuria  rS""  Romuli c.rfii.j  Vir- 
giliuslibro  /Mneid.  8. 

Romuleoq}  rccens  norrtbat  rr*i.t  enlmt. 
Ubi  Serviu?,  Curiam,  inq.rit^C.f/.r-V.m; 
dicit ,  quam  Ronudus  texerat  culniis,  ad 
quam  talabatur,  d  efl,-jocabatur  Senitus 
CjT*  populus  .1  re^c  faa  ificuio  :  ut  tjnm  iatn 
ad!>ncfirfli  non  efifent  ,  ludorum  Cf  f:cn- 
ficiorumprxnofcercnt  dies. 

M  m  5  1  tttmi 


fagut. 


Capi- 
tolium 
exujiu 
*  Syila 
rejii- 
tutum. 
Capito- 
linus  in 
Vitellii 
feditio- 
ncevcr- 
fus. 
Captio* 
lii  ilcm 
i»  tditi 
iocis. 


554  Alex.  ab  Alexandro 

curia  &  Romuli  cafa  in  memoriam  vetuftatis  e  culmo  fuit 
&  ftramentis,quo  mos  veterum  &  humilis  ille  cultus  nota- 
retur  :  ficut  Areopagus  Athenis  ad  antiquitatis  exemplar 
luto  &  palea  tegebatur.  '  Hunc  montem  aufpicato  condi- 
tum  poft  incenfam  a  Gallis  urbem ,  quafi  propugnaculum 
imperii  faxo  quadrato  cinclum  fuiffe  memorant ,  :  cjuem 
Horatius  Pulvillus  una  cum  templo  dedicavit.3  Interje&o 
deinde  quadringentorum  &  quindccim  annorum  fpatio, 
incendio  abfumptum  Sylla  reftituit.  Mox  magnificis  ope- 
ribus  &  imaginibus  magni  fumptus  exornatus  mons  fuir, 
pra?cipue  Jovis  &  Apollinis  ftatua  cubitorum  triginta  a 
Lucullo  ex  Apollonia  Ponti  urbe  tranflata ,  quem  deinde 
reftitutum  Quintus  Catulus  dedicavit ,  *  quod  unum  fua; 
felicitati  defuiffe  Sylla  teftatus  fxiir.  s  Sed  quum  rurfus  in 
Vitellii  feditione  diflidcntibus  pra?torianis  a  plebe ,  civili 
rabie  effet  everfiis ,  6  Vefpafianus  illum  denuo  reftituere 
aggreffus,  non  perfecit ,  morte  prarventus ,  7  demum  Do- 

mitia- 


i  Hunc  montcnt.  ]  Sabellicus  Ennea- 
dis^.  lib.  r. 

l  \Que,nHor.itiusPu',villut.~\  Livius 
i.Dec.  Gb.2.  nonadeolongeaprinci- 
pio,PIutarcb'.isir.  Publicola. 

;  lnter)ec'iodcinde.\  Corn.Tacitus 
lib.  ro.  ^Arferat,  inquit,  &  ante  Capi- 
toiium  civili  bello  ,  fed  fiaude  pri-jata. 
Appianus  Bcllorum  civilium  1.  r.  Plu- 
tarchtis  ineodem  Publicola dc  Capi- 
tolii  confecratione  loquens^fic  fcribit : 
Primum  a  Tarquinio  exxdificatum  ,  de- 
dicavit  Horatius  :  bellis  autem  ci-Sdibus 
igni  confumptum  rji.  ^At  fecttndnm  in- 
ftauravit  qitidem  Sylla  ,  dedicr.tioni  au- 
tem  Catulus  ir.fcriptus ,  Sjilit  rntrte  in~ 
tercepto. 

4  Quod  unum  fux  fceiicitati.~\  Sunt 
verba  Plinii  lib.-.  cap-4j. 

5  Sed  cum  rurfus  in  Viteliii  feditiu- 
nc.~\  Cor.Tacituslib.  19.  hivitaipfius 
Vitv\\'{\,Vix(iv.cyd\t)reve:f.:4erat  ~Siar- 
tianM  inCafilohum  ,  quodvelut  aycem 
tutijlimam  infiderant ,  cum  repente  mi- 
litcsV.tellianifutentes,  mllodtice,  <f- 


exorto  confliciu  Fiaviani  Viteilianos 
obrucbant  tegulif  faxifjue  ,  nec  tamen 
fifti  p'.!crant  fcxndentes  Vitellian:. 
T.mc  Capitolhtm  claufis  foribtn  indcfe.i- 
fum  ey  ir.dereptumflagravit.  ^4mb:gi- 
tur  ulrum  oppugna\ores  ignem  teHii  in- 
jecerint  ,  an  obfejli ,  qux  crebrior  farn.t 
eii,  quo  nitentes  ac  progreffos  depnlrriut. 

6  Verpafianus  ilium  dmuo  reftiiucre 
aggrejfuf.]  AureliusVi&or  in  Domi- 
tiano,  Suetonius  in  Vefpafiano cap.8. 

7  Dcmum  Dimitianut.~\  Idem  Au- 
relius  ibi ,  &  Sucton.  in  vita  ipfius 
Domitiani  cap.  5 .  Piurima  &  amplifii- 
ma  opera  incendio  abfumpta  reftituit  ,  ia 
qucii  crat  &  Cipitolium  ,  qaod  rurfut 
arferat :  fed  omniafub  titulo  tantumfuo, 
ac  ftne  ulia  prijiini  ttuciuri*  memoria. 
Plutarchus  in  Publicola  ad  ea ,  cjuce 
firp.  ibi,  Interjeclodeinde,  adduximus, 
fubjungit,  Hoc autem rurfits in Vitellti 
fditionibM  everfwm  ac  dirutura.  Ter- 
tiinnVeJpafianM  ,  ea  qita  in  atteris  fa- 
ticitate  ufus  ,  de  integro  refi:cre  aggref- 
ftu,  npus  perfecit.  Sed  inftruiii  deinde  a 


fcenduat  eteila  acie  m  Capitolium  ;  ubi  \  fe  templi  cverfionem  non  -jidit  :fedtant* 

SjV* 


Geni  ales  D  ies.  Lib.  VI.         555 

mitianus  inimperio  reftitutum  confecravit .  '  Sed  pra:ter 
hoc  fliit  aliud  Capitolium  Capua?,  arx  munitiffima  :  'aliud 
Beneventi:  5  ficut  apud  Carthaginenfes  Byrfaopusinvi- *>•/*. 
ctum  late  profpectans  +  /Efculapio  (ut  ferunt)  dicatum , 
cjuod  erat  Carthaginiinftar  Capitolii. 5  Et  apud  Anjos  ar- 
ces  dux ,  6  ex cjuibus  Larilfa  egregie  munita.  7  Et  Corin- Lli>f 

tr/'* 


Sylixfortuna  prxfittit ,  qmd  iltum  mors 
«nte  co  fecrationem  eripuit ,  b:c  ante  de- 
fcl.ttit.nem  decefit.  TJna  enim  cumfe- 
spafiani  interitu  injlammatHm  Capitu- 
iiutn,  inienfumque  cil.  Hoc  autem  tju.tr- 
tum  a  Domitixfio perfeHum,0'  ctnfura- 
tum  tii. 

I  Sed  prMcr  hoc  fuit  aiiud  Capito- 
lium  Capux.,  Suetonius  in  Tiberio 
cap.^c.  &  in  Caligula,  fcribit  lioc  Ca- 
pirolium  Idibus  Martiis  de  coelo  ta- 
&umfuifie.  Dequo  Siliuslib.n.  fcri- 
bens  Campanos  monltrafle  Annibali 
loca  Capux  illulhiora ,  lic  ait, 
—  Xlonjirant  Capitoiia  if/.f, 
SlcUantefque  docent  c.unpo>,Ccrcrem- 

que  beni^nam. 
1  .  4iiud  Bene-jenti.  ]  Suetonius, 
aut  quifquis  is  elt ,  in  lib.  de  claris 
Giammaticis  ,  ubi  de  Orbilio  loqui- 
tl'.r,  StatuuOfbilii,  inquit,  Tsetwjenti 
oji.  nditur  in  Capitolio  ad  jinijirttm  Ltttts 
marrnorco  babitu  /edcntts  ac  palli.tti, 
appofitis  duobusfcriniis. 

5     Sicut    „4pud    Carthaginenfes] 
Virgiliuslibro  r.  Aneidor, 

Mercatique  fllum  ,  facii  de  nomrne 

"Eyrfam, 
Taurino  quantum  poffent  circundatc 

tCfip. 

Ubi  Scrvius  fic  fcribit ,  Carthago  enim 
amea  sheciern  habuit  dnplicis  oppidi, 
qn.tft  aliud alterum  amplecicrctttr  ;  a*)iu 
interior  pars  Byr/a  ,  exterior  M.tg.di.-. 
Hujus  rei  teftis  elt  Corn.  Neposin  eo 
libro  ,  qui  Vitailluftrium  infcnbitur. 
Strabo  libroi?.  Appianusin  Libyco 
poit  princip.  hujus  appellationis  ra- 
tionem  reddit.  Et  circa  cjufdem  libri 
mediutn  ita  inquit ,  J^ux  ad  mrridicm 
sfcii.wt  &  ad  mediterranca  ,  ubi  C" 
Byrft  eslfupra  collein  tripiki  nuiro  clap- 


duntur.  Paulus  Orofius  lib.4.  cap.22. 
Carthaginis  fitum  dcfcribens,  ait, 
.Arx  ,  cui  Byrfk  nomen  erat ,  paulo  am~ 
pliut,  quam  duo  millia  pajfuum  tenebat. 

4  JEfculapio,  ut  fernnt  ,  dicatum.] 
Strabolib.17.  Inmedia,  inquit,/f/«> 
urbe  arx  fuit  ,  quam  Byrfam  -jocarunt. 
Superciliumfatn  ereRum  Ciicircttmcifc.t 
habitatum ,  in  cu)u*  i-ertice  Mfculapii 
templum  crat ,  quod  ^Lfdrubalis  uxcr 
capta  urbcfccum  concrcma-jit. 

?  Et  apud  .  4,gos  arces  dua:]  Li- 
VIUS4.  decad.  lib.^item^.  ubi  tamcti 
cas  non  nominat. 

6  Ex  quibus  L.trtffa.]  Apud  Stra- 
bonem  hb. 9.  &:  ipfum  Livi am  4.-  dcc. 
lib.  2 .  &  Paufaniam  lib.  2 .  & j ,  c<  Sta- 
tiumlib.fi.  Thebaidos, 

Donec  ab  Inacbin  -jicla  cali?i,.e  te- 

Emicuit  lucemde-j.-xain  mxnia  fury- 
dens  Latyfficus  apcx. 

Luclatiusinterprcsibi,  rt{os  non  de- 
bct ,  inquit ,  cmjmdei  e  ,  qttod  c>  Thcf- 
faiiat  civitas  Larifjlt  dicitur  :  d  qua  <i~ 
Larijfxus  „4cb':l!es  :  hxc  enim ,  qu.o.t 
n  unc  memorat  Statius  ,  arx  csi  ci-jit.ttit 
^irgi-jx,  qux  Larifft  dicitu.-. 

7  Et  Corinthi  ^icrocorinthus.  ]  Poly- 
biuslib-2-  &  itcr.nn  4.  Livius^.  Dc- 
cad.  lib.  ;.  Pomponius  Me!a  Iib.  2. 
cap.  j.  Plinius  libro^.  cap.  itcm  4. 
Statius  lib.7.  Thebaidos, 

y«m  pfonis  Gradi-jy.s  equis  Eplyrxx 

prcmcb.it 
littora,  qna  fummttt  capnt  ^crcce- 

tinthw  in  anras 
Tuilit,  &  alterna  geminum  marepri- 
teoit  umbra. 
Plutarchus  in  Arato  ,  Martianus  Ca- 
pella,  ubi  de  tertio  fina  Europarlo- 
quitur. 

1  IVJ 


vicro- 

eorin- 

tlms. 

Muny- 

thia 

Cccro- 

fi.U 

Pelaf- 

gicum. 

Cyatis. 

^ima- 

firis. 

Eibra- 

ile. 

*Acra- 

(lirHC. 

Ztfo- 
me. 


556*  ALE  X.   AT?    AlEXANDRO 

thi  Acrocorinthus  munirifTimus  vertex,'  qui  urbi  imminetff 
2atque  Athcnis  Munychia 5  &  Cecropia,  cui  ttoXis  nomcn 
locus  natura  magis  quam  opere  feptus :  4  nam  Pelafgicum 
(qua?  Athenarumpars  cditiorerat)  incolcre  oraculo  monu 
ti  vetabantur.  \  Sufis  autem  Mnemonium,  6in  Samo  Cya- 
this 7  &  Amaftris ,  juxta  Paphlagoniam  Sefamis  pro  arcc 
fuit  &  munimento ,  8  apud  Heduos  Bibra&e ,  Brutiorum 
Trivertex ,  9  Syracufis  Acradina, '°  Meflense  autem  Itho- 

me. 

I  Qui  urbi  imminet.]  Videntur  hic    Strabo  autem  lib.  9.  fcribit  Pelalgi- 


confeftim  fubdenda  efie  qux  poftea  5. 
ab  hinc  linea  fcribuntur  his  verbis, 
jQuam  lAtrecorintlmm. 

1  .Atque  .Athenis  Munychia.]  Thu- 
cydideslibroS.  belli  Peloponnefiaci. 
Strabolib.9.  Statiuslib.5.  Sylvarum 
in  Epicedioad  patrem, 

JQho  non  Munycbia:  qv.icquam  prx- 

Jianiius  arces 
Deciaqite  Cyrene ,  Spartcve  animofa 
erea-jit. 
plutarchus  in  Solone,5c  in  Demetrio, 
&  Phocione. 

5  Et  Cnrcpia.]  Plinius  lib.7.  C.  56. 
Oppidum ,  inquit,  Cecropis  dfe  appclla- 
vit  Cecropiam  ,  qux  nnnc  arx  efl  .Atbc- 
Hts.  Fuit  quoque  Acropolis  Athena- 
rurn  arx,  de  quaLu&atiusinterpres 
Statii  lib.  12.  Thebaidos  non  multo 
antefin.  ibi, 

Ipfe  qmque  in  pugnas  vacuatur  col- 

lif. 

Sic  fcribit,  Acropolimdicit  arcem  ^t- 
tbenarum  ,  tie  qua  ~N.eptuno  &  Mineivx 
diat::r  fuiffe  ccrtamen,  percujfz  d  N_e- 
ptnno  terra,  equum  dedit  ,  indicium 
Lelli ,  M.r.erva  vero  olivam  ,  pacis  tnji- 
gne. 

4  Kam  Pel.tfjicum.]  Thucydides 
libro  2.  Belli  Peloponnefiaci  non  ad- 
co  longc  a  princ.  Athenicnfium  cx 
sgris  in  urbem  commigrationem  fcri- 
bens  ,  ficinquit,  iKecnonPel.ifgicnm, 
tjuod  voc.itur  ,  fumma  ttrbi  fubjeidinn, 
q-todqtte  inb.tbit.ire  nefxs  er.xt :  prov.t  & 
Pytly.cioraculi  fine  vetabatur  :  diccwc, 
— —  Satiupjtu  Petafftcunt  ccia  fer- 
v.t. 


CLim  portionem  Athenarum  ita  di- 
efcnri  a  Pelafgis.  Paufanias  lib.  r .  tra- 
dir  Pelafgos  citudfie  muris  Athena- 
rtimarcem,  prxteream  partem,  quam 
Cimon,  Miltiadis fiiius,  extruxit. 

£  Sufis  autem  Mnemonittm.]  Me- 
mnonium  legendam  ex  Strabc-nel.r  5. 
qui  ita  fcribit ,  Sufa  enim  d  Titono  con- 
dita  dicuntur  ,  Mcmnomspatre  yambittt 
1 00.  •£*  2  r .  Jiadiorum  ,  figtira  oblongay 
atjits  arx  Mcmncninm  dicititr. 

6  ln  Sxmo  Cyathis.]  Livius^.Dec. 
Iib.  8 .  Quatuor,  i nqui t,  menfts  obfidio- 
nem  Samxi  fujiimerttnt :  cum  cxpaucis 
quotidie  aliqtti  corwmc.tdereniy  aut  i<td- 
■neraveniur  :  cy  qmfupei  er.tnt ,  Jefii  & 
corporibus  &  animii  effhtl  ,  Romani 
nocie  per  arcem  ,  qttam  Cyathtdem  rJo- 
cant  {nanturhsinmart  dcvexain  occi- 
dentemveririt)  mun  fuperato  in  fy,i'.,:i 
pcfjenerunt. 

7  Et  .A/naJirit.]  Strabo  lib.12.  iri 
duobuslocis,  &  Plin:uslib.6i  c.2. 

8  ^tpnd  Heduas  Eibratie.]  Str.ibo 
lib.4.  Cafitt autem  libro  1.  belli  Gnl- 
lici,  &:  iterum  lib  ■/.  dicit  id  oppiduin 
effe  Hcduorum  longc  inaximum  ac 
copiofiffimum  :  ck ,  ut  dicit fecando 
illoloco,  maximsauftoritatis. 

9  Syracufis  .Acr.idina.]  Cicero  itl 
Syracufarum  urbis  dcfcriptioae  ,  acl. 
in  Verrem  v-  dc  Acradina ,  ficfcribir, 
^iltfra  autem  esi  urbs  Syracufts  (cui  no- 
men  ^Acradina  esl)  in  quaforum  rr.axi- 
r.utm,  vulchcrrima  porticus  ,  ornatifii- 
mnm  "Pritaneum  ,  amplifiima  ett  curt', 
tempdumque  tgregium  jovut  O.ympti. 
Diodorus  Siculus  lib.11.  Arcadinam 

Syracu- 


G  ENI  ALES  D  IES.    LlB.  VI.  557 

mc.  Quam  Acrocorinthum  Philippus  h  haberet,  utroque  taJ- 
cornu  bovem  tcnere  '  Demctrius  dictavit :  fkutGnrcix^f''' 
compedcs,  Corinthum ,  Chalcidcm  Sc  Demetriadem,^  ;,. 
:  idcm  Philippus  appeilavit.  '  Arx  vero  Thcbana,  Cad- ;  '' ;';'• 
maea  diccbatur :  *  /Egypti  regum  Mcmphis , 5  Babyloniis  /J* 
Ptcra ,  Hicrofolymis  Mefatie , "  Maililienfibus  Ephefium.V*- 
7  Palatinus  vero  mons  Capitolio  proximus ,  cjuin  Arcades  '££. 

habeat »'**» 


Syracufarum  utbis  pattcm  ,  ingenti 
nuiro  munitam  icribit  Acradina.-  me- 
minertint  Livius  ^.Dec.  lib.  5.  &  Plu- 
tarchus  in  Timoleone.Dione  &  Mar- 
ccllo. 

10  Meffnxauiem  Itbome.)  Strabo 
libro  8-  induobuslocis,&:  Tlutarchus 
in  Arato. 

1  Demcrius.)  Scilicct  Ph.llerxus. 
De  quo  idcm  Strabo  dictohb.S.  Gc 
fcribit,  iluocirca  Dcmctriu*  Plntlcr.cus 
Pbilippo  commode  dixiffe  vifui  eti : 
Xhtin  h.ts,  imjttit ,  urbei  ,\r:d>.iscapef\is, 
fi  adipifccndx  Peltptnncjt  cupiditate ./«- 
eeris  \  XJtrotjtw  chhkco.hu  btrvim  con- 
timlis :  cornua quidem  Itbomen  ,  atcjue 
^Acrocorintlwm  :  bo-vem  vero  Peleptnne- 
fum  cffc  diclitan'.  Plutarchus  in  dd. 
locis  eadem  ferme  rctert. 

2  Iikm  Phiiippus  appeUavit.~\  Apud 
eundetn  Strabonem  lib.9.  Polybium 
lib.  17.  Livium.}..  dec.  lib.2.  Plutar- 
chum  in  Arato. 

3  .Arx  titto  Thcb,tna,  C.tdm.ta  clice- 

b.ttur.)  Strabo  eodem  lib.  9.  Paulus 
Amylius ,  plutarchus  uterque  in  Pe- 
lopida:  &  idem  Plutarchus  in  Ale- 
xandro  Magnb  ,  &  in  Agcfilao ,  Dio- 
dorus  Sicukis  lib.  r?.  cap.  1.  Paufa- 
nias  lib. ;.  ekitetumlib.9.  Ammia- 
nus  dc  geflis  Alexandri,lib.  t. 

4  <s£  1  ytti  Re^um  \1emphi).  )  Stra- 
bo  libro  17.  Diodorus  Sioluslib.:. 
c.  1. 

5  Bttbyhniii  Ptera."]  Hcrodctus  11- 
bror.Ciio,  Crocfut,  inquir,r.v<v<-,7* 
traje&t,  vaiii  i,t  Cappadcci*  locf.m ,  cjui 
dicitnr  Ptcre.i ,  omnittm  1  yts  Vtrionh  tn- 
tifimum  >  ptxta  ttriem  Sinopem  ,  fere 

tdfmtum  Enxmnm»  riutarchus  autem 


rr.oni 
in  Dcmetrio  ,  faibitduasBabyloniis  ""de 
arcesruifle,  quas  non  nominant.  diSlusj 

6  "Mafblitnftbut  Epbefium.)  Addc 
autem  fupcriohbus  Ifauton  arcem 
Cilicii  apud  L.  Florum  Epit.  lib.j. 
cap.  6.  iu  bcllo  Piratico,  &  totius 
Grzcixarcera  Peloponoefum  Strabo- 
ni  IibroS.  non  multopoirprnc.  By- 
ziam  arcem  Rcgum  Thcaciac ,  a  Tcrci 
nefafto  crimine  hirundinibus  invi- 
(am,  dicit  Plinius  lib.4.  cap.  11.  Ti- 
rynthe  Lycimnam,  ab  a-dificatore  Ly- 
cimnodicram  ,  Strabo difto libro 8. 
Et  Geram  Chalcidentitini  Diodorus 
Siculuslib.rA.cap.r2.  Et  [atnphai- 
niam  caput  arcemquc  Medicar  Livir.s 
3.  Dec.  lib.6.  Pergama  &  Ilion  Tro- 
ja>.  Serviuslib.2  Aneidos,  ibi, 

—  Et  prolapfa  vidtnti  m 

Po  jama.  • 

Et  de  Pergamo  eft  illud  Homeri  lib.f5. 
Iliadosadfin. 

fic    uii;     WfttLu.M    Tlxpt;    xarv. 
Tlitydfytx  axpn; 

Tc1-vt;"/  m f*<feu¥Ui ,  utt'  n*&x\e*i 

Ideft, 

Sic  filius  Priavii  Pajis  a  Ptrgami  ,tr- 

ce 
*A,r,tU  nndiqne  falTcns  tMquam  fd 
pergebat. 
Salmacidam  Halicarnaffi  Arriantu 
geflorum  Alexandri  libro  r.  Orthain 
Phalamxorum  Sttabolib.Q.  Iulyfi  vi- 
ci  arx eft  Chryfoma  Strabo lib.  1 4.  Lt 
Lifli  Acrolifllim  Polybiuslib.S. 

7  Valatinm  oero  rnons.)  Harc  fuct 
Vr."rroni.i  lib. r.  aut  aliorum  compu- 
tarionelib.4.  linguz  Latinx.  c<  Vir- 
gJlii  lib.b'.  »%;ieidos  his  verfibus, 

jLttadti 


rtblo- 

rixte- 

des. 

Ufel- 

linit. 
Mufa- 
rum. 
Vbi- 

placte. 
Febris. 


558  Alex.  ar  Alexandro 

habeat  auctores,  nemo  dubitat ,  cjuem  a  Palantiaurbe  Ar- 
cadia?  dicflum  autumant ,  ipfumque  Aborigines ,  &  Reate 
profectos  tenuilfe :  aut  a  balatu  pecorum ,  feu  Pale  pafto- 
rum  dea ,  vcl  a  Palatia  Latini  uxore ,  five  ab  Hyperborea 
Pallantis  filia,  vcl  quod  ibi  Pallas  defundlus  fit,nomen  for- 
titum  volunt.  Conftatque  primafundamentaurbisibiia- 
c~ta , '  Romamque  quadratam  Romulum  fundaffe ,  Palati- 
numque :  ne  opportunus  injurix  foret,  munivifle. "  Poftea 
ajdem  Victoria: ,  ?  &  templum  Apollinis  &  Mufarum , 
4  quod  magna  mole  conftruxit,  cum  bibliotheca  graxa  la- 
tinaque  Auguftum  addidiffe:  5  ibique  facellum  dea?  Viri- 
placa? ,  6  ad  quod  vir  &  uxor  diflidentes  convenire ,  &  in 
gratiam  ajquiflimis  animis  redire  afluerant,7  ac  Febris  pha- 

num, 


^Arcadet  hls  orls ,  gcntts  d  Palante 

prcfeclum, 
Xhti  Rcgem  Euandrum  cx-nites  ,  qtti 

Jiana  fecuti 
Delegere  locttm  ,  <£~  fofnere  in  monti- 

bus  urbern 
PaUantus  proavi  cle  nomine  PaUan- 
tenm. 
ErServiiibi,  StLivii  t.  Dec.  lib.r. 

1  Romamque  quadratam.]  Ennius, 
Et  quis  turn  curat  Romx  regnare  qua- 

drttttt. 
Caro  in  Originibus,  Plurarchus  in 
Romulo.  ubi  nuncuparim  dicir  illam 
condidifle  urbem  in  eo  loco,  cjuem 
f(dy.Lw  tsti?:*3&)vov  vocabanr.  Diony- 
fius  Halicarnafiius  non  longe'  a  fin. 
lib.  r.  Soiinuscap.2.  P.  Vi&or  in  ro. 
regione  urbis.  Feftus  rompejus  li- 
bro  r<j.  ubi  iilud  Ennii  cirar.  Verfus 
tamen  ille  hodiealircr  legitur.  Vide 
fjuoqus  Cornelium  Tacirum  lib.  1 2. 

2  Pofiea  tedem  Viclori*:  ]  Livius 
5.  Dcc.  lib.2.  VtEioriam,M,omeuque 
Accipere  :  fedemqre  ei  aivte  dare  ,  dicare 
Caiiito'ium,  temj'lum  Jovis  Opt.  Maxi- 
mi  in  ea  arce  urbis  Romx  facratam,  vo- 
lentem  propitiamqv.e  ,  firmam  & Jiabi- 
Itmfvre  populo  t\om.:no.  Er  irerum  li- 
bro  9.  Ex  pet  manus  fuccedentes  dein- 
ccps  alite  aliis  ,  emni  effuft  civitate  ob- 


viam,  thtoibulis aateuumtu pofitis,  qu.t 
prxfcrcbatur  ,  e.tquc  accenf  thme  ,  pre- 
cantibM  ,  ut  votens  propitiaque  ;.-;  betn 
Romam  iniret,  in  xdem  Viclorix  qux  efl 
in  palatio ,  pertulerc  deam  pridie  lans 
^Aprilis,  ifjite  dies  fejiutfuit. 

3  Et  templum ^ipollinis.']  Vide  in- 
fra  ibi,  Quod  maana  mole  conJiruBum. 

4  Puod  m.tgna  mole  conJiruRum.] 
Inrelligederemplo  Apollinis  ex  Sue- 
ronio  in  Augufto  ,  cap.29.  ln  xde  ^4- 
pollinis  (qua:  in  Palario  erat ,  ut  fcribit 
Vifrorin  iz.mhisi^ionc) lyclmipen- 
debant  infiar  arborts  malaferentis. 

5  Ibique  facellum  dex  p'iriplacx.  ] 
Idem  P.Vidor  in  ro.  urbisregione. 

6  iAd  qmd  vir  &  uxor  difid:ntes.\ 
Valerius  Maximus  lib.2.  cap.  r.  Qwt~ 
ties  ,  inquir,  intcr  virum  &  urorem 
aliquidjurgii  intercefferat ,  in  ftceUum 
de*  yirtplacx ,  qttod  csl  in  Palatio ,  rjc- 
niebant :  &  ibi  inviccm  loquuti ,  qute 
'joltier4nt ,  ccntcntione  animorum  depo- 
ftta  ,  concordes  revertebantur.  Et  vids 
noftras  lege  Connubiales. 

7  ^ic  Felris  phaniim.]  Cicero  lt- 
bro  3 .  de  Natura deorum ,  Pliniusli- 
bro2.cap.7-  A,lianusdeVariahifto- 

.  ria  lib.r^.  Valerius  Maximus  lib.2. 
:  cap.  r.  ubi  de  Venerarione  Febris. 
|  P.Viitor  in  10.  regione  urbis. 

I    cs£,deni* 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.        559 

mun  ,  *  ccdemque  matris  magna» ,  :  quar  Berecynthia  di&a 
cft, '  ac  templum  Luna»  Nocliluca?, 4  delubrumquc  Juno- 
nis  Sofpita»  haud  longe  poft  extructa  fuilfe.  ;  Etiam  lucus 
Vefta:  a  Palatii  radice,  ad  novam  ufcjue  viam  devcxus  fiiit: 
6&  Lupercal,  ubi  Romulus  &  Remus  aliti  feruntur  8cc- 
ducati.  Rcgionemque  Palatii  7  ad  capita  bubula  multos 
inibi  nominaffe ,  ubi  poftea  facrarium  hiit.  *  Huicquc  rc- 
gioni  Gcrmalia,  ac  Sacriportum,&  domum  Scauri  fpccta- 
re ,  quam  Clodius  mcrcatus  fuerat ,  &  ad  Sacram  ufquc 
viam  portendi  Varro  fignirkat:  Ibiquoquepr.rdarado- 
mus  Cn.  Oclavii ,  qui  ex  ca  familia  conful  fuit  primus : 
9  Craflique  oratoris, IO  Q^CatuIi,  atquc  C.Aquilii,  &  Lc- 
pidi.  "Tcmplum  quoque  Jovis  StatorisinPalatiiradicc 

con- 


lun  e 

liic.r. 
fum- 
nis  Sa- 

/}it.e. 

nft* 

lucus. 

Iuper- 

cil. 

I^vmut 

in  Ptl- 

l.ttino. 

Jrvis 

Stato- 

rif  trm 

pl«n>: 


1  Mdcmque  IMatris  magnx.  ]  Idcm 
T.Viftoribi. 

2  X>uce  Bcrccyntbia  divia  esi.]  Ut 
diftum  eft  fupra  codem  lib.  c.  .j. 

5  ,Ac  templum  Lunie  Kocliluca:.  ] 
Varro  lib.  5 .  aut  aliorum  computatio- 
ne  4.1ingux  Latinx,  Luna  ,  iaquit, 
tjuod  fhLt  lucet  nociu.  itaque  ca  dicia 
Kocliluca  in  Palatio  :  nam  ibi  notln  lucct 
tcmplum.  Gloflarium  :  KoEHcula  Hu- 
xloqcuvxfa,  ubi  lcgendum,7^oft7«r4. 
Lunam  autem  fic  diftarn  fuifle  jam 
dixi  alibi.  Koratius:  rite  crtfttntem 
facc  'jSlotlilucam.  Lcvinus  vcruftifT. 
auftor,  Vencrcm  igitur  almum  adorans, 
Jive  faemina  ,  fi-jc  mas  efi,  ita  uti  a'ma 
Kociiluca  csi. 

4  Delubrumque  funonis  Se(fiita?.~\ 
P.  Viftor  in  10.  regione ,  fcribit ,  Ju- 
nonis  Sofpitx  delubrum  xdi  Matris 
dcum  fuiflc  conterminum. 

j  Etiant  lucw  fcfi.e.]  Marlianus 
Topographix  urbis  Rom.lib.2.  c.12. 
CiccrodcDivinatione,  lib.i.  Exau- 
dita  -jox  csi  a  luco  1'cfl.e  ,  qui  a.  Palatii 
radice  in  no-jam  -jiam  denexus  esl ,  ut 
PVtri  &  portx  repcerentur. 

6  £fZ«/;«r<«/.]Virgil.lib.8.Aneid. 
"~ ~  Et  gclida  monflrat  fub  rupe  Ln- 

percal. 
Et  ibi  Servius.  V.  Vicror  in  10.  rc- 


gione.  romponius  Lxms  de  Anaqui- 
tatibusurbis  Romx. 

7  „4d  capitabubula.]  Sueroniusin 
Augufto,  c.s.  Katut  esl „4ugufliu,  in- 
quit  ,  ~Siarco  Tul.  Cicercne  &  ^inttni* 
Confulib.  9.  Calend.  Ociobris,paulo  ar.tt 
folis  exortum,  regione  Talalii,ad  capita 
bubula:  ubi  nunc  facrarinm  babetur,  ali- 
quando  ptsi  ,quam  excefit  ,con(ht  utum. 

8  Huicque  reyicni  Germalia  ac  Sacri- 
portum.]  De  his  duobusVarrolib.4. 
de  ling.  Lat.  &de  Sacriporto  Luca- 
nuslib.2. 

lam  qnot  apud  Sacri  cecidere  cada-jera 
pcrtum  } 
Et  Florus  Epitome  Livii  lib.87. 

9  Crafsique oratorir.]  Plinius  I.17.' 
cap.  r.  poft  princ.  P.Vi&or  in  5.  urbis 
rcgione. 

10  jQ^CatuIi ,  atque  I^^fquHii.'] 
Plinius  &  P.  Vidtoriifdcm  locis.  & 
prxtcrea  ipfc  Vittor  inio.  urbis  re- 
gione. 

ir  Templum  quoque  fc-jis  Statorij.J 
Ovidius  lib.6.  Faftorum  ad  fin. 

Tempus  idem  Statoris  erit ,  qned  Rjt- 
mulus  olim 
.Ante  Palatinicondidit  ora^urj. 
Et  Livius  1.  Dec   lib.i.  Plutarcha» 
vita  Ciceronis ,  &  P.Viclor  in  10.  rc- 
gionc  urbis.. 

1    li:irtut 


t  Sc- 
>mni 
lano. 
„4vcn- 
tinus 
mom 
nnde 
appel- 
Utns. 


560  ALIX.AB   ALEXANDRO 

conftructum  aRomulo,  cjuotemporeinterRomanos& 
Sabinos  pugnatum  eft,  multi  afleverant.  '  Ibique  Cicero- 
nis  domus ,  *  qua?  juflli  Clodii  demolita ,  in  porticum  Li- 
bertatis  trauflatafuit ,  fuilTe  fertur :  5  cui  poftea4  &  Vale- 
rio  Maximo  xdcs  impcnfa  publica  a?dificatas  ferunt.  *  Ac 
Vitrubii  Vacci,  cioi  auctor  defeclionis  fuerat :  cjuas  dirutas 
una  cum  bonis T  Scmoni  Sango  cdnfecratas,  T.  Livius  au- 
cr.or  eft.  6  De  Aventino  autem,  cjuod  ibi  rex  Albanorum 

feu 


1  llicpte  Cicerenis  demtu.~\  Plutar. 
&  Vi&or  ubi  fupra.  Et  adde  etiam 
Tarquinii  Prifci  ex  Livio  1.  Decad. 
lib.  1. 

2  0«<*  \uffu  Clodii  dcmolita.~\  Plu- 
tarchus  ubi  fupra,  CMerum  ,'mqu.h, 
Qtdiu*  ,  e)ec~lo  Cicerone ,  incendiu  tradit 
ejus  viUas  ,  incendio  dat  e)ut  domum, 
ibique  Libertatis  templum  erigit. 

3  Cui  pojha.]  CiceroinOratione 
contra  L.  Piionem,  M  e  conjequeiitibus, 
inquit ,  diebus  in  ea  ipfa  dona  ,  qua  tn 
me  expuleras ,  quam  expilaras,  quam 
incendcras,  Pontifices,  Confules ,  Prxto- 
res  collocarur.t ,  mihique  ,  quod  ante  me 
neinini,  pccuniapublica  xdificandam  do- 
tr.um  cenfuerunt ,  8c  ibi  Afconius  Pa:- 
dianus  interpres  docliflimus ,  &  Plu- 
tarchus  ad  bzc ,  quae  fupra  ex  eo  addu- 
ximus ,  fubjungit,  Decrevit  Senatus 
emncs  chitates ,  qux  Ciceronem  in  exilio 
fovijfent,  ornare  lav.dibus,  domumque  ac 
•otfltu,  quas  Clodiuscombuffirat,  xrepu- 
blico  reparari. 

4  Et  Valerio  Maximo.']  Afconius 
ubi  iupra  ,  fic  fcribit ,  Valerio  Maximo, 
«t  ^Antias  tradidit ,  inter  alios  honores 
demut  qv.oque  publice  xdificata  efl  in 
Palatio  :  cu\ui  exitus,  quo  ma^is  infignit 
ejfet,  in  publicum  "jerftu  dtclinaretur: 
hoc  esl  txtra  privatum  aperiretur. 

s  ^tc  Vitrubii.]  Imo  Vitruvii  9.X 
Livio ,  qui  id  refert  1.  Dec.  lib.8.  Sic 
etenim  fcribit,  Eodem  anno  Privernas 
lcllv.m  initum  :  cu)us  focii  Fundani,  dux 
etiam  Fundanus  fv.it  Vitruvius  Vaccus, 
vir  non  domi  folum,fed  etiam  Romx  cla- 
rtti.    ttties  fuete  in  Palatit  e)ui ,   qux 


Vacci  prata  dirute  xdificio,  publicatoque 
folo appeUata.  Et  nonnullis interjeclis, 
Vtruvivm  in  carcerem  Scnatus  ajferva- 
ri  jujiit,  quoad  Confutredijfet,  tum  ver- 
beratum  necari :  xdes  e)iu,  qux  cjfent  i» 
Palatio  ,  diruendas  ,  brna  Semani  S.ingo 
cenfi.erunt  conficranda  :  quodque  xris  tx 
eis  rcd.iBum  esi  ,  ex  eo  ttnei  orbes  f.tcli, 
pofiti  in  facello  Sangi  verftts  adem  Hui*- 
rmi.  Vide  Coelium  Ledt.  antiq.  lib.i. 

c-3-  .     .. 

6   'De  Aventino  nutcm.~\  Hic  vide 

Varronem  lib.  r.  aut  aliorum  compu- 

tatione^.  Livium  1.  Decad.  lib.  1.  & 

omnino  Serviumlib.7.  An.  in  eum 

Iocum, 

Pulcher  lAvcr.tinus. 
Feftum  Pompejum  lib. i.  Et id  quod 
de  Dianx  templo  hic  dicit ,  cft  ipiius 
Livii  r.  Decad.lib.  r.  in  Servio  Tul- 
lio,  &FeftiPompeji  lib. ;.  &  ante 
hos  DionyfiiHalicarnafliilib.  5.  ubi 
id  tribuit  AncoMartio.  EtvidePlu- 
tarch.  Probl.  cap.  4.  Propcrtiuslib.  4. 
eleg  9. 

Pkyllis,  ^Aventin.t ,  quxdam  eft  vi- 
cina  Dianx, 

Solria  grata  parum ,  cum  bibit  omne 
decct. 
Marrialislib.^.eleg.f). 

I. 'ud.tr  ^iventinx vicinus Sura Dia- 
nx. 
Avcntinenfem  vero  vocat  Val.  Maxi- 
mus,  Quijbuk  ,inquit,  .Aventinenft 
dex  immolajfet,  &c.  Huc  quoque  fpc- 
ftat  illud  ,  jQuxque  ^iventinum  tenct 
.Algidumque  quindecim  "Diana  preccs 
viroium  caret» 

1  -Q»« 


Geniales  Dif.  s.    Lib.  VI.         561 

fcu  Aboriginum  Aventinus,pradio  fufus  &  fcpu!tus,monti  Tcy<* 
nomen  dederit:  vcl  ab  advcntu,  quod  commune  omnium  ,„  ^i 
Latinorum  Diana?  templum  ibi  crat ,  ad  qucd  finithni  frc-  *•****■ 
fluentes  ventitabant :  five  ab  advectu ,  quod  olim  paludi- 
bus  difclufus  mons  erat,  ratibufquc  advccti  illuc  commca- 
bant :   an  ab  Avcntc  amne  Sabinorum ,  qui  loca  tcnuere 
(ut  Varro  Ggnificat)  dicius  fit ,  incertaopiniocft.  '  Quj 
quidcm  collis  modice  altus,  duodccim  fcrc  ftadiorum  am- 
bitu  efle  fcrcbatur.  :  In  c]iio  praeter  Diance  templum  '  ubi 
boum  cornua  {ufpcndebant ,  4  Laurctum, T  atquc  junonis 
regina? ,  °  &  Minerva?  templa  fuere.  7  Ibique  sedcs  Bona: 
dcx 8  &  Libcrtatis ,  9  quam  cx  mulcratitia  pecunia  Grac- 
chus  facicndam  locavit.  '°  Forumque  piftofium,  "  &  fcala: 
Gemoni;r,"  cx  quibus  damnati  dabantur  prcecipitcs:'5  ara- 

quc 

T  f>m  tfmdem  eeUlt.  ]  Dionyfius 
Malicarnallxuslib.r.  (cribit,  Ancum, 
collem  himcmodiceeditum,  &  in  or- 
bem  ftadia ferme  iS. compleftentem, 
muro  cinxifle.  cc  lib.io.  lic  fcribir, 
CoUis  \stventhtni  cft  12.  fermc  fiadio- 
tnm  ambitn  cautpt  ehen/its  meembns ,  cjui 
ntn  tum  totus  htdntttb  ttnr  y/ed  nemore- 
flu  crat  &  publicus. 

2  In  (juo  prxter  Dittrne  tempfnm  ] 
P.  Victor.  in  ij.re:;.  Bart.  Marlian. 
lib.4.  Urbis  Ro:ni  Topo.  c.  5 .4. 5. 

^  Vbi  boum  cornua  pifbendebnttt.] 
Plutarchus  probl.  c.4.  hujus  rei  ratio- 
ncm  rcddit. 

4  Laurct::m.]  P.  Viftor  in  15.  re- 
gione ,  q.ix  dc  Aventino  cft  ,  fcribir 
fiiifie  Vicum  Lorcti  (ita  enim  ibi  fcri- 
bitur)  majoris ,  ubi  cv.it  Vortumnus. 
In  Aventino  (ut  fcribit  Marlian.  d. 
Iib.4.  c  5.)  fira  crat  Laurenrum  fylva 
Jovi  facra  ,  in  qua  V3Icntinian.1t. 
Conltantini  8c  Galla  Placidi  filius, 
fuit  interfccrus.  Et  Titum  Tatiuth 
tcgcm  tcpultum  Riifle ,  fcribit  Sex. 
Pompcjus. 

%  .Atque  furionis  Regime.']  Livius 
T.  dec.  lib.  5.  &  5.  lib.;.  poftprin.  5c 
iterum  lilv.   Pluurchus  in  Camillo. 
oc  Victor  ubi  fupra. 
Ttm.  11, 


6  E:  Minet  -•.<■.]  P  Vi&cr  in  codem 
loco.  Maxlianus  d.  lib.  c.5. 

7  Ibiqne  *des  Bendt  de*.]  p.  Victor 
ibi.  Marlianusd.  lib  4.  can.}.  Icribit 
ardem  Divx  Mari*,  cognomento  A- 
ventini,  eflein eaparte  montis  A- 
ventini,  qui  plariiciem  refpkit,  ubi 
clim  fuit  Bonx  de*  remplum. 

8  Et Libertatic.  j  Idem  r.Vkroribi, 
&  Feftus  Pompejus  lib.  ic.  &  Maxlia- 
uusd.lib.  c.  5. 

9  £h:itm  cx  mulclatitia  pecunta  Grac- 
<7-Kr.jLivius  j.Decad.  1.  4.  poft  princ. 

ic  Ferumotte  Piftorimm.]  Viclor  d. 
rj .  regione. 

ir  Et  Scd.t  Gcixviia]  Idcm  Viilor 
ineodcmloco. 

I  2  l.x  cjv.lbus damnati  dabantur pr<t~ 
r  ;/f.  ]Sucton.  inTiberiOjC.^^.&in 
Vitcllio,  c.  1  -.  &  dixtmiis  fup.  1. 5  .c.  5  . 

1 J  .Araqx  le-jii  £//f».]Ovid.Faft.l.  J. 
'  '  aziete  fttfipherytmav mineres 

IVnnc  quocUe  celebrantfEliciumcj^jocant. 
Livius  i.  dccad.  lib.i.  ubi  tamen  non 
Tullum  Hoftiliurri ,  fec!  Mutnara  cam 
dicafle  fcribit.  P!in.  lib.  ?.  cap.  55. 
ubi  de fulminibus  evocandis  agit ,  /»- 
cofcjtt?  ejy  aras  &•  faer*  babemus ,  inter- 
.*  res  &  T  t*nlet  r-  Icctrios, 
EVtcium  rincque  netettiitm  1  Icjem. 


Lttttni 

„</vw- 

tinum 

primi 

incolue- 

iUiit. 


^6l  A  L  E  X.   AB    A  L  E  X  A  N  D  R  O 

quc  Jovi  Elicio,  ad  elicicndos  fulgurum  monitus ,  a  Tullo 
Hoftilio  dicata :  '  ac  a?des  Luna: , "  Remoniumcjue,  cjuem 
locum  Remus  ad  inaugurandum  templa  cepit ,  5  &  Armi- 
luftrum ,  ubi  Tatius  Romulo  confors  regni,  fepultus  erat: 
''atcjuc  ara  Veneris  Myrtex ,  cjuam  Murtiam  vocant,  fuilTe 
traduntur.  J  lllud  plane  conftat ,  primos  Latinos ,  capta 

urbe 


i  .A.cjcdcsLuna.']  Ovid.  lib.j.  Fa- 
ftcrum  infiii. 

Luna regit r^cnfes,  bujus quoque tem- 
pora  mcnfes 
Fimt ,  ^A-jentino  Luna  colenda  j«- 
go. 
Livius  ^."Decad.  lib.  10.  poft  princ 
^Atrtx  cnm  <sento  ternpeftas  fegnaanea 
in  Capitolio  dejfcft :  forem  ex  ade  Luna, 
tjua  :n  ^jentino  esi  ,    raptam  tulit. 
P.  Viftor in d.  ij.regione. 

2  Remoniumque.]  Remonium  (Fe- 
ftusPompejuslib.16.  fcribitjlocuseft 
in  fummo  Aventino,  ubiRemusde 
urbe  condenda  fuerat  aufpicatus.  Re- 
morium  vocat  P.  Vi&or  ubi  fup.  Dio- 
nylius  Halicamaflkus  lib.  r .  Remu- 
rium  vocat. 

j  Et  .Armiiuftrum.]  Plutarchus  in 
Romulo  fcribit ,  Armiluftrum  locum 
eflc  in  Aventino,  ubi  Romulus  T. 
Tatium  (isparipoteftatecum  Romu- 
lo  regnabat,  ut  fcribit  Dionyf.  lib.  2.) 
fepelivit.  Varro  lingua:  latina:  lib.4. 
^irmiluftrum  ,  inquit  ,  ab  ambitu  luftri 
locus  :  item  circus  maximus  quod  circum 
(peclaculis  adificattu ,  ubi  ludifeunt ,  C" 
r-uod  il/i  circnm  metas  fertur  pompa  & 
equi  cutrunt.  £t  infralib.f.  ^irmilu- 
firittm  ab  eo  quotl  in  Jirmiliiftrio  arntati 
facraficittnt ,  nife  locus potius  diclus  ab 
eis ,  fed  qttcd  de  eisprius.  id  ab  lucndo, 
autlvfiro,  idefl,  quod  circumibant  lu- 
tlentes  ancilibus  armati.  Feftus  vero 
Pompe  j  us,  .Armiluftmm,  i  nqui  t,feftum 
ertit  atmd  Romanos  ,  quo  res  divinas  ar- 
malifaciebani  :  ac  ditm  facrificartnt  tu- 
bis  canebr.nt.  Romani  enim  arma  pri- 
vatirn  habebant ,  fed  ad  expeditiones 
bellkas  ex  Jlrmiluftro  accipitbant,eoque 
refc.ebant  bellis  confeclis.  Hinc  Spar- 
tianus  dicit ,  Vefpafunum  ex  Aimilii- 


ftro  armalegionibus  permififle. 

4  tAtque  <Ara  feneris  Myrtea, 
quam  Mntiiarn  •vocant.~\¥Ymwxs  lib.i  5. 
cap  29.  <h<in  <cr  .tra  vctusfuit  Veneri 
Mjrtea ,  quam  nunc  Muitiam  -locant. 
Feftus  Pompejus  libro  11.  Murca* 
dea  faccllum  crat  fubmome  A-ientino, 
qui  ante  Murcus  vocabatur.  Ex  quibus 
duobus  locis  Alexander  totam  hanc 
orationem  contecit.  Ante  hos  Livius 
primo  Decad.  libro  1.  fub  regno  An- 
ciAlartii,  Tum  quoquemu.tif  midibm 
Latinorum  in  ci-jttatem  acceptis  :  quibus 
ut  jungeretur  Palat.o  ^4-ientinum  ad 
Murtia  data  fedes.  Marlianus  lib.4. 
cap.  - .  P.  autem  Vi  Ccot  a:dem  Murtix 
in  ir.  regionecollocavit.  Plutarchus 
in  Problematis  cap.  75.  £>uam  mod* 
Murciam  Ver.ercm  , oiim  myrteam  wca- 
bant. 

COLERUS. 
*  Leg.  Murcix.  Murcia  per  c.  lcri- 
bitur,  cum  antea  per  t,  inquitPlu- 
tarch.  Unde  a  Murteto ,  quod  ibi  pro- 
ximum  erat  di<5tum  volunt  Varro, 
Plinius ,  Plutarchus.  Vide  ibi ,  quae 
Scaliger. 

TIRAQJJELLU  S. 
5  lllud  autem  conftat.]  LivillS  I.  Dec. 
1. 1.  in  AncoMartio,  ^Ancus  demanda- 
tacura fiaminibus  ficeidoiibujque  a!iist 
exe,  ciiu  >io-jo  confcripto profeRus  Polito- 
rium  ,  urbem  Littinorum,  vi  cepit  :  fecu- 
tufque  morem  regum  priorum  ,  qui  rem 
Romanam  auxerant  boflibus  in  ci-jita- 
tem  accipiendis  ,  mv.ltitudinem  omnem 
Romam  traduxtt.  Et  cnm  circa  Pala- 
tiumfedem  veteres  Romani ,  Sabini  Ca- 
pitolium  O'  arcem,  Coelium  montem  ^il- 
bani  implffent ,  ^Aventinum  no-ja  mul- 
titudmi  datum.  Vide  Maxlianum  lib.  1 . 
cap.4. 

I    Prt- 


Geniales  Dies.   Lib.  VI.         5^> 

urbe  Politorio  ab  Anco  Martio,  Avcntinum  incoluiflc. 
1  Proccdentc  mox  temporc,  cautum  fiiifle,  ut  in  Saturnali-  ^fve»- 
bus  ad  illum  frequcntcs  Romani  commearcnt. 2  Quodquc  *%£' 
exfcptem  urbis  collibus,  quum  ca?teriintrapomceriumf>,tKr- 
fint ,  folus  ab  urbc  difclufus ,  intra  mocnia  longo  tcmpore^. 
admifliis  non  ruit:  five  quod  plebs  co  fcccfliflet,  five  quod  cjiis 
Rcmo  aufpicante ,  illic  non  avcs  addixiflent ,  velutomino-  K"jf 
fum,  extra  pomcerium  fuifle. '  Ccelius  vcro  a  Ccelio r  Ju-  t  ri> 
benno  Hetrufco ,  qui  cum  non  parva  manu  Romulo  con-  icnno' 
tra  Latinos  duccnti  fuppctias  tulit ,  quod  ibi  Iocum  &  fe- 
dem  habuere,dict.us  eognominatufque  cft,  *  cui  qucndam 
Querculanonomcn ,  quod  multiplici  qucrcu  fcptus  muni-  ^rr~ 

rctur.  nus. 


t  Prccedcnte rwe.v tempore.~\  Gellius 
lib.  1 3 .  c.  14. 

2  Shtodque  exfcptem  ttrbis  collibu  <■ } 
Hxc  ufque  ad  verfic.  Cae'ius  -jero,  fuut 
Senccxinlib.  dcbreviiate  vitx,  cujus 
hacc  vcrba  funt,  Hoc  fcire  ma-isprodell, 
quttm  ^4-jentinum  montem  ext/a  Pomsc- 
rixm  cffe  ,  propter  altcram  ex  duabus 
caufis  :  aut  quod  piebs  eo  fccefiiffct  ,  ait 
ejuod  Rcmo  auHiicante ,  illo  kco  aves  mn 
nddixiffent. 

}  Ccclius  'jero  d  Qaclio  Iubcnnc.~\ 
Varrolib.  1.  autaliorumcomputatio- 
ne  4.  de  lingua  Latina,  fic  fcribit, 
ln  Sul.uran&reycnis  p.ute  princcps  efl 
CjcI.us  mcns  d  Ccclio  yibenno  Tufco 
Duce  nobili ,  qui  cui.i  fita  manu  dicitur 
Romulo  'jeniffe  auxilio  ccntra  Sa 
rc-cm.  Hi  posf  Caelii  obitum  ,  quod  ni- 
mis  munita  loca  tenerent ,  neque  finc  (U- 
Ifiicione  effcnt ,  dcduili  dicuntur  in  pla- 
num  ,  ah  ei  <  dictus  'jicns  Tufcus  :  &  id- 
to  ibi  Vortumnum  fiare  ,  rjuod  is  deus 
Etnirix.  Principes ,  cjui  d fufficicne  li- 
beri  erant ,  traduilos  'jolunt  in  eum  lo- 
cum,  qui  v.catur  CtxHtlus.  Feftus  Pom- 
pejus  lib. ;.  Caeiius  mons  dicius  efl  d 
Coele  quodam  ex  Etruria ,  qui  Romulo 
auxUium  adverfus  Stbincs  prtebttit ,  eo 
qttod  in  co  domicilium  habnit.  Ovid.  1.  j . 
Faftorum, 


Ccclius  ex  a!to  qua  tnons  defcendit  in 
ttqum», 
Hlc  ubi  ncn  plana  esi  ,  fid  propt 
planavia  c(f, 
P.irva  ticet  lideas  capttt  delubra  Mi- 
ner-jx, 
Jhttcdea  n.ttali CCepit  hA e;e  fuo. 
Coinelius  Tacitus  lib.  4.  Vide  Scr- 
vium  in  libro  6.  Ancidos  Virgilii, 
ibi, 

Septemqitc  una  fitbi  muro chcundabit 

arces. 
4  Civi  quondam  jQuercu!ano.~\  Qncr- 
quetulanum  vocat  Tacitus  ubi  fupra  : 
fic  cnim  fcribit ,  H.tudfuerit  abfurdtmt 
tr.tdere  ,..enten  tum  antiquitus  Qver- 
quetitianum  cqnomento  fuifie  ,  qw.  d  ta- 
lis  fyivti  fiequcm  fotcundufque  erat  : 
mox  CacAum  apfellitatum  d  Cce^e  P"i- 
Lenna ,  qui  Ditx  Gentis  Etrufca:  cum 
auxiiium  appeUitavi/fet ,  fedem  eam  ac- 
ceperat  d  Tarcuinio  Prifco ,  feu  quis 
ahus  Reiem  dedit :  l^am  fcriptores  in 
eo  dijfcntiunt.  Cstera  non  ambiiutt funt , 
magn.ts  cas  copitu  per  plana  etiam  ,  ac 
foro  propinqua  !>ab:ta~jij)e  ,  undr  Tufcum 
','icum  e  'j',c-bttlo  advenarum  dtilum. 
Kaclcnus  Tacitus.  Feftus  Pompejus 
ait ,  JJymphas  Querquetulanasappel- 
latas ,  prsfidentes Querqueto ,  quod 
genusfylvxerat  intra  portam,  quxab 
eo  dicta  lit  Querquetulana. 

Kn  i  1  Cum 


Tem- 

p(.t  do- 

Cp-fa- 
ceU.t 
in  Coe 
lio. 


5<>4  Alex.  ab  Alexandro 

rctur.  '  Quum  vero  Tullus  Hoflilius ,  Alba  diruta ,  Alba- 
nos  Romam  traduxiffet,  Cceliumurbiaddidit,  quodcjue 
frecjuentius  incoleretur,  ibi  fumpiit  regiam,  ex  quo  ad  pla- 
naurbisleniclivo,  &  prope  arcjuus  defcenfus  crat.  :Ineo 
enim  templum  divi  Claudii  a  Ncrone  dcmolitum  ,  poftea 
a  Vefpafiano  initauratum,  magna  molc  conftructum  erat: 
ibique  Mamurre;  domus,"  &Tetiicorum  ^dcs,JFauni,6  Ve- 
neris  &  Cupidinis  templa  fuere, 7  <k  Carna;  dea:  facellum, 
8cjuc-  vitalia  fovere  dicebatur.9Campu(queMartialis,in  quo 

fi  quan- 


T  Cum  vero  Tullus  Hzflilius.~\  Li- 
vius  i.  Dec.  Jib.  I.  Roma  interim  cre- 
fcit  ^Allx  ruinis  ,  duplicatur  chium  r.u- 
tnerus,  Ccclius  additnr  urbi  mons:  &  quo 
ficquentiits  habitaretur ,  eandemfedem 
Tullus  regi<g  capit  ,  ibique  deiride  babi- 
ta-jit. 

.  2  ln  eo  templum  Dhi  Clandii.~\ 
Suetonius  Tranquillus  in  Veipafia- 
no  ,  cap.9.  Fecit,  inquit,  &  norja  ope- 
ra  ,  templum  Pacts  foro  proximum  , 
JDivique  Claudiiin  Coe!iomonte,cceptum 
guidem  ab  ^Agrippinttyfed  d  Heroue pro- 
pc  fur.ditus  dtflrucl::»:. 

3  Ibique  Mamurrx  domus.~\  Plinius 
lib  56.  c.6.  ficait,  Primum  Romxpa- 
rieles  cmfla  marmoris  operuifse  totius 
domusfvx  in  Ccelio  monte  Comclius  TsV- 
pos  tradidit  Mamurram  i ormiis  natwm, 
equitem  Romanum ,  pnefeclumfabroritm 
C.  Cxfaris  in  Galtia. 

4  Et  Tetricomm  ades.\  Trebellius 
PollioinvitaTetriciJunioris,  trigin- 
ta  illcrum  tyrannorum  2;.  Tetiico- 
rutn  domus  ,  inquit ,  hodiequc  extat  its 
nwvie  (fcehointerduoslucos  contrallium 
MeteUirmm  pukberrima ,  in  qua  ^Lure- 
iumus  piflits  efl  ,  tttriqueprxtextam  t.i- 
buens  Senaioriam  dignitatem  ,  accipicns 
~ab  bisfleptrum  ,  co,  onam  chicnmpiciu- 
ratant  de  mufleo. 

s  Fauni.]  Marlianus  Topographia: 
urbis  Roma:1.4.  c.  9.  de  Ccelio  mon- 
te,  curiaHoltilia,  &  inanilonibus 
Albanorumagens,  In  proximo  eft, 
inquit  ,  templum  circulari  forma, 
multis  per  ambitum  columnis  ador- 


natum  ,  D.  Stephano  nunc  facratum: 
olim  vero  Fauno,  utex  titulo  quo- 
dam  ibi  reperto  omnesconfentiunt. 
Fti;t  &  aliud  hujus  templum  in  infula 
Tibcrina  ex  Ovid.  lib. ; .  Faftor. 

Idibus  agreflis  fument  altari.i  Faun:, 
Hic ,  ubi  difcretas  infula  rumpit 
aquxs. 

6  Peneris  (S"J  Cupidinis.~\  Marlianus 
paulo  pcit  ea  quxnuper  adduximus, 
fcribit  in  hunc  modum  ,  Sefiriani  pa- 
latium  inter  portf.m  "K&jiam  &  icdent 
r.Hncfancta  Crucis  in  Hiero.  olim  Vene- 
ris  £r  Ckpidinis. 

7  tt  Carn*  dex  faceUum.  ]  Macro- 
bius  Satur.  lib.  1.  c.ix.  Nifi  auclori- 
tate  in  commentariis  Faftorum  fic 
tradit ,  Brutus  ,  qui primus  Romre  Con- 

ful  faClus  efl  ,  pulfo  Tarquinio  ,  facrir.n 
Cartut  dex  in  Ccvlio  monte  r.'oti  reu  ifccit. 
Et  de  hac  jam  diximus  fup.  lib.2.c.2z. 
Cama:  dea:  meminit  3c  Tertuliianus : 
fed  ibi  putant  legendum  efie  Carda, 
non  Carna. 

8  i2«<*  rjita'ia  fovere  dicebatnr.~\ 
Macrobius  ubi  fupra  Cnbdh,Hancdeam 
vitalibus  humanis  pra-ejfe  credunt.  Aleo, 
denique  petitur ,  ut  \ecinora  &  corda, 
qua-c.HC  funt  intrinflcus  'jiflera  ,  falvtt 
coitfer-jet .  Et  quia  cordis  beneflcio,  cu';us 
difimulatione  Brutus  habebatur  idoncus 
emendati^ni publici  flatus  extitit.  Hanc 
deam  ,  qux  iiitalibus  prxtfl  ,  templofa- 
cravit. 

9  Campttflque  Martialis.~\  Varro  li- 
bro  2.  aut  aliorum  computatione  5. 
5c  Feftus  Pornpcjus  lib.  1 1.  Martialis, 

ait, 


GENI  ALE  5   D  IES.    LlB.  VI.  $<J$ 

(i  quandoTiberis  fLipciTiifus  camjpum  Martiuminundaret, 
Equiria  rlcbant.  In  eo  quoque  duo  aqua?duc~uis ,    *  alfef  *fi*t- 
Claudii  in  Palatium/  CaracaUaz  altcr  in  Capitolium  hodieAsw<< 
vifuntur.  Confrat  cnim  ,  Romx  aquarum  multiplices  du-**»- 
dtus  fuiiTc  temporibus  variis. '  nam  prxtcr  Appiam, 4  Cx- 
rulcam  &  Cuttiam  ,  *  fuit  Anio  vetus, 6  Martia, 7  Tcpula, 

Julia, 


ait,  t.tmpus  m  Corlio  monte  dicitur,  tjuod 
in  eo  Eqniria filebant  fieri,  'i   rutndoi 
atju.t  TiLeiii  Martium  occupttjfent.    Ex 
quo  intelligis  faifle  diverfos  campos  i 
Martialem  &  Martium.  Et  huncquo- 
cjue  r.Victot  collocar  in  i.urbis  re- j 
gione,  qur  eft  Cvlimontium.    Dc 
Campo  Martiali  Ovidius  ;.  Fafto- 
mm. 

1  <Alter  Claitdii  in  P.ilatium.]  Vi- 
dcndus  Fronr.  de  Aq-.iT-iuctibus. 

2  Car.tc.dl.t  ttiter  in  Capittrlittm.  ] 
Videndus  quoque  elt  idcm  I  rontinus, 
in  codemhbro  de  Aquxduitibus. 

;  ly.im  ity.rtcf  ^tpftiam.  J  De  qna 
Livius  r.dcc.  lib.  9.  Plinius  lib.  j6. 
c.  r^.  P.  Viiftor  in  lib.dcurbis  Romx 
regionibus  &c  locis  paulo  ante  fin. 

4  Ctruleam  &■  Curtittm.  ]  Sueto- 
nius  in  Claudio  cap.  20.  Ciaudia -x jna 
gelidos  cy  ube;  ci  fcntes  ,  qnorm 
Ctrulco,  tlteri  Curtio ,  &  .AlLudino  no- 
tian  cjl ,  Jimnttjue  rfantm  ^A»ie;i;s  MTOO 
l.tpulco  opere  in  uriem  perduxit ,  divi- 
fitqne  in  plvrimos  &•  ornati fiimoj  \.<cv  r. 
Frontinuslib.  r.  de  Aquaeducribus  fic 
inquit ,  Cali^ula  dms  dutlws  inehoa- 
iit,  quos  CUudiui  anfummavit ,  .t!tc:  i, 
tjuod  cx  ftmtibu*  C-trr.lco  &•  Qurtiopcr- 
duccb.ttur ,  Caudi.t  ddtum  eji  nrwcn. 
*Alter  .Anio  HtrjUtt  rppellari  cctperat.  P 1  i  - 
nius  ubi  fupra  proxime ,  Vicir,  inquit, 
antcccdentesaquarum  duftus  noviffi- 
mum  impendium  operis  inchoati  a 
CCxfarc,  &  peracti  a  Claudio.Cvip- 
pea  lapide  quadrageiiino  ad  cam  ex- 
celfitatem ,  ut  i  n  omnes  urbis  montes 
lcvarenmr  ,  influxerc  Curtius  &  C.x- 
rukus  fontes.  Erogatum  in  id  opus 
fritertium  tcr.  millies.  P.  Victor  ubi 
lupra.  VidcMarlianumlib.5.  cap.26. 


Larvinus  Torrentius  hancinfcriptio- 
nem  fuis commentariis inieruit :  Imp. 
C.ts.  Vfspasianvs.  Pont.  Max. 
tr  ib.  pot.  11.  iMP.rir.  dt.sig.iiii. 

P.  P.  Arj_VAS.  CVRTIAM  IT  CIERV- 
I -T  AM  ITRDVCTAS  ADIVO  ClAVDIO, 
TT  POSTIA  IKTFRMISSAS  DIL  APSAS- 
QJT  PIR  ANKOS  NOVI.M  SVAPICV- 
NIA  VRCI  trsTITVIT. 

<)  Fuit.Anio'.-ctu'.\  Plinius  d.l.;6. 
c.  i^.  Trontir.uslib.  1.  dc  Aqu.rducr... 
M.  Curiui  Dentatus,  ait,  tjui  Cenfnrant 
t:tm  L.  Tapirio  Carfirerefiit ,  ^Anicnit 
rjui nunt  dicitur  T'ctui,  atpnsmpcrduten- 
d.tm  in  urbem  ex  manubiij  de  Pyrrb» 
t.tp':s  tur.f.ii  Sp.  Carbilio,  L.  'Pafyri* 
Coff. 

6  "Si-vti.t.  ]  Flinius  lib.  Ji.  c.  ?. 
eam  Marciam  vocat ,  ClarifHm.t anua- 
ritm  emnium  in  totocrbe  frigorM  fylubri- 
tatifijuepalmaprattonioHrbit  ,  M.<>ciatji 
intcr  re.iijua  deum  munerc  nrbi  trilvta. 
Voc.xbatur  b.tt  tjucndam  .Aufeia  ,  fons 
autem  ipfe  Ticani.t.  Oiititr  in  u\timi-t 
mo.tibui  Peli^norum,  tranftt  "Marfit  &" 
Futinum  l.icum.  Rom.tm  ni»  dubie  pe- 
tent.  'Slox  jfecumerf.t  ,  i»  Tiburtin.t  fe 
aperit  9.  M.  p.  fornitibus  flruciit  pcrdit- 
cla.  Martialis  lib.  6.  epig.  42.  de  He- 
trufci  thermis  loquens , 

Hjtmr  fi  pLtceant  tibi  L.xconum, 
Contentu  t  potei  arido  -japore, 
Crnda-virvine,  "Maniatue  mergi, 
il^i.tta.n  candida,  tamferenalutetj 
Vt  mult.ts  tibi  fuTbicerii  und.ts  , 
Et  c.ed.is  vactum  niterc  Lygdon. 
EtP.Victorubifupri. 

7  Teptda  Juli.i.]  Plin.  1.  }6. c. r<r. 
Victorubi  fupra.  Frontinuslib.  :.  de 
Aquxductib.  &  Marlianus  d.  lib.  4. 
cap.  17. 

7in  ;  I   Vir- 


^66  Alex.  abAlexandro 

Julia, '  Virgo, :  Alfictina  qux  Augufta,  *  Claudia, 4  &  A- 
nio  novus,  qucs  in  urbcm  influunt :  Inter  quas  Martia  pra»- 

cipuo 


i  Virgo.  ]  M.  Agrippa  Virginem 
aquam  addaxit  (utfaibit  Plin.  lib.5 i. 
cap.  1.)  ab  o&avi  lapidis  ciiverticulo 
it.millia  pafliuim  ,  Prxnciiina  via. 
Juxta  eft  Herculaneus  rivus,  quem  re- 
fugiens  virginis  nomen  obtinuit.  Ho- 
rum  omnium  comparatione  difteren- 
tia  fupra  dicia  deprehenditur  ,  cnm 
cjuantum  Virgo  tac-fcu,  tantum  pr.xftet 
Marcia  hauftu.  Martialis  ubi  nuper  ci- 
tavimus.  Julius  Frontinus  lib.  i.de 
Aquxdu&ib.  aliam  hujus  nominis  ra- 
tionem  reddens,  ita  fcribit ,  Idem  „4- 
grippa  cum  i.r,ntertiumCof  fuififet ,  C. 
Scntio  &  Sp.  Lucretiu.  Cojfl  p'Ji  dn- 
num  decrmumtertium,  quam  futi.im  de- 
duxerat,  Vtrgtnem  in  agfo  qnoque  Lucul- 
lano  cMeFtam ,  l{ornam  perduxit.  Vtrgo 
appeUata  eft  ,  quod  anrerentibus  aquam 
mititibus  pucUavir?:<ncula  q:tafdam  venaa 
monflravit ,  cjuai  fecuti  qui foderant ,  in- 
gentem  aqux  rnodum  invenerunt.  Mdicit- 
la  fonti  appofita ,  banc  virginem  piclura 
cflendit.  Cafliodoruslib.  Variar.  7.  ep. 
incip.  Quawuis  Romuius.wbi dicit  hanc 
appellari  Virginem,  quod  nullisfordi- 
bus  polluatur.  Cum  enim  ati.t  pinvia- 
rum  nimietate  terrena  commixtione  vio- 
lentur  ,  hatc  aertmperpetuofieienumpu- 
riflime  labens  unda  metitur.  Slint  enim 
hxc  propria  ejusverba.  EtP.  Vicior 
nbi  fup.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Meminit  virginis  aqux  frpius 
Martialis. 

TIRAQUELLUS. 

2  Alftetina.']  P.  Vi&or  in  eodem 
loco,ubi  ita  fciibit,  Halfiafive  Halfien- 
tena,  qua  ^Augufla.  Frontinus  ubi  fu- 
pra  ita  icribit ,  ^Auguflus  in  fuppltmen- 
tum  Martia ,  quoties  ficcitates  cgerent 
auxitio,  aliam  aquarn,  eyafdem  bcnitatis, 
eptrc  fubterraneo  ,   perduxit  njque  ad 


Martiumrivum,  qux  ali  inventore  appel- 
latur  .Augufla.  Et paulo  ante, Qu*  ratio 
moverit  ^AuguJinm  providcntiflimum 
Principem,  pioducendi  Jllfietinam  a- 
quam  ,  qua\  vocatur  ^Auiufta  ,  nonfatis 
per/picio  ,  nullius  gratix  ,  imo  & parum 
fatubrem  ,  &  nitfquam  in  ufus  populi 
fluentem, nififorte cum opus  l^aumicbiai 
aggi  edet  entur,ne  quid falubrioi  ibus  aquis 
detrabcre' ,  banc  proprio  opcre  perduxit, 
&  quod  sMaumachia:  cceperat  fupercffe, 
bortis  fubjacentibus  &  privatorum  ufi- 
bus  ad  irrigandum  concefiit. 

5  Claudia.]  P.  Viftor  ibi.  Cafiio- 
dorus  ubi  fupra,  Claudium,  inquit,  per 
totam  fijiigii  molemfic  ad  .Aventini  ca^ 
put  (ffiperduciarn  ,  ut  cum  ibi  ex  alto  ce- 
ciderit  ,  cacumen  illud  exceifum  ,  quafi 
imam  vallem  ii  rivare  videatur.Miyptius 
Kii:Ht,ccrtis  temporibus  crefcens  per  cam- 
posy.centes,  fuperduBo  dituvio ,  aerefe- 
reno  turbnlentus  exafluat.  Sed  quanto 
pitlcbrius  Qaudiam  Komanam  per  tot 
fiiccat  montiwn  fummitates  iav.uris  ac 
domibus  liquoret purifiimos fiflularitm u- 
bcribus  emififfe  ?  d?*  it.t  a-qualtter  flueret 
ut  nunquam  fe pofiit  dejideratafubduce- 
rei  lUe  enim  dum  recedit,  iimws  tji:  dnm 
venit  insberatc,  diluvium.  fht:t  ergofa- 
mofum  Kilum  urbis  nofllraiflumiiiibu*  mn 
aflimet  effefuperatum  r  Quando  ille  in- 
coiasfuos,  aut  vemendo  terret  ,  aut  rece- 
dendo  deflituit.  Hattenus  Cafliodo- 
rus. 

4  Et  ^4n:onovu<s.~\  Frontinuslib.  I. 
de  AquajdudYibus ,  Quoniam  ,  inquit, 
dux  Anienis  aqiue  in  utbem  fluerc 
cccperant ,  utfaciliusappellationibus 
dignoicerentur ,  Anio  novus  vocari 
coepit,  &  quod  illas  omnes  praeceflerat 
prior  Anio,  cognomen  eiveteriseft 
adjeftum.  Dehocautem  aitOvid.l.4. 
Metamorph. 
£>uas  ^Anienk  aquai ,  curfuque  brevif- 
firr.us  aimo. 
Et  Plinius  lib.  8,  epift.  17.  illum  dicit 
delicatiflimum  amnium. 

1    Ix 


GenialesDies.  Lib.  VI.         567 
cipuo  nitore  fluit ,  '  ex  Fucino  Iacu  defluens, *  quam  P.  & 
Quintius  Martii  Romam  primi  dcduxcre.  '  Ccrrulea  vcro 
&  Curtiaa  C.Ca?fare&  Ciaudiomag!ioimpcndio,&  ftib- 
ftrutfr.ionibus  maximis  ,  acjuadragcfimo  Iapidc  ad  urbcm 
duclx  fuere.  *  Intcr  cjuas  Claudia  cx  Ccelio  montc  in  A- 
ventinum  pcrcnni  manabat  fonte ,  cujus  aquceduclus  duos 
1  Caligula  innovavit ,  qui  ex  fontibus  Carrulco  &  Curtio 
dcdu&i,  pro  co  quod  illos  Claudiusnovolapidcoopcrc 
abfolviflet ,  Claudia?  di<5tr  funt  aqua?.   Altcr  vcro e  Anio  c!,«,- 
novus ,  in  plunmos  &  ubercs  lacus  divifus  fuit.  7  Reliqua       " 
a  conditoribus  ,  nut  a  locis  dcnominantur,  quarum  hodic  ' 
ducr.us  fumptuod/Timi  opcris  Iicct  infpiccre,  partim  cxtan- 
tcs,  partim  collapfos  &  dcformatos.  Hunc  montcm 8  (au- 
ctorc  Tranquillo)  tjuum  multa:  infula?  in  co  dcflagraflent, 

Tibe- 


1  Ex  Fucinol.tcu.]  Ut  trndit  Sttabo 
lib.  s-  He  Fucino  lacu  Martixaqua: 
fontes  emanare  fcriptis  mandatum 
eft  ,  qux  rigationes  Romx  ptopi  nant, 
quxque  reliquas  fuper  acjuas  probcn- 
tur. 

2  Shtam  P.  &  Qitintius  \t.n:ii.  ] 
rimius  lib. ;  r.  c.  : .  de  Aqua  Martia 
loquensadca,  quxcitavimus  ibi,  l',r- 
«t.  addit  ,  Primus  c.-an  inurbem  tlrccre 
aushicatus  eji  .Ancus  \l.;rtius,  unws  e  re- 
ttbut  :pafl/4  £>J\lartius  Kc\  int.Mura. 
Ritr/ufijitc  re/litnit  ,\/..  tmppd.  1'Iutar- 
clms  in  vita  Corioiani  inprincipio. 
Fronthuislib.i.c.  2.  traditeam  a  Tra- 
jano  in  Aventinum  dcduiram  fuifle. 

5  Cjruleu  vero  &  Curti.t.]  Tlinius 
Iib  56.  cap.  1  <;.  quem  citavimus  fupra 
in  verbo,  fv.it  .Anio  i-etut. 

4  hitcrqit.u  Cl.utdia  ]  Idemlib. 2. 
cap.2.  fcxibit  folamClaudiamaCx- 
lioin  Aventinum  ufque per arcus  Ne- 
ronianospcrduci. 

<5  CdH«ula.  1  "uctonius  in  vita  illius, 
PliniuSjFrontinus  &  alii  ubi  fapra.  Et 
hinc,  ut  opinor.hxc  aqna  Oi.iwjdirta 
cft  Cornclio  Tacito  lib.  iS.  quod  fci- 
licet  iple  C.  Caiigula  eaminchoave- 
rat.  Nam  tk  lic  caunam  ncccm  voca- 


vit  Suctonius  in  Tito cap.  I.  in  princ. 
fciL  iplius  C.  Caligulx. 

6  ^4nio  novus.]  Frontinus  d.  ]:b.  r. 
^tnio  novits  Sublaecnjt  vit 

rium  62.  injito  rivt  exdfitur  e» 

ne  y  quod cuni :  ci>  cw.n  11  oa- 

be.tt  jo  i  inderipat/ilvtmtSf 

ttiam  ftnc ptuviai  :tm  i;:\it;  i.i  '.imr.fimi  & 
titrbu'entumfiuit:  idcqut  a  f.-ncibtts  dn- 
Hns  intcrj.ofita  c[i  pifcttut  limaria ,  ubi 
inter  amnem  Cj?"  lj>ecum  confijtcret  &  li~ 
quai  ctur  anua.  S*c  rmque  tj::otiis  :>..!■,  < s 
f<pc,  vemuntf  tuib-da  peienit  i»  u,  hem. 
Jk-gittur  ei  rivut  Hcr:  ul.wcus  oricns  td- 
dem  W4  ad  milliaiiutn  45 .  e  reijone fon- 
tium  Qaudix  trans  flumen  "Sntmque  na- 
tura  purifyimM ,  fed  mixtus  gratiam 
/plendoris  fui  amittit.  Cur  autem  voce- 
tur  Anio  novus ,  diximus  fupra.  Vidc 
itemcundem  Frontinumlib.  2.  c.  2. 

7  Kciinu.c.  ]  Nam  &  alias  multas 
enumerat  P.  Vi&or  ubi  fupra.  fcilicet 
Herctilaneam,  Damnatam  Trajanam, 
Anniam,  Algentianam  ,Ciminiam, 
Sabl\itinam,Aureliam,Septimianam, 

-.nam ,  Antonianam  ,  Alexan- 
drinam. 

8  ^iuHoreTranquillo.]  In  Tiberio, 
cap.^S. 

K  rt  4  I  Ex' 


Exqv.i- 
lia. 


Excju'- 
liarum 
duoag- 
geres. 


568  Alf.x.  ab  Alexandro 

Tiberius  Ca?far  prccio  exhibito  rcitituit ,  qucm  proptcrca 
Auguilum  ex  fuonomincnuncupavit.  '  Exquiiias  autem 
Servius  Tuliius  auxit,  <k  ut  loco  dignitas  foret ,  regiam  ibi 
fumpfit : ~  quas  quod  excultas  ab  co  potiflime  fuerint,  Ex- 
cjuiiias  nuncupavit :  :'  tametfi  ab  cxcubiis  rcgiis  di&as  non- 
nulli  credant :  f  antea  cnim  quod  fexticeps  erat ,  Cefpius 
nomen  tuiit.  Kic  ex  urbis  coliibusfolusdupliciju^o& 
aggerc  mumtur,quum  reliqui  iingulis  contenti  lint,ex  qui- 
bus  akcr  Cefpius  nuncupatur ,  alter  Oppius ,  qui  &  iacum 
Fugulatem,  hortos  Mcecenatis ,  &  Larium ,  &  Quercula- 
num  ,  facellumcjuc  &  lucum  Martis  una  complexus  elt. 
Mala;  quoque  Fortunae ,  &  junonis  Lucinae  templa ,  cujus 
fefca  dies  calendis  Martiis  colebatur  a  matronis,  quod 
parturientibus  opcm  ferret , 6  &  lucem  daret.  Extra  vero 
Exquilias  Iocus  fuit ,  7  cui  Puticola?  nomen ,  ubi  puteos  in 

quos 


t  Exqnilias  autern  Servim  Tullitu 
auxit.]  Livius  i.  Decr.d.  Kb.  r.  Ser- 
<vm,  inquit,  additduosc./les,  Qmrina- 
lem  Vtminalemque  ,  inde  drincrps  auget 
Exquiliaf  j  ibique  ipfe  ,  ut  /'.codignt.is 
fie.et,  babitat.  Dionyfius  Halicarnaf- 
fimslib.  4.  llrbi  duos  collcs  Vimina- 
lem  &  Exquilinum  addidic ,  fingulos 
jufla  oppidi  magnitudine :  atque  ibi 
Joca  civibus  lare  carentibus  ad.cdifi- 
candum  diitribuit:  ip'c  quoque  Ef- 
quiliis  habitavit,  loco  regionis  ejus 
commodillimo.  Dionyfii  verba  in 
hunc  fen!um  accipc  ,  quia  contra  Li- 
viirn  fentire  viderur,  Romulum  & 
Tatium  illoium  montium  qualdam 


Qui  nunt  Exquilias  nomina  collii  ba- 
Let. 

4  .Antea  cnirn  quodfixticeps  erat.] 
Ha?c  omnia  ufqucad  verbum ,  Cujnj 

fefta,  funt  Varronis  ubi  fupra  ,  pratcr 
id  quod  de  liortis  Mceccnatis ,  8c  de 
templo  Malx  Fortunz,  de  quibus  Var- 
ronihil  co  locodicit.  Sed  quantum 
ad  primum,  id  eft,  hortos  Mcecenatis, 
teitis  eft  P.  Victor  in  5.  rcgicne  urbis 
Romr.  Alteriusiciiicer,  Mal.r  Fortu- 
tunz,  Pliniuslib.  i-  cap.  7.  Ideoqueet- 
iam  publice  Febriphanumin  P.il.rtiodi- 
catumeft.  Orbona  aa  aiemlarium  aray 
&  MdL°  Fortuna!  F,rqnilin. 

5  Quod  p.-r  urlentibiuobemferret.\ 


particulasurbiaddidiiTe,  Tulliumque  :  Vanolib.  r.  antaliorum  computatio- 
Regem    majore  poiiea   ambitu  eflc  i  nc4-&alibi  diximus. 
complexum.   Id  enimLiviusinnuere        6  Et lutemdaret.~\  Varroibi,  &O- 
\o\\i\x.,zwct\i\t^ExqtuliasauxH.  Nam  '  vidius,  qui  &  aliam  rationem  reddit 

fiaii::ir,ergopirsip{arumintraurbem    lib.  6.  F.ifior. 


fucr 

z  Quasquodexci^/.e.]  Varro  lib.  r. 
de  Iingua  Latina,  aut  aliorum  compu- 
tacione4. 

5  Tat?:e[i  al  excubiis.]  Vsrro  ib;, 
&  Ovid.  lib.  2.  Faftorum , 


Gratia  lucin.c  de.lit  btf.c  tibi  nominA 
iucua. 
Ant  quia  brincitriumtttdealucifha- 
bes. 

VidePIiniumlib.  r>.cap.  44. 

7  Cui  Pv.ticd*.~\  Varro  ubi  fupra, 
lAdde ,  quod  excubias  ubi  Ke.x  t\oma-  j  Extra  oppida ,  inquit ,  a  puteis  Putico- 
nus  agebat ,  \  lx,quod  ibi  in  puteis  obruebantur  ho- 

mines, 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         569 

quos  defunctorum  publicecadaverainftuVjcctam  foveam 
mittcbantur,  fuiffc  proditum  eft, '  cxcmplo  Thcmiftoclis, 
cjui  Melitar  templum  juxta  domum  conftitirit,  in  quo  dam- 
natoriim  corpora  cum  vcftibus  &  laqueis  condcbantur. 
2  Quirinalis  quoquc 3  &  Viminalis ,  qirin  intcr  feptem  nu- 
mercntur,  nulla  controvcrfia  cf r.  4  fcd  Quirinalis  a.  Quiri- 
niphano,  qui  ibicolebatur,  (IvequodaCuribusprofecli 
loca  tenucrunt,  nuncupatur, T  qui  Agonius  , 6  &  porta  quae 
illuc  ferebat,  Agoncnfis,qua?  ctiam  Collina  dicta.Cumquc 
in  Quirinalidivcrfi  aggeres  forent,  finguli  fua  nominafor- 
titi  fiiere.  7  Namque  cx  his  uni  Triccpfos  ad  a?dem  Quiri- 
ni, 8  contra  quam  faccllum  Scmonis r  Sangi  vifcbatur:  9  al- 
tcri  Salutari ,  ob  Salutis  xdcm  :  ,0  tcrtio  Mutiali,  ad  a'dem 

dci 


Quiri- 
nalis 

c.Uis 
unde 

<v,;]uS. 

X>ui,i- 

n.iiis 

aggeres 

07*  «9- 

mina. 

ijani. 


mincs,  nifipotius,  ut  Aliusfcribir, 
Puticolae  quod  putelcebant  ibicadave- 
ra  projcfta,  qui  locus  ptiblicusu.tra 
Exquilias.  Feftus  Pompcjus  lib.  14. 
nortlongeaprinc.  PutiatU  ,  ait,  Junt 
appcllati ,  quod  vettifiiRimumgentttfi- 
pultur.t,  ut  putcu<  fiteritJ&  dicli prtticu- 
ti ,  qui.t  ilti  c.r  '.r-jrra  putrcCcerent.  Ex 
quibtis  intelligis  hic  apud  Alexan- 
ttram  non  Vuticol.eScd  Tutia/i  lc°cn- 
dum.  Aao:J[pHtti*fiJlit  adfipelien- 
d.t  c.td.iver.i  ptutpernm  ,  locM  dictus  c(l 
pittiadi. 

r  Excmplo  Thcmiflociis.  ]  Plutarch. 
in  vita  illius. 

2     Qni, ';,:  dit  qvoqnc.~\    De  l)OC  Colle 

Ovid.  6.  Faftor.  de  Fidio  loq  jens, 
Hmtcigitnr  veteres  don*runl  ade  Sabi- 

Inquc  Qui,i;ra'i  conftituere  Wo. 
Et  vide  infra  in  verbo,  Sed  Quirinalis. 

5  Et  Piminttlit.  ]  Tertitt  ;  c^ionis  col- 
In,  inquit  Varrolib.  j.  linguxLatinx, 
*o  qnintjue  deornm  fttni  1  appell.tti:e  qneis 
ntbiles  drto  c-.lles  ,  Vmuntdis  a  Jovt  Vi- 
mnrin  ,  tpnd  ibifunt  ara:  eius  ,  aut  qnod 
ibi  vimineta  fuerint.  P.  Viftorin  5;.  re- 
gione. 

4  Sed  Quirina!':<  a  Quirini  fano.~\ 
Varroadditad  prxdi<fta,cVA7  Qurina- 
iis  itbi  Quisinifanum  ,  qui  a  Curetibtts, 


quicum  Tit.  Tatio  Curibus  -.'tmrunt  Ro- 
m.tm  ,  quid  ibi  habucrnnt  c.tjlrj.  Fcft. 
Pompejuslib.  1 5. 

5  Qui  .4gonius.~\  Feftus  Pompejus 
ubi  fupra ,  fed  funt  ejus  rei  verba  cor- 
rupta.  Et  prxterea  lib.  1.  ubi  de  Ago- 
niisfacrificiis. 

6  Etporta,  qux  illucferebat  ,.4*9- 
nenfis.  ]  Fcftus  Pompeius  in  poftremo 
loco  allegato ,  eo  nomine  appellatam 
efiedicit,  quodinundatoCirco  Pia- 
minio,AgonalesIudi ,  qui  ineoccle- 
brabantut,  extra  ipiam  pbrtarentur; 
Iudofque  ipfos  ideo  Agonales  efle  di- 
ftos,  quia  locus  in  quo  initio  facli 
funr,  fueritfineangulo.  Agonia  fa- 
crificia,  qux  fiebant  in  monte:  liinc 
Romx  mons  Quirinalis,  eodemau- 
(ftorc  dicitur  Agonis  &  Collina  porta 
Agonenlis :  &  vidc  Cwp.  lib.4.  c.6. 

7  tiamque  ex  his  uni  Trictpfis  ad  &- 
dcm.~  Varrod.  lib.  4. 

8  Contra  qu.im  fkceuum  Semor.is  S.m- 
gi.  ]Livius  1.  Dec.  lib.  8. 

0  iAlteri  Sahutiri .]  Varro d.  Iib.4. 
Feftus  Fompejus  lib.  7. 

IO  TcrtioMuti:!-.]  Vairo\b'>,ColIis 
Mi:tia!ir,\nqmt,qui>!'icepro<  apud  **dem 
dci  Fidii  in  ddubro,  ubi  xdituus  htlbitai  r 
folet.  Sed  hic  ex  Varrone  &  aliis  k- 
gendum  eft  ad  tcdcm  dei  Fidii. 


yttni- 

nalif 
collis 
nnde. 


Torta) 
vitni- 

w.lis. 
Salu- 
Jiiani 

horti. 


570  Alex.  abAlexandro 

dei  Diffidii,  nomen  erat,  ut  Varro  inquit.  '  In  eo  quoque 
Numa  PompiJius  domum  habuit,qua?  ad  Augufti  tempora 
manfit  incolumis, z  ubi&  Primogenia;  Fortuna?  tempium, 
5  qua?  Publica  di&a  eft ,  *  ac  Fidii  Sabini  dei ,  ;  Salutis  6  & 
Flora:,  templa  fuerc.  7  Habuitque  circum  multamemoria 
dignum, 8  &  vallem  Quirinalem,  ubi  Pomponii  Attici  do- 
mus,  cui  Tamphiliana;  nomen ,  9  aliafque  domos  clarifli- 
mas.  ,0  Viminalis  vero,  vel  ab  ara  Jovis  Viminci,vel  quod 
ibi  viminum  fylva  effet,  denominatus  fertur: ' '  ubi  campus 
Viminalis, ,:  lucus  Pctiiinus,  '-  &  templum  Junonis  Luci- 
na?.1*  Qui  quidem  colles  a  Scrvio  Tullio  poft  cenfum  per- 
feclum  urbi  additi  funt.  Hic  enim ,  adjccl:o  Exquilino  8c 
Viminali,  quod  intermedii  fpatii  eft,  ftadiorum  fex  e  Col- 
lina  porta  ad  Exquilinam ,  turribus  munivit ,  &  muro  fc- 
pfit,ne  quando  excurfiones  illinc  fierent,&  hoftium  prarfi- 
dium  foret :  in  cujus  medio  porta  Viminalis  nomen  habct. 
15  Habuitque  hortos  Saluftianos,  qui  prseter  amcenitatcm, 

pro- 


1  IneoyueNuma.]  Solinusc.2. 

2  Vbi  &  Primogcnia:  Fortuna:  tem- 
plum.~\  Livius  j.  Decad.  lib.  9.  8C4. 

Dec.  lib.  4.  &  6.  Dec.  lib.  5.  &  Plut. 
inlib.  de  Foituna  Rom.  Sc  probl.cap. 

74.106.  £Scalibi  quoquediximus. 

3  i^ux  publtcaeft.]  P.  Vi£torin6. 
regione  urbis  Romx. 

4  .Ac  Fidii  Sa'm;ndei.~\  Varro  d.  I.4. 
Ovidius  Faftorumo.  Viftor  in  d.  6. 
regione ,  &  diximus  fupra  libro  5 .  ca- 
pire  ro. 

5  Salutis.~\  P.  Viclor  in  d.  6  regio- 
nc.  &  de  hacquoque  vide  Livium  1. 
Decad.  lib.  9.  &  Macrobium  libro  1 . 
cap.  r6.  &  20.  Fcftum  Pompejumli- 
bro  17.  &  fup.  lib.  4.  cap.  16. 

6  Et  Ftora.\  P.  Vi&oribi.  Tacitus 
autem  libro  i.fcribitsdem  Flora:  jux- 
ta  Circum  maximum  ab  L.  &  M.  Pu- 
bliciisconftitutam. 

7  Habuitqne  Circum.}  P.  Victor 
ibi. 

8  Et  T^allem  Quirinalem  ,  v.bi  Pom- 
jjonii.~\  Id  totum  eft  ProbiiS.myliiin 
vita  ipfius  Attici ,  fcd  PampMianam 


vocat  eam  domum,  quam  hic  Tam  hi- 
lianam  nuncupat.  P.  autcm  Vic"tor 
hanc  Attici  domum  ponit  in  6.  rcgio- 
ne,in  qua  erat  collis  C^uirinalis. 

9  Jiliafjue  domos.  ]  Ut  domus  Do- 
mitiani,  ut  tradit  Viftor  ibi. 

I  o  Viminalis  vero.  JVarro  li ngua:  La- 
tinadib.4.  Feftus  Pompcjuslib.  19. 

I I  Vbi  eji  campui  yiminaiis  ,\  Vi  £tor 
in  5;.  urbisregione. 

12  Lucm  Pf/(7i»«r.]Viclorineodem 
loco.  MaiTianus  lib.  r.  Topographix 
urbis  Romxcap.  8.  Livius  Decad.  5. 
lib.  6.  Itapr.tdiHa  die  in  Pctilinum  lu- 
cum  extraportam  Flumentanam  ,  unde 
conjJieEius  in  Capitolium  non  eji  ,  conci- 
Litm  populi  indiilum. 

IJ  Et  1  emplurn  Junonis  Lv.cinx. ]  Vi- 
Ctor  ibi. 

74  Qui cjmdeni  Qolles  ,1  Servio  Tullio.~\ 
Hax  ufque  ad  verfic.  I»  cujns  medioy 
funtVarronislib.  5. 

15  Habttit  hortos  SalttJ~ia»os.~\  P.  Vi- 
ftor  in  6.  regione  urbis.  Meminit  ho- 
rum  quoquc  Plinius  lib.7.  c.  16.  Vidc 

Pliitarch.  in  Craflo. 

I  M.Craf- 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         571 

pronjfiflimi  fumptus  erant.Poft  aliquot  vcro  tempora  a:di- 
bus  pulchenimis  magnae  molis  ornatus  mons  ruit.  Inter 
cjuas  confpicua?  magnitudinis '  M.  CraiTi  domus ,  ncc  mi- 
nore  fumptu  C.  Aquilii  equitis  juris  fcientiflimi, r  qui  pri- 
mus  de  dolo  malo  invenit  rormulas ,  cujus  plcraque  cxtant 
cgregie  conftituta:  ?  necnon  Q.  Catuliinftruetas,  aliaf- 
que  Romanorum  civium  #des  confpicuas,  in  codcm  coIIg 
annotavcre  annales. 


1  M.  Cr.tfii  domus.]  ImovcroL. 
Crafli  illius  Oratoris  celcberrimi  cx 
Fliniolib.17.  c.i.  Scdiftum  eft  fupn, 
cjuanquam  &  P.  Vi&orin  s-  rcgionc 
M.  Crafli  domum  collocct  in  colle 
Vuninali. 

2  Oui  primus  de  dolo  mxlo  in-jenit 
formulas.]  Ciccro  lib.  5 .  Orficiorum, 


"Kondum  cnim  ,  inquir,  .Aquil-ut  eoUc** 
&•  fkmiliaris  meus  ,  e.ts  ptrtutciat  tle 
(Ulomaltformtda*.  ln  quibus  ipfts,  cum 
ex  eo  qiuciteretur  qwd  efjet  dolus  malus: 
1efponJeb.1t ,  cumeffel  .tliw.l  ftrm*latumt 
aliud aclion.   Vidcjf.  ad le^.  .Aquil. 

J    Kec  non  Q^  Catnli.]  riinius  uli 
nuper  citavimus. 


Caput    XII. 

Oni  flamincs  primi  Rom<£  fucrint ,  quodvc  fuminis offxw.m, 
quibufvc  cffcnt  uremonus  adaictt. 

NUma '  Pompilius  fummus  rcligionum  cultor,  inter 
ca?tcrainvcnta  &  conftituta,  rlaminem  Iovis  aili- 
duum  lacerdotcm  legifle  fcrtur,qui  re  &a*ftimatione  mag- 
na  fiiit ,  cumque  infigni  vcfte ,  toga  prxtexta ,  &  curuli 
fclla  ac  lictorc  adcrnaflc ,  duofcjue  illi  flamincs  adfciviffe, 
unum  JVfarti ,  Quirino  altcrum ,  genere  famaque  longe 
principcs,  quibus  facrafacicndi  &  vic5Hmas  immolandi  da- 

tum 

T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 


T  "Kuma  Tcmpilius.]  ld  princ.  eft 
Livii  1.  dec.  lib.  1.  ubi  fio  fcribit ,  Sed 
quia  in  chitate  h.llicofa  pluies  Romuli 
^Ht.m  tiunut  ftmilc  1  icgcs  putabal  fore, 
iturofque  ip/it  ad  bel!a,nefaera  reija  •oi- 
cis  dcfererentur  ,  Flaminem  JVM  afii- 
dunm  facerdotem  crea-jit  infigniquc  eum 
rjefte  y  &  curuli  re^ia  fella  adornavtt. 
Hxic  duosfiantines  .id)tcit,Marti  itnum, 


altcrum  Quirino.  Eft  item  Plutaichi  in 
vita  ipfius  NumZj  &  D.  Auguftini  dc 
Civitate  Dei  lib.  2.cap.  is.  Flaminis 
ciremonias  Sc  leges  fcribunt ,  cum 
Plutarcb.  in  Problem.  tum  Gell. 
lib.  i-.cap.  15.  exFabio  Pi<ftore,Ma- 
furio  Sabino  ,  Varrone ,  Sc  aliis ,  tuin 
etiam  Feneftella  in  libello  de  Sacer- 
dotiis  Romanorum  cap.  5 . 

1  r*jt 


/VV/r. 
/  iti  i- 
nalis. 
Faia- 
ce.\ 


571  Alex.  ab  Alexandro 

tum  munus  erat. '  Poft  aliquot  vero  tempeftatcs,  aucla  ci- 
vitate ,  quum  augeri  facerdotia  oporterct ,  cjuindecim  fla- 
mines  conftituti  fuere ,  quiomnes  a  diis  quibus  facra  fa- 
-ciebant,  cognomenta  fortiti  funt,  "quorum  primus 
Dialis,  ultimus  Pomonalis.  Pomona  enim,  pomorum  dea 
cft  :  •  Martialis  vcro,  Viminalis , 4  Quirinalis , '  Vulcana- 
Jis ,  Carmcntalis , 6  Falacer  & 7  Palatualis , 8  ac  Peciri  fla- 
men ,  Martiani  fodalis ,  &  reliqui  dcinceps  poft  Dialcm 
fuere : °  Dialisenim,  quod  Jovisfaccrdos  forct:  Furinalis  a 
Furina ,  cujus  etiam  IO  ferise  Fuiinales:  "  Falacer  a  Falacre 

pomo- 

bus  locis,  quibus  loquitur  de  Q^Fabio 
Pictore.  &  Val.  Maximus  lib.  1 .  cap.  r. 
de  Cultu  deor.  de  L.  Furio  Bibaculo, 
&:  Feilus  d.  lib.  1  j . 

5  P"ulcana!is.~  Varro  ubi  fiipra. 

6  Falacer.~\    Vide  infra  in  vetbo, 
Falacer. 

7  rP.i<atuaiis.~  A  Palatin ,  inquit 


T  Pofi  dliqttot  -jero  tempefiatc'.~Hxc 
iifquead  vcrf.  Poficjuos,  funt  magoa  ex 
parce  Varronis  lib.  i.aut  aliorum  com- 
putatione  4.  &  iterum  3 .  aut  6.  Lin- 
<:nx.  Latina: ,  5c  aiiorum ,  quos  tibi  ci- 
taboinfeq.  Idem Feneftella cap.  S. 

2  Ouwnm  primui  Dia/i-J.}  Feftus 
Pompejuslib.  [  t.Maxitn*;  inquit,f/;V- 
nationis  fiamen  Dialis  ejl  inter  cjuinde- 
tim  Flamines  ,  CjT  cum  caieridijcrimina 
ma'efiat is fue  babeant ,  minin.e  babetur 
Pomalis ,qucd Pomona  lcvifiirno  fluciui  a- 
vrorum  pi afidct  fomis.  Tu  tamcn  eund. 
vide  1.1$.  ubi  deordinefacerdotum. 

5  Martialis  ■vero.~\  De  quoLivius 
5.DCC  lib.4.  ubi  de  P.  Quintilio  Varo 
flamine  Martiali  vita  funfto.  &  lib.  5 . 
nbi  de  L.  Pofthumio  Albino  Flamine 
Martiali  inaugurato  co  anno.  Valer. 
Max.  lib.r.  c.  1.  dccultu  deorum,  Me- 
tellus ,  inquit ,  Pont.  Max.  Pofihumium 
Confdim,  eundemcjue  fiaminem  Marlia- 
lem  ad  belltim  qerendum  ^Africarn  peten- 
t cm  ,  r.e  afacris  difedret ,  mulcia  indi- 
i7a ,  paffws  non  esi-  Feft.  Pompejusd. 
lib.  r}.  &c  Macrobius  lib.  3.  Saturn. 
cap.  r  5 .  ubi  fcribit  luxuriofam  ca-nam 
Metelli  Pontif.  Max  quodicLentu- 
lusflamcn  Martialis  inauguratuseft  a 
L-  Julio  C.tiare  Augure.  Cic.  Phiiip- 
pic.  I  l.Qaffus  Confui  'P.ntif.  Maximus 


Varrolib.6.  Sc  videinfraibi,  PaUtua- 
lis. 

S  ,Ac  Peciri  fiamen  Martiani  foda- 
lis.)  Id  haud  dubie  accepit  a  Julio 
Cipitolino  in  vita  Pertinacis ,  adfin. 
ubi  iic  fcribitur,  Fihus  Pertinacis  Peciri 
flamen  eji  facius  Marcianifodalis.  SlC 
enim  legebatur  in  antiquis  codicibus, 
fed  corrupte.  Nam  vera  leftio  hxc  cft, 
Pilius  Pertinacis patris  flamcn  rji  f.ti'l::s. 
M.u'.tanifidales,&c.  utdicamin  ver- 
bo  Helianus.  Nam  c\  Imperatorcs  ha- 
bebant  fuos  Flamines,  qui  dicebantur 
^tpoy.vnfAova  k)  ozLpm  GlofTario. 

9  Dialis  enim  cjuod  fovis  ftcerdos 
c;/7i/-.]Varrolib.  4.  Cum  DiaiU,  inquit, 
d  Jovefit ,  cjui  Dionis  fi.  Verum  Fe- 
ftus  rompejus  lib.  6.  ubi  deflamine 
loquitur  ,  dicit  Dialemflamincm  ap- 
pellari  a  Dio,  aquo  vitadariputaba- 
tur  hominibus. 

10  Feri*  Furinales.~\  Feftus  Pom- 
pejus  diftolibro  6.  Furinalia ,  inquir, 


Flacco  colleia  Flamir.'.'  Martiali  w.v.l-  \  facra  Furin.f,qi'.am  deamdicebant.  Ci- 
Uamdixit  fi  dfacris  dificfijjit :  cpiam  i  cerolib.  3.  dc  Naturadeorum  Eume- 
m-.dclam populns  remifit.  :  nidascommcmorans  ,  Qu.c,  inqu:r,^ 

4  Quirinalis.  ~\   De  quo  Livius  r.  j  dexfunt  &  Atbenisfanumefi  ,0  apud 
dcc.  lib.  I.  &  4.  decad.  Ub.  7.  in  duo-  !  na/,  nt  e«o  intcrpreter  iucm  Furintt ,  Fu~ 


GenialesDies.  Lie.  VI.  yjf 

pomorum  dco:  '  PalatualisveroquiaiiliDeanncujustu- 
tcla  Palatinm  crat ,  facra  faciebat ,  nomina  ccpcrc :  poft 
quos  nonnuliis  ex  Gsefaribus  in  deos  rclatis ,  poftruncra 
flamincs  tributi  cx  Carfarum  nominibus ,  qucrum  facris 
pra?erant,  denominantur: 2  ut  Martianus,'  Hclianus,4  An- 
toninianus , 5  &  rcliqui.  °  Erantque  curiales  flamincs,  ma- 
jorcs:  plcbis  vcro  minores:  nam  prarter  prafcriptos,  quum 
in  fua  quifquecuiia  pubiica  (acra  faccrent ,  fingulisque  cu- 
riis  fui  miniftri  eflent,  a  quibus  facra  pcpulo  dabantur ,  7  hi 
nimirum  curiales  flamines ,  co  quod  curiis  prareflent,  dicli 
funt,  fingulis  cnim  curiis  bini  pra?pohtierantfacerdotcs, 
honefti  ordinis ,  moribus  &  virtute  pra?ftantcs,  quorum 
nemocitra  quinquagcfimum  annum  inferior  a-tatcluit^qui 
nifi  a  collegionominarcntur,ad  flaminium  admittinon  po- 
terant.  Quippe  facerdotes,nifi  quos  digniflimos  putabant, 
ad  collcgium  nullos  admifcrc ,  admiflique  inaugurabantur: 

quo 


Pa!a- 

tu.ilis. 


Fl.  eu- 

ii.tlcs. 

Fl.ple- 

bis. 

Sin<*u- 

lis  cu- 

riis  li- 

ni  prx- 

pofiti 

facer- 

d-Acs. 


rixfunt  (j>cci<U:ticcs  (crcdo)  &  vindices 
facinorum  &ficicris. 

1 1  FaUcer  d  Falacre  pomorum  Dco.  J 
Id,  ut  jctm  diximus ,  eft  Vanonis  d.  li- 
bro  4.  Scd  locusipfiusVarronisadco 
obfcurus  eft,  ut  minime  intelligam 
quid  velit  diccrc.  Sc  ei  vidctur  contra- 
dicere  id  ouod  fupraibi,  Qjttrumpri- 
mus  1>i.i!is.  adduximus  cx  Feft.  Pomp. 
lib.  rr.  Idcm  vcro  Varro  lib.  4.  F'a- 
t/>'?i,  ait,  Fal.xcer  ddhopatrc  F.laac, 
nec  adjicit ,  pomorum  dco,  ut  hic  A- 
lexander  dicit :  lcd  id,  ut  puto,  voluit 
j  migcre  cx  eodcm  d.  lib.  6. 

1  Palatualis  vero.~\  FeftusPompc- 
juslib.  14.  Pal.1tn.1lis,  inquit, flamcn 
c.i.jlitMtui  cfl  ad  facrficandumci  dc.c, 
iis  cujns  tutila  Palatium  esl. 

2  V:  Marti. •»}!!.]  Vidc  in  fecj.  "\: 
fupra  ibi,  F.t  Peciriflamen. 

3  HeH.vms.  ]  Hehianus  legendum 
eft  ex  Jtilio  Capitolinoin  vitaPerti- 
nacis  ad  fin.  M.u  cianifodalet ,  qui  dhi 
Marci  f.tcra  curabant ,  Hchiani  dicii 
fu/it  propttt  Uehium  Pertinaccm.  Ita 
enim  habet  yera  lectio  ,  cjux  corrupta 
erat  in  anticpis  codicibus,ut  jam  di.xi- 


mus.  Sed  &  de  his  loquens  Alius  Spar- 
tianusin  Sepumio  Severo,  Funus,  in- 
quityCcnforium  Pertinacis  imttgini duxit, 
eumqnt  inter  dhosfacravit  y  additofia- 
mmc  Cr  fodalibns  Hehianis  ,  ejui  Mar- 
cianifuerant ,  fe  qmqut  Pertinaccm  rJt- 
cari  jufiit. 

4  ,An;on''nia;iHs.~\  Idem Capitoli- 
nus  in  Antonino  Pio,&  in  Antonino 
PhiIofopho,ScSpartianusinCaracalla. 

5  £.' rcliqui.  ]  Ut  Atirclianus  cx  Ca- 
pitolino  in  AntoninoPio,  &  Alexan- 
drinus  ex  Lampridio  in  Alexandro 
Scvcro. 

6  Erantque.]  Feftus  Pompcjusli- 
bro  ir.  Majtres  ,z\t,flrmines appclla- 
bantur  Patricii  generis,  minores plcici. 

7  Hi  nimirum  Curialcs  flamines.  ] 
Pompeius  lib.  5  .  Curtalesflamines  cu- 
riarum  facerdztts. 

8  Qui  niji  d colletjo nomir.arentur.~\ 
Augur  enim  augurem  cooptabat  in 
dcmorrui  locum  ,  ut  teftatur  Cic.  Phi- 
lip.  [4.  hisverbis,  lnprimispatcrnum 
.  dugu  .Uuslocum  ,  in  quem  ego  eum  ,  ut 
qvod  .i  patre  accepi  fiiio ;  eddam,  mea  no~ 
mintUimt  coep:xiu 

1  £ut 


5 74  Alex.  aeAlexandro 

1  quo  die  augiiribus,pontin"ribus,regi  facrorum,&  Veftali-* 
bus  virginibus,'ccenasopiparasmagnin*ce  apparabant,5cjue_ 
Ui)\-  4adjiciales  feu  adipales  dicta?.  'Nonnunquam  vero  pontifi- 
r^tZi- cem  Iliaximuillflailimei11  creavifle  exemplisrelatum  eft,fi- 
]>aies  cjiiidcm  CneusValerius  Flaccus  a  Publio  LicinioPontifice 
^**\  maximo  Dialis  flamen  creatus ,  facerdotium  seflit  magni- 

Fla.  a.    r  .  -  .    ,  .    ■o  .  D 

q«ibus  nce ,  qui  quum  ruiilet  vita  &  monbus  mquinatiffimus ,  & 
parum  fecunda  fama,  poftcafummareligione  &  continen- 
tia  flaminio  pra?fur,magnoque  honore  &  pudore  fpectatif- 
ftmus  evafit.  Sa?pe  tamen  a  diclatore  flaminem  proditum, 
pleruncpe  a  populovel  principe  comperimus.  Quitametfi 

pro- 


cre.t- 
rentur. 


x  Qy.o  die.~j  Macrobius  Saturnal. 
libro  j.cap.r;.  Coenrmim  autem  Au- 
guralium  meminitCicerolib.  7.  Epi- 
ftolarum  Familiarium  ad  Gallum.  & 
Varrolib.3.  de  Reruftica,  cap.  6.  ubi 
fic  fcribit ,  Prirnut  omnittm  o.  Horten- 
fius  ^Augurali  adv-cialiccenapa-jones  po- 
fuiffe  dicitur,  quod  protinus  faclum,  tam 
luxuriufi  ,  qmm  feveri  boni  viri  lauda- 
ba.tt. 

2  Cocnas  opiparas.~\  Quodfatisin- 
dicatHorat.  Carm.2.0de  14.  infin. 
.Abfurnet  heres  Qecuba  dignior 
Ser-jatacentum  cla-jibus,  &  rnero 
Tingctpa-jimentumfkpe,  bo 
Pontificum  pctiti  e  cccnis. 
Quo  Ioco  Cxlius  Rhodiginus  fcribit 
prxiautas  coenas  Pontificales  dici  pro- 
verbio.     Quod    &   Macrob.  obfer- 
vat  loco  fupra  citato ,  ubi  vetuftifli- 
mam    qunndam    Pontificis  coenam 
deicribit  dicens  fummo  apparatu  eam 
&  omnigenis  lauticiis  aftatim  inftru- 
ftam  fuifle. 

5  r>uxadvciales.'\  Fliniuslib.  10. 
cap.  20.  Pa-jonem  cibi gratia  Rornx  pri- 
tntis  occidit  Orator  Hortmfiv.s  adjiciali 
ccrnafacerdotii.  Et  lib.29.  caP"  4'  F0^ 
princ.de  Catulina  loquens,  Catulos  la- 
fientes  adro  puvos  exijiimahant  ad  ci- 
bum  ,  ut  etiam  pl.uar.dis  numinibus  ho- 
ftiarv.m  i'ice uterer.turhis.  Genitomane 
catulo  res  di-jinafit ,  (£7"  in  ccenis  deurr. 
efiarxnum  ponitur  catnlina.  ^idficialibus 


quidem  epulis  celebremfuijfe  ,  Plautifa- 
bula:  indiciofunt.  Ha&enus  Plinius.  In 
c]'ia  re  tamen  tibi  fciendum  eft  utro- 
bique  in  quibufdam  codicibus  Plinii 
.Adiciali  5c  .Adicialibus  legi.  Quod  au- 
tem  dicit  Plinius  de  Fabulis  Plauti, 
Fabula  ei  Saturio  nomen  erat,ut  vide- 
re  licet  ex  Fefto  rompejo ,  ubi  fcribit 
Catulinam  carnem  efitavifle ,  hoceft, 
comedifie  Romanos.  Plautus  in  Sa- 
turione  refert.  hxc  ille.  led  ea  Comoe- 
dia  injuria  temporis  periit.  De  ccena 
adjiciali  fupra  dixi,&  vide  Jof.Scalig. 
Conjeftanea. 

4  .s]d'ipa\es.~\  Feftus  Adipales  coe- 
nas  facerdotum  vocat,  quae&  Adji- 
ciales  dicuntur.  Imo,  Dapales.  Hinc 
dapatilia.veteres  vocabant  omnia  lau- 
ta  &  opipara. 

5  1\o>inunquam -jero.~\rlxc  ufque  ad 
verfic.  Sxpetamen,  funtLiviij.  Dec. 
lib.  7.  Fi'rn;nem  Dialemin-jitum  inau- 
gurari  coefit  P.  Licinius  Pontifex  \laxi- 
mus  C.  yiilerhtm  Flaccum.  Sunt  &  Va- 
leriiMaximi  lib.  6.c.  9.  deMutatio- 
ne  morum  fortunat.ubi  paulo  amplius 
hanchiftoriam  fcribens  ,  ait,  C.  Vale- 
rius  Flacctt  1  a  P.  Licinio  Pont.  Maximo 
fiamen  faHus  ,  qunfacilius  a  vitiis  rece- 
deret,  ad  curam  facrorum  &•  caremonia- 
rum  con-.erfo  animo ,  ufus  duce  frunalita- 
tis  religione  ,  quantum  prius  luxuri*  fue- 
rat  exemplum,tantum  poflea  madefliar  & 

fanHitatis  jpfcimen  e-jafit. 

1  JQiti 


Geniales  D  i  e  s.  Lib.  VI.  575 

proditus  eflet,  non  tamen  facerdotium  gercbat,quin  a  pon- 
tificibus  prius  eflet  in  collegium  cooptatus.  '  Qui  quidem, 
quod  pileum  gcftarct,  in  quo  virgula  olcaginca ;  modicum 
lana*  habens  m  fummo,  inilar  fungiincrat, '  flamines  quafi  FUmi- 
filamincs  dicfti  funt :  +  qucm  quum  pcr  iftum  fcrrc  non  "'■""" 
poflcnt,  dcmpto  pileo,  caput  ligabant  filo/  quod  nudo  ca-  m, 
pite  inccdcre  rasnoncrat.  Solustamcnintcrrcliquosfla- 
mines  6  Dialis  albo  ^alero  infignis  eil ,  qucm  nifi  ex  ovis  F:iM- 
alba?  tergorc  Ioviimmolata:  ficri  non  dcccbat,  ut  co  in- „/£,' 
fi<mi  a  rcliquis  confpicuus  foret.  7  Fefto  tamen  dic  fla- zalen 

5  j  l  infi- 

men4«r. 


1  £hti quidem  quod  piieumgeflaret. ~} 
Fcft.  Ponip.  Iib.  1.  .41bo^.t'c>us,M,  a 

galea  nomin.ttnx i .  /:'//  nm  pileum  capttis, 
quo  Fl.tmincs,;d  cji  ficcrdotcs  forjs  ntc- 
bantur  :  fiebant  cnim  tX  hejtin aib.t  Jo-ji 
crpt  ,  cui  affigcb.ttur  apcx  virffda  ote.tgi- 
tie.t. 

2  XlodicumUn*  hxbcns.]  Virgilius 
lib.  8.  Aneid. 

Lanigcv  fque  api<  c.'.  — 
Et  ibi  Scrvius  Honoratus  ficfcribit, 
Flamines  in  capite  habebant  piicum  in 
quo  er.tt  brevis  vii^a  defupcrhabtns  la- 
n.c  atiquia  :  quul  tum  f  er  jcflusfcrre  non 
poffnt ,  filetantum  capita  rcligarc  cocpe- 
runt  :  nam  nndispetiitus  cos  c.tpitibus  in- 
cedere  ncf.tsfuerat.  TJnde  a  fi.o,  cjuo  ute- 
bantur,  Flamincs difii  futit,  quafi  fi.ami- 
ncs.  Pileum  illum  Flaminicum  Api- 
ccm  diuum  fuifie  conftat.  Dionyf. 
lib.2  imo  I  hmeum  potius,unde  poft- 
ca  Flamincs.  Vide  Jof.  Scalig.  ad  6. 
V.uronisdeling.  Lat. 

$  Flamincs  quaji  filamincs.  ]  Fcft. 
Pomnejus  lib.  6.  Flamtn  ,  ait ,  Diaiis 
dicifi,  quod  fiio  afiidnc  -jeletitr,  idcmque 
appellatur  Fiamen  c/uaji filamcn.  Et  Ser- 
vius  ubi  nnper.Aliterautem  Plurarch. 
in  Xuma.  apileoquafi  Pilaminesdi- 
clcs  fcribit.  qucm  &  iplum  vide  pro- 
blem.  cap.  50. 

4  Qitem  citm  pcr  aflum.  ]  Scrvius 
ubi  fupra  in  verbo  \lodicum  lanx  ha- 
iens. 

5  Quid  nudo  capite  incederefat  nen 


eratf]  Flamines  fcribit  Varrolib.  4. 
lingux  Latinac ,  quod  in  Lariocapite 
velato  erant  femper,  ac  caput  cinctum 
habebantfilo,  Flamincsditti.  Gellius 
lib.  r  .  cap.  t-.  cxremonias  &lcges 
Flaminisfcribens  licait,  .Acfine  apice 
fub  dio  ejfe  iicitum  non  ejl :  fub  tccio  uti 
libet.  &  Servius  ubi  fupra  ibi,  Modicum 
lana  habens. 

6  Dialis aiiogaicroinfi^ms  e(l.~\  Fe- 
ftus  Pompejus  quo  loco  citavimus  fu- 
pra  in  verbo  ,  S^ui  quidcm  qw.d piieum. 
&  Gcllius d.  lib.  10.  cap.  1  ^.ex  M.Var- 
ronib  lib.  2.  Rerum  divinarum  verbis, 
Is  folws,  inquit,  atbum  habet  <ialcrum,"jel 
quod  maximut  ejl ,  •sei  cjw.d  Jovi  immo- 
lata  hufiia  a  bato fierioporteat . 

7  Feslo  tamen  die.]  Servius  in  d. 
1.8.  ubi  fup.  ad  ea,  qua:  adduximus,ad- 
dit,  /  'erumfflit  diebus fiio  clepofitnpiled 
ncceffc  erat  accipere  ,  tjua:  ,fecundum  a~ 
lios  ,  ad  oflendendamfacerdotii  emii-.cn- 
tiamfunt  reperta  ,  ficut  coiumnit  mortuU 
nobdibus  fuperpununur  ad  ojlendendum 
eorum  cu'men.  ^/lliidicunt  propter  emi- 
nentiam  di-initatii  :  fed  cjuia  cumfacri- 
ficarent  apud  Laurola*jinium,&  eis  exta 
fiequenter  aves  ,  tie  -jicinis  rjenientcs  lu- 
cis,  arriperent ,  eminentia  'jirgarum  e.u 
terrere  "joluerint.  Exinde  etiam  confuc- 
tudo  permanftt  ,  ut  apud  Laurolavimuitt 
ingentes  habercnt  ur  vinu.-  non  l»e-jes,Ht 
inurbe.  Sunt  etiam  qui  Flamines  age- 
flamine  pilei  ,  quiift  Pilamines  dici  pu~ 
tant.  Haclcnus  Servius. 

1   Quippe 


Sacrd- 
rum  li- 
tcr.u .  ~.i 
/cript*- 
rei  toco 
p.mi- 
nv.r.i 
aputl 
Mgy- 

ftios. 

Flami- 

nium 

munus. 

FLtm. 

qmbtts 

de  cau- 

fisfa- 

ccrdoiio 

ejicc- 

rentur. 


576  A  L  E  X.    A  B    A  L  E  X  A  N  D  R  O 

men  &  ii  aeftu  Iaborarct ,  filo  dempto  ,  pileum  fumcbat 
tunc  enim  filo  ligaffe  caput,  non  fatis  erat.  '  Quippe  cele- 
bri  die  flaminem  iine  pileo  eife  non  convenit.  2  Eft  tamen 
obfervatum  inter  flamines,  Dialem  ailidue  pileumlanam- 
quegeftare,  quum  reliquis  flaminibus ,  tunc  quum  facrum 
faciunt,  &  fcfta  ac  religiofa  die  cum  pileo  efle  deceat. 
?  Si  tamen  mortem  oppetere  Dialem  forte  contingeret, 
tunc  quum  agit  animam ,  cum  pileo  eife  minime  convenit: 
depoiito  enim  pileo  dccumbere,  &  animam  efflare  oporte- 
bat.  4Aliter  apud  /Egyptios,  nam  facrarum  litcrarum 
fcriptores ,  qtii  Ioco  flaminis  funt ,  puniceum  filum  pro 
infigni  capitis ,  non  pileum  deferunt.  y  Horum  ergo  in  fi- 
crificiis  deorum,  non  minimum  jus  poteftafquefuit.  Nam 
que  facra  diis  darentur,&  que  vicfime^  ca?derentur,&quan- 
do  exta  offerrentur ,  &  an  perfecto  facrificio  litatum  foret, 
enunciare  debebant:  tum  facrorum  cura  &  cjeremoniarum 
ad  eos  fpeclavit  &  pertinuit.  6  Quod  facerdotium  non 
7  ficut  auguris ,  perpetuum  erat:  fiquidem  fi  facra  non  rite 
feciffet,  aut  neglecla?  religionis  flamen  argui  poflet ,  feu 
aliqnid  adverfus  conftitutum  faceret ,  flaminio  abire  opor- 
tebat.  8  Sulpitius  enim  flamen ,  quod  inter  facrifican- 

dum 


1  ghtippcce!eb;-idie.]  Plutarch.pro- 
blem.  Rom.  cap.  39. 

2  Es}  tamen  objervatum.]  Apud  Ap- 
pianurn  bellorum  Civilium  lib.  r.Quo 
ctiam  pertinetilludlib.z.  Aneid. 

Ecce levisfummo  de  icrtice  vifus  luli 

Fttndet  e  lumen  apex.  — — • 
Ubi  Servius ,  Apex,  incjuit,  proprie  in 
fummo  Flaminis  pileo  virga  lanata, 
hoc  eft,  cujus  extremitati  modica  lana 
eft  :  quod  primum  conftat  apud  Al- 
bam  Afcanium  ftatuifle.  Sed  eos  in  ca- 
pite  lanam  tulifie  fatis  videri  poteft  ex 
co  Prudentii  loco  in  Apotheoii, 

Flarnen  &  ipfefuas  miratur  vertice  la- 
nas 

Cedcre.   ■—      ■ 
Dicebatur  iftud  velamentum  Ianeum, 
tipiculum. 

5  Sitamen  mortemoppetere.]  Idem 


Appianus  d.  I.  r.  fed  alio  loco  loquens 
de  L.  Merula  Flamine  Diali  ,  Itaque, 
inquit,  Merulavenasfibiincidit,  &  cx 
tabellis  illi  adflantibus  clare  deprehcn- 
fum  efi,  e um  piieum prius  ab\ eciffe.  No« 
ciimif.icerdotemfasfuit  eo  induttm  mor- 
tem  obire. 

4  Alitcr  apud  JEgyptios.]V\dc  Dio- 
dorum  Siculum  lib.6.  cap.  io.Herodo- 
tum  in  Euterpe. 

5  Horum  ergo.]Ad  Romanos redit. 
PomponiusLamis  deSacerdotiis  Rom. 
cap.  10.  .Feneftellac.  8. 

6  jQuod  ftcerdotium.]  IdprobatCT 
fequentib. 

7  SicutAuguris.]  Augur  enim  per- 
petuus  erat,  quod  diftum  eftlib.  5. 
cap.  19. 

8  SHlfitittt.jValez.  Maximus  lib.r. 
cap.  1. 

I  Q.eiiatn 


GenialesDies.   Lib.  VI.         577 

dum  apex  prolapfus  fuiflet,  facerdotio  dejeflus  fuit. 
1  Cajus  etiam  Claudius ,  &  Cornelius  Ccthegus ,  quod 
exta  victima:  perperam  dcderat,  abire  flaminio  nccef- 
fum   habuit.   :  Cumque  flamen  facra  diis  dare ,  &  ho- 
fliam  immolare  vult,  flamineum  pucrum  aut  puellam  *W- 
iuxta  habebat,  qui  parati  intentique  miniftcrio ,    &  fa-";/w 
cnhcanti  praeito  rorent ,  quxcjue  cxcquenda ,  qua:  patni  f»du 
moris  &  ritus  crant ,  facris  miniftrarct :  '  quos  non  ni-  m,m~ 

/•    •  •  cc      1         1  jteito 

fi  mgcnuos,  pammos  &  matnmos  efle  decebat.  *  Cui  uteb**. 
ad  facra  cunti ,  praeco  Prxcimitatcr  di&us ,  pmre  &  pra'-''"'*  „ 
moncre  folcbat  populo ,  ut  dum  facra  fiunt ,  ab  opcrc  ccf-  ,»/*. 
farent:  qui  fi  contumacius  parcrcnt ,  piqnoribus  &:  mul-"7'* 
c~h  plcctebantur :  ncquc  cnim  flaminem  aut  rcgcm  facro- 
rum  rcligiofis  dicbus  aut  fcriatis  opus  facicntem  vidcrc  fas 
erat.   Quin  ctiam  dum  operabatur  facris  co  corporis  orna-  o™*- 
tu  erat, J  ut  fibuiis  amcis  accinctus,  victimas  csdcrent ,  &  tMt.fif* 

, . .    minis. 

dns 


1  C.  etiam  Claudius  &  Cor.  Cethc- 
gus.]  Dehis  duobus  Livius  ^.  Decad. 
lib.6.  C.Claudius  Flamen  Dialis  quod 
exta  perperam  dederat,  Flaminio  ab- 
iit.  Sc  Valerius  Maximus d.  lib.  r.  dc 
Cultudcortim.  nbi  (cribit  P.  Carlium, 
M.  Cornehum  ,  M.  Ccthegum  ,  &  C. 
Claudium  propterextaparum  curiofe 
admota  aris  deorum  immortalium  , 
variis  temporibus  ,  bellifque  diverlis 
Fiaminio  abire  juftos  ac  coaftos  ruifie. 

1  Cumque  F:.;mm  fitcra  du  <  darc  ] 
Pomponius  Lxtus  &  Feneftella  ubi 
fupra. 

;  Quos  nift ingenuct .]  I1vius4.De- 
ead.  lib.7.  non  adeo  procul  aprinc.de 
procuratione  prodigiorum  ,  Decem  in- 
eenui ,  inquit  ,  decem  virmnes  ,  patrimi 
tmnes  matrimique  ad  td  facriftcium  ad'-i- 
tiri.  Feftus  Pompejuslib.6.  non  longe 
a  fine,  FUminius,  inquit,  Cdnuttm  fiutr 
dice  atur  ingennur  fiatritr.es  &  matri- 
ntes,  tfui  Fhtmini  Diali  ad  /acrificiafr<t- 
miniftrabat  ,  anliqni  emm  miniftros  Ca- 
tnillos  diccbant,  de  cjuiiu  t  fupra  dixi.  Et 
paulo  poft  ,  Flammia  dicehatur  fccrdo- 
talis  ,  tjva:  Flaminitt  Diali [>r*ruinillra- 
Tvn.  II 


bat,  eaque  patrimcs  &■  matrimes  erat,  id 
e> '.  1  a.rcm  m.ttictr-c  ttdhmc  -jivos  habe  • 
bat.  Sed  &  idem  lib  ii.Matrimesae 
fatrtmes  dicuniu; ,  cuihus  pdtres  &  ma— 
tresadhttc-ji-junt.  Etlib.  14.  Sed  ad 
idquod  deCamillodicttim  eft ,  vide 
qux  proxime  di&afuntfupralibro^. 
cap.ir.  Pater  patrimusdicebaturapud 
antiquos,c]ui  cum  jam  pater  ipfe  efler, 
habebat  etiam  tunc  patrem. 

4  Cui  adf.tcra  emiti ,  fr.tcc  fr.tcimi- 
tator.]  Hxcufquead  verlicul.  Quinet- 
iam,  fere  llmt  Fefti  Pompcjilib.  14. 
apud  quem  tamen  \er>\ivj,Pra:cimiaro- 
res.  *  Sunrautem  qui  non  inepte^>«- 
clamatores  Iegunt. 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Quam  leftionemScaligermini- 
mc  ptobat.  Et  legit:  Pr.vcire  eft prctcla- 
m.tie  ,  ci>e  clamare.  Unde  id  e-.plicans 
Fcftus,  inquit ,  ciamandi  verbo  utitur. 
Sed  videibi. 

TIRA  OJJ  E  L  L  U  S. 
5  Vt  fihuli.t  itneis  MifAnr.  ]  Feflm 
Pompejuslib.  9.  Ir.W-uUti  f.crip\ alant 
Flamir.es  fropter  ufum  xris  ar.tiquijli- 
1  mnm  Aoeii  filuli*. 

Oj  l  Iffuf- 


578  Alex.  AbAlexandro 

&*•  diis  libaret.  '  Ipfiufque  uxorem  ,  '  cui  flaminica»  nomen, 
T"o'r  quotics  tonitrua  audilfet ,  feriari  ncceffum  erat.  "  Cui  hoc 
flimi-  eft  muneris  loco  datum ,  ut  a  vii  o  divertcre  non  liceret : 
4  namque  ipfe  unius  vir  uxoris ,  &  flaminica  viri  unius  uxor 
eligebatur :  s  ficut  i£gyptii  ad  Tauri  facra  femel  maritum 
affumpfere. 6  Cumcjue  ob  facerdotii  dignitatem  ,  in  fcna- 
tum  venire ,  &  fententiam  dicere ,  antea  flamini  licuerit, 
idque  poft  temporum  curriculaeorum  defidia  obliteratum 
"dwe-  effet,  L.  Flaccus  flamen  rem  longe  intermiffam  revocavit, 
**'•  eique  &  reliquis  flaminibus,  ut  vetcri  jm e  ufurpato ,  in  fe- 
e,*fT  natum  ingredi ,  &  publico  concilio  intercfle ,  togamque 
ninis  pra?textam,&  ampliffimi  ordinis  ornamenta  habere  liceret, 
indn-  fenatufconfulto  datum  eft,7tametfi carbafum  flaminis indu- 
mentum  proprium  fuiffe  dicant.  8  Ex  eo  enim ,  quoties 

fre- 


HIJ. 

Fla- 

nten 

uni- 

cam 

dim- 

tixat 

uxoreni 


men- 
tum 


1  Ipfiufjue  uxorem.  "jMacrobius  1.  r. 
Saturnal.  c  16.  iicfcribit,  Flaminica, 
ejuoties  tonitrua  audtjfet ,  feriataerat, 
donec  placaffct  deos. 

2  jQui  flaminic.tnomen.]  Pafllm  a- 
pud  omnes.  Scd  Sc  flaminicae  d  ceban- 
tur,  ut ex  Tiogo  diccmus  poftea. 

3  Cui  hoc munerisloco.]  Gelhusll- 
bro  JO.  cap.  15.  Flaminemamijfi  uxore 
flaminiodecedere ,  gjfl  matrimonium  Fla- 

minufda  mortt  ^/V/w/.Plutarchus  pro- 
bleni.  49. 

4  Hamtjue  ipfe  unius  oir  uxorit  & 
Flaminica.  JTcrtullianus  ln  lib.  de  Ex- 
hortatione  caftitatis,  &  in  libro  de 
Monogamia  urrobique  in  fln. 

5  Sicut  M^yptti  ad  Tauri  ftcra.  ] 
Piodorus  Siculuslib.  2.  c.  j.  Scvide 
infra. 

6  Cumc/ue  objactrdotiidignitdtem.'] 
Livius  3.  Decad.  lib.7.  C.  Flaccttsfia- 
tnen  captus  d  P.  Licinto  Pontifice  Maxi- 
rno  ita  repenteexuit  antitjuosmoies ,  ut 
nemo  tota)wjentute  '\bereturprior ,  nec 
probalior primoribus  patrum,  fuis  pariter 
dlienifijue  ejfct  .H  u\tts  Jdmtt  ctnftnfu  ela- 
tus  ad  ytflam  fiduciamfiui,  rcm  intermif 
fam  per  ntultos  annos  ob  indtgnitatem 
FlarninHm  priorntn  repetivit/  ut  in  Senn- 


tum  iniroiret.  Ingreffum  eum  curiam  cum 
L.  Licinius  Pnetorinde  eduxijfet  ,  Tribu- 
nos  plcbis  appellavit  Flamcn.  yelufiunt 
\usfacerdotiirepetebat.  datum id  cum  to- 
ga  pratexa,  &  fella  curuli  tT  Flami- 
nio.  Prator  non  cxoletis  vetujiate  anna- 
lium  extmpHsJ}are)us  :  fd  recentifiimtC 
cujufjue  ennfitetudinis  ufu  volebat,necpa- 
trum  nec  avorum  memoria  Dialem  tjuen- 
tjuam  idjuj  ufurpajfe.  Tt  ibuni  rem  iner- 
tia  Flaminumobliteratam  ipfis ,  nonft- 
cerdotio  ddmnofuijfe  cum  aquum  cenfuif 
fent,ne  ipfo  tjuidem  contra  tendtntt  Pr<c- 
tore  magno  ajfenfu pairum plebifjue  FLt- 
minem  in  Sendtum  introduxerunt :  om- 
nibuj  itd  exiTiimantibuj,  magijfanBita- 
te  vitx ,  ejuam  facerdotii  jure  rem  eant 
Flaminem  obtinuijfe. 

7  Tametfi  carbafum  Flaminij  intlu- 
mentum.]  Unde  id  acceperit  nefcio.  il- 
lud  fcio  Valer.  Maximum  idindumen- 
tigenus  tribuilTe  Veftalilib.  1.  cap.  1. 
de  Cultu  deorum,  ubi  de  Amylia  vir- 
gine  Veftali.  Canerum  de  Carbafo  vidc 
Nonium  Marcellum  de  Genere  vefti- 
mentorum. 

8  Ex  eoenimquotiej.]  Idexlequela 
ejus  eft,  quod  fupra  ibi  ,  Cumque  obft- 
cerdetii,  diximiis  ex  Livio. 

I  Rm 


ncnttt 
totnm 
immH- 
nes. 


GENI  ALES  D  IES.    LlB.  VI.  579 

frequens  fenatus  haberetur  flamini  haud  fecus  quam  fena- 
tori  in  curiam  veniendi ,  confultandi,  fuftragandi ,  cenfen- 
dique  potcftas  data  fuit.  Et  tametii  flamines  facerdotio  fu.  i 
addicti  eflent , '  non  tamcn  a  bclli  muneribus  crant  immu-iw'' 

r       .     r  v  •  munt- 

nes ,  fa?piufque  res  a  patnbus  tentata ,  &  m  utranque  par-  ribns 
tcm  fcrmonibus  agitata  fuit ,  dcfupcrque  lcx  latafuiflct ,  ut 
tam  flamines  quam  rcliqui  faccrdotcs  militia?  mune- 
re  vacarcnt,  nifi  Gallorum  immincntc  tnmultu ,  quum 
refpublica  milite  egcret ,  a  militia  minime  avocandos  dc- 
creviffent.  :  Sa?pe  tamcn  flamincs ,  ne  ad  bellum  irent 
reli<;ione  inhibitos  ferunt  :  3  quippe  Ca?cilius  Mctcllus 
Pontifcx maximus,  Aul.  Pofthumium  confulein,  quoniam 
flamcn  Martialis  crat ,  nc  ad  bclluin  proficifccrctur ,  ncve 
fhpendia  facerct,  inhibuit, 4  aliofque  vetitos  fuiiTe  conflat, F  _. 

r  .     ...  ....  ■•..  r       •  provm- 

ne  curabclli ,  &  rci  militaris  procuratio ,  lllos  a  facris  avo-  ciisaii- 

caret.  J  Nonnunquam  vcro  Dialem  flamincm  cxtra  Ita-  f""" 
1  i-      tr*mi 

liam  erant. 

I  "J^on  tamen  a  bclli  rr.nncrihus .]  '  quam  in  proiinciits  Pr.ctoresirentcerta- 
Hxc  ufque  ad  VClfic.  S.tpet.t»itn,  lunt  mciiinterP.LiciniumPontificemMaxi- 
Plutarchi  in  Camillo,  ubi  fcribit  apud  :  mumfuit ,  cjr  Xh_Fabium  Piciorem  Fia- 


Romanos  lege  cautum  fuiiTe,  ut  faccr 
dotes  immunes  eflent  amilitia,  ir.li 
urgerct  bellum  Gallicum.  quod  &:  nos 
diximusfupralib.  2.  cnp.  8-  ubi  Sc  de 
Agyptiis  &  Iudi1  loquuti  fumus. 

1  Saipe  tamen  fl.tmincsne adhtllnm 
irent.]  Gelliusd.  Iib.tc.  c.u.  &  pro- 
batur  exfeq.  6c  vide  etiam  ibi ,  .Alicf- 
que  -jctitos. 

3  Sifippe  C.tciliuf  yittcl!:<s.~\  Val. 
Maximuslib.  1.  cap.  t.  deCultudco- 
rum.  &:  L.  FlorusEpitomeLivii  I.59. 

4  .Aliofque  fetitos.]  Ut  M.  ,X.my- 
lium  RegillumocLivio  ;.  Dec.  lib.4. 
in  oratione  Q^Fabii,  fytftat,  inquit,  ut 
fauca  dc  iis  in  tjuos  pr.trogathit  favor 
inclinavit ,  dicam,  .Y/.  /Eniylius  Regillus 
Flamen  eji  Qnirinalii ,  qutm  ntque  mit- 
tere  afacris,  ncqne  rctinerc  pojfumus,  ut 
uon  dtum,aut  bi  II i  deferamu  r  curam.  Et 
CjJFabium  Piftorem  cx  eodem  4.  Dec. 
lib.7.  cujus  hxc  vcrba  !"int ,  ^.  F.thiu  1 
PiHor  Flamcn  Quirin.tlis  &  Pr.etor, 
Sardiniam  provinciam  fortitus  eji.  PrUu 


minem  Quirinalem,  qu.t,  cpatrum  rnemt- 
ria  interL.\1ctclium  c5"  Pojihumium  M- 
hinumfuerat.  Cof.  illum  cum  C.  LuBati» 
coUcg.t  in  Sicili.tm  ad  clajfem  proficifcen- 
tem  ,  ad  ftcra  retinuerat  Mitellus  Pen- 
tif.  Maxim.  Prattorcm  hunc  ,  neinSar- 
diniamproficifcerttur,  P.  Licinius  tenuitr 
&"  in  Scn.ttu,cr  ad  populum  magniscon- 
tcntionibu  i  certatum  eji  :  cjr  imperia  in- 
hibit.t  ultro  ci'roque  ,  &  pignora  capta, 
&  mulHa:  dicla: ,  &  Trihuni  appellati, 
&  provocatum  ad  populum  eft.  Religio 
ad  poJi>  emum  vicit,  &  dicio  audiens  efje 
Flamtn  Pontifiti  juffus  ,  cj"  mulRjc  tx 
ju/Ju populi remiffic  Iraprcrjincije  trcpt<e 
pi.rtortm  maniftratu  abditate  fe  conan- 
tem,  paircs  auBoritalcfua  deterruerunt, 
&  ut  jus  inter pc:  egrines  diceret ,  decre- 
verunt. 

5  l^yonnunquam 'jero  'Dialem  ftami- 
ncmextra  Italiam.  ]  Cornclius  Tacitus 
Iib.  :.  ubideServioMalugincnfiFIa- 
mine  Diali  imperium  Proconfularc 
Alk'  ambicnte  dillerit. 

0*1  1  *4ugn- 


Cxre- 

tnonia: 

qmbus 

fi  imcn 

cLAh 

afln- 

clus 

erat. 


F!a. 

ciialis 

uxore 

defun- 

cla,fa- 

cerdo- 

tio  ce- 

dere 

cooe- 

l/atur. 


580  Alex,  AB  Alexandro 

liam  fortitum  provinciam  invenimus ,  aiTerentem ,  nullas- 
religiones  Diali ,  Martiali ,  &  Quirinali  provincias  fortiri 
vetuifle.  '  Augultus  tamcn  Octavius  annuam  abfentiam, 
&  provinciarum  adminiltrationcm  Diali  concedi  vctuit, 
ne  a  cura  facrorum  nimium  diu  abeflet.  "  Qui  cjuidem  ficut 
inter  flamines  honore  prxcipuus ,  fic  maximis  cseremoniis 
aftrictus  erat :  3  cjuippe  foli  flamini  in  primis  jurare  non  li- 
cebat ,  nefas  a?(Umantes ,  cui  decrum  facra  &  ca?remoni«e 
credita  funt,ipii  vcrbo  affercnti  fidem  non  habere :  cui  hoc 
munus  impendcbat ,  ut  fingulis  Idibus ,  quas  reriatas  habe- 
bat,  bovem  Jovi  immolaret :  4  utcjue  ad  flaminium  aiTum- 
ptus,  e  patrio  jure  immunis  confeftim  fui  potens  fiat. y  Ei- 
demcjue  fub  divo  ungi ,  6  vel  fine  interula  eflfe , 7  aut  equo 
vehi, 8  noclemve  unam  ab  urbe  abefle  non  licebat.  9  Si  ta- 
men  advcrfa  valetudo  Dialem  incciTiflet ,  pontificis  maxi- 
mi  arbitrio  ultra  bino&ium  abelTe  poterat ,  dum  ne  diebus 
publici  facrificii ,  nec  flrpius  quam  bis  eodem  anno  procul 
fiat. 10  Dialemque,  conjuge  defunch,flaminio  abire  opor- 

tebat, 


1  ^Angufins  tamcn  03arjius.\  Idem 
Corn.Tacitus  d.  lib.  3 .  non  adeo  pro- 
cul  a  fin. 

2  jQui  quidem  ftcut  inter  Flf.mines. \ 
Feftus  Pompejus  lib.  1  r.  6c  di&um  eft 
fupra  in  verbo,  QuorumfrimusDia- 
lis. 

5  Qfippefoti  Flamini  w  primis  'ura- 
re  non  licebat.  ]  Li vius  4.  Decad.  lib.  1 . 
in  fine.  Plutarchus  problem.  cap.  4; . 
Gellius  lib.  io.c.15.  Feftus  Pompejus 
lib.  9.  "Hotum  ex  ediHo perpetuo  Pratto- 
ris  :  Sacerdotem  Vestaltm  Flami- 

MFM  DlALEM  !N  OMNI  MEA  Il'.RIS- 
DICTIONE    IURARE    NONCOGAM.    Ll- 

vius  lib.  3 1.  C.  Valerius  Flaccus  ,  quem 
frafintem  crearjerant,quia Fiamen  Dia- 
Us  eratfmrave  in  teges  ncnpoterdt. 

4  XJtque  ad  Flaminium  affumptus.~\ 
Corncl.Tacitus  lib.4. 

5  Eidemqtte  fubdho  ungi.\  PUltar. 
prob.  cap.39.  ubirationemreddir. 

6  Velfine  interjtU  effe.\  Geilius  d. 
Zib.ic.c.ij. 


7  Aut  ecjuo  vebi.~\  Plutar.  &  Gel- 
lius  ubi  fupra,  &  prseter  ea  Feft.  Pom- 
pejuslibro  5.  rationem  reddens ,  ait, 
Equo  rjihi  Flamini  Diali  non  Ucebat,ne  fi 
longius  digreclei  etur,facra  negligerentur. 

8  NoHemve  unam.\  Livius  r.  Dcc. 
lib.  5.  in  Oratione  M.  Furii  Camilli 
Di&atoris  ,  Flamini  Diali  notlrm  v.nam 
manere  extra  urbem  nefuefi.  Plutar- 
chus,  qui  hujus  rationestrcsaffert, 
ubi  fupra. 

9  Sitamen  adverfit  rjaletudo.\  Cor- 
neliusTacitusIib.  3.  Quoties,  inquit, 
valetudo  adverfa  Flamhiem  Diaiem  in- 
cefiiffet  y  ut  Pontificis  Maximi  arbitri» 
dum  ne  piufquam  binoclium  abeffit,  dmn 
ne  Hiebus  publici  facrificii ,  neu  ficpius 
quam  bis  eundem  in  annum. 

I o  Dialemque  conjuge  defuncla.  ]Tro- 
gus  hiftoricus  lib.  iz.  cujus  haec  vcrba 
funt  apud  Prifcianum  libro^.cap.  r. 
7'apirioprcpter  Flaminist  flaminio  abiit. 
Plutarch.  probleinat,  cap.  49.  Gellius 

I.IG.C.IJ. 

I  *4xt 


GfnialesDies.  Lib.  VI.  581 

tebat,  quia  fine  conjuge  effc ,  '  aut  iterum  conjugio  copu- 
lari  non  decebat :  namque  bis  nupti ,  facerdotio  pelluntur. 
:  Quod  ab  /Egyptiis  a*que  fcrvatum  eft ,  ut  femel  tantum  s*cr- 
faccrdoti  nubere  fas  fit ,  quum  rcliqui  pro  voluntate  &  ra-^""*' 
cultatibus  plurcs  capiant. '  Frumcntum  quoquc,  4farinam,  um 
y  &  carnem  crudam,  °  cancm,capram  vcl 7  cquum  tangere  n"'Ji 
vetabatur.  8  Hederam  Dialis  ii  attigiffet ,  °  vcl  annulum 
cum  gemma, ,0  aut  nodum  habuillct,piaculum  admitti  pu- 
tabatur: ' '  fabam  tangcrc  aut  nominarc,  i:  vcl  runebrcs  ti- 
bias  audirc ,  Diali  flamini  non  iicct :  '3  nequc  cnim  feralia 

attre- 


nuiiete 


I  .Aut  iterum  co»'iugio  copulari.  JPIu- 
tarchus  ubi  nupet  citavimus.  &Ter- 
tullianus  in  libro  de  Monogamia  ad 
fin.cc  in  lib.  dc  exhortationecaftitatis 
etiamadrin. 

1  fhtodab£gyptHt.]D\odoTUsSi- 
culuslib.z.c.;. 

5  Fnmentnm.]  Le^endum  eft,Fr>- 
mentum  ex  Plutatcho  Problem.  c.  1-9. 
ubihujus  rationemreddit,  cc  Geliio 
lib.  ic  c.  r^. 

4  Farinam.]  Plutarchus  5c  Gellius 
in  iifdem  locis. 

5  Et  carr.or.  crudam.]  Plutar.  pro- 
blem.cap.  iio.  ubihujus  pcohibitio- 
nisrationem  reddit.  &  Gcllius  ubi  fu- 
pra. 

6  C.wem.']  Idcm  Plutarchus  Probl. 
c.  rn.cujus  lixc  verbafunt:  (htid  cil 
quid  cane  &  capeila  faccrdotem  adeo 
aliliinere  voluertmt ,  ut  ntm  modo  attinge- 
rtf/ed  i.c  appcl/arc  quidcm  licerct  ?  ^zln 
qwjd  capr.mi  qu.tft  luxurioftm,  alque  olt- 
dam  abhorrercnt !  an  tjuod  tanquam  mor- 
bidam  timcrcnt  ?  Videtur  etenim  pr<*!er 
(atera  animalia  comitiaii  moibutentart, 
&  qui  ntftarint  aut  attigerint ,  hu\ufno- 
di  aliquid  inurcre.  Hu  ]us  rei  cavfam  afii- 
gnant  poros  dngwftc <,  qmbus  claufts ctian: 
fjsiritus  fiepifiime  includitur ,  qucd  ar<i\iit 
vocu  tenuitas. QuKumque enim hvc  mor- 
bi  zenerc  tentantur ,  ftmilem  capcUa:  'jo- 
ecm  edur.t.  Canisveto cil  minus  quidem 
hixurir.fus  &"  fittidilS  :  qu.tnquam  funt 
*jAi  dicant ,  ne  cancm  qutdcm  in  ^ithe- 


I  nienfum  arcem  admittif.u  effe,  kcc  De- 

1  lum  inpdam  attingere  ,  quod  in propatulo 

&  pa/iim  coeat,qua  -n  re  aliorum  anima- 

lium  difiimilif  fit  :  nam  bo'jes,equi,fuest 

|  non  in  propatulo  incunt.   Scd -jeram  cau- 

1  f.tm  penttus  ignorant.  Canis  enim  templii 

|  omnibus  idcirco  arctur  ,  qmd  puinax  efl 

j  animal,  <y  in  primisferox,ut  tutum  fxp- 

plicibus  perfurfium  prxheant .  Verifimiie 

igitur  ejl  j(.'~is  (acerdotem  ,  tanqnam 

afihtutam  cs~  fatram  qu.md  m  effnetn 

acftmulachrnm  ,  ad  qv.od  omnibus,  t.m- 

quam  ad  aram,  confnrerctict  :t,  egenit  ac 

fupplicibus  repyfitum  effi,undc  ncc  cicter- 

rcri,  ncc .■rceri ommnopoplint.    jQutcirca, 

in  ipfo  ianu.e  'jcjiibulo  ac  iimine  }  eidem 

pofita  erat  letlica. 

7  Equum.  ]  Gellius  libro  10.  ca- 
pite  jr. 

8  Hcderam.  ]Plurarchus  Problema- 
tum  cap.  1 12.  Gelliir.  ubi  fupra.  Fe- 
ftus  Pompejuslibro  8.  rationem  red- 
dit. 

9  Vtl  annulum.]  Gellius  tk  Feftus 
ubi  fupra.  Vide  ibi  Scaligerum. 

10  *Aut  n-idum  habuiffct.}  Iidem  iif- 
dem  in  locis. 

11  Fabttm.]  Gellius  quoque  ubi  fu- 
pra,Sc  Feftuslib.6.  ubi  rationemred- 
dir.  &  vide  Plutarchum  Problematum 
cap.9^. 

II  Velfitnebrertibias.]  Ideni  FcftliS 
codem  lib.6.  fed  alio  loco. 

I  $  l^cque  cnhn  ferali.t  attrctlare.  ] 
Cornelius  Tacitus  lib.  r. 

Oo  5  1  Ctpil- 


JEgyp- 
tiorum 
fncer- 
dotum 
(•tre- 
rnmitt 


581  A  I-  E  X.   AB    ALEXANDRO 

attrechre  fas  crat.  '  Capillum  fl  tonderet ,  nifi  a:neis  cul- 
tris ,  velut  turpiflimo  facinoie  tenebatur.  Quod  a  Sabinis 
fumptum  crediderim  ,  quibus  aeneo  cultro  facerdotes  ca- 
pillum  tondere  przcipitur. :  lgnem  cx  Dialis  flaminis  do- 
mo  efferri ,  nifi  facrorum  caufa ,  $  aut  procin&am  claflem 
videre,  paratafque  ad  bellum  copias,  piaculare  eft. 4  Mor- 
tua?que  pecudis  corio  flamini  calceos  fieri,  nefandum : 
^cuivisfacerdotiaburbe  tribus  abefle  noclibus  non  licet: 
6  aliifque  ca.Temoniis  Dialis  aftrictus  erat ,  quibus  a  vilio- 
ribus  facerdotibus  reliquifque  flaminibus  cultu  &  ornatu 
longe  fan<5Hor  erat  atquc  confpecTior.  7  /£gy ptiis  vero  diu 
fervatus  inolevit  mos ,  ut  facerdoti  nec  fabam  ferere  aut 
comefle,  neque  afpiccre  liceret :  quibus  erat  conftitutum, 

Jege 


1  Qipillum  f  1  onderet,  nif  <tneis  eul- 
tris.~\  Serviuslib.  1.  Aneidosineuin 
locum, 

/E.,  ea  cui  gradibus  f.irgcbant  iimina , 

nexacjue 
JEre  trabes,foribus  earcto  firidebat  abc- 
nis. 
itrea  ideo  (inqv.it)  vcl  quod  xs  magis 
in  ufu  veteres  habebant,vel  quod  reli- 
gioni  mngis  apta  eft  haec  materies  De- 
niquc  Flamen  Dialis  arreiscultris  ton- 
debatur.   Vide  Gellium  ubi  fupra. 

2  Ignent  tx  Dialis  Flaminis  domo.  ] 
Gelliuslib.  ic.cap.  1  5.  &  Feftus  Pom- 
pejusd  lib.6.  fedalio  quoqueloco. 

}  .Aut  piocinclam  claffem  -videre.] 
Gellius  ibi.  &  ipfe  Feftus  Pompcjus 
lib.  14.  ubideclaratqnid  lit  procinfta 
claflis,ut  etiam facit  alio  ioco  cjufdem 
libri. 

4  MbrttM pecudis  co/;a.]Idcm  Pom- 
pejuslib.  ir. 

j  Cui-jis  ftcetdoti  ab  urbe  tribus  , 
&c.]  Plutarchus  Problcm.cap.39. 

6  Aliiffue  cjercmoniis  Dialis  aftri- 
Bus  erat.  J  Id  conftat  ex  Gellio  ubi  fu 
pra. 

7  t^Liyptiis  -jero  ]  Hacc  ufque  ad 
verf.  Ovillis,  funt  Herodoti  lib.  2 .  Eu- 
terpe ,  Fabas  Agyptii  in  fua  terra  nec 
admodum  ferunt,neque  natas.autcru- 
das,  au:  in  aqua  co&as  edunt.  Sacer- 


dotes  vero  ne  afpicere  quidem  fufti- 
ncnt,  arbitrantes  haud  mundum  illud 
legumenefle.  Adidquoddicitdc  fa- 
ba,  pra:ter  Herodotum,adde  Plinium, 
quiaucl.oritateVarronislib.  18.  c.  12. 
tradit  Flaminem  faba  non  vefci,  quo- 
niam  in  flore  ejus  lugubres  litterx  re- 
periantur.  Etad  id  quod  derafo  capitc 
dicit ,  adde illud  Apuleji  loquentis dc 
hujufmodi  facerdotibus  libro  ult.  Afi- 
ni  aurei ,  Hi  capillum  derafifunditus, 
-jertice prxnitentes,  mainx  religioni  ter- 
renafydera,  <treis  &  argenleis  ,  imo  -je- 
roaureii  etiam  fiflris  ar^utum  tinnitv.m 
confrepentes.Uinccahi  paflim  a  poeiis 
vocantur.   Juvenalisfat.6. 

SJuigrege  Unigero  circundatus,  &gre- 
ue  caho. 
Mattialis, 

Liniieri  fugiunt  eahi. 
Quinetiam  Lampridius  de  Imperato- 
re  Commodo  fcribens ,  fic  inquit,  Sa- 
cra  Iftdiscoluit,  ut  &  caput  raderet,  A- 
nubimpnrtaret.  Qui  loci  probant  Sc  il- 
lud  quod  de  vefte  linea  diftum  eft,  uti 
etiam  illud  Ovidii  Metam.lib.i. 

l>{unc  dea  Lnigera  colitur  celeberrimtt 
turba. 
Et  Suetonii  in  Othone  c.  12.  eodem- 
que  ultimo  :  Sacra  etiam  lfidisftpe  iit 
iinea  religiofaque  wfie  propalam  celt- 
braffe. 

I   O-jI- 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  585 
lcgc  apud  Memphim  Iata ,  ut  Ifidis  faccrdotes  fempcr  de- 
raib  fint  capite :  utque  tcrtia  quaque  dic  corpus  eradant, 
6c  frigida  abluant,ter  dic,noclu  bis :  pifcium  quoque  etiam 
ta&u  abflineant,  nedum cfu  :  vcftemquc lincam ,  calceos 
papyraccos  gerant :  '  ovillis , z  ncc  fuillis  carnibus  vcfcan- 
tur :  '  fal  cibis  non  adhibcant :  4  vino  abftineant ,  aut  ii  bi- 
bere  libct ,  pcrparco  utantur : r  mare  deteftentur  &  nautas 
a  quibus  inltitutum  cft,  Apidi  potum  dare  ex  peculiari  pu-  rum 
teo,  non  ex  Nili  aqua.  ApudGrascos  vcro  flaminibus,  s,e~  . 


1  Ovillis.]  Cur  Agyptiiabovibus 
&.  arietibus  abftineant,  rationcm  rcd- 
ditHerodotuslib.2.  in  Eutetpe. 

2  Kecfuillis  carnibus.]  Idein  Hcro- 
dotusdictolib.:.  Euterpe  ,  Sucm  A- 
gyptii  fpurcam  belluam  arbitrantur  : 
quamfiquis  vel  tranfeundo  contige- 
rit.abit  lotum  fefecum  ipfis  veftimcn- 
tis  ad  flumen.  Eoque  foli  omnium 
fllbulci  in  Jtgypto ,  cV:  fi  indigcnx, 
tamen  nullum  ingrcdiuntur  in  tem- 
pltun  :  ncmoquc  aut  filiam  cuipiam 
corum  nuptum  dare  vult,  autcujuf- 
piam  eorumfiliam  in  matrimonium 
ducere.  Ipfi  inter  fe  fubulci  dant,  acci- 
piuntqucfilias. 

2  S.ilcibis  non  adbibe.tnt.]  Plutar.in 
Sympofiacisprolilem.  Dcc.  ^.cap.  ir. 
ubi  traditcnufam  air  fal  divinuniPoc 
tadixerit,  fcribitquod  inunivcrfum 
afalisufuabftineant  fe  Agyptiorum 
facerdotcs,  qui  caflitatem  inoflfenfam 
fervant :  adeo  ut  infulfo  panc  vefcan- 
tur.  Qua  ergo  ratione,  id  quod  facro- 
ianctum  eft,  &  divinum  ,  prophanant 
&.  averfanturj  Nec  ipfi  cum  Grxcis 
pugnant :  nam  caftitns  generis  propa- 
gationem,  rifum ,  ufum  vini, pleraque 
ctiam  ,  quae  funt  alioqui  feria  &  haud 
quaquam  frivola  ,  nmputat  &  e  medio 
tollit.  Proinde  fortaflis  ipfi,  quibus 
caftitatis  unictimeftftudium,  afalc, 
titpote,  qui  caloris  vi  libidinem  prori- 
tat  (id  quod  novclli  aflerunt)  abfti- 
nent.  Adde,  quod  veritati  cft  confo- 
num,  eos  falem  rligerc,  ceu  delicatifli- 
xnum  obfonium.    Sal  enim  tantum 


Ste- 

non  rcliquorum  obfoniorum  obfb- 
nium  eft  &  condimentutmquaproptcr 
cc  Gratiam  funt  qui  illum  appellent, 
quod  cibi  potiflimam  partem  &  uti- 
lcm  condulcoret.  Sal  corpori  nurri- 
mcnti  caput  eft ,  cc  cibo  roburfoli- 
dumque  temperamcntum  ad  urgen- 
dam  appctcntiam  prxbct.  Prxterea  il- 
lud  confidera,  num  &  indedivinitas 
illi  acccflerit,  quod  &  corpora  mortua 
diu  imputribilia  durabilinquc  confer- 
vando  ,  morti  quodammodo  reluctari 
vidcatur ,  necpatiturcadaveromnino 
computrefccre  atquc  in  nihihunredi- 
gi.  F.t panlopcft ,  Profecro  non  parum 
conferrcad  genituram  fal  putatur ,  in 
qua  Agy ptios  efle  fentcntia  memi  ne- 
ras  modo.  C»ui  canibus  alcndis  ftu- 
dium  ponunt ,  ubi  inVenercm  funt 
fegniorcs,  prxtera!iasefcas,falfis  mu- 
rinquc  conditis  carnibus  excitant  ja- 
centem  Venerem  ,  morantemquc  viin 
leminalem  provocant.  Prxtcreaqux 
pcr  mnrc falem  convectant  naves  one- 
raria?,  innumcram  murium  copiam 
producunt ,  formellisctiam  citra  con- 
grefliim  parientibus  ,  ubi  fnlem  illixe- 
rmt  Quinetiam  arbitror  Venerem 
Salfugincmdicercficlitiamquedeca, 
ceumari  orta,  fabulam  prodcre  poe- 
tas,  dum  volunt  foecundam  prolifi- 
camque  falis  naturam  indicare.  HaBe- 
nus  Plut.xi  clsv.s. 

4  Vinoabftb-.eant.]  Coelius  Rhodi- 
ginuslib.s-cap.T2- 

5;     .Maye  dctefientur  &  tutnt.u.  J 
Idem  Cxlius  ubi  fupra. 

0»  4  I  Stc 


plu 
ph*ri. 


584  Al-FX.   AE    ALEXANDRO 

'  Stcphanophoris  nomen  fuit,quibus  fcrre  coronam  &  co- 
inam  promiflam ,  proprium  crat :  qui  etiam  arma  fumere, 


aut  Phocenfium  agros  invadcrc 


ege  vetabantur:  :Poliadis 


Hebre- 
crum 
fkter- 
(Utts. 

Fla- 

minicx 

dialis 

f.cre- 

teenia. 


quoque  Mincrva?  flamini  lioc  dabatur  prsecipuum ,  ut  ca- 
fcum  rccentem  tangere  perpctua  lcgc  vctaretur :  Phcebi 
vero  aureum  fceptrum  coronis  &  vittis  rcdimitum  ferre. 
Flamini  autcm  Epheila?  Diana; ,  qui  eunuchus  crat , '  Me- 
gabyzonomcn  fuit ,  4Cercris  vero  Eumolpidi.  JApud 
Hebra?os  Efllti  fummi  facerdotes  loco  flaminis  erant,  qui 
vino,  conjugio  &  carnibus  abftinent  &  duriori  cubili  de- 
gunt.  Sed  prarter  Dialis  prafcriptas  czeremonias,  alia?  fue- 
runt  uxori  flaminis  prajftituta? ,  quas  pcrpetua  lcge  fervarc 
tenebatur,quum  ex  Romuli  conitituto  facerdotum  uxores 
cum  viris  confccrentur ,  prsefcriptifque  cauemoniis  te- 
neantur,  namque  6  flaminica  quum  ad  Argos  vadit ,  neque 

come- 


1  Steph\dnophom.~\  Hcrculis  facer- 
dos  apud  Tharfos  Stephanophoros  di- 
cebatur  ,  dignitate  prxfigni ,  fcribit 
Coelins  Rhodiginuslib. s.cap.  n.  fed 
nullum,  more  fuo,  citat  auftorem. 

2  Poliadis  quoqu?  Minerv*.  ]  Strabo 
lib.9. 

3  Megaby\o.~\  Laertius  in  Xeno- 
phonte  ,  Prcfeilus dcinde  Ephefum  ,  di- 
midtum  auri,  qttod  fccum  tulerat,  Mega- 
by\o  Diantt  facadoti  f  rvandum  tradit 
tjttoadreverteretur.  Plinius  l.  3  5 .  c.  10. 
fcribit,  Megabyzi  facerdotis  pompam 
pidam  elTe  in  Diana:  Ephefiae  templo. 
&  cap.  r  i.ejufdcrn  lcpulchrum  ibidem 
oftendit.  Hujus  praierea  laccrdotis 
Dianac meminerunt  Quintilianus  |.y. 
cap  12.  tk  Appian.  Bellorum  civilium 
lib.4. 

4  Cereris "jeroEumolpidi. ] Diodorus 
Siculuslib.  r.cap.:.  adfin.  Et  vidc  R,- 
Jchincm  in  oratione  adverfus  Ctcfi- 
pnontem. 

%  ^Apud  HebrjeesEffai.^orphyrms 
in  libro  de  Abftinentia  carnium  &  ex 
eo  Eufebius  Pr.rparationis  Euangeii- 
tx  lib.  <j.c.  1.  riinius  lib.5.  c.  17.  eos 
Eflenos  vocat,eorumque  ritus,mores, 
$1   luperftitioncm  defcribit.    Quin- 


etiam  Thilo  Judxus  hxc  5c  multa  alia, 
miranda  quidem  ,  de  his  fcribitinli- 
bro  cui  titulus  eft  ,  jQuod liberfit,  quif- 
quis  vh  tntifludet. 

6  FLm.inica  cum  ad  ,/irgos  'jadit. ] 

Gelliuslib.ro.  cap.j^.  Et  Ovidiusde 

Flamlnica  loquens  libro  6.  Faftorumj 

fcribit, 

"2Vort  mihi  dctonfum  crinem  dcpeBcre 

buxo, 

Tion  ttngucs  ferrofubfecuiffe  licct. 
Ken  tetigiffc  'jirum  ,  qttamvis  Iovis  iUt 
facerdos, 

jQuamvis  pcrpet  ttaftt  mihi  lege  datus, 
Et  ibi  Antonius  interpres  Gellii  au- 
«ftoritatc  d.  lib.  r  z.  cap.  r  5.  FLtminicat 
inquit  ,conjunx  cumiei  ad  ^Argos  ,  neg 
comebat  caput  ,  nec  peclebat  capillum. 
Similiter  &  hoc  tnenfe  Jmio,anteflircU4 
delatum.EJdem  a  Cal. luniis  ante id  tem- 
pus  neclicebatfecarcungv.es,  necjirum 
lan?ere,hocefl  Flaminem  Dialem  :  ctt\us 
unguium  &  capilli  tegmina  fubter  arba- 
rem  ftlicam  terra  operiebantur.  Ejufdtm 
capillum  non  tondebat,  nifi  quiUberbomo 
effet.  Idem  Ovid.  lib.  Faftorum  3.  de 
Flaminica, 
His  etiam  con\ux  eapitis  difcinHa  Dialis 

LucibttSyimpexcts  debet  habere  coma*. 


Ge  n  i  ale  s  D  ie  s.  Lic.  VI.  585 
eomere  caput,nequc  capillum  pcctcrc  debet : '  quoticfquc 
tonitrua  audilfct ,  fcriata  erat :  :cui  mcnfc  Junio ,  nifi  poft 
ldus,ncc  ungues  fecarc,ncc  capillum  comerc,neque  virum 
tangerc  permillum :  cujus  unguium  &  capilli  prafegmina 
fubtus  arborem r  fiiicam  tcrra  opcriii  ncccfium  crat :  '  Illi 
quoque  fabis  vefci, 4  aut  ^radus  fupra  tres  afcenderc,  mini- 
me  licct : y  folaque  Dialis  uxor  facrorum  caufa  fub  viri  po- 
teftate  &  jure  eft.  6  Fuitque  amictus  flaminica?  purpureus 
quadratus  fimbriatus ,  cui  nomcn  rica? ,  quo  vclut  palliolo 
utcbatur.  7  Plcriquc  flammcum  veftcm  flaminica?  prc- 
priumduxcre,  cuicaHum  rulmincum  color ,  8cvtutulum 
capitis  ornatus,  cui  incrat  vitta  purpurca ,  qua?  crkubus  an- 
neditur.  9  Hoc  quoque  non  in  poftremis  fuerit ,  quod  ii 

quis 


t  J'ide 
Cftutm 

cnp.  8. 

TLiKil- 
nica  a- 

•     -. 


1  Quotiffque  tonitrua  audiffit.~\i\\y- 
croloiuslib.  1.  Satur.  c.  16.  &:  fupra  di- 
Aum  eft. 

2  Cuimcnfe  Junio."]  Gellius  d.I.  »C. 

c.  1 5.  &  diximus  fupra  in  vcrbo ,  Fla- 
minica  cum  ad  ^rgos  VM.it. 

;  itli qw>quefabit  vefci.^TcR.  Pom- 
pcjuslib.6.  Fabam,\nquit,n(c tangae, 
nec  nominare  Diali  Flamini  licet ,  quod 
ca  putatur ad mortuos  patimre : MM  & 
Lemuialibus  \acitvr  Larvis,  C"  parenta- 
Ubusfici ificiis  adhibetur,cy  in  floi  tejuj 
luflus litera  appa  tl  e  -jidcntur.  Id  Varro 
confirmat  apud  Plinium  lib.  iS  c.  11. 
Varro  dc  Vit.  Pop.  Rom.  lib.  1.  j£>«- 
bustemporibus  in  facris  f.ibr.m  \atlant 
n,clt< ,  ac  dicunt  fe  Lemurci  domo  extra 
\anuam  e\iccre.  Et  Ovid.  \n  fa!lis. 
Eadem  hebetare  fenfus  cxiftimata  eft 
cc  fomniafacere.  Ciccrolib.  1.  de  Di 
vinationc:  Ex  quo  etiam  Pyth/tnriris 
interdiilum  puta>ur,nefiba  -jefcercntur, 
quod  habet  inftationem  magnam  iscibus, 
tra.iquiUitati  mentis  -jere  cottrari.m. 

4  *Aut gradus  fupra  tres  afcenda  e.  ] 
Gellius  difto  lib.  ic .cap.  1 5 .  Flaniimcx 
fcaLu  ,  qua: G/a>ce x y.i/uantc appeUantvr 
plns  tribus  %r.xdtbus  afendcrt  reliriufum- 

5  Solaque  Dialis  uxor.  ]  Corn.Taci- 
fuslib.4.  Igitur,  M,traRati<religioni- 
bus  3  fUcitum ,  inftituto  Flamxnwm  nihit 


demutari.  Sed  la:a  lcx  ,  qua  FlaminicA 
DialiS,  facroium  caufa,in  pot cjl.tt e  -jiri, 
caterapiomifcuo  fceminarum  iure  agaet. 

6  Luttijue  amiilu  \  FUminic.t. ~\Fc({. 
Pompc-jus  lib.  16.  Graniiau&oritate 
fcribit,  Ricas  &  Riculasefle  muliebre 
cingulum  capitis,qtio  pro  vitta  Flaini- 
micaredimitur.  Etcodcmlib.  infin. 
Rica  ,  inrjuit ,  irftimcntvm  qvadrai^m, 
pmbriatum  & purpuremn,  nuu  Fldmiui- 
c.c  pro  paiiiolo  utebantur.  Ex  quo  loco 
h.tc  Alexander  haud  dubie  aflltmpfir. 
Varrol.4.  delingua  Latina ,  R/V,»,air} 
a  ritu  :  quod  Romanoritu  facrificiumfa- 
mina:  cumf  ciunt^  capita  rjehnt. 

7  Pleriquc  Flammeum  -jefiem  Fldmi- 
nica>.  ]  Feftus  !ib.  6.  Flammeoamicitu,- 
ni.ben  <  ominis  bor.i  cauf.t  ,  qwjd  co  afiidue 
ut  bitur  Flaminica. 

S  Et  tv.tulum  c.ipiti '< ornxtu  < .]  FefttlS 
Iib.  18.  nonadeoproculaprinc.  Vide 
Varronem  lib.  5 .  aut  ex  aliorum  com- 
puta.6.1ing.Lat.&  Fulgentiuminlib 
vocum  antiq.adCalcidium.  Ita  fum- 
mum  faftigium  pilei  vocabant,  cui  ad- 
debitur  virgula  ex  felici  arbore  ,  qur 
in  Flaminibus  dicebatur  Stroppus ,  in 
Flaminicis  vero  Inarculum. 

9  Hoc  autem  non  in  poftremis fuerit .] 
Uxc  ufque  ad  verfic.  Aclicet,  funt  A. 
Gelliilib.io.cap.is,. 

Oo  5  I  Tataen 


586  Alex.  ab  Alexandro 

***-  quis  nocens  ad  flaminem  accederet,  illo  die  ab  omni  pcena 
™Jf  criminis  tutus  erat :  qui  fi  vinclis  nexus  foret ,  eifdem  folu- 
c«W«  tu^  laxabatur.  Ac  Jicet  faccrdoti ,  ut  rebus  divinis  impen- 
""^  fius  vacaret ,  nevc  a  facris  cultuque  &  religione  deorum, 
magi-  aliarum  rerum  cura  fejungeretur ,  magiftratus  gerere  non 
J!;7,IT  ^ccret :  '  tamen  &  flaminem  honores  geffiffe ,  &  confula- 
gere-  tum  una  &  flaminium  adminiftraffe ,  ac  tam  rebus  divinis 
*•"•     quam  humanis  prajfuiffe ,  atque  utriufque  honoris  orna- 

menta  geftaffe,  apud  multos  tradita  memoria  eft. 

1   Tdmtn  &  Flaminem  honwes  gejf.f-  Et  C.  Valerium  Flaminem  Dialcm  Sc 

fe.~)  Nameoiclem  fuiife  Fiamines  &  Prxtoremejufdem  Decad.4.  lib  9.  ut 

Practores  atqueetiam  Confules  legi-  nonmirum  videri  debeat,  fi&Fla- 

mus.  Videlicct  Q^Fabium  Pi&orem  men  Adiliscuruliseflepoterat.utfuit 

fimul  dc  Flaminem  Quirinalem  apud  idem  Val.Flaccusapudeu11dem4.Dc- 

Livium  4.  Decad.  libro  7.  non  lemcL  cad.lib  2. 


Phtt- 
UnX. 


C  A  P  U  T     XIII. 

In  quot  cohortes ,  manipulos  ,  centurias,  decuriafque phalanx 
dividatur,  &  qucz  illius  defcriptiofuertt. 

>Uod'  legio  quondam  apud  Romanosfuit,  idpha- 
Gra^cis ,   3  Macedonibus  &  4  Dardanis , 

exte- 

TIRA  Qjl  E  L  L  U  S. 


Q 


langem 


1  jQuod  legio  quondam.~\  Serviusl.2. 
Aneidos  in  eum  locum, 

Et)am  jirghiA  phalanx  infirttclis  na- 

'jihutibat 
iA.  Tenedo,  tacitte prr  amica  ftlentialn- 
nx. 
Thalanx,  inquit,  Macedonumlingua,le- 
gio.  Quod  ck  ipfum  dicit  1. 1  i.ejufdem 
operis, 
_  Tum  mcefia phalaxx  Teucique  fe- 
quwtitr. 

2  Oracis.]  Ut  pntet  ex  d.  illolc-co 
Aneid.2.  &  lib.6.  ejufdcm  operis, 

Et  Danaum  proceres  ^Agamemnonirt- 
que  phalanges. 
Et  cx  Homero  libro  4  Iliados,  ubi  de 
jpfis  Gricis  &  Trojanis, 

A'm*  vsov  cutQo/LVoftyjcn  ziwvlo  <fd- 


Tpeoav  <f(  iTfTmitLiJt.uiv,  Xj  tiy&nmi. 
Et  privatim  de  Athenienfibus  idem 
Homeruslib.2.ejufdem  operis. 

2-wtrs  ef[  aycc v/v'  aidUucual  'i^ztvl» 
<fctXuyfi(. 

;  MacedoniLus.l  Quod  jam  fupra 
di&umeft  cxServio.  tt  eorum  qui- 
demphalanx  proprie  erat ,  ut  viderc 
licetexLivio  i.Decad.  lib.  8.  cum  di- 
Clt,  Et  qnod  antea  phalangesfimiles  Ma- 
cedonicis ,  hoc  pofica  manipulatim  firu&a 
acies  ccepit  ejfe.  &  omnes  ubique.  Et 
vide  infra. 

4  Et  Dardanis.~\  Nam  &  dc  his  lo- 
quiturHomerusd.  lib.4.  &Virgilius 
lib.  u.locofupraaliegatoibi ,  Quod 
legio  qutndam.    Et   de  his  tlibus  Vc- 

getius  Rei  militaris,  lib.z.cap.item  2, 
inprin. 

1  Ixtf 


G  E  N  I  A  L  E  S  D  I  E  S.     LlB.    VI.  587 

1  exterifque  nationibus  valuiiTe,monumcntis  proditum  clt. 
JEa  enim  in  libero  campo,Scfi  quando  exfpatiari  licuit,ma- 
gno  ufu  fuit.  Cum  vero  arctis  faucibus  &  pneruptas  faxis, 
aut  inter  viarum  angufta  prcmitur ,  non  cft  ca  vis  poteftaf- 
que  :  quippe  Maccdonica  phaianx  immobilis, '  femper  cx  m<t« 
f  tabili  peditum  aqminc ,  ncc  partiri ,  ncc  dividi  facilis  crat,  dT'c' 

t  1      •  1  r  •    r  pha- 

quod  m  Ilomana  Icgionc  Iongc  lecus,  quoticlquc  conjun-  /.«. 

clos  fervat  ordines,  &  fuisturmisitafcrturinftru&a,  ut 

contincnti  agmine  vir  viro ,  armis  arma  conjuncta  forcnt, 

magno  pradidio  munita ,  ad  vitftoriam  maxima  momcnta 

fecit :  llcut  Orthia  phalanx ,  quae  in  cornua  proccdit ,  &  in  °;'''' 

profunditatem  ita  inftruebatur ,  ut  ncc  a  tcrgo  aiHliri ,  ncc 

a  fronte  occurfari ,  ncque  a  lateribus  pra?  magnitudine  cir- 

cumvcniri  poflct :  *  quod  etiam  Maccdonicar  phalangi  erat 

proprium ,  praHongas  haftas  antc  clypcos  objicerc ,  ita  ut 

nifi  in  Iibcro  campo  ejus  nullus  ufus  toret.  5  Si  vero  laxatis 

ordinibus  femel  eflet  diflbluta ,  roborc  f  imul  atquc  ordine 

diffipato,  omnis  vis  virtufque  cjus  puncto  tcmporis  diflol- 

vuntur.  °  Hanc,  qui  de  inftrucndis  acicbus  mcmoriam  rc- 

lique- 


•h.t- 
Ltnx. 


I  Exterfque  nationibus.]  Ut  Arca- 
dibusapud  Virgil.lib.12.  Aneidos, 
*,4t  fiatres  auimoft  phalanx  accenftcjuc 

IhBii, 
'P.trsgl.  dios  ftringnut  manibus ,  pars 

mifliieferrum 
Corripiunt ,  cxciijue  rmnt .  — 
Marmaridibus  apud  Silium  Icalicum 
Ub.y. 

tion  e^  \1.trm.tridum  mcdi.xm penetra- 

re  phalangem, 
Cymphixijuc  ^lobos  dubitarem  irrum- 
peie  turmx. 
Et  Hclvetiis  CxLar  lib.T.bclli  Gallici, 
"Siiliies  nofl,i  e  loco  fiiperiore  pilis  miflis, 
f.tcile hoftium  ph.tLtngcm  ficrfegerunt.Et 
de  Romanis,  ut  poftea  diccrur. 

2  F.a  enim  lib-ro  eampo.~\  Livius  4. 
Pecad.lib  I.  E.ant,  ^\t,plcraquefylve- 
flria  circa,  incommoda  phalangi,maxime 
Macedonum  :  quxnifi  ubi  prxhnvjs  ha- 
flis  velut  vallum  ante  cljpeos  tb]ccit 
{cfttod  ntfiat ,  libcro  c.tmpo  opuf  efl)  nui- 


lius  admodicm  ufus  cfl.    Ex  quo  loco  hic 
haud  dubie  fumptus  cft. 

J  Semper ex flabili pcditum a?rnine.~\ 
QuintusCurtiuslib.  }.  de  Macedoni- 
bus  locpens ,  Sed  M.tcednnum  aciestor- 
vafane  &  inculta ,  clypeis  h.tflifime  im- 
mobiles  cuneos  &  confrt.t  robora  virorum 
teget.  Ipfi  phalangem  vocant  pcditimi 
ft.ibile  agmen.  J^ir  viro,armis  arma  con- 
ferta  funt  ,  ad  nutum  momentis  inlenti, 
feijui  figna  ,  ordines  ferv.tre  dulicei  c. 
Quod  imperatur ,  omnes  exaudiuut :  cb- 
fiflere,  chcuire,  difcurrere,  in  cornu  mu- 
tare pugn.tm,  non  duccs  mafis,  cju.tui  mi- 
lites  calknt.  Ha&enus  Curtius. 

4  Ouod etiam  yiacedonice  phal.tnfi. ] 
HicfuntexLivio^.Decadislib.T.cu- 
jus  verba  adduximus  fupra  ibi, Eaenim 
iniibcrocampo. 

5  Si  vero  iaxatis  ordinibus. ~\~ioc  ali- 
bi  attigimus  ex  Vegetio. 

6  Hanc.]  Scilicct  phalangem  Mi- 
cedonicam. 

1  £.v 


588  ALEX.  A  B    ALEX  ANDR  O 

vh,t~  licjuere,  quiqueineadefcribcndamultumftudii  &opera? 

rna*  contriVeiej '  ex  novem  armatorum  millibus,aliiex  viginti- 

to-njLi-  quinquc  millibus ,  ut  Syri :  Perfe  cx  quadraginta  millibus 

puddi  *tefin*ere«     Gujus  cxcmplo  Perfcus  adverius  /Emylium 

-jcrfM  Paulum  cx  quadraginta  millibus  phalangcm  inftruxit, 

gemu.  -Alexander  Romanus  impcrator  ex  triginta  millibus, 

3  Macedones  vero  ex  fedecim  millibus,  treccntis  octogin- 

Ha-   ta  quatuor  militibus  conftare  dixerunt ,  quos  phalangitas 

i«"$*~  vocant : 4  ficut  a  Philippo  primum,mox  ab  Alcxandro  de- 

fcripta  iuit,  qua  quidcm  externi  duces  velut  rirmiflimo  ro- 

bore  ufi  ruere :  nam  tanti  momenti  fuit,utincredibile  dictu 

11 1,  quam  parva  manu  quantas  copias  fuderit.  Sequutis  inde 

tempeftatibu.s,Grascorum  duces  diverfas  turmas  legionef- 

sarif-  que  defcripfere ,  inter  quas  Macedonum  robur  '  Sariifo- 

foj.ho-  phorus  magni  a'ftimatur,quo  velut  rirmiflimo  munimento 

in  poftcrum  ufi  funt.  Laccdamonii  raras  inftruxere  pha- 

langes,Gcrmani  denfitis  agminibus,fcutis  capita  contedi, 

objcctis  parmis  ,  phalangcm  ita  compofucrunt ,  utadir- 

rumpendum  magna  momcnta  faceret.  6  Ea  vero  phalinx 

ita  defcripta  crat ,  ut  in  minimas  partcs  dividi ,  rurfus  mo- 

•'• '. •'  mento  tcmporis in  unum  colligi  poffet:  quoque  dift.inct.ior 

Mt     efiet ,  fmgula;  ipfius  partes  propria  fortita  funt  nomina : 

Siqui- 

Alexandri  Magni  patre  ex  Diodoro 
Siculolib.  r6.c.r. 

5  Sa> iffopboms.~\ld eft, Sariflas de- 
ferens.  Videinfracap.21.  Dehisau- 
temQuintus  Curtius  libro^.  liatjue 
.Alcxander  ^lrctem  Ducem  haf}atorumt 
c/uos  Sariffophoros  nncabant  ,  adnerfiti 
Scythasm-ttit.  Livius  4.  Decad.  lib.6. 
Tum  Macedonum  robury  (juos  Sarijfopho- 
ros  appcllabant ,  -velut  firmamentum  circa 
ipfas  munitione  s  ,con\iituit .  Ex  quo  loco 
Alexander  liunc  locum  defumpfir.  Sa- 
riiTasMacedonum  defcribit  Alianus 
de  Inftruer.disaciebus,  Gap.4. 

6  Eaverephalanx.]  Hxcpropemo- 
dum  fiint  A.liani  de  Inftruendis  acie- 
bus,*&:  Modefti  de  Vocabulis  rei  mili- 
taris  ad  Tacitum  Auguitum. 

1  jq™- 


SlTtgU- 

la>  nm 
partiu 

pha- 


t  T.x  ncvem  a;  vttttwtm  millilms.~\0- 

&o  dicit  Vegetius  1.2.  captte  item  2. 

2  .Alixanclo  Rom. Imperatcr.^Lam- 
pridiusin  vitaillius. 

5  }.i.icidones  *jero.)  Livius  4.  Dcc. 
lib.  7.  locjiiens  decxeicitu  Antiochi, 
Kc^i.ty  incpit,acies  10.  &  6.  mitliape- 
ditum  mu  e  Macedonum  armati  fue>ey 
quipbalangita'  appellabantnr.  Et  de  liac 
quoque  Phahngitarum  appellatione, 
idem  5.Decad.lib.2-  ckiterum  ;.  Nec 
tamenidem  (emper  fuit  numerusPiu- 
langis.  Natfl  Polybius  lib.  <:.  Phalanx, 
ait ,  circiter  nj:gin:it/ui>n/uc  millta conti- 
fiebat,  &  alibi  eod.lib.  Phalangis  mul- 
titudo  ttltra  viginti  hominum  millia  con- 
tinebat. 

4  Sicxt  a  Philippo piimum.]  Scilicet 


GenialesDies.  Lib.  VI.  589 

Siqui  Jcm  h;rc  phalanx  quadruplaris ,  in  ilngulas  duplares  5;«- 
dividitur ,  '  cjuibus  cornua  pomen  indidcre  :  quarum  iin-  J^>. 
Siilx  oclo  nullia  centum  nonaeinta  duos  miiitcs  habcnt,  Qw 
decurias  vcro  quingeatas  duodccim.  Hanc  poftea  dupla-^r"** 
rcm  in  duas  iimplarcs  itcrum  paititi  h.iere,quarum  fmgulas  »«.«. 
ex  hominibus  quatuor  miliibus  octo<?,inta  icx  ctiecerunt.  *"'": 
Itcm  ilmplaris  ifta  in  duas  rurfus  dividitur  partcs ,  quibus  \;Cl<.s. 
nomcn  Meros  ,  quce  hominum  ducrum  millium  quadra-  CoUrJ 
gmtarium  dcicnbrtur ,  cjuarum  qimibetcx  ccntum  vigm-w>. 
ti  oclio  dccuriis  conftat.  Rurfus  Meros  cohortem  miilia-r"'~ 
riam  facit:  caautcmcft  hominum  miile  vigintiquatuor,  „«-,„, 
hoc  cft  ,  ccnturiarum  fexagintaquatuor  cujus  prxieetus  05«*- 
major  tribunus  appeUatur.  Iftadcinde  miiliaria  in  duas^*# 
quingentarias ,  quarum  /ingula?  homines  quingentos  duo-  th~ 
dccim  ,  ccnturias  tri&inta  duas  habent ,  eiufquc  duclor  tri- 
bunusminor:  candcmque  quingcntariam  in  duos  mani- Mm< 
pulos  partitifunt.  ~  Singuli  vero  manipuli  homines  red.-^T". 
piunt  duccntos  quinquaginta  fcx ,  dccurias  vcro  fedccim,  p,,u- 
cui  du<5tor  manipularius  prcecrat ,  quam r  &  Synagiam  vo-r'"J 


rtagia. 

Ceit- 

turia. 


cant.   Rurfus  manipulum  duas  centurias  facere  volunt, 
J  quarum  quadibct  milites  ccntum  viginti  oclo ,  hoc  cft,  f 
octodecuriascapit.   Nam  duplicata  ccnturia  manipulum  ce*t 
facit ,  4  cujus  pra-fec~his  centurio  ordinarius  vocatur.  Sim-  ***** 
plex  vcro  ccnturia  duas  quadruplares  decurias  facit ,  qua-  ^ 

rum/"»- 

piex. 
I    Quibus  csrnuA  nomen  indidere.~U  acccffutemports  ducum  -jarietas  femper  Dccu- 
Terentius  in  Eunuchoaft.4.  fccn.7.    |  muta-jerit  militije  difeipiiruim.  VideVe-  ria  cjwt 
Th  Sirnaiioin  finijlrunico,m,tu  Sjrtfce  [  getium  Rei  militaris  lib.  2.  cap.  6.  &  druplam 
dextrum.  qusdi&a  funt  fupralib.i.C.  y.  ris. 

2  S^uai  utn  tjualibet  tr.iiitcs  1 18. ]A- 
liter  Fcftus  Pompejus  1.  3 .  ubi  de  ccn- 
turialoquitur. 

4  Cujus  pr.efe&us  Centurio  ordina- 
ri«f.~\  Vidc  tnmen  an  &  qui  huic  pn- 
crant  Duplic.iriidicebantur.  Kam  Li- 
vius  r.Decad  lib.2.  de  Apioloquens, 
„4d hoc  Centurior.es Duplicai iofejue  ,  qui 
relicjuer.tnt  crdines  ,   -jirttjs  atbs  ficuri 


Ca-farlib.r.bel.Gall.  Ipfe  ddextrocor 
fHtprMium  cctr.mifit  "9"  omnes  ubicjue. 

2  Singuii  -jero  mAnijiuli.'  AllterLi- 
vius  r.Decad.lib.8.  Serviuslib.ir.  in 
eum  locum, 
Tu  Volufe  armari  Folfeorum  edicc  ma- 
xiplis  : 
.Maniplis,  inqait,  figniferis ,  quifecun- 
dum  antifjttnm  morem  in  legione  tri^int.t 


erant.  Lcgio  autem  babebat  fex  cohortts,]  pcrcufiit.  Vide  Gode-Scalci  Stewcch. 
fixagi/itA  ((fitmias ;  Itcet  %n  hk  rtbns  cornmentarium in  Vcgetiuin. 

1  Hat 


590  ALEX.  AB   ALEX  ANDRO 

ruin  ilngula?  hominum  fexaginta  quatuor :  qu#  quadrupla- 
ris  in  duas  duplares  dividittir ,  quarum  ex  trigintaduobus 
Deen-  militibus  fiunt  iingula; :  duplarifque  decuria  in  iimplarem» 
rtadu-  x  ex  fe(jecim  militibus  fcribi  dicique  confuevit.  '  Ha?c 
Decu-  enim  totius  phalangis  Macedonica?,quam  ex  fedecim  mil- 
n.xftm  iii3US  trecentis  o<5t.oginta  quatuor  militibus  veteres  effece- 
'  runt ,  percommoda  defcriptio  fuit.  In  qua  duo  funt  cor- 
nua,  duplarefque  phalanges  duce,  fimplares  quatuor,partes 
oiflo  cohortes  miiliaria?  fedecim ,  quingentaria?  triginta 
dua?,  manipuiifexaginta  quatuor ,  centurias  centum  vi^inti 
octo ,  decuria?  quadruplares  ducenta?  quinquaginta  fex, 
duplares  fexcenta  duodecim ,  fimplares  mille  viginti  qua- 
tuor.  Ex  his  ergo  effici  cogique  poteft,  quid  phalanx,quid 
cohors ,  manipulus ,  centuria ,  decuriave  iit ,  quantumque 
militum  in  difponendis  aciebus  externa  defcriptio  una- 
qua^que  capere  aiTuevit.  2  Qua  quidem  phalange  Roma- 
nos  duces  contra  exteras  gentes  aliquando  ufos  comperi- 
mus,illamque  non  uno  militum  numero  defcripfiife:  'nam 
contra  Mithridatem  &  Archelaum  Sylla  &  Romani  pleri- 
que  duces  contra  exteros  phalange  ufi  funt.  *  Poftea  vero 
manipulatim  ftruere  aciem  ccepere,illamque  in  plures  or- 
dines,  turmas,  decurias  centuriafque,  atque  ordines  divife- 
re.  5  Galli  vero  &  Celtiberi , 6  atque  extera:  nationes  ple- 
ra?que ,  non  phalangem ,  fed  catervas  habuere ,  hominum 
denum,  aliquando  fenum  millium.  Sed  quod  eft  de  cohor- 

te  mil- 


Rom. 
pha- 

lan?e 

wjh 


Galli, 
Cettl 
beri. 


I  HiCe  cnim  lotius  pbalanzis  Macedo- 
nic*.~\  Videfupra  in  wcxboyMacedones. 
Phalangis  Macedonica:  formam  de- 
fcribit  Appianus  in  libro  ,  quiSyrius 
infcribitur. 

I  £Uia  rjuidem  pbalange  Romanos.  ] 
Cxfar  lib.i.  bellorum  Civilium,  Sue- 
tonius  in  Nerone,  c.  19.  Tacitus  1.  8. 
Hcrodianusl.  4.  ubidephalangeMa- 
cedonica  Antonini  Bafliani.&  in  feq. 
Nam  &c  Athenams  lib.6.  Dipnofophi- 
ftar.  cap.8.  eodemque ultimo,  tradit, 
Romanos  a  Tyrrhenis  accepifle ,  eaf- 
t]ue  in  pugnas  conftituere  a  Saiiuiiti- 


bus  didicifle. 

5  tiamcontraMithridatem  &  ,s4r- 
chclaum  Sjlla.J  Appianus  in  Mithrida- 
tico. 

4  Poslea  <-jero  manipul.  ]  LlV.  I.  Dec. 
lib.8.  &  quodanteaphalangesfimiles 
Macedonicis  erant  hoc  poftea  mani- 
pulatim  ftrufta  acies  ccepit  efle. 

5  Galli  vero  &  Celtiieri.]  De  his 
duobus  &  aliis  pluribus  Barbaricis 
nationibus  Vegetius  libro  2.  capitc 
item2. 

6  Atcjue  exterx  nationes.~\  Ut  Gcr- 
mani  ex  Corn.Tacito  lib.zc 

1  Crttas 


Gen  iales  D  ies.  Ltb.  VI.  591 

tc  milliaria  dictum  vel  quingentaria ,  licet  animadvertere,  ***** 
illam  diilimili  modo  '  Graecos  variafle ,  qui  pro  tempore  ™fc 
&locis  &  proutquifquc  commodum  putavit,  cohortes  g™'*- 
non  una  facie  defcripfcre: 2  flquidem  Polybius  ex  nonagin-  "*,"" 
ta  hominibus  cohortem  fecit,Callifthenes  cx  feptin^entis,  **•*»■ 
Ephorus  ex  quingcntis  lectis  viris,  quain  facram  nuncupa-  "c?~ 
vit.  Samnites  quadragenariam  fcccre  cohortcm,qu3e  JLin-  ov<- 
tcata  dicla.  Camcrtcs  fcxcentorum  hominumcohortcm""' 
Romanis  aliquando  mifere  ex  fcedere. 4  Neftor  vcro  apud 
Homcrum ,  pcr  fingulas  tribus  cohortcs  difpofuit ,  ut  in  /£*- 
conflidu  prsliorum  alter  alteri  opcm  ferrct,  &  inviccm  fe  dos'  ^* 
juvarcnt.  Fuitque  mirae  obfervationis  apud  Graecos ,  ut 
prima  cohors  tanquam  firmiiTimum  rcbur  ex  quadringen- 
tis  miliribus  riat,  a  Romanis  vero  praeter  milliariam  6c 
quingcntariam ,  ctiam  cx  duccntis  militibus  primum  Syllsc 
temporibus  cohortem  defcriptam  tuiilc,  apud  multos  nota 
memoria  eft. 


1  Gr.tcocjori.ijft.l  Ut  pntct  cx fcq. 

1  Siqnidem  Vo'y!iius.  J  Lib.  1  !• 

J    Sh<a:  Lin.catadiRa.)   LlV.  I.DeC. 

lib.  i~.  hujus  nominis  rationcm  red- 

dens  ,  i  nt]ui  t ,  £<t  legio  Linteata  ab  inte- 

gumcnto  confeptt ,  quo  facrata  nobiiitas 


bro  TC.nonlongeaprin.  legio  Samni- 
tum  Linteata  appeliata  efi  ,  quod  Samni- 
tes  \uram  cs  fmguli  ad  aram  velis  hnteis 
circundatam ,  n>.n  cejfurosfe  Romano  mi- 
litijura-jerant. 

4  Ifcftorvtro apud Htmerum.' Lib. 


trat,.ippellatatfi.  Fcftus Pompejusli-     Iliad.  r. 

C  A  P  U  T     XIV. 

Rcsfiacrt ,  reltgiofk  ^fancla ,  qu<t  cenferentur  apud  vetercs, 
qutbufiqttc  facrum  autfantlumfacere  hcuit. 

REs T  facras,  rcligiofas  &  fanc"hs,in  nullius  fempcr  bo-  SdcA 
nis  fuifle ,  veteri  lege  fervatum  eft :  erant  enim  (acraL« 
divino  cultui  mancipata.  Ait  cnim  Trebatius ,  Ouicquidff- de 
dcorum  ergo  habeturfacrum  eflfive  ades.Jive  ara,velftgnum,  "™£ 
locm  aut  pecunia ,  five  quicquid  aliud  more  injhtutoquccivi-  &■  §• 

uuuf*~% 

Injht. 

TIRAQJQELLUS.  etdtm. 

1  Resfacrat.']  Id  initium  eft  exl.in  I  §.»«//»'*/.  lnflit.  te.  tit.  &  vidc  Macro- 
tmnm.  §.facretw. jf.de rcrnmdivif  &  j  biiunlib.j.c.j. 

1  E* 


592  Alex.ab  Alexandro 

<m-    tatii  rite  dils  confccrmumforet.  T  Ea  vero  confecratio,  vel  a 
fecr.i-  confu]e  aut  imperatorc 2  acccnfo  foculo  fit, '  cum  tibicine, 

i    •  •  r  •  r  •!  •  r 

verbis  prifcis  &  folennibus ,  f  pra?eunte  vero  pontihce 
*■  maximo  prefante  carmen, 6  capite  velato,&  concione  ad- 
in)uf-  vocata,  ac  juflu  populi, 7  injuflii  enim  populi ,  juxta  divinas 
i*f°r  traditiones,  confecrari  a?dem ,  terram ,  agrum,  aut  fanciri, 
nihil  poterat.  8  Poftea  latum  ad  populum  fuit ,  plebfque 
fcivit ,  ut  in  templi  confecratione  antve,  etiam  juffus  fena- 
tus,  tribunorumque  plebis  major  pars  intereffet : 9  in  quod 

illud 


tioms 
catre- 

moni 


puli 

nihil 

confc 

craba 

tur. 


1  E.t  rtero  confccr.ttio.'  Liviusi.De- 
cad  lib.9.  ad  fin.  cujus  hax  verba  funt, 
C.  Ela-jius  Cn.filius  fcrtba,patre  libertino 
humili  firtuna  naius ,  cttterum  callidus 
vir  &  facundus  ,  ttdcm  Concordite  in 
ttrea  Vtdcani  fnmma  irr.idia  nobilium 
dedica-jit  ,coaElufque  corifenfu  pcpuli  Cor- 
nclius  Barbatus  Pontifex  Maximus  -jer- 
ba  prxire  :  cum  more  ma)orum  ne<~aret 
nijt  Cof  aut  Imperatoi  em  poffe  templum 
dedicare.Sed  cjuod  dicitConfulem  aut 
Imperatorem,  adde  2c  Praetorem  ,  vel 
etiam  Propntorem  ex  Cornelio  Ta- 
cito  lib.  20.  cjuo  loco  citabimus  infe- 
rius. 

z  „4ccenfofico.~\C\ccro  in  Oratione 
pro  domo  fua  ad  Pontifices  de  Confe- 
cratione  loquens ,  <Atqui  C.  lAttiniut 
patrum  memoria  bona  _Q.  Metelli ,  cjui 
proa-ji  tut  P.Scipio  confecravjt ficulo pofi- 
to  in  rojirts,  adhibitoque  tibicme.  Et  i  n- 
fra  ,  Quid  eryo  illa  tua  tum  obteflatio  ti- 
bicinis  '  quidfoculus  ?  quid  preces  ?  quid 
frifca  illa  verba  -joluerunt  f  Et  vide  in- 
fra  num.7. 

3  C«>w//£/c/«<\]Cicerodic1:is  locis. 
4.  Verbit  prifcis  r>  fJennibus.  ]  Id  ex 
Cicerone  eftin  ea  ipfaOratione  pro 
domo  fua  ad  Pontifkes,  Ego  -jcrofiom- 
nia  f.lennibus  -jerbis  -jeteribus  &  prifcis 
inflitutis  acia  effe  dicerem&c.  Et  paulo 
poft,  Si  Tribunus  plebis  -jerbis  non  minus 
p-rifcis  &  folennibus  bontt  eivis  cu)u(piam 
confccrarit,non  -jalebit  ~  Et  vide  in  pra:- 
ted. 

<-  •Prtteunte  -je/o  Pontifice  Maximo."] 
Livius  ubi  fupra  Hb.  3 ,  &  Cwnelius 


Tacituslib.  20.  cjuo  loco  infra  citabi- 
mus. 

6  Capite  -jelato  &•  concione  ad-joca- 
ta.~\  Cicero  in  d.  Oratione  prodomo 
fua, Se d  cjuid  ego  cxteros?  Tu  tu,inquamt 
capite  -jeiato,concione  ad-jocata,ficulo  po- 
fito,bona  tui  Gabinii,cui  regna  omnia  Sy- 
rorum  ,  ylrabttm  ,  Perfarumque  denarix 
confecrafli. 

7  In)uffupoptdi.~\  Ciceroinillaea- 
dem  Oratione,  Videoj\x\cyi\x.,effelegem 
-jcterem  Ttibunitiam  ,  qux-jetet  injuffU 
plebis  jedes  ,  terrttm  ,  arcem  confecrare. 
quam  poftea  dicit  O^Papyrium  rogaf- 
fc,  ob  idquelegem  Papyriam  vocatam 
mifie.  Idem  ad  Atticum  epift.  2. 1. 4. 
loquens  pro  domo  fua,  quam  dedicari 
Clodius  contendebat ,  Cum  Pontifex, 
inquit,  ei  rei pr.cfeclus  effet,neqv.e populi 
)uffu,  neque plebifiitis  idfacere  jujfus  ef- 
fet,  ~jideri,pojfefine  religione  eampartem 
arew  mihi  rflitui. 

8  Pcflealatumad popnlumfuit.~\  Li- 
vius  r.Decad.  lib.  9.  ad  finem  fubdens 
ea  qua:  fupra  ex  eo  adduximus,  Itaque, 
ai t ,  e x  auSoritate  Senatus  latum  ad po- 
pulum  efl  ,  ne  qui-s  templum  aram-je  in- 
)uffuSenatus,  aut  Tribunorum  plebis pai- 
tts  mapris  dedicaret. 

9  In quod illud fer"jatumefl.~\  Vale- 
rius  Maximus  libro  1 .  cap.  1.  de  Cultu 
deorum,  ubi  deMarcello  Sctemplo 
Honoris,  Cum  Marcetius,  inquit,  quin- 
titm  Coffulatum  <zertns,  templum  Honori 
<&■  Virtuti ,  Claflidioprius  ,  deinde  Sy- 
racufis  potitus  nuncupatis  debitum  votii 
confccrare  -jellet ,  *  collegio  Pontificum 

imj>e- 


Geni  ales  D  ies.  Lib.  VI.         59$ 
illud  fervatum  eft,  ne  una  cella  duobus  diis  dicetur.  -  De- 
mum  lege  Papyria  non  modo  templa  cV  aras,fed  ne  priva-  Pafy- 
tas  quidem  ccdes  fine  juffu  populi  confecrare ,  aut  fempi-     ex' 
terna  religione  obligare  licuit,  nam  cjuod  privatus  religio- 
nis  erco  facravit ,  facrum  non  efle  confentiunt  omnes. 
Fuitque  Platonis  fententia ,  ut  deorum  dclubra  ncmo  pri-  p:at9r 
vatus  conftituat ,  fatis  arbitratus  ad  immolandum  publica  "'/Jf^" 
tcmpla  patcrc;  2  Funcftamque  familiam  ,  aut  homincm  «**»< 
riincre  pollutum ,  tcmplum  aramve  dcdicarc ,  aut  a  lugen-  ljae^ 
tibus  facrificari,  vel  aliquid  confccrari,  vctabatur :  namquc  »"• 
in  Iuctu  diis  fupplicarc ,  non  facrificare  liccbat ,  quum  iine 
gcmitu  aut  morfu  animi  facris  interelfc  dcccat.  'Propterca 
in  facrificiis  annivcrfariis ,  &  cedis  dcdicatione ,  publicum 
luclum  minui  pcrpetua  lcge  cavebatur.  4Tum  fi  quando 
exitiali  bcllo  &  tcrribili  ftrage  dimicatum  foret,ne  propter 
luchis  acerbitatcm  &  intcftinum  urbis  malum  facra  Ccrc- 
ris  intermittcrentur ,  lugendi  tempus  ad  ccrtam  fuit  diem 

prce- 


impeditus  es~i,  ne^ante  unam  cellam  duo- 
bus  diis  reHe  dicari:fu'.urum  i  niniji  qtiid 
prodigii  accidiffet  in  ca,ne  dignofceretuiy 
tttrirem  divinam  fieri  opoi  tc>  ct:,iec  duo- 
bns  nifi  crrtis  diis  una  facrificari  folcre  : 
ea  Pontificum  admcnitioie  cffeHum  esi, 
ht\laicellusfcp.'.ratisxdibu4,Honoitsac 
Virtutis  fimul.ichra flatueret :  heque  aut 
tollegio  Pmtifienm  auchrit.ts  ampli/iimi 
-jiri  y  aut  "Slarcello  ad)etlio  impenft  im- 
pedimento  fnit  y  quo  minus  rdigioniblts 
fuus  tcnor  ,fuarjue  obfervatio  i  edderctur . 
Livius  Decad. ;  .lib.  7.  tAttrttllmm  alix 
atque  alix  ob)cclx  animo  religioncs  tene- 
ba>:t,  in  quibtif  q:wd,cum  bctl-j  G.dlico  ad 
Clafiidium  adcm  Honori  cjr  Virtuti  -jo- 
oifjet  ,  dedkatio  e\us  d  Pontificibus  im- 
fedicbatur  ,  quod  nejabant  unam  ceUam 
amplius  quam  uni  Deo  retle  dcdicari. 
X^uia  fi  de  c.<lo  tacla,aut  prodigii  a  iquid 
i>i  ca  faclum  effet ,  dijjicilis  procuratio 
I  foret  :  quod  utri  Deo  dt-jin.tra  fierct, 
\  fciri  ncn  pojfet.  ~Neque  enim  duobns  tiifi 
\  certis  diis  rite  una  hofltafitri.  Ita  addit.t 
<\  Vhtntys  xdes  appi-jper.ito  ofere  ;  neaue 
Ttm.  11. 


tamcn  ab  ipfo  ades  ex  dedicatx  funt. 
MeminitFlorus  in  Livii  Epitome  li- 
broi^. 

I  Uemumlene  Papyria.~\  Ciceroin 
oraiione  pro  domo  fua  ad  Pont.  5c  vi» 
de  fupra  in  vcrbo,  Injuffuptpuli. 

1  F  unefiamquc  familiam.\  Livius  J. 
Decadis  lib.  2.  loquens  decladc  Can- 
nenli ,  Tum  prhatx  qucque  per  domos 
clades  -juliatx  funt  :adcoque  totam  vrbent 
opple-jit  .'wi7<w,  utfacrum  anniverfariton 
Cereris  interrniffum  fit  :  quia  nec  lugm- 
tilu<  idfacere  ejifas,nec  ulla in  illa  tem- 
ptfiatc  matrona  expcrs  lullus  fucrat.  Ita- 
que  ne  ob  candcm  cauftm  alia  quoquefa- 
crapublica  aut  privata  deferercntur,  Se- 
fiatufconfulto dicbus  jc.  hiciuscfifinitus. 

3  Trcptcrea  tn  fanidciis.  ]  Fcftus 
Pompejus  lib.  1  r.  Minuebatur,  inquit, 
pypulu  lncli-s  xdis  drdic.  tione  y  cum  & 
Cenfribus  lufirum  condebatur ,  cum  rJ0- 
titm  pvblice  fufceptum  fihebat  ur. 

4  Tumfi  quando.}  Id  quoddiximus 
l  ex  Livio  in  vcrbo  ,  FMiujiamquefami- 
\liam.. 

Tp  1  AhI. 


Gr.ui. 

C-i,e- 
tnonije 
ta  tcm- 
fli  con- 
jicr.x- 
tionc. 
Jiabina 
herba 
in  c!e- 
dic.itio- 
nibus. 
In  de- 
dican- 
da  ara 
'jelfi- 
mula- 
tro. 
*Atbe- 
nien- 
fiu 
Confe- 
cratio- 
nis  ver- 
ba  arti- 
culate 
expri- 
wetida. 


594  Alex.ae  Alexandro 

pra?finitum :  quodetiam  Grsecis  in  ufuerat,  utinannua 
Cereris  celebritate,  runeftos  interefle, r  aut  vota  exolvere, 
vetaretur.  Templi  vcro  confecratio  fiebat ,  utquitem- 
plum  a^demve  dedicaturus  erat, s  poftem  tenens,  'accenfo 
foculo,  3c  advocato  numine ,  cui  templum  sedefve  facran- 
tur,  fe  ex  prophano  ufu  &  humano  jure,  templum,  cellam, 
menfas,  arulas,  quxque  eo  pertinent,  eximere,  eaque  con- 
ceptis  verbis  ipfi  numini  (nominat  numen)  divina  huma- 
naque  omnia  confecrare  dicareque  affirmet ,  Sabina  herba 
ad  facrum  adhibita,  fine  qua  templum  sdemve ,  phana  aut 
facella,  minime  dicari  putarunt  poffe.  4  Fuitque  conftitu- 
tum,  ut  m  dedicanda  ara  vel  fimulacro,  poftem  tenerinon 
oporteret,in  £ede  vero  necefliim  foret :  in  quo  eft  animad- 
verfum,fi  parum  recte  tabernaculum  captum  eflet,  crimen 
fpreta?  religionis  admitti.  Athenienfibus  vero  in  ara  con- 
fecranda ,  vel  ftatua  dcdicanda ,  mulieres  in  vefte  verfico- 
lori  ollas  leguminum  circumferunt ,  illafque  gratias  agen- 
tes,  ere&oribus  dividunt.  y  Notatumque  &  illud,  confe- 
crationis  verba  rite  concipi  oportere,  ne  fyllaba  vel  verbo 
cadant: 6  quare  Metellum  pontificem  a?  dem  dedicaturum, 

quum 


i  Aut  vota  foheve.~\  FeftusPom- 
pejus  loco  fupra  citato  ibi,Propterea  in 
Jiic  ificii*. 

2  Poftemtenens.~\  Livius  I.  Dec.l.j. 
in  dedicatione  a:dis  Jovis  in  Capito- 
lio,  fic  Ccribh,Poftem  jum  tenenticonfu- 
li ,  foedum  inter precationem  deum  nun- 
cium  iucutiunt :  mortmtm  ejtxfitium  effe, 
fnncftatjuef.imilia  dedicare  eum  templum 
nonpoffe.Non  crediderit  fiHum,aut  t.tn- 
tnm  animo  roborufuerit,  r.ec  traditur  cer- 
tum  ,  ncc  interpretatio  eftfacilU.  tiihil 
aliud  ad  eum  nuncium  d propofito  a-jer- 
fa,  quam  ut  cadaver  efferri  juberet :  te- 
nens  poftem  ,  precationem  peragit  &  de- 
dicat  templum.  ValeriusMaximusl.  s- 
cap. !  o.  Hvratiui  Pnhillm  cum  in  Capi- 
tolio  Jovi  Opt.  Max.  adem  Pontifex  de- 
dicaret ,  interque  nuncupationem  folen- 
nium  -jerborum  poftem  tenens  ,  mortuum 
ejfefilium  uudijfet ,  ne  qtie  mamm  4  pofte 


rcmovit ,  ne  tantt  templi  dedicationent 
interrumperet :  neque  vultum  apublica 
religione  ad  privatum  dotorem  reflexit, 
ne  patrt-s  magis  tjuam  Pontificis  fartes 
igijfe  videretur.  Seneca  de  Confolatio- 
ne  ad  Martiam.  Ante  hosCiceroin 
d.  Oratione  pro  domo  fua ,  yerbone 
Pontifices  putatis  ,  fi  is  pofiem  tenuerit, 
£r  aliquid  dixerit,  domum  uniuicujufqujt 
confecrare  pojfet  ? 

3  Accenfo  foculo.  ]  Diiftum  eft  fu- 
pra  in  verbo,  iAccenfi  foco. 

4  Fuitcjue  conftitutum.  ]  Cicero  in 
Oratione  pro  domo  fua  ad  Pontif.  Po- 
ftem  teneri  in  dedicatione  oportere  videor 
audijfe  templi  :  &  paulo  poft  ,  Simula- 
chrum  autem  attt  aramfi  dedicafti  ,  fine 
religione  loco  moveripoteft. 

5  Notatumejue  &  tUud.~\  Quod  prO- 
bat  exemplo  fecj. 

6  jQu*reMetelim»-~\V]iaiu"Kb-'x' 

«ap.37. 


Geni  al  e  s  Di  e  s.  Lib.  VI.  595 

quum  balbus  effet ,  mukum  Iaborafleferunt,  utverbum 
Opifera? ,  rite  exprimere,  &  fine  orfenfione  pofiet :  '  ficut 
Demofthenes  lingua:  impedimento  oftenfus ,  adeo  bla:fus  Demo- 
erat,  ut  in  exprimcndo  §  litcram,multum  laboraffe  dicant, !™" 
pro  cjua  Aprofcrcbat.  "Utqueinconfecrationeardis,  i\ 
quando  luctu  publico  populustcncrctur,  dimifTis  figis,  i*8n* 
candidas  veftes  induant.  5  Cumque  omnia  facra  tanquam  rc™'' 
diis  debita,  violari  ncfas  foret :  homincm  tamcn  facrum  &  Homo 
deo  devotum  morte  arHccrc,  ncfas  non  putarunt,tanquam /•'"'• 

.....  ...      ,  ..  ..     ,  r  .  1  Inlot» 

llhusanimadiisdcvota,  amphus  liumam  commcrciinonw»/?- 
fit.  4  Rcligiofum  vcro  locum  cum  facere  dicunt ,  qui  dc-  ******* 
functum  cadaver  aut  cincres  in  locum  fuum  dercrt ,  quivc  sepe- 
mortuum  in  prxdio  locove  fuo  humo  tesiit : T  locus  tamcn  !e'  * 

l  £?  1'tiHS 

ubi  crcmatur  corpus,prius  quam  injecta  gleba  fit,non  idco  apud 
rcligiofus  manct,  fcd  prophanus.  6  Scd  quum  a  prima  ori-  r^(m°l- 


cap.  57.  Mctcllum  Pontificem  adeoinex- 
pl  an.it  xfuijjc  lingux  aicepimut,ut  multss 
menfibustortus  crcdatur,  dum  meditat ur 
in  dedicanda  .tde  Opifer.e  diccre. 

1  Sicut Demoflbcnes.']  Plutarchusin 
vita  illius. 

1  XJtaue  in  confecratione  xdis.]  Fe- 
ftus  Pompejus  libro  n.  },linucba:ur 
populo  luclus  xdU  dedicatione. 

}  Cumque  omniafxcra.  J  Ha?C  ufqlie 
ad  verfic.  Religiofum,  funt  Macrobii  li- 
bro  j.  cap.  7.  Veteres nuUurn  animal  fa- 
crum  in  finibus  fuit  effc  patieb.mtur :  fcd 
nbioebant  adfines  deorum,  rjuibus  facrum 
effet :  animas  veio ficratorum  bominum, 
tjuos  Graci  ^codv&gvocant ,  dii-S  debitas 
exifiimabant.Quemadmodumieiturawid 
facrum,  ad  dcos  ipfos  mitti  non potcrat,  a 
fe  tamen  dimittere  non  dubitant:  fic  ani- 
mas,  c/uas  facr.ts  in  coelum  mitti  poffe  ar- 
hitrati funt  ,  viduatas  coipore  quam  pri- 
mum  illo  ire  voluerunt.  Vide  Feftum 
Pompejum  lib.  17. 

4  Religiofitm  vcro  /5r«»w.]Martianus 
in/.  intantum.  §.  reliyiofum.  ff.  dere- 
rum  divif.  &c  repstitur  in  §.  religh/Um, 
eodem  titul.  Idqueviderelicetexto- 
to  pene  tit.  ff.  de  religiofis  <&  fumpti- 
l/us  funerum. 


gine  ms. 

5  Locus  vero  uhicicmaturcorput.jCi- 
cero  lib .  2.  de Legibus ,  Piins  ejuam  in 
osinjecta  zjtbaefi ,  locus  tUe,ubi  crcma- 
tum  efi  corput,  nibil  babtt  religioni-s  :  in- 
\eHa  gleba,  tum  &  i/Je  bumatus  efl  ,  <y 
fepulcbrum  iiocatur  ,  ac  tnm  dmique  mul- 
ta religiof.i  \ura complecli.ur. 

6  Sed  cum  d prima  origine.]  ServiuS 
incnmlocumlib.  $.  Aneid. 

Prxterea  ,  fi  nona  diem  mortalibus  al- 

mum 
^4urora  extulei  it. 
Sciendum,  inquit,  quia  apudma\ores% 
ubi  cjuis  ubicunquefuifftextinHus,  ad 
domum  fuam  referebatur  ,  &  iUic  qui  e- 
rant  oHavo  die  ii>cendebant,nonofepe!ie' 
batur.   Etrurfus  lib.  6.  ubi  de  Mileno 
fummo artifice  in  fono  tuba: loquitur, 
Sedibus  hunc  refer  ante  fuii  &  conde 
fepulchrO) 
fic  fcribit ,  .Apud  Ma\ores  omnes  infuit 
domibus  fepehebantur  :  unde  ortum  efi, 
ut  Larescolerenturin  domibus  :  unde  et- 
iam  Larv.ts  vocamus.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Arnobius  lib.  $.   y.trro  fimiliter 

hxfitan  r ,  nunc  effe  illos  mane< ,  &  ideo 

Maniam  matrem  coznominatam  Larum: 

nnnc  aeritf  rurjut  deos  ,  &  Heioas  pro- 

Pp  l  nmiciat 


hna- 


596  Alex.  ab  Alhandro 

gine  intra  fuas  quifquc  xdes  defoifa  cadavera  haberent* 
'  unde  Lares  in  fingulis  aedibus  colendi  religio  pervafit ,  in 
*"Larario,in  cjuo  prseter  deorum  Pcnatium,etiam  infignium 
fvilL-  vlrcrmn  i  quas  vencrarentur ,  cffictas  imagines  habebant : 
*io.  s  quare  Severus  imperator  religione  tactus ,  Chriftum, 
Abraham,  Orphcum  &  Apolionium,  vclutdeos,  intra 
a?clcs  vcneratus  eft  :  +  poftca  lege  1 2.  tabularum  ,  ne  intra 
jh<o-  urbcm  fcpelire  licerct,  probe  cautum  fuit : y  itaque  in  agris 
7ic,es  quifquc  fuis  fcpuichra  &  loculos,in  quibus  cincres  fuorum 
in  whe  conderent ,  habucre.  6  Cineres  tamcn  illorum  qui  trium- 
Euht.  phailent ,  aut 7  imperatorum ,  fummorumcjue  ducum,  cjui 

rem- 


HHiici.it  appeUari:  nunc  antiquorumfen- 
tentias  fctfuens ,  Ldrvas  effe-dkit  Lares, 
qu.ifi  quofdam  Genios  defimclorum  ani- 
>nu  mortuarum. 

TIRA  QU  E  L  L  U  S. 

r  Vnde  Z<w.r.]Serviusubi  fupra.Et 
videfupralib.  j.  cap.  24. 

2  lnLarario,  i>:  quo  ,  &c.]  Quod 
probat  ex  fecjq. 

J  £hiare  Sei'crus  Imperator.~\  Scili- 
cet  Alexander  Severus  ex  Lampridio, 
<]iii  id  dc  eo  refert  in  vit.a  ipfius :  cujus 
Ktc  verba  funt ,  Vfus  vruendi  cidcm  bic 
fmt :  Piimum,  ut  fifitcnltas  ejfet,  id  cfi, 
fi  non  cum  uxore  cubuiffet ,  matutinis  ho- 
ris  in  Larariofuo  ,  in  cjuo  &  dhos  Prin- 
cij>es ,  &  optimoseleclos  &  animasfiin- 
6hores,in  queis  &  Apolioniy.m,&  cjuan- 
tum  fcriptor  fuorum  tcmporum  dicit , 
Chriflum,,Abr<ibtm  &  Orpheum,&  hu- 
jufwodi  deos  halebat  ,  acmajorum  ejfi- 
gics,  rem  tlivinamfitciebat. 

4  Poflealege  u.Tabnlarum.~\C'iCCIO 
lib.  2.  de  Legibus,  ubi  ejuslegis  verba 
ilc  fcribir,  Hominem  mortuum  in  urbe  ne 
fcpelito,neiie  urito.Quod  poftea  Duillio 
Confule  Senatus  prohibuit ,  &  legavit 
(aut  utaliilegunt)cavit,  nequisin  ur- 
be  fepeliretur,ut  fcribit  Serv.  in  n.l. 
Jfcneid.Virgilii.quoIocoftatimcitabi- 
mus.Et  hic  omnino  vide  fupra  1.  j.c.  2 

<:  Itacjue  in  agris  quifque fuis.~\  Ut 
videre  licet  ex  Cicerone  in  Oratione 
pro  Sex.  Rofcio ,  Cui  de  ttmto  fatrimo- 


nio  ne  iter  quicfem  ad  fepulcbrum  pa- 
trium  relictmn  efl.  Et  Horatio  Serm. 
lib.  1.  Sat.8.  illis  verfibus  , 
Millcpedes  in  fionte,  trecentos  cippus  i» 

agru>n 
Hic  dabat  ,  beredes  monimentum  nefe~ 

cjuerentur. 
Et  Livio  1.  Decad.  lib.  6.  Quod  &  a- 
pud  Graxos  obfervabatur ,  ut  docet 
AfchinesadverfusTimachum,  &A- 
riftophanes  in  hw^tviei^gtus ,  ilve 
concknantibus.  Et  apud  Hebrxos ,  ut 
docent  facra:  literx ,  Genefiscap.  25. 
^ib;  ahamus  fepeli-jit  uxorem  fuam  Sa- 
ram  i»  fpelunca  duplici ,  quam  quadrin- 
gentis  ftclis  argenti  probatd  monetre  pu- 
blice  emer.tt  ab  Ephrone  ,  pr*fentibus  fi- 
liis  Heth.  Et  ut  teftatur  D.  Joannes 
cap.  19.  in  fin.  Jofepbusab  ^Arimathea, 
&  tVicodemus  ,  corpus  Dn-  nojiri  Jefn 
Cbrijii  linteis  cum  aromatibus  obiigaturny 
ut  Judatis  fepeliendi  mos  erat,pofuerunt 
in  monumento  novo,excifo  inpctra,  &  in 
quo  nondum  quifi/uarnpofitusfuerat,quid 
erat  in  hortojuxta  locum  ,  uli  crnciftxHS 
fuerat. 

6  Cineres  tamen  illorum  ,  qui  trium- 
pbaffent.]  Plutarchus  probl.  cap  79. 

7  ^4ut  Imperatorum.']  Serviusl.  II. 
Aneidos  in  eum  locum, 

^4'.<eBaque  partirn 

Finitimos  tollunt  in  agros  ,  vrbiqut  r(- 
mittunt. 

Etvidefuftalib.3.cap.  2.  adfin. 

2  Virg* 


Geniale s  D  i  e  s.  Lib.  VI.  597 

rempub.  auxiffent ,  r  virginumcjuc  Veftalium  ,  in  urbcm 
ferri,  &:  in  foro.  condihccbat.  *  Primumcjue  Trajanum 
Auguftum  fepulchrumin  foro  meruiffc  acccpimus, ;  cjuod 
&  poftcris  dcinceps  datum  eft.  A  cjua  inftitutione  poftca 
dditum  efle  crcdidcrim  :  "*  namcjue  Hadrianus ,  &  mox 
AntoninusPius  Auguftus,  jus  anticjuum  renovantcs ,  nc 
cui  intra  urbem  fepelirc  liccrct ,  edictis  decretifquc  fmci- 
vcre.   5  Qiut  Platonis  etiam  inftitutio  iuit,ut  in  agro  infce- 
cundo&ltcrili  fcpulchra  conftitucrentur ,  nc  viventibus 
offtciatur.  Cumque  tota  familia  fcpulchri  patrisfamilias  &$•> 
particeps  forct  (quippc  cxtra  facra  &  legem  infcrri  cada-^_ 
ver  non  liccbat)  proccdcntc  mox  tcmpore,  ne  in  getais  &  «*• 
poftcros  fcpulchra  dcfccndcrcnt ,  alia  fuit  Ic^c  fancitum, s!f  ■ 
donec  novo  poftca  cdicto  ad  genus  &  ramiiiam  pcrtinue- /»•-<.';- 
re.  6  Qua?  quidcm  pro  dignitatc  &  opibus  ficbant  majora,  gjjjj 

fi  im-  bus.' 


I  Virginumque T'eflalium.~\  ScrvillS 
ineodcmloco,  ubi&iddicir,  Ipfas 
quoqueVeftaleSjVivastamen  intr.i  ur- 
bem  in  campo  Scelcrato  obrutas  fuif- 
fe,  quod  &  nos  alibi  diximus. 

Z  Primumque  Traianum.  "|  Solus 
omnium  ,  au&oreEutropiolib.  8.  in 
pri nc.  Trat.tnvs  intra  urlicmfinultns  cfl, 
eflfii  col/ata in  vrndm auream,  inf  ro  nucd 
Atlificavit)  ffdrcolumna  fitafunt.  Sic  atl- 
tem  icribit  Sex.  Aurclius  Viclor ,  Htt- 
yis  fcilicet^Ffajani ,  exufti  corjioris  circ- 
res  relati  RWiam,  htim.ttiqttc  Tra\a.?ifo- 
Tofuheyus  eol-Jrht?n,ey  ima^o  fuperpoftta, 
ficuti trinmphantc s folent ,  in uiLcm  invi- 
ita,  Senatu  pr.fcttntc  &"  exercitu. 

3  <2ucd  C>  poflens  deinceps  dat*m'.~\ 
Id  pugnattumep,  quod  confeftim  fe- 
quitur.  Nam  Hadrianusnulloalio  in- 
tcrmedio  poft  ipfum  Trajanum  irnpe- 
tavit. 

4  "Mamque  Hadrianus.^XWyxanm  in 
i.Praitor  ait.  ; .  §.  Di'jus.  ff  dc  fepulchro 
-jiolato.  (cribit,  Hadrianum  refcripto 
fiio  poenam  ftatuiflequadragintaau- 
reorum,  &  in  eos  qui  in  civitate  fepe- 
liunt,qua;n  fifebinferri  jufllt.Scin  ma- 
giftratus ,  qui  hor  palTi  funt,!ocuinquc 
publicarifurTk,  &corpus  transferfi. 


5  QuJt  Platonis  etiam  inftitutiofuit.] 
In  Iib.r2.de  Lq-ibus :  Xullum,  ait,  m 
locofoccundo  &  aoro  jj  euituram  afto  fe- 
pulchrhnifi.it.  Sed is locus corpora  deftm- 
Horum  recipi.it,  qui  atl  catera  :nwilit,& 
ad  id  tantum  commcdus  -ji-jentes  minimt 
/.r •/..'.  ^Hec  enim  £  -jhis  &  d mortuis 
tcrrx  matris  fcccunditas  imp.edicnda  csl. 
Nemo  crgo  aut  -jhcns  aut  mortuus  ali- 
quem  alimcnto  p> i-jet . 

6  £>u*  quidcm  hro  dignitate  &•  opi- 
hus.  ]  Quod  &:  noflris  legibus  probatut 
/.  at  fi  cjuis.  I.f.  §.  htc  aflio.  illis  vcr- 
bis,  ,¥.quum  autem  actiphur  ex  dignitd- 
te  e\us  cjui  fnneratus  esi  :  ex  c.iufa  }  ex 
tempore  ,  ex  honafide :  ut  ncijucpln  r  im~ 
putetur  fumptusnorhine  ,  cjuam  ftcium. 
efl ;  nccjue  tantum  ,  /jnantum  fatlum  csly 
fi  hnmtidice  faBum  efl.  Debet  enimha- 
heri  ratiofacultatum  e]us,in  cjuemfaclutn 
efl :  Cs  ipfius  rei ,  cju.t  ultra  modumfine 
aufii  confumitur.  Vidcfupralib.  j.  c.j. 
i ncip.  I  tm  'jcro  pyram.  Ex  lcgibus  au- 
tcm  Platonislibro  n.  Lex,inqu\t,ifla 
fit,  ut  tjui  maximi  ccnfus  cfl,  adfiinus  &• 
/efmlturam  non  phts  quim  minas  cjuinque 
impcndat ,  ijuifecundi  tres  ,  tertii  duas- 
quarti  unam:  atque  itafinguimum  modi- 

i  ca  erit  impcnfa. 

Pp  J  I   fluam 


lex  de 

fepnl- 
chris 
Jirnen- 

dis. 


T-pio- 
dw.m 

&h 

pita  ■ 
fhiurn. 

Denie- 

trii 
fan- 

ftio. 


598  Alex.  abAlexandro 

fi  imperatores  aut  fummos  duces  amplis  honoribusfun- 
ctos ,  fepelire  contingerct:  minora  vero,  fi  mediocris  for- 
tuna?  viros  fepulchro  condi  curarent.  In  quibus  literis  ad- 
notabant,  quot  pedcs  a  fronte,  quot  in  latitudinem  facer 
locus  procederet.  Secl  qunm  profufiflima?.  impenfa? ,  & 
magna?  moles  fepulchrorum  quotidie  fierent,fec]uutis  inde 
tcmporibus,  ne  ampliori  opcre  excitarifepulchrum  'quam 
quod  quinque  diebus  abfolveretur ,  :  nec  majori  lapide* 
cjuam  qui  laudes  fepulti  &  titulos  honoruin  acciperet ,  lege 
cautum  fuit: !  quod  Gra?ci  epiodium, +  five  epgtaphjum  cU- 
xere, s  id  quod  PJato  lcgibus  cavit,  &  Graxi  fancivere,  ne 
quis  majoris  opera;  fepulchrum  excitaret ,  quam-quod  de- 
ccm  homines  tiiduo  perricerent :  °  neve  Hermas  in  Cera- 
mico  apponCre,7  aut  longe  petito  procemio  epigramm^in- 
fcribere  fas  forct.  8  Mox  Demctrius  rex  novis  fepulturis 

mo- 


r  Quam  quod  qnlnque  dielus.~\  Id 
Platoniseftd.  lib.11.de  Legibus„y%- 
get,  inquit,  difepulchrisloquens,non  al- 
tior ft  co  cumulo,  quom  vi»  i  quJnque  d.e- 
bns  conjlruf,  e  boJfuit(. 

2  Kec mj)'iiljpide.]Thto  ibi,  La- 
pid?s3l!,-7,fuperftruantut  non  majores, 
c]uam  ut  pofTint  defunfti  laudes  qua- 
tuor  folum  heroicis  verfibus  cditas 
comprehendere. 

3  £>uod Graci Episdi »>w.]Epiodil)m 
five  Epi.jedium.canticum  quod  dicitur 
cadaverinondnm  fepuko  :  alio  nomi- 
ne  Nenia  dicuur,  ex  irri  fuper ,  Sc  «<Ai 
canticum. 

4  SiveEpitahltju»).]  Ciccrolib.  5. 
de  Legibus.  D  Hieronymus  D.Augu- 
ftino  rcfpondens ,.  Epitaphium  nlicrit 
proprie  fcribimor^ruorun?  :  ficut  ab. 
lpfo  epitaphium  Nepotiani  fcripturn 
eft.  Libcritem  D.  Hieronymi,  qui  de 
virisilluftribusinfcribitur,  aquibuf- 
dam  dicitur  Epitapiiium ,  qui  titulus, 
ut  inquit  Divtis  Auguftinus ,  probari 
poflet,  fieorum  tantum  hominum.yel 
yitas ,  vcl fcripta  contineret ,  qui jam 
defuncti  efient.  * 

COLERUS. 
*  H\ncEpit<ipl<iJ}a}2vyid  Sidonium, 


qui  Epitaphia  confcribir. 

TIRAQjiELLUS. 

•  <;  Id  quod  Plato  legibus.Jhib.  Il.de 
Legib.  <k  vide  infrain  verbo,  'He-je 
Hermas  in  Ceramico. 

(>  Neve  Ihvmat  in  Ccramico.'  Cice- 
ro.  libro  2.  de  Legib.  pauloantefin.. 
Std  pofi  aliquanto ,  propte*  ha*  amplitu- 
dinesfepulcbforuty,  quai  i'<t  Ceramico  'ji- 
I  ciomus  ,  lege  fancitum  eji  ,  ne  quis  fepul- 
clmanfaieret  operftut  yqu.tm  qttod  decem 
honiines  effecerint  tridno :  nepjue  id  opere 
tgclorio  exornari,  net  Hervqty  hos  qttot, 
-jscant,  licebat  impcni:  necde.nfortui  latt~ 
defn':f. in pullici.1  fepuUmis  ,  nwc  ab  aliof 
fi  qui<  pulhice  ad  enm  rem  coaflitutus  ef-  . 
fct,  diciiicebat.       ■ 

7  ,Aut  longe  petito.pi-ooemitr]  Cicero 
ci  lib.  2.  de  Legibus. 

8  Mox  Ijtmecrius  Rex.)  Cicerod.. 
jlib.4.  de  Demettio,5'^«/c/3/f.r,  inquit,; 
nfj-jii  fniunt  moduin.  Ktimfuper tente 
cumulurn  noluit  qitidfiatlti ,  •  nifi  colnmelw 
iamtribus  cubitis  ,  ne  ^ltipretflt  aui '  men- 
ftm  ,  aut  iabelium  :  ($•  huic procurationi 
certum  magifiratum  pr,tfecerat.  * 

^COLERUl 
*   Et  ex  hoc  &i  cx  fequent:  loco  Ci- 
ceronis  apparet,  columella^  ftatutas 
fuifle 


Geni  a  l  es  Dies.  Lib.  VI.  590 

modum  ftatuit,  fanxitcjuc  fuper  defunc"li  cineres  erigi  colu- 
mellam,  cjuae  ultra  cubitos  tres  non  extaret.  Quod  Sylla  !>'•'*• 
lcge  promulgata  conQituit ,  qua  funcbres  impenfie,  &  am- 
bitiofr  excquia?,  atcjue  ad  rogum  munera ,  necnon  convi- 
viorum  impendia,pra:fcripto  rine  taxabantur:c]uitamcn  in 
Metella?  conjugis  hincrc  lcgcm  fuam  tranfgreflus ,  proiu- 
fione  maxima  cxcciuias  dcdit.  Lycurgus  vero  dehincii  no- Iyc* '" 
mcn  tumulo  aficribi  vctuit,  nifi  lllius  quifortiter  pro  patria 
occubuiflct,  &  opcram  inbcllorcipubl.  navaflct.  '  So-*^** 
lon  vcro  pcena  cocrcuitillos ,  cjuifcpulchra  dclerent ,  aut"" 
in  gentilia  alienum  infcrrcnt.  '  /Fgyptiistriar\icrefcpul-^?>- 
chrorum  gcnera :  unum  prarcipuum  &:  maximifumptus,f;-" 
cjuod  ar^cnti  talcnto  taxabatur:  medium,  minarum  vigin-/fy*rf- 
ti:  humilevcro,  cxlevimatcriaminima:impenfse.  !  Cla-  """a, 
riora  fucrc  y£thiopibus :  nam  ditiorum  monumenta  ex  au-  <£//»»»- 
10  fiunt ,  tenuiorum  cx  argcnto ,  inopes  autcm  conduntur  ?"' 
fictiiibus.  *  Indi 5  cv  Gcrmani  operofa  fcpulchra,ut  gravia  i»di. 
dcfundis,  afpcrnati  funt,itaque  humili  condcbantur  tumu-       . 
lo.  °  Cyrus  vcro  apud  Xenophontcm  ,  non  aui  o ,  ncc  ar-  Cym. 
gcnto  condi ,  fcd  tcrra:  corpus  reddi  voluit  vclut  matri. 
Singulosque  lingulis  fcpulchris  condi  apud  Romanos  diu  Ro- 

fuifiein  vcterum  fepuicliris.  Deqtia  re    Hcrodotumlib.  5.  Diodorum  Siculmn 
vidceundemCiccronem  inTufculan.  j  lib.  3.  cap.  ^. 


Qua-ft.  ubi  demonimento  Archimc- 
dis,  Syracufis  ab  ipfb  .Ciccrone  in- 
vcnto.  Adde  Sc  Javolenum  ff.  lib.  8. 
tit.  4. 

TIRAOJJELLUS. 

T  Sotcn.~\  Cicerod.  lib.  2.  deLer;. 
De  fepulcbris  autcm  nibil  cfi  apucl  Solo- 
Yicm  amplius,  quam  ne  quis  ca  ddeat,ne- 
vc  alicnum  infcrat,  panaque  rjt ,  Ji  qui< 
buflum  (nam  id puto  appcll.ui  TvfxSov) 
tut  munimentum,  inquit,  aut  columnam 
violarit,  de\ecerit,  ficgerit. 

2  Miyptiis.]  DiodorusSiculusl.  2. 
cap.  5." 
-    5    CUriom  fuere  Etbiopilus.~\  Vide 


4  Indi.]   Strabolib.  !<;. 

5  Et  Geimani.]  Cornelius Tacitus 
de  Moribus  Germanorum. 

6  Cyrui  apud  Xcnoplxn!em.\l.'ib.$. 
Pidi.-e  Cyri ,  cujus  hsc  verba  filnt, 
tc  Sfiucv  au>[M,K  rm7J\c,  otov  tsxA/- 

TJJ<TO  LKYiTi  ZY  ^Ufh"  StlTf  ,    jXYlTi  Ol  df- 
")<JOoS,  [AHTtCV  a/Act  [J.YI(hvi,  StW.    &'C  Ttt- 

^?-a  tji  yi\  'XrriJbli.  Cicero  lib.  2.  de 
Legib.  itic  mibi  quidem ,  inquit,  anti- 
quifiimnmfepulturagev.usilludfuijfe-ji- 
detur,quo  aptid  Xenopbontem  Cyrtis  uti- 
tur.  Redditur  enim  terra:  corpus  ,  &  ita. 
locatum  a.cfi:un:  qu.ff  operi.nento  matris 
obducitur.  Tu  tamcn  de  i  pfius  Cy ri  fe- 
pnlcliro  vide  Arrianum'1.6.  geftorum 
Alexandri ,  ubi  alind  voluifle  videtnr. 
Pp  4.  1  JTucd 


7>ie<7a- 
renfts. 

Dioge- 
nisfe- 
Jielten- 
di  ra- 
tio. 

lyran- 
ni  & 
qmft- 

Li  rnor- 

tem 

confci- 

•verant, 

nonfl- 

fulti. 


600  Alex.  a  b  Alexandro 

pcrmanfit,  '  quodab  Athenienfibus  ufurpatum  eft.  Me- 
garcnfcs  contramam  tria  aut  quatuor  defuncta  corpora  fin- 
gulis  condebant  tumulis  prona:  ''  ccitra  Diogencs  Cvni- 
cus:nam  corpus  in  faciem  fepeliricenfuit,inrerioraaliquan- 
do  convertenda  arbitratus.  In  publico  tamen  non  ruifle 
jus  fepultura?,  ex  dccreto  pontificum  cavebatur.  Sed 
cjuum  \is  morbi  Roma?  pailim  per  ignota  capita  vagare- 
tur , ?  Antoninus  Philofophus  Auguftus,  ut  paifim  in  urbe 
liceret  humari ,  cavit  cdiclo ,  loco  non  definito.  4  Si  qui 
tamen  tyranni  male  de  republica  meriti ,  fupplicio  arrecii 
elTent,aut  fi  qui  lacjiieo  &  morte  inhoneita,aut  malo  letho 
occubuilfent , y  vclcadefti cflent  afflati numine ,  illos  con- 

dife- 


1  Quod  ab  .Athenicnfibus.']  Plutar- 
chiis  in  Solonefic  tcribit,  Infepelicndo 
"Meoarenfes  mortuos  ad  Oricntem  cnnier- 
tunt,  .Athenienfei  verfus  Occidemem. 
lnfi.it  contra  HertM  Megarerfis ,  aitcjue 
yie^irenfes  eti.tm  rm,  tuorum  corpora  ac\ 
Ouidentitnhnmi  mand.tre.  llludprxter- 
ea  ma':us  adjungit ,  .Athcnicnfium  fingu- 
h f  fin%ulafcpulchra h.i! erc  ,  ~StegArenfes 
ti  es  &  quatuor  uno  fepcliri. 

2  Contra  Diogencs  Cynicus.~\  Laer- 
tius  tn  vita  illius. 

3  .Antonhiuf  Philofophus.  ]  Lanipri- 
dius  in  vita  illius  ,  T.tnta,  inquit,  pefti- 
lentiafuity  ut  -jehiadii  eadaverafint  cx- 
portata  farracifcjue.  Tunc  autem  ^Anto- 
niri  h<ie  r  fepeliendi  fepulchy  orumque  a- 
cerrimas  ftnxerunt :  cjuandocjuidem  ca- 
•verunt,  utji  <juis  velltt ,fabricaret feput- 
chrum  :  cjuod  hodiecjuc fervatur. 

4  Si  qui tttmenty  a»;iif\  Appianus 
lib.  2.  beilorum  Civilium,  leges  ,  in- 
csi\iz,tyrannorum  ecrpera  infepultajubent 
abjici. 

<$  Vel  ceekfti  afflati  cffcnt  numine.~\ 
Adde  tk.  facrilego;  communi  Grarco- 
xum  lege  infepultosabjici  juflbs,  ex 
Diodoro  Siculo  lib.  r6.  cap.  6.  Et  eos 
qui  fibi  mortem  confciviflent,nifi  cau- 
famjuftamprotuliflent.  UndeQuin- 
tiliano ,  fi  is  eft ,  dcclamat.  4.  ha:c  lex 
Celcbratur  ,  0«/  cauf.ts  voluntaria  n:or- 
tit  ih  Senatn  non  rcddiderit ,  infepulius 


abftciatm:  Nam  utlcribitHegefippus 
iib.  j.cap.  17.  Deusomnipotensthe- 
faurum  nobisoptimum  dedit,  atquc 
inclufum  in  hoc  vafefiftili,  Scconfitj- 
natum  commifit  nobis  cuftodiendurn 
quoad  ipli  placcar  rcpofccre.  Nonue 
inutroquecrimeneft ,  velrejicerede- 
pofitum  non  repofcenti ,  qtiidedait: 
velrepofcenti  negare  ?  Si  hominis  dc- 
pofitum  violare  pccna  infamia:  eft, 
quanto  magis  violare  depofirum  Dei? 
Depofitum  Dei  anima  eft  in  hoc  cor- 
pore,  anima  qux  mortisiftiuscapax 
non  fit.Nonenim  ullo  mortis  vinculo 
afttingitur,  atque  atligatur,fed  videtur 
mortcm  operari ,  cum  folvitur  corpo- 
re ,  atque  de  commiffo  fibi  contubcr- 
nio  fejungltur.  Cur  igiiur  antc  rcpeti-i 
tum  dcpolttum  mortem  irrogamus,  & 
animamquafiinurilVm  anobisremit-r 
tinitis,  atque  edomonoftraexdudi- 
mus ,  &  corpus  fine  decore ,  &  gratia 
fuiin  terram  refolvimusJCurexeundi 
hinc  prscepttim  nonexperftamus?  Mi- 
les  tefleram  expc&at ,  fervus  imper 
rium.  Si  quis  horum  fine  pra:cepto 
cxierir :  alterdefertor, alterfugitivus 
cft.  Qui  hominemfugit,  poena:ob- 
noxius  eft,quamvis  improbum  fugerit 
dominum:  nos  optimum  omnium  ru- 
gientes,  poflumus  nonadftringinn- 
picratis  flagitio?  Etnonmultopofifub- 
jungit,  Haec  non  folum  moribus  homi- 
num, 


GEN  I  ALES  D  I  F.S.    LlB.  VI.  Coi 

cK  fepulchro,  aut  humarinon  decebat,  itaque  infepulti  abji- 
ciebantur.  '  Unius  tamen  Phocionis,  publico  judicioda- 
mnati,  quum  infepultum  cadaver  jaceret,  fervilis  manus 
fepeliife  rertur.*  Siautem  de  ccclo  fepulchrum  tactum,  aut 
fulmine  ictum  eflet,  locum  a  deo  cxpcti,  &  proptcrca  con- 
fecrari  putarunt ,  *  cjuod  Lycurgo  4  &  Lnripidi  poct.r  con- 
tigiife  ferunt,  quorum  fepulchra  dc  ccelotaCta  funt. '  Erat- 
que  Grxcis  legc  cautum ,  ut  qui  patrimonium  prodegcrat,  f5^ 
fepulchro  patrio  non  humaretur,  fcd  extcrno : 6  Ncve  quis  irxim 

Z'Jt- 
num  ,  fed  ctiam  legibus  interdi <fta  ac-  [jW/?o lumine  ,  nnlU  denique  mn  hmris 
cepimus.  Namque  alii  infepultos  pro-  i  mtmo,  fed  ne  humanitatis quidem figni- 
jici  jubcnt  eos ,  qui  in  ferrum  dejcce-  \ficatione ,  ^itticis  exportarifinibnscdi- 
nint.  Dignumeftenim  ,  ut  qui  patris  \xerunt.  Diciturque  ex  illius  fatniliari- 
imperiumnonexpcftaverunt,privcn-  \bus  neminem  e\us  corpus  continrcrc  au- 
tur  quali  quodam  matris  gremio  ,  ter-  /ww  ,  fed  Cumpioncm  quendam  curandit 


tx  (epulchro.  Alii  dextcram  manum 
abfcindunt  defun&is,  utfcparetura 
membris  lui  corporis  ,  quod  adverlus 
corpus  fuum  vefano  militavltfurore. 
Sed  liunc  exitum  tacrilegi  ferunt ,  aut 
proditores,  yel  percuflbres  parentum, 
qui  vcrum  patrcm  non  apiovcrunt, 
nec  fefe  cognofcunt.  deo  aut  penittis 
fepeliri  pioliibcntur ,  aut  non  toti  fe- 
peliuntur.  Quod  cc  a  Jofepho  traditur 
Belfi  Judaici  lib.  ; .  c.  14.  his  verbis, 
Deninue  fi  qui  /e  occidcrint ,  apud  nos 
quidem  ufque  ad  Solis  Occafum  in/epultot 
mjitl  dccrctumefl  ,  cumrtiam  hojhs  fe- 
ptlil  if.ts  cffe  dttcamut  :  apud  alic.t  autcm 
&  drxtra;  -ubcntur  abfcindt  e\ufmodi 
rnortnorum  ,  qux  i;t  ip/l.t  arm.it*  funt: 
ffiiniam  ut  corpus  ab  anima  ,  ita  manum 
ej]e  a  orpore  alienam  exifiimarent. Qui  n 
&  qui  in  calamitate  parentes  deferuc- 
runt  (teftc  Quintiliano  declam.6.)in- 
fepultiabjiciuntur. 

I'  Vniustamen  Phocionisf\  Vtoh.Ri- 
myliusin  vita  illiusinfin.  Aliter  Plu- 
t-arch.  in  vita  illius  adfin.  qui  Athe- 
nienfium  in  Phocionem  mortuum 
crudelitatem  oftendens,  ficfcribit,.  At 
e\u  1  snimiei  ,  quirum  nondum  erat  in  vi- 
isum  fatis  expiicata  erudclitas ,  mortui 
rptoque corput  atroeiterinfebtati  funt.  II- 
tud  tmnt  n-nllo  prorfns  igntfHCceitfo,  nulio 


funcribus  qufjiumfacere filitum  , mcrce- 
de  acccpta,  in  Eleufinam  deportajfe  cada- 
->er,  ibique igne  ex  agro  McgaricoJitmptct 
id  concrem.'jfe. 

1  Si  autcm  dc  cc?!o  fcpt-.lchrum  ta~ 
<?*»;.]  Quodprobatcxemplisfcqq.     • 

j  Xhtod  l.yc nrgo.  ]Plutarchus  in  \hx. 
illiusinfin.  Quamobrem,  inquit  ,ik. 
Ariftoreles  ait.mi  noribus  Laceda-mo . 
nem  quam  par  eflet  profequi  Lycur- 
guin  honoribus,  tametfi  maximis  pro- 
lequuntur.  Nam  8c  templum  ci  condi- 
dere  ,  &  fingulis  annis ,  ut  deo ,  facra 
f\iciebant.Dicituraurem,cumcjus  rc- 
liquia;  domum  veherentur.de  coelo  ta- 
ftas  efle. 

4  Et  £»>•//>»</;. ]Plutarchus  in  eodein 
loco,  ubi  dkit  ideisfolisilluftribus 
viris  obtigifle,  his  verbis,  Hocjero  -».n 
facile  ixlteri  cuiquam  ex  illttjhibus p,x- 
terquam  Euripidi  accidijfe,&  mortuo  <& 
condito  in  "Macedonia  \tt  i  ta  ^irtthufam, 
Itaqtte  .'.rtumcntum  ac  tcftimonium  mag- 
mtm  iis  eft  ,  quifunt  Euripidit Jiudicfrt 
illifoii  pji  mortem  contigiffe  ,  qu.cp,i:ts 
diit  immort.-.libus  dilcBifimo  piifiirnotiue 
Lycur^ocoKtigififent. 

^  Eratque  Grxcislege  cautum.  ]Et  id 
quidem  de  Abderitis  traditLaeuius 
in  Democrito. 

6  Xeve  quis  ob proditioncm  renr, .  J- 

pp  5  thtm 


T.odi- 

to)CS. 


ftii, 

Prrfit. 


Clear- 
chi  ca- 

d.r.cr. 

ttoftm 

/e/mt- 
ihra: 


^O  2  A  L  E  x.  A  B    A  L  E  X  A  N  D  R  O 

ob  proditioncm  rcus ,  Athenis  tumularetur,  tanquam  obi 
crimen  famofus  forct.  '  ldeo  Phocionis ,  aliorumque  qui 
prociitionis  infimulati  pcenas  dederant ,  cadavera  extra  fi- 
nes  Atticos  exegcrunt.  z  Cimon  vero  Miliciadis  filius ,  ut 
pater  cjui  obicrat  in  carccrc,  humarctur ,  captivum  fe  pra:- 
ftitit,  &  fcrvituti  mancipavit.  5  Apud/£gyptios(jquem 
pravis  moribus  vixiffe  continq;cret ,  cjectum  cadavcrin  va- 
ilis  folitudinibus  exponunt.  4  Per£e  damnatorum  corpora 
feris  &  canibus  objiciunt.  In  quo  illud  traditurmirum, 
cjuod  cum  Clearchi  cadaver  ob  crimen  infimulati  canibus 
expofitum  foret ,  magnavis  vcnti  cxoricns ,  illudpulvcrc 
texit,  tancjuam  diisiigniricantibusimmeritum  pcenasde- 
diffe.  J  Hoftium  tamcn  fcpulchra  nobis  religicfa  non  funt: 
ideo  violaii  fine  piaculo  poffunt ,  lapidesque  indc  fublatos 
in  quemlibet  ufum  convertere,  non  eit  vetitum.  Atque  Ii- 
cet  Athenis  magna  fuerit  fcpulchrorum  cura ,  nonmiror 
tamen  Romanis ,  qui  publica  monumenta  etiam  paupcri- 
bus  &fcrvis,  ubi  condcrcntur,  sedificarunt.  ApudGra?- 
cos  quoque  deteftabili  crimine  obnoxius  erat ,  &  capitis 
pcena  dignus ,  qui  infepukum  cadavcr  rcliquiffct ,  adeo  ut 
equos  &  canes  parentis  afredhi ,  6  Cimonem 7  &  Xantip- 

puin 


tUenis  fumularetur.l  Thucydideslib.  1. 
Jionadeolbngcafin.  ubi  demortc& 
fcputtijra  Thcmiftoclis  loquitur.  Et 
Xenophon  lib.  1.  Rerum  Grjecanica- 
rum  ,  ubi  &  idemdefacrilegisdicit. 
Ad  quod  &  tu  vide  fupra  in  vcrbo,  Vel 
cjclefliafflati  effent  numine. 

1  Idco  Phccionis.  ]  Valerius  Maxi- 
musiib.  v  cap.  ;.  de  Ingratis  fic  fcri- 
bit,  "Phocion  his  dotibu  i >  qu*  rdparien- 
dum  honortm  pot  enti  j\i;/ia}  judicantur  cle- 
mentia  C>  liberalitatcin\},uiltfiimus,non 
tantum  ineculeo  .Athenienfibusimpofitus 
tsi  ,/ed  certe post  obitum  nul.am  jltticx 
retionis  ,  yutfofsibus  ejus  in]iceretur,g!e- 
hulaminveiiit.  "fuffus  cxtrafinespro)ici, 
intra  tjuos  optimus  chis  vixcrat.  Plur.ir- 
chns  loco  cjuem  citayimus  fupraibi, 
"Unius  tamen  Thjcionis. 

2  Ctmm"ieiQ.~]  riob'.i« Aniiliusin 


vitailliuspoftprinc. 

}  ^tpud  Mgyptios.]  Agyptii  (au- 
ftoreDiod.  Siculo  lib.i.cap.5.)  judi- 
cum  lententiacorpusejus,  cjuicom- 
probatus  eft  male  vixifTe ,  fepulchro 
privanr. 

4  Perfie.  ]  Ha:c  ufque  ad  verfic.  Ho- 
fliumtamen,  funt  Plutarchi  in  Arta- 
xerxe. 

5:  HpWtum  tamtnfepukhraJ]  Cajus 
in  I.  fepulchra  4.  ff.  de  fepulchro  vio- 
lato.  Scpulchra,  mquit,  boRitmi  reiigiofk 
nobis  non  funt  :  idcque  Ltpides  hid.efttb- 
l.ttos  in  (fuemlibet  ufnvn  convertere  pofiu- 
mus  :  nec fepulchri  '■jioltti  aflio  competit. 

6  Cimonem.]  Plutarchus  inCatOne 
Cenforio  ,  Equarum  Cimonis fepukhra, 
rjnibus  olympia  tertium  vicit ,penes ijfius 
monroiicitumoidentnr. 

7  Et  Xantippum.  ]  Plutarchus  ibi 

addit, 


Geniales  Dies.   Lib.  VI.         603 

pum  luxiiTe ,  &  tumulo  indidiile  legamus.  x  Anfer  quo- 
cjue  Lacydi  philofopho  ita  adhadifle  rertur ,  ut  nec  domi, 
ncque  foris  ab  eo  difcedcrct:  quem  elatum  funere ,  efruiis 
lachrymis  fepelivit.  :  Alcxander  quoquc  Bucephalo  du-  /vr«- 
xit  exequias,  'ficut  Agrigentini  equis  lcpulchra  &  pyrami-  **■_ 
dcs  erexere.  4  Inter  quos  Auguftus  Octavius,  5  &  poitea  eiiM& 
Hadrianus  Cxfar  cquotumulum  tcciflc  traduntur  maximi  cx'~ 
fumptus ,  &  carmcn  infcripiilTc.  °  Commodus  quoque 
Praiino  equo  mortuo  fcpulchrum  in  Vaticano  fecit.  7  Et 

Romani 


• 

addit,  ■Qnid qmd  etiatn  c.tntsfami  i.acs 
«tf  domejitcos  ,_cum  alii  multi,  tumXan 
tippus  ille  prijcus  ddigentiflime human- 
dos  curaverurit ?  I>  entmcaricm  ,quieo 
tcmpae  ,  quoci-jit.ts  urbe  relicla Saltimi- 
fia  tranfmjttcbatytrircmifccum  euataoe- 
rat ,  in  arccfepcliiit.  Cui cti.tm loco  Cy- 
not.tpijiiim  cngndntntum  eH.  Prartcrca 
in  Themiflode  lianc  hiftoriam  fie  fcri- 
bit ,  ~Aemoratur  Xantippi  Tcricli  patiij 
canis  y  quod  ■  abeuntis  domini  dcfidcrium 
&" folitudinan  fcne  mn pojfet ,  in  m.ue 
inftluiffe  ,  natando  trii  cmcm  affccutus  tn 
SaUminan  effe  dclatus  ,  ibique  expii  aiu 
continuo \inieriijfe :  cjuo  inlccoctiar,i  b;s 
tcmponbus  OVlf  tumulum  -j^c.tnt,  ubi  fe- 
pulcbrum  t]tis  fu  ffc  traditur.  Altanus 
de  Varialiiftbriahb.S.c.^.fcribit,  Po-: 
liarchum  quoque  canes  &  gallos ,  fi 
qulbus  oblodatus  fuiflet,  mortuos  pu- 
blice  e,\tuliile,&  amicos  luos  ad  fanus 
adyocafle ,  fpkhdideque cos .fepclifle, 
&:  iiiillorum  raonuinentiscolumnam 
exejtifle,  in  eiique  illortun  cpitaphia 
infaiJpftfle. 

t ..^-lnfer.  quoqnt  Lacydi. ]  Plin.  1.  K . 
C,il. 

S  ^iitxandcr  quoque  Bucephal».  ] 
PompeniusMelalib. :.  c.  47.  Plinius 
lib.  6.  c.zo.  cclib.  8.C.4Z.  fcribir,  A- 
lexandmm  Bucephalo  dcfuncto  exe-. 
quias  duxifle»  urbemqne  tumulocir- 
cumdediflenomineeius.S6linusc.47. 
ant  aliomm  computanone  ^7.  Plutar- 
chus  in  vtca  ipfius  Alcxandri ,  ubi  & 
idcm  dicit.de  cane  nomine  Pcrira.  Et 
vide  Diodorum  Siculum  17.  Quintum 


Curtium  lib.  <;.  Juftinitm  libro  1?. 
Gclliumlib.  $.cap.  2.  Arrianuml.  s- 

j  Sicut  ^dgrigentiru.  ]  Pomponius 
Mela  ubi  fupra,  PJinius  lib.  8^  cap.42.. 
•Solinus  ubi  etiam  nuper. 

4  Inter  cjuos  ^iugufluj  Oflaviuj.  J 
Pliniusd.  lib.  8.  cap.42.  Fecit,  inquit, 
'&•  di-jut  Augufius  eiju»  twnu'um,i»  cjuw 
Germanici  Cafarij  carmen  eU.  ..'/trigcn- 
ti  complurium  eauorum  tumuli  pyr.:mide$ 
habentur. 

*,  Lt p:Rea  Hadrianut  Cttfar.  J Diot> 
in  vira  illius,  Ma<?»ofmcp\t ,  ar»un:ftua 
esl,eum  Jtudic  venandi  dclcHatuntfuiJfe, 
cjuod  Biiyilheni  tcjuo,  ejuo  iibentcr  in  ff- 
nationibus  utebttur  ,  mortuomonumeit- 
tum  a:dipcarjit ,  crexitcjue  columnam  in~ 
fripto epigrammate.  Aliusetiam  Spar- 
tianus  in  vita illius,£«7«oj ,  ait,  c^  ca- 
ncj  /it  amavit ,  ut  eis fepulturam  confti- 
tneret. 

6  Commoduj.'  Non  ille  qnidem  fi- 
lius  AnroniniPhilolbplii ,  nec  Alius 
Verus  qui  3c  Cejonitis  Commodus  di- 
ftusefl,  quem  Hadrianus  adopravit: 
led  alius  Verus  ejusfilius,qui  &  Com- 
modus  diclus  eft,  ex  Julio  Capitolino 
in  vita  illius ,  cujns  ha:c  vcrbn  funr, 
K.tm  <y  -jolucri  tano  Prajtno  au,  cumft- 
mnlachrum  fecerat,  cjuodfecum  purtabat. 
Cui  qu ideiripaff.it  utvM.fr"  nuilcoj  in  -ji^ 
ccm  hordci  in  pritfepepontbat ,  quemfit- 
gisfuco  tinflis  coopertur»  i.<  Til.eriana  ad 
fe  adducijubebat.  Cui  morluo Jcpulchrmit 

n  Vaticanoftcit. 

7  £tRomanic<>ywi.~?liriLUslib.T<z. 

I  c-  4J- 


ftii. 


. 


^fthe- 
me  - 
jium 
tttbtm 

TKtS  , 

de  iia 

aM  bel 
b  eeci- 
israt. 


6 04  Alex.  ab  Alexandro 

Romani  corvo  dedcre  execjuias,  prsecedente  tibicine,duo- 
rum  ^thiopuin  humeris  clato :  :  /Egyptii  vcro  cjuum  fetes 
aut  aliquod  animal  moritur,cujus  fuperftitioniaddicli  funt, 
fmdone  contecfcum  ,  &  fale  atcuic  aromatibus  delibutum, 
fepeliunt.  :  Quare  circa  Myridispaludem  cornicis  atcjue 
ibidis  fepulchra  iumptuofo  lapide  vifebantur.  '  Tantaque 
apud  Gra?cos  cura  fepultura?  fuit,  ut  deccm  prastorcs, 
quod  bello  navali  apud  Arginufasvitempeftatisact.i,  de- 
fun&os  in  acie  non  fepcliifent,ab  Athenienhbus  capitisac- 
cerfiti ,  &  ultiino  fuppiicio  affedii  iint.  *  Et  Laceda-monii 
duin  contra  Meilenios  ducunt,  ne  milites  qui  bello  cecide- 
rant,  infepulti  manerent ,  teffcras  in  brachiis  infculptis  no- 
minibus  habuerc.  Inolevitcpe  mos  Athenis,  ut  ilngula?  tri- 
bus  iingulas  arcas,  in  cjuibus  cadavera  &  difperfas  reliquias 
illorum  qui  bello  ceciderunt ,  fua?  cujufcjue  tribtis  inquiiita 
colligerent ,  in  expeditione  vehiculis  ferant.  Unusautem 

torus 


1  <*£gyptii  ]  Hcrodotus  libroi. 
de&gyptiorum  fupcrftinone  loquens, 
QuibufcunqHC  in  damibn* ,  inquit  ,  ul  ■ 
tro  felis  oppetit  moriem  ,  earum  dotno- 
vum  babitatores  cuncli  fiipercilia  radunt. 
&  paulo  poft  ,  Efffrnntnr  feles  mortux 
adfacra  tecla,ubt/alfitftpeliunturin  ur- 
be  Bnbafti.  Diodorus  Siculus  libroz. 
4.4.  de  Animalibus  diisapud  Agy-- 
ptios  &  eorum  cultu&  (cpuLtura,cum 
aliquod  eorum  animalium ,  felis  ,  ca- 
nis,  ichneumonisfcllicet ,  moritur, 
findone  come&um,  cumululam  pe- 
fius  percutientes,  falc  li  niunt,ac  cedri. 
liquore,  unguentifque  odoriferis,  quo 
diutius  ferveturcorpus  uncium  ,  in  fa- 
cris  locis  fepeliunt.  Eufebius  Praepaia- 
tionis  Euang.  lib.  2.  cap.  1. 

1  jQridre  circa  "Mytidu  palv.dem.  J 
«SUianusde  Animalibus,lib.6.  cap  7. 
&  di&um  eft  fupialib.i.c.z".  De  hu- 
jufmodi  autcm  animaliumfepulturis 
Statius  Sylv.l.i.  in  Epicedio  Pileti  his 
verfibus, 

Gemit  inter  bella  perempttcm  ' 

.Partud  te/mrinf  fidofque  csncs  flevfe 
Mdofii, 


Et  •volucres  habuere  rogtnn ,  corvufijue 
Maronu. 

]  Tantacjue  apud  GraCof.~\  ■  Hax  uf- 
quead  verf.  Et  I.aceda-monii  ,  funt  Va- 
lerii  Maximi  lib.  9.  cap  8-  deTemeri- 
tate,nifi  quod  non  decem  Pt^to;es,\cd 
dccem  Impetatsres  dicit.  Quanquam 
fcio  ,  Sc  Pranoris  appeliationem  trahi 
ad  Impcratorem.  Valerii  verba  hxc 
(iint,  ^itbe.:icnftum  chitas  ad  vtfaniatn 
ufcjue  temeraria  ,  cjhoi  dtcgmimperatoret 
fms  ,  C"  cjnidem  a  pulcherrimavicioria 
vcmenres. ,  capitali  j  udUii  iiiceptos ,  'ne- 
cavit?  cjuod  mititum  corpo/a,  fxvitia  ma- 
ris  intcrpellante  ,fepultura;  numdare  >ton 
potniffcnt:  ijet c fiitatcm puniensyCtim  ht- 
tiorarcjirtutemdebcrct. 

4  Et  .Laccda-monii.]  Sed  &  adde, 
apud  Romanos  magnae  laudi  chxurm 
furflePompejo ,  quod  eouum-cadave- 
ra,  qui  in  Triario  adveffus  Mithrlda- ' 
tem  infeliciter  dimicavarant ,  &nui 
inhumatiadhucfuerant  y  fplendide  ae 
decore  tumularit.  Quodvcmn  Lucul- 
lus  neglexiflit ,  -  fure  (bclii  THateriam 
nactus  eft ,  ut  ex  Plutarcixjfsripta  eft 
in  vita  Pompeji.        ioioioboti 

1  Tamttfi 


Geniales  Dtes.  Lib.  VI.         605 
torus  conftratus  inanis  duccbatur ,  illorum  qui  conquifiti 
non  apparercnt  :  &  poftquam  in  publicis  fepulchris  illa 
condidiflent ,  necflcntinhonorati ,  inligni  teftimonio  pie- 
tatis  in  defunccos,  f  olenni  orationc  de  ipforum  laudibus,  OratU 
quod  pro  patriamortem  pdgnando  pa/Ti  ruerant,i!los  roag-^*" 
niticis  vcrbis  atque  honoribuscxtulerunt:  '  tametli  ca  pro- 
curatio  funcris ,  intcr  pudcndas  &  minime  ins;enuas  artes 
haberetur.  z  Si  cujus  tamcn  oflh  cincrcsque  in  alicnum 
fcpulchrum  deferrentur ,  illa  eruere  Ioci  dominus ,  &  fine 
pontiricum  dccrcto  alio  transrerrc  non  potcrat.  Eft  tamen  fHim^ 
lege  cautum,  ut  locus  fulminc  iehis,  illico  rcligiofus ,  &  in  ia"'> 
nullius  bonis  riat ,  quod  cum  dcus  confccrafle  vidcbatur:  ^'^T 
5  utque  juxta  fepulchrum  novum ,  propiusve  fexaginta  pe-A"* 
desy  invito  domino  xdes  admovere  non  liceat.  Ideo  invio-  ^x  Je 
labilia  habita ,  *  qua?  ncc  prafcribi  potcrant ,  ncc  ufucapi,  *»»•»»• 
ficut  ncc  publica.   J  Et  tam  Romana  lcgc 6  quam  Solonis,  ^r* 
ne  quis  alienum  buftum  violarct  aut  dejiccret ,  graviflima  h*fr. 
fuit  pccna  intcrdidum  :  quarc  fcpulchri  violatiadciocon-"^*"" 

I  X     _  1  qUlt.tS 

ftituta  cft.  Notatumquc  &  illud,  fepulchra  &  loca  rcligio-  faft*i 
fa ,  ipfa  antiquitate  fanctiora  ficri ,  7  eoquc  diruto ,  nihilo  Mem 

minus  but. 


1  Tametfi  ea  procura/io  funtris.~\ 
Cicero  lib.  :.  fervilem  Pollinciorum 
familiam  vocat. 

2  Si  tu)u<s  tamcn  o/fit.~\  IdUlpian. 
eft  in  /.  off.t.  8.  in  princ.  ff.  dc  rtlig.  6"" 
fttmpt.fun. 

J  Vtfjue  ]uxta  ftpulthrum  no-ju>r.~\ 
Hxclextefte  Ciccr.  lib.2.  deleg.  non 
adeo  procul  a  fine  i?.  Tabula.  eft. 
Ejus  vcrba  funt  harc,  Dmtftmt prattr- 
ta  Itgts  dt  Scpulchri* :  quarttm  altera 
privatorum  rtdificiis ,  altera  ipfif  fepul- 
thris  cavct.  2i.tm  qttod  rogum  buftum-je 
wjum  -jctat  propius  fexaginta  pedes  ad- 
jiti  ttdes  alien.ti  in-.ito  domtno  ,  incen- 
dium  -jnetur  acerbum.  Quamobrem 
autem  lcx  adjiriat  NorJum ,  intelliges 
ex  verbis  Pomponii  in  /.  j.  ff.  de  Mor- 
tuo  infcrcndo  &  feimlchro  atdificando, 
cum  ita  loquitur  ,  Si  propiut  ttdes  tmdt 
t/uis  asdificet  fephichrum  >  opns  m\um  tn 


\  nuntiare  po:erU  :  fed  faRo  optrt  nufl.tm 

'  haicbtf  atlionem  ,  nifi  nttod -ji  aut  tlamt 

|  Si  proptut  rtdifictum  alicnum  intra  lc^i- 

|  timum  modum  moituus  illatutfit :  poH- 

!  e.t  cum  prohibere  r.onpvterit  xdificii  d«- 

j  mimtt  quominut  alium  mprtuttm  eo  in- 

'  ferat ,  'jcl  monumentum  xdificet :  fi  ab 

initio  domino  fciente  hoc  fcerit ,  CX  cpir 

bus  verbis  datur  intelligi,  quarelex 

addiderit  Xovum  i  cjuafi  videlicet ,  ubi 

quis  femel  id  paflus  fit ,  tactte  fuo  juri 

rcnunciafle  videtur. 

4  Quanec  prxfcribipoterat  necnfu- 
caft.  ]  Non  enim  ea  alienari  pof- 
funt.  §.  facr.rres.  Infiit.  dercrum  di- 
'■jifione.  Ideo  nec  ufucapi.  I.alienatio- 
nis.  i8.  ff.  deverb.fignif. 

5  Et  tam  t\omana  lege.~\  ff.  &  C.  dt 
fepulchro  -jiolato,  per  totuni. 

6  S>*am  So>.onif.~\  Cicero  d.  lib.l . 
7    Et^ue  dimto.  ]    Juftinianus  in 


6o6  Alex.  ab  Alexandro 

minus  religiofum  locum  efTe,  quippe  fepulchrorum  fancH- 
tas  in  ipfo  folo  manet.  Sancta  vero  dicuntur  loca,  qua?  fa- 
crata  lcgibus  plebifcitisve  fanCita,pcenis  adjecl:is,inviolata 
manent :  iiquidem  fanctiones  aut  obteftatione  aut  confe- 
cratione  ,  vel  pcenis  confecrantur.  '  Itaque  muri  &  mce- 
pomce-  nja  civitatum  ,  quod  illa  tranfgredi  non  Iicet, '  &  tam  intra 

rium  •,  •  ii"  x 

rm_     quam  extra  pomcerium  omnes  ab  nis  arcentur ,  ■  nec  cui- 

aum.  quam  a?diiicia  illis  admovere  fas  eft,  augufta  &  fancta  dicta 

funt:  ideo  illibata  juris  fanclione  defenduntur.  Capitale 

enim  fuit ,  &  feveriori  pcena  coercitum ,  4  etiam  lege  Ro- 

muli> 


\\.  facra:  verfi.  locus.  Inftit.  dererum 
divif  Locus  autem  ,  inquit ,  in  quo  aides 
fitcrai  fiitnt  adificatx,  etiam  diruto  tcdifi- 
cio,fiicer  adbuc  manet. 

1  Itacjue  rmtri  (_r  m&niachitafum-] 
Cicero  libro  2.  de  Natura  deorum, 
Plutarchusin  Romulo ,  &c  noftra:  le- 
ges  ,  in  l.fianclum  efi.  8.  §.  itt  munici 
fiii  quoque  ,  muros  cffe  fianclos  ,  Sabi- 

num  reft"  refpondifie,  Callius  re- 
fert :  prohiberique  oportere ,  ne  quid 
in  his  immittcretur.  Et  tllpianus 
in  1.  facra  loca.  9.  §.  muros,  ff".  de  re- 
rum  divifione  y  cum  ait ,  ~s/luros  mumci- 
fales  nec  reficere  licet  fine  p~>  incipii  ,  "jel 
frafiidn  auBoritate ,  nec  aliqmd  eif  con- 
jungere  ,  •vel  fupponere.  Res  fiacra  non 
rectpit  ajiimationem.  Et  Juftinianusin 
_\.fintlx.  Infiit.  eod.  tit.  Sancla  cjuo- 
que  res  y  inquit,  veluti  muri  &  portai 
ci-jitatis,  quodammodo  diiiini  'urU  fiunt, 
e_r  ideo  nullii  in  bonis  fiunt.  ideo  atttem 
murosfimcles  dicimus  :  quiapcena  c.tpi- 
tis  confilituta  eji  in  eos  ,  qtti  aliquid  in 
rnuros  dcliejuerint.  Et  huc  fere  refpicit 
Homerus  dum  Thebana  mcenia/se^ 
yocat,  iib.4.  Iliados, 

O/  fa.  to  r.  icrpeiloavQ'  h(_?i  G&g?; 
Tety<$x  QitCtc. 
Quanquam  &  alioreferri  poteft. 

2  Et  tam  intra  cjuam  extra  pomce- 
tium.~\  Liviusi.  Decad.  lib.i.  Pomce- 
rium  esl  circa  murum  locus y  quem  in 
condendis  urbibus  ejuondam  ,  Hetrufci, 
%ua  murnm  ducluii  trant  t  certis  circa 


terminis  inaugurata  confecrabant,  ut  nt- 
que  interiore parte  ttdificia  mcenibus  con- 
tinuarentur ,  quxnuncvulgoetiam  con- 
jnngunt ,  &  extrinfecus  puri  aliquid  a(t 
bttmano  cultu  pateret  foli.  Hoc  fpatiurn, 
quod  neque  b.tbitari ,  neque  arari  f.ts 
erat ,  non  magis  quod  poji  murum  efifet, 
quam  quod  murus  poji  id  ,  *P'imce>  ium 
Romani  appellarunt :  i_r  in  urbis  incre- 
wentum  fiemper,  quantum  mceniaprocef 
fura  erant  y  tantum  termini  bi  confecrati 
proferebantur.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Vide  Feftum.  Profimurium  ef- 
fe ,  ait  Antiftius  in  commentario  Tu- 
ris  Pontificalis .  Pomoerium ,  id  eft, 
poftmurum,  utaitCato.  Olimqui- 
dem  omne  poft  murum  intimum, 
nunc  etiam  intra  aedificiapomerium 
quafi  promcerium ,  foletdici.  Gloftx. 
Pomcerium  0  t$£t  to  r\yo~  tdv©-'. 
TIRAQUELLUS. 

3  ~R.ec  cuiquam  adificia._  In  d.  §. 
muros. 

4  Etiam  lege  Romuli.~\  Ex  hocque 
Remum  ipfius  Romuli  fratrem  ideo 
interemptum  ferunt,  quod  mcenia 
Roma:  tranfiliiflet ,  pronunciaflequc 
Romulumficdeinde,  Quicunque  aliut 
tranftitit  moenia  mea  interfetlum  iri. 
Etha>cvulgatiorfamafuit,  ut  fcribit 
Livius  1.  Decad.  lib.  1.  Quamvis  y  ut 
Idem  dicit ,  alii  aliter  Remum  interfe- 
Bum  tradant.  Et  priorem  fententiarn 
fequunis  eft  Propertinslib.j.  eleg.7. 

^  r  adM«- 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         607 

rnuli,  illi  qui  mcenia  tranfgrcfliis  attigiiTct.  '  Ncque  mce-  Jw 

nia  folum  ,  fcd  ipfum  pomcerium,  quantumque  circa  moc-  TJV 

nia  loci  cft,  quod  nec  coli,ncquc  arari  ras  erat,fancTum  effefimSU. 

liquct.  Tametii  facra  &  reliiiiofa,  qiwndoque  fancTa  dicTa  J&J 
r.'rr  '   ir  •  \  r       v   ■■        fitna«- 

imt.  'Leges  quoque  quarum  juiiapomis  cc  iupphciisac  Legs 

rcli^ionibus  in  aternum  coerccntur ,  eo  quia  non  dcbent hrevn 

pccnx  fanctionc  corrumpi ,  iancTa:  dicuntur :  quasbrevcs  {tnve. 

eifc  convenit,  vclut  monita  oraculorum  divinitus  miiTa,  *•*« 

ut  paucis  jubcant,  non  pluribus  difputent,fuadeantquema-  „;^. 

gis  quam  commincntur:   '  quas  quidem  Plato  juiliteiTc  ttnt><* 

quam  pauciflimas :  nam  fi  fuo  jurc  fuhguntur  magiitratus,  JHm'~ 

nihil  opus  efle  multiplici  legc  putavit :  ubi  vero  horum  im-  /'•<««'- 

probitate  alio  dctorqucntur ,  cx  lcgum  multitudinc  pcrni-  ^*"  • 

cicm  afTcrri  dicebat.  4  Fuitque  opinio  Cleonis  apud  Tim-»/»'»;». 

cydidcm ,  fatius  cfle  malis  lesiibus  afluetam  civitatcm  non  ,^'Mr 

J  '  o  le~es 

facilcmutari,  quam  bonis  inconitanter  uti.  ySed  tam&irotM 
leges  a  populo  latse ,  alitcr  rata  non  habentur,  quam  fi  pa-  ^" 

ttCS  R0)ntt- 


adMcecenatcm, 

Celfaque  Romanis   dcccrpta  polati.x 
tauris 
Ordiar  ,  &  cxfo  macniafirma  Re- 
mo. 
EtLucanuslib.  r. 

Fraterno  primi  maduerunt  fanguine 
muri. 
Plutarchus  inRomulo,  5c  problem. 
c ap.  26.  Pomponius  in  /.  ultim.  ff.  de 
rcrum  divif.  Gc  lcribit ,  Si  quisiiiolave- 
rit  mitros  ,  capite  punietur  :  ficutifi  quis 
tranjcendat  Jc.clit  admotis,  vel  alia  qua- 
iibet  ratione.  Kam  cives  Romanos  alia, 
tjuam  per  port.n  >  egredi  »on  licet :  cum 
id  bofiile  &  abominandum  fit.  tiam 
Romuli  ftater  ^cmus  occifus  traditur  , 
ob  id  quod  murum  tranfcendere  volue- 
nt.  Et  Juftinianus  in  d.  §.  fantl.t, 
Inflit.  eodem  tit.  Alteram  autem  fe- 
quutus  eft  Servius ,  fabulofam  illam 
priorem  exiftimans,  inlib.6.  Anei- 
<ios, 

— —  yiden*  ut  gemin,t  fient  vertice 
crijia. 


I  Kequc  wxnia  folum  ,  fcd  ipfumpo- 
mcerium.]  Livius  i.  Dec.  lib.i.  in  re- 
gno  Servii  Tullii,  ubi  declarat  quid  fit 
pomoerium.  Textum  citavimus  fupra 
in  verbo,  Etiam  lcge  Romuli. 

Z  Leges  quoque.]  Ulpianus  inl.fk- 
cra.  q.  §.  proprie  dicimui ,  ff.  de  rerum 
di-jifi 

?  jQuas  quidem  Plato  juflit  effe  quant 
breviftimas.]  Lib.  de  Legibus  12.  & 
ex  eo  Strabo  lib.6.  fic  fcribit.  Hoc  cy 
*  Platone  diRum  efl ,  quibus  leges  ad- 
funt  plurima:  ,  ac  paenx  plurim.c  ,  iis  & 
vivendi  ritus  deprav.itos  effe.  Sicut  qui- 
bus  plitres  adfunt  medici ,  iis  &  ttiritu- 
dincs  per  tnultas  adeffe,  prohabile  cfl. 
Quod  poftremum  de  medicis  rcpetit 
ipfe  Plato  de  Repup.  Iib. ; . 

4  Fuitque  opinio  Qlecnis  apud  Tl)H- 
cydid.]  Lib.  1.  bclli  Peloponncfiaci. 

5  Sed  tamen  leges  d  populo  lata:.'] 
Legum  fcrendarum  morem  fcribit 
FrancifcusMaturautius  in  Comment. 
inPhilip.i.  Ciceronis.  VideMacrob. 
Satuj  bb.j.  c,i- 

I  Pofl- 


SadO- 

fan- 
ttian. 


608  Alex.  ab  Alexandro 

tres  auclorcs  fiant, '  poftquam  fuit  de  ccelo  fervatum,  nifi- 
que  ad  populum  prius  Iata?,fcriba  fuggerente,confenfu  po- 
puli, :  non  per  vim  ,  juiluque  fenatus  '  trinundino  promul- 
gata: ,  &  per  praecenem  proiata; ,  jurata? 4  &  recepta? ,  in 
Jtoro  propoiita?,  ac  in  a^rarium  condita?  miffent.  6Nam 
facrofanctum  quid  rieri  minime  poterat ,  nifi  per  populum 

ple- 


1  pofiquttm  fuit  de  ea!o  fervatum.] 
Cicero Philip.  5.  Quaralegemigiturfe 
Jlmur  dicit  tuliffe,  non  mocto  tonante 
jfove  ,  fed  prope  ccelefli  ciamcre  prohi- 
l/tnte,  hanc  dubitabit  contra  au.tpicia 
latam  effe ,  augures  tantoeauftoritatis 
fuerunt ,  ut  nihil  neque  domi ,  neque 
foris,  nifi  aufpicato  gereretur :  quod 
Valerius  docet  lib.2.cap.  j.  de  Infti- 
tutis  antiquis.  Et  Cicero  in  Oratione 
iti  L.  Pifonem  queritur,  Obnuncia- 
tionem  ,  qua  pernicicfis  legibus  refi- 
itebatur ,  Fufia  t\  Helia  legi bus  (quas 
propugnacula  murofque  tranquillita- 
tis  atque  ocii  vocat)  everfam  efle. 

2  Kon  per  -jim.]  Idem  Cicero  d. 
Phil. 5.  Quibus de  caujis,  inquit,  eas  le- 
ges  ,  quasM.  tAntonius  tuiijje  dicitur, 
emnes  cenfeo  per  vim  &  contra  anspicia 
lat.vs  ,  iiifque  legibus  populum  non  ieneri. 
Idem  Philip.  15;.  IdciaAntonii,  in- 
quir,  refcidijiis,  leges  refixifiis  : per  rjim 
Ci7*  contra  aufjiicia  latas  decrevi/iis. 

3  Trinundino  promulgatw.]  Cicero 
in  Oratione  ad  Pontifices  pro  domo 
fua  ,  Si  quod  in  CKteris  legibus  trinundi- 
num  effe  oportet ,  in  adoptione  fatis  eft 
trium  effe  horarum  ,  nihil  reprehendo. 
Et  Philip.5.  S)uidf  promulgata  fu't  ? 
quid  ?  nonne  ante  lata  ,  quam  fcripta  ? 
nonne  antefaBam  rjidimus ,  quamfutu- 

■  ram  quifquam  eji  fufficatus  ?  Vbi  lex 
C.ccilia  &  Didia  ?  ubi  promulgatio  ? 
trinundinum  ?  ubi pcena  recenti  lege  Ju- 
nia  e>  Licinia?  Quintilianus lib.2. 
cap.4  de  Iegibus  loquens,  Si-ue  non 
trinofoite  nundinu  promulgata ,  fi-je  non 
idoneo  diefuit,  fiie  contra  inferceflicnes, 
•vel  aufpicia,  aliudie  quid,  quod  legitime 
oijkt ,  dicitur  Ima  ejfe.  Suetonius  in 


Augufto.  cap.67.  Gelliuslib.4.  cap.cj. 
Macrobius  lib.  1 .  Satur.  c.  1 6 . 

4  Et  lecept*.]  UbilegesinSenatu 
approbati  erant ,  ikS.C.  fa&um  e- 
rant,  fcribebatur,  &  plures  au&oii- 
tatem  fuam  adfcribebant :  cujus  rei 
exemplum  estat  in  epiftol.  Celii  7. 
lib.8.  omniumautem  142.  apudCi- 
ceronem  in  Epiftolis  Familiaribus 
Dion.Halicarn.lib.il.  ubideCuria- 
tis  &  Centnriatis  concionibus. 

5  In  foro  propofita.]  Servius  in  1.6. 
Aneid.  in  eum  locum, 

— —  Fixit  legcs  precio  atqv.e  rcfixit. 
Pofliimus ,  inquit ,  Antonium  fecan- 
dum  Ciceronem  in  Pliilippicis  acci- 
pere.  Fixit  autem  ideo ,  quia  incifat  in 
.creis  tabulis  leges  affgebantur  parieti- 
bus.  Locus  autem  Ciceronis  eft  Phi- 
lip.i.  utopinor,  ubiitafcribit ,  £>u*i 
ita  conferrjanda  concordijt  caufa  arbitrit- 
tus  fum  ,  ut  non  modo  quas  rjirjus  Cicjar 
leges  tuUJfet ,  infirmand.is  hoc  tempore 
nonputarem  :  fed  ne  illas  quidem  ,  quas 
poft  mortem  CafaritproUtas  ejfe  &  fi- 
xas  rjidetis. 

6  Natnfacrofan5iam.]Ciceio'mO-  • 
ratione  pro  L.  Cornelio  Balbo,  Sacro- 
fancium  ,  inquit  ,  cjfe  nihilp-Aefi  ,  nifi 
quod  per popuium  plebemve  fancitujn  vi- 
deretur.  * 

COLERUS. 

*    Feftus  :    Sacrofan&utn    dicitnr, 

quod  \ure''jUrando  interpofito  efl  inflitu- 

tum,fi  quis  id  -jiolajfet,  ut  mortepoenas 

penderet'.  cuyts generis funt  Trib.  Ptebif» 

Mdilefque  ejufdem  ordinis  ,  quod  ajpr- 

mat  M.Cato  in  ea  quamflriffit  f  M-ddet 

plcbisfacrofanclts  ejfe, 

1        J      J  »  4  He, 


Geniales  D  i  e  s.  Lie.  VI.  609 
plebemque  facratum  efTct. '  Ideo  confulibus  legcm  Curia- 
tam  ferentibus ,  cjuia  a  populo  non  rcccpta ,  fcd  a  tribuno 
plebis  fcpe  intercefTum  fuerat ,  pro  lcge  habita  non  cft. 
2Proditumque  memori^  fuit,malos  mores  optimisfcrcndis 
legibus  frpe  caufam  dediifc  :  quia  ubipcrpcram  vivitur, 
multiplicibus  edendis  lcgibus  magna  datur  occafio.  ?  Inde 
apud  /Eginetas  cautum  eft ,  ut  qui  nova:  condcnda:  legis  '2^*1 
caufam  daret ,  invifus  omnibus  &  cxccrabilis  ricret.  Sic  *&a 

.  •        •  1  ....  .     -  .  auclor 

apud  Indos,  fi  quis  ahquid  permciofi  lnvcniffet ,  nifi  proti-  exnr» 
nus  remedio  fuccurcrct,  mortc  plcctcbatur.  ^Qdaequi-      . 
dem  Iegcs,  hcct  ln  rctcrnum  ccirta:,quum  aut  ufus  coarguit,  ^£n> 
aut  rcruin  ftatus  facit  inutilcs,pro  tcmporc  mutari  &  indu-  "cu,m 
ci,  ac  ficilc  abrogari  poffunt.   5  Porta:  vcro  civitatis  non  ut  Xt 
mcenia,  fancta:  funt :  quia  quum  pcr  illas  dcfuncta  fcrantur  &M io- 
corpora ,  facrofanclas  minimc  putarunt :  quod  cnim  func-  c J' 
ftum  eft,id  facrum  aut  fin&um  ficri  minimc  potcft,tamet-/"»<7'* 
fi  alia  feratur  caufa.   6  Cum  cnim  urbium  ccnditores  mce- 
nia  fignarcnt,  incincli  ritu  Gabino ,  id  cft,  toga  rejccta  cir- 
ca  humeros,  taurum  addextram,  intcrius  vaccam  xneo 
aratro  jungebant,  ftivamquctencntcs  incurvam,  ita  ii€  om- 
ncs  glcbx  ifi  intcriorcm  rucrent  partem,  pcrfeclo  facrificio 


ejfent* 


TIRA  QUELLUS. 

1  hleo  CorfrrHbrrt  lv?em   CmruGttm 
fcrentibu.r.]  Dionvf.  Halicar.  d.  I.7.9. 

&  ri.  Vide  Gelltumlib.  15.  cap.27. 
&  Sueton.  in  Augufto,  cap.6^.  8c  Be- 
roald.  ibi. 

2  Proditumque  rrrcmorrx  fuit .]  Sal- 
luftius  in  Catilinam. 

5  htde  ajmd  JT.ginetas.]  Diodorus 
Siculus  libro  1 2 .  fcribit ,  Clnrondam 
fanxifle ,  fi  quem  cujufpiam  legis  ab- 
rogand.x  libido  feu  ncccfliras  addu- 
xifiet,ei  collum  laqueo  inductum  pri- 
mum  circumdare:  rum  fic  ornatum  in 
concionem  ad  poftulartdam  a  populo 
Icgis  emendationetn  prodireoporre- 
re  :  quamfinonobtinuiflet ,  laqueo, 
quo  vinctus  acceflerat ,  ftrangulaba- 
tur. 

4  Qux  fjuidemlcH-r.llAviUS  q.XiZC. 

Tm.  11. 


moe- 

libro^.  in  Orarione  Valerii  Tribuni 
plebis ,  quam  habuit  pro  Oppia  lcge 
abroganda. 

5;  l'o;tx^croch:fat;.i.]  Plutarchus 
in  Romuio  ,  Sc  probl.  c.  26.  &  alibi 
di\imus. 

6  Cum  cnirnurbium  criiditor.]  Vir- 
giliuslib.5.  Aneid. 

Intcrca  <s£;ie.ts  urbrm  dejigndt  arj- 
tro. 
Ubi  Servius  eadem  ,  quac  Alexander 
hic  fcripfit ,  pofuit ,  &  nonnihil  Pli*- 
tarchus  i  n  locis  nuperrime  citatis ,  & 
vide  infra  ibi,  Quod  quidem  ara- 
trum.  * 

COLERUS. 

*  Vide  Ifidorum ,  &  Horat.  allu- 
dit: 

~~~  impriineretquc  murii 

llojiiie  aiMrum. 


cuivis 
Crtft- 
ritm 
jlftprv 

feteud, 
P/imce- 
ria. 


610  Alex.  abAlexandro 

mccnia  fignabant:  ubi  vcro  portce  futura»  erant ,  id  loci  mi- 
nime  fuicabant,  fedaratrum  fufpendcntes ,  portarum  fpa- 
tia  reliquere  intacla.  Ideo  quum  mcenia  fignata  folenni 
facrificio ,  fincr.a  fint :  porta; ,  quia  fignari  illas  vel  fulcari 
minime  deccbat,  fanctx  minime  fuere.  In  quo  id  fcrvatum 
mcminimus ,  ut  rrugcs  in  fubje6r.am  foveam  demittant,  & 
ex  vicina  tcrra  exaggerent,  bovesque  fulcatismcenibus 
immolcnt.  iMacedoncs  vero  ubi  primum  urbis  mcenia  ru- 
tura  crant,  polentam  inter  folennia  adhibuere.  '  Quod 
quidem  aratrum  non  asdiricandis  modo  urbibus ,  fed  lliis 
funditus  evertendis  inducebatur ,  quafi  fegetes  ibi  mox  fu- 
turas  dcnotarent.  ;  Fuitque  conftitutum ,  utnemo  Carfa- 
rum,  nifi  qui  imperii  fines  propagafiet,  non  provinciali,  fed 
Italico  agro  qua;fito,  nationefque  fignis  coiiatis&  jufto 
'  pradio  pcrdomuifFet,  jus  proferendi  pomceriiriaberet. '  In 
.  qua  re  eft  animadverfum ,  Syllam  ultimum  Romanorum, 
pomcerium  protulilTe:  &  poft  SyIlam,CIaudium  Cajfarem 
terminos  urbis  propagalfe.  *  Si  vero  non  pomcerium ,  fed 

tem- 


T  1  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 
T   Quod  quidetn  aratrum.  ]  Horatius 
lib.  r.  Carm.  Ode  r6. 

l;.t  Thycflen  cxztio  grarji 
Stravere  :  07"  altis  vrbibus  ultimte 
Stelere  caufjc,  cur  perirent 
Fnnditus,  imprimevelque  murit 
Hoflile  aratrum  exercitus  infolens. 
llbi  Acron  interpres  ,  H.«f,inqutt, 
confuetudo  fuit  condendis  atque  everten- 
dis  cfjitiUibus ,  ut  aratrojietent  :  ut  de 
con.ienda  urbe  illud  Virgilii^quod  nos 
fupra  citavimus  inverbo,C«m  enim  ur- 
himn  conditbr,  5:  de  evertenda  Cicero, 
£  hj  li  pp .  2 .   XJt  'jexillum  tolleret  &  ara- 
trum  circumducer.ct.    Et  huc  fpedlat  il- 
lud  Modeftir.i  in  1.  fi  ufusfruftus.  2  r. 
fT.  quibus  modis  ufusfruft.  amittatut. 
St  ufusfrHClUs  civitati  legctur  ,  &ara- 
trmn  in  e.i  dueatur  ,  ut  paffa  cfl  Cartba- 
vo  ,  civitas  effe  dejinit :  ideoque  quafi 
rrnrte  definit  habete  ufumfiuilitm.  Iilud 
«poqueLucanilib.  7.     Sarmaticumque 
p.ematfuccinclus  Confularatrum* 


2  Fuittjue  conflitutum  ,  ut  nemo  C<c- 
farum.'\  Seneca  in  librode  Brevitate 

vitre,  tk  Cornelius  Tacitus  lib.  1 2.  Et 
vide  GeUimnlib.i3.cr4. 

3  In  rjua  re  animadverfum  efl  ,  Sy!- 
lam.]  Harc funt Gellii ubi nuper  cita- 
vimus  :ubi  Syllam  Sc  Claudium,  quos 
&  ipfe  memorat ,  tradit  Divum  qtio- 
que  Julium  pofl:  Syllam  pomcerium 
protulifle. 

4  Si  rJero  non  pomcerium  ,  fed  templi 
ambitus.  ]  Hxc  ufque  ad  verfic.  Kota- 
tumtjuefuit,  funt  Cornelii  Taciti  I.20. 
cujus  hxc  verba  funt,  Vndecimo  Ca- 
lendas  'Jutiias  ,  ferena  lucc  fpacium  om~ 
nc,  q.Lod  tetnplo  dicabaiur,  evinclum  rJit- 
tis  coronifque  ,  ingrefsi  milites ,  quibus 
faufla  ornina  ,  felicibus  ramis  :  deinde 

'jirginet  feflales  cutn  pueris  puellifque 
patrimis  matrimifque ,  ^17««*  ,  rivis  & 
fontibus  ,  amnibufque  haufla ,  ptrluere. 
Tum  Hcl-jidius  Prifcus  ,  Prxtor  ,  pr*~ 
cunte  PLiuto  Heliano  Pontifice ,  luflrata. 
bove  taurifque  area ,  O"  fuper  cespitem 
redditis 


G  E  N  I  A  L  E  S   D  I  E  S.    LlB.  VI.  6l  I 

templiambitus  &  arca  confecranda  forent ,  eani  confccra-  Tempa 
tioncm  fieri  accepimus ,  ut  fercna  lucc  omnem  aream  &  "tZ  '" 
fpatium  vittis  coronisque  evincircnt.  Mox  milites  &  Ve-  <™fr- 
ftales  virgines  cum  pucris  pucllisquc  patrimis  &  matrimis,  """'* 
ex  quatuor  fontibus  aquam  fpargcrcnt ,  boveque  &  tauro 
arcam  Juftrarcnt.  Pr.xtorque  pracfides  dcos  precatus ,  & 
magiftratus  una  facerdotcsc|uc  &  fcnatus ,  cum  cquitibus 
&  populo ,  faxum  ingcns  fundamentis  injiccrcnt ,  paflim- 
que  auii  &  argcnti  ftipcs ,  &  mctallorum  primitias  nullis 
foi  nacibus  eviclas  aggcrarent.  In  quo  prarcipue  cavcndum, 
nc  faxum  aurumvc  ,  in  aliud  opus  deftinatum,  apponant. 
1  Notatumquc  &  illud,  ut  non  folum  funefti  a  confccratio- 
ne  &  facris  arceantur,  fcd  manci ,  quiquc  infignes  dcbilita- 
te  corporis,  aut  mcmbro  non  fatis  utiles  funt,  velut  indigni 
c|ui  ficra  tra&arent.  ProptercaM.  Sergius  ob  parvitatcm  Mmrf, 
imminutioncmque  corpoiis  a  facris  ut  mancus  amotus  fiiit,  TTf'7 
cjuod  facra  tractare  ncquiflct.  Qiiod  Perfis  quoquc  in  ufu  U  w , 
fuifTe  traditum  eft,  quibusmorboafrcctum,ccuIoaut  mcm-  &£' 
bro  dcficicntcm,  dominari,  vel  facris  pra?efle  inhibetur.  «<*»- 
Quodque  res  &  loca  deorum  immortaliuni divino  cultui^0'*" 
mancipata ,  juflu  popuh  pcr  ponuhccs  mutan  8c  transfcrn,  :«?,-. 
ac  prophana  hcri  poilc,  veibis  conccptis,  amota  rcligione, 
farpc  compcrtum  cft. 


redditis  exiis ,  Jovcm,  Junonc m  ,  7di- 
nervam,  prxftdefque  tmpcrti  dcos prcca - 
tus  uti  capta  proTberarent ,  fedefquc  fu.ts 
pietatcbominum  iicbo.tt.ts,  dinina  ope 
atieUc.  cnt ,  •aittdi  ,  quibus  liftUms  lapis, 
intiexiqne  funes  erant ,  contigit.  Simui 
cxtcii  magiflratus  &facerdotcs,  &■  Se- 
natus  i  cyeijues,  &  m.tgna  pars populi 
jlndio latitidqne connixi ,  f.txum  in^cni 
traxtre  :  pafymqueinyclx  funt  fund.t- 
Duntis  argtnti  auriqut  jiipts ,  &  metal- 
lorum  primitix  ,  nttUis  frnacibus  -jiHx, 
Jfd  ut  gigtumtmr.   Pradixere  ^AruJfiices 


ne  tcmcrarciur  opus  faxo  aurc-jc  tit  aliud 
dcfiinato. 

I  Kotatumqve  r>-  iUud. ")  De  fiinc- 
ftis  cft  Servius  inlib.ri.  Aneidosin 
princ.  ibi, 

Xhtanquam  &feciis  darc  tcmfitt 

bumandis 
Prxcipitai-.t  cnrx  }  turbataque  funcre 
mcns  ejl. 
ft  alibi  diximus.  DeMincisPlinius 
lib.  7.  cap.  zS.  ubi  &  id  de  M.  Sergio 
dicit.  Et  vide  noilras  legcs  Coniiu- 
bialesl.2.n.59. 


Qj    2- 


Caput 


CI 


6iz  Alex.  aeAlexandro 

C  A   P  U  T    XV. 

hocus  Ckeronis  ex  Quone  Majore  dc  lege  Vbconia  qua  eftr, 
&  qu&  Furia,  er  Falcidia,  explanatttr. 

UM  Palatini  fori  judiciaopperiremur,  &ta?dioin- 

terdum  ac  mora  ofrenderemur ,    in  Bibliothecam 

pontificum ,  qua:  ibi  fuitproxima,  fa?pe  divertebanus: 

ibique,  inquofcunqueincideramuslibellcs,  varia  lectio- 

dce-    ne  cum  amicis  conterebamus.  Cuiiique  Ciceronis  Cato- 

Utuin  ncm  MaJorem  inibiforte  nacli  eflemus ,  ha?c  verba ,  qu# 

cuto-   ex  perfona  Catonis  Cicero  memorat ,  in  eo  tunc  penfita- 

f,e'      bamus :   Cum  ego  quinque  &  fexaginta  annos  natus ,  le- 

gem  Voconiam  magna  voce  &  bonis  Iateribus  fuafiflem. 

Quid  Voconia  Iege ,  quam  tunc  Cato  fuafit ,  cautum  fuif- 

fet,  apud  nonnullos  qui  aderant ,  qua?rebatur.  Etquum 

ex  noftratibus  homo  quifpiam ,  fori  &  judiciorum  non 

ignarus ,  idem  quod  Furia  &  Falcidia ,  Voconialege  ca- 

vcri  refpondiffet ,  ne  fcilicet  teftatori  ex  bonis  fuis  ultra 

dodrantem  legare  Iiceret:  utque  quarta  hereditatis  pars 

fcripto  heredifaltemmaneretincolumis:  fscpiufque  hanc 

legem  abrogatam  nova  conftitutione  excitatam  efle,  8c 

pleraque  induceret:  dixi  ego,  indubio  errore  labi  illos, 

9^»    qui  idem  Voconia,  quod  Furia  aut  Falcidia,  ftatutum 

idem    £ii{fc  contenderent :  quippe  Furia  &  Fakidia ,  contra  le- 

niakge  gis  xii.  tabularum  antiquiflima  decreta ,  a  principio  lata» 

qmd    fuerc>  Quum  enim  duodecim  tabulis  quomodo  volct ,  & 

&'Flti-  cui  quantumque  volet,  de  bonis  difponendi ,  illaque,  five 

eidia   infdtutionis ,  five  Iegati  jure  relinquendi,  data  facultas 

a   '  forct :  poftea  lcge  Falcidia  &  Furia ,  ut  nifi  ad  dodrantem 

Iegare  liceret ,  ftatutum  fuit.  Interjeclis  inde  temporibus, 

Q.  '  Volummus  SaxaTrib.  pl.  tulit  ad  populum ,  ne  quis 

heredem  mulierem  faceret  ,  coercitarque  eo  plebifcito 

mulie- 

T  I  R  A  QJU  E  L  L  U  S. 

T  yolur>:mu<Saxa.~\  LudovicusVi-  j  bro}.  cap.21.  pro  Volummv  reponit 
Ves  in  Auguftin.  de  Civitate  Dei ,  li-  |  Voconium. 

Hoc 


Ctt- 
»M. 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  6i$ 

mullerum  hereditates  funt.  Mox  lege  Voconla ,  quam  /<• 
C.  Voconius  Aricinus  Trib.  pl.  tulit ,  fancitum  fuit ,  ut  ^? 
non  fceminas  modo,  fed  ne  quis  cenfus  hercdem  etiam 
unicam  relinquerct  filiam,  quamlegcm  Cato  perfuafit: 
quo  cjuidem  plebifcito ,  ne  Iiccret  legare  mulieribus  ultra 
quadrantem ,  fub  gravi  docnmento  vetabatur :  nam  quum 
folida:  hereditates,  &magnapatrimoniamuHeribusaffi- 
due  Icgarentur ,  prorfus  ut  admirabilc  videatur ,  quantum 
mulierum  opes  hcreditatibus  accreviffent :  cjuum  obviam 
eundum  putarent ,  nc  tam  immodica?  Iargitioncs  mulieri- 
bus  fierent ,  quibus  temcrc  abutebantur ,  cautum  fuit  lcgc 
Voconia ,  ut  non  ultra  quadrantcm,  hoc  cft ,  quartam  he- 
reditatis  partem,  mulicribus  cx  quovis  pcculio  obvcnire 
poffct.  Lcgc  autcm  Falcidia  non  quadrantcm ,  ficut  in  Faid- 
Voconia,  fed  ne  ultra  dodrantcm  in  Iegatis  cuivis  abfu-  fM 
mcre  potcftas  forct ,  cavcbatur ,  ut  filtcm  quarta  pars  he- 
reditatis  &  bonorum ,  hcrcdi  fcripto ,  qui  in  bona  &  no- 
mcn  adfcitus  crat ,  mancretincolumis.  QuodcnimVo- 
conia  lcx  mulicribus  tantum  intcrdixit ,  nc  ultra  quadran- 
tcm  lcgarctur ,  Icx  Fakidia  ad  omnium  hcrcditatcm  cx- 
tcndit ,  cavcns  nc  ultra  dodrantcm ,  hoc  cft  novem  uncias 
tcftatori  in  Icgatis  abfumcrc  facultas  forct.  Poft  aliquot 
vero  artatcs  ,  quum  multiadulteripi\rtcritis  libcris  inte- 
grum  alfcm  mcechis  tcftamento  rclinqucrcnt ,  Domitia-  nomi- 
nus  Casfarfalubri  conftitutionc ,  probrofis  fceminis  qua? '''"" 
mcecharentur ,    jus  capicndi  hcrcditatcs  legataque  ade- ,„„,"" 
mit ,  neve  lcclicis  veclarcntur,  inhibuit.    Quod  auteoi""**" 
verbis  legis  cavcbatur,  ne   quis  cenfus  hcrcdcm  ctiam  ° 
unicam  rclinqucrct  filiam  ,  ccnfus  is  diccbatur ,  qui  rnul- 
tam  pecuniam  &  ultra  centum  millia  nummum  iri  poflcf- 
fione  haberct :  nam  cui  multa?  clfcnt  pccuniar ,  multi  cen-  cenfit, 
fus  arftimabatur.  Verba  vero  lc<;is  duodccim  tabularum, 
quibus  libcra  facultas  difponcndi  teftatori  datur ,  ha;c  fue- 
rc  :  Uti  Iegaffit  (ux  rci  quifquc ,  ita  jus  cfto. 

Qjt    3  C  A  P  U  T 


614  Alex.  abAlexandro 

C   A   P  UT      XVI. 

Ouid  rejponderim  Hieronjmo  Majjaino ,  cur  in  eodem  fo- 

rem  Jlatn  femper ,  quum  ad  honores  ad- 

mitterentur  alii. 

uk>o-  "T^vEmirabatur  aiiquando  Hieronymus  MafTainus  vir 
vymm  jL/muIta:  cruditionis,  &  in  ftudiis  bonarum  artium  non 
fa£Jm  minus  atquc  in  rcrum  actionibus  verfatus  abunde ,  cur, 
cjuum  plurimos  futiles  &  ignavos  ad  honores  cx  facerdo- 
tia  promotos ,  magnofque  &  opulentos  quotidie  videat, 
me  tamen  ipfe  in  eadem  rortuna  eodemque  femper  teno- 
rc  afpiccret ,  cui  mercedem  Iaborum  ftudiorumque  de- 
beri  putaret.  Quotiefque  in  eos  fermones  vcnit ,  objur- 
gabundus  &  commodo  fimilis  meam  fegnitiem  accufa- 
bat,  increpitaqueignavia,  Tantis  tu  (inquit)  laboribus  tam 
diu  nihil  fapere  didicifti  ?  Cumquc  me  non  nimis  labora- 
re ,  &  mea  fortc  &  parabili  fortuna  contentum  rcfpondif- 
fem  ,  is  ut  me  erigeret ,  lanizuentcmque  fpem  excitaret, 
confilium  dedit  ut  facerem ,  quod  cjucmpiam  horninem 
aftu  6c  infigni  arte  Ionge  clariffimum  feciffe  comperit, 
qui  quum  nullis  bonis  artibus  ad  pontincatum  obrepere 
poffct ,  dolia  vini  pra?cipui  pleraque  mercatus ,  ea  ponti- 
fici  donodedit,  fufpicatusforeidquodevemt:  quoma- 
ximemunere  efrccit,  utproximofenatumulto  ampliora 
tulerit :  namque  &  honoribus  &  pontincio  donatus  poftea 
fuit.  Aliofque  refercbat  homincs  dcfpe&iffimos  turpif- 
fimofque,  qui  pra?dae  &  rapinis  afTueti,  pecunias  five  jure, 
five  injuria  calamitofis  crogatas ,  aut  vi cxtortas,  ad  fifcum 
conferebant :  quibus  artibus  cfrccere ,  ut  clari  praepoten- 
tcfque  evadcrcnt.  Aliofque  ignobiles  &:  obfcuros  fortis 
infimae ,  atque  e  cceno  emerfos ,  ut  ajunc ,  qui  quum  pcr- 
modica  re  famiiiarieffent ,  &  gratia  pollercnt ,  tantum  va- 
IuifTe ,  ut  ad  facerdotia  &  pontificatus ,  quum  multi  clari 
8c  difcrti  viri  concurrerent,  omnium  fufira^atione  cxtcris 
pradati  fmt.   Innumerofque  referebat  alios  moribus  per- 

ditif- 


Geniales  Dies.  Lie.  VI.         61 5 

ditiftimis ,  qui  fceleris  magnitudine  ex  infima  fortuna  ad 
honores  cbrepfcre.  Mcmoria  teneo ,  quum  pueris  ncbis 
quidam  magnadoctrina,  &  in  primis  hcneftus  vir,  nonmi- 
nus  grxce  quam  iatine  doctus,  nihil  prachdii,  nihil  fibi  opis 
ad  degcndam  vitam  parare  pdtuiflet ,  vitamque  admodum 
renuem  &  anxiam  ducerct,  cuminvidosmorescerncrct, 
ac  probitati  pnrclufam  viam  ,  &  quid  ubi  faciundum  eflet, 
animo  volveret ,  ut  aliquod  in  poftcrum  vrtac  fuDfidium 
pararc  poflct,  eo  vefaniae  proccilit ,  nt  coactus  inopia,  cb- 
fccenis  &  libero  hominc  indigrirs  artibus  vacarct  (quibus 
vero  artibus  ,  non  libct  diccrc:  itafceda?  &  pudcnda:  funt) 
confcctaque  fuit  iibi  res  cx  fentcntia :  namquc  haud  multo 
poft  &  faccrdotio  &  opibus  auctus,  afflucns  &bcatus  tran- 
quilliilime  vitam  egit.  Adeo  defpecta  fortuna ,  ubi  nuilus 
honos  virruti  cft  ,  cxtrcma  experiri  aliquando  cogit.  Qui- 
bus  ego  cxemplis  admonitus ,  vehementer  animo  confter- 
natus  funv,  ncquando,  utejufmodihonoresappcterem, 
fubirem  fcelefticonfiiii  &  confcicntia:  notam.  Lon^c  i«i- 
tur  mulcumque  prarftat,  fatiusque  fuit ,  ufi  ingcnio  meo, 
vacuumque  his  molcftiis ,  modico  civilique  cultu  eonten- 
tum  cilc,  neque  i'1-  ambitionem  non  neceiiai  iam  incurrcre, 
quam  bona  animi,  h  qua  iibi  homo  ftudio  ik  labore  paravit, 
ea  turpi  quarftu  peilimo  cxcmplo  fcedare. 

T  I  R  A  Qjl  E  L  L  U  S. 
Hoc  caput  nullis  indigct  fcholiis. 

C   A   P  U  T     XVII. 

*  Otiib-M  cx  cavjls  ovarc  dncibus  licebai ,  cr  in  quibus  ovatio 
dijfcrt  a  triumpho. 

ROmani r  duces,  qui  in  hoftes  victricia  tulere  arma ,  fi  Ov 
minus  ea,  cpae  geiferant ,  triumpho  digna  forcnt ,  ut  ,l.'(' 


tantum 

COLERUS.  TIRAQUELLUS. 

*  Quki;  fluibn-i  ck  caulis  triumph.V  :        I  Romani  Dt<ce<.  ]  Super  hoc  capite, 
rc  lici-.it  ?  vidc  lib.  r.  cap.  z :.     ■  :  vide ,  Dionyfium  Kalicarnaflaum  1. 1 . 

^  4  Plu- 


CdH- 
fi 


616  Ali. x.  aijAlexandro 

tantum  ferrent  honoris ,  perfdepe  quum  domum  revertif- 
fent ,  minoribus  triumphis  &  ovatione  honcftati  funt, 
1  quam  Gra:cittJ^vnuncupant.  Caufe  veroovandi,  nec 
triumphandi,  hxfermc  traduntur: :  Si  non  debellati  hoftcs 
penitus,  fcd  folum  pericula  depulfafunt ,  fufiquc  8c  fugati, 
perculfi  &  confternati,  aut  a  populationibus  cocrciti,  non 
autem  mnltis  &  magnis  cladibus  affecti  iorent,  *  Siigno- 
minia  tantum  acceptse  cladis  elevata , 4  vel  paululum  labo- 
ris  admiiTum, ?  aut  non  in  fua  &  fibi  conftituta,fed  in  alicna 
provincia  res  gefsiffent.  Qui  enim  alieno  aufpicio  res  gef- 
fcrunt,  de  provincia  triumphos  agere  non  ppterant.  °Si 
nondum  pacata  provincia ,  reliquise  beiiorum  fupereflbnt» 
7  Si  bclla  non  rite  indicla ,  8  vel  cum  hofte  non  lcgitimo, 
fcd  populo  Romanoindigno, 9  ut  cum  fervis,  piratis , IO  & 
fugitivis  bellum  fuiflet. ~ '  VeJ  fi  deditione  facla ,  mediocri 
certamine ,  &  incruento  pradia  pugnatiun  eflet.  i:  Aut  ft 
ex  provincia  exercitus  non  deportatus :  nec  fucceffori  tra- 

ditus 


riutarchum  in  vita  Marcelli ,  &  Gci- 
Humiib.^.  cap.6. 

i  £>K4>n  Grad  Ai^v.j  Piutarchus 
ubi  fupra.  Et  tVarUu,  ut  feribit  Dio- 
nyf  Halicarnaflaeiis  libro  5.  Pofllm- 
rnium ,  incpit ,  nunorc  pompa  &  Imhi- 
iiore ,  quam  depravato  vocabulo  r.rmi- 
r.ant  Ovationem  quafi-  AJkg-Lui,  * 

COLERUS. 

*  Plutarchus  in  Marcello ,  ab  ove 
ducit  nomen. 

TIRAQJJELLUS. 

2  Si  non  debellati  hoflc.]  piony- 
fiuslib  8.  ubi  cfeovationeC.  Aquiiii 
de  Hernicis. 

9  Si  ignomtnia  tantnm  accepta  cladtf 
«lcvata.  |  Videinfra  in  verbo,  Ptimus 
emot  PoflhumiM  Tnbertm. , 

4  /■<■'    p.mlufum    laboria.'    Plinius 
lib.T^.  cap.io.    Gellius  lirM-  cap  < 
FeitusPompejiu.lib.  i-j.  ubi  de  ovali 
corona. 

5  jij#  non  in  fua.  ]  TitUS  Livius 
4.  Decad.  lib.4.  inovatione  M.Hd- 
wi  ,  Cau/a  ,  inuuit  ,  triumpln  negandi 


Settatuifuit  ,  quod  alieno  aufpicio  ,  &  /« 
dliena  provincia  pugnaflet.  Vide  fupra 
lib.i.c.ii. 

6  Si  nondnm pacatdprovincia.]   Li- 

v|us4.  Decad.  ljbroo.  ubi  deManlio 
Proconfule,  di&umfupraltb.  1.  c.  22. 

7  Si  bdla  mu  utc  jnduhi.]  Sunt 
verba  in  eam  rein  Gcllii  d.  hb.  5 .  c.6. 

8  Vel  cum  hofle  nonlcgitimo.]  Cum. 
jufto  hoite  dicit  Gellius  ibi. 

9  TJt  cum  flbam  &j>iratii'~]  De  his 
utri  fcjue  Gellius  in  eodem  loco. 

10  Etfugitivis.]  Pltnius  libro  16. 
'  ciyj.  39.  in  n'n.   Scribit  autem  Gellius 

d.  lib.  c.5.  Craflum  ,  cum  bello  fugi- 
tivorum  confefto  oyansrediret ,  co- 
ronam  myrream,c]ua  ovantes  corona- 
bantur,  infolenterafpernatum  efle,Sc 
lauro ,  qua;  triumphaiuibus  djcata  efl^ 
voluifle  corbhari.    Vide  infra. 

1 1  felfi  dcditimc  faila.~  Plinius  & 
GcIIiusindiftislocis. 

1 2  .Aut  fi  ex  prerjineitt  excrcitu/  non 
deportatuj.]  Livius  4.  Decad.  libro  9. 
ubi  etiam  deManlio  Proconfule  lo- 
cjuitur. 

I  Pri- 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.        617 
ctitus  foret.  His  omnibus  ovare ,  nec  triumphare  legitimo 
triumpho ,  permiffum  eft.    '  Primus  enim  Pofthumius  I>9P1"'- 
Tubertus  traditur ,  cpi  bello  Sabino  viclor ,  cjuod  haud  Tuber- 
multo  negotio  hoftem  fuderat ,  urbem  ovansiniit:  indc  in-  ""/'«'- 
ftitutum,  ut  ob  pra°milTas  caufas  ovatio  detur ,  non  trium-  ™'„, 
phus.2  Pompa  vcro  &  apparatus idcm  vcre  ovantis ,  qui  &  H>'uem 
triumphantis , fed  tamcn  minor  pcrhibctur  :  '  nam  &  u\\\-'r}f'^~ 
verfo  fenatu,  &  omnibus  ordinibus  obviam  cftulis ,  paratu  vompa 
niagno  urbem  inibat.  4Et  oppidabcllocapta,  fignaquc  T^£ 
militaria,  fpoliacjue  &  captivaarma,  muncraquc  quibus,  tuso- 
donatus  hicrat,  pr#  fc  gcrcbat.  Tum  duccs  bcllo  capti,  &  rj'm,u 
obfidcs  dati,  bellorum  machina:,  &  currus/vafaque  aurea 

&  ar- 

I  Vrimm  cnitn  Pofilmmius  Tubcrtus.) 
Pliniuslibro  15.  cap. 29.  infin.  cujus 
hxc  verba  funt ,  Bellicis  quoqucfc  relms 
inferuit ,  triumpbanfquc  de  Sabinit  Vo- 
filmmius  Tubcrtus  in  Confulatu  (quipri- 
mns  omnium  o"j.m<  ingicjjus  urbcm  esl: 
quoni.iin  rcrn  le-jiter  finc  cruore  gefferai) 
rnyrto  Tencris toronatus  inceflit,  optabi- 
lemque  arborcm  ciiam  b>.Jtibusfecit.  Sed 
alitei  Dionyfius  HalicarnalTauis  lib.5 . 
iibi  dicit  Ljiic  cautam  fuifle ,  c]uod  ei 
triiunphus  non  fuerit  decretus,  tan- 
tuin  ovatio  ,  ob  cladem  paulo  ante  ac- 
ceptam  cum  ignoininia,  quando  mul- 
tis  dcfidcratis  parum  abfuerit ,  quin 
ipfe  in  fuga  veniret  in  poteftatcm  lio- 
ftium.  Nam ,  ut  non  muko  antc  fui- 
bit ,  VoJiimi.iiH  1  iii  fiiiiftro  cornu  abolen- 
dx  ignomutitt  utpidu  r ,  dext  ruw  bojtmm 
Cornu  impulit  ,  millo  -jitx  rcjficiiu,  dwn- 
niudo  vi/tccret  ,  rjclut  tnftnus  certufque 
tr.an ,     ccn)iciins  fc    in  bojlcs  mcdios. 


Pomponias  La:;us  mcminit  Jiujus  Tu- 
berti ,  in  Compendio  hiftoria:  Roma- 
nx. 

1  Vompa.'jcro&'  al'par.tfi<<.~\  Idem 
Dionyf.  d.  lib.  % .  diftcrre  triumplHim 
ab  ov.uiqne  dicit ,  quod  in  hac  dux 
non  curru  ,  fed  pcchbus  in  urbem 
prxcedit  pompam  militum  :  dcinde 
pro  intertcxta  auro  trabea  induitur 
to^a  prstexta  ,  qui  quoiidianus  cultus 
eft  Pmorum  atque  Confulum ,  nec 


fceptrum  gcftat,  ut  triumphantes ,  fed 
tantum  laurcam ,  in  ccetcris  nullo  di- 
fcrimine.  Et  lib.  9.  infine  :  Omnino, 
Lucretius,  inquit,  triumpbans  urbcm  in- 
-jeRus  eji,  freturiusovans  rcdiit  cx  S.C. 
pompapari  c.ctcra,  nifi  quodpcdibus,non 
curru  iiigrcffus  tji. 

3  iX.nn  univerfi  Sei:atu.~\  Gcllius 
d.  lib.5.  cap.6.  &  Servius  lib.4.  /E,- 
neidos,in  eum  locum,ubi  quid  ovatio 
dirferat  a  triumpho  fcribit: 

•— —  Sola  fuga  naut.is  comitabcr  o-jan- 
tcs. 
Ovatio,  inquit ,  minor  eft  triumphus. 
Qiii  enim  ovationem  merctur,  &  unp 
equo  utitur ,  &  a plcbejis  vel  ab  equi- 
tibus  Romanis  deducitur  ad  Capito- 
lium ,  &  de  ovibus  facrificat ,  unde  cc 
ovatio.  Qui  autem  triumphat ,  albis 
equisutiturquatuor,  &  Scnatu  prse- 
eunte  in  Capitolio  de  tauris  facrifi- 
cat. 

4  Et  oppida  bcllo  ca.pt a.  ]  Hxc  om- 
nia  in  ovationibus,  ut  intriumphis 
fiebant ,  ut  diximus  fupra  hoc  eod. 
libro  cap.  6.  ubi  de  triumpho  Mithri- 
datico  diximusex  Appiano. 

5  Et  cnnus.)  Nam  &  hinc  forte 
currus  ovantes  vocat  Propertius  lib.;. 
elegia  8.  ad  Mcecenatem. 

Perfequar  ci^  currus  utroqtte  tib  littort 
ova/itcs 
Vartlmttm,  ajlutx  teit  remijfafuz** 

^7  5  3aan" 


•Myr- 

tea 

conma 

trj.xn- 
tis. 

Ovan- 
tes  in- 


618  Aie x.  adAlhxandro 

&  argentca, '  ac  cjuicciuid  pccuniaruni  ex  manubiis  &  pra?- 
da  exactiim  foret ,  ctiam  coron.T  oppidorum,  quibus  a  fo- 
ciis  honeftatus  fuerat.  :  Tum  ii  c]ui  militcs  donis  militari- 
bus ,  torquibuscjue  &  armiliis  donati  effent ,  pulcherrimo 
comitatu  pra?cedcbant.  Ipfe  vero  dux  ,  cui  ovandi  honos 
itiofi-  datur,5  myrteainiignis  corona,  4  fceptrum  manu  tenens, 
ertitu  *  non  triumphali  picr.a  vel  nurata  vefte,  -6  nec  curru  cjuadri- 
cWf-  jugo,  uttriumphantes  ,  7fedpurpuradecorus ,  sinfidens 
Tusle-  equo.  Neque  fenatu  fub  prajtextis  juxta  currum ,  trium- 
dms  phan- 

urbem 

ingie-  Quanquam  Sc  alio  poftit  referri,6<  vi- 
dieba-  de  infraibi,  Sola  flebe ,  aut  equejlri 
tftr.       ordine. 

6  Fdptque attrea  &  ai&entea,~\  Harc 

portabantur  in  ovationc,  ut  in  trium- 

pho ,  de  quo  diximus  fupra  lib. 6.  cap. 

item  6. 

I  .  -ic  quicnuid  pecuniarum  ex  m.tnu- 

'biis  &  prada.  J   Nam  &  Appins  CIo- 

dius  Cento  ex  Ccltiberis  ovans  de- 

cem  millia  pondo  argenri ,  quihque 

auri   in  srarium  tulit  apud  Livium 

5.  Decad.  lib.i.  ad  finem.    M.  Hel- 

vius  ovan's  fut  idem  Livius  lcribit 

4.  Decad.  lib.  item  4. )  argenti  infefti 

tulit  in  xrarium  quaraordecim  millia 

pondo  feptingenta  triginta.  duo ,  &c 

fignati  bigatorum  17.  rHiTIiaii.  & 

Ofcenfisargenti  r 


.'mi.llia'4'3.3: 

2  Tttmji quismilifes.]  Ge!l:us!ib.c. 
C3p,6.  in  fin.  aucfcritate  Mifrarii  fcri- 
bit,  milites  non  fequi  foliros  ovantes, 
fcd  univerfum  Senatum,  quod  dicium 
eft  fupra. 

3  "Myrtea  injigfiti  cnrcrra.]  Plinius 
libro  5.  cap.  ;o.  adfin.  Plutarchus  in 
Marcello&inCtafib.    Gelliusd.  Lj. 

vcap.6.  ubi  rationem  rcddit  ,  quod  o- 
vatio  non  Martius,.fed  Vencris  triuin- 
phus  foret.  Feftus  Pompejus  lib.  13. 
ubi  deovalicorona.  Idemautem  li- 
bro  1  r.  dicit  Papjrrium  Myrtea  coro- 
na  ufum  fuifll-  quod  Sardos  iri  campis 
Myrteisfuperafler. 

4  Sceptrumwar.utenens.]  Dionyf. 
Halicarnafliuslib.f..  ut  jam  diximus 
fiipra  in  pompa  t\  apparatu  ovantis,  va-ffe  curru, 


fcribit  ©vantes,  fieptrum  non  geftare, 
ut  triumphantes,  fed  tantum  lau- 
ream. 

5  tion  triumphali  picla  rjel  aurata 
*jf(le.~  Dionyfius  d.  libro  5 .  ubi  de 
ovatione  Pofthumii  de  Sabinis. 

6  Nec  cuf.ru  quadri\uy> ,  ut  trium- 
ph.tnies.~\  Nfam  hi  eo  curru  urebantur 
in  triumpho ,  ut  diximus fupra  cap.6. 
hujus  lib.  vide  infra  ibi ,  lnfidens  equo. 

7  Scd  pwpuradicorus.]  Sueton.  in 
Nerone,  c.25. 

%lnfidenscqtto.~  Sabinus  Maflurius 
apud  Gelliumlib.  5.  cap.6.  infin.  pe- 
dibus  ingrcdi  ovantes  dicit:'Vcrum 
TiberiusCaefar,  ut  fcribit  Suetonius 
in  vita  illius,  capir.g.  veterem  morem 
afpernatns  ,  curru ,  inftar  triumphan- 
tium ,  non  equo ,  vel  pedibus  inftar 
byantium ,  urbem  introivit.  *  Dion 
plurimos  ovantes  equo  ve&os  fuifle 
dicit.  Nam  de  Crefare ,  /Wrri1JjvTa  iic. 
t  «J.CavK.  De  Augufto,  rb  \^''itr- 
mtc  i^iXcltmj.  De  Drufo,  rcirrix.i- 
MiT©-  k  to  £.<pj  i^dtruy.  De  Tyberio, 
T~t  i~i)  t  x£>.«']@-'  imny.u.  im^.\i. 
De  Antonio,  sttt /TO-7rwv  *Jt»c  \^%~ 
yj.yync 

COLERUS. 
*    Dicit  Suetonius  Tiberium  in- 
troivifle  Ovantem  &  Curru ,  hoc  eft, 

'  tn.tjjh  &  triumphajfe.  Ovaffe  autem 
puto  98  Dalmatis ,  Triumphafle  ,  de 
Germanis.  Errar  igitur  Tiraquellus, 
qui  arbitratur  primum  Tiberiiun  o- 


Sed 


G  F.  N  I  A  L  E  S  DlES.     LlB.  VI.  6l<? 

phantis  more, '  fcd  co  fubfequcnte, ~  fola  plcbc  &  equeftri 
ordine,aut  cquitibusprecuntibiis  incedebat.Sed  notandum, 
cos  quibus  ovandi  dabatur  jus ,  prifcis  feculis  fine  exercitu 
aut  legionibus  'urbcm  pedibus  iniviffe:4Lapfis  poftea  tem- 
poribus,ut  cquo  vchercntur ,  morem  prarvaluiffe : 5  exque 
duobus  imperatoribus  rcbus  bene  geftis,alteri  triumphum, 
alteri  ut  ovans  urbem  inirct  datum  cffe.  6  Cum  Lucretio 
TricipitinoVeturius  conful  de  Volfcis  &7£quis  triumpha- 
vit:fcd  altcri ,  ut  curru  quadrijugotriumphantcm  legiones 
fequcrentur:  Vcturio  vcro,  fine  lc^ionibus  ovans  cquo  ve- 
hcrctur,  a  fcnatu  datum  fuit.  7  Bcllo  etiam  Punico  fecun- 
do,  Marcus  Livius  &  Claudius  Ncro  dc  Hafdrubale  & 
Pcenis  triumpharunt :  fcd  Livius  currutriumphans  cum 
lcgionibus,  Ncro  autcm  finc  exercitu  equo  urbcm  inifle 
proditur.  8  Interdum  vcro  ovantcs  lauro ,  non  myrto  co-  ume* 
ronatos  invenimus :  fiquidem  Marcus  Craiius  defu^itivis"'w 
&  Spartaco,  quos  collatis  fignis  vicerat ,  cx  confulto  fen£-titm, 
tus  Iauro  coronatus  ovaffe  traditur.  9  Et  Tiberius  CaTar 
quum  dc  Vindclicis  mcefta  civitatcpropter  rcpentinum 
incommodum  triumphare  nollet,  non  cquo,fcd  curru  cum 
triumphalibus  ornamentis  lauro  ornatus ,  ovans  ingreffus 

cft. 

TIRAQjlELLUS.  |       7  Belloeti.intPt4nicofecundo.}Va\c- 

rius  Maximuslib.4.  cap.  1.  de  Animi 

1  Sed  eo  fulpqitente.~\  Ccllius  d.  modcratione.  Et  vide  fupralibroi. 
Iib.';.  cap.6.  c.  22. 

2  S0..1  plcbe ,  aut  cn;icfl,i  e/dinc.]  j  S  Interdum  i<c/ooVans  laurn. ~\  Hxc 
Scrviusd.lib..;..  loco  fupra  citato ,  in  ufquead  verfic  Et  Tibe;iu< ,  funt  Pli- 
verbo,  F.t  cun us.  niilib.1s.cap.29.adfm.  Plutarchiin 

3  XJrbtm  ptdibus  inhijjfe.']  Diony-    Cnflb.&GeHioIib.s-  cap.6.  Etvide 
fius  iibro  5.  deovationePolthumi,  ik  :  quod  dixi  ex  DionyfioHalicarnaffYO 
libro  S.  ubideovatione  Aquilii,cujus  j  lib.  5.    fupra   ibi  fteptrum  manu  tt 
vcrba  adduxlmus  fupra.  EtPIutarch.  '  nens.    Et  adde  M.  Valerium  utraque 
in  Marcello.  corona  tk  Iaurea  6:  myitea  ufum  fuif- 

4  lapfis  -jerotemporibus.~\  Utdi&um    fe  ex  Plinio  ubi  lupra. 

efl  fupra  ibi,  Inftdcns  equo.  9  Et  Tibcrius  C*fir. ]  Suctonius  in 

5  F.xque  dmbus  Imjcratoribus.'}  vit.i  illius  ,  cap.9.  fic  lcribic ,  llu.u  ob 
VidefupraIib.T.cap.22.  i  res  &g*MtnsQr  cta/u  urbem  ingreffhs 

6  Cum  luc/ctio.  ]  H.vc  ufque  ad  cfl  primus  ,  ut  quidam  pittant ,  t,  iu,n- 
vcrficui.  Bello,  funt  Livii  Dccad.i.  li-  j  phatibus  omamentis  hmoratus  ,  m-jonec 
oiO  5.  I  aiiteattibutogencieh-.norij. 

1  Txrntas 


610  Alex.  abAlexandro 

tq<<i-  cft.  '  Turmas  quoque  cquitum  non  lauro,  fe  olea  ornatas, 
wJiw  "" cum  militaribus  jocis  &  verdbusinconditisovantipra»- 
in  o-ju-  cedere,  non  fubfequi ,  ut  in  triumphis  folet: 3  neque  ovan- 
tiune.   tes  (-^(JiJos  tauros  aut  boves  maclare,  ut  erat  triumphanti 

Ovan-  r  r  .  L 

tium  inos ,  fed  coronatas  oves  ante  fc  agere ,  illasque  exa&a 
/acra.  p0mpa  imniolare  compcrtum  eft ,  quare  ovationem  dixe- 
unde  re.  Nequc, 4  clangentibus  tubis,  ut  ille  Martius  folet ,  fed 
fitcia.  modulantibus  tibiis  dcduci.  5  Illud  quoque  notatum  per- 
jnova.  hibent ,  tam  in  majoribus  quam  minoribus  triumphis ,  nifi 
tkne.^  quibus  prarcipui  honoris  aut  privilegii  prajrogativa  indul- 
proa*  tum  fuiftet  >  ut  equo  vcct.arentur  omnes ,  qui  ovanti  aut 
dintiii,  triumphanti  prodirent  ob viam,  quique  erant  comites ,  pe- 
9™^_dibus  &  non  equo  inceilifle  :  quod  longo  poft  tempore 
keren-  obfervatum  manfiffc  in  triumphali  pompa ,  multadoeu- 
"^mentafunt. 

tontra. 

1  Turmat  quocjue  equitum.']  Plinius  j  Romanx  hiftorix  compendio. 

lib. r 5.  cap.4.  Ole.t  honorem  l\omana  I  4  Clangentibus  tubis.}  Ovationem 
majeftasmagnumpKfbf.it,  turm.tscqui-\  (fcnbit  Plutarchus  ubi  fupra)  non  in 
tum  Idibus  Juliis  ex  e.t  ioronahdo:  ittm  curru  laureatus,  nec  circumclangenti- 
minoribus  triumphis  ovantes.  |  bus  tubis,  at  pedes  patriciis  in  calceis, 

2  Cum  militaribus  joci*  &  verfibvs  |  modulantibus  tibiis  ,    myrteam  ge- 
i'»fowf/?/;V.]Utviderelicetfupiacap.6.  1  ftans  coronam  ita  peregit,  ut  nulla 


7<ieque  ovanles  candidos  tauros.] 
Plutarchus  inMarcello.  FeftusPom- 
pejus  lib.13.  ubideovantibusloqui- 
tur.  Servius  in  d.  libro^.  Aneidos 
ubi  fupra.    Pomponius  Lxtus  in  d. 


bellifacies  eflet,fed  omnia  jucundum 
magis  qiiam  terribilem  prx  fe  ferrcnt 
afpectum. 

5    lUud  quoque  notatumperhibent.] 
Supracapitefexto. 


C   A   P   U  T    XVIII. 


Oui  eram  Tribuni  *  militum  in  Romanis  caflris ,  quaivepote- 
fias  (Jr  ofpciumforet ,  autjimfditlio. 

tribu-  »"T~,Ribunos T  militum  qui  caftris  &  legionibus  prsrerant, 
nimi-  J[  imperium  in milites  habcre ,  cxercituique  &  fummae 
l»eZm.  rerum  Pr*effe  y  ^e  pervulgatum  eft.  *  Qui  tametfi  a  pri- 


COLERUS. 

*    Quaedam  de  Tribuno  militum 
difta  funt  lib.i.  cap.20.  fupra. 
TIRAQUELL  VS. 
1  Tribunos  militHm.]  M,ultadehu- 


jufmodi  Tribunis  militum  Livius 
1.  Decad.  lib.  3 .  &  4.  non  femel,  Sc  j. 
in  princ.  &  6.  &  9. 

2     Qui  tametfi  a  primii  onginibui 

tcriti.]  VarrolingusLatinae  lib.  r.  aut 

aiibrum 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         61 r 

mis  oriiiinibus  tcrni  ex  finsulis  tribubus ,  Ramncnfi ,  Ti- 
ticnfi  ,  &  Luccri  crcarentur: T  tamen  militari  lcge ,  ut  fm- 
e;ulis  quatuor  lcgionibus  ~  feni  ac  deni  tribuni  prazeflcnt,  si»gi* 
fancitum  crat.  '  Qui  licct  a  confulibus  &:  fummis  ducibus (*""""* 

^**'  /1        .  ...,.-.      tt-\to- 

antca  eligcrcntur,  poft  alicjuot  a?tates ,  ut  militari  fufrragio  mmfi. 
&  pra?rogativa  crcarentur ,  militibus  munus  datum  fuit. '"  m~ 
Lap(is  mox  tcmporibus ,  ut  populi  fuffragio  &  tribuni  ro-  T-.ibu- 
gatione  ficrcnt , +  lcgc  cautum  fuit :  cxquibus  cjui  a  con-  "'?'* 
fulibus  crcabantur,  *  Rufuli,  mox  Rutuli  nuncupati ,  coeiige- 
cjuod  Rutilius  Ruius  conful  dc  illorum  impcrio  primus  r"~*~n 
tuliflet.  Aliorum  vcro  tribunorum  militarium  duo  fuc-  ^ufJn 
rc  gcnera,  aut  cnim  fufrcctierant,  autcomitiati.  Suffe-  &9&- 
cli,  militari  fuffragio  in  caltris: 6  Comitiati  vcro  populi  juf-  ^,'i„- 
fu  comitiis  crcabantur.  7  Dcinum  fcquuti  Cadarcs ,  tri-»'- 
bunos  ipfi  dclcgerc ,  homincs  infigni  tcitimonio ,  in  cjui-  #£ 
bus  clfct  fpccimcn  magnse   &  cxncrtae  virtutis.  8  Quare  c««- 

Ha-  ttat" 


alioramcomputa.  4.  tiibnni  tmStwm, 

inquit ,  t-r.-A  tcrni  tributt  tribubus  R.tm- 
nixm, Luccrum,TatienfiHm  otim ad  exer- 
cittmi  mittcbantur. 

I  T.tmcnmilit.-ri  le^e.~  Vide  fupra 
lib.  1.  cap.^.  ubidehaceadem  re. 

1  Scnt  ac  dcni.]  Livius  r.  Dccad. 
lib.o. 

;  £>miicet  ACoff.'  Ut  vidcre licet 
cxPolybiolib.6. 

4  Le je  cautumfuit.'  Illud  tamen  tfl 
illis  tandcm  novatum  proptcr  Mace- 
donicum  bcllum ,  in  Perfea  Regem 
Macedonum  ,  quod  Confiiles  ex  S.  C. 
ad  populum  tulerunt ,  ne  Tribuni  mi- 
litum  eo  anno  fuffragiis  crearemur, 
fed  Confulum  Pntorumque  in  iis  ra- 
ciendis  judicium  arbitriumque  eflet, 
UtfcribitLivius  -.  Decad.  lib.i. 

-  Rufu/i,  mox  Rntuli.  ]  Dc  his  duo- 
bus  Livius  1.  Decad.  lib.7.  *  Afco- 
niusP.xdianusin  2.  in  Verrem  aftio- 
ne,  Tribunorvm  militarium,  inquit,  duo 
gencra.  Primum  corum  qui  Rufitli  di- 
euntur.  Hi  in  cxercitu  ereari  fAent. 
iAlii  funt  comitiati ,  ijifi  Romrf  in  comi- 
t>»  defignanr-rr.  Feftus  Pompejus  li- 


bro  16.  fic  fcribit ,  Rufuli  appcllaban- 
tui  T,  ibttni  militum  A  Conjule  facii ,  nr.ni 
A  populo  :  dc  cjuorum  'iurc  ,  tjuod  Rittiliut 
Rufm  lcgem  tuierit ,  Rufuli  ac  pr,Ji  Ru- 
titii  jimt  appclLni. 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Vide  eundem  Livium  lib  9.  Sc 
Polvbiumlib.6. 

TIRAQUELLUS. 

G  Comiti.tti  vro.  ]  Akonius  P.tdia- 
nus  ubi  fupra ,  &  dc  his  etiam  alibi 
fupralib.^.cap.j. 

1  Demum  fecuti  Q.efares.  ~  Ut  patet 
ex  fcquentibus. 

8  Quare  Adrianus  C*far-  ]  Spartia- 
nus  in  vita  illius:  Cujus  hxc  verba 
funt ,  ncc  Tribunum  nifi  plena  barbafa- 
ceret ,  aut  eju  1  atati* ,  qujt  prudcntia  &• 
annii  Tribunatus  roburimpleret ,  necpa- 
teretur  tjuiccjuam  Tribunum  A  milile  ac- 
ciferr.  Flaviusautem  Vopilcus  in  vita 
Probi  Imperatoris  tradit ,  ipfum  Pro- 
bum  adolefcentem  &  prope  imber- 
bem  Tribun.  militum  faftum  fuifle 
Valeriani  Imperatoris  judicio.  Sed  & 
longis  ante  temporibus  legimus  Sci- 
pionem  Afacanum  fuperiorcm,  ad- 
modum 


Tribti- 
ni  a 

Cafi- 
vibv.s 


ftes. 


611  Alex.  abAlexandro 

Hadrianus  Carfar  viros  cetatis  cxact^  &  fumma?  pruden- 
tia?,  doct.os  a:tate  &ufuadtribunatumevexit:  vetuitque 
ediclo,  ne  irhberbis  adolefcenfve,  tribunus  fieret.  'Fuitque 
prifci  moris,  ut  cum  princeps  ad  tribunatum  quempiam 
eveheret ,  gladium  illiin  manum  traderet:  cjuo  fignabatur, 
in  milites  jure  militari  Iiaberc  impeiium.  Cujus  edicti  vcr- 
ba  fic  habent:  Militcs  quibus  jufli  erunt ,  parento,  eorum- 
que  tribuni  funto,  &  infra.  :Huic  Lacones  &  prefidii 
pracfeclo  harmoften  dixere  nomen ,  qui  magiftratus  femc- 

ftris 


roodum  juvenem,Tnb.  militumfuif- 
fe ,  apud  Valer.  Maximum  lib.5 .  c.6. 
de  Pietate  erga  patriam.  E.xtatapud 
ros  l.fi  Rttfimtsq..  C  de  tejiam.  milit. 
qua  cautum  eft  Tribun.  minorem  an- 
nis  teftantem  non  pofle  dareliberta- 
tem  fervis.  &  /.  ult.  eod.  titul.  quia  li- 
cet  anticjuis  kgibus  permitteretur  pu- 
piliis  ,  fi  Tribunatus  numcrum  meriti 
fuiflent ,  teftamentum  pofie  conrice- 
re:id  tamenjuftinianus  illius  legisau- 
£tor  abrogavir. 

1  Fuitqne  prifci  morp.i.  ]  Hinc  eft 
quod  Trajanus  Imperator  cum  Tri- 
bunatum  militum  Surae  Licinio  tra- 
derct ,  parazonium  quo  pro  dignitate 
accingendus  erat,  nudumeiporrexit: 
ac ,  Talem,  inquit,  tnfem  accipe  ,  tjuem 
pro  me  ita  demttm  flrinxeris ,  fi  )ufle  im- 
pera-jero  :  cjuod  fi  perperam  quicquam 
per  me  fieri  cofnvjeris  ,  eoinpemiciem 
mcam  «taritj  velim. 

2  Hinc  lacones  &  pr.-efidii  pnefiBo 
Hatmofien.]  Dionyfius  Haiicamaflius 
Jib.  5.  non  multo  ante  fin.  Quoties 
(ine/uit  Jneclegcs  tuercntur  juftitiam, 
ncc  magiftratus  ad  kgum  tutelam 
fuificercnt ,  £c  intemporum  novita- 
tibus  opus  efiet  inftitutis  non  tam 
optimis,  quam  ad  praefentem  rerum 
ftatum  accommodatiflimis ,  non  fo- 
ium  in  improvifis caliium adverfitati- 
bus ,  verum  nonnunquam  &  in  im- 
modicis  profperitatibus ,  qu.T.  bonam 
conftitutionem  Reipub.  corrumpe- 
rent ,  celeremque  ac  liberam  corre- 
«ionem  poftularent ,  necefle  erat  re- 


gias  ac  tyrannicas  poreftates  rurfus  in 
medium  proferre  ,  convelatas  hone- 
ftioribus  vocabulis.  Sic  Theflali  Ar- 
chos ,  fic  Laceda?monii  Harmoftas  eos 
appellabant,  pro  tyrannis  velregibus: 
quod  religio  eflet  reftituere  poteftates 
cum  jurejurando  &devotione  abro- 
gatas  deorum  monitu.  Thucydides 
lib.  r.  ubi  LaurentiusValla  Ha;moflcn 
vertit  Prxfctlum.  Plutarchus  in  Ly- 
curgo  ,  ubi  Lapus  Florentinus  verrit 
fnciliatorem.  Ca:terum  Xenophou 
in  Rebus  Gracorum  multos  Lacedac- 
moniorum  Harmoftas  memorat.  I- 
dem  Plutarchus  in  Alcibiade,  Qum 
Chdlcedsniity  u\quit,beliare  adortus  cflt 
cjuijd  defecijfent  Laeedxmoniorum  prjcfi- 
dio  &  Harmofijc.  Cxterum  Xenophon 
in  Rebus  Grarcorum  multos  Lacedav 
moniorum  Harmoftas.  memorat : 
fcilicetlib.r.  Ckarchum  :  lib.2.  Ste- 
neiaum  &  Lyfandrum  libro  ;.  poft 
princ.  Thimbronem  ,  Sc  paulo  poft 
Dercyllidem ,  iterumque  Lyfippum, 
&  alibi  eodem  libro  Tifaphernes  Sc 
Pharnabazus  his  conditionibus  pa- 
cem  Dercyllida:  obtulerunt ,  Si  Lace- 
dttmoniorum  Harmofijc  ex  regiis  cirjita- 
tibus  abirent.  Taulanias  libro  9.  fcri- 
bit,  Thebanos  poft  Lcuttrenfem  vi- 
doriam ,  Harmoftas  Laccdarmonio- 
rum  praefectos,  quos  in  civitatibus  ipll 
Lacedamonii conflituerant ,  ejecifle. 
Aliter  autem  Harmoftas  accipit  Pol- 
lux,  libro  1.  cap.io.  T$ei  cruf^/Aci^t 
c-ifUoorreicev  x)  ttoM/j.oicov.  &  libro  5. 
cap.  item  5.  «sfet  p-mze^ze. 

r  lllf 


Geniales  Dies.   Lie.  VI.         61$ 
ftris  erat.  '  lilorumcjue  pra?cipuum  munus ,  caftrorum  &  r,ll^ 
cxercitus  cnram  agere,  ne  fine  munimento ,  fine  cuftodiis  '"'f1' 
fint,  pervigiles  excubias  juberc ,  nc  quid  occulto  fpcculatu 
hoftes  moiiri  poilint.  *In  primisque  miiitcs  adfolenne 
jusjurandum  adigcrc :  neque  enim  militi  armacapcrefas 
crat ,  ni  prius  apud  tribunum  Icgitimum  prxftitiflet  jusju- 
randum,  ?  qui  ctiam  in  caftris  jura  dabanttquoquc  in  prom- 
ptu  cflent,  &  nihil  morareturimperiumillorumftatioin  Tn!)U, 
caftrorum  principiis  crat,  ubi  tribunal  habcrc ,  &  jura  darc  *ifa- 
afluerant, +  quibus  non  virgas,  ut  confuli  aut  prcetori,fcd  ad 
tcrrorem  audacia?,  vitcs  lictorcs  pra:rerebant,  contumaces- 
que  militcs  Romani  vel  Latini  nominis ,  jufla  minus  exe- 
qucntcs,  non  virgis, '  icd  vitibuspcrcenturiones:  externos 

vero 

TIRAQJJELLUS. 


I  Illorumque  pr.tciptmm  munus.  ] 
Redit  ad  magiftros  militum  Roma- 
norum  ,  Jurifconfultus  in  /.  ojfcium. 
§.  dc  re  militari. 

Z  Inprimifque  mili/es  c.d  foicnne  \us- 
yirandum  adigerc'  Jul.  Frontinus  I.  j. 
Srratagcmaton  c.  i .  L.  Fl.tccc  CjrC.  V.ir- 
icr.e  fojf.  militesprimojurejurandofacli 
fioit :  ,n::c  cnim  facramcnto  t.tntummo- 
ao  d  Triburhj  ngntbtintHr :  cxtcr-umipfi 
tflter  fi  t.tntum  co,rurab.nt ,  ji  f.ig.c, 
atque  formidinis  c.uifa  tum  abituros,  nc- 
rjuc  r  v  v  aine  rcccffmos,'  niji  teii  petendi 
fericndive  boflis  ,  aut  civis  fcrvar.di  ca:i- 
fa.  Servius  enarrans  illud  Virgilii  1. 7. 
Aneidos, 

Ipfe  vocat  pugnas ,  fcqnititr  tum  c.ctc- 
rapubcs. 

Sacramentum  ,  inquit ,  erat  in  quo 
unufquifque  milesjuratle  non  rece- 
dere ,  niii  prhrcepto  Confijlis  poft  im- 
pletaftipendia :  id  eft  ,  militia:  tem- 
pora  ,  fcilicet  vigintiqninque  an- 
nos.  * 

COLERUS. 

*  Jurabant  milites  ante  omnia, 
etiam  in  principis  lalutcm.  Tacitus 
lib.15.  Arrianuslib.  r.c.  14.  Etallulk 
TcrtuUianus,  libro  de  corona  militis. 
Formitlam  autem  hujus  juramenti 
haurire  potcs  ex  Suct.inCalig.c15. 


1  Shii  etiam  in  caflris  i  ura  dabant .  £ 
Jurilconfultus  in  d.  I.  ojfcium.  Poly- 
biuslib.6. 

4  ihsibus  non 'jirgas.~\  Vidc  Ul  fe- 
quentibus.  VirgasproLi&oribus  po- 
fuit  Juvcnalis  fatyr.i. 

Pratccdant  ipfas  ilii  tc  Confule  vir- 

^as. 
%  Scd  viiibusper  Ccntnriones.'  Pii- 
niuslib.  14.  cap.  1.  pauIoantefin.de 
vitibusloqucns,  £htid,quod  (aitj  infer- 
tx  caflnsfummam  rcrum  natv.ram  impe- 
rmmque  continent  '  Centurionum  in  ma- 
tutvitif  Cjr  opimopramio  tardos  ordines 
ad  icnt as perducit  ^Aqutlas,  at  quc  ctiam 
in  dtHiH.i pcenam  ipf.tm  bonorat. EtCoz- 
nclius  Tacitus  lib.  1.  Centurio,  inquit, 
Luciuiu  1  intnficiiur  ,  cui mditaribus  fa- 
ceti'S  -jocabulum  ,  Ccdo  alterum  ,  indide- 
rant :  quia  fraHa  vite  in  tcrgo  militis,  al- 
t  eram  clara  voce  ,  ac  rurfus  aliam  pofce- 
bat.  Juvenalis  loquens  de  Mario  faty- 
ra8. 
IJodoftm  poflbxc  fiangebat  -jertice  vi- 

tcm, 
Si  lentus  pigra  muniret  caflra  dolabra. 
Silius  Italicus  de  Ennio ,  quem  Cen- 
turionemfuiftedicit  lib.  12. 
Ennius  anliqua  Meftppi  ab  origine  Re- 
gis 

tftifce- 


T>i- 
buni 
Ucio- 


TAili- 
taris 
lex. 


624.  Alex.  aeAlexandro 

vero  fuftibus  ple&ebant.  '  Alexander  tamen  Severus  tri- 
bunis  non  licliores  aut  apparitores,fed  militesanteire  juflitr, 
quatuor  tribuno ,  fex  duci ,  decem  vero  legato.  2  Eratque 
militari  Iege  cautum,  ut  ll  miles  dum  ca?ditur  ob  crimen, 
vitem  frangeret ,  aut  centurionis  vcl  tribuni  manum  tene- 
ret,  de  gradu  deje&us ,  militia  amoveretur :  fi  autem  vio- 
lentas  manus  inferrct,  capite  lueret.  3  Cumque  reliqui  mi- 
lites  paflim  ferreos  haberent  annulos,  tribunis  tamen,  cen- 
turionibus  &  legatis,  aut  his  quibus  ordo  &  imperium  erat, 
aurei  dabantur: +  a  quibus  five  in  hoftes  ducere,  five  caftra- 
metari ,  five  in  prima  acie  &  fronte  locari ,  aut  in  fubfidiis 
poni ,  vel  in  ftationes  &  vigilias  ire  conveniret ,  tefferam 
milites  petebant.  Ipfi  vero  ab  imperatore,  quod  dari  opor- 
tebat,  fignum  affumcbant,  copiasque  equitum  &  peditum, 
quoties  dimicandum  erat,  ornari  &  inftrui ,  atque  in  aciem 
educi  jubebant.  Milites  quoque  in  confiiclu  pradiorum, 
fingulos  &  univerfos  hortari  &  monere,  atque  in  ceffantes 
animadvertere ,  tribuni  proprium  munus  erat.  5  Miflio- 

nem 


\1ifcebatp'rimrtsacies,Latla:/j,f;!perbum 
Vitit  adornabat  dextra  decus. 
Martianus  Jurifconfultus  in  /.  militio 
agrum. i\.ff-  de  re militari ,  fic fcribir, 
Irrcverens  rniles  non  tanium  d  Tnbuno 
•Sil  Cmturione ,  fed  etiam  d  principali 
(oercendus  efl.  tiam  eum,qui  Ccnturioni 
cafliiaref  volentirefliterit ,  veteres  no- 
taverunt :  fi  Sitem  tenuit,  militiam  mu- 
tat :  fi  ex  induflria  fregit  ,  vel  manum 
Centuriomintulit,  capiteptmitur.  Plinii 
locumde  vite  Centurialifciteadmo- 
dum  exponit  Petrus  Crinitus  lib.  22. 
de  Honefta  difciplina,  cap.2. 

1  .Alexandcr  tamen  Severnf."]  .ffjius 
Lampridius  in  vita  illius ,  ^ipparitores 
dcnique,'mc]mt,nulIos  effepaffus  cfl  Tri- 
i  n-nii  aut  ducibus,nifi  milites  anteire  -jq- 
luit :  wfiitque  ut  ante  Tribumem,qmtuor 
rnililvs  amh-.dai  ent :  ante  ducem  ,  fex  : 
ante  legatum  ,  decem  :  bique  ad  domes 

fuas  reciperentur. 

2  Eraique  militari  lcge  catrtum.~\  In 
d.  /.  milites  agrrmi.  §,  urcverens  ,  cujus 


verba  adfcripfimus  fupra  in  verbo, 
Sed  vitibus  per  Centurionem. 

$  Cumque  reliqui  milites  pafiim  fer- 
reos  haberent  annulos.j  Quod  &C  hinc 
videre  licet  quod  Septimius  Severus 
Imperator  primus  omniuni  militibus 
permifit  aureis  annulis  uti ,  ut  tradit 
Herodianus  1. 5 .  Et  vide  Plinium  1.5  j . 
cap.2.  Livius  i.Decad.  l.j.  neminem 
nifi  equitem  atque  eorum  ipforum 
primores  annulum  aureum  pro  infigni 
geftafle. 

4  ^4  quibus. ]  Scilicet  Tribunis  mi- 
Iitum.  Ex  Polybio  lib.  6.  &  Vegetio 
lib.2.cap.9- 

C  O  L  E  R 11  S. 

5  Mifiionem  quoque.  ]Milfionum  ge- 
nerales  caufa:  funt  tres.  Honefta  eft, 
qux  tempore  militiae  impleto  datur. 
Caufaria,  cum  quis  virio  animi  vel 
corporis  minus  idoneus  militiat  re- 
nunciatur.  Ignominiofa,  cum  qu?9 
propter  deliiftum  facramento  folvitur. 
Mttcrobdib.^,  dt  temilitari. 

I  jQuod 


GenialejDies.  Lib.  VI.         <5"±5 

nem  quoque  militibus  perfuncftis  militia ,  i\  caufam  proba- 
rent,  ex  aucloritate  &  juflu  confulum  dabant.  '  Quod 
Fulvius  cohortem  legionis  in  qua  tribunus  erat ,  fine  juffu 
confulum  miflam  fecerat,  Quintus  Fulvius  Flaccus  cenfor 
illum  arrarium  fecit ,  &  fenatu  amovit.  *  Si  qui  tamcn  poft 
miflionem  ftudio  pugna*  militarc  cuperent ,  nifi  fccundo 
facramento  adfcripti  eflent ,  arma  lumcre ,  &  mcrcre,  aut 
in  hoftes  tendcre  nequibant.  J  Marcellus  notavit  tribuno-  r,\U* 
rum  militum  officium  cfle ,  militcs  in  caftris  habcrc  dicto  ".""'* 

,.  .  .......  ntum 

audientes ,  &  mtentos  lmpcno,  ad  cxercitationes  deducc-  oftdi 
re ,  in  ftationes  mitterc  >  claves  portarum fufcipere,  nc  oc- r * 
culta  colloquia  fcrant ,  neve  quis  auclor  novi  conlihi  cum  rtflrfc. 
hoftibus  moliri  quid  pofTit,  ftationes,  vicilias,  munitioncs- 
quc  nc  infrcqucntcs  flnt,  nonnunquam  intcrdiu,  frpius  no- 
cfri  circuirc ,  militcs  ftngulis  momcntis  inftruclos  paratos- 
quc  habcre ,  fivc  pabulatum ,  fivc  frumcntatum  vadant, 
praeferrim  (i  in  procindu  hoftcs  lint ,  exploratoque  in  ho- 
ftcs  duccre.  Cumquc  frumcntum  militibus  admctitur ,  ne 
quid  minus  a?quo  impartiant,  intcrclTe,  neve  perniciofa  fa- 
mc,  aut  inopia  afficiantur,  utque  pr.tparati  commeatus  ab- 
unde  fufliciant  alimentis ,  ne  arma ,  viri,  cqui  aut  pecunia 
defint ,  cum  imperatorc  multo  ante  praevidcrc  (nam  Ro- 
mani  duces  rationcm  commcrciorum  pracipuam  habucre 
femper)  caftris  Iocum  capcre ,  valetudinarios  infpiccre , 
fauciorum  curam  agcrc,  nomina  militum  mcmoria  tcnere. 
Quippc  impcratorcm  aut  tribunum  ignorare  militcs ,  pu- 

denda 

T  I  R  A  QjLl  E  L  L  U  S.  |  lium  patcrerut  irt  eiefciru remanc  rc, 

i  ^WF«/"j('ar."|VnlcriusMaximus  !  fecundo  eum  obligaret  facramento; 

lib.i.cap.i.  de  Difciplina  militari,  Q^ 

Fnhius  Fldccus,  iiiquitjCfw/J^-  Fuhium 

fratrem ceboitem igknis  ,  in  tjud  Tribu- 

nus  militumerat,in\uffu  Confulis  domum 

demi;te>e  dufum,  Senatftamovit.    Idem 

fcribit  Jul.  Frodtinus  Stratagcmaton 

Jib.4.  cap.  1. 

2   Si  aui  tamen  poft  mifiionem.  ]Unde 

Cato  adPompilium  faipfit,  utlili- 


cjuia  priore  amiflb  jure  cum  hoftibu» 
pugnarc  non  poterar.  Ha:c  Cicero  1. 1. 
Officion 

3  MarceHus  nota-jit.~\  Imo  Martia- 
nus*indida/.&/7?c«»<»».  §.  ult.jf.dete 
miiitari.  Mavius  Vegctius  lib.  z  X.  1 2. 

COLERUS. 
*  ImoMacerlibroprhnodcrcmi- 
litari. 
Tem.  11.  &r  isHeqm 


tiani 

'difci- 

flina. 

in  mi- 

titarem 

rapaci- 

tatem. 


616  Alex.  abAlexandro 

denda  infcitia  eft.  '  Neque  aliud  Othonem  ad  imperiurn 
evexit,  quam  quod  quemque  militum,  in  agmine,  in 
ftationibus,  in  itinere  nomine  compellabat  fuo ,  exhoc 
gratiam  &  ftudia  hominum  alTequutus.  ;  Querelas  quoque 
miiitum  audire ,  illorumque  delicta  militari  lege  ple&ere, 
infidum  damnofumquc  militem  militix  oradu  dejicere, 
tribunorum  potcftatis  cft.  3  Fertur  tamen  Aurelianus  Cx~ 
far  tam  fe verse  difciplina?  fuifle ,  ut  tribuno  per  epiftolam 
mandarit ,  ut  militum  manus  contineret ,  ne  quis  pullum 
aut  ovem  raperet,  aut  uvam  ex  vineis,  aut  cx  fegete  fpicas: 
ut  arma  terfa,  calceamentafortia,  veftis  nova ,  equus  defri- 
catus,  &  mulus  centurionatus  foret.  4  Fuitque  antiquimo- 
ris,  ut  miles  in  caftris  ad  centurionem  ,ad  tribunum ,  mane 

falu- 


TIRAQUELLUS. 

1  Keijne  aliud  Othonem.  ]  Cornelius 
Tacitus  lib.  17.  ficfcribitde  Othone 
Imperatore ,  In itinere ,  in  agmine  ,  in 

ftationibus  'vetufliflimum  quemque  mili- 
tum  nomine  -jocans  ,  ac  rferoniani  comi- 
tatus  contulernales  appcllando  ,  altos 
d'inofcere  ,quofliam  requii cre,&  pecunia, 
dutgratia  •jWjare  ,  ftudia  miiitum  ,  )am- 
pridem  fpefucceflionis  affectai-erat. 

2  Querelxsrjuoque  militum.]  Redit 
ad  d.l.  Martiani ,  de  qua  fupra  in  ver- 
bo ,  Marcellus  notavit.  Id  enim  ex  ea 
lcgecft.  Polybius  autem  librofexto. 
Oporlet ,  inquit  ,  ut  militespareant  Tri- 
hitnis,Tribuni  ad  Confulesreferdnt.  ^4t- 
tati.cn  potijlatem  halet  Tribunus  rnul- 
clandi  ,  pignorij  capiendi ,  atdendi- 
que.  * 

COLERUS. 
*  Verum  hoc  eft.  In  militia  ipfe 
Tribunus  manu  fua  fupplicium  fumit. 
Tacituslib  15.  Pcena  Flavii  Vcjano 
KirroTribuno  mandatur.  Et  hocli- 
bro  alibi  :  Later.mus  manu  Statii  Tri- 
buni  trucidatur.  Erl.b.  n.  Meflalina 
icrurribuni  transfigitur.  Aliasmnnere 
hoc  fiingcbantur  Spc culatorcs ,  &  fre- 
cpemer!  Adi  do&iff.Lipfii  Commcn- 
tarios. 


TIRAQUELLUS. 

3  Fcrtur  tamen  ^Auretianus  C.tflir. } 
Hujus  cpiftola  militaris  eft  ad  vica- 
riumfuumdata  (utfcribitFlaviusVo- 
pifcus  in  Aurcliano)  hujufmodi:  Si 
"Jis  Tiibunus  ejfe  ,  imoft  vifjrjere,  ma- 
nus  militum  contine.  n^emopullum  alie- 
num  rapiat,  ovem  nemo  contingat ,  uvam 
nullus  auferat  ,  fegetem  nemo  deterat  : 
olenm,fil ,  lig>n:m,  nemo  exigat,  annona 

fua  contentus  fit.  De  prrcda  hcflis,  non  dt 
tachrymis  pro-jinciaiium  habeat :  armtt 
terfa  ftnt  : ferramentafarniata  ,  cakia- 
mentafortid.  Veflis  uov*  rjeflem  veterent 
excludat.  Stipcndium  in  baltheo  ,  non  in 
popin.thabeat.  Torquem  bidchialem  & 
annulum  apponat  :  cquum  fltginarium 
fuxim  defricet  ,  captum  animal  non  ven- 
dat ,  mulumcenturiatum  comitercuret. 
Alter  alteri,  quafifervus,  obfequatur :  d. 
medicis grati-s  cttreninr.  ^irufpkibusni- 
hil  d  nt  :  in  hoshitiis  caflefe  dgant :  qui 
litemfecerit,  'japulet. 

4  Fuitque  antiqui  morit.~\  Polybius 
libro  fexto  :  Ecjnites  ordinumque  du- 
ftores  omnesi,  inquit,  oriente  luce  ac- 
cedunt  ad  Tribb.  tentotia,  Tribuni  ad 
Confulem  :  ille  quod  inftat  agendum, 
Tribunis  edicit ,  Tribuni  Equitibus, 
ordinumque  du£roribus:ii  multitudini 
pxomunt,  tempore  opportuno. 

1  Ernt' 


Gen  I  ALES  DlE  S.  LlE.  VI.  6i7 

falutatum  vadat ,  &  ad  ediclum  pra?fto  fit.  Ac  Hcet  tribu- 
nis  militum  centuriones  fubfint  &c  dccurioncs ,  ipfi  tamert 
lcgati  imperio  parent.  '  Eratque  miiitaii  lege  cautum ,  ne 
quis  ubi  tribunus  militum  fuiflct ,  poftea  ordinum  ducror 
cflet:  :namquc  ccnturio>decurio,&  ordinis  duclor  tribuno 
infcriores  funt.  Alcxander  vero  Maccdo  tanti  tribunos  & 
dccurioncs  fccit ,  ut  nemincm  nifi  fexagenarium ,  ordincs 
duccrc  fivcrit.  '  Hoc  quoquc  notatum  eft ,  eum  cjui  pra»- 
conium  faceret ,  intcr  decuriones  admitti  non  licere ,  & 
multo  magis  intcr  tribunos.  Si  tamen  antea  prajconium 
feciifet,  &  poftca  artem  defiviifet,ad  dccurionatum  admit- 
ti  potcrat,  ad  tribunatum  non  utiquc.  Infupcr  obfcrvatum» 
ut  fi  quando  in  aliquos  jufta  movcnda  forent  arma ,  fena- 
tum  pcr  tribunum  militum  dc  bcllo  indicendo  ad  popu-  4ff :aA 
lum  fa?pe  tuliife.  4  Quodque  vctcri  inftituto  ad  tribuna-  *"*"* 

i        .  ^*-        1     t  „  #  natum 

tum  admltti  ncmo  potcrat,  nifi  pnus  alam  duxiflet:  nccpie  admif 
alam  duccrc ,  niii  cohorti  pra?fuilfct :  iiquidcm  cohors  crat^* 
ala  inferior:  tribunatus  vero  legionum  *  poft  alam  conrcrri 
dariqueconfuevit. 


I  Eiafefur  militari  leve  cautum. ]  Li- 
vius  iiDecadis  libro  7.  paulo  antc 
fin. 

1  Kamtjue Centmio.^LWms  i.Dec. 
1.  8.  incontcntioneL.  Papyrii  Didla- 
toris ,  &  M.  Fabii  ob  Q^l-abium ,  cjui 
contra  edidtum  Di&atoris  pugnans, 
vicerat ,  Cum  ,  ait, pollutafemci  miliu,i 
Aifciplina  ,  non  rr.iles  Centuriouu ,  non 
Centurio  T,ibuni}non  Ti ibunia le^ati fnon 
lt"satu)  Confitlu  ,  mm  ~Sl.t\Jper  ttjuitum 
Diciaic  itpai  c.:t  i.nperio. 

5  Hoc  (juoque  notatum  efl.  ]  Hxc  uf- 
<pc  ad  verlic.  lnfuperi  funt  Giceronis 


Epiftolar.famit.  librofcxto,epift.  19. 
ad  Leptain,  incip.  Simnl  nt  «i<  cepi, ubl 
lic  fcribitur,  Keque  enim  eratferenJmM, 
cum  <jui  /jjilie  barusficinnm  factrtnt ,  1» 
fenatu  Roma:  Itgtrentur  ,  in  municiftit 
dtcurionts  tffc  non  licei  e. 

4  Quocicjue 'jeteri intiituto.']  QuibllS 
addeapud  Livium  <{.  Dccad.lib.4.  L. 
Amylio  Paulo,  &  C.  Licinio  Conful. 
Scnatum  decrevifle ,  ut  in  o&o  legio- 
nes  parcm  numerum  Tribunorum 
Confules,  &  populus  crearent :  creare 
autcm  neminem  eo  anno  placuillV, 
nifi  cjui  honorem  geflifler. 


A 


C  A  I»  U  T 


6z8 


Alex.  ab  Alexandko 


C   A  P  U  T     XIX. 

Qui  Isaii  fccnici ,  qui  Alegalenfes ,  qm  Taarii ,  Compitalitii, 
Jnvenales,  ty  Honorariijmrint. 

Nter  fpccliatiiTirnos  Iudos ,  qui  pluriini  Romx  fuerunt, 
'  Romuii  ludi  a  regibus  inftituti  priinum,  ;qui  &  magni, 
'  &  Circcnfcs  dicli,pra?cipuifempcrhabitifunt,+  Jovi,  Ju- 
Cj",ue  noni,  &  Mincrva?  celebres: 5  nam  fm<zulis  diis fineuli  crant 

aeonttn  .  .  o  P     _       .  i 

ludi.     dicati  ludi:  °  quippe  vcnationcs  &  munera  Saturno,  fcenici 

Libe- 


Sut 


TIRAQUELLUS. 

1  Rornuli  ludi  a  regibus.  J  Circenfes 
ludos  prlmus  Roma:  fecit  Romulus, 
quarto  menfe  ab  urbe  condita,  ut  fcri- 
bit  Fabius  Piclor,  quo  die  Sabinas  ra- 
puit.  Circenfes  diftos  fcribit  Servius 
in  lib.  8.  Aneidos ,  quod  enfibns  cir- 
ciimdarentur.  Nam  cum  rudis  vetuftas 
non  loca  hujufmodi  ludis  aptaa:difi- 
cafiet ,  inter  enfes  &  flumina  eos  age- 
bant.ut  ignavis  utrinque  praefens  efiet 
periculum.  Poftea  Tarquinio  Prifco 
Rege  locus  eft  defignatus  Circo ,  qui 
poftmodum  Maximus  eft  dictus.ut  Li- 
vius  referti.  Dec.l.  i  .TumprimumCirco, 
ijui  nuac  Maximut  dicitur  ,  defignatut 
locusefl:  loca  divifia  patribu-s,  equiiibufi- 
<jite  ,  ubi  jpetlacuU  fibi  quifque facerent, 
Fori  appeUati.  Ludicrumfuit  equi,pugi- 
lefque  ex  Hetruria  maxime  acciti.  Solen- 
nes  deinde  itnnui  manfere  ludi  ,  Romani 
Ma^nique  varie  appellati,  * 

COLERUS. 
*  Tertullianum  qnoquelege,  prin- 
cipio  lib.  de  Spectaculis. 

TIRAQUELLUS. 

2  ffui  c>  Mrfg«/'.]Livius,ubi  fupra. 
Cicero  2.  in  Vertem  actione  ,  Hi,  in- 
quit,  W;  dics  quindecim  auferent :  dein- 
de  continuo  Romani  confiquentur.  Ubi 
Afconius  Paedianus  fic  fcribit,  Romani 
ludiregibut  inflitutifiunt ,  Magnique  ap- 
fellati,  quod  magnit  impenfts  dati  :  tunc 
primum  ludit  impenfi  fiunt  ducenta  mil- 
lianummum.  Alii  magnosludos  faclos 
putant ,  quod  confiliorum  fecretorum 
Deo,  ideft,Neptunolati,t'.im  Regi  tk 


rerum  conditarum  &  diis  magnis ,  id 
eft.Laribus  urbis  Roma:  dati  funt,qui- 
bus  ajunt  raptas  Sabinas  efle:  ut  videa- 
tur  propter  hoc  dicere  Virgilius  1.  8. 
ALneidos, 

Magnis  Circenfibut  affis. 

Feftus  Pompejus  libro  1 1.  ubi  de  ipfis 
magnisludis,  Magnos  ludos  Rom.tnos 
appvllabant,  quos  in  bonorem  lovis,quem 
piincipem  deorum  putabant  ,faciebant. 

5  Et  Circenfes diSi  ,  &c.~)  Virgilio 
ubi  fupra,&  Suetonio  in  Ca:fare,c.j9. 
&  Nerone,  cap. 1 1.  &  ubique  apud  au- 
citores. 

COLERUS. 
*  Pliniuslib.8.cap.7.  &}6.  c.  ry. 
ubi  circi,  ut  tunc  erat,  magnitudinem 
defcribit.  Tertullianus  delpectac.  ca- 
pitej. 

TIRAQUELLUS. 

4  Jovi,  Junoni  &  Mhterva:  ]Cicc- 
ro  7.  in  Verrem  a&io.  Kunc  fum  drfi- 
gndtnt  Mdilit.  Scio  mibi  ludos  antiquifi 
fmios ,  quiprimi  Romani  nominati  funt ', 
maxima  cum  dignitate  ac  religione,lovit 
Juncni,  Minervx  effe  facicndos. 

<;  Kamfingulit  diit.  ]  Laftantius  Fir- 
mianus  lib.  6.  cap.  20.  ad  fin.  dc  Vero 
cultu,  Paulatim ,  inquit,  &  cxieris  diit 
idem  bcnosttibuicapit ,  fingulique  ludi 
numinibut  eorum  ccnfecrati  fnnt ficut  Si- 
finniut  Capito  in  libris  Speciaculorum  do- 
cet. 

6  Quippe  venationes.  ]  Lactantius 
anteeaquxfupraadduxi,  fcribit,  Et 
primitus  quidem  venationes  ,  qua  vocan- 
tur  mmera,  Satmno  attributafnnt :  l»di 

anttnt 


Geniales  Dij-j.  Lib.  VI.         629 

Libcro,  Circcnfcs  Ncptuno  :  aliique  aliis  numinibus  da- 

bantur ,  quos  ad  placanda  numina  una  cum  facrificiis, 

1  cumcpe  cantu  &  tibia  cclcbrabant,  prartoris  edieto  id  dc-  Pr.tto- 

cernente  in  ha?c  vcrba:  Ludis  publicis,  cjuod  fine  curriculo  J£"  ** 

cV  finc  oorporis  certatione  fiat ,  popularcm  la?titiam  cantu,  dc iu- 

fidibus  &  tibiis  modcranto ,  cacjuc  cum  divino  honore  jun-  "" 

gunto,  &  infra.  Quos  etiam  urgentc  bcllorum tumultu 

pra?termittcre  duxcrunt  ncfas.  :  Cum  cnim  fecundo  Pu- 

nico  bello  cxtcrnis  hoftibus  Jtalia  afTlictarctur ,  &  cuncta 

bello  ardercnt ,  cofdcm  magniiicc  apparatequc  factos  ,  &: 

in  plures  dies  inftauratos , 3  olcicjuc  congios  in  vicos  datos 

fuilTc  compcrimus.  4  Poftca  confcctis  bcllis  &  rcbus  con- 

tra  Samnitcs  gcftis,  marjnificc  Romanos  facicndos  curafle, 

f  ■•••1/- 

illofcjue  coronatum  populum  fpc&afle ,  vidloribufcjue  pal- 

mas  e  Graxia  tranflato  more,  atcjue  epulum  ludorum  cau- 

fa  a:dilcs  dcdiflc ,  Titus  Livius  auclor  cft.  5  Fucre  quoque 

ludi  maeni,  quos  poft  pugnam  ad  Thralimcnum  vctos  in-  L"'f' 

venimus,   ams  trccentis  tnqinra  tnbus  milhbus,  bobus 

albis  cjuadringcntis ,  multifcjue  hoftiis  &  aliis  divitiis  clari, 

*  quos  a  Marco  Acilio  confule  in  apparatu  bclli  contra 

Antio- 


ttutcm  fccnki  Libero  ,  Qirccnfes  "Heptuno. 
Idem  Laftantius  cap.6.  Epitomes  di- 
vinarum  inftitutionum,ubi  de  Spefta- 
culis ,  qux  vitanda  fapientibus  &  ca- 
venda  cenfet,  liis  verbis,A7«>;r)«»j  edi- 
twr.es  Saturno  faBa:  fioit.  Sccia  Libcri 
patris  c&.  Lurli  vcro  Circenfes T^eptiino 
dicati  putantur  :  ut  \am  qui  fficrlat  ,  i<cl 
interefl  ,  reliclo  Dci  cv.hu,  ttdfnfams 
ritus  tranftjfe  -jidcatur. 

1  Cumque  cantu  &  tibia.  ]  Vide  fc- 
«juentia. 

2  Cum  enim  fcundo  Punico  bello.~\ 
Livius  j.Decad.  lib.i.  6c  iterum  2.& 
lib.  ^.  11011  longe  a  principio. 

5  Oeiquecongios.]  Id Livii cftloco 
illopoftrcmo,  ficenimfctibit,  Ludi 
Remani  pro  temporis  iUius  copiis  magni- 
ficefaRi  y  fjT"  d:em  unum  injlaurati ,  cj~ 
Wi^ii  olci  in  vicos finzulns  dati. 

4  PofleA-c.nfcilis  bclluji?  rcbut  con- 


tra  Sa»:n:tes  gc[iis.~\  Poft  triumphum 
Lucii  Fapyrii  de  Samnitibus ,  auctore 
Livio  i.Decad.  lib.  10.  adfin.  Evdem 
anno  coronatiprimum  ob  rrs  bello  bencge- 
ftat  lndu  t\pmanos  fpecta-.erunt:  palmx- 
q:it  tumprimum  tranflato  c  Gritcia  m»rey 
-jitloribut  datx. 

'  Fucrc  quique  ludi  magni.~\  LiviUS 
5.  Decad  lib.2.  fatislongeapvincip. 
E\u/ilcr»  ,  inquit,  rcicaufaludimagni 
•aeti  aris  354.  miilibus,  flr  tricnte:  pra- 
terca  bubus  jtvoi  300.  muttisaliisdrjis 
bubus  albis  atquc  cxtcris  bofliis. 

6  Qhos  a  M.Jlaiio. ]  Li vius  4.  Dee. 
lib  />  Ccrta  demdefirtt  S.C.fafium  cfi, 
quod  populus  Rom.  eo  ttmpore  duellum 
'ufti/Jet  cum  Rtie  .Anliuho  cffe  ,  quique 
fub  impcrio ejnt  effent  ,  ut  e'ut  rei cauft 
fupplicaticnim  imperaient  Ccff.  utique 
M..Acilius  Coflndas  magiios  Jo-ji  vove- 
ret,  &  dona,  rd  onina  pnhinari*. 


1f- 

fnno 


6$0  AtEX.   AE    ALEXANDRO 

Antiochum  itcrum  votos ,  &  magno  fumptu  exolutos ,  ac 

dies  decem  continuos  cel ebratos  tradunt : '  in  quorum  ce- 

lebritate ,  pra?cipua  pcr  fingula  pulvinaria  mittcbantur  mu- 

nera.  2  Anno  inde  ab  urbe r  fere  quadringentdimo ,  cum 

vis  morbi  ingens  urbem  pervafiffet ,  &  gravi  cx\o  vulga- 

Yceni-  rentur  morbi ,  tantaquc  tabes  &  vis  maliingrueret,  ut  nul- 

ctind,  lum  peftis  fuffugium  forct ,  cum  opedivina  luem  minime 

frimi  levari  crederent ,  vi&is  fuperftitione  animis ,  fcenici  pri-. 

f*8i.    inuni  ludi  apparatu  magnifico  fatli  funt ,  quos  ludiones  ex 

Hctruria,  motibus  nonindecoris,  verfibus  ridiculis  cum 

cantu  &  tibicineadhibitishiftrionibus,  faltantes  celebrar 

runt.  5  Eofque  ab  a?dilibus  curulibus  fccundo  Punico  bel- 

lo,  per  quatriduuminftauratos,4ac  no&u  luminibus  ac- 

cenfis  celebrari, *  mifliliaque  varii  generis  fpargi,  auctores 

Cr.msr-  memorant :  e  in  quibus  inter  Iudicrafcena? ,  comeedice  re- 

it'7-  pr^ientari  folebant,  multis  fabularum  argumentis ,  &  ap- 

W*.    paratu  vario, 7  quarum  fex  fuere  generamamque  ex  his  alia 

ftataria,aiia  motoria,a!ia?  togata?,nonnulla:  palliata?,plera:- 

cjue  prstextata?, 8  aut  Atellana*. 9  Eratque  conftitutum,  ut 

comcedi 


1  In  ejMctrjfm  cekbritatc.~]Votimi  A- 
ciHi  Livius  poft  ea ,  qua:  fupra  adduxi- 
Kius  hxc  i'cubh,ld -jotum in  h*c  -jerba, 
frxeunte  P.  licinio  Pont.  Maximo ,  Coff. 
nm:cupa-jtt,S\  duellum,quodcum  An- 
tiocho  Regcfumi  populus  juflit,  ex 
fententia  S.  P.  Q^R.  confeftum  erit : 
rumtibi,  Jupiter^populus  Roman.lu- 
dosmagnosdies  10.  continuosfaciet, 
donaque  ad  omnia pulvinaria  dabun- 
tur  de  pecunia  qtiantam  Scnatus  dc- 
creverit.  Quifquis  magillratuseos  lu- 
dos  quando,  ubique  raxit,  hi  ludi  reftc 
fadli,  donaque  data  re&e  funto. 

2  ^innoinde.]  Livius  i.Decad.l.7. 
poft  prin.Valerius  Maximus  lib.2.c.  1. 
dc  Inftitutisantiquis.  Divus  Augufti- 
rns  de  Civitate  Dei,  lib.  r.cap.3  2.1. 2. 
cap.8-  Sclib.j.cap.  17. 

3  Ecfjue  ab  /EdiUbut  curu\ibu4 .]  Li- 
Tius  j.Dccad.lib.4.  Ludos,  inquit,/rf- 
mcosftr  tjuatridunm  to  tunno primum fa- 


clos  ab  JEdilibui  cwrulihut  memorit pro~ 
ditur. 

4  ^ic  tioBu  luminibus  accenfis.~}Sue- 
tonius  inCaligula,  cap.  18.  Scenicos 
lndos  &  afiidi.e,  &  -jariigenerii,  multi- 
ftriam  fecit ,  quondam  etiam  noHurnost 
aectnfis  tota  urbe  luminibus. 

5  Miffiliarjue.]  Idcm  ibidem  iis, 
qua;  prpxime  adduximus  ,  haec  fubjun- 
git,  Sparftt  &  mifiilia  -jariarttm  rerum, 
Cr  panariit  cum  ohfonlo  viritim  di-ji/it. 
Idcm  in  Neronc ,  cap.  12 .  Sparfa  & 
populo  miffilia  omnium  rertmt  fer  omnts 
dies. 

6  In  quibus intcrludicrafcena.~\  Do 
fcenarum  diverfitate  &  generibus  di- 
clumfuitfiipralib.^.cap.  16. 

7  £h/aru»i fex fuere genera.]  Dona-- 
tusin  vitaTercntii. 

8  .^«/.^f /.'<<»*. ]L"iviusi.Decad. 
lib.7.  non  multo  poft  princ.  ^Atellani, 
au&ore  Fefto  Pompejolib.  i^.foprie 


Geniales  Dies.   Lib.  VI.         63 r 

comcedicum  foccisprofceniainirent,ac~tores  tragcediarum 
cum  cothurnis :  planipedes  excalceati:  '  fccnici  certatorcs 
nudi,circapudenda  tantumvelati.  Utque  ad  oftentationem 
fccnse,  in  argumentum fabula?  pro  pcrfonis  quas  gertbant, 
varios  amictusinduerent:  '  qnippe  Agamemnon  fcepmim  Decri 
ferebat,  pellcm  bubukus ,  Achillesarma  ,  Tclcphus  pe-  cL^r' " 

1  •  r  I       1  -jatto 

nulam  &  peram ,  lta  ut  pro  rabula?  argumento  congruens  ,•„  ~JC- 
apparatus  fierct  per  artihces  fcenicos,  qui  imitarentur  affer^'*w; 
ctiis.  "f  Utque  in  fccna  quinque  tantum  fervarcntur  a<5tus: 

nam 


"jocantur  pofnati :  quia  jus  efl  iis  non 
cogi  infcenam  pone:c  pe.fonam,  quod  cx- 
ttris hiftrionibus pati neceffc  efl.  * 
COLERUS. 
*  Ludi  Attellani,  dicli  quia  Atella 
Ofcorum  urbs.  Inde  rit,  ut  apud  Taci- 
tum  I.4.  Annal.  &  Ciccroncin  Epift. 
ad  Marium  Ofcum  ludicrum  rjuidim 
docli ,  interprctentur  ludos  Attella- 
nos. 

TIRAQUELLUS. 

9  TLratquc  conftili-tum.]  SoCCOS  nOll 

folum  muhebrecalciamentum,  fed  & 

hiftrionicum  efle,  teftiseft  Horatius 

in  Arte, 

Huncfocci  cocpac  pedem  grandefque  co- 

thmni, 
^llternif  aptum fermonibus  ,  & poptt- 

l.tre  r 
yincentem  flrepitm  ,  &  natttm  rcbu« 
ayendtf. 
De  Cothurno  dittum  eft  fupra  lib.  5. 
cap.15. 

I  Scenici  ccrtatorcs  nudi ,  circt  fu- 
ienda  tantum  icl.tti.]  Vide  omilino 
noftras  leges  Connubiales  1. 16.  n.  3 1. 
&  fcqq. 

l  Vtque  ad  oftcntationcm.]  Hoc  ex 
fecjuentibus  probatur. 

3  Quifpe  jjrgamemnm.  ]  Sceptrum , 
quod  proprie  Jovis  erat ,  ad  Reges  & 
Principes  &  magiftratus  tranflatum 
cft.  Virgiliuslib.  i.Aneidos, 

felfit-fedet  /Eolus  arce 

Sccptratcnens.   

Ovidius  Amorum  lib.j.cleg.r. 
Ltcva  manus  fctpinm  late  tegale  tene- 
b.rt : 


Ijdius  aptapedumfceptra  cothurnut 

erat. 

Horatius  in  Artc,  ut  babitus.ita  vcrba 

pcrfona?  convcnientia  tribuenda  cfle 

cenfet ,  his  verfibus, 

Telephc  ,  vel  Peteu  malefi  mandata  lo- 

qucris, 
^tut  dormu.ibo,aut  ridebo :  triflia  mer- 

flum 
yultum  verba  dccent :  iratum  ,  plen* 

rntn.tr um : 
Lmloitcw  ,  lafctva  ,fevtrum,fcria  di- 
ilu. 
Et  paulo  poft, 
hiloott  multum  Da-jufne  Uquatur  an 

Heros, 
Maturufne  fenex:  an  adhuc  florrnteju- 

voita 
Feividus :  ttn  matrona potens,  anfidultt 

nptrix : 
JMacatciir  vagtts  ,  cultorve  virentit 

agelli  : 
Colchus  An^4jfyriu4,  Thcbis  nutritusan 

iAriit* 
i.4ut  famam  ft qucrt ,<i$tt  fibi  ccnvtnien- 

tiafinve 
Scriptor:  homratum fifortc rtponif  ^i- 

chillcm  : 
Impi^o  ,i,actoidtis,  incxoi  atili-s,  acer  : 
fura  nc^et  ftbi  nata  :  rtihil  mn  arieget 

armis, 
Sit  \ledca  ferox  ,  htviHaqitt  :  flebili* 

Ino, 
Vcrfidiu  Ixion,  lo  vaga,  triflis  Ort'flest 
Crc. 
4   Vtque  in  fcena  qmnqtte  tantum  fer- 
"jarctitur  aFtt*.']  Vide  Don.uinn  in  vita 
Tacutii.  Hoiatiusde  Artepoe:ica, 

ft^r  4  Xc-Jt 


631  Aiex.  abAlexandro 

nam  fcenico  ludioni  quinquies  prodeunti,  ultra  prodire 
non  licuit :  quod  in  tragcedia  quoque  fervatum  eft ,  ut  non 
plures  cjuam  quinque  perionarum  actus  fiercnt.  '  Utque 
finito  argumento ,  &  fcena  perfonis  vacua ,  chorus  &  tibi- 
Cmice-  cen  introducatur.  Jn  veteri  vero  comccdia  fervatur,  ut 
Jn[i.    primarum  partium  communes  actiones  fint ,  aut  gefta  mi- 
qMct,-  litia?  domique :  poftrcmarum  vero  convivia ,  cantus ,  po- 
tiwu.  fi°nes  &  lufus.  '  Poftea  ,  feuob  moruin  pravitatem  ,  feu 
quia  mali  excmpli  ludi  erant ,  pernicicmqjc  civibus  affere- 
bant ,  ita  fcenico.s  infcctati  funt , 5  ut  Scipio  Nalica  in  ccn- 
furafcenicos  ludiones  tribu  movifle ,  &  serarios  fecifle  di- 
catur ,  +  licet  inftitutum  foret ,  ut  aclores  Atellanarum 
tribu  non  moverentur ,  (ed  ftipendia  facerent  &  mererent: 
fuitque  vetus  mos  diu  fcrvatus ,  ut  primkiae  fpectaculorum, 
aludicrisfcenicorum  choreisincipcrent.  Cumque  Idaram 
deorum  matrem  ex   Pe/finunte   Romani  advocaflent , 
pra^ter  munera  &  apparatus  magniricentiam ,  ludosin  ho- 
norem  dea:  inftituerunt,  qui  prxcipui  inde  habiti  iunt,quos 
Marcus  Junius  Brutus  cum  templo  in  Palatio  dedicavit, 

qui 


ftevt  mtnor  quhtto,neu  fit  produciior  aciu 
Fabula  ,  tjux  fofci  vull  ,  &JJ>eii.>ta  re- 
foni. 

1  Vtquefinito  drgutnento.~]VLl  vidcre 
licet  tn  Tragoediis  Senec.-c  ,  5c  aliis 
Tragcediaruoi  fciiptoribus. 

2  Pofiea.]  Exfeejucntibusparct. 

5  Vt  Scifio  Nafica.  J.Cicero  1  n  li  bris 
dc  Repubi.  &  ex  eo  D-  AuguiHniis  de 
civitateDeilib.  i.cap  j,i,  &!.;.  c.  ;j. 
Valer.  Maximus  lib.z.  cap.  i .  de  lnfti- 
tutis  antiquis,  ubi  loquitur  de  Inltitu- 
tis  fcenicis,fic  infjuitj,  C<tterum,auciore 
7>  Scipione  Xa/ica  ,  emmm  affaratum 
Dperis  eornm  (fccnicoruni  nempepor 
tentorum)  fxbjc(ium  hafl<t  -jenitefla- 
cxit.  .Atque  etiam  S.  (.'.  cajttumeji ,  ne 
rjuii  in  urbe  propiuf-je  \>''\fu*  millc  Jubfcl- 
lia  fofuijfe.,feder.f-jt  liuloi  [peEtare  veuet, 
ut  fcilicet  remifioni  animorum  inwncLa 
jiandi  lirilitM  propriu  B.oman<*  gentii 
mta  effet. 


4  licct  inflitutum  foret ,  ttt  aciores 

.A:eILtnarum.~\LWius  t.  Decad.  lib.-. 

poft  prin.Valerius  Maximus  ubi  nuper 

citavimus  ,  .Atellani  autem  ,  inquit,  ab 

Ofcif  accitifunt  ,  quodgemi  deLcclatio- 

|  np  ltalic.tjevcrit.ite  tcrr.peratuia  ,  idco- 

\.que  -j.tcuum  notacji:  narn  neque  t.ibu. 

mo-jetur  ,  neque  atnilitarib>M  jli[e.idiis 

i  iepeUiiur.  * 

COLERllS. 

*  Strab.  1. 5 .  "l<JY;v  dX  tj  tvt  Cfaxoie 

Hj  ru>  tov  'Ayjcv^v  i$r{    Gvy.£i@>t>ti 

;  t  j/.-=\<  y&  0"otc&iv  c.ii.XsXejOTrwv  ,  n  >|«- 

[  Xwl©.^^  tdIc  'Pa</u.cuci;cos* 

j  ■TrotY./j.cf.rx   (T^iujoQa/mSi.ajj  y.'jC\d  ijf* 

a.yx>>>  Tra.TPcoy,  <ij  /jf.ifjLO.fynfjl. 

TIRAQUELLUS. 

<t  Cumque  idxam  dtorum  matrcm.] 
I  Li vius  4.Dccad  1.6.  Et  eundem  5 .  De- 
|  ead.lib.^.fiif  ^.Dec.  libroixem4. 

1  lU»f- 


GenialesDies.  Lib.  VI.  6$$ 

qui  etiam  fcenici  dicti :  '  illofque  Mcgalenfes  appellarunt, 
2  illorumque  curam  sediles  gerere  , '  ac  veris  initio  prarlata 
divitiarum  pompa  cclebrare : +  pcrmiflaque  ludcndi  licen- 
tia,  perfonatos  juvenes,  magiftratuum  privatorumquc  mu- 
nia  &  pcrfonas ,  &  facta  dictaque  imitari ,  s  &  ante  dex  fi- 
mulacrum  ludcrc , 6  matronaiquc  fpcctata?  pudicitia?  in  his 
pfillcrc,  mcmoria?  datum  cft.  Quibus  diebus  Romana? 
confuetudinis  crat ,  convivia  &  fodalitatcs  inviccm  agcre, 
&  comeflari,  vi<5hi  tamcn  rrugali  &  modcjlo,  ncc  dic  tan- 
tum ,  fed  noclu  cpulari :  namquc  hi  ludi  praecipue  cafti, 
magno  favorc  fpectantium  confpicui crant , 7  ad quos  ftr- 
vos  adirc  non  liccbat :  illofquc  prartores  &  magiftratus 
purpurati ,  in  toga  &  pnrtcxta ,  atquc  in  ornatu  maximo 

celc- 


i  lUofpic  "Siczalenfct  appclltvcrunt  .~\ 
Livius  ,  qui  &  ca  Megaiefia  vocat, 
j.Dec.Iib.  4.  Feflus  Pomp.  yicgalefi.i, 
inquit,/;«Voj  M.;t,is  magtut  ajifit  Uabant. 
Cur  autcm  Gc  appellati  fint,  lcribit 
Varrol.4.  linguiLatina:,  hisverbis, 
"Megdefia  diiia  .1  Gracis ,  cjuod  ex  libris 
Sibyllini*  •■cccrjita  ab  .Attal»  Re^e  Pcr- 
gami propc  mitrum  Me»aleJion  ,  ubitcm- 
flum  e)us  dea  ,  advecla  inde  Roniam. 
Cicero  de  Arufp.  refponfis  ,  Xiam  cjuid 
ego  deill:s  ludvslociua,-  ,  tjuos  in  Palatio 
nojinma]oies  ante  templum  inipfoMa- 
tris  ma<in.econsbcB:<  Mcgoitnfibttt  fitri 
cclcbraritjuc  •voluerunt  ?  ejui  funt  more, 
injhtittijijuc  maxime  caj}i,Jolenncs}  rcli- 
giojt.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  De  his  fupra  uixi. 

TIRAQUELLUS. 

2  lllorumque  cuv.un  JEdiles  gercrr,] 
Id  viderelicetex  Livio  in  infinitis  Io- 
cis,  &  inter  c.ttera  i.Dec.  I.7.  &  Cic, 
in  d.  Orat.  de  Arufp.  rcfpon. 

;  ^Ac  veris  initio.~\  Scilicet  pridie 
Jdus  Aprilis ,  ut  fcribit  Livius^.Dec. 
lib.6. 

4  Pcrmiffacjue luJendi  licenti.t. ]Pri- 
ini  annis  fingulis  ludi  fcenici  erant 
Mcgalefia,  inquibus  hiftrionesad  no- 
vumi  opus  egiedientes ,  mira  lafcivia, 
fpurdifjma  &  turpiflinw  quxquc ,  111 


Matremdeum  &  Atym  dicYitabant: 
tum  Sc  alii  pcr  id  temporis,  etiam  ho- 
neftillimi,  Romanornm  culru  dilii- 
mulato.ut  nofci  non  poflent,licemio- 
fillime  pcr  urbem  vagab.mtur,  nuliis 
verbisfacYifque  fuedis  parccntes ,  ut 
au&or  efl;  Herodianus  in  Comtnodo. 

5  Et  ante  de.t  jimulaa >K»j.jD.AugU- 
ftinusdeCivitate  Dei,lib.i.cap.4.  & 
feq. 

6  Matronafjue.]  Cicero  in  d.  Ora- 
tione  de  Arufpicum  refponfis,  ubi  pu- 
blicos  Matris  deiim  ludos  ncgligenter 
cflefaftos,  ccobid  pollutos  oftcndir, 
ita  lcribit,  Quofi  quii  libcrriw  (fieclan- 
di  ,  aut  ctia;n  yetigtmil  caufa  accejfcratt 
m.mnt  ajjcreb.tntur  ,  rjuo  matrona  nulla 
adiit  propter  rjim  confcffunujue  Jer-j»- 
rum. 

7  ^4d ciuotfeivos adire.]  Ciceroia 
d.  Orat.  de  Arufp.  refpon.  Iftiufmodi, 
inqiut^legalcfiaficit  patertuus?  ifl.uf- 
mcdi  p.ttruto  \  Is  mihi  etiamgenerisfiti 
mentionemfacit ,  cum  ^itlienitnit  ,  aut 
Spartaci  exemplo  iudos  facerematuerity 
cjuam  C.aut  ^Appii  Claudiorurn?  Illicum 
ludosficercnt  ,  ferjos  de  cavea  exive  )u- 
bciant.  Tu  in  altcrant  /hrsu  immifijri? 
ex  aU  cra  iiberos  ejecijli.  Itatjue  tjui  an- 
tea  voce  praconis  a  liberis  femo-jebantur* 
tuisludis,  non  vvctyfed  nianu  iibtros  aft 

jcgregabavt. 

&r  5  1    Qu«rt 


*pur- 
pura 
Meg.i- 
renjit. 


Ixdi 
Ttxrii. 


"Lnili 
Com- 
fitaii- 
tii. 


634  Alex.  abAlexandro 

celebrarunt : r  cjuare  purpura  Megarenfis  in  vulgi  prover- 
bium  venit.  '  Quibus  dicbus  ftipem  cogere ,  ldxx  matris 
familias  proprium  fuit ,  quod  edicfto  cavebatur  his  verbis: 
Pra?ter  Ida?a?  matrisfamilias  eofcjue  juftis  diebus  ne  quis 
ftipem  cogito ,  &  infra.  In  cjuibui  fuit  conftitutum,  ut  pa- 
tricii  Megalenfibus  motitarent,  plebs  vero  Cerealibus. 
5  Pra?ter  hos  fuere  Taurii  diis  inferis  confecrati,cjuorum  o- 
rigo  fertur  anticjiiiffima :  cum  enim  regnante  Superbo,  vis 
morbi  &  infanabilis  pernicies  per  omnes  urbis  regiones  & 
compita  pervagata  eflet ,  a/Iiduifcjue  funeribus  exhaufta 
civitas  foret ,  atcjue  ob  efum  carnium  taurorum  peftifer  an- 
nus  ^ravidas  mulieres  ita  affeciffet ,  ut  fifti  peftilentia  ne- 
cjuiret ,  in  deorum  inferorum  placamenta  hos  lu/Jos  conce? 
lebrarunt,cjuiTauriidicti,cjuodcbtaurina?  carnis  morbum^ 
inventi  primurn  concelebraticjue  funt ,  *  in  cjuibus  metas 
circumcurrere ,  velut  in  Circenlibus  fervatum  eft.  s  Com- 
pitalitios  vero  6  Laribus , 7  cjuos  bis  in  anno  vernis  arftivif- 


I  (^uare  pnrpt:ra'Mezarenfis.~\  Ari- 
ftoteleslib.4.  Ethicorumcap.i. 
•  z  Shtibm  dtebus.^Hxc  tifque  ad  verf. 
In  quibus,Cimt Ciccronis lib.2.  de Le- 
gibus ,  &jamdiximus  fuprahoc  eo- 
dcmlibro,  ubide  rz.Tab. 

5    Pr*ter  liosfuere  Taurii.  ]Hxc  quo- 

que  ufque  ad  verfic.  In  quibws  mctu;, 

funt  Fefti  Pompejilib.  18.   De  lttdis 

autem  Taurilibus  Livius  4.  Dec.  I.9.  * 

COLERUS. 

*  Et  Jofeph.  Scaliger  in  Caftiga- 
tionib.ad  Feft.  Ejufdem  Fefti  cfi>Tau- 
rium  xs  ,  quod  in  ludos  Tzuvicos  confumi- 
ttir. 

T  I  R  A  QU  E  L  L  U  S. 

4  1n  quibm  metas  circumcurrere.  ] 
Varrolib.T.  autaliorum cornput.4.  de 
linguaLatina. 

5  Compitalitios .]  Macrobius  lib.  r. 
Sa':urn.  cap  7.  Suetonius  in  Augufto, 
cap.  3  1 .  tiotmull <i  etiam  ex  antiqnis  ca- 
remoniis  paulatim  abo'ita  reftiiuit :  ut 
Salutis  augurium  ,  Dtale  flaminium,  fk- 
;rum  Lupercflle ,  Imlas  fecnUres  &  com- 
sitaiititu 


que 

6  Laribus.  ]  O vidius  lib.  1 .  Faft. 
Fitque  gra-jis  ,  geminofque  parit ,  qmA 

comptta  fervitnty 
Et  viphott  noflrafemper  in  urbe  Lares. 
EtVarrolib.  2.  autaliorumcomputa- 
tio. f.delinguaLatina.  Et  Dionyfius 
Halicamaflarus  libro  4.  ubi  &  id  dicir, 
Sacrirlcis  Compitalia  facra  facienti- 
bus  ,  non  ingenuos  ,  fed  fervosmini- 
ftrare  voluir,  quafihoc  gratius  eflet 
Laribus  :  quod  feftum  noftra  quoque. 
aftate  Romani  agitant  paucis  diebus 
poft  Saturnalia  cum  primis  celebre,  & 
fumptuofumCompitaliumappellatio- 
ne  :  dutatque  mos  ille  prifcus  in  facris 
placandi  Genios  per  lervorum  mini- 
fteria,  qui  temporaria  libertate  fruun- 
tur  per  eos  dies ,  ut  hac  honorifica  hu- 
man  tate manfuetiores redditi, domi- 
nos  chariores  habeant,&  levius  ferant 
fuxfortunx  inclementiam.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 
*  Tertullianusde  fpe&aculis  c.  1. 
qucm  locum  alibi  jam  citavi. 
TIR  AQUELLUS. 

7  <2uas  bis  in  awto.~\  Suetoniusin 

Augu.- 


Geni  ales  Dies.  Lib.  VI.  6*35 

que  floribus  ornabant,  dicatos  pleriquc  autumant ,  quo- 
rum  origo  ab  ultima  antiquitate  fuifle  proditur.  '  Cum  e- 
nim  Prifco  Tarquinio  rcgnantc ,  in  foco  genitale  repcnte 
apparuiifct ,  quo  in  flnu  admoto,  matcr  Scrvii  Tulli  Ocrc- 
ftes,  ftupens  miraculchaud  multo  poft  Scrviuin  Tul- 
lium  cnixa  pcpcrit,  cjui  mox  rcgno  fucccfTit,  &  quod 
puero  caput  arferit  ,  Laris  filius  eflc  crcditus  cft: 
indc  Compitalitii  ludi  primum  inftituti ,  inventique  fuc- 
rc ,  2  quos  pcr  vicorum  magiftros  fieri ,  &  in  compitis  ce- 
lebrari ,  ac  pcr  multum  tcmporis  dcfltos ,  Cjuum  folcnnia 
ludorum  intcrmittcre  ncfas  cflct ,  pcft  L.  Lufcllnm  &  C, 
Marium  confulcs  a  L.  Pifonc  rcvocatos  eV  magno  appara- 
tu  inftauratos  mcmorant,  qui  poftca  non  pcr  vicorum  ma- 
giftros,  fcd  prafcctos  vicorum  cclcbrari  cccpti,  &:  dcmum 
fublatis  collcgiis  haud  multo  poft  difcufli  iiicrc.  Tametfi 
pb  Athenienfibus  primum  inftitutos  Compitalitiosnon- 
nulli  credant,  in  quibus  prarmium  victori  hircus  donaba- 
tur : '  poft  quos,  juvcnalcs,  funebres  &  fccularcs,  vario  cV  /, ,/, 
folcrti  ingenio  indc  rcccpti paratique  funt :  in  juvcnalibus  ;'"•'- 
enim ,  licct  juvenum  caufa  inftituti  rorcnt ,  tn  hifque  ado-  "" 
lcfccntcs  pcr  lufus  &  Iafciviam  admittcrcntur ,  ,}  plerum- 

que 
cam  in  perpcniam  qao^ueaugercr.nd- 
jecifle  dieiti Satumahbus ,  appellafle-- 
quc  Juvenalem.  * 

C  O  L  E  R 11  S. 


Augufto,  cap. i  r.  Ccmpita'es  L.ncrcr- 
rtare  bis  in  anno  injlituit }  rj:rnisfiur,'uiis 
£r  xflhis. 

1  Cum  enim  T.trejuinio  Pri/ce  rtynan- 
tt.  JHxc  ufque  ad  verfic.  fhios pei;C\mt 
Pliniilib.56.cap.27.  eodemqueult.in 
fin. 

2  Sluus  btr oicorion  magiflros  jfwf.J 
Et  hxc  quoque  ufque  ad  verf.  Tamctfi, 
funt  Afconii  Pxdiani  in  Orationem 
Ciceronis  contra  Piloncm. 

3  Pu(i  quos  Juvenalts.]  Dequibus 
Suctoniusin  Ncronc,  cap.  tr.  fcribit 
Julius  Capitolinus  Gordianum  edi- 
difle  de  proprio  pcr  quatiiduum  ludos 
Scenicos  Sc  Juvenalia.  Sidonius  Apcl- 
linaris, 

Jamf.tma:  Jwvenalibu*  pcraclis. 
Sucroniusautem  in  Caligula,  cap.  17, 
in  fin.  tradir,  illum,  ur  Ixtitiam  publi- 


*  Sub  Augufto  quidem  tiium  die- 
rum  SarurrraHa  crant ,  tcfte  Macrobid 
lib.i.cap  rc.Quarc nonintclligofatis 
Dioncm  ,  qui  dTcit.  Caligulam  juliillc 
quinque  diebus  agi  Saturnalia. 
T  I  P^  A  QU  E  L I,  U  S. 

4  Vbrun.quc  tamen  amuy&>  ?r.ind.t- 
rj*s.~\  SuetoniusinNcrone,  cap.  ir. 
in  princ.  Spcclaculorum  plurima(s- 1:1- 
riagenera  cdidit :  Jw.enales,  Circenfes, 
Sccnicos  ludos,  gl.tdiatorium  munu$.  Ju- 
rjcna'.ibtufenc r  ajtoqut  Confulares  ,  anuf- 
cjucntatron.u  recepit  ad lufi-m.  Cornc- 
liusTacituslib.  14.  Xcroinftituit  i«doi 
Jwjen.tlium  vocabnlo,  in  quaspaflim no- 
mina.  dftta.  t\on  nobili(M  Cftiouam  ,  rtn 
cntnsy 


636  Alex.  abAlexandro 

cjuetamen  anus ,  &  granda:vas  natu  matres ,  fenefque  in- 
gravefcenti  a?tate ,  ludis  admifTos  comperimus.  '  Lufus 
erat ,  quem  ludebant  turma:  pusrorum  primo  ajtatis  flore, 
cV  juvenes  generofi  fpiritus ,  ut  equis  inftratis ,  hinc  inde 
difpofitis  turmis,tanquam  acie  inftrucla,  compolito  agmi- 
ne,  in  jufta?  modum  pugna?  curfitarent,fpeciemque  prsclii» 
modo  in  occurfum  eundo ,  nunc  a  tergo  &  in  gyrum  oc- 
curfando  pra?berent,&  campeftrem  incurfionem  facercnt, 
2  fpecimenque  magna?  indolis ,  &  commcndationem  in- 
euntis  adolefcentiac  pra:  fe  ferrent ,  ira  ut  qualis  quifque 
futurus  effet,  cujufque  fpei,  facile  eniteret. ?  In  his  quoque 

pyr- 


teta f ,  aut  acii  honeres  impediment» ,  quo- 
minus  Grxci  Lattniqtie  bifriones  artcm 
txercerent  ,  ttfque  ad  geftus  modofque 
haud-jiriles.  Dionin  Nerone.  Juvena- 
libus,  incjuit,  ludis  intc-rfuerunt  multi, 
lcd  in  primis  nobiliffimi  viri.  Cujus 
rci  argumentum  eft,  quod  Alia  Catu- 
la,  foemina  nobiliffimaatqueditifli- 
ma,  ac  jam  grandis  natufnata  erar  an- 
nos  oclogintaj  faltavit :  Cxteri ,  qui 
proptcr  feneftutem,  c<  morbos  prxci- 
pue ,  nihil  potcrantfacere  ,  faltabant. 
Se  enim  exercebat  unufqui  fque  ut  po- 
tcrat ,  erantque  ob  eas  res  (cholrs  con- 
ftitutx ,  quas  frequentabant  clariffimi 
viri,  mulieres ,  puells,  adolefcentuli, 
vetulx,  fen  s.  Quod  fi  quis  non  poiTet 
aliter  ipcclaculum  prxbere,ad  choreas 
ibat.Cumquemultipudoreaddu&i,ea 
facerent  perlonati ,  Nero,  petente  po- 
pulo,  ab  eis  perfonas  auferebar  eofque 
parefaciebat  hominibus,  apud  quos 
ipfi  paulo  ante  magiftratus  gcflcrant.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 
*  De  Juvenalibus  ludis  omnino 
lejzendus.  Juftus  Lipfius  ad  1.  14.  Cor- 
nclii  Tariti. 

TIRAQJLJELLUS. 

t   lufiu  cr.u.]   Id  e>;  Virgilio  eft, 

hujufmodi  ludum  dcfcribente  libro  5. 

£i  ncid. 

Olli  dtfunereparcs  atque  agmina  tetni 

Didtttlis  fohcre  chovis ,  rttrfufque  'jo- 

cati 
Cenvenere  -jiat ,  infefaque  t  c!a  tuleic. 


Inde  alios  inettnt  cuifus,  aliofj}  recurfua 

jLd-jerfts  fp.ttiu  ,  alternofque  orbibus 
orbes 

Impediunt  ^pugnaqttc  cient  pmulachra 
fub  armi*. 

Et  nunc  tergafuga  nitdant,  nttnejpicula 
vertunt 

Infenfi ,  faHa  pariter  nunc  paceferun- 

tur. 

1  Speclmenqtte  magnxindoln.~\  Hxc 

funt  in  Augufto  ,  cap.  43.  cujus  verba 

adlcribemus  infra  in  verbo,    Quam 

Tranquillm  T,oytm  nvricivparjit. 

3  Inhis quoque  Pyrrhicbam.~\  SerV. 
in  lib.  <j.  Aneidos  quo  loco  citabimus 
infraibi,  QuamTranquiilm.  De  hu- 
jufmodi  autem  fahationc  Plato  lib.  7. 
de  Legibus,  Plinius  lib.  7.  cap.  56. 
SuetoniusinCxfare,  cap.  39.  Pynbi- 
cham  ,  inquit ,  ftlta-jerunt  Jifta  Rithy- 
nitfque  Principum  liberi ,  &  in  Nerone, 
cap.  12.  Athcnxus  Dipnofophiftarum 
Iib.14.cap.  12.  Apulcjiislib.  10.  &  11. 
de  Afino  aureo  refert  pueros  pueilaf- 
que  Giaxanicam  faltafie  Pyrrhicham, 
cum  nunc  in  orbem  rotarum  flexuofi, 
nunc in  quadramm cuneati ,  difcurfus 
rcciprocos  explicarcnt.  Polluxlib.  4. 
csp.  14.  Scholiaftes  Homericus  Iliados 
lib.  t.  Spartianus  in  Hadriano ,  Am- 
mianus  Marcellinus  libro  16.  Et  ex 
horum  plurimis  intelliges  cujufmodi 
h.xc  faltatio  fuerit.  Vide  Erafmum 
Chil.  3 .  cent.  7.  c.  7 1.  Pjnbhhen ocu-- 
lispiitfefcrens. 

X  tn 


Geni  A  LES  DlES.   LlB.  VI.  6$J 

pyrrhicham  faltaii  accepimus ,  qua?  intcgi is  urbis  moribus,  Pyr- 
magno  faventium  ftudio  ficbat :  qua?  primum  inver.tafer-r/w**' 
tur  '  in  Crcta, :  nonnulli  a  Laconibus  ad  rcs  bcllicas  facile 
obcundas ,  '  ut  armati  lcvi  flexu  &  faltu  ,  nunc  fe  contra- 
hcndo,  nunc  in  altum  exiiiendo ,  nunc  dcclinando,  tcla  dc 
plagas  vitarcnt,  difcipKnamque  cdifccrent ,  *  cjua?  cnoplia  Emfiu 
faltatio  dicta  eft,5  cjuam  Tranauillus  Trojam  nuncupavit: /*'*'*• 
*  idcj 


i  InCreta.']  Pyrrhichafaltario  eft 
Grxcanica,  quam  Pyrrlius  in  Crcta 
priinus  invcnir,  audor  Plinius,ubi  fii- 
pra.  Scribit  Straboin  ro.  Pyrrhicham 
rcpcrtam  fuifle  a  Pyrrhiclio  Curitc 
pro  juvenibus  ad  difciplinammilita- 
tarcm  excrcendis.  Straboniaftipula- 
tur  Solinus  cap.  r6.  ubi  dc  Creta  infu- 
la ,  cjui  faltationcm  hanc  cxprefllr  his 
VCrbis ,  Pyrrbicbon  docuit  Creta  Pyrrbi- 
tho  repertore.  Etjmjires  turmas  prima 
docuit  iafi-jas  vertinrrti  implicare  :  ex 
oua  difipltna  bellica'  rei  ufus  dattts. 

2  Kouuulli  d  Laconibus.~\  Quintilia- 
nuslib. i.cap.  19.  Laccdamonios,inq\M, 
ttiam  fAt  ationcm  cjuandam,  ta>:ijua»i  ad 

bclla  quoijue  utilem  ,  babui-re  inltr  txer-  \f"p;>'  qnadri^arnm  certamina  Troi.t  lu 
dtatioiiesaccepimus.  Athenarusd.  l.i 4.  \fum  exbibuit ,  &  in  Neronecap.  7.  in 
cap.  n.  fcribit,  Ariftoxenum  Tyrrhi-  1  princip.  Tener  adbuc  ,  >:ecdummatura 
cham  a  quodam  genere  Laconc  appel  j  p*ti  iiia ,  Crrcenfibns  lndis  frojam  ccn- 
larionemconfecutamefl"e,ac  hisctiam  '  jtawifiime  fa-jorabiliterc/iie  luftt.  Etde 


ue 

Quamvis  hxc  aPyrrliicha  diftinguerc 
vidcarur.  Strabo  d.  libro  ic.  Plin.  d. 
1.  7.  cap.  56.  Saltalicnem  ,  incpit ,  ar- 
tnatam  Curetes  docuere  Pyrrbicbam  Pyr- 
rbus  utramquc  in  Creta. 

5  S£uam  Tranquillus  Tro\ay»  nunctt- 
pa-jit.]  In  Czfare  cap.  59.  T,o\am  lufit, 
turma  duptex,ma]orum  minnnnii  jt pmt 
rorum,  &  in  Allgufto,  45.  Sedcy~Tro,4 
ludum,'didit  ficquentifiimt  tna\orum  »1.- 
norumve puercrnm  dcleclu  ,  prifcidt  ,cn~ 
cjue  morts  exiftimans  ,  clara  flirpis  tnds- 
lemftc  notefcerc,  Sc  in  Tiberiocap.tf.in 
rine.  Prxfhdit  &•  .Achacii  ludis  £»  T,o- 
)ann  Circenftbus  ,iluctor  turm.t  puerorum 
majer-tm  ,  £>:  inClaudio,  cap.  ;r.  „./c 


temporibus  Pyrrhichum  nonicn  efle 
Laconictun. 

}  Vt  arrruti.']  Nam  &  hanc  ita  de- 
lcribit  Plato  lib.7.  de  Legibus,  \lotus, 
inquir,  Pyrrhkbts  imitatur flexus  cor- 
porum,  cjuibus  tela  pla^aque  vitantur  dt- 
tlinando,  contectendo ,  exiliendo  in  altu-.n 
humique  fe  dttrabendo  :  contrarios  item 
tcflut  imitatur  ,  quibus  -j  deiicet  contra 
alios  (juiccjuam  inftrtur  fafitlandn  ,  \  -cu- 
lando,feriendo.  Diodorus  Siculusl.  5. 
cap.  r  J .  fcribit ,  Crctam  repcri  flc  en- 
fem  ,  galeam,  accumarmis  falrnndi 
morem ,  quorum  ftrcpitu  pcrmagno 
Saturnus  dcceptus  eft. 

4.  Xlua.  MnopHa.]  Dionyfius  Hali- 
camafla-us  libro-.  hanc  faltationem 
Pyrthicham  enopliam  cfle,  hoc  cft  ,ar- 
matam  tradit.  Polliix  lib.  4.cap  ■. 


hoc  quoquc  ludo  Cornclm.  TacitttS  li- 
bro  1 1.  Sedente  Claudio  Q>  cenjibus  lu- 
dis  ,  cum  pueri  tubUtS  tottis  ludicrttm 
Troia  inirent  ,  intercjue  cos  Britannicur 
Imperaiore genitus  ,  &  L.  Domitius  ado- 
ptione  mox  in  lmptrium  ,  CS"  coQnomn- 
tum  Ncrcnis  afcitus  ,  faOvre pltbis  ac,  io,' 
in  Domitium  ,  loco  praftgii  acceptus  eff. 
Hujus  autem  ludi  originem  videlns 
apud  Virgilium  libro  *.  Ancidos 
multis  veriibus  ,  quos  liipta  adlfai- 
ximos  ibi  ,  lufiu  erat.  C^nbtn  ]-;:: 
lopoft  &hosfubjcdr,  quibusoften- 
dit  liunc  ludum  illinc  ad  Romanos 
fluxifle, 
Hunc  morem  cnrfus  attjne  bac  certami- 
n.iprimut 

./Ifcaniuj,  lengam  mnrijtmatingeret 
,di\.itm  f 

Rciu  ■ 


6jS  Alex.  ab  AlexAndro 

1  idque  a  Romulo  inftitutum  fcrunt ,  ut  cum  armis  fal- 
tarent  milites  faltatione  cjuani  bellicrepam  dixit.  ;  Sic- 
saita-  ut  in  Panathenaeis  armatos  pueros  faltare  voluerunt ,  in 
""  '"  quibus  pueri  puellarque  forma  confpicui,  manibus  am* 
tbe-  plexi,  nunc  in  orbcm,  nunc  in  oblicjuum  per  diver* 
"•*"•  fos  flcxus  pyrrhicham  in  theatro  faltabant.  '  Poftea  ve- 
smu-  ro  Gaditani  modi,  &  molliffimaj  faltationes,  cjuum 
Uei.  effent  minus  nota: ,  inventae  fuere  ,  in  plures  divi- 
ix  fpecies :  !*  in  chironomiam  ,  qua:  manuum  geftu  : 

halma, 


tiones 

m3, 


Rettulit  &prifcos  docuit  celebrare  Lt- 
tinos  : 

£hta  pater  tffe  mcdofcum  ,  quo  T, oia 
pnhes 

^Albani  docuere  fuos.    Hinc  rr.axirr.a 
prrro 

^Accepit  RomA,& patriumferva-jit  ho- 
no>  em : 

Trojaque  nunc ,  pueri  Trojanum  dicitur 
Agmen. 
Quo  in  loco  Servius,  Ut  ait  Suetonius 
Tranquillus,  ludus  ipfe  quem  vulgo 
Pyrrhicham  appellant,  Troja  vocatur, 
cujus  expreflit  originem  in  libro  de 
puerorum  lufibus.  Hujusquoqueme- 
minit  Dion Nicms lib.  ^^.ubi  delu- 
dis  Sc  certaminibus  a  Caefare  populo 
exhibitis,  Etiam,  inquit,  Trojam,  anti- 
tiuo  more ,  Patritiorum  filii  luferunt  ,  j«- 
•vencfque  qui  divnitate  aquales  erant, 
curribus  certaverunt,  &  lib.  4S.  Agrip- 
pae  praetura,  EtTrofam-jjcatumludum 
fer  nobiles  pueros  mavnifice  exercebat. 
Et  lib.  5  r.  ubi  de  Iudis  in  confecratio- 
ne  templi  Julii  faclis ,  ludi  omnisgene- 
ris,  inquit, faclifiint ,  Patriciiquc  pueri 
Tiojam  luferunt ,  rjirique  fimiliratione, 
equis  ccletibus  bigifquc  &  quadrigis  cer- 
iaverurtt. 

1  ldqv.e  a.  Romulo  inflitutum  fuit.~\ 
Pemis Pompejus lib.i.  Kellicrepam,'u\- 
Cjuit  ,/kltatisnem  diccbant ,  quando cum 
ttrmif  fkltabant ,  quod  a  Romulo  inflitu- 
tum  efi  ,  ne  firaile  pateretur  ,  quodfecerat 
ipfe  ,  cum  d  ludis  Sabinorum  -jirgines  ra- 
fuit. 

2  Sicxt  in  Pan.uhctutii.~\  ifocratcs 


in  eo  libro  ,  qui  Panathenaicus  infcri- 
bitur.  Thucydides  lib.  6.  De  his  Plato 
in  Parmenide,  Ariftophanes  in  Nubi- 
bus,  PlutarchusinThefeo,  Eufebius 
Chronographus ,  ubi  de  Agone  gyra- 
nico,  Maximus  Tyritis ,  Sermone  3  j, 
&  36.  Paufaniaslib.  4. 

5   Pofli.i-jeroG-;ditanimcdi.]   Mar- 
tialis  libro  5.  epig.  109.  in  Cotilum, 
Cai.tica  quiKili,  qui Gaditanafufur- 
rat , 
fhti  movet  in  varios  brachia  volft  m't- 
dos. 
Et  rurfum  e/g.  1 20.  ad  Toranium, 
"~\ec  dc  Gadibus  improbis  puclia:, 
fibrabunt  ftfie  fine  prurientes 
Lafiivos  tLcili  tremore  lumbos. 
Etlib.  6.  epig.  70.  deTelciina, 
Edcre  lafci-jos  &  bethtca  crufnata  «c- 
fius  , 
Et  Gaditanis  ludere  docla  modis. 
Etlib.14.  epig.  203.  dePuella  Gadi- 
tana, 
Tar/i  trcmulum  crijfat  ,  tam  blandum 
prurit,  nt  ipfum 
Mafiurbatoremfecerit  Hip-  olyiwn, 
Et  Juvenalis  Saryra  r  r. 
Forfitan  expe&as  ut  Gaditana  canwo 
Incipiat prurire  choro,plaufuque probatf 
^dd  terram  tremulo  defcendant  clune 

puclix, 
Irritamentum  feneris  languentis. 
4  hi  Chit  onumiam  ,  qux  manuum  ge- 
/?«.]  Idcm  Juvenalis  fatyra  6. 
Chironomon  Lxdam  molii  faltantt  Bu* 

tillo 
Tufcia  yefictt  nm  imperatt 

r  Qsji* 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  659 

'  halma,qu£  pedum : *  la&iiiima,  qua?  calcibus  ad  humeros 
ja&isfaltabantur ,  quoruminventores  Iones  fuiifc  Jicunt, 
unde  geftus  quoque  pantomimi  fluxere :  in  quo  id  fuit 
conftitutum,'ut  in  chironomia  alii  geftus  fubiti,aiii  mifcra- 
biles,alii longi  nomina  ferrcnt.  Funebres  vero  ludos  ctiam  Ludi 
inter  ludicra fcenx cxhibcri accepimus^cx  poft  ludos epu--?"""* 
lum  datum,  quibus  qui  prseerant ,  *■  dclignatorcs  dicti ,  in  ucji- 
7  c]uibus  gladiatorum  paria ,  qui  venalem  habcnt  fangui-  ""-"fl- 
ncm  ,  modo  plura ,  nunc  pauciora ,  nonnunquam  funnlia; m* 
lanifhrum  adgladiatuiam  comparata*,  digladiari,vulnera- 
quc  &  f_dcs  accipcre  folcbant :  8  quos  in  defunctorum  ii- 
lufhium  memoriam  ca  dc  caufa  mllitutos  fcrunt ,  quod 
quum  hoftes  bcllo  vi&i,  fcrvique  ad  fcpulchra  fummorum 

ducum 


Quintili.inuslib.l.c.  n.  Etcrrtr,cjuod 
facerc  oporteat ,  non  indiznum  ejt  difcere, 
cum  prafertim  h.tc  Chironomia  ,  ijuj  eji 
(ut  nomine  ipfo  declaraturj  in  r, 
C?°  ab  illis  tempoiibus  heroicis  ort.tJit,cy 
dfummis  Grxci*  -viris,  &  ab  ipfb  Soara- 
te  probatj  ,  d  Platone  tjuocjue  in  j>arle  ci- 
"■jilium  fofita  'jirtutum  ,  &  d  fhyfff0 
in  praccptis  de  Liberoium  educat  ior.t 
compofttis,  non  omifja.  * 

COLERUS. 
*  Sidonius  Apollin.  lib.  4.  epift.  7. 
Bt  cum  apud  crudos  cep.trumtjnecrapuiis 
rfculentos  hic  agat  lulgus,  illic  ea  comtta- 
te  traciabitur  ,  acft  inter  Apicios  Epult- 
nes  C7"  By-antinos  Chii  onomunt.is  ,  huc- 
ftfjue  rutiaverit. 

T  I  R  A  QU  E  L  L  U  S. 

1  Halma,cju* pedum.~\  Ahiux,  fal- 
tum  Gratci  vocanr.  Domirius  Calde- 
rinus,  Juvcnalis  inrerpres,  in  eum  lo- 
cum  fapra  proxime  ciratum  hoc  gcnus 
ialrationis  ,  quod  motupedum  vehe- 

mentiore  fir,  Thermairnda  vocat. 

2  ldcHfiima,cjujc  calcibus.  jDomitius 
ubifupra,  falrarionum  Grarcorum  ge- 
nera  dividens,  i\a.K-ri<rlux,  inquir,o/- 
eibut  ad  humerum  j.tHis  ,  d  muiieribm 
fiebat. 

?  Vtin  Chironomia.~  Domiuas  Cal- 
derinus,  ubi  fupra. 

4  Fitntbrts  'jtro  l*dos.~[  Livius  4.  1 


I  Decad.Hbroi.adfincm.  Donatus  in 
'  pratfationc  Tcrcntii.  Relcge,qu*  non 

j  incuriofe  diximus  dc  Ludis  funebri- 
bus,  futrahb.  ;.cap.  7. 

<t  ht  poji  ludos  epidum.'  Suetonilis 
|  in  Cxfare,  cap.  26.  Mntuts,  inquit,  po- 
\  pulo,  epulumque pronunciavit  in Jrli/e  mc- 
<  moriam  :  cjiv.d  ante  tum  ntmofecit. 

6  Defignatoits  diiH.]  Donatus  in 
Adclphis,  de  qtiibus  in/.  Jltketm^. 
dehis,  ejui  not.viturinf.tmia.  Videibi 
oinnino  Budaum  in  iuis  Annotatio- 
nibus. 

7  Lntjuibus  glad;*:c>ump.tri,!.~\  Ita 
enim  commitiebantur cx Suetonioin 
A.igulto  cap.  44.  adfin.  &inDomi- 
riano  cap.  4.  &  rlutarcho  in  Cafare. 

8  Quod i»  dif.titiiorum iUnfirinm  1.  e  ■ 
moriam.]  Hax  ufque  ad  verf.  ln  cjmx, 
defumpta  funt  ex  Virgilio  lib.  1  c.  An. 

p         Snlmon*  creatos 
iiuattuor  hic)wje,,es ,  tttidem  qttes  t< 

ducat  Vfens  , 
Vhentis  rapit ,  inferim  cjuos  immolet 

umbris  , 
Captivocjue  rcgi  perfundat  Jangnint 
fi.imm.u. 
Quo  loco  Serviirs ,  Ss.nr ,  ait,  Mos  crai 
infepuichris  'viroriimfoitium  c.tpthcs  ne- 
cari :  ejuod  pofitjuam  crudele  zifum  efl, 
pl.icuit  ziadtatores  antefepulchra  dimiia- 
re,  qui  rt  bnjlis  Bnflnttiii  diiHfunt. 


640  Alex.  ab  Alexandro 

ducum  olim  fseve  jugularentur,&  fanguinem  efrunderent, 
idque  pofteris  fsevum  &  inhumanum  videretur  fcelus,cau- 
tum  fuit,  utfsevailla  defita  confuetudine ,  fervi  libertique» 
&  damnati  capite  ,  ac  gladiatores  buftuarii ,  qui  venalem 
habent  fanguinem,  ufu  armorum  &  aftti  eruditi ,  condueti 
precio  per  laniftas,  digladiarentur :  in  quibus  in  semulatio- 
nein  certamenque  virtutis,  licetdimicatione  perniciofa, 
vulncra  acciperent  darentque  ,  &  ferro  deccrnercnt :  in 
qua  fi  quis  forte  fuccumberet ,  mercedem  laliifta  perditi 
jith-  gladiatoris  accipiebat.  Athenienfes  vero  fures  &  ficarios 
pecunia  comparatos ,  armis  inftruebant ,  quos ,  ut  in  fcena 
dimicarcnt,  invicem  committebant :  '  apud  quos  ufus  ob- 
tinuit ,  utimperatore  vita  functo  ,  duodecim  captivi  ad  fe- 
pulchrum  jugulati ,  tumulenturuna.  :  Quse.munera  licet 
fummaz  immanitatis  forent ,  ducesin  bellum ,  profecturi, 
Romse  plerunque  populo  exhibuere :  '  fciiicet  ut  vulnera 

cerne- 


uten 


i  ^ipud  tjmti]  Nam  &  apud  Ko- 
merum  Uiados  libroa}.  Achillesin 
funerc  Patrocli  duodecim  viros  fortes 
niac~tavit,  &cumcadavereilliusigni 
tradidit , 

AciSiyjc  /uijt!  Tttocov  iJ.ryt%y.oo\  i]'itt$ 
££&X!sC, 

Tx;  cifxa.  aoi  Wvvat  iw^  \Ai{, 
Ideft, 

Duodecim  quidem  Trojanorum  magna- 
nimarum  fitios  fortes^ 
Quos  una  tecum  omnes  ignis  abfiimit. 
2  Qu.t mune ra.]  Juftinianus  Impe- 
rator  libroii.  Codicis  tit.  4.}.  non 
immerito  prohibet  gladiatoria  fpecta- 
cula  ,  tancjuam  cruenta  pracberi.  D. 
Cyprianus  in  epiftola  ad  Donatum 
gladiatoriam  voluptatem  in  primis 
execratur  his  verbis ,  Paratur  gladiato  ■ 
rius  ludits  ,  ut  iibidinem  crudelium  inmi- 
ttum  fitnguis  obieciet  :  bomoocciditurin 
bominis-joluptatem  :  &ut  quispofiti  oc- 
eidcre peritia  esi,ufus  esl,  ars  eji :  fcelus 
non  tantum  geritur ,  fied  doceiur.  Hjcc 
praeterea  gladiatoria  munera  dcrcfta- 
tur  Lnctantius  Firmianuslib.6.  deVe- 
rocultu,  c.  2C* 


C  O  L  E  R  U  S. 

*    Hos  &  elegantiftimis   verfibus 
execratur  Prudentius : 
Sanguinis  bnmani  /pecfacula  publicus 

cdit 
Conficjfius ,  tegefiiHejubcHtvenale  parari 
Supplicium  ,  qni  membra  bominum  difi- 

cerpta  crucntis 

Moifibus  obleclent  bilarem  de  funere 

ptibem. 

Sed  bjec  ad  alia  fpeftacula  referenda. 

T  I  R  A  QJLI  ELLUS. 

3  Scilicct  ut  vulnera  cerncre  affuefie- 

rent.]  PomponiusLxtusin Compen- 

dio  Romana:  hiftotii ,  ubi  de  Nemefi 

dea.  Julius  Capitolinusin  Maximino 

&  Balbino  Imperatoribus ,  Qelebratis 

facris  ,  ait ,  datis  ludis fcenicis,tudifique 

Qrcenfibus  ,  gladiatorio  etiam  munere, 

'Siaxtmus  fuficeptis  wtis  in  fiapitotio  ad 

beilumcontra  Maximinum  miffus  efi,cum 

exercitu  inienti ,  pr&tonanis  Roirx  ma- 

ntntibus.  U.ide  autemmostraciusfit,  ut 

proficificmtes  ad  bellum  Imperatores  mw 

nus  rladiatorium  ,  &•  -jen.itus  dr.rent, 

bre-jiter  dicendum  efl.Multi dicunt apitd 

-jeteres  banc  de-jstionem  cwtra  boftcsfa- 

ffam, 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  641 

cernere  afluefcerent,ca?defque  &  pradia  non  formidarent, 
quibus  certa  lex  data ,  ut  multo gravioribus  armis  pugnare 
difcant,  utque  diutiusinpugna?fimulachrisarmatial]uef- 
cant ,  ut  in  patientia  laborum  educati ,  in  confliclu  pugna» 
minus  laborarent ,  neque  ut  tyrones  corporibus  animilque 
deficerent.  Utque  lanifta?  cum  haftis  &  fudibus  primo  in- 
troducantur,  mox  gladiis  decernant,  ad  pra  liumcjuc  incc- 
dant  tunicati.  Utquc  ante  congreflummultahant,  quce 
non  ad  vulnus ,  fed  ad  fpeciem  gefticulationis ,  &  motus 
agilitatem  videantur :  proccdentc  mox  pugna ,  ut  nudi  di- 
gladicn  ur,  neque  in  vulncre  ingemifcant,  ncve  injufli  dc- 
cumbant,  nc vcpoftquam  dccubuiffent ,  fcrrumaccipcrc 
jufTi,  fcgnes  cV  cunchibundi  accipiant,  aut  rctra&ent. '  Ad 
quod  certamcn  infignes  nobilitate&  opibus,  nequeob- 
fcuri  gencris  homines  plcrunque  prodicrc  : ;  Nam  cv  Nc- 
ro  Carfar  CCCC.  fenatorcs ,  &  DC.  cquites  ad  fcrrum 
exhibuit.  Et  Domitiani  tcmporibusnobilcsadfpccimcii 
virtutis  oftcndendum  ,  in  arcnam  prodirc  non  dubitarunt, 
5  qui  non  virorum  modopugnas,  fed  fceminarum  nofhi 

com- 


Bam,  ut  civium  ftn^uinc  litate  ,  fpccic 
fuqnarum  fc  ritmcfts,  id  cfl,vis  qttad.tm 
fortun.tfttiaret.  .Alii  hoc  'itcris.tr.tdunt, 
quod  -jcrifimilius  credo  ,  ituros  ad  bcHum 
Rom.  dcbttiffe  pugn.tfjsdere,  &"  -julnera 
(jtrferrum,  £r  nud.ts  intcrfe  colnrtes:  nc 
dimicantes  in  bello  armatos hofies  timc- 
rent,  ,tut  -julnera  ,  &  /anguinem peihor- 
refcrent.  Haftenus Capitolinus. 

t   ^Ad  quod  certamen.]  Utpatetex 
fcquentibus. 

2  rF{dm&''KeroC.eftr.']  Suctonius 
in  vita  ipfius  cap.  1 1-  Exhibuit,  inquit, 
adferrum  *  ctiam  quadrinientos  Senato- 
res  y  fcxcentofque  Equites  Romanos  ,  & 
eptofdamfortunit  atque  exiilimationif  in- 
tegra :  ex  iifdem  ordinibus  ,  confecloref 
quc  fcrarum  ,  &  -jaria  arena  minifieria. 
Corn.  Tacituslib.  15.  Spciraculagla- 
diatorum  idem  annut  habuit,pari  magni- 
ficcntia  ac  priora.  ScdfccminarumiUu- 
firium  ,  Senatorumqnc  fi/iorum  plurtsper 
drcnam  fccdatifunt.Hinc  exiit  illud  Jti- 
Tom.  11. 


venalis  Sat.  8. 
Quifdet ,  &  fpeHat  trifcurria  Patri- 

ciorum, 
Planipedts  audit  Fabios  ,  ridere  pottsl 

Qlli 

Mamtrcorim  alap.is,  quanti  fuafunertt 

rjcndant , 
S^uid  rcfcrti-jcndunt  nullo  cogente  Ke- 

rortt. 
tV.cc  dubitant  ctlfi  Pratoriswndere  /«• 
dis. 

C  O  L  E  R  n  s. 
*  .Adferrum,  ideil  ,adGhdiatO- 
res.  Sic  ad  rerrum  damnati,  &  ad  fcr- 
rum  dati,  apud  JCtos.  Juvenal.  Sat.6. 
de  foeminis  gladiatorum  amore  car- 
ptis. 

—  Fcrrum  cslquod  amant. 

T I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

3    Qui  non  -jirorum  modo  puonat,ft\ 

&faemina,mn  noHu  commiftt.  J   SuetO- 

nius  in  vita  Domitianicap.  4.  Vcna- 

titmes  j  incjuit, gladiatortfque  &  no3i~ 

S  j  tftti 


£h«s 

primut 

qladia- 

torium 

munui 

dede- 

rit. 

Jtfatro- 

nislu- 

dis  i/i- 

tereffe 

ieti- 

tnm. 


642.  Alex.  abAlexandro 

commifit :  '  donec  cautum  fuit ,  ne  equites  Romani  ludo 
8c  arena  polluerentur.  priinus  enim  qui  gladiatorium  edi- 
dit  munus ,  :  Junius  Brutus  in  honorein  defuncti  patris 
fuifle  traditur.  Alii  Appium  Claudium  &  Fulvium  confu- 
les ,  in  foro  boario  gladiatores  commifiiTe  primos  affeve- 
rant.  3  In  quo  pra?ter  apparatus  magnificentiam ,  imma- 
niffimas  feras,  hominefque,  qui  cum  his  concurrercnt,  ad 
pugnam  cxhibuit.  4Ad  quos  matronasadmittieratlege 
vetitum ,  ne  immanitati  aut  feritati  aifuefcerent :  ficut  ab 
athletarum  fpeclaculis  muliebrem  fexum T  Auguflus  avo- 

cavit 


btM  ad  lychnuchos  commift ,  nec  'Sirorum 
modo  pugnas,fed  C^rfceminarum.  Xiphi- 
linus  e  Dione  in  Domitiano ,  KoBu 
f.fpe  exhibebat  certamina  ,  in  eaque  non- 
»as  &  mulieres  introducebat.  Exhibitas 
prircrea  a  Domitianofuiflefoemina- 
ium  pugnas  teftatur  Papinius,  cum  ait 
in  1.  Sylvarum,  fylva  ulr. 
Statfexus  rudw,  infciufque  ferri, 
Et  puQnas  capit  improLus  virites  : 
Crcdas ad  Taiain  ferumq, Phafm,&c. 
Juvenalis  mulierum  impudentiam  Sa- 
tyrica  mordacitate  dilacerans,  quas 
Domitiani  temporibus  in  venationes 
&  pugnas  theatrales  defcendebant,in- 
quit: 

K<£roid  Thufcum 

Figat  aprum  ,  &  nuda  teneat  vcnabula 
mamma. 
I  Donec  cautumfuit,  ut  Equites  Ro- 
m.xni.  JTranquillus  in  D.  Oftavio  Au- 
guftocap.4  j-  tcribit,  ^iugufium  adfce- 
nicas  & gladiatorias  operas  &•  equhibui 
Romani-s  aliquando  ufumfuiffe  ,  verum 
prius  ,  quam  Senatufconfulto  interdicere- 
t»/  :  pojica  nihilfane  ,  pr<eterquam  ado- 
lefcentulum  Lucium  honefle  natum  ,  ex- 
lnbuiffe,  t/intum  ut  ofienderet,  quod 
erat  bipedali  minor ,  librarum  fepten- 
decim  ,  ac  'jocut  immenft.  tllpuuiUS 
Turifconfultus.  /.  quod  ait  Prxtor.  2.  ff. 
de  hk,  cjui  notantur  infamia,  §.  ult .  Cri- 
bir  eos.qui  quaeftuscaufa  in  certamina 
defcendunt ,  &  omnes  propter  prx- 
mium  in  fcenam  prodeuntes.famofos 


cfle.  Divus  Auguftinuslib.  2.  Civita- 
tis  Dei,cap.27.  fcribit,  Romanos  pri- 
vafle  virtutis  honore,  tribumoviflc, 
agnovifle  rurpes  &  fecifle  infames 
eos ,  qui  icenicas  artcs  &  obfcoenos 
ludos  exercerenr. 

2  Junius  3s)utu*.~\  Valerius  Maxi- 
mus  lib.  2.  cap.  1.  de  Inftitutis  anti- 
quis  teftis  eft,  gladiatorium  munus 
primum  Romae  datum  efle  in  foro  Bo- 
ario,  Appio  Claudio ,  Q^Fulvio  Con- 
fulibus.  Dederunt  autem  Marcus  & 
Decius  filii  Bruti ,  funebri  memoria, 
parris  cineres  honorando.  Verum  Jul. 
Flor.  de  uno  Junii  Bruti  filio  Decio 
tantum  loquitur ,  non  de  Marco  :  fic 
enim  fcribit ,  Epitome  Livii  libro  16. 
Dirjus  Jun.Brut.  munus  gLidiatorium  in 
honorem  defunRipatrn  edidit  primus. 

5  Inquo.]  Livius  4.  Dccad.  lib.9. 
fcribit ,  P.  Licinii  funeris  caufa  vifce- 
rationem  datam,  &gladiatores  jio. 
pugnafle ,  &  ludos  funebres  per  tri- 
duum  fa&os ,  &  poft  ludos  epulum. 

4  ^Ad  quosmatronat  admitti.~\Con- 
tra  tamen  innuit  Suetonius  in  Augu- 
fto,  cap.  44.  dum  fic  fcribit ,  Fcsminif 
ne  gladiatores  quidem  ,  quos  promifcue 
JpeHari  folenne  olim  erat  ,  nifi  exfupe- 
riore  loco  fpetlare  conceflit. 

5  ^lugu(iu*.~\  Eodem  illo  cap.  44. 
Etvide  hicomninoquxfcripfimusin 
legibusConnubialibusl.  16  num.j7- 
incip.  Et  ob  hxc ,  ubl  multa  videbis  ad 
hanc  1  em  pertinentia. 

X  CUff 


Geniales  Dies.  Lib.  VI,         64$ 
cavit  &  dimovit.  Non  fic  Cretcnfibus ,  qui  prsecipuas  &  ^''u 
magno  natu  mulieres  ad  gladiatorium  munus  admitte- 
bant :  &  Sparta?  nulla  eft  tam  nobilis  mulier ,  qua:  precio  5/""" 
condudla  non  ad  fcenam  prodeat.  Cumque  antea  gladia- 
toriiludiimperatorum  munus  forcnt, '  Claudius  princeps, 
ut  pecunia  quseftorum  fierent ,  cavit  edicto :  quos  propter 
ca?des  &  immanitatem,quodque  mali  exempli  cficnt,poft- 
ea  edi  prohibuit.  '  Et  quia  nonnulli  inopes  &  modicis  fa- 
cultatibus,  fordida  mercede  conductos  gladiatorcs  ad  fcr- 
rum  exhibebant,  Tiberio  imperantc,Senatufconfulto  cau- 
tum  fuit,  ne  quis  gladiatoiium  munusdarct,cui  minus  qua-  £?•- 
dringentis  millibus  cenfus  cflet.  Poft  aliquot  vcroa?tatcs  /j^ 
Theodoricus  Gothorum  rex  ita  gladiatorcs  odio  profe-  tvnm 
quutus  fuit,  ut  optantibus  Romanis,  non  modo  illos  dene-  "IT** 
gari ,  fed  nunquam  poftea edi  permiferit.  Fuitque  in  ufu,  permif- 
ut  in  funebribus  eflent  fpeclatores  pcnulati,quum  in  cxtc~J"m' 
ris  togati  convenirent. 3  Seculares  vcro  ludos,  quod  fingu- 
lis  centundecem  annis,  vel  quod  femel  tantum  hominis  r 

.         '  Jecu- 

artate  ficrent,  diclos  accepimus.  Nam  feculum  vetercs  hac  larts* 
finitione  terminarunt.  4Alii  nifi  dccurfo  trium  artatum 


1  CLmdiui  Vrinccps.  ]  Ante  Clau- 
dium  Iulius  Caefar  Adilis  2co.ac  ;or. 
gladiatorum  paria  exhibuit,  apud  PIu- 
tarchum  in  vita  illius. 

2  Et  cjuia.  nonnulli.']  Suetonius  in 
Tiberio  cap.  14.  fcribit,  Tiberium  lu- 
dorum  ac  munerum  impenfas  corri- 
puifle ,  mercedibus  fcenicorum  refcif- 
fis,  paribufquegladiatorumad  certum 
numerum  redaftis. 

5  SccuLirefje>oludos.~\  Horatius in 
Carmine  feculari, 
Certus  undenos  decies  per  annos 
Orbis,  ut  cdntns,  referatque ludos 
Ter  die  claro,  totiefque  grata 
fiotle  frequentis. 
Quam  leftionem  agnofcunt   omncs 
interpretes ,  licet  fint ,  qui  ibi  legant 
non  Undenos,  icd  ut  denos.  Cui  le£tioni 
aftipulaturFeftusPomp.  lib.  17.  cum 
Cciibit, Secutates  ludi  apud  Rontaner pcjl  j  bominum  tttatem  fignificantes 

Ss  Z  I 


ipa- 

centum  annos  fiehant :  ejuiafeculum  cen- 
tum  annos  extcndi  exi/iimabant.Et  Cen- 
forinus  de  Die  natali ,  lib.  6.  ubi  ori- 
ginem  horum  ludorum  dcfcribit.  Lu- 
dorum  feeularium  meminitetiam  Di- 
vus  Auguftinus  lib.  $.cap.  18.  &ibi 
Ludovicus  Vives  intcrpres,quem  vide. 
Vide  practerea  Pomponium  Lactum  in 
Epit.  Rom.  hiftoria: ,  ubi  de  Imperio 
Philippi.  &  Lilium  Grea;orium  Gyral- 
dum  de  Annis&  menfibus. 

4  ^Alii  nifi  decurfo.  ]  Herodianus 
lib.  j.  in  vira  Severi,  Seculares,  inquit, 
bi  tum  appellabantur  cetebralifut  ajunt") 
decmfj  tritim  (pacio  atatum  :  Jiquidem 
urbe  tota  ,  atque  Italiapracones  itabant 
conrjocatum  omnes  ad  ludos  ,  quoi  nec  vi- 
diffent  bacfenus  ,  ncc  vifitri  pojimodofo- 
rent.  Ita  fcilicel  inte\-iallumprateritaf 
futuraque  ceh biitatis ,  fupra  omner/t  effe 


Qin 


6.f4  Alex.  ab  Alexandro 

ipacio ,  fcculares  fieri  ncgaverunt ,  '  qui  fupra  Tiberim, 
*  ia?pius  in  Capitolio ,  magnafrecjucntia  &  favore  funtedi 
foliti :  ?  ad  cjuos  Iicet  pra?co  invitaret  ad  ludos ,  cjuos  nec 
vidiifct  cjuifquam,  ncc  vifurus  eifet ,  illos  tamen  citra  hunc 
annorum  numerum  perfepe  celebratos  comperimus  : 
4  nam  &  divus  Auguftus  fcculares  tccit ,  s  &r  haud  multo 
poft  Ciaudius  cclcbravit ,  cjuo  intervallo  fexaginta  tres 
haud amplius  intcrfuere  anni.  6  Mox  Domitianus illos  in- 
ftauravit,  habita  temporis  ratione,  ex  cjuo  ab  Augufto  edi- 
tifuerant,  cjuos  Roma:  peromniatheatrafierifervatum 
cft ,  7  in  cjuibus  trinoctio  terra  caligine  bobus  atris  ad  Ta- 
rentum  facrum  Plutoni  &  Proferpina?,  lectifternium,  per- 
vigilia  cx  funplicationes  inftar  Cereris  initiorum  fieri  fole- 
bant ,  carmine  &  hymnis  in  Capitolio  a  pueris  puellifcjue, 
patrimis  &  matrimis ,  in  Apollinis  &  Diana:  laudem  mo- 
dulato, 8  cum  cjiiibus  fa?pe  Circcnfcs  dabantur  una.  Quo- 
s««-  rum  inftitutio  fertur  antiquiflima.  9  Cum  enim  Valerius 
i«do™  Publicola,  cjui reges ejecit,  tres  filios morbo laborantes ex 
mm  voto  recepiifet  incolumes ,  voti  reus ,  hos  inftituit  primus, 
&  celcbravit :  quos  antea  prateritos  vel  intermiffos  I0  di- 

vus 

I  £±ui  fufrra  Tiberim.]  Scilicet  in  [  6  Mox  Domitianur.'}  Idem  Au&or 
Vaticano,ut  videreeitin  Suetonioin  linvita  ipiius  cap.  4.  Aureliusin  vita 
Claudio ,  cap.  11.  qai  quidem  Vatica-  ejufdem,  in  fine.  Tacitus  &  Cenlbri- 
nus  erat  in  Transtiberina  regione.Sed  nus,  ubi  fupra.  Martialis  lib.4.  epig.  1. 
Suetonius  loquitur  de  Circeniibus ,  de  Natali  Domitiani, 
quia  fope  una  Circenies  fiebant ,  ut    HictoLttinger.tiredeuntiafeculaluftro, 


orivo- 


poftea  dicetur 

2  S.-cjunsiriCtpitolio.']  Centefimo- 
dejimo  anno  (ut  fcribit  Acron)  a  pue- 
xispuellifque  inipuberibusin  Capito- 
lio  cantabatur  curmen  illud  Horatia- 
num,  quod  nupercitavimus. 

5  „4d qiw licet f»:tco.~\  Herodianus 
Jib.  5.  in  vita  Septimii  Severi ,  &  Siie- 
tonius  in  Claudio,  ubi  fup. 

4  NamD.  ^*g«/?«/.]Suetoniusin 
vitaillius,  c.  3  1.  Pliniuslib.  7.  c.48. 

f  Et  haud  multo  jioft  Claudius.]ldem 


Et  qu.c  liomuleits  facra  Terenttis  habet» 

7  In  qu;bustrinoct;o.'\  Valerius  Ma- 
ximuslib.  2.  cap.  i.delnttitutisanti- 
quis,  ubi  de  Valefio  loquitur.ubi  item 
de  Valerio  Publicola.  Hinccjue  illud 
Aulbnii  in  Numero  ternario, 

Trina  Terentino  ceiebr.tta trimBia Ih- 
do. 

8  Cum  cjuibus  ftpe  Circcnfes.  ]  Ut 
etiam  patet  ex  Sueconio  in  Domitia- 
no,  d.  c.  4. 

q  Cume»imPral.Publicola.~\  Valer. 


Sueton.  inClaudio,cap.2i.Cornelius  i  Maximus  ubifupra,  &  vide  Cenfori- 
Tacitusl.n.  Pliniusubi  nuper ,  Cen- 1  num  etiam,  ubi  fup. 


^brinus  in  d.  lib.  de  Die  natali ,  c.  14.  I    1  c  D.  ^.ugujius.  jDiftiun  eft  fiipra. 

1  In 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         6-j 5 
vus  Auguftus  magnifico  apparatu  celcbravit,  quamvis  non 
,vera  rationc  dimenfa.  '  In  quibus  juvcncs  iine  aliquo  ma- 
jorc  natu  propinquorum  nocturnofpcclaculointercflc  ve- 
tuit.  :Poftremo  Domitianus  fcptimos  exhibuit,  adfua 
tempora  ab  ortu  urbis  obfervatos.  Et  demum  poft  curri- 
cula  temporum  ,  3  Philippus  Impcrator,  millcfimo  urbis 
anno  ex  omni  feculorum  memoria ,  apparatiflimos  fecdla 
rcs  fecit :  in  quibus  prxtcr  clcphantos  triginta  ,  leories ,  ti- 
grcs,  alces  atque  hyamas  &  ccphos,  ctiam  gladiatorum  pa- 
ria  mille ,  hippopctamum,  &  rhinoccrotem  ,  ferafque  im- 
maniilimas  venationi  dedit.  4  Praeter  quos  fuere  ludi thca- 
trales  &  honorarii,  qui  arquc  ac  funebres  fhiti  non  f  unt:  fi 
ut  quifquc  ad  honores  ik  ardilitatem,  preturam  vcl  coniu-  &  '• 
latum  eveclus  erat,ad  conciliandum  populi  tavorem  maxi-  ™ x 
ma  hos  lsetitia  coluit  cV  celcbravit :  *  in  quibus  clephanto- 
rum  6  &  leonum  pugnas ,  aliarumquc  bcluarum  7  vcnatio- 

ncs, 


Lndi 


1  Int]uibus'wjcnts.~\  Suetonius  in 
Auguftoc.  jr. 

2  Pojlrcmo  Domiti.tnus,  &c.~\  Taci- 
tuslib.  11. 

5  Pbilippus  Imperator.]  Hxcufquc 
ad  vcrlic.  Prxter  quos,  funt  Julii  Capi- 
tolini  in  Gordianis,  de  quo  etiam 
nonnihil  Eutropiuslib.o.  cap.  4.  Pau- 
lusOrofiuslib.  7.  c.  1  5.  Etadidquod 
dc  Hippopotamo  dicit,addc,quod  Pli- 
nius  lib.8.  c.  16.  fcribit,  M.  Scauruni, 
ALdilcm ,  primuui  omnium  hippopo- 
tamum  Adilitatis  fuxludisoftendifle. 
Et  ad  id  quod  dc  Rhinocerotcdicit, 
addc  quod  idem  Plin.  ejufdem  lib.  8- 
cap.io.  Pompejum  Magnumomnium 
pri  nium  Rhinocerotem  ludis  Circen- 
fibuscxhibuilfc. 

4  PijCc,- (juo< fiicrc ludiTbc.ttra!es.~\ 
Dehujufmodi  ludis  Honorariis  Suer. 
in  Augufto,c.  32.  Kequoci autcm, ait, 
m.tleficium ,  negociumve  impunitate  vcl 
mcra  elaberetur  ,  triginta  amplius  dics, 
tjui  Hjnorariis  ludit  occup.tbantur ,  ailui 
rerum  accommodwjit.  Feftus  Pomp.  li- 
bro  ~\.Honorarios  ludos,  ait,  tjuos  &  Li- 
ItfrdiA  dicebant.  Et  hosquidemHer- 


molaus  Batbarus  in  Plinianiscaftiga- 

tionibus  c.  4.  ita  dicit  vocari  ab  ho- 

nore ,  qui  eos  ludos  populo  edcbant.  * 

COLERUS. 

*  Sed  non  exiftimo  tot  diesfblis 

Libcralibus  occupatos  fuiflo.  Verius 

fortallis  honorarios interprctabimur, 

honoris  fcu  dicis  caufla  lic  dictos,  v.on 

quod  ludi  verc  cdcrcntur ,  vel  cos  qui- 

busPrxtor  prxerar.  Nam  8cjusPrx- 

torium  (quod  notuntomnes)  hono- 

rarium  appellatur.  Hxc  Torrentius. 

TIRAQUELLUS. 

5  In  quibus  ciep!:.tn:o,um.~\  lltal»- 
unde  videbis  apud  Plinium  lib.  8 .  c.  ■*. 
tk  Senecam  in  lib.de  Brcvitatc  viu, 
cap.i;.  ubi  dicit,  Pompejum  primum 
inCirco  clephantorum  duodevigintj 
pugnam  edidiile:  quamvis  Plininsin 
d.  c.  7.  fciibitviginti:aut, ut  qnidani, 
ait,  tradunt  17. 

6  Etleommtf*mttt.~\  Utpatebitex 
fequentibus. 

7  Venationes.~\  Livius  ^.Decad.l.Q. 
tradit,  SpurioPofthurr.io  Albino,  tte 
Martio  CofT.  athletarum  ccrtamen 
tum  primo  Romanis  fpsiraculo  fuil- 

Sj  3  fe,  & 


6^6  Alex.  abAlexandro 

nes,  frequenter  exhibitas  invenimus :  '  Primus  enim  Scar- 
vola  in  curuli  a?dilitate  leonum  pugnas  dediiTe  fertur> 
amox  Pompejus  jubatos  trecentos  quindecim ,  3  Ca?far 
cjuadringentos :  4  donec  Senatufconfulto  cautum  fuit ,  ne 
Africanas  in  urbeminveherent.  Contra  Cneus  Aufidius 
tribunus  plebis:  nam  Circenfium  caufa  importari  juflit. 
5  Poftea  Auguftus  tigrim,  6  &  Domitius  yEnobarbus  cen- 
tum  urfos  Numidicos  in  a?dilitate ,  &  totidem  venatores 

^Ethio- 


fe ,  &  venationem  datam  leonum  & 
pantherarurn,  Suetonioin  Dpinitian. 
c.4. 

1  PrimusenimSaevola.']  Plinius  li- 
bro  8.  cap.  16.  Solinus  cap.  40.  aut 
aliorum computat.  50.  ubtde  Africa, 
Spedaculum,  ait,pjr  leonibus primus  tdt- 
dit  Sc.c-jola  Publii  filius  in  curuli  adili- 
tate.  Verum  Senecain  d.  lib.  deBre- 
vitate  vitXj  cap.  13.  fcribit  piimuni  L. 
Syllam  in  Circo  leoncsfolutosdedif- 
fe,  cum  alioquin  tunc  alligati  da- 
rentur  ad  conficiendos  miffis  a  Re- 
ge  Boccbo  joculatoribus ,  ut  vulgo  legi- 
tur :  verum  jaculatonbus  legendum  pu- 
to. 

2  j\1ox  Pompeju*.]  Plinius  ubi  fu- 
pra.  Plutarchus  autem  in  ejus  vita  di- 
cit  quingentos.  Dion hiftoricus  I.39. 
tradit,  Pompejum  theatrum  dedica- 
viflc,  &c  in  eodem  fpeftaculacum  mu- 
fica,  ludofque  gymnicos  exhibuifie, 
atque  in  Circo  equorum  certamen , 
multarumque  &  varii  generis  belua- 
rum  venationes  praebuifle.  Quinque 
enim  dierum  fpacio  quingenti  leones 
confe&i  funt.elephantique  o&odccim 
cum  armatisdepugnaverunt,  partim 
in  ipfa  pugna  mortui ,  partim  paulo 
poft.  Nam  popuius  aliquos,  etiam  in- 
vito  Pompejo,  miferatus  cft,  cum  vul- 
nerati  a  pugna  deflitiff  nt,circumeun- 
tefque  ad  coelum  probofcidibus  Ia- 
mentati  funt ,  ita  ut  fermoni  occafio- 
nem  prarberent ,  non  id  ab  ipfis  teme- 
re,  autcafu  fieri,fed  jusjurandum,quo 
perfuafi  ex  Africa  traducli  erant y  im- 
plcrantibus,  fuique  vindiftam  deos 


pofcentibus.  Fertur  enim  haudprius 
eos  in  naves  ingrcflos  efle ,  quam  a 
ducentibus  j  uramento  fibi  cautum  ef- 
fet ,  de  omni  injuria.  Ha;c  Dion ,  ubi 
fupra. 

5  Cr/j*.j  Pliniusd.l. 8.C.16. 

4  Donec  Senatuficonfiulto.  ]  Plinius 
lib.8.  cap.  17.  Ser,atu/confiultu>n,inc\u,\t, 
fuit  iictus,  »e  Liceiet  ^Africanas  in  Ita- 
liam  adtjehere.  (jmtra  hoc  tutit  ail  popu- 
lum  C».  .Aufidius  T> ibunus plebii ,  per- 
mifitque  Circenfiv.mgratia  importare. 

5  Pofiea Jlugufius  tigrim.]  Plinius 
d.  c.  1 7.  paulo  poftea ,  qua:  in  pracced. 
adduximus,  fubjungit,  D.  ^4ugujius 
jQ.  Tuberone,  Fabio  Maximo  CoJJ.  4.N0- 
nas  Majas  tbeatri  Marcelli  dedicatione, 
tigrim  primus  omnium  Kom*  ojiendit  in 
cttvfa  manfuefaciam.  Deinde  1 8 .  ej  uf 
dem  libri  capite ,  tradit ,  Di&atoris 
Caefaris  Circenfibus  ludis  tigrim  (quac 
Camelopardalis  etiam  vocatur  )  pri- 
mum  vifam  Romar. 

6  Et  Domitius  &nobarbus.]  Plinius 
d.  lib.  cap.  36.  adfinem  ,  .Annalibus, 
inquit,  notatnm  tfi,  M.  Pifone,  M.  Mef- 
fala  fio/fi  «A  »4-  Calend.  Oclob.  Domi- 
tirnn  JEnobarbv.m  JEdilem  curulcm  mfcs 
tlunsidicos  centum  (jrtotidemvenatires 
JEtbiopas  in  Circo  dediffe.  Deinde  fub- 
j  ungit,M/Vw  adwcium  r${umidicos  fuif- 
fe  ,  cnm  in  lAfiica  urfios  nongigni  conftet. 

Solinus  cap.  39.  aut  aliorum  diftin- 
ctione  29.  ubi  de  Numidia  &  in  ea  vi- 
fis.  Dionautemin  Augufto,  tradit  P. 
Servilium  Pmoremtemporibus  ipfius 
Augufti  trecentos  urfos ,  totidemque 
altas  feras  inhibuifTe  Sc  occidifle. 

I  Et 


Geniales  Dies.   Lib.  VI.         647 
/Ethiopes  dedit.  Ha?c  enim  expectatio  muncrum »  quan-  M*«- 
tum  ftudii  &  favoris  ad  conciliandum  popularium  animos  ™^"1 
attulerit,  quum  magnifico  fumptu  exhibita  fuiflcnt ,  enar-  «*/«»■ 
ratu  difficile  eft :  fiquidem  qui  illa  amplc  &  largiter  dedif-  J^,x 
fent,  aut  quimunificentiarcliquosanteiflent,  facillimos  flMfe 
aditus  ad  honores,  confulatus  &  praeturas,rcliquofque  ma-  £*T 
giftratus,  proximis  comitiis  habucre :  quorum  cura  &  pro- 
curatio  precipua  ardilium  erat.  '  Et  qui  illos  ob  fecordiam 
prartcrmififlct  popularc  odium  &  oftenfam  haud  dubic  in- 
currit,  &  velut  fordidus  &  parum  civilis ,  cftprodcfpc- 
cliilimo  habitus.  Mamerco  enim  homini  diti/fimo ,  quod 
jedilitatem,  ne  fumptus  in  exhibcndis  ludis  faccret,  afiequi 
non  curaflet,  in  confulatu  rcpulfam  tulit.  :  In  his  enim  res 
commentitias,  fabcllas  &  fcenas  rapra?ientarc ,  tum  mon- 
ftra  &  vifu  incbgnita ,  venationefque  &  pusmas  pcpulo 
darc  aiTuerant :  ■  ad  quas  lnulicres  dcfcendifTe,  &  cnm  im- 
mani/fimis  fcris  fsepe  dcpugnaflc  comperimus,*tanto  om- 
nium  ftudio,  ut  triginta  &  amplius  dies,  fcpofitis  ncgociis, 
Romani  ludis  impcndcrent :  quospoftca  Auguftuscoar- 
clavit,  nc  ludorum  cclcbritas  nimium  diu  actus  forcnfes 

Thea- 

lnim 
ortgo. 
'j^on  fatis  eH  Crcfiar  ,  fic-jit  &  if/a 
J'renus. 
Proflratum  Kemei's ,  &  rjafta  ih  v.tue 
leonem  , 
1<{obile  ,  &  Herculcumfama  cancbat 


&  ncgocia  moraretur.  5  Thcatrales  quoque  ludos  in  Li-  r/j 

bcri   ' 


1  Et  quiillos.~\  Ut  patet  ex  fequen- 
tibus. 

2  In  1)1»  enimrcs  commentiti.ts ,  fa- 
lellat.  ]  Hatc  alibi  latius  explicabtor. 

}  ^ld  qu.ts  mulieres  dtfccndiffe.  ] 
Sueton.  inNerone,  cap.  ix.  deCir- 
ceniibus  loqucns  ,  Fx  utroquc ,  in- 
quit ,  ordine  C  fcxu  plerirjue  ludicr.ts 
paitcs  fuflinuerunt.  Et  in  Domitiano, 
cap.  4.  ut  fupra  jaivi  diximus,  uadit  ip- 
fum  Domitianum  venationcs  gla- 
diatorefque ,  &  nodtibus  ad  lychnos 
non  virorum  modo  pugnas,  fed  & 
foeminarum  cxhibuifle.  Martialis  quo- 
que  defcribens  Amphirheatrum  Do- 
mitiani  in  princ.  iui  lib.  epig.6.  men- 
tioncm  facitfceminei  pra:lii ,  cumfic 
ait , 
Bclligerin-jiBit  tjnod  'SUrs tibi fitvit  in 
«rmis, 


OpUS. 

Prifica  fidcs  taceal :  nam  pofl  tua  mu- 
nc.t  C.cfitr 
H.ccytmfcemineavidtmus  acla  tmnu. 
Hinc  illud  Juvenalis  Sat.  2. 
LuEl.mtur  paucx  ,   comeduht  cofljpffia 
faucx. 
4   T.nit 0  omnium  fludio  ,  rtt  tri^infa.'] 
Hxc  ufque  ad  verfic.  Tfc.rtr.tlcs ,  furtt 
Suct.  in  Auguftocap.  52.  aijusverbft 
adduximus  fupra,  ubi  dc  ludis  hono- 
rariis. 

5    T!.ic.i/ra!etquofite!udes.~\  ServitlS 
cnarransilludVirgiliil.  2.  Geotg. 
"—  tt  VttettS  iiirunt  profitnia  ludi. 

Ss    4  Pliiiiiy 


Eac- 
chana- 
lium 
iicen- 

tta. 


~~Bac- 
chana 
liaper 


648  Alex.ab  Alexandro 

bcripatris  honorem  inventos  ruifle ,  omnes  fere  confen- 
tiunt ,  '  quos  ab  Athenieniibus  originem  duxifle  ferunt, 
2  qui  primi  Novembri  menfe  Bacchanalia  &ludos  gymni- 
cos  ac  Liberales  cclebrarunt,tanta  liccntia,ut  nympharum 
&  heroum  habitu  bacchantes  prodirent  in  forum,&  ad  fo- 
num  tibi^  cum  lafcivagefticuiatione  compofitismodispfal- 
lerent ,  vinumque  cum  bellariis,  libacjue  ex  melle ,  magna 
bibendi  licentia  circumferrcnt : 5  quos  plerumque  populus 
coronatus  fpcclavit.  Qua;  facra,  pra?terquam  quod  per  a- 
num  deliram  &  temulentam  indicerentur ,  eo  infolentiac 
procclfere,4  ut  mulieres  virique  ornati  hedera,crine  fluxo, 
Iymphatis  animis  debacchatse ,  cum  thyrfis  velut  infanien- 
tes  &  furore  affiatae  obvios  ferirent :  miniftri  quoque  pha- 
anum  natici  non  minore  vefania  ferulas  geftarent ,  tanta  temu- 
hu*'  lentia  &  verborum licentia ,  J  ut  Marcus  Varro ,  nifi  ab  a- 
mentibus ,  ficripotuifle  negaret :  6  quare  miniftrse  Mafiia- 

des 

4  Vt  muiieres.~\  Lucianus  in  Bac- 
cho,  Mulieres  inians  &  furiofa',coro- 
nis  hederaceis  ornatas ,  cervinis  pelli- 
bus  induta:,  haftulas  quafdam  parvas 
gercntes,quibus  ferrum  non  adeft:  fed 
thyrfo  redimitac  funt,8c  fcuta  qua:dam 
ktviter  refonantia,  fi  quis  tantum  ma- 
nu  tetigerit ,  fimiiia  fcutis  tympana. 
Hederam  autem  Baccho  facram  often- 
dimus  fupralib.  4.  cap.  17. 

5  Jjt  M.  Parro.  ]  Divus  Aurelius 
Auguftinus  lib.  6.  c.  9.  ISacchanalia, 
inquit, fumrna celebrantur infania:  Ubi 
Varro  ipfe  confitetur  a  Bacchantibus 
fieri  non  pofle ,  nili  mentecommota. 
llbi  LudovicusVives,  interprcs,  fic 
fcribit,  ~H<\mfi  quieta  e(fent,tranquilla- 
que  mente,  nunquam  taliafacerent :  par- 
tim  ineptajiultaque,  partim  abominandx 
fccditatis,  partim  crudAia  atque  inhuma- 
na.  Multa  enim  cxdes  per  hu)ufmodifa- 
ct  ificiorum  furorem  committebantur-  Sic 
occifi  funt  Pantheus,  &  Kinius  lndix 
Rcx,  &  Lycutgus  Thrax  ,  &  Orpheus. 

6  S^uare  miniflra  "Manadcs  diBa.] 
Et  Bacchus  ipfe  Moenoles ,  quafi  totus 
furens,  infcribitD.  Clemens  Eufebio 

citante. 


Primi,  inqu\t,ludi  Theatraks  ex  LiLera- 
iibus  n.iti  funt ,  ideoveteres ait.  Illud 
lib.  11.  A.neid. 

*Aut  ubi  cur"ja  choros  indixit  tibia  Bac- 
chi. 
^Eacchi,  ait,  ideo  dicit:  quia  fpud  veteres 
iudi  Theatrales  non  erant,nift  in  hcnorem 
Liberipatris. 

I  £>uos  ab  ^thenienfibus.^Vhgilius 
d.lib.  2.  Georg. fubjungit, 

Prxmiaque  ingentes  pagos  &  compita 
circum, 

Thefeid.c  pofuere.  • 
Et  ibi  Servius  exponens  Thcfeidn  ,  id 
cft  ,  ^ithenienfcs ,  qttiprimi  ludoj  ittfti- 
tuere  Libcralc  r. 

1  £)uip,imi~N.orjembrimenfe.~\  PIu- 
tarchus  in  Thefeo ,  fcribit,  Minoen  in 
honorem  Androgei,  filii,  Gymnica 
ccrtamina  ftatuifle :  pranniuinque  vi- 
ctoribus  pueros  fquosfecum  Thefeus 
adduxeratj  tradidiffe,  tantifper  in  La- 
byrinthi  cuftodiaaflervatos.  De  Bac- 
chanalibus  &  Baechifacris  D.  Augu- 
itinus  lib.  7.  c.  2 1 .  &  alibi  fxpe. 

}  Shios  plerumque  populus  coronatus.~\ 
Liviusj.  Dtcad.  lib.  5. 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  649 

des  dict.a? ,  '  intcr  quos  Silcni ,  Satyri ,  Baccha.' ,  Lcna:  <k 
CKix  ,  Mimalloncs ,  Najadcs  ,  Nymphx  cc  Tityrifacris 
operabantur.  In  hiscuioquc  comclktioncs,  thyrii, '  tibix 
&  cantus  frequcntcs  crant.  4  Et  cjuoniam  ad  animx  pur- 
gationcm  pcrtincrc  diccrcnt ,  5  ctiam  vannum  quo  triti-  ^«- 

HUS. 


citante.  DiodorusSiculuslib.  2.  cap. 
lteill  2.  In  multis  Gneci s nrbtir.is  t,  iennio 
Baccbides   mulices  conveniunt :    api:d 
qu.ts  dc  r/i'.rc  virgines  thji  fUmferuht',  in 
honorem  Dei  Bacchantes,  eiaueber  ccctus 
Jacrijic.tnles.    "Psft/cm:/  memo.iam  M.c- 
nadunt  ,  qu.t  feruntur  illi  deo  aflitiffe, 
hjmnir  fic  c.tnfu  rcnovant.  Et  de  llis  O- 
vid.  lib.  4.  Fnlt. 
Mentis  inops  rapitur,  ut  qu.ts  audire  fo- 
lemus  , 
Threiciasfufts  Mtcnadas  ire  comis. 
Juvenal/s  Satvra  fexta, 
— —  Et  cornu  p.triter  vmoque  feruntur 
*/Lttonitx  ,  crinemque  rotant  ululante 

priapo  7il.oi.tdcs. 

Perfius  Satyra  prima , 
—  Et  lyncem  MxnM  flcxmacorjm- 
bis, 

Evion  mgenunai, 

Catullus  autem  Macnadcs  hederigeras 
vocat. 

I  Inter  quos.  ]  Hic  ufqiie  ad  verfic. 
Inbis  quoque ,  funt  Strabonislib.  ic. 
Ex  c)uo  intelligis  hicmcndum  cflein 
vocabulo  fbt.t ,  &  Thyi*  efle  legen- 
dum.   Sed  adde  ad  id  ,  quod  dc  Sile- 
nis ,  Satyris ,  tk  Mimatlonibus  hic  di- 
citur,  illud  Ovidii  dc  Artc  Amandi, 
lib.  1. 
Lcce  Xlimallonidcs  fb-trfis  intcr"aca- 
piilis, 
Ecce  levex  Satjri pr.tvia  turbct  Dri  • 
Ebriu:ccce  fciicx  pando  Site.tus  afillo 
Vtx  fcdet  & pti  ff.tscontinet  arte'<u- 
b.u. 
Dttm    fequitur  BacclsM ,   "Saccbtt  fn- 
nimtttttt  petunique, 
SZuadrupedumferuia  dum  malus  v.vet 
equcs. 
In  capiit  aiirito  ceciJittlt  \tpfus  afelli, 
Clamarunt  S.:tyii,  Surgc.?<c,ji<rgepa- 
ter. 


cum 

Et  prrcrerca  dc  Mimallonibus  Side- 
nius  Appollinarisin  pxztacionePane- 
gyrici  Antemio  Augulto  confuli, 
Tum  Faunis  D^j.tcles  ,  S.tijt  ifqxi  a '.'.- 

m.tlines  aiht 
Fuditunt  lcpidum  rufiic.t  turb.t  mc- 

los. 
Et  Statii  interprcs  Luctatiuslibro^. 
Thebaidos  ,  qui  fiacchas  &  Mimallo- 
nes  eafdem  dicit ,  citat(]ue  illud  rcrlii 
Satyraprima, 

Torv.t  MinulUneis  impicrunt  cotnutt 
bombis. 
2  Tiiytji.]  Quod  patet  c.x  eo  loco 
Luciani  nonlongeanteadducto.  Ma- 
crob.  lib.  i.cap.  19.  fcribit,  Bacchutn 
tcnere  thy rfum  ,  his  vcrbis,  Cum  tbjr- 
fitm  tcnrt ,  qttid  atiud  ,  quam  l.tiens  telum 
<ieiitur,cu\ns  mucro  hedcr.t  lamlente j>n- 
tt  ntur. 

J   Tibitt  &cantut.~\  11 1  viderclicct 
exSuctomoin  Domitiano.cap  4. 

4  Et  quoni  tm  ad  anim.t  pttrgatvmem.  J 
Servius  in  Vhg.  quolocoftatimcita- 
bimus. 

7    F.tiam  vannum.  ]   Nam   &  van- 
num  ad  ficra  pertincre  fatis  conftnt 
e.x  Apulcjo  lib.  11.  Mctamorph.  ubi  is 
loquens  de  facris  Ilidis ,  quamCere- 
rcm  nonnuilieireputant,  £hu'ntns,W- 
quit,  .mieamvanr.um  ,  attreistm 
j  :    &  aliut   fetebat  ttmpl 
Quod  etiam  non  obfcure  indicat  Vi:  - 
giliuslib.  1.  Georgicon, 
ArLule.f  crtttts)&'  mjjiica  v.mnus  lat  - 
cbi. 
llbi  ServiUS  ,  Ideo  ,  inquit,  onod 
pai;  ii  ftcr.i  ad pttrgationem  anima:  pt  ■  t  - 
r.ebant,  <y  ftc  hcmines e'ius  myjierit  1  pjt  •  - 
gaoantur,  ficut  lannisfmmentap: 
tur  Flinc  c<i,quoi!  dicitur^Ofyrid.-- 
bra a  Typh ■::■-  ■  'Lf,:iata, IJis cr.bro titpe.  - 
pofuijje.  K>vn  idem  eH  Liler pater  ,  m 
5/5  cuy.s 


la.u 


Bac- 

tbana- 
lia  in- 
h.bit.x. 

Orgia 

in  Tbra 

cia. 

Evia- 

tie. 

Kaby- 

it/ttii. 


650  Alex.  ab  Alexandro 

cum  purgatur,  '  &  ovum  fpharrali  flgura  adhibcbant.  Qua? 
facra  procedente  tempore ,  quum  ex  diurnis  nocturna  He- 
rent  (unde2  Nyctileia  appcllata  funt)  promifcuis  ingenuo- 
rum  &  fceminarum  ftupris ,  cum  ftrepitu  &  ululatu  in  om- 
ne  facinus  &  libidinem,  perpetuo  fenatufconfulto ,  non  in 
urbe  modo,  fed  per  omnem  Italiam  coercita  fuere :  maxi- 
mifque  pcenisinhibitum ,  ne  Bacchanalia  Roma;,  ncve  in 
Italia  nerent ,  quum  in  contubernio  fordidiflimorum  pa- 
trarentur ,  efTentque  maximorum  fcelerum  caufa  &  femi- 
narium.  Apud  Thraccs  Orgia  Bacchi 3  ab  Orpheo  infti- 
tuta,  nifi  a  menftruofis  fiebant.  4  Evianes  Bacchi  fefta  ce- 
lebrant,  in  quibus  ludiones  primo,  mox  fpe<5htores,multo 
vino  epoto,  ad  arma  concurrunt.  A  Babyloniis  quoque 

feftus 


cujus  myfltriisvannus  eil  ,  ejtiia  fut  di- 
xiinus)  aai/nas fwfgat,  Vnde &  Liber , 
al>  eo  cjttod  hberet ,  diclus  esi :  cjuem  Or- 
fheus  dgig.tntibus  dicit  tjfi  difeerpt  um. 

I  Et  vsttm  fpb<erali  figura  adbibe- 
bmt.~\  Ovum  quoque  facris  tk  puiga- 
tionibus  adhibitum  fuifle,  alibi  abun- 
dcdiximus. 

Z  Nyciileiaappellata  fiunt.]  Servius 
enarians  eum  locum  lib.  4.  Aneidos, 
—  Nofiumufijue  \10cat  clamure  Citbx- 
ron. 
c\ofie  ,  incjuit,  telebratus :  unde  iffiafia- 
cra  TiyRileia  dicebanturtC]u#  pofuhts  l\o- 
manus  exchijit  caufa  turpitudinis  .KyStl- 
lejus  pater  Bacchos  di&useftOvidio 
lib.  1.  de  Artcamandi , 
Ergo  ubi  contigerint  fojiti  tibi  munera 
Dacchi , 
.Atr/ue  erit  inficiifcemindptrte  tori  : 
"Xyciileitn.que patrem  ,  noRurnaque  fix- 
craprecare 
r2(e  jubcant  capiti  zina  noccre  tuo. 
Zt  apud  cundemlib.  4.  Metam.  inter 
cactera  Bacchi  nomina  hoc  quoque  po- 
nitur, 
Myctileufcjue  Eleufque  parens,  &  Iac- 
cbtis  &  Euan. 
Et  Flutarch.  in  eolib.  quiinfcribitur 
de  Eo  quod  erat  in  Delphis ,  &  Paufa- 
niamlib.  j. 


5  JlbOrpheoinfiituta.~\  Serviusin 
lib.6.  An.  in  eum  locum, 

llla  thorwm  femulaus  e-vanteit  orgia 
circum 

Ducebat  Vhrygi.u.  • 

Et  Antipater  Sidonius ,  cujus  in  id 
carmen  ita  in  Latinum  vcrtit  Grego- 
rius  Gyraldus. 

Qnirjue  facros  ritus  atque  orgia  my- 
fiica  Baccbi  Repperit.  ——> 

4  Evianes  Bacchi.~]  Maximus  Ty- 
rius,  Philofophus  Platonicus,  Ser- 
monen.  Qjjapropter ,  incjuit ,  mi- 
nime  ego  Evianum  fpe&acula  lauda- 
rim ,  quibus  inter  potandum ,  tam 
aftores ,  quam  etiam  fpedatores  fo- 
lent  obleftari.  Evianesduoad  tibiat 
fonum ,  quam  alterab  his  modulatur, 
fimulant  pugnam  :  horum  alter  agri- 
colam  aratoremque  agit ,  altcr  graifa- 
toris  perfonam ,  feque  ideo  annis  in- 
ftruit :  propeagricolam  quoquepofita 
funtanna.  Ubi  graflator  in  confpe- 
ftum  agricolas  venit,  protinus  agri- 
cola ,  dimiflb  jugo ,  accurritad  arma: 
quibus  acceptis  dein  ineunt  pugnam, 
in  eaque  &  iftuum  Sc  vulnerum  & 
mutilationum  imagines  quamfimili- 
mas  reddunt:fpectacula  vidclicet  con- 
vivio  indigna.  Vide  Athenatum  lib.  r. 
c,8.  infin. 

j  ltr.-i- 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  651 

feftus  dies  Baccho  plurimonieroexhauftocolcbatur,  in 
cjuo  no£tem  pcrennem  lafcivis  gcfticulationibus  &  largio- 
ri  potu  indulgcbant.  Apud  Heleos  Baccha?  Dionyfio  pfal-  Heiei. 
lentes  modulata  voce,  precantur,  ut  bovino  pcde  ad  fe  ac- 
cedat.  J  Lavini  integer  menfis  Libcro  dicabatur ,  cjuibus  Lavi- 
dicbus  obfccenis  verbis  &  fpurciflimis  uti  permilfum: ""■ 

2  quod  Heliogabalus  inftituilfc  fertui ,  ut  in  vindemiarum 
fefto  multa  impudica  &  obfccena  jaflarentur  in  dominos : 

3  id  quod  noftratcs  fervarc  ctiamnum  folcnne  habent:  do- 
nec  pcr  forum  virile  membrum  plauftro  tranfvehcrcnt,cui 
matrona?  fpectata?  pudicitia? ,  velut  famfto  numini  coro- 
nam  imponebant. J  Quod  etiam  Varro  fieri  confueffe  tn  rc- 
licjua  Italia  fcribit ,  tanta  turpitudinc,  ut  pcr  dies  fcftos  Li- 
beri  mcmbrum  pcr  agros  ploftcllis ,  mox  in  urbem  cum 
cantu  &  ululatu  ferrcnt.  5  Ab  /EgyptiistantoabufuBac-  ~*?r 
chanalia  ficbant,  ut  tcmcto  ingurgitati ,  ftatuascubitales^''" 
per  pagos  circunfcrant,  protenta  mentulamagnitudinc  vi- 
fcnda,  przeunte  tibia  &  choro ,  cum  Mercurii  ftatua  vcrc- 

tro  porrecto  :  cjuas  f  ceminar  &  magna;  natu  matres  vclut 

pom- 


1  Lavinif)  D.  Aurclius  Auguit. 
Civit.  Dci  lib.7.  c. 2 1.  facrorum  Li- 
beri  patris  turpitudinem  acriter  Iace- 
rans ,  (lc  fcribit  cx  Varronc  ,  ln  oppido 
I.a-jiiiio  unm  libero  totM  merifls  tribv.e- 
b.ttur  ,  cu]us  dicbtts  omnei  vcrbis  flagi- 
tiofiflimls  utebantur,  dmcc  illud mcm- 
brttm per  forum  tranfvcTium  effct ,  atque 
in  locn  fuo  quiefceret.  Cui  mcmbro  inbo- 
neflo  matrernfamiiias  bonejit  fimam  pa- 
Ltni  cionam  neteffc  erat  irnponcre. 

1  Quod  Hcliogabalus.]  AliusLam- 
pridius  in  vita  illius  ,  Fcrunt  muiti 
( i nquit)  ab  ijifo  pnmum  repertum  ,ut  ;n 
viridcmiarum  ftfltvo  multa  in  dominos 
jocularia ,  ab  audientibits  domims  dice- 
rentur ,  qux  ipfe  compofuerat  ,  (Jr  Gntca 
miaxtme.  Horum  ploanue  Marius  Ma- 
ximu4  dicit  in  vita  ipftus  Helio^abali. 
Erant  amici  improbi  &•  fenes  quidam  & 
Siecie  pbilofcpbi ,  qui  capttt  ridiculocom- 
pouttent,  qui  imfrtba  quidtanftatife  di- 


cerent ,  qui  maritos  fe  babere  jacJarent, 
Ha&enus  Lampridius. 

j  Id  quod  noflrates.'}  D.  Augufti- 
nus  ante  ca ,  qua:  fupra  adduximus, 
hicfcribit,  Intercatera ,  qutepr.cter- 
mittere ,  quoniam  multafunt :  co^or  :  Irt 
Italix  ccmpitM,qua:dam  dicit  (M.  Var- 
ro  fcilicet)  facraLiberi  celebrata  cunt 
tanta  licentia  turpitudinis,  ut  in  ejtts  hc- 
>:orem  pudcnda  viritia  cdercntur  :  nort 
f.tltcm  aliquantum  verecundiore  fccret» 
fed  in  prcpat  ulo  exultantc  nequitia.tiam 
bocturpc  membrum  per  Liberi  dies  feflot 
cum  bonore  magno  ploflellis  impojitumt 
prim  per  rura  in  compitis  ,  C"  uft/ue  irt 
uibem  poflca  veHabatur.  Deinde  fub- 
jungit  ea  ,  qua:  fupra  adduximus  in 
verbo,  Lavini. 

4  QuodctiamVarro.}  Hic  qua?  ex 
D.  Angultino  adduximus,  Varronis 
funt ,  ubi  fupra. 

5  Ab /Egyptiii.]  Herodotuslib.2. 

1  Etultm 


Ludi- 
crum 
yuin- 
quen- 
naie. 


Triplex 
ludicm 

quin- 
quir,- 
iiaie. 


652  Alex.  abAlexandro 

pompam  triumphalem  pra»  fe  agebant  tam  fcedo  fpe<5te- 
culo ,  ut  nihil  improbius  aut  necjiiius  loret.  '  Eadem  quo- 
qiie  licentia  Athenis  vulgo  ufurpaturNovembrimenfe, 
cjuo  Bacchanalia  celebrabant,utphanatica  multitudo  Bac- 
charum  habitu  per  urbem  procederet.  :  Fuit  pra?terea 
quinquennale  iudicrum,  in  cjuo  tam  verfu  quam  profa  ora- 
tione  gra:ce  Iatineque,tum  mulica  per  citharcedos&citha- 
riftas,  tum  gymnicis  iudis  certabatur:  5  cjuod  Nero  Cxfar 
primus  ad  morem  Grseci  certaminis  e  Gra?ciaRomam  de- 
duxifle ,  Jovique  Capitolino  dicafle ,  atque  iingulis  cjuin- 
quenniis  magno  certamine  animorum  celebralfe  fertur, 
jam  intermiflis  ducentis  annis ,  4  aLuciiMummiitrium- 
pho,  qui  primus  hoc  fpectacuii  gcnus  in  urbe  praiftitit.  In 
quibus  quantum  quifque  racundia:  experimento ,  aut  can- 
doreingenii  enitcret,  tacile  apparebat. 5  C.  vero  Caligula, 
horum  inftar,  mifcellos  Lugdunifecit,  Grxcx  Latinceque 
facundiae  experimento.  ln  quo  ccrtaminelegefancitum 
erat,ut  victi  victoribus  hoc  prcemii  darent,  ut  ipforum  lau- 
des  tanquam  obnoxii  icriberent ,  &  carmine  celebrarent. 
6  Poftea  a  Domitiano  triplex  inftitutum  ferunt,Capitolino 

Jovi, 


1  E.tdem  quoque  licentia  jLt1.ienit.'\ 
DionyfiusHalicarnafla:uslib.7.  in  de- 
fcriptione  ludorum  Latinorum,  paulo 
anteHn. 

2  Fmt  prttterea  quinquennaie  luai- 
crum.~\  Tacitus  libro  1 6.  poft  princ. 
Sueton.  in  Augufto,  c.98. 

5  SHiui  Xcrt,  C^fir.]  Corn.  Tacitus 
ubi  nuper,  3c  Suctomus  inNerone 
cap.  2 1 .  Iuftitujt,  inquit,  ov  quinquen- 
nae  certamen  primut  omnium  Rorn.-e 
more  Gntcotriplex ,  viuftcum  .  gjmni- 
cum  ,  &  equeftre ,  quod  appellavit  Ke- 
rerJ.a.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Quinqucnnale  ludicrum  vocat 
Tacitus.  Idque  more  Graecorum  ce- 
lebratum  fuiffc  idcm  ibi  rcferr.  Ro- 
mx  igitura  Xeroneprimum  inftitu- 
tumfuit.  Erat  &c  Neapoli ,  utSueto- 
nius  meminit  in  Auguft.  cap.98.  & 


Strabolibro  5.  Iterum  Suetonius  in 
Claudio  cap.  rr.  Domitiano  cap.  4.. 
Caligula  cap.ic.  Adde  his  Plinium 
quoquelib.4.  Epift.22. 

TIRAQUELLUS. 

4  iA L.Mumr/ui  triumpho.~\  Corn. 
Tacitus  lib.  14.  I^eque  quenquam ,  in- 
quit ,  Rom*  honejio  loco  ortum  ,  ad  thea- 
tralei  artes  dtgenera-jijfe  ,  ducentis  'iam 
anntt  a  L.  'Mummii  triumpho  ,  qui  pri- 
mus  id  genM  fpectaculi  in  urhepra:bite- 
rit. 

<;  C.-jeroCaliguU.~\  Uxc  ufque  ad 
verfic.  Toiiea ,  iunt  Suetonii  in  vita 
ipfi'4sCaligula?cap.20.  qui  ad  ea  ad- 
dit ,  Eos aw.em  ,  qui  maxtme  di/piicui/- 
fint ,  firiptafua  jponiia  ,  linguaque  dc- 
lerejuffos,  nififerulis  obvtrgari  ,  aut  flit- 
minebroximo  mer^i  matui/fint. 

6  Poilead  Domitiam.)  Idem  Sue- 
tonhis  iu  Domitianiipfius  vita,c.4. 
1  In 


GlNlALES  DtES.     LlB.  VI.  65$ 

Jovi,  Muficum,  Equcftre  &  Gymnicum,  aliquando  pluri- 
mum  coronatorum ,  !  in  quibus  Papinius  Statius  viclus 
fcrtur,vicl:or  autcm  &  tcr  coronatus  in  ccrtamine  Albano, 
2  quod  Domitianus  paritcr  inftituit.  ln  quo  poets  ccrta- 
tim  Minerva:  pfallebant  hymnos.  }  Jn  co  vero  Publius 
Mimogtaphus  palmam  tulifle  dicitur.  Athenis  quoquc  ad 
Thefci  fcpulchrum  cclcbrcs  hi  ludi  manferc,in  quibus  trn- 
gcedorum  ccrtamen  magnoconvcntutotiusGrarcia:  fuif- 
fe  tradunt.  Eo  enim  virieloquentilTimiexomniGrcecia 
exciti  confluxcrc  ,  4  intcr  quos  ^Efchylus ,  primus  tragce- 
diam  dedit,in  ca  victor  Sophoclcs ,  vi&us^fchylus,  haud 
multo  poft  mcerore  victus  occubuit ,  quibusctiamludis 
dccem  judices  ex  fingulis  curiis  pr.xfucre.  *  Fuitque  in 
more,  ut  hircus  prcemium  tragcedo  foret.  Utquelyrici 
juvcncam  immolarcnt ,  tragcedi  hircum ,  pocta:  taurum. 

Pro- 


Trsgcc* 
doum 
ccrta.~ 
mcrt. 


Htrtut 
ti.tgpe- 
tli  pnc- 
minnu 


T  In  quibus  Pdpiniut  Statiur.~]  Ut 
videte  eit  apud  ipfummet  Statimn, 
Sylvarnmlib.4.  Sylva  1.  in  fin. 

Luxmihi ,  Troyanx  qualis ftb  collibus 

^ibx, 

Cum   modo  Gcrman.ts  acies  ,    modo 

"Daca  fonantem 
P>xlid,PaUadio  tua  mc  manus  induit 

auro. 
2  Quod  Domiri.tmts.l  Iidem  Sue- 
tonius&Papinius,  ubifupra. 

5  Iv  co  -jcro  Publitts  Mimographus.'] 
Macrob.  lib.  1.  Satur.cap.  7.  Produ- 
&M  ,  inqiiit,  Pnbliui ,  natitne  Syrus, 
Romxpcr  Cxftris  lndcs omnes  ,  qui  tunc 
fcripta  C>  opcras  fuas  in  fienamloca-jc- 
rant ,  provocavit  ,  ut  fiiigulifecum  ,  po- 
fita  inviccmmateria  ,  protemjme  con- 
tcndocnt.  Kcc  ullo  rccufmlc  ,fuperavit 
omnes '.  in  quibw  &  Laberium.  Vnde 
(xfarar.idcns  hocn.odo  pronunciavit  : 
tavente  tibt  n;c  viHus  cs  Laberi  4  Syis. 
Slatimque.  'Fubiio  p/tlmam  fj7'  Laberio 
xnr.ulum  aurcum  cum  quingentis  fijier- 
t;is  dcdit.  Nonnihil  ctiam  fcripfit 
Gelliuslib.17.cap.  14. 

4  InterqHoirfjchjlus.]  Alitercum 


inteiiiffe  tradit  Valcrius  Maximusli- 
brocj.  cap.i:.  de  Mortibus non  vul- 
garibus  :  Nam  in  Sicilia  mcenibus  urbis, 
inquamorakatur  ,  egrejfus  ,  apricoloca 
refcdit ,  fttper  qitem  aquila  tcfludincm 
fcrens  ,  clujajplendore  capitis  (erat  enint 
capHlis  vacuum)  perinde  atque  lapidi 
eam  illifit ,  ut  fiaclx  tefludinis  carne 
'jefceretur  ,  eoque  iHu  origo  C7*  princi- 
pi-.tm  fortioris  tragoedix  txtinclum  csl. 
ItaValerius.  Ediverfoautem  Phillip- 
pides,  comoediatumpocta  haud  igno- 
bilis,  cum  in  certamine  poetarum 
priter  fpcm  viciflet,  cV:  Ixtiflime  gau- 
derct,  inter  illud  gaudium  repente- 
mortuus  cft ,  ut  fcribit  Gellius  I  i  b.  3 . 
cap.i,. 

5  Fuitqueinmorcut  hircm.~\  Hora» 
tiusin  Artepoetica; 

Carmin  qui  tragict  "jilem  ccrtavit  ob 
hircunt. 
Et  ibi  Acron  &  Porphirion  inter- 
pretes.  DonatusinfuisinTercntium 
prailudiis,  Diomedes  Grammaticus 
lib.  t,.  Prifcianus  lib.  4.  &  Ifidotus 
lib.8.  cap.7.  Nam  &  Tfdy<&  Graecis 
hircuseft. 

1  Pro- 


rurn 
certa- 
men  in 
Elide. 


tf 54  Alex.  ab  Alexandro 

-  Proditur  tamen  comicus  Menander,  quumcentum& 
ocl:o  fcripfiflet  fabulas  in  certamine  comcedorum ,  licec 
elfet  fuperior,  tamen  ambitu  &  fa&ione  a  Philomene  vi- 
Poeu-  Gttts  renunciatus.In  Elide  quoque  poeta?  accepto  themate, 
carminibus  certabant,  victorquc  coronam  ferebat  donum: 
Sicut  Archelaus  Maufoloagonapropofuit  &  ludos,  in  qui- 
bus  doctiflimi  favpe  decertarunt ,  inter  quos  Theopompus 
Ifocratis  difcipulus ,  omnium  confenfu ,  propter  fingula- 
rem  vimingenii,  victoriam  tulit.  :  Una  tamen  proditur 
Corinna,  Mufca  Iyrica  dicta ,  tanta  eruditione  claruifle ,  ut 
Thcbis  cum  Pindaro  carminibus  certaret ,  &  quinquies 
victrix  foret.  Et  Ariftophanes  quum  certamini  poetarum 
'  judex  pra?fideret,  poera?  illaudato  victoriam  dedifle,  quod 
fua ,  non  aliena  recitaffet.  3  Euthymus  quoque  Locris  o- 
riundus ,  tam  diferta  fcripfit  carmina ,  ut  Olympicis  ludis 
femper  victor  fucrit,femel  tantum  uni  pofthabitus.4  Quin 
etiam  Neapoli  quinquennale  certamen  fuifle  tradunt  mu- 
ficum  &  gymnicum,  illis  semulum,  qua?  in  Grecia  fumma 
laude  celebrantur ,  s  quod  etiam  noclibus  magna  luce  ig- 

nium 


X>uin- 

tpten- 

nale 

certa- 

rnen 

etpud 

«&*- 

folim. 


1  Proditur  tamen  cornicus  Menan- 
eler.]  Gelliuslib.17.cap.  4.  Quintil. 
lib.ro.  cap.i. 

2  Una  tamen  proditur  Ccrinna.] 
Pagfaniaslib.9.  qui  deBceoticis  eft, 
&  alii ,  a  me  citati  in  legibus  Connu- 
bialibuslib.11. 

5  Eutbjmns.']  Plinius  libro  7.  ca- 
pite47. 

4  Sluinetiaml^eapoli.']  Strabo  li- 
bro  5.  Geophraphix,  Jubente  oraculo 
Neapoli  agonem  celebratum  tradit. 
Etlib.9.  ^Apud  cos,  ait,  quinquennalis 
ficerille  mufitus  &  gymnicus  complures 
dics  celebrabatur  agon  ,  illis  aimulus,  qui 
ptr  Gxeciam  clariftima  celebritate  ge- 
runtur.  Suetonius  in  Augufto,c.98. 
Hortim  certaminum  meminit  Statius 
Neapolitanus  Poeta  Iib.2.  Sylvarum 
lylva2.  ubi  de  Surrentino  Pollii  fta- 
tim  poft  princ. 

Hhc  mepoflpatrii  Utum  quinquennia 
luftri, 


Cumfladio  \am  pigra  quies,  canufque 

federet 
Puhis  y  ad  ^Ambraciai  converft  Gy- 

mnade  frondes, 
Transgentile  fretum  placidi  facundia 

Polli 
Detulit.  — - 
Et  rurfus  li  b.  5 .  lyl va  5 .  i  n  Epicedio  in 
patrem, 

lUe  tuis  toties  praflrinxit   tempor* 

fertis, 
Cum  flata  laudato  caneret  quinquen- 
nia  nerfu. 
Tacituslib.4-  Quinquennale  ludicrurn 
Roma:  inflitutum  esi  ad  modum  Graci 
certaminis.  Alius  vero  Spartianus  in 
Hadriano  infin.  fcribit,  jLntoninum 
Pium  templum  ipfi  Hadriano  pro  fepul- 
chroapud  Puteolos  conflituijfe ,  &•  quin- 
quennale  certamen. 

5   QuodetiamnoRibtU.']  Fuit&hOC 

quincjuennale  certamen  in  Carfarea 

civitate  »b  Herode  inftitutum ,  prx- 

tniU 


GenialesDies.  Lib.  VI.  655 

nium  fingulis  cjuincjuenniis  Roma;  fiebat,  magnisorato- 
rum  &  vatum  certaminibus.  '  Neque  omiferim  a  cjuibuf- 
dam  traditum  memoria? ,  Hefiodum  carminibus  cum  Ho- 
mero  in  certamine  poetarum  contendiiTe ,  vidtorcmque 
Hcfiodum  cpi«ramma  cum  tripode  in  Hclicone  pofunTe. 
1  Erant  pra?tcr  hos  plebeji  Iudi  fpcctatiilimi ,  qui  exactis  £*£ 
regibus  pro  plebislibertatcprimumdatiiunt:  cjuos  non-^ e  f;A 
nulli  poft  fcccfTioncm  ad  facrum  montcm  inftitutos  fe- 
runt,ob  confociatos  patrum  plcbifquc  animos,'cjuos  poft- 
ea  Lucius  Sylla ,  pcrdomitis  hoftibus  magna  plcbis  cxpc- 

da- 


miis  viftori  propofitis ,  ut  rradit  Ege- 
fippus  lib.  i.cap.jr.  Jofcphus  anti- 
rjuitatum  Judaicarum,  lib.  1 5.  c  ic.  * 
COLERUS. 
*  Id  ab  Herode  fadum  in  gratiam 
honoremque  Augufti. 

TIRAQJJELLU  S. 
I   Tieque  omiferim.}   Gellius  lib. }. 
eap.  1 1.  Hoc  autcin  epigramma,  cujus 
is  meminit ,  nobis  Dion  fcriptum  re- 
liquit, 

H'oic£(&'  y.x<m.ts  t  hix.uviQi  tov  J\' 

a.vi8»x.i 
T"fAVct>    yiKMttj;    e*  ^a^nlJi   Si7ov 

O^HgCV. 

Quod  fic  vcrtit  Lilius  Gregorius  Gy- 
raldus, 

Hefiodus   pofuit    Mufis  Helicor.ibus 
iflmn, 

Cum  camu  vicit  dhinum  in  Cnalcide 
Homerum. 
De  quarc  ctiamPlurarchus  r.  Sym- 
pofiacon  ,  &  in  Convivio  feptcm  fa- 
pientum,  ubi  delcripfit  verfus,  quibus 
ipfi  decertarunt.Homerus  quidcm  ita, 

Mxotz  ju.il  vmrr    on,«va.  to  (j.nT 


l-l 


f)Y)CVTO    TTUgO/StV. 

JAWigzti  (jlCiotti&iv.  Ideft, 

Mufii  mibi  icfer.is ,  qutt  non  unquam 

ante  fuere, 
tie~je  futui  a  retro. 
Cui  mox  refpondit  Hefiodus, 

A'm'  s-rav  oLy.<pi  ditk  Ti/y.Qo»  jytvst- 

^«"TTOiAc  iiarTmi 

ifni  v/hx(.  Ideft, 


Vtrtm  cornipedes  quaiido  'Jovi ,  ante 
fepulcbrum 

Feflinanles  propter  palmam  plauflr* 
terebant. 
Ob  idque  Hcfiodum  maxime  omnium 
admirationt  fuiile  ,  atque  tripodis 
prxmium  aflecutum.  Hujufquccerta- 
minis  judicem  fuifle  ferunt  Pani- 
dcm  Regem  Chalcidis ,  unde  na- 
tum  fit  proverbium  n<tri<fK  4«?©-« 
id  cft  ,  Var.idis  fuffragium.  De  quo 
ErafmusChil.;.cent.i.cap.ji.  Fue- 
re  ramen  qui  Homerum  faciunt  He- 
fiod:,  longe  antiquiorem,  &  inrcr 
hos  Cicero  lib.  de  Senetf..  Porphyrius 
&  Solinus  cap.7.  Cyrillus  lib.  r .  con- 
tra  Julianum ,  &  Eufebius  Chrono- 
graphus.  De  qua  re  Heraclides  Pon- 
ticus  duos  dialogos  fcripfit.  Sed  &  ru 
vide  de  his  Senecam  lib.  1  j.  Epift. 
epiftola  89  .  Gellium  d.  lib.j .  cap.  1  r. 
PaufaniaminBceoticis,  «ScVellejutu 
raterculumlib.1. 

2  Erant praterbosplebeYtludi.]  Li- 
vius  5.  Decad.  libro  $.  Cicero  2.  in 
Verrem  att.  &  ibi  Afconius  interpres 
fic  fcribit ,  Viftori*  ludos  Sylla  infiituit 
bello  chili  -jiBor.  Secundum  quos ,  Ple- 
be)i  ludi :  quos  exaclis  regibus  pro  liber- 
tatefecerunt :  aut  pro  reconciliatione  ple- 
bis  pofl  fecefiionem  in  ^Aventinunt. 
Meminit  etiam  horum  ludorum  Va- 
ler.  Maximus  lib.i.  c.7.  de  Somniis, 
ubideT.  Latino. 

3  JQuos  poflea  d  L.  Sylla.~\  Appia- 
nus  bellorum  Civilium  lib.i.  fcribit, 

L.  Syl- 


6<$6  Alex.  abAlexandro 

(ffcatione  rcftituit : '  quorum  aediles  plebis  arbitri  &  mode- 
ratores  crant,  in  quorum  celebritate  fervatum  memini- 
mus,  ut  cjiioties  inftaurarentur,ab  his  iudorum  caufa ;  epu- 
lum  darctur , ;  quos  cx  variis  caufis  non  femel  inftauratos 
comperimus.  4  Cereales  vero  quin  in  Cereris  honorem 
magniricentiilime  Hercnt ,  nulla  controvcrfiaeft ,  5  quos 
Circcnfcs  dictos  nonnulli  volunt :  6nam  &  deorum  imagi- 
nes  in  his  longo  ordine  produci ,  7  &  circum  metas  curfn 
contendere  folebant ,  8  ovumque  in  Cerealis  pompa;  ap- 

paratu 


L.  Syllam  Athletas  &  cstera  fpefta- 
cu!a  Romamevocavifle,  veluti  fola- 
mina  quxd.im  belli  Mithridatici ,  aut 
Itali ,  excufationeadhibita  ,  quafi  po- 
pulum  a  calore  relphare  &  refrigerari 
cuperet. 

1  Quorum  JEdiles  plebif.]  Ludos 
Romanos  ut  faciendos  curabant  A,- 
diles  Curules ,  llc  Plebejos  Adiles 
plebis,  auitore  Livioj.  Dec.  lib.7. 
qui  fcribit  ludos  Roman.  femcl  in- 
ftauratos  ab  Adilibus  Curulibus  Q^ 
Metello ,  &c  C.  Servilio  ,  <k  Plebejis 
ludis  biduum  inftauratum  ab  Q^Man- 
lio,  &M.  Caecilio  Audilibus  plebis, 
&  Jovis  epulum  fadtum  ,  ludorum 
caufa.  Et  4.  Decad.  lib.i.  paulopoft 
principium,  Ludi,  inquit,  Romani  Sce- 
mci  eo  anno  magnifice  ,  apparati  quefacli 
ab  JEdilibtts  Curulibus  L.  P^alerio  Flacco, 
&  T.  Quitito  Flaminio  ,  biduum  infiau- 
rati  funt.  Et  plebeji  ludi  ter  toti  inftau- 
rati  ah  JEdilibus  plebis  L.  ,/lpuftio  Ful- 
hne  ,  &  JQ-Minucio  Rufo :  qniinadi- 
Htate  prictcr  creatus  erat ,  &  Jovis  e- 
pulum  faBum  ludorum  caufa.  Et  mul- 
tisaliisinlocis  ,  utejufdem  Dec.  1.2. 
non  procul  a  prin. 

2  Epulumdaretur.]  Liviusj.Dec. 
lib.  ^.  nonadeolongc  aprinc.  Ludi, 
iliquit,  perbiduuminjiaurati:  &  Jo- 
•uis  epulum  fuit ,  litdorum  caufa ,  & 
4.  Dec.  lib. 3.  S:\idein  praaed. 

,  5    }Quos  ex  vaAiscaufis.]  VideTi- 

tum  Livium,  &  Dionyfium  ubi  fupra. 

4  Cereales  vero.]  Varro  lib.2.  aut 

aliomm  compuutione  j.ling.Lati- 


na,  &  Livius }.  Decad.  lib.ro.  Tact- 
tuslib.  15.  infin.  Ift^ae  ,  inquit ,  Cir- 
cenfium  Cerealium  ludicruru  pluribus 
equitum  curfibus  celcbraretur. 

%  jQuos  Circenfes  diBos  nonmdlif] 
Scilicet  Valerius  Maximus  lib.2.c.  1. 
de  Inftitutis  antiquis  ,  ubi  de  more  & 
inftitutione  ludorum  ,  nunc  piehe)os, 
nunc  Circenfes  eos  varie  nominat.  Ta- 
citus  lib.  r  5 .  de  Nerone  loquens,  Tan- 
dem  ,  inquit ,  jiatuPre  Circenfium  ludo- 
rumdie,  tjui  Cereri  celebratur ,  exequi 
defiinata  :  quia  Cafar  rartts  egreffu  ,  do- 
moque  aut  hortis  claufis  ad  ludicra  Qirci 
ventitabat.  Vide  Politianum  Mifcel- 
laneorumc.Ss. 

6  Nam  &  deorumimrtgines.]  Multa 
odorum  fragrantia  deorum  fimula- 
chra  auro  argentoque  caelata  virorum 
humeris  in  hac  ludorum  pompa  cir- 
cumferri  ,  tradit  Dionyfius  Halicar- 
nafftus  lib.  7.  in  fin.  &  e>:  eo  Sa- 
bellicus Ttb.  9.  enne.idisi.  Rapfod. 
Macrobius  lib.  r.  cap.  23.  Vehituc 
enim  fimulachrum  DeiHcliopolitani 
ferculo,  veluti  vehuntur  in  pompa 
ludorum  Circenfium  deorum  fimu- 
lachra. 

7  Et  circum  metas.]  Varro  ling. 
Lat.  lib.4.  CxrcM,  ait,  TAaximus  diclm, 
qttod  circttm  fbeEtaculi*  adificatus  ,  ubi 
ludifiunt,  ey  quod  ibi  circum  met.ufcr- 
turpompaf  &  equicurrunt. 

8  Ovumque.  ]  Varro  Rei  Rufticar, 
lib. r.  cap.2.  ~N.am  non  modo ,  inquif» 
ovum  iUudfublatumesl,  quodludis  Cir- 
cenfibm  ntvifiimi  ctvrrimli  fintm  facit 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         657 
paratu  numerabatur  primuin ,  x  in  cjuibus  pervigilia  no- 
clu  fiebant ,  '  ficut  in  facris  ifidis  excubia? :  J  in  his  quo- 
cjue  sediles  plebis  pro  ecjuorum  curfu  plerumcjue  gladia- 
torum  certamen  exhibuere.  4Cereri  enim  ad  cjuintum  *«<& 
calendas  Aprilis  annis  fingulis   Romani  rcm  aiv&iam^fT" 
more  patrio  facere  afluerant :   5  cjua.'  facra,  quod  e  Gra>  a\- 
cia  tranflata  effent,  &  per  Grarcos  curata ,  Grarcadi&a""^'" 
funt.  6  Fuiife  enim  in  Gra:cia  ficra  Elcufina?  Cercris  fpe-  satr* 


ejitadrigU  :  fed  ne  illud  quidem  ovum  vi- 
dimus ,  qttod  tn  Ccrcali pompafcrrijllct 
fJT1'  primttm.    * 

COLERUS. 

*  Spatia  curriculorum  in  Circo  o- 
▼is  notabantur ,  ut  Livius,  Dion,  Iil- 
dorus,  Cafliodorus  tcftantur. 

TIRAQUELLUS. 

I  h:  qu\l;t< pcrvipiia ficbant .]  Cor. 
Tacitus  lib.  r  5.  ubi  de  Junone  propi- 
tiata  ,  per  matronas  primum  in  Capi- 
tolio,  dcindcapudproximum  marc, 
fic  fcribit ,  Vnde  haufla  aqva,  templum 
&  ftnmlachrumdcx  prosherfum  eii  ,  C" 
leciijiernia  &  pervigilia  cclebravere 
foeminx ,  qttibuj-mariti  crant.  Slieto- 
niusinCaligula,cap.^4.  l^ec  alia  de 
caufa  videtur  eo  die,  quo pcriit ,  pervigi- 
lium  indixijfe  ,  tjuam  ut  tnittum  in  fcc- 
nam  prodcundi  licentia  tcmports  aujpi- 
cttretur.  Herodianus  lib.}.  fidimus, 
tnquit ,  fubillo  quofdam  omnis gcncrls 
ludot ,  cunilis  editos  thcatris  ,  funulque 
fupplicationes  &  pervr^ilia  ad  formam 
Cercriscelehratos.  Vide  Politianum  in 
Milcellaneis  cap.  58.  nbi  de  originc  Sc 
titu  Secularium  ludorum. 

I  Sicut  infacris  Iftdis  cxcitbix.']  A- 
pukjuslib.  11.  Mctamorph. 

3  Inhisqucquexdilcs.]  Dionlib.7. 
quadrazeftmoque  ante  drviHum  Bru- 
tum  ,  ait,  ut  JEdiles  plebis  gladiatorum 
ccrtamina  pro  equorttt»  cttrftbus  Cereri 
exhibuerint . 

4  Cereri  emm  ad  tjuintum  Calend. 
*4prilis.]  Ovidius  in  Faftis  4. 

Tom.  II. 


Troxima  viclriccm  cum  Komam  in~ 
sfexcrit  Eos 
Et  dederit  Phaebo  flella  fugata  lo~ 
cum, 
Ciictts  e;  it  pomp.t  celebcr ,  numcroque 
dtorum, 
Primaqae  ventofts  palma  petetur 
equis. 
Hinc  Cereris  Iv.di }  non  etl  opus  indice 
caitfx : 
Sponte  dc.t  munus  promeritumque 
patct. 
Ubi  vidcrc  licet  interpretes  eadem 
propefcribenres ,  qux  hic  Alexander: 
quamvisnon  5.OI.  fed  5.  IdusMcn- 
lis  Roman.  Aprilis  fcilicct ,  Cercalia 
celebrari  fcribant. 

5  £>m*  facra.']  CiceroinOratione 
pro  Cornclio  Balbo,i\«r>vi  Cercris,Ju- 
dices,  fumma  maprej  nrjflri  religione 
cbnjfid ca emoniaque  voluerunt.  Qux  cum 
effe.it  affumpta  de  Grxcia  ,  &  per  Grx- 
cas  fempcr  cv.rata  fu»t  facerdotes ,  fj?» 
Gr.cca  omnia  nominata.  Et  iterum  1.2. 
de  Lcgibus  :  Keve  quem  initianto,  nifty 
ut  affolct  ,Cereri  ,  Gr.cco  facro.  Feftus 
Pompejuslib.7.  Grxcaf;cra,fefia  Qe- 
reri  <  ex  Grxcia  tranfl.rta ,  qux  ob  inven- 
iionem  Profrpinx  matronx  colebant:  quai 
f.tcra  chtm  non  effent  matronxi  qux  face- 
rent ,  propter  cladem  Cannenfem  ,  & 
fnquentiam  Ittgentium  ,  inflitutum  c'ily 
nc  amplius  trigirtta  diebus  jugcrelur. 

6  Vuiffc  enim  in  Grxcia  ftcra  Eleu- 
lir.xCercris.]  Divus  A'uguftinuslib.7. 
cap.20.  Laftantius  Firmianus  Falfx 
religionis  ,  lib.  1.  cap.ii.  LiliusGy- 
raldus  Hiftorix  dccrum,  fyntag.14. 

ft  i  S>u* 


65S  Alex.  ab  Alex  andr  o 

ctatilfimajau&ores  memorant, '  qua?  obfcura  luce  fiebant, 
:  faccrdotefque  facibus  difcurrentcs  curfu  phanatico  facra 
peragebant ,  a  quibus  vclut  fancliifimis  &  impollutis ,  im- 
pii  confceleratique  amovebantur ,  -  voce  pra?conis ,  ita  ut 
templum  velut  omnireligionefancliLim,  alicujus  criminis 
aut  noxa?  confcio  adire  non  liceret :  quod  fi  quis  adiiifet 
non  initiatus,capite  Iuebat:  4ad  quod  Nero  confcientia  fce- 
Ieris  agitatus ,  ingredi  veritus  «iuit.  5  Non  iic  Antoninus 
cei-cls  Philofophus  Auguftus:  nam  fretus innocentia  &  vitarinte- 
7m.  C~  Sl"itaEc ,  iine  difcrimine  adiyit.  6  Cujus  myfteria  magno  Ci- 


1  Quxobfcuranocie  fiebant."]  Vide 
intcrpretesOvid.  loco  fupracitato,  & 
Gyraldum  d.  Syntag.  Erafmus  Chi- 
liadis  2.  ccnt.  ?.  cap.66-  fcribit ,  Eleu- 
finia  Sc  noiftu,  &  in  operto  fieri  &c 
exclufis  maribus. 

2  Sacerdotefqne  facibus.]  Unde  il- 
lud  Claudiani  lib.  1.  de  Raptu  Profer- 
pinx : 

Jam  ma^nM  ab  imis 

„'luditur  fiemitus terris,  templumque 
remugtt 

Cccropidum ,  fanBafquefaces  attollit 
Eleufts. 
Sacerdotes  Cereris  a  facium  geftatio- 
ne  Daduchos  appeilatos ,  jam  fupra  di- 
ximus. 

3  Fbce  prxconis.]  Sueton.  in  Ne- 
rone,cap.  34.  Peregrinatione  quidem 
Grxcia  Eleuftniisfauis  ,  quorum  initia- 
tione  impii  &  fcelerati  voce  prxconis 
fummoverentur ,  intcrejfe  non  aufus  esl. 
Alius  Lampridius  in  Ale.vandro  Se- 
vero  ,  fcribiteum  juffifle  cjuemadmo- 
dum  in  Eleufiniis  facris  dicitur,ut  ne- 
mo  ingrediatur,  nifi  qui  fe  innocen- 
tem  novit.  Ad  quod  nonnulli  refe- 
rnnt  itlud  Virg.  lib.  Aneid. 

•— —  Procul,  oprocul  eTie  prophani, 
Concl.imat  rMtei. 
Sed  Servius  ibi  prophanos  intelligit, 
pro  facris  non  initiatis:  qui  (inquit) 
fanum  intrare  non  poterant .  LW.4.DCC. 
lib.i.  tradit,  cjuod  cum  Acaruanes 
duo  juvenes  pcr  initiorum  dies  non 
initiati  templum  Cereris ,  impruden- 


lentio 

tes  religionis ,  cum  cxtera  turba  in- 
greffi  efient ,  tanquam  ob  infandum 
fcelus,  interfe&i funt.  Etvidc locum 
Catulli ,  quem  tibi  afferam  infra  in 
verbo,  lncu)us/acrificio. 

4  .Ad  quodXco.]  Sueton.  ubi  nu- 
per  ckavimus. 

y  Kon  fic  .Antoninus  Vhihfophus.  ] 
Qui  (utrefert  Capitolinus  in  vita  il- 
lius)  ut  fe  innocentem  probaret ,  Ce- 
reris  templum  adiit ,  £c  facrarium  fo- 
lus  ingreifus  eft. 

6  Cuyis  mjfleria  tnagno.  ftlentio  /W 
cljta.'  Namci  Numenio philofopho, 
inter  philofophos  occultorum  curio- 
fiori ,  offenfam  numinum ,  quod  E- 
leufiniafacra  intcrpretando  vulgaverit, 
fomuia  prodiderunt:  Vifb  fibi  ipfas 
Eleufinias  deas  habitu  meretricio  ante 
apertum  lupanar  videre  proftantes  : 
admiranticjue  &  caufas  non  conve- 
nientis  numinibus  turpitudinis,  con- 
lulenti  refpondifle  iraus :  abipfo  fe 
adyto  pudicitix  fua?  viabftraifras,  & 
paffim  adeuntibusproftitutas,  utre- 
latum  eft  a  Macrob.  lib.  1.  de  Somnio 
Scipionisc.  2.  adfin.  Alcibiades,  ut 
tradit  Plutarchus,accufatusfuit,  quod 
facra  Cereris  enunciaffet.  Juftinus. 
lib.  y.  fcribit  Attica  Cereris  fefta  nul- 
la  re  magis  quam  filentio  conftare. 
Ariftophanes  in  Nebulis  hatc  facra  ob 
ld  apoMTa.  itpd,  id  eft  non  dicenda  fa— 
cra ,  vocat.  Gregorius  Nazianzenus 
in  fermone  folemnitatis  Epiphanio- 
rum,  quem  fic  vertit  Lud.  Vives,  ISj- 

qut 


GenialesDies.  Lib.  VI.  659 

Ientlo  inclyta ,  velut  arcanum  quid ,  fanctumque  in  vulgus 
efferrc  non  licebat.  '  Quod  facrum  a  folis  matronis  fiebat 
annis  fingulis.  2  Romanique  in  toga  candida  fpcctarc  lu- 
dos  muliercfc]ne  in  vefte  alba  paritcr  facrum  facere  fole- 
bantrin  quoid  fuit  obfcrvatum,ut  tunc  diis  gratum  eflb  cen- 
ferent ,  fi  a  la?tis  nec  funere  pollutis  celebraretur.  Utquc  in 
facris  Cereris  ante  noctem  epuletur  ncmo  , 5  atque  a  vino 
in  primis +  &  venere  abftincant.  *  Utquc  quinto  quoque 
anno  ex  Sybillinis  carminibus  prodigiorum  caufa  jejunium 
fiat : 6  inter  qua*  praxipuum  fuit ,  ut  facrisinitiatos ,  calida 
abluerent  primum  ,  quod  caftitati  prodcifc  duccrent. 7  A- 
pud  Athenas  iil  facris  Ccreris ,  qua?  dicuntur  Adonia,  mu- 
Ieres  fimulacra  defi.1nct.0rum  crTcrrc ,  multaque  funefta  & 
calamitofa  jufto  comploratu  &  gcmitu  cffingcre  tradunt: 

in 


S.tcra 

Cercrit 

apud 

^the- 

nas. 


que  nolis  virgo  aliaua  rapitur ,  nec  Ceres 
errat  ,  nec  Celeus  adducit ,  (j7"  Tiiptcic- 
tnos,  &  Dracones  ,  partimaue  agit  ,  £r 
parlim  patitur  ;  nam  pudet  me  diem 
afferre  factifciis  noclurnis  ,  Q?  ex  myfte- 
rio  turpitudincm  ejficere.  Scit  tleufis 
hac  ,  &  (peRatores  rerum  aua  tacentur, 
&  certe  filentio  digna  funt ,  hxc  Grcg. 
Nazian. 

I  Quod  facrum  a  folis  matrcn'is.~\ 
Val.  Maximus  lib.  i.cap. i.  deCultu 
deorum.  Livius  5.  Decad.  lib.  j.  Fe- 
ftus  Pompejus  loco  fupra  cirato  in 
verbo,  Q^a  f.ura  }  &  jamalibi  dixi- 
mus. 

1  Rvmaniijue  in  toga  candida.  ~\  Val. 
Maximus  ubi  fupra.  Ovidius  Metam. 
lib.ic, 

Fefia  pi<*  Cereris  celebrabant  annua 
matres, 

llla  auibus  nivea  velatx  corpora  ve- 

h. 

Pnmitixs  fiugum  cLtht  fpicea  ferta 
fiarum. 
Quod  a  lugentibus  fieri  nefas  erat, 
fcribitLivius  ubi  fupra  proxime  ,  & 
Plutarch.  in  Fab.  Max.  fcribit  deos 
fbrtunatorum  honoribus  la?tari. 

3  .Atauevinoin  primis.]  Virgilius 
lib.i.  Georg. 


Cuacla t':Li Cere; empubes agrtftis  a- 
dorct, 

Cuitu  l.xclcfavos  ,  (sr  miti  dilue  vino. 
Q_iio  loco  Servius  oftcndit  aliud  eflc 
Ccrcris  facrificium,  aliud  Orci  nu- 
ptias.  In  hocenimvinum  non  infe- 
rcbatur ,  in  illo  utique.  De  nuptiis 
Orci  loquens  Plautus  in  Aulularia, 
incjuit : 

Cereri  wtptiatfaHtmtflit ,  av.iani- 
hil  tcmeti  allatum  video. 

4  Et  fenere  abftineant.  ~\  De  qua  re 
videomninoquxfcripfimusin  noftris 
Icgibus  Connub.  leg.  15.  num.  116. 
incip.  o-.idiu.i. 

5  Vtniie  auinto  auoque  anno.~\  Li- 
vius  4.  Decad.  lib.6.  Eorum,  inquit, 
prodig:orum  caufa  iibros  Sibyllinos  ex 
S.  C.  Decemvni  cum  adiffcnt  ,  renun- 
ciarunt ,  'ejunium  inftituendum  Cereri 
effe  :  &  id  auinto  auoaue  ar.no  fiivan- 
dum.  Ad  quod  jejuniumpertinet  id, 
quod  fcribit  Plutarchus  in  Demofthe- 
ne,  quodin  his  facris  Cereris  mulie- 
resjejunabanr. 

6  Inter  aua  pracipuum  fuit.  ]  Apu- 
lejus  videndus  fuper  his. 

7  .Apud  .Athenas.~\  Plutarchus  in 
Alcibiade,  Sc  in  Nicia,  &  Aminianus 
Marcellinuslib.22. 

Tt  i  1  U 


Sicnli. 


Graci. 

Mar- 

ii.tles. 
Pifia- 

toiii. 


660  Alex.  ab  Alexakdro 

7  in  cujusfacrificio  Atticce  virgines  inter  folennia,  rcpofi- 
tis  cifla  facra  capitibus  quam  occulte  deferunt ,  quum  Ce- 
rerifacrum  quam  occultifTimis  casremoniis  fieret: :  quippe 
prophano  homini  Cereris  mundum  videre  nefas  erat. 5  A- 
pud  Siculos  vero  Cereri  &  Proferpine  diverfo  anni  tempo- 
re  facrum  fic.  Proferpina?  cnim  maturis  meflibus  decem 
feltos  agunt  dies:  Cereri  vero,  quum  femen  in  terram  mit- 
titur.  *  Graecis  autem  in  tribus  ludis,  praterquam  in  Cerea- 
Hbus ,  accenfas  faces  geftare  vetus  mos  habuit ,  in  Prome- 
theis,  in  Vulcaniis,  in  Panathenaicis.  J  Prceter  hos  fuere 
ludi  Martiales  Marti  dicari ,  *  &  alii  pifcatorii , 7  ex  qua?fm 

pifcan- 


1  In  cujus  fitaiflriof\  NamSchinc 
hx  virgines  Canephora  diccbantur, 
quafi  dicas  Caniftriphorx :  de  quibus 
Paufanias  lib.  r.  Catullus  in  nuptiis 
Peki  tk  Thctidos : 

P.irs  obfiura  ca-jis  ceUbrabant  orgia 

ciflis, 
Orgia,  qua  fiuflracupiunt  audire pro- 
fitni. 
Natn  Sc  haxCereris,  tk.  cxrerorum 
deorum  facra  Orgia  dicebantur ,  licet 
Eacchi  facris  magis  conveniant,  ut 
icribit  Servius  4.  .SLneid. 

2  Quippe  profanohominif\  CatuIlllS 
ubi  nuptr,  &  diximus  lupra  in  verbo, 
Voce  praconis. 

5  jtpud  Skulos.']  Imo  (ut  apud 
Phurnutum  legitur)  Sementis  tem- 
pore  Piofcrpinx  fefta  celebrabantur. 
Cum  vero  meflis  c-flet  Cereri  facra, 
ferebanr  herbam  virentem ,  aim  ludo 
Sclxtitia:  inillaraptam  ,  in  hac  re- 
pertam  fignificantes  Proferpinam. 
VideLtliiun  Gyraldum  Hifiorix  deo- 
rum  ,  fyntag.6.  ubi  de  Proferpina. 

4  Gr.ccis  autem  in  tribus  ludis.~\ 
Horumtriu.mludorum  meminit  Cx- 
lius  P.hodiglnus  Leftionum  antiqua- 
rumlib.  u.c.27. 

^  ^Pr.ttcrhos  fttere  ludi  Tvlarliales.'] 
Suetonius  in  Claudio ,  cap.4.  in  prin. 
in  Augufli  epiftola  adLiviam  de  te- 
ftimonio  Claudii ,  quos,  ut  ibi  fcrib  it 
Beroaldus  interpres ,  Auguftus  infti  - 
tuit  in  honorem  Martis  ultoris.  Me- 


minit  &  horum  ludorum  Trebellius 
Pollio  in  Divo  Claudio ,  cum  inquir, 
Fecerat  hoc  ttiarn  adolcfcens  in  mili- 
tia  ,  cum  ludicro  Martiali  i»  campo  lu- 
Ehimen  inter  fortijlimos  qucfque  mon- 
flraret.  * 

COLERllS. 

*  Quidam  intelligunt  eos  ludos, 
qtii  in  circoKal.  Auguft.  quod  ea  die 
Martis  xdes  confecrataeflet ,  quotan- 
nis  celebrabantur.  Iterum  exiftimant 
intelligendos  efle ,  qui  in  veteri  Ca- 
lendario  Augufti  temporibus  propo- 
fito,  IV.  Eid.  Alajiannotantur. 
TIRAQUELLUS. 

6  Et  alii  pifcatcrii.]  Feftus  Pom- 
pejus  lib.  14.  Pifcatorii,  inquit,  ludi  -jo- 
cantur,  qui  fieri filent pro  quatftupifian- 
inni  ,  menfe  Junio  tram  Tyberim.  Et 
alibieodemlibro,  Pifcatorii  tudi  -jo- 
cantur,  qui  quolannis  menfe  funio  trans 
Tyberim  fieri  folent  a  populo  Komano, 
propijcatoribus  Tybe.inis  ,  quorum  quai- 
flus  non in  macellumper-jenit,fiedfere in 
aream  F~ukani :  quia  id^enus  pifciculo- 
rum  majorumdatur  ei  1>e»  pro  animis 
humanis. 

COLERUS. 
7  Ex  quaflu  pifiantium.~\  Varro 
libro  5 .  de  ling.  Lat.  O vidius  1  ibro  6 . 
Faftor.ludosTiberinos  &  pifcatorum 
in  menfem  Junium  refert ,  atque  et- 
iam  lib.  3 .  Faftor.  Pifcem  vi vum  pro 
anima  hominis  in  facrificio  oblatum 
fuifle. 

I  Mii 


Gf.nialesDies.  Lib.  VI.         661 
pifcantiuili.   '  Alii  caftrenfcs ,  qui  in  caftris  practorianis  c.t- 
plerumque  cum  venatione  dabantur: "  nonnulli  mifcellanei,  ■l''e"~ 
ex  ludionum  multiplici  gencre : 3  alii  Palatini ,  in  Palatio  wfitl- 
triduo  celebrari  foliti  in  divi  Julii  honorem ,  qui  victam  ar-^""* 
mis  Rcmpublicam  in  dominationem  vertit. 4  Alii  Capito-  ti»i 
lini,  cjuod  Jupitcr  optimus  maximus  fuam  fedcmfcrvaf-;'".?'* 
fet,qui  aliis  folennibus  additi,collegiumque  novum(aucco-  4 
re  fenatu)  inftitutum  hiit.5Precipui  Auguftalcs  quos  Tibc- 
rii  temporc  tiibuni  plcbis  in  Augufti  honorcm  facere  infti- 
tucrunt.  Athcnis  vcro  &  in  omni  Gracia  multiplices  fuere 
ludi :  in  quibus  ad  aucupandam  popularcm  gratiam,  Thco-  ludi 
phraftus  fruclum   divitiarum   putavit  maximum  :    nam  '"h1"~ 

9  Haloa,  m  Gre- 


*  Panathcnara  ,  7  Dionyfia 
tiraQuellus. 

I  ^tlii  Cafirenfes.]  SuctOtl.  in 
Claudio  ,  cap.  IX.  ^inni-jerfatium  in 
cajlris pratorianis  ,  ftnc  icnatione  appa- 
ratuquc  exbibuit.  *  Ex  quo  intelligis 
caftrenfes  aliquandocum  vcnatione, 
aliquando  fine,  editos. 

COLERUS. 

*  In  mcmoriam  recepti  iilic  un- 
pcrii. 

T  I  R  A  QU E  L  L U  S. 

Z  rlomtuUi  MtfccUanci.  J  Juvenalis 
fatyra  ir. 

—  Sic  veniunt  ad  mifcellanca  ludi. 
Suetonius  in  Caligula,  cap.jo.  F.didit 
ty  peregte  fpeclacuia in Sieilia  ,  Syracu- 
fis   ba/iicos ludos ,  &  i»  (jaUia  Lugduni 
Mifitttti. 

1  ^Llii  Palatini.]  Erant  Palatini 
ludi  (ut  fcribit  Jofephus  Antiquita- 
tum  Judaicarum  ,  lib. iq.  cap.i.)  qui 
i  n  honorem  Cvfaris  Dictatorisin  Pa- 
latio  triduo  celcbrabantur,  circa  tem- 
plum  illi  eodem  loco  erecuim.  Hos 
nobiles  cum  filiis  fimul  Sc  conjugi- 
bus  libentcr  lpe&are  folebant.  De  liis 
quoqae  ludis  meminit  Suctonius  in 
Caligula,carM6.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Dionl.56.defunifloAugu(lo,prx- 
ter  ca  qua:  Auguftalia  vocara  funt,  I.i  - 
viam  ludos  etiam  in  Palatio  ir.fti- 


Scirophoiia  , 

&  A-  «* 

tuilTe  lcribit ;    quos  carteri  deinceps 
principes  concelebrarunt. 

T  I  R  A  QU  E  L  L  U  S. 

4  ^A/ii  Capitolini.]  Livius  i.  Dec. 
lib.^.  LudiCapitolini  fierent,  quod 
Jupitcr  optimus  maximus  fu.im  fc- 
dem  atque  arcem  populi  Rom.  in  re 
trepida  tutatus  eflct :  colleglumqne  ad 
cam  rem  M.  Furius  Di&aror  confti- 
tueret  ex  iis ,  quiin  Capitolio  atque 
arce  habitarcnt ,  Scnatus  rctulit. 

5    Praicipui  ^iugujiales.]    Tacitus 
lib.  i.  Dion  in  Augufto,  dicit  hos 
ludos  celebratos  nuuein  vita  ipfius 
Augufti ,  die  natali  ejufdcm.  * 
C  O  L  E  R 11  S. 

*  In  vet.  Calend.  ctiam  hodic  le- 
gitur  IV.  Eid.  Oftob.  Auguft.  id  eft, 
Auguftalia.  Vide  ibi  Juft.  Lipfium  ad 
Tacitum. 

TIRAQUELLUS. 

6  rP.tnttbena:a.  ]  De  quibus  jam 
fupradittumeft. 

7  Dienyfia.]  Thucydides  libro  5. 
Maximus  Tvrius  Scrmone  5  5 .  &  ite- 
rnm  ;6.  Optima,  inquit,  ^itbenis, 
Dionyfta  funt  optima  etiam  Panatbe- 
ft.ta :  fed  tamen  cclebrantur  ab  bis ,  (jui 
odia  rcciproc.t  exercent.  Diodorus  Si- 
culus  lib.  1.  cap.i.  Polluxlib.8.  cap. 
ocr&.  0  acp*'V  vrntH. 

8  Stinfhn  ia.~\  Maximus  Tyrius  d. 

Tt  J  Scrmo- 


£<tce- 
dxmo- 


ludi 

aua,- 

tuor 

impen 

fiui 

cnrati. 

Spe&a 

tores 

coro- 

i.uti. 


66%  Alex.  ab  Alexandro 

1  &  Apaturia  celcbria  fuere. :  Apud  Laccda?monios  Gym- 
nopodia, '  Hyacinthia  *  &  Chori. 5  Patavii,  Ccftici  ab  An- 
tcnore  inventi,  cjuos  intcr  rcliquos  annumerafle  non  ab  re 
fuit.  Illud  utique  vcrum  cft,  quod  quanvis  ludorum  multi- 
pliccs  fpecies  forcnt ,  tamen  sdilitia  largitione  quatuor  cu- 
rari  impenfius  alTuerant, 6  Megalcnfes,  Funebrcs,  Circen- 
(es 7  &  Apollinares ,  magnofcmper  apparatu  &  habitu ,  in 
.  quibus  non  tuba  aut  fiftula ,  ut  in  aliis ,  fcd  fola  tibia  cane- 
bant.  Quodque  vctufto  more  quoties  fefti  ludi  edebantur, 
illos  omnis  «etas ,  fexus  &  ordo , 8  plerunque  coronati  fpe- 

cta- 


Sermone::.  ad  fln.  Ca:terum  apud 
eofdem  menfis  quifpiam  Sciropho- 
rion  dicebarur,  ut  tradit  Strabo  lib.  9. 
Scirophorion  porro,  ut  fcribit  Gyral- 
dusinlib.  de  Annis&  menfibus,  ul- 
timus  eft  Athenienfium  menfis ,  qui 
in  Majum  noftrum  cadit:  dictus  a  Sci- 
ris,  id  eft,  umbraculis,  quod  hic  men- 
fis  xdificationibus  aptus  fit. 

9  Haloa.]  Idem  Max.  Tyrius  ibi- 
dem. 

1  Et  jLpaturi.u]  Herodotus  lib.i. 
&  in  vita  Homeri  Max.  Tyrius  ubi 
fupra.  Tertullianus  in  Apologetico 
cap.39.  Sed  fuperioribus  adde  &  Dia- 
lia  exThucydidelib.  r.  ScTargclia  ex 
Polluce  ubi  fupra.  De  Apaturiis  adde 
Suidam  etiam  ,  Xenophont.  lib.  1. 
tr.>.bjjty.civ.  Strab.  lib.  1 1.  Simplicium 
in  Phyficis  &  Gyrald.  Syntag.  1  j . 

2  y]pud  LacedwmoniosGymnopodia.] 
Max.  Tyrius  d.  Sermone  ?6.  Plutar- 
chus  inAgefilao,  ScinlibrodeMu- 
fica,  Gymnnpodia  ,  inquit ,  chori  erant 
Spart.c puerorum,  qui  nudis pedibus  cum 
tripudio  laudcs  deorum  canebant  in  bono- 
rem  Spartanorv.m  ,  cjuipropatriain  The- 
raii  0(-<>i«<v<?Hf.Paufanias  inLaconi- 
cis,  Athenaeusl.15.  c.8.  Suidas,  Hcfi- 
chius ,  qui  ha;c  appellat  T-jy.v.Trau^.i, 
dicitque  quofdam  tradere  in  hocfcfto 
Spartiatas  adolcfcentes  ordine  cir- 
cunftantesaram,  qua:in  Amycliseft, 
terga  mutuis  verberibus  cxdere  con- 
fueflc.  Scd  id  minine  verum  :  nam  in 
ipfo  foro  feftum  fine  verberibus  age- 


batur ,  choream  adolefcentibus  nudis 
ducentibus. 

5  Hyacinthia.]  Herodotus  lib.  9. 
eodemque  ulr.  Thucydides  libro  5. 
Strabolib.6.  Philoftratus  in  vitaA- 
pollonii,lib.6.  MaximusTyriusdictis 
Sermonibus  3  5 .  &  36.  Et  cx  Poetis 
Ovidiuslib. ic.  Metamorph. 

tiec  genuiffe  pudet  Sparten  Hyacin- 

thon  honortsue 
"Durat  in  hoc  teji,  celebrandaque  mo- 

re  priorum 
^innua  prxlata  redcunt  Hyacinthia 
pompa. 
Unde  autem&quare  inftitutafint& 
quando  celebrabantur ,  reperies  apud 
Athenazum  lib.4.  c.  item4-  ex  Poli- 
crate  in  Rebus  Laconicis. 

4  Et  Chori.]  Max.  Tyrius  ubifu- 
pra. 

y  Pata-jii ,Ceflici.]  Corn.  Tacitus 
Iib.16. 

6  'Mtgaienfes,  Funebres,  Circenfes.] 
Dequibusfupra. 

7  Et  .Apollniares.]  Cicero  Philip- 
picai.  &ro.  fcribit  Brutum  Praeto- 
rcmabfenrem  Apollinares  ludosfieri 
procurafle.  Mcminit  &  horum  ludo- 
rum  idem  Cicero  adAtticum  lib.2. 
Epiftol  epift.  ejuslibri  17.  omnium 
cjus  voluminis  3  s-  Originem  horum 
ludorum  difce  ex  Livio  %.  decadis 
librof.  &7.  Macrobio  Satur.  lib.  1. 
cap.  17. 

8  Plerunque  coronati. ]  Li vius  3 .  de- 
cad.  lib.5 .  Hac  efl,  inqilit,  origo  ludo- 

rum 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  66$ 

ctabant :  Tquare  Lucius  Craflus  cognomento  Dives,  quod 
corollasex  auro&  argentoimitatione  foliorum  in  ludis  po- 
pulo  dediffet ,  celcbri  memoria  habctur.  :  Fuitquc  prifci  tfww 
moris,  ut  populus  in  theatro  vcl  circo  frpeludicrum  a£"*£^ 
principe  poftularet ,  cujus  pnrcipuo  ftudio  tenerctur:  quo-  atmm 
tiefque  princeps  aut  imperator ,  qui  pcrdomitis  hoftibus  JF*t 
triumphaffet ,  vel  popularis  homo  plebi  pcrcharus ,  adlu-  txti- 
dos  &  thcatrum  irct,  quum  piimumin  confpcctu  prodirct, hitnt' 
communi  omnium  plaufu ,  &  favore  concionis ,  fauflifque 
acclamationibus  totis  thcatris  excipcrctur :  nonnunquam 
univcrfus  populusadvcnientiprincipiaflurgere,  &  laccr- 
nas  deponcre  folcbant,  ut  togati  apparerent ,  quihcncr 
fummis  tantumducibus,  aut  viris  fumma  integritate  &  fi- 
de  ob  merita  in  populum  dabatur. '  Contra  vcro  deforma- 
tus  ignominia ,  autinfenfus  infeftufquc  populo ,  clamori- 
bus  explodebatur  &  fibilis.  Tum  liquando  Iudi  remifle  c";» 
&  Ieniter ,  aut  non  legitime  celcbrarentur ,  vel  fi  quo  in-  V^ 
fortunio  aut  cafu  rcpcnte  conftitiflent ,  aut  li  tibicen  con-  bme 
ticuiflet ,  vel  inter  folennia  Iudorum  commiflb  fpeclaculo,  agc~ 
ex  fubita  lartitia  ad  rcpentinum  motum  tranflati  cflcnt,  aut 
fi  in  enunciandis  ludis  verfu  ardilis  erraifct  aut  vcrbo ,  vel 
ante  commiflionem  ludorum ,  five  dumcduntur,  tumul- 
tus  repens,  aut  aliquid  trifte  auribus  oculifveoccurriftet, 
&  cx  variis  caufis,  tanquam  fi  nefario  fcelcrc  pollutieflent, 
ejufmodi  admifla ,  ludcrum  inftauratione  procurabantur 

&  cx- 


rum  ^Apollinarium,  '/ictorix  non  naletu- 
dtnis  ergo  ,  ut  plerique  rentur ,  iiotorum: 
f.tHofque  pupulm  fieclavit  coronatus, 
m.ttrontt  fupplicavere  ,  vulgoapertis )a- 
nuis  in  propatulo  eptdatifunt ,  ceiebertjtte 
dies  omni  c.cremoniarum  venere  fuit. 
Servius  in  lib.5.  Aneid.  ibi, 

— —  Et  cingite  tcmporaramis. 
T-.y  Romano  ,  inquit ,  rnore  :  nam  feflis 
ludis  omnis  atas  coronata  fpeHabat. 
tjuod  oflendit  per  cs£neam ,  Aceflem, 
.Afcanium  ,  per  qms  omnem  demonflrat 
tft.itcm. 

1  SiuareL  CV<<^is.]Pliruuslib.2l, 


cap.  5 .  i n  pri n.  Craffus,  i nquit,  dhesf 
primus  atgcnlo  auroque  folia  imitatus, 
ludis  fuis  coron.ts  dedit. 

1  Fuitqite  prifci  morisf\  Domitia- 
nus  populo  poteftatem  fecit  bina  pa- 
ria  e  fuo  ludo  poftulandi.  audtor 
Tranquillus  in  Domitiano,  cap.4. 

3  Contra  vero  defbrmatus  ignominia.  J 
VellejusPaterculus  libro  2.  deTitio, 
qui  Pompejumfiliitm  jugulaverar,  Io- 
qucns  :  Cui  intantum,  ait ,  duravit  hoc 
f.tcinore  contraHum  odium,  ut  mox  ludos 
;,.•  thcatroPompcv  f.uiens  execraiione  po- 
fhli ffreclaculo  quod  pra-bebat  ,pcUcretur. 
Tt  4         1  jQmi 


664  Alex.  abAlexandro 

<k  expiabantur.  Cum  enim  pompa  duceretur , r  quod  ob- 
vius  fervus  loris  mediocirco  vapuIaret,infaufto  augurio  lu- 
dos  pollutos  pontifices  putarunt.1  Et  quum  in  cseremonia- 
rum  apparatu  thenfa  procederet ,  quod  equo  confternato 
auriga  habenas  finiftra  corripuifTet ,  currumque  perperam 
egiffet  &circumflexiffet,  velut  ominofum ,  ludorumin- 
ftauratione  opus  eflc  judicarunt. 


1  Quod  obvius  fr-jits  loris  medio  circo 
"japularet.]  Cicero  libro  t.  de  Divi- 
natione ,  ubi  de  T.  Latino ,  Livius 
i.dec.  lib.j.  D.Auguftinuslib.4.c.2i. 
Lactantiuslib.2.  c,  8. 

2  Et  cum  in  c<eremoniarum.~\  His 
autem  Romanorum  ludis  adde  &c  No  • 
yendiales ,  de  quibus  Servius  libro  5. 
JSLneidos  in  eum  locum, 

Prsetere*  fi  nonadicm  mortaiibtts al- 
murn 


Extulcrit.  < 1 

Et  Apollinares,de  quibuslib.6".  ejuf- 
dem  opcris, 

Tum  Phcebo  &  Trivix  folido  de  mar- 
more  templa 

lnflituam  ,  feflofque  dies  de  nomine 
Phabi. 
Et  ibi  Servius  declarat  quando,  & 
a  quo  hi  ludi  Apollinares  inftituti 
funt,  utdi&umeftfupralibro  5.  ca- 
pite  26. 


C   A  P   U  T     X  X. 

Oui  ijfet  urbu prafebttts,  quodve  ofpcium3quarumque  rerttm 
cognitionem  animadvcrfioncmquc  haberet. 

SOIitos1  Romanos  fuifle,quum  reges  &  poftea  confulcs 
pra?torefque  reipublica:  caufa  abeffent ,  ne  quis  repens 
iqmd  tumultus  fieret ,  neve  urbs  fine  imperio  efTet ,  aut  hoftium 
incurfibus  pateret ,  prafeclium  creare ,  qui  urbi  maenibuf- 
que  prajfideret ,  jus  redderet ,  &  fubitis  mcderetur ,  fWpc 
notatum  eft :  qui  fi  quid  in  urbc  turbatum  eflet ,  qnum  rcs 
poftularet,  juventutcm  armare,  &  per  loca  opportuna 
difponere,  arma  telaque  in  propugnacuiis  ingerere ,  ca- 
ftella  communire ,  muros  turrefque  prajfidio  firmare ,  at- 

quc 


*Pr<t- 
fecWui 
nrbi* 


<rea 
tns. 


TIRAQJJELLUS. 
I  Solitos  Romams.  ]  Id  ufque  ad 
▼erfic.  Qmfiquid,  eft  CorneliiTaci- 
ti  libro  5.  cujus  hxc  verba  funt,  de 
L.  Fifone  loquentis,  Sed pracipua  ex 
eoghria,  quod  prafecius  urbi  recens,  con- 
tinitam  poteflaiem,  &  infolentia  parendi 
?ra-jiorcm  mire  tcmperaiit.  n^nque  an- 


tea  profeclis  domo  regibus,  ac  mox  magi- 
flratibus  ,  ne  urbsfene  imperioforet ,  in 
tempus  deli?ebatur,  quijus  redderet ,  ac 
fubitis  mederetur :  feruntque  ab  Romnl» 
Dentrem  Romulium  ,'  posl  Tullo  Hoflilio 
eiumam  Martium  ,  &  ab  Tarquinio  Su- 
pcrbo,  Spurium  Lucretium  impofitos3  dein 
ConfuUs  mandabant. 

I  Dijpt- 


Geniales  D  i  e  s.  Lib.  VI.         66*$ 

cpc  omnia  cuftodiis  vigiliifque  inftrucr.a  habcrc ,  portas 
claudere ,  pro  portis  ftationes ,  *  difpofitofque  ftationa- 
rios  milites  ad  tucndam  populi  quietcm  tcncrc  dcberet. 
Et  ne  quid  falleret,  aut  nudatum  pra:fidiiseflct,  anim- 
advertere  &  oculis  pcrluftrare ,  nihil  denique  cura?  aut 
laboris  omittcre.  '  Qui  tamctii  urbi  pr.trechis  loret ,  in  orig* 
fuburbiis  xque  cognitioncm  animadveihoncmquc  ha-^*£~ 
bcbat,  illiqne  excercitus  demandatos,  &  gercndi  bclli 
fa?pc  negocium  datum  eiTe  liquct.  Quam  prarrcchiram 
a  prima  antiquitatc  Roma?  fuiflc  ,  multiplici  excmplo 
apparet.  5  Siquidcm  a  Romulo  primus  Romulius ,  ♦  a 
Tullo  Hoftilio  Mumartius  ,  5  c\:  Sp.  Lucrctius  patcr 
Lucretia? ,  regnante  Superbo  ,  urbis  pra?fcc1:uram  mc- 
rucre :  dcinde  confulibus  eam  curationem  dcmandarunt. 
6  Poft  aliquot  vcro  a-tates ,  tanquam  non  civilc  munus ,  a 
multis  afpcrnatum  eft ,  ita  ut  cam  curationcm  vclut  igno- 
bilem  repudiantibus  plurimis,  Q^Servilius  ut  altcrcationes 
dirimcret ,  filium  fubftituerit  eumquc  cxtra  fortem  urbi 
prarfccerit.    Quam  la*pc  intcrmiilam  fuifle  credidcrim. 


I  Diffiofitofjue  (1,'tionarios  milites.] 
Ulpian.  in  1.  r.  §.  quics.ff.  deoftkio 
prxfe&i  urbi.  Etf.mc ,  inquit ,  dcbet 
difpofitcs  militts  (i.ttionarios  babere  ,  ad 
tuendam  popularium  ejuictcm  ,  C?"  ad  re- 
ferendumftbi ,  rjuid  ubi  agalur. 

1  £>ui  t.mictft  tirbi  p,.cfcclus  forct, 
i»  fuburbiis.]  Hic  omnino  vide  d.  1. 1. 
in  princ.  &  in  verfic.  Quidquid.  & 
1.  ult.  cod.  tit.  Przfe&us  urbi  intra 
ccntcfimum  lapidem  cognofcebat:  ul- 
tra  pra:feftus  prartorio:  utnotatlll- 
pianus  in  fragrn.  quae  Py  thaeus  vulga- 
vit.  lib.  8.  de  off.  Proconf.  Quamvis 
Piolib.7.  Jurifdictionemejusangu- 
ftioribus  terminis  includit ,  hoc  eft, 
ufque  ad  wirwcovi*  k,  5?«zc77ujv  ca- 
<fia>\:  Sed  vide  Juft.  Lipf.  ad  1  j.  An- 
nal.  Taciti. 

5  Siquidcm  a  Romulo  primtis  Romu- 
lius.]  Tacitus  ubi  fupra  i  n  vcrbo ,  So- 
Htos   Romanos. 

4  ~4    Tull»   Hofiilio   \1um,vtiu/."\ 


quippe 
Corn.Tacitus  ubi  fupra  hunc  non  A7«- 
martium,fed  Kumam  Martium  vocat. 

5  Et  Sp.  Lucretius  pater  Lucreti*.\ 
Dionyfius  Halicarnaffxus  lib  4.  Hic 
eft,  inrjuit,  Sp.  Lucretii  filia,  quem  ty- 
rannus  difcedens  urbi  prxfe&um  reli- 
quit.  Fcneftclla,  fi  is  cft,  quod  mini- 
mc  credo  ,  de  Magiftratibus  Rom. 
cap.6.  inprinc. 

6  Pcsfa!iquoti'ero,ttater.]  Harcuf- 
que  ad  verfic.  I>;f<w;/>pe.funt  Livii  r. 
decad.  hb.  4.  Facfo  S.  Q.  nt  duo  ex  T>i- 
bu  >:is  ad  bcllum  proficifierent  nr,  unus ;  es 
Romx  curaret  :  ccrl.11r.cn  fub.to  inter 
Tribunos  exsrtum  ,  fe  quijijuc  bdli  du- 
cempotiorcmfc; c  :  curam  Hl bis ,  ut in- 
gratamignobil.nque aslernari.  Cumpa- 
rum  dccorum  ir.ter  collegas  ccrtamcn  mi- 
r.tbundi paires conrfMcerent,  (KSfr-.i!ii'S, 
Xluando  ncc  ordinii  bujus  ulla,  ianuit  ,r.cc 
Reipubltcx  es}  yerecundia  ,  patria  »>.•.*  V- 

flas  aitercatiunem  iUamdnimet  :  flius 
men>  c.xtra/bitem  «0  bipr.tcrit. 

Tt   5  I   St2*tt* 


Prafe- 
8ura 
inter- 
miffa 
ftft 
&  re- 
•vocata, 
"Mune- 
ra  alia, 
Pra- 
fiHi. 


€66  Alex.  ab  AlexanCro 

1  quippe  Auguftus  urbis  prafechiram ,  tanquam  novum 
munus  &  officium,  creavit.2  Demum  in  tantum  proce/fit, 
ut  Nero  a  cognitionibus  prxfcdura:  urbis  honoris  iriitia 
aufpicaretur:  '&  Pifo  viginti  annos  prefecturam  urbis,vel- 
ut  inftar  magni  muneris ,  gcrere  non  dubitarit.  4  Extatque 
divi  Severi  epiftola  ad  Fabium  Culleonem  :  qua  cognitio 
criminum  per  totam  Italiam  ad  pra?fec~tumurbisdelega- 
tur.  ~  Relegandi  quoque  adinfulas,  vel  deportandi  quos 
delicH  enormitas  poftulat , 6  querelafque  fervorum  liber- 
torumque  audiendi ,  fi  de  patronis  dominifvc  querantur, 
jus  illi  poteftafque fuit  :7  carniumque  &  fori  boarii,pifcarii, 
&  fuarii  cura  cognitioque  ad  eundem  fpeclavit  &:  perti- 
nuit.  8  Etiam  fenatum  per  urbis  prasfedum  Vocari  &  con- 
fuli  poffe,atque  abfentibus  vel  impeditis  confulibus  fenatus 
confultum  fieri,  nullacontroveriiaeft.  Deniquediligen- 
ter  curare  nequa  pars  urbis  labaret ,  neve  per  occafionem 
&  licentiam  aliquid  plebs  moliii  poffet :  9  neve  quid  circa 

urbis 


T  JQuippe  Jlugv.fius.']  Suetonius  in 
viraillius,  cap.  57.  Immoauxittan- 
tum  &  ornavit.  de  qua  Prxfect.  vide 
Pompon.  ff.  deorig.jur. 

2  "~Demum  in  taniumprocefiit.  ]  Sue- 
tonius  in  Nerone,  cap.  7. 

3  EtPifi.]  Tacitusd.  lib.  ^. 

4  Extatcjue  Severi  epiHoU.']  Apud 
Ulpianum  inl.  1.  ff.  de  officioprafcfti 
nrbi.  Vide  tamen  eandem  Iegem  in 
§.  initio. 

J  Relegandi  quoque.]  In  d.  /.  I.§. 
telegandi. 

6  Querelafaut.  ]  Ex  d.  /.  1.  §.firvos. 
ubi  ficfcribit,  Scrvos  ,  qui  adflatn.ts 
tonfu^erunt :  •velfua  pectmia  cmptos ,  ut 
manumittantur :  de  dominis  querttttti 
ttudiet . 

7  Carniumqne.~\  Ha:c ufque ad ver- 
fic.  EtiamSenatum.  funtd.  I.  §.  cura. 
fura  carnis  ,  inquit,  omnis  ut  \uslopre- 
tfo  prabcatur  ,  an icuram  prxfecturx  pvr- 
tinet :  ideo  &  forumfuariiitnfubipfjus 
c;t,\t  e;i,  fed  &  cx'.erorumfirje pecorum, 
five  armentorum  ,  qv.od  ad  lm'ufinodi 
pxbitionem  Jpeciat ,  ad  ipfins  cttram 


pctinet.  Sunt  hxc  etiam  Fcneftella:, 
aut  quifcjuis  is  eft ,  ubi  fupra  citavi- 
mus. 

8  EfiamStnatum.]  Varro lib.  4.  E- 
piftolicarum  quaeftionum  ,  &  Attejus 
Capito  in  Colleclaneorumcap.  259. 
&  ex  his  Gellius  lib.  14  cap.  ult.  licet, 
utiple  ait,  Mutius  id  negaret. 

cj  tieve  quid  circa  urbtf  cttflodiam.] 

Nam  &  Pra:feiftus  urbi  ob  id  Cuslos  ur- 

bk  vocatus  eft  Juvenali  faty ra  15.  his 

verfibus , 

Hjc  quota  pars  fielerum  ,  qu<t  cuilos 

Gallicus  urbis 
Vfque  d  Lucifero,donec  lux  occidat  ,  au- 
dit. 
Fuit  enim  is  Rutilius  Gallicus  tempo- 
re  Domitiani ,  quo  Juvenalis  vixit , 
Pratfc&us  urbi,  de  quo  etiam  Stat.  l.i. 
Sylva  4. 

"Dubitataque fydera  cernit 

Gallicut ,  es  ccelo,  dis  es  Germanice  cor- 

di. 
Quis  neget  '  erubuit  tan'o  tyoliart  mi- 
,    niffro 
lmperinm  Vortma  tnmn,  &c~. 

J  Et 


Geniales  Dies.   Lib.  VI.        66 y 

urbis  cuftodiam  aut  munus  vigiliarum  fcgniter  exequutum 
foret,quod  ab  homine  impigro  ante  perfpici  potuiffet,pr£- 
videre  prrecavcreque  debcbat  :  tantique  cxempli  fuit, 
ut  quum  fcedillimo  bello  refpublica  affli&aretur,  fa?pe 
urbi  faluti  fuiffe  &  impcrio ,  magnaquc  attulifle  pra?fidia 
compertum  lit.  '  Sed  notandum  ,  liunc  pnefeffcum  aut  pa-  Pr*fe- 
tricia?  gentis  virum ,  aut  fenatorem  deligi  confucfle :  idque  *?' ?"* 
*exemplo  Marci  Meflala»  oratoris ,  qui  Augufti  tempore banfw. 
urbis  prarfcctus  fuit,  facile  dignofci,  licct  fexto  poft  die 
magiftratu  fe  abdicarit,  noningcnuam  &  parum  civilem 
poteftatem  eflc  ratus.   '  Et  tamctfi  Lucium  Pifoncm  &  tucii 
4  Cofliim  pra?fcc"r.os  urbis  vino  induliifle ,  &  multum  no-  v'I*mt 
clis  conviviis  excgifle  legamus,  adco  utbiduum&duas/?^*. 
noclcs  cum  Tibcrio  largiore  potu  indulferint ,  illos  tamen^"-" 
fitis  graviter  &  inorfenfe  urbis  tutelam  adminiftrafle,  con- ,>'"//*. 

tro- 


Zt  paulo  poft : 
£>uippe  manet,iongumque  xvo  redcunte 

tnanelit , 
jQuem  penes  intrepidx  miitis  cuslodia 
Roma:. 
Scd  &  Scneca,  quo  !oco  ftarim  cirabo, 
&  Jofcphus ,  Cuftodem  utbis  appel- 
lant ,  quem  Suetonius  in  Tiberio  ca- 
pite  41.  Prarfectum  fuifle  dicit. 

r  Scd  notandut».]  Q^uod  probat  ex- 
emplo  feq. 

2  Exemplo  i\/.  i\1c(ftLe.~\  Euiebius 
chronograph.  loquens  de  temporibus 
Augufti,  "Mejfala,  inquit,  Corvinu*  pri- 
tntts  PrxfeRus  urbis  faRus  ,  fixto  die 
tnagijtratu  fe  abdicavit ,  incivilem  pote- 
fiatem  effe  contcftans.  At  Corncl.  Ta- 
citus  d.  lib.  ^.  aliam  abdicationis  ma- 
giftratusattert  rationem.cum  ita  fcri- 
bit,  Primufjue  Mejjfala  Corvinus  eam 
poteilatem  &  paucos  intra  dies  finem  ac- 
cepit,  quafi  nefcius  exercendi. 

2   Et  tametfi  I.  Pifonem  ]   Sencca 
epiftolat  um  ad  Lucilium  lib.  r 2  .Epift. 
ejus  lib.  f.  omnium  X4. 1.Pi/Z, inquit, 
urbis  cufios  tbrius  ex  nuo  femel 
fntt  y  maiorem  partem  ncRis  in  convivio 


cxigcbat,ufijue  in  horamfextamferc  dor- 
mitbat,  hoc  cjus  erat  matutinum  ojjicium: 
fuum  tamen  ,  quo  tutcla  urbis  contineba- 
tur  ,  diligentifsime  adminiilravit.  Huic 
&  D.  ^iugufiusfecreta  dedit  mandata, 
cum  illum  prttpmeret  Thraci  t,cntam  pcr- 
domuit :  &  Tiberius profictfccns  in  Cam  - 
paniam  pr.cfvRuram  urbis  dedit ,  cum 
multa  in  urbc  &fuiJ>cRa  rclinque,  ct,& 
invija,  puto  cjuod  bene  cefferit  illi  Pijonis 
cbrietas.  Ha&enus  Seneca.  Suetonius 
in  Tibcriocap.42.  PoHea ,\nqint,prin- 
ccps  in  ipfipublicorum  morum  correptione 
cum  Pomponie  Flacco  &"  L.  Pifone  no- 
Rem,  continuumque  biduum  epul.mdopo- 
t.mdoque  confumpfit:  quorum  alteriSy- 
riam  pro-jinciam,  alteri  PrdcfeRuram  ur- 
bis  confslim  dctulit.  Ex  quibuslocis 
fupra  oftendimus  Pr.xfecrum  urbis, 
cuftodem  quoque  urbis  vocari. 

4  EtCoiTum]  Nam  &  Senecaubi 
fupra  paulo  poftea  ,  qux  ex  eo  adduxi- 
mus,  fubiungit ,  Poilea  Cojfumfecit  ui- 
bis prxfcRum  ,  virum gravem  ,  medcr.i- 
tum  :fcd  merfum  vino  &  madcntem  ad- 
eo,  r.t  ex  Senatu  aliquando,in  cjuem  econ- 
vivio  vti  erat,  oppyelfus  inexcitabilifimi- 
notcUeretnr. 


Vrtfe- 
ftv.rx 

bonos 
Cfpau- 
loposi 
vilitas. 


Pra>- 

fecius 

Ititina- 

rnm. 

Prie- 

r.cnfes. 
Pra-fe- 
clus  in 
facro 

r^e- 

ftmi 
Heii- 
temi. 
Indi. 


66S  Alex.  ab  Alexandro 

troverfia  non  eft.  Procedente  mox  tempore ,  ih  tantum 
pra?fecr.ura  urbis  proceffit , '  ut  Sabino  Vefpafiani  fratri  ad 
pra;fe£turam  proceflifle ,  magni  muneris  locofuerit : :  & 
Pertinax  imperator  ex  prafectura  urbis  ad  imperium  pro- 
vectus  fit.  Rurfus  poft  alicjuod  intervaHtim  ,  tam  infimas 
fortis  habita  eft , '  ut  Heliogabalus  omncs  lenones  ad  pra?- 
fectnram  urbis  provehere  deftinarit.  *  Qui  vero  pra?fectus 
Latinarum  erat,  etiam  non  fenator  fieri  poterat :  cjuippe 
cjuum  citra  aztatem  fenatoriam  &  faepe  annis  junior  creare- 
tur  ex  nobiiioribus :  idcirco  prajfeclo  Latinarum,  fenatum 
habere  non  licuifle  notatum  eft :  inter  cjuos  Marcus  Anto- 
ninus  Philofophus,  qui  poftea  imperitavit,  annisjunicr 
y  praefecturam  urbis  geiliftc  proditur.  6  A  Prienenfibus 
cjuoque  in  Neptuni  Hcliconii  facro ,  quod  cum  Ionibus 
commune fuit ,  juvenis  a?tate  vix adulta pra?fectus creaba- 
tur,&  rex. 7  Ab  Indis  in  fex  quinterniones  urbis  prcefedtura 

divi- 


1  Vt  Sabino  Vesjafiani  fiatri.lttunc 
fiiifie  prxfeftum  urbis  liqiiet  exCom. 
Tacito  Iib.  iq.  cc  Suetonio  in  Vefpaf. 
cap.  i . 

2  Et  Pertinax.]  Julius Capitoiinus 
in  vita  illius,  Posl/.oc,inquit,p;.cfclus 
7trbifaBus:in  quaprafeBurapoB  Fufcia- 
mtm,  hominemjc-jerum,  Pertinax  mitif- 
ftmus  &  humanifsimusfuit,  &•  ipfi  Com- 

modo  plurimum  placuit:  quiaille  effit  ite- 
rum  cum  Perthiax  fiBuseB  ,  &  Com- 
mode  intenmpto ,  lmperator  confinnatus 
in  caHra  duBus  esi. 

t,  VcHeliogahMus.]  Lampridiusin 
Heliogabalo  fic  fcribit,  PraefeBumurbi 
tumpcpe pofl  covnam,  ad  potai:d;-.r»  -joca- 
tat,  adhibitis  &pr.ffeBi*  PtMorio  ,  ita 
rt  Ji  recuprent ,  magiftri  eorumeosco- 
grent.  Voluit&  perjingutai  urbesleno- 
r,es  prafeBos  urbifacere  ,  &  ut  e/Jhit  in 
ftrbe  14.  &  fcijfit  fi-jixijpt ,  p;on:o- 
turtts  ornnes  turpijlimos  ,  &  ultimttpro- 
fefionis  bomines. 

4  Qui  -jero  PrafeBu»  L.tinarume- 
rat.]  Hxc  ufque  ad  verfic.  Inte r  qv.os. 
funt  Gclliilib.  14,  cap.  S.  codemque 
Uit.  videinfecj, 


5  Pr.efeBuram  urbU.  ]  Latinarum 
poflet  videri  voluiiTe  dicere  ,  aut  certc 
debuiiTe  ex  Julio  Capitolino  invita 
ipfius  Antonini  Philofophi ,  qui  fic 
fcribit ,  Virilem  tcgamfumpfit  quintodti 
cimo  tttatii  anno  ,  ftatimque  ei  L.  Cejonii 
Commodi  filia  desbonfitta  efi  ex  Hadria- 
ni  -joluntate.  Ticc  multo  puft  prafeBus 
ftriarum  Latina;  umfuit.  Ha&enus  Ca- 

pitolinus.  Verum  qui  Pratfettus  urbi 
erat,  idem  &  Latinarum  caufa  relin- 
quebatur,  ut  patet  ex  Gellio  ubi  nuper 
citavimus.  Ex  quo  &  Tacituslib.  4. 
Cretemmpoftulandis  ,  inquit ,  reis  ,  tam 
continuus  annttsfuit,  v.tferiarum  Latina- 
rum  diebus  PrxfeBumurbi*  Drufum  au- 
fpicandi  gratia  tribv.nal  ingreffum  adierit 
Calphurnius  Sahianus  in  Sext.ytarium. 
Et  1. 5.  de  L.  Pifone  Praefecto  urbis  poft 
ea ,  qua:  fupra  ex  eo  diximus  in  princ. 
hujus  capituli,  hxc  addit ,  Dura/tjuefi- 
mulgchrum  cjuoties  obft  rias  Latinas  pr.t- 
ficitur,  oui  Conjulare  munus  ufinpet. 

6  .APrientnfibus.]  Herodotus  1.1. 
Clio.  Strabol.  8. 

7  Ab  Indis. ]  Hacc  ufque  ad  veriK . 
Gr*cit  -jero,  funt  Strabonis  lib.  j  f  • 

1  Qrxch; 


GenialesDies.  Lib. VI.         66} 
dividitur  :  nanque  alii  pcregrinos  recipiunt ,  alii  vitam  & 
mores  notant ,  nonnulli  defunclorum  bona  mortcftjue  in- 
quirunt ,  alii  vendendis  mercibus  prxfunt:  multi  vcndita- 
rum  rerum  exigunt  decimas ,  ita  ut  omne  civitatis  regimen 
illi  modercntur.  '  Gra?cis  vero  urbis  praefcctus  '$va.pffi  g>*«. 
dicebatur,  ipfaque  prarfectura  lQv&p%icL.  'PfSrter  quem  fuit  EMf- 
prajtoriarum  cohortium  pr^fectus,'annon^que  &  vigilum, 
qui  in  numcro  magiftratuum  populiRomani  non  funt ,  fcd 
cxtra  ordincm  utilitatis  caufa  crcati. +  Ad  prsefcftum  cnim 
vigilum  dc  inccndiariis,de  furiis,  de  efrractoribus,  de  rece- 
ptatoribus ,  cognitio  pcrtinuit :  *  Auguftus  vcro  Octavius 
quum  plura  orirentur  incendia  Rome,fcptem  cohortes  op- 
portunis  locis  conflituit,ut  unaquarquebinasurbis  regiones  p^. 
tueretur ,  quas  prarfe&o  vigilum  fubjecit.  6  Pra?fe&us  vero/"?*' 


1  Graci* 'jerturbi* prxfettus.]  Apud 
Jofcphum  lib.  2.  belli  Judaici  Arche- 
Uus  Ethnarchos  memoratur.  I^am 
Lthaatchos,  inquit,  prafettusgtntis,  & 
iffia  prafettura  Lthnarchia. 

2  Prxter  ejuem  fuit  prxtoriarum  a- 
hortiumprsfccius.]  Dc  lioctbrte  intel- 
lexirHcrodianuslib.  }.  in  vita  Severi, 
ciim  de  Plautiano  prxfccrocohortiuin 
urbanarum  locjuitur.  Alibi autcm  fci- 
licct  ptincipio  libri  quinti,  fcribit  Ma- 
crinum  fuifleprxfeciumcohortis ,  ut 
Capitolinus  fcribit  Pertinacem  prxre- 
ftum  cohortis  in  Syriam  profectum. 
De  prxrefto  cohortis  fit  etiam  mentio 
in  l.prxfcttus.  64.  ff.  de  ritu  nuptiarutn. 
Vide  intia  in  vcrbo  ,  Lthaud  mnltopoji 
prxfettu  <  tttfinn  m. 

j  ^nnon.tque.  ]  Hxc  ufcjucad  ver- 
fic.  .Ad  pra-fettum.  funt  Pomponii  Ju- 
rifconfulti  in  /.  2.  $.fane prxfettus.fi'. 
de  oriqine  jurt*. 

4  .Ad prafittum enim -jigilum.~\Wxc 
ufque  ad  verlic.  .Augujius.  funt  Pauli 
\n  l.  5 .  §.  cnomfcit  fj.  de  ojficio  pra- 
fetti  -jigilum.  Cujus  hxc  verbafunt, 
fognoficit  prafcttus  -jigilum  de  imen- 
diariis  ,  effrattot  ibus ,  furibus ,  raptc- 
vibus  r>  (forlan  legendum  receptato- 


anno- „ 

trox.,  tamtjue  famofa  ftt  ptrfona  ,  ut  rra- 
fetto  urbi  remittatur.  Hxc  prxterea  funt 
Cafliodori  lib.  Variarum 7.epiftol.in- 
cipiente,  Quam-jis  ncmen  tuum.  &  leq. 
Nt^oc^aln^p/  apud  veteres  vocaban- 
tur  ,  ut  &  /.  ult.  §.  legat.  dt  mun.  »0- 
-jell.  15. 

5  Jdugufius  'jeroOtta-jius.~\  Paulu* 
in/.  1.  iniin.  cumduabusll.feqq.  cod. 
tit.  Strabo  vero  lib.  5 .  fcribit ,  ipfum 
Auguftum  Cxfarem  ad  urbanos  fui 
generis  defe&us  prxcipuam  curam  ad- 
hibuifle,inftitutise  libcrtinorum  nu- 
mero  militibus ,  qui  advcrfusinccn- 
dia  fcrrent  opem.  Vidc  tk  Dionem 
lib.5y. 

6  Prxfettus  -.ero  annonte.]  Dc  hoc 
vide  Livium ,  qui  hujus  origincm  tra- 
dit  t.  dec.  lib.  4.  ibiquedicitL.  Mi- 
nutium  prxfe&um  annonx  fuiflc 
creatum.  Corn.  Tacitumlib.  ij.Ap- 
pianumlib.  2.  Bcllorum  civilium,  ubi 
de  Pompejo  prsfecro  annonx.  Ubi  (lc 
lcribit,  Romani  afiiduafame  diutius  -je- 
xati,  Pompeyam  annona;  omnis  prxfcttum 
&"  pro-jifcrtm  ele^ert :  tidemtpte,  ut  Pi- 
ratico  olim  bello,  -jiginti  Senatorii  ordinis 
-jiros  addidere  ,  tjuosille  vicifiimperpro- 
-jincixs  partitus  e(i.   Ipfe  nationes  undi- 


_     v ... — c — .^,._.„       ..„...„  1 .,,.,..   »(-,.. »....~ — 

ribtif)  rectftoribm :  nifi  fi.qud  tama-  \qHtfercHrrenstnrlxtn>frHmtnto,cxterifi' 


$nt 


Tra- 

fiaus 

moru . 

PrA- 

feBus 

caflro- 

rumy 

legio- 

Tium, 

&pa- 

latii. 


670  Alex.  ab  Alexandro 

annona»  adlevandum  frumenti  inopiam  ,  convectis  com- 
meatibus  plcruncjue  urbi  prarfuit  &  imperio. '  Prxter  cjuos 
fiiit  prxfeclus  morum  ,  :  c|uem  cenforem  nuncupant, 
5  &  haud  multo  poft  prsfectus  caftrorum  *  &  legionum, 
5ac  pra?fecT:us  palatii  tcmporibus  Carfarum  noviilimis 

addi- 


que  ad  viBum  neceffariif,  implevit.  ih/a 
ex  caufa  ad  ampliorem  adhuc gloriam  po- 
teflatemque  pervenit.  Marcellumin/. 
multenm.ti,.  in  princ.  ff.  de  accuf.Vide 
praererea  Cailiodorum  lib.  6.  Varia- 
rum,  ubi  declarat  quod  fit  hujus  pracfe- 
climunus.  &/.  i.  C.  de  ojficio prafiBi 
urbi. 

1  Pratter  quotfuit pratfeBus  moruni. ] 
Hujufmodi  pratfedtus  erat  apud  Car- 
thaginenfes,  ut  viderelicetexProbo 
Amilio  in  vita  Hannibalis. 

2  JQuem  Cenforem  nuncupant  ]Scili- 
cet  Romani,  de  quo  ample  dictum  eft 
fupralibroj.c.  13. 

3  Et  baud  mtdto  poft  prafeBuS  caftro- 
rum.  ]  De  hoc  Praefccto  Dionyf.  Hali- 
carnaffeusl.  4.  ad  fin.  Literas  receptas, 
inquit  ,  prafcBi  caftrorum  d  Tyranno 
retiBi  T.  Herminius  07°  M.  Horatius  pro 
concione  legerunt :  perquifitaq}  perfingu- 
L:<  centurias fententia  militum,quid  opus 

faBo  fit ,  cum  uniiierfi  cenferent  appro- 
banda  decreta  urbanorum  ci-jium,  nolue- 
vunt  amplius  Tarqninium  admittete. 
Gorn.  Tacitus  lib.  r.  induobus  locis, 
dum  loquirur  de  Aufidieno  Rufo  ,  & 
Mennio  caftrorum  praefe&is,  &  dum 
alibi  in  eodem  lib.  diclx,No>>  T/ibunus 
ultra  ,  non  caftnrum  prsfeBus  ins  obti- 
ntdt.  Et  lib.  12.  dicit,  PrxfeBumca- 
flrorttm  &  Ugionarias  cohortes  extruen- 
dis  apud  Silur.u  prxfidiis  reliBas  cir- 
cumfundunt.  Et  lib.  fjt  ubi  meminit 
Iftei  Capitonis  praefefti  caftrorum.  Et 
lib.  \$.  Pceni  Pofthumi.  Etlib.  t8.Ju- 
lii  Grati  uno  loco,  &  Alpheni  Vari.in 
altero.  Et  rurfus  ibi ,  .Ante  .Aquilam, 
inquit,  prxfeBi  cafhorum.  Et  1. 19.  Mi- 
nutii  fu/iiprafeBi  caftrorum f< ptima  le- 
gionis.  Et  eodem  libro  Caflii  Longini. 
Et  Vellejus  Paterculus  lib.  2.  Interem- 
pto ,  inquit ,  prafeBo  CAjirerwn  ,prafe- 


Bifijtte  cohortium.  Et  Suetonius  in  Ve- 
fpafiano  cap.  r .  ubi  de  Vefiafio  Pcllio- 
ne,  ter  Tribuno  militum^pratfeftoquc 
caftrorum.  Vegetius  lib.  2.  c.  10.de- 
clarans  quod  fueritmunushujuspras- 
fecli,  fic  fcribit,  Ad  hu\us  officium prx- 
feBi  caftrorum pofitio  ,  -valli  Crfoffx  de- 
ftinatio  pertinebat.  Tabernacula  vel  caftt 
nulv.um  cum impedimer.tis omnibus nutn 
ipfius  curabantur.  Prxterca  xgricontu- 
bernales  ,  &  medici ,  d  quibus  curaban- 
tur ,  expenfx  etiam  ad  ejus  induflriam 
pertinebant .  Kehicula  fttgjttarii,  nrcnon 
etiamferramenta,  quibus  materiesfcrra- 
tur  ■velcxditur,quibufque  aprriunturfo/ftt 
circa  fitum  •valli  &  aqu#  duclus.  Itetn 
ligna  ,  velftramina  ,  arietes,  vnagri,  ba- 
Iflje  ,  catteraque  genera  tormentorum  ,  nt 
deeffent  aliquando  procurabat.  Is  pofl 
longam  probatamque  miUtiam  pertttfli- 
mus  omnium  legebatur  ,  v.t  reBe  doceret 
alios ,  quod  ipfe  cumlaudefeciffet.  Ha- 
ftenusVegetius. 

4  Etleytonum.~\  Modeftinus  in  lib. 
de  Nominibus  militaribus ,  ubi  decla- 
rat  quod  munusejusfuerit.  EtVege- 
tius  Rei  militarislib.  2.  cap.  9.  Etno- 
fter  Sca:voIa  in  /.  Titium  17.  §.  Pnt- 
feRus  leyimis.  ff.  de  adminiflrat.  tutor. 

Et  isforte  erat,quem  Prarfe&um  exer- 
cituum  vocat  Herodianus  lib.4.  in  vi- 
ta  Antonini ,  loquensde  Audentio  & 
Macrino,  praeR6risexer<?ituum.  NTec 
multo  poft  fcilicet  in  princ.  lib.<;.  fcri- 
bit  eundem  Macrinum  jam  imperato- 
rem  fuifle  praefeftum  cohortis  ,  quod 
nos  etiam  fupra  diximus  in  verbo, 
Trster  quem  fuit  Pratoriamm  cohort, 
prtefeB.  Ex  quo  poflumus  intelligere 
eundem  efle  prsfeftum  exercituum  & 
cohortis. 

5  ^icprafeclHSpalatii.]  Ut  paret  ex 
fequermbus. 

1  c» 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         6ji 

additi  >  (\ux  dignitas  proxima   Caefarum  magnitudini 
fuit :   '  cui  prajfectura?   Clcander  a  Commodo  prarpo- 
iitus  memoratur  ,   :  qui  propter   morum  infolentiam, 
cum  filiis  unacrudelifupplicioexcarniricatus,  pcenasde- 
dit : '  Et  Similis  fub  Hadiiano ,  cjui  depoiita  palatii  prarfe- 
ctura ,  ad  ocium  fe  tradidit ,  morienfque infcriplit  tumulo,  \tsc^ 
quod  quum  multos  exegilTet  annos ,  feptem  tantum  vixit,  w*w. 
quibus  ociofcdcderat.  4  Celebratur  quoque  Opilius  Ma-  ^f*  * 
crinus  qui  ex  humilifortuna  per  Caracallam  palatio  pra:fe-  neson* 
ct,us,  mox  ad  imperium  conicendit. T  Illud  quoque  a  vcte- n>™ 
ribus  faclitatum  novimus,  ut  quatuordccim  curatoresurbisysw* 
unacum  prxfe&o tam  urbi  quam  urbanis  negociis  prajfint.  arJ"" 
^Sed  &  illudnotatum,  ad  urbis  pra:fccc.um  appellationes/efl»»» 

I  C;ii  Prxftfiur*  Cieander.  ]  Vereor 
ne  hic  Alcxaiidcr  lapfus  fit.  Hic  enim 
Cleandcr,  Phiyx  gcnerc,a  Commodo 
Prife&us  prartorio  crcatus  cft ,  ut  tra- 
dltHerodianuslib.  t.  EtLamptidius 
in  vita  ipiius  Commodi.  Nifi  eundem 
exiftimesefle  Prafettumpranorii,  five 
pmorio,  &:  Pra:fe<ftiim  palatii.  Fuifle 
ftutem  tk  Pricfectos  pr.ttorio-teftis  eft 
&Corn.Tacitus  lib.  17.  ubi  memo- 
rat  Cor.  Laconcm  rrxfcctum  prxto- 
rii.  Er  Spartianus  in  Adri.inoTatia- 
num  &  .Scptitium  ClarumPraifeclos 


pmorio.ccin  Didio  JulianoTullium 
Crifpinum.  Huncque  magiftratum 
geflifle  Ulpianum  fub  Alexandro  Se- 
vero  ,  ut  liquct  ex  Lampridio  in  vita 
ejufdem  Sevcti ,  tkexl.cxdhi.4.  f. 
deiocatoc^r  unducio.  ubi  Imp.  Scverus 
Domitium  Ulpianum  parentem  fuum 
appellat,  his  verbis ,  S?ui/imajorem  a- 
n\in.td'jcrfi(i,iem  exigere  rem  deprehen- 
ttlrlt ,  ad  Domtium  Ulpianum  Prxfe- 
itumpratorio,Qr-  parentent  meum  rcmit- 
tive  curaliit.  Puit  &  Papinianus  Pra:- 
fe&us  pranorio ,  ut  fcribit  Dion  in  A- 
lexandro  Sevcro ,  Sc  Antonino  Cara- 
calla.Extatque  titulus  huic  officio  pri- 
vatim  dicatus  ff.  cy  C-  ^e  °jfic'°  Prafe- 
ili  p/.x/ario. 

Z   Qlu  propter  morum  infolentiam.] 
Hcrodianus  &  Lampridius  ubi  fupra. 


om- 

5  F.tSimilisfubHadriano.']  De  hoc 
Simili  Dion  in  Adriano ,  Similu  ,  in- 
quit,  ncmini  motibus  &  virtutt  fecun- 
dnscum  Centuriocffet,  eumque  Trajanut 
ante  Pr.efeti^s  advoc.niffct ,  Turpe  efi, 
inrjuit,  tibi  C.rftrcum  Centuricneyrcmo- 
tis  Prxfetiif  ,  dtffrrere.  Is  deindc  Pra- 
fetluram  Pr.ctorianorum  itrjitus  obiit  , 
quaposha  fe ipfc  alJ.ic.tvit  ,  ac  riix  tan- 
dcm  dimiffus  ruri  reli/juos  fcptem  vit.e 
annos  conquievit  ,  foque  fepulchro  mo- 
riens infcribi jufiit  h.tc  -jcrba.  Hic  jaect 
Similis,  cujus  «tasmultorumanno- 
rum  fuit ,  ipfe  feptem  duntaxat  annos 
vixit. 

4  Celebratur  quoque  Opilius  \1acri- 
nus.  Julius  Capitolinus,  &  Dion  in  vi- 
ta  tllius  non  longe  a  princ. 

5  lllud  qwque.~\  A.IiusLampriditis 
in  vita  Alexandri  -'evcri,  FmV.inquit, 
Rpmit  cur.ttcrcs  urbis  quatuordecim ,  fed 
ex  Confnlaribus  isiris  ,  quos  audire  nego- 
ti.t  urban.%  cum  Prxfeilo  urbis)ufiit ,  ita 
ut  omnes  ,  aut  magnapan  adeffent,  cmn 
aftafierent. 

6  Scd  illud  notatum  ad  urbis  Prafe- 
<?«;».]  Juftinianus  inl.  Prafetlusur- 
bis.  ;.  fcribit ,  Prarfectum  urbi  pra:efle 
cuuftis  officialibus  &  poteftatibus.  &c 
1.  feq.  univerfos  cives  5c  collegia  Prs- 
fcdto  fubdita  efle. 

1  AnttA 


perti- 
ncrcm 


6j2  Alex.ab  Alexandro 

omnium  poteftatum,  &  illorum  qui  in  honore erant  perti- 

nuiife,  ipfarumc[ue  cognitionem  animadverflonemque  ha- 

buiffe:quod  quidem  nova  conftitutione  a  pofteris  fervatum 

eft.  '  Antea  enim  ex  conftituto  Neronis  appellationes  a 

judicibus  adfenatum  riebant :  cautumque  fuit,  ut  qui  a  pri- 

vatis  judicibus  ad  fenatum  provocaffent ,  tantum  pecunia* 

pcenar  nomine  exolvere  cogerentur,  quantum  qui  impera- 

torem  appellaffent.  ;  A  fenatu  vero  ad  principem  appella- 

T>.Ha-te  non  licere ,  oratione  divi  Hadriani  cavebatur  : ?  nec  a 

Mmi  pr^fec^o  prxtorio ,  qui  principis  locum  tenuit ,  appellare 

••-'•,  licuit. 4  C.  tamen  Caligula  nimias  appellationes  inhibuiffe 

fertur,  liberamque  jurifdic~Honem  magiftratibus  dediffe, 

Apei-  ita  ut  line  appellatione  judicatum  exequerentur ,  &  placita 

latio-    fervarent. '  Quinetiam  illud  qusefitum  eft,  an  tutorum  cu- 

mfin-  ratorumque ,  qui  nequiter  &  inofficiofe  in  tutela  curaque 

hibitx.  de  officio  decedentes,  verfati  fuiffent :  aut  filiorum ,  qui 

parentes ,  quos  venerari  decet,  contumeliis  probrifque  af- 

feciffent ,  in  eofque  turpiffimum  facinus  admittentes ,  im- 

pias  manus  intulillent  cognitionem  animadverfionemque 

prasfectus  haberet.   Et  placuit  ab  urbis  prsefecto  in  tutores 

curatorefque ,  qui  inevidenticalumniatutelamcuramque 

gefliffent :  aut  in  filios ,  qui  parentum  diclo  contumaces, 

&  minus  audientes  forcnt,  animadverti  cognofcique  poffe. 

6  Quod  quidemtam  Iegibus  &  fenatufconfultis ,  quam  de- 

cretis  edictifque  principum  aliis  fuper  alia  editis  &  pro- 

mulgatis  fancitum  eft. 


I  ^intea  enim  ex  conflituto  Keronis."] 
Hxc  ufque  ad  verfic.  ^4  Seisatu.  funt 
Coin.  Tacitilib.  ij. 

1  ^4.  Senatu  -jero  ad  Principem.  ] 
S.unt  verba  Ulpianiin  /.  i.  §.  i:  ff.d 
qnibus  appellare  non  licet. 

'  $  Kec a  PrffeRo pretorio.~Utfclibi- 
tur  in  l.unica. §.his cnnabulis.ff.de  officio 
PrafeRi prxtoriv.ix.  Hermogenianus  in 
/.  PrafiRilJ.  ff.  de  minoribus.  &/.  I. 
C.  dcfententiis  PrafeRorum  pratorio. 

4  C.tamenCaligula.'  Suetonius  in 
vitailuus,  C.  l6.  Magifiratibns,  inquit. 


Hberam  ^urifdiRionem  &finefoiappel- 
latione  concejlit. 

5  S>uinetiamiUud quxf.tum.~\  H3SC 
ufcjue  ad  fin.  de  Praefe&o  urbis  intelli- 
guntur,  utexfeq.  patet.  Suntqueea, 
qua:  de  tutoribus  &  curatoribus  Io- 
quuntur,  Ulpiani  /.  I.  §.  itemfolent.  ff. 
de  officio  PrafeRi  ttrbis.  At  ca  quae  de 
filii  in  parentescontumeliisloquitur, 
funt  ejufdem  Ulpiani  in  d.  /.  §.  cum 
patronus. 

6  Quod quidem tam legibus. ]Ut /. r. 
jf.  de  ingrat.  Ub.  cumft. 

C  APUT 


GenialesDies.  Lib.  VI.         67$ 

C  A   PU  T    XXI. 

AHraculum  de  hominc ,  qui  cxtrnfus  e  carcere ,  rurfufquc 

in  cum  inirufu* ,  infcrna  fe  loca  ad- 

ivifli  cna.rra.zit. 

JNter  fabulofa  miracula ,  &  puerilibus  fabellis  fimilia, 
multas  magnafquc  res ,  quar  vix  crcdi  dicique  poflunt, 
nullum  tam  impudens  mendacium  crcditum  cft,  quam 
quod  ad  hofce  annos  in  Pclignis  evcniffc  dicunt ,  quod 
cjuiim  novum  commcntum  putarctur,&  temere  vulgatum, 
id  vcrum  poftea  fuifle ,  tam  fama  celebri,  qua:  ubiquc  per- 
vafit  &  vulgata  cft ,  cjuam  multorum  tcftimcnio ,  cjui  rcm 
gcftam  didiccrc,  non  ficlis  fcrmonibus,  fcd  ccitiflimis 
expcrimentis  compertum  cft.  Quo  autcm  pacto  fe  rcs  ha- 
bucrit,  hoc  traditur  modo :  In  Pclignis  oppidum  vctuftum 
cft,  cujus  nomcn  pra?tcreo  libens ,  licct  obfcura  originc, 
haud  tamen  ignobilc.  In  co  dominus  qui  urbi  prarcrat ,  fu- 
perbe  avarcquc  civibus  impcritabat ,  ac  trucibus  diclis  fa- 
ctifque  in  fubditos  fcrvilcm  in  modum  animadvertcrc  fo- 
lcbat ,  cofque  licct  imperata  faccicnt ,  ncquc  fcgnitcr 
mandata  cxcquercntur,  ob  leves  plcrunquc  caufas ,  pce- 
nis  &  damno  mulchbat.  Forte  autcm  quum  homo  quif- 
piam  alioqui  bonus ,  fcd  tenui  rc  iamiliari ,  inops  atque 
defpedus ,  ipfius  domini  vcnaticum  cancm ,  cujus  miro 
ftudio  tencbatur ,  ita  vcrbcrc  afreciflct ,  ut  ob id  pciiffe  pu- 
taretur :  quum  id  dominus  refciflet ,  vchemcntdr  oftenfus, 
eum  truci  &  minaci  vultu  gravitcrincrcpitum ,  in  pcfli- 
mum  conjccit  carcercm:  ibique  quuin  vh.ccus  gravi  cufto- 
dia  tcneretur,  poft  aliquot  dies ,  hi  quibus  diligens  ipfius 
cura  mandata  crat ,  daufo  jam  carccre,  &  tam  fcribus 
quam  omni  aditu  pnrfepto ,  ne  elabi  pofTet ,  quum  ad  il- 
lum  acccdcrcnt ,  ut  folcbant ,  in  codem  intus  carcerc  nuf- 
quam  invenerc  :  qui  diu  conquifitus ,  quum  non  apparercr, 
nullumque  effugii  veftigiuin  extaret,  rcm  ad  dominum  dc- 
tulcre:  quod  quum  crcdi  vix  pofTet,ipfequc  miium  in  mo- 
Tom.  II,  lrv  duin 


#74  Alex.  ab  Alexand ro 

dum  obftupefieret,  poft  tres  fenne  dies ,  iifdcm  foribus 
peffulo  firmatis ,  idem  ipfe  qui  modo  carceri  addictus  fue- 
rat,  imprudentibus  omnibus,  &  nemine  confcio ,  rurfus  in 
eodem  intus  carccre  intrufus  apparuit :  cuftodcfque ,  ut  ci- 
bum  afterrent ,  advocavit:  qu.i  quum  propcre  accefliffent, 
omnefque  miraculocbftuperierent ,  cumvultutetro,  & 
horribili  facie,  luxatis  uftifque  membris ,  aiiter  longe  at- 
que  pridem  fucrat,confpcxere:  quem  quum  interrogaffent, 
unde  clapfus ,  &  rurfus  in  eodem  intrufus  carccre  foret, 
quibufque  in  locis  fuiflct ,  unde  tamfcedo&  tetrovultu 
emerfiffet:  ipfe  velut  elinguis,  quum  nullum  proferrct 
Verbum ,  fed  attonito  ftupentique  fimilis  roret ,  ut  ad  do- 
minum  quantocyus  admitteretur,  pcftulavit :  habere  quod 
illi  propere  nunciaret ,  magnum ,  nec  diftaendum.  Cum- 
que  ad  eum  protinus  admiflus  eflct ,  rcm  miriricain  &  ad- 
mirabilem  ,  ac  didhiaudituque  formidclofa,  &  vix  creden- 
da  miracula  dicere  orfus  fuit :  nam  fe  ab  inferis  (fi  Iibet 
credere)  remiflum  ennarravit.  fiquidem  quum  diutius  car- 
ceris  fqualorem  ferre  nequiret ,  feu  defperatione  victus, 
feu  JLidiciumreformidans,  inops  confilii ,  malum  dsemo- 
nem  ut  flbi  pricfto  effet,  feque  ex  tam  tetro  carcere  re- 
laxaret ,  advocaffe  dixit.  Nec  multo  poft ,  daemonem  fce- 
do  afpedu  &  terribili  facie  in  eodem  intus  carcere  afpexif- 
fe ,  &  fccum  paclum  fuiffe ,  ab  eodemque  &  ferreis  clau- 
ftris ,  non  fine  gravi  prefllira  extrufum  ,  in  loca  dcinde  in- 
ferna ,  &  profundas  vaftitates ,  ac  fundum  telluris  intima: 
aclum  eflepr^cipitem,  fingulaque  luftraffe:  impiorumque 
fupplicia ,  &  fcdes  confceleratas ,  a;ternafque  tenebras  & 
Semmnais  vidiffe,  ac  loca  foeda  &  formidolofa,  rcgefque  & 
fummos  duces  in  abrupto  hiatu  &  profundo  voraginis  dcn- 
fa  merfos  caligine  aflictari ,  &  furiarum  ardentibus  facibus 
agitari :  gemitufque  &  cjulatus ,  ac  dics  no&efque  plo- 
ratus  mulierum  &  virorum  audifle :  pontificefque  vidiffe 
infulis  &  trabeis  purpura  &  auro  diftindis ,  ac  gemmis  or- 
natos,  aliafque  miferabiles  facies  omnis  generis  hominum, 

ietatum 


GenialesDies.  Lib.  VI.  675 

a?tatum  &  ordinum  ,  in  cultu  vario  afflictas ,  &  jaccntcs 
inter  pnraltas  voragincs,  aliosimmenfolimohauftosa?- 
ternis  fuppliciis  &  noCte  cruciari,  ipforumcjue  damnata 
fcelera  fempiterno  dolore  puniri:  inter  cjuos  plures  cjuos 
noverat  in  vita ,  adnotavit ,  &  precipue  intimum  famiiia- 
rem ,  quem  dum  in  vita  ageret ,  ccqualem  fodalcmque  ha- 
buerat ,  alloquutum  dixit :  ab  eo  probe  agnitus ,  &  miti 
fatis  fermone  requifitus  fuit ,  quid  rerum  agerctur ,  &  quid 
rcliqui  fpei  fibi  forct.  Ipfequc  quum  pra-gravi  fervitio  8c 
crudeli  dominatu  ufque  prcmi  refpondiflet,  iilum  mandaf- 
fe,  ut  dominoenunciarct,  cavcrct  nc  quid  tale  a^crct  in 
poftcrum  ,  neve  gravi  tributo  &  iniquo  vc<5rigali  fubditos 
opprimeret.  nanque  illi  vacuam  fcdcm  ,  quam  propc  cer- 
nebat ,  prxftitutam  cfle  prcedixit.  Et  ut  haud  dubius  pro- 
mifli  foret,  fidcmque  ut  diclo  habcret ,  mcminifle  (inquit) 
illum  dcbere  fccreti  confllii  &  mutua:  pactionis ,  quam 
dum  una  militarent ,  &  in  caftris  agcrent ,  clam  iniviflbnt, 
quorum  ncmo  particcps  aut  confcius  unquam  ruit :  quod 
conhlium  quum  mcmoriterillc  cnunciaflct ,  6c  non  folum 
di6la  convcntaque,  fed  &:  fingula  vcrba  fponfionefque 
quibus  utcrque  aftrifms  erat ,  reccnfuiflct ,  ipfum  domi- 
num  ordine  ha:c  audicntem  ,  animo  fcrio  &  attentiore  fa- 
<5ium ,  mirum  in  modum  obftupuiifc :  ingcnfque  animo 
formido  incufla  ruit ,  confidcranti  quonam  modo ,  qua?  fo- 
li  flbi  credita,  &  nulli  unquam  enunciata  fucre ,  homo  ille 
hebcs  &tardusingenio,  quafi  numine  afflatus ,  explorata 
habcret,  eaque  vultu  intcrrito  enunciaret.  Adjiciuntmi- 
racuIo,eundem  interrogafleillum  cum  quo  tunc  fcrmo  crat 
apud  inferos ,  qui  nitido  cultu  vcftituque  apparato  vidcba- 
tur ,  nunquid  aliquo  cruciatu  afflicliarentur ,  qui  infigni  ve- 
fte  &  auro  confpicui  forent  ?  illumque  rcfpondifle,  peren- 
niincendio,  interque  maximos  cruciatus ,  &fempiterno 
dolore  ufque  premi  &  afflicl:ari,  idque  totum  quod  auro  & 
purpura  fulgerct,  ignematqueincendiumcfle.  Etquum 
ipfe  id  experiri  volens ,  propius  manum  purpura;  admovif- 

Fv  2  fet, 


6j6  Alex.  abAlexandro 

ftt ,  admonitum  ab  co  fuiiTe ,  ne  tangeret ,  &  tamen  effi- 
cere  nequifle ,  ut  non  cx  caloris  afflatu  palmam  fibi  manus, 
quam  tunc  oftendebat ,  inccndio  &  ipii  purpura»  admotam 
deflagraret.  Erat  enim  puftulis  livcntibus ,  &  tetris  hulce- 
ribus  veluti  tabe  &  igne  facro ,  maloque  quod  latius  fcrpe- 
re  videbatur ,  fcre  confumpta.  Referant  prseterca  qui  il- 
lum  adivere,  eum  poftquam  abinferis  emerfit,  quafi  men- 
te  conftcrnata ,  hebetique  aurium  cculorumque  fenfu  affe- 
cius  foret ,  femper  cogitabundum  in  rarum  prodiiffe  fer- 
moncm ,  vixque  farpius  intcrrogatum  collequenti  refpon- 
difle.  Vultu  vero  tam  tetro  &  afpectu  tam  deformi  rever- 
tiflc,ut  qui  dudum  a  conjuge  &  liberis  prope  agnitus  foret, 
is  poftquam  remcavit  ab  infcris ,  tam  diro  vultu ,  totiufquc 
f acie  corporis  diitimilis  efieclus  eft ,  ut  vix  eundem  illum 
cfle  crederent :  faepiufque  obortis  lachrymis ,  ob  faciei  du- 
ritatem ,  &  fpeciem  hominis  icediffime  mutatam ,  nctos 
affinefque  ipfum  alloquutos  fuifle  a?greque  ut  ante  obitum 
qui  mox  confequutus  eft ,  res  fuas  difpenfaret,  ac  liberis  & 
poftcritati  confuleret ,  vitae  fpatium  habuifle. 

T I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S.  i  riam,  aut  potius  fabulam  fui  tcrnportf 

Hoc  caput  liihil  aliud  quam  hifto-  |  lecitat. 

C   A   P  U  T    XXII. 

Ouot  tmlitttm  ordir.es ,  cujufve generu  milites  in  Roman* 

militia  olim  militare  confuerant,  &  qui 

apud  exteros. 

Mllitum  ordincs ,  quos  Romani  duceshabuere ,  qui- 
bus  res  magnas  geflere ,  hi  ferme  traduntur ,  nomi- 
Ror<t-  ne  diverfr :  'namque  Rorarii  dicti  ,cum  quibus  primi  crant 


con- 


TIRAQUELLUS. 

I   Ka.nque  Rorarii.)  Varro  lib.  3. 

aut  aliorum  computatione  6.  de  lin- 

gua  Latina ,  Korarii  ,  inquit,  diHifunt 

!  rcre,oui  beUum  committvbant  arite:  id- 


triarios  ducebat,  rjeteranum  milttem/pe- 
tfata  rjirtutis,fecundum  Rorarios  minns 
roboris  atatefaBifque  :  tertium  accenfos 
minima  fiducix manum  ,eu  &  in pofite- 
mam  aciem rey.ciebantur.  Nonius  Mar- 


eo  cjv.od  an< e  rorat  quampluit.  Livius  1.  j  cellusin  Generibus  armorum,  ubi  de- 
dcc.lib.  8.  Prinum ,  incjuit ,-jexiUura  I  clarat  quare  ita  dicantur,  ficfcribir. 


Roiant 


Geniales  Dif. s.  Lib.  VI.        61  j 

congrefTus  ,  qui  levibus  munitiarmis ,  parmam  &  gladium 
gerentes ,  licut  ros  ante pluviam  ,  fic  priufquam  procurrc- 
rent,  autacies  admoverent,  hoftem  inccffebant,  &  primos 
concurfus  excipiebant.  Pramiittebatur  enim  levis  armatu- 
ra ,  qua?  eiicerct ,  &  hoftcm  gradu  movciet ,  mox  cqui- 
tatum  libero  curfu  &  robora  lcgionum  immittebant ,  quse 
Jongius  pellercnt  &  fugarcnt.  '  Qui  ctiam  antefignani,  eo 
cjuod  primi  agminis  crant,  dicti : :  ficut  apud  Pcrfas  homo- 
timi  milites  in  principiis  crant ,  qui  magnopcre  apud  regcs 
nobilitati  funt :  '  inter  quos  pcltati  *  &  cetrati ,  qui  peltas 
cetrafcjuc T  (fcutorum  cnim  gencra  funt)  dcfercbant ,  haud 
multo  difcriminc  divcrfas.  6  Pelta  cnim  cctrce  haud  difli- 
milis  cft  :  7  namquc  crat  cetra  fcutum  cx  loro,  quo 

nrii 


Rorimi appcllabantnr  militcr ,  cjuiante- 
tjuam  congreffat  effent  aciet  ,  primo  non 
tnultis  jaculis  inibant  prahttm  :  traflum 
quod  ante  maximas  ptuvtas  ccvlum  roritre 
tncipiat.  Fcftus  Pompcjus  lib.  i.  ubi 
de  adfcriptitiisloquitur,  ^ilii,  inquit, 
Rr.trios  ,-tjuod  id  genus  hominum,  ante- 
tjuam  acics  coircnt ,  in  modum  rorantis 
temptft.ttis,  dimicaret.  &  itcrum  1. 16. 
Rirarics  ,  inquit,  mi.ites  vocabant ,  cjui 
le-ji  armatura  primi  prxlium  committe- 
b.tnt,  cjitod  ut  ante  imbremfcre  rorare  fo- 
lct  :fic  illi  anie  gravem  artn.tturam,cjuod 
prsdibant,  Rorarii  dicli.Vide  Vcgetium 
lib.  2.  cap.  15.  &c  17.  Tales  fercfue- 
runt  militcs ,  ferentarii,  exculcatores, 
fjgittarii,  funditorcs  S:  tragularii. 

r  QHietiamane(ignani.\  Ciceroni 
PJiiljp.  2.  Cxfari  libro  1.  tk  iterum  5 . 
belli  Civilis.  Livio  t.  dccad.  lib.  2.  6. 
&  7.  Nonio  Marcello  intcr  Armorum 
genera. 

2  Sicut  apud  Perfts.  ]  Xenophon 
PaidixCyrilib.  i.poftprinc.  Sclib.y. 
ad  fin. 

5  Interejuospe't.<ti.'\  Liv.  i.  dec.l.S. 
nonmultopoftprinc.  Mcnippum,  in- 
cp\t,tjucndam  cx  tegiis dttcibus  cum  mil- 
It  peltatis  (pelta  cetra:  haud  difiimitis 
eft)  Chalcidem  rr.ittit.Et  hmcpueUit  pet- 
tat.c  Ovidiolib.  Amorum  2.  eleg.  14. 
in  rrinc. 


Aph 


h>"" 

ni. 
H  mo- 

ti»;i. 

Tcl- 

:.tt.:. 

Ccna- 

ti. 

fetra. 

l'c.t.c. 


jQuidjuvat  immunes  bclli  ceffarc  pueli.v, 
'2^ec  ferapcttat.ts  mmm  'jtlle  fiqtii. 

4  Etcctr.-ti.]  De  cjuibus  idem  Li- 
vius  3.  dccad.  lib.  1.  &  4.  dcc.  lib.  5. 
Sc  5.  dec.lib.  4.  &alibi  fa?pe. 

5  Scutoritm  enim  ^er.era  funt .  "|  No- 
nius  Marccllus  tum  inGencribusar- 
morum,  tum  alibi ,  c<  Scrviuslib.  8. 
Aneid.  in  eum  locum, 

Scutisprotec}':  corpora  langij. 
Feftus  Pompcjuslib.  14.  ubidcpelta 
loquitur. 

6  Peta  enim  cetrx  h.tud  difiimiiis 
eil.]  Qti.v  funt  verbaLiviicitatafup. 
in  verbo,  Et  cctrati.  Et  idem  intclliges 
cx  eodcm  4.  dcc.  lib.  r.  cumfcribir, 
No&ecetratos,  quos  Teltaftas  vocant, 
loco  opportuno  inter  bina  caftra  in 
infidiisabdidcrat. 

7  "Kamcjue  crat  cetrafcutum  ex  loro.  j 
Servius  lib.  7.  Ancid.  ineumlocum, 

Ltvascctra  tegit.  — 
Cetra,  inquit,  fcutum  toreum,cjuo  Afiici 
&  Hispani  utuntur.  Liv.  4.  dec.  lib.  I. 
Hispani  fitte  ulla  mole  in  utres  vefiimcn- 
tis conjeciis ,  ipfi  cetrisfuperpofitis  incu- 
bantc  t ,  flumen  transnatavere.  Et  ante 
hos  Cxfarlib.  1.  belliCivilis,  Erant 
lcgiones  ^ifraniitrcs  ,  Pttreji  dux  ,pra\- 
tcrtafcutatx  citeriorisprovincia' ,  &  ce- 
tratx  ulteriwis  Hisbanix  cohortescirci- 
ter  80. 

Vv  3  1  Pclta 


6j%  Alex.  ar  Alexandro 

Aphri,  Hifpani,  Galli  &  Perfa?  plerunque  ufi  funt,  in 
rhombi  figuram  :  '  pelta  vero,  breve  fcntum  inftar  Iunae : 
Pdr-  z  parma ,  rigura»  latioris  &  circularis.  3  Lufitanis  vero  fcu- 
LHiitt-  ta  ^ere  duorumpedumlatitudinis,  qua?  nec  fibula ,  nec 
norum  anfa  ,  nec  loro  nc&ebantur.  4  Numidica  ex  coriis  ficut 
fmta.   y  Gra?cis.    c  Oretanis  7  &  Gallis  quandoque  pro  muni- 

Kumi-  r  .  ,  8  .  l      r  ,        r  r  •  i 

dica.  mento  ruit  pelta  ,  *  queis  erant  enfes  obtufa  cufpide, 
9fcuta  vero  debilia. ro  Hiphicrates  quoque  pro  parma  mili- 
tibus  peltam  dcditjhaftaeque  modum  duplicavit,  &  gladios 

Ion- 


T  Pe&a  vero ,  brcje  fcutum  ,  &e.  ] 
JLlianusde  Inftituendisaciebns.  Ser- 
viusenarransillud  libri  i.  Aneid. 

"Ducit   ^Ama\onidum  lunatis  agmina 

pdtis. 

Scutis,  inquit,  brevijlimis  in  rmdum  lu- 

ti.e  )am  media.   Lu&atius  Statii  inter 

preslib.  5.  Thebaidosineumlocum, 

Lunatumcjue  putes  agmsn  defcendere. 
2  Parma  ,  figura  lattcris  &  circula- 
ris.~]  Varro  apud  Noniuin  Marcellum 
de  genere  armorum  ftatim  poft  princ. 
iluem fecjuimtur  cum rotundis  -jelites  le- 
'jesparmis.  Polybius  in  libello  de  Ca- 
ftrametatione,  qua:  portionem  facit  6. 
libri,  Parma,  incjuit,  firmitatem  habet 
tutn  ob  ftrucluram,  tum  ob  magnitu- 
dinem,  qui  tutando  corpori  iit  fatis. 
IdemLiviusdeparmalib.  26.  GIofFa- 
rium  interpretatur  Spuxiniv  Ittxci. 
Lucillius  lib.  8.  apud  Nonium :  Inde 
pareBato  Chlamufdes  &  barbulaprima. 
ubi  emendo: patmnla  prima.  Nam  cum 
Ct  rotunda ,  tripedalem  habet  diame- 
trum.  Vide  tamen  Nonium  Marcel- 
lum  de  genere  armorum :  ubi  dicit, 
Parmam  breve  fcutum  effe.  Quod  & 
ipfum  dixerat  Varro  Iinguae  Latina:  li- 
bro  r.  aut  aliorum  computatione  4. 
dum  dicitita  vocari,  quod  a  medioin 
omnes  partes  par  fit.  Et  de  hac  Virgil. 
lib.  9.  Aneid. 

Enfe  levis  nudo  ,parmaejue  inglorius  al- 
ba. 
Livius  1 .  decad.  lib.8.  &  3  .dec.  lib.  ?. 
ubi  de  Numidis  loquitur.    Martialis 
lib.  14.  epig.  2 19.  de  parma,  ait, 


Hac  qua  fiepefolet  'Jinci ,  quarjincer* 
raro , 
Parma  tibificutum  pumilionis  erat. 
Et  omnesubique.  Hinc  PartnuU  dimi- 
nutiveHoratiolib.  Carm.2.  Odey. 
Tecum  Philippos,  & celeremfugam 
Senft ,  reliBa  non  bene  parmula. 
A  qua  difti  funt  Parmnl.trii  Quintilia- 
nolib.  2.  c.  11.  poft  princ.  £^o,inquit, 
Parmnlarius  fium.  Et  Suetonioin  Do- 
mitiano  cap.  10.   Cum  boc titulo  impie 
loquntus  Parmularius.  Et  parmatus  a 
parmaLivio  1.  Dec. lib.4.  Datfignum 
p'oifcis  Imperator  ,  ut  parmatis  no'ja  co- 
horti  hiflium  locus  detur. 

5  Lufttanisf)  Strabo  lib.  5 .  Scutum 
duum  pedum  adlatitudinemgeftant, 
curvum  ad  anteriora  profpectans,loris 
dependens ,  cui  neque  fibula ,  nequc 
anfa  ullaeft. 

4  Ijumidicaexcoriis.')  Ha:cautem 
parmas  vocat  Li  vius  $ .  Dec.  lib.  2.  ubi 
de  pugna  Cannenfi. 

5  Sicut  Gracis  ]Vide  infra  ex  Strab. 

6  Oretanis.]  Strabolib.  3. 

7  EtGallis.]  Strabolib.  4. 

8  Queis  erant  enfes  obtufii  cufyide.] 
Scilicet  Gallis  ex  Poly bio  lib.  3 .  &  Li- 
viodec.j  lib.2.ubideCannenfipug- 
na  loquitur,  &  dicctur  poftea  in  hoc 
eodemcapite. 

9  Scuta  vero debilia.']  Ipfisquoque 
Gallis  erant  fcuta  longa,  fed  ad  ampli- 
tudinem  corporum  parum  lata ,  &  ea 
ipfa  plena  Livio  4.  dec.  lib.  8. 

ro  Hiphicrates.]?iobus  Amylius  in 
vita  iliius. 

I  Thra- 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  679 

longiores  fecit ,  quare  peltaftse  appellati.  '  Thracibus 2  &  ^- 
Belgis  dabatur  pelta ,  quam  meridem  dixere.  '  Liguvibus  JJjJJ. 
senea  parma.  4  Sardis  pugio  cum  pelta.  *  Celtiberisleve  </"■*-■ 
fcutum  &  rotundum.  6  Cajus  vero  Marius  parmulas  mili-  f^-ul 
tibus  inhibuit,illas  minus  habiles  &  fupervacuas  arbitratus.  «dm. 

7  Romani  autem  clypeos  pcditibus,  fcuta  equitibus  dedcrc: 

8  quos  quidem  milites  a  prima  origine  clypcis  ufos  com-  Cljpet- 
perimus  :  poftquam  vero  ftipendiaiii  facli  funt,  mutato  ar- 
morum  genere , 9  fcuta  majus  tcgmcntum  pro  clypcis  acci- scuta. 
pere,,0ficut  Latini  populi "  (quare  fcutata? ,:  &  cetrata:  co- 

hortes 


1  T/>wi7>K'.]M.iximus  Tyrius  Scr- 
mone  ^.  inprincip.  &  Herodotusl.7. 
deTluacibusloquens,  ficait:  Ferentes 
fr.ctcrea  jacnta  &  petias  £-7-  pugiuncn- 
los. 

2  F  Trlgis  jStrabo  lib.  4.  Gladius 
longus  a  de.\tro  dcpenden1.  latcrc,  cly- 
peus  longus ,  halta:  ad  proportiorrem, 
&  Mxris  pelta:  genus  cft,  id  cft,jaculi. 

%  Liguribus.]  Straboeodemlib.  4. 
fed  multo  poftea ,  qux  in  pra:ccd.  ad- 
dliximus,  Ligurum  morcs  fcribens, 
ait ,  Kon  multi  adrr.odum  rcjuo  t.iitit.int, 
piiLtes  <vm  in  tumid.uariis ,  prafertim 
pu?ni<,  opprimi.  areisaxtcm  utentes  par- 
tnis  :  uncir  ctmicfruram  dcdere,  fr  orrvjne 
Giwscffr.  Tanquam&  Grarcieifdem 
parmis  ineis  uterentur.  Vide  Diodo- 
rum  Siculum  lib.  6.  c.  9.  nonlonge 
antcfin. 

4  S.trdls  pu^io  cum  pe/ta.  ]  Strabo 
libro  7.  fcribit,  Sardosritu  Gallico  ar- 
mari. 

5  Celtiberis.]  Diod.  Siculuslib.  6. 
cap.  9. 

6  Ca\us  'jero  Marius.]  Legendum 
£*.  \l.irtius  ex  FeftoPompejolib.  T4. 
ubi  de  Parmulis  loquitur,  nifi  illic 
mcndum  fit,  quod  magis  credo.  Om- 
ninoC.  Marius  legendum.  VideFeft. 
in  VOCe  Urutiantc  P.tnr.uU. 

7  Romani  autem.]  Apnlejus  Apo- 
logia  prima.  Et  Seryius  cnarrans  eum 
locumlib.  9.  Aneid. 

Ter  centumfcutati  ontnes  Vtlfctntt  M.f- 
tisfrt. 


Ad  id  rcfercns  illud  ipfum  Virgilii  da 
cquitibus  loquentis :  nam  (utinquit 
Scrv. )  iljpei ptditmi  fttni  :  fcnta  ie.o 
ecjuitum,  ut  bacbtfjioTM  :  Uli verolettgi*- 
rcs.  Cujufmodiautemerat  hic  P.oma- 
norum  clyper." ,  ditces  cx  Polybio  1.  6. 
quo  loco  eoruin  caftramentationem 
dcfcribit. 

8  J^uos qtfdtm  miliics. "]  L  v'  U3  dcc. 
I.  lib.  8.  .,-  eonihitapnd  L..i.rus  dijjo- 
num  ab  Romana  reprLl.  prdm  atiemor, 
crat.  Ctypcis  antea  Rsmwris  vfi  fnnt  : 
deinde  pcjlijuam  flipendi.'r:i  fam  fun-t 
fcutapro  ctypeis  fcccre.  Hincfacik"  col- 
ligere  potlumus  Romanos  clypcis  u- 
fos.cnm  Latinos  iis  Roma-orum  mo- 
re  ufos  legamus.  Sed  &  Romanoso- 
lim  Argolyco  clypeo  ufos  tcftantur 
Plutarch.  in  Romulo  &  Dionyf  Hali- 
carn.  lib.  4. 

9  Scut.i  m.tgiste^umentKm.]  Vcrba 
funt  Livii  t.  decadis  libro  9.  in 
o.nparatione  Alcxandri  &  Roma- 
nor. 

10  Sicut  Latinipopuli.]  Livrus  T.dec. 
lib.  8.  l.ttini ,  inquit ,  dypeis  Romanis 
.intc  ufifUnt ,  dinde  pUquamjiipcndia- 
rii faHifunt,  fcuta  pro  clypeisfcce  t  e. 

11  X^r/rwt-.*^  c^.JScutatosmili- 
tcs  dicit  Cicero  Philippica  2.  A^mine 
rjuadrato  cum  ^tadiis  feqv.untur fcut  -ti 
■mitites.  Et  equites  Livitrs  4.  decad.  li- 
bro8. 

1 2  Et  ctratre  cohortes.  ]  Cacfari  lib  r. 
bellorum  Civilium.  &dictumeft.  in 

I  verbo,  Et  cetrati. 

Vv  4  1  8** 


Scutu 
^irgo- 
licum. 


Dccu- 

rnana 
fcut.t. 

Gen- 
tif.m 
drvcrfi 

(lypei. 


680  Alex.  a  b  Alexandro 

hortcs  dicta? )  '  qua?  cx  cratibus  plcrunque  intexcbanr. 
*  Anteaenim  Romulus  Argolico  fcuto  utebatur.  Poft  ve- 
ro  ictum  cum  Tatio  fcedus ,  Romani ,  dimilfo  Ar^olico, 
Sabinorum  accepere  fcuta ,  fuacjue  Romulus  cum  Sabinis 
arma  commutavit ,  quibus  poftea  Romani  ufi  funt.  '  Sam- 
nitibus  lata ,  ad  fummum  arquali  faftigio  fucre ,  in  imo  cu- 
ncata.  4Marfis  ampliflima,  qua;  Decumana  didafunt* 
s  Lucani  quoque  fcuta  ex  viminc  confecta,  coriis  tegebant* 
Gra?ci  frequentcr  ruilatis, 6  Carthaginenfes  albis,  nonnun- 
quam  clypcisdivcrfaindgniafcrentibusutebantur:  Corin- 
thii  rubris. 7  Alba  vero  ferre  fcuta,Romanis  erat  ignominig 
loco:8nam  fortes  utebantur  pidtis.  9Pceniexaurofcul- 
ptis  imaginibus.  ,0  Germani  fcuta  lecliflimis  coloribus  di- 

ftin- 


i  £>k*  ex  cratib.~\  Vide  ir.fra  in 
verbo,  Lucar.i. 

Z  ^irJcaenim  Rcmalus.l  Romulum 
&  BwOmanosufos  futfie  Argivoclypeo 
£c  fcuto ,  -  tradunt  Phnarchus  in  vita 
Romuli ,  2c  DionyfiusHalicarnafficus 
libro^.  Is  autem  clyptus  Argolicus 
jnagnuserat,  utfcribir Serviusinhb. 
Aneidos  in  eum  locum, 
tArgdici  clypei ,  aut  Thxlejt  Umpadis 
infiar. 

3  SamnltibusUta.~\  Liv.  r.dec.  I.9. 

4  Tvlarfts.]  Fefius  Tompejuslib.  1. 
.  \Albefiafcuiadicebanlur,quibus  ^A.bcn- 

fes,  quifuni  \larfigeneri-s,  ufifunt.  Hxc 
eadem  Dfcumana-jocabantur  ,  quodef 
fent  amplifurna,  ut  decutnani  fluclus. 

5  l.ucani.'  Dionyf.  HalicarnaiTaus 
Jib.  5.  Livius  ;.decad.  1.  r.  in  Sagunti- 
norum  obfidione.  Servius  Salluflii  au- 
ftoritateinl.7.  itn.  ineumlocuin, 

—  F.ccluntque  ftlignat 
Xjmbrorum  crates.  —— 
Advatici  quoque  Gallorum  populi 
fcutis  ex  cortice  ,  autviminibusintex- 
tis ,  qus  fubito  (ut  temporis  exiguitas 
poftuiabatjpellibusinduxerant,  ute- 
bantur,  apud  Csfarem  Gallici  belli, 
lib.  2.  ad  fin. 

6  Cdrthaginenfes  albis.  ]P1  Utardl .  i  11 
Timoleoneutietiam  Cimbri&cTeu- 
tones  apud  eundcm  Plutarchum  in 


Mario,  &  Thraces  apud  eundemin 
rauloit-mylio. 

7  jllba, -jcroftrrefiuta.yjiig.lib.J. 
Aneid. 

P.rrme.qite  inglorius  alba. 

Et  huc  quoque  fpectat  illud  Perfii  fa« 
tyra5. 

Permifit  [jiarftjfe  oculos  jamcandidui 
unibo. 

8  tiamfortes  utebantur piclis.}\~'ug. 
lib.7.  Aneidos, 

Etpicli  fcuta  L*bici. 

UbiServiusidannotat,  citatqucilludj 
Virgilii  in  prxced.  addu&um. 

9  Pavji.JPliniusl.^.cap.}.  Pcenit 
inquit,  ex  aurofaciitavere  &•  clyf.cos  & 
imagines,ficumque  in  caflris  tulere.Certe 
captis  eis  talem  Hafdrubalis  ifiplnit  .Q^ 
Martius  ,  Scif.i-.num  in  Hifjiania  ultor ; 
Ifqutclypeutfi-.pra  fires  Capitolinet  xdii 
ufquc  ad  incendium  primumfuit.  -> 

10  Germani.]  Cornelius  Tacitus  lib. 
Hifloriaium,  ubi  hax  de  illis  fcnbit, 
Kon  loricam  Geimani,  nin  galeam ,ne  fcu- 
ta  quidem  ferro  ueyjoqne  firtnata,fcd  vi- 
minum  textits,  vel  tenuts ,  &fncatas  co- 
loretabulas.  Etidem  Tacitus  inlibro 
de  moribus  German.  non  adeo  longe 
a  prin.  Scutaque  tantum ieclifiimis  colo- 
iibus  diftinguunt, paucis lorica  ,  vix  unt 
alteritjue  cafiis  aut  galea.  Ex  quo  loco 
hunc  certe  Alexander  futnpfit. 

1  Q*ippe 


Geni  ales  Dies.  Lib.  VI.         6$i 
ftinxere.  Gra?ci  quoque  divcrfa  infignia ,  &  numina  addi- 
dere : '  quippe  Grscorum  clypcis  Ncptunus  incrat ,  Tro- 
janorum  Minerva,  :UIyffes  Dclphinis  infigne  in  fcuto 
pra?tulit ,  \  Agamemnon  tormidincm  capitc  lconino  cum 
epigrammate.  *Nicias  fcutum  auro  fulgcbat  &  purpura 
Lacedannonii  A,  Meffenii  ^,  litcras  dcfcripfcrc, s  Alcibia- 
dcs  Cupidinem  cumfagittis,  Neocorus  Aliarcusdraco- *,««» 
nem  ,  °  Demofthenes  in  fcutoaureislitcris  Bonam  Fortu-^fJ' 
nam  infcripfit: 7  Lcgio  ad  Cordubam  Pompcii  nomen.«"« 
8  Pcrfis  vcro  cratis  crat  in  manu  Ia:va,  qladius  vcl  fccuris  in  Ge"~ 
dextris.  9  Fertur  Alexan.  Maccdo  argyroafpidas  ab  ar^cn- 
tcis  clypcis , l0  ficut  Alcxander  Scverus  impcrator  chryfo- 
afpidas  ab  aurcisnuncupalTc  :  "  id  quod  a  Samnitibus  fuic 
ufurpatum,  ut  argcntcis  aurcisquc  fcutis  ornarcntur.  Fs  Ga- 

lata: 


:    *   -Q?'/>/*Gjv<YerK»».]  Hxcufqucad 
verfic.  Uivffcs.  funt  Servii  enarrantis 
illud  Virgiliilib.:.  Ancidos, 
J'adimiu  immixti  D. i,imj  h.-.nd  nomine 
noslro. 

1  Vlyfjes.  ]StefichoruJ,&:excoPii!- 
tarchus  rationem  reddens  in  libro  de 
induftria  aniini  adfin. 
,  }  ^Agamemnon.  ]  Paufaniaslibro  5. 
ln  ^4gamemnonis ,  inquit,  c/ypeo  Tcrror 
exprefjiu  efi iconis  capite,  cum  hac  infcri- 
ptionc, 
Hic  pavor  efl  hominum  :  nntnibus  gerit 
hunt  ^Azttnemnoii. 

4  Kid-cfcutum.}  Plutarchus  in  vita 
ipfiusadfin.  PolluxOnomafticonl.  1. 
c  10.'  c^s-X&iv  ivijua}-*.,  ubi  ita  lcribit, 
Xi^-iTsif  i)  vixitLv  7rop<fJg«v  ;j)  ^cvrov 
(Jti^-vilx  Koo~/u»s-dui  t  aixr/cAa.  Sed  & 
Herculis  clypeus  cx  Philoftrato  tn  vita 
Apollonii  lib.  1. 

%  ^A/cibi.idcs.~\  Plutarchus  in  vita 
ipfius ,  fcribit  fuifle  illi  clypeuin  ,au- 
rcum  non  p.urio  ullo  infigni ,  fcd  Cu- 
pidinemlminifcro  infcriptum.  Saty- 
rus  autem  hiftoricus  apud  Athcnxum 
Dipnofophiftatuml.  12.C.16.  Scribit 
ipfum  Alcibiadem  titi  folitumclypeo 
auro  atque  cbore  confcfto ,  in  quo 
infigne  erat  xip ouuva  «fxvx&^t^  vel 


«j.xt/XM/xfyifg^id  eft,fu!men  incurvans, 
ac  ftttlens. 

6  DwnjWi«?fj.]Plutarch.in  vita  il- 
lius  ,  Uciis  ,  inquit ,  .tuicis,  it.t  in  e\m 
C.jpeo  /iripfnm  ei:tt,x.yi.§t  7V%)t.  Et  llis 
adde Thcfeum  in clypco dcpiciam i.i- 
ciem  lconis,  £c  Polynniccm  apri  tulif? 
fe,  ut  refert  Apollodorus  Bibliothccca 
lib.j. 

7  Legio ad  Cordubam.~\  Hirtiusl.  4. 
qui  de  bello  Alexandrino  eft. 

8  'Pi.rfis  vero.~\  Xenophon  Pa?dix 
Cyrilib.  1.  itcrumcjiiC2.  nonmulto 
poft  pri ncip.  Htcautem  ,  inquit,/i»* 
cii-ca  pcilm  ,  ihorax  ,  &  cratis  in  Uva 
m.inu  ,  gjf  mucro-acfecuris in  mannclex- 
tra.  Et  itcrum  poflea,  Hot/llum  eis  re- 
litjuit ,  ut  cumgiadio  crate/jue  fjr  thoract 
pugnarent,  Aliter  Strabo  1. 1  ^.  ad  fin. 

9  Fertur  .Alex.tnda:  ] Livius  }.  De- 
cad.lib.7.  &4.Dec.lib-7.  ubi locjuitlli 
de  Antiochi  militibus  adverfus  Ro- 
manos.  Juftinuslib.  n.Q^Curtiusl.^. 
Paulus  Oroiius  lib. ; .  c.  2  \ . 

10  Situt  ^d.exander Scjerus.^HXiiti 
Lamprid.  in  vita  illius. 

I  r  Id  ijuod  a  Samnitibu*.]  Livius  r. 
Dec.lib.9.  &  10. 

iz  Galat*. ) Diodorus  Siculus  lib.  <i. 

aut,  utalufupputant,lib.6.c.9.  £*i- 

Vv  5  daw, 


68i 


Alex.  ab  Alexandro 


Ua»- 

no. 

Lace- 

dxmo- 

nii. 

Ach$i, 


Sarif- 

A 

Sar- 
mattt. 


PiUni 
1'ilum. 


lata?  animalium  formas  a?neas  fcuto  effinxere, '  ficut  Lace- 
dsemonius  cjuifpiam  ingcnti  fcuto  mufcam  effictam  habuit: 
2&  Hanno  Carthaginenfis  argenteo  clypeo  cum  imagine 
Barchini  Hafdrubalis  confpicuus  erat.  '  Cleomenes  vero 
docuit  Laceda?monios  clypeum  nonex  annulofufpenfum, 
fed  brachio  infertum  habere ,  quo  fe  rirmius  protegerent. 

*  Philopoemcnes  Acha?is ,  cum  anteafcutis  levioribus ,  & 
ad  protegenda  corpora  minus  habilibus  uterentur,  pro  fcu- 
to  clypeum  ,  pro  haftili  fariiTam  dedit :  qui  tamen  fcutati 
pedites  ferreas  ocreas  in  dextro  crure  induebant ,  ne  crure 
efrrac1:o,  neci  exoofiti  forent.  Sarmatis  veronullafcuta 
fuere :  namque  in  conflicfhi  prarliorum  defendi  fcuto  inhi- 
bentur:  itaque  ad  vulneraexpofititotocorporepatebant. 

*  Deinde  Pilani ,  cjui  pilis  depugnabant,  dicii.  6  Fuit  enim 
pilum  haftile ,  habens  &  ferrum  pedale,  &  trigonum  ftylo 
pra?acuto,  quod  ftupa  colligatum  emittebant ,  interdum 

haftam 


dttm,  inquit,  infcutis  animaVmmformas 
4treas  paulum  eminenies  geHant  &  ad 
ernatum,  &  ttd  corptris  tvttlamfabrica- 
tat. 

1  Sicut  Lacedjmoniuj  tjuiffiiam.]  E- 
rafmus  ex  Plutar.  in  Apophthegmatis 
Laconuminnominatorurrtl.2.  Lacon 
quidam  ,  imjmk ,  in  clypeo  pro  infigni 
gerens  mufcam  ,  eamque  non  majo- 
rem  vera,  quibufdaro  irridentrbus,  di- 
centibufque,  quod  id  ftudio  feciflet, 
quo  lateret :  Imo ,  inquit,  ut  fim  con- 
fpicuus :  Tam  enim  propc  accedo  ad 
hoftes,  utabipfis  infigne  cujufmodi 
fit,  videri  poflit. 

2  Et  HannoCarthaginenfs.]  Livius 
j.Dec.lib.^.  Intaprsda,  mq\.M,fuiffe 
tlyptHm  argentatm  pondocentum  trigin- 
ta  oclo  cum  ima«int  Barchini  Afclruba- 
iis.  Sed  adde  fuperioribus  Sophanem 
Dercelenfem  habuifleanchoram  infi- 
gnitam  in  fcuto,quod  nunquamacqui- 
efcens  aflldue  rotabatur  apud  Herod. 
Iib  9.  Et  Aventinus  centum  angues 
&  hydram  ferpentibus  cinftamapud 
Virgil.Iib.7.  Aneidos, 

__  Statns  Hettutt  puichr*» 


Tulchtr  ^Avtntinus  y  cljptoqut  inftgnt 

paternum 
Centum  anvues ,  cinBamque  gtrit  fer- 
ptntibus  hydram. 
5    Cle ome r.es. ]  Plutar.  in  vira  illiu9. 

4  Phihp«menes.~\  Idem  Plutarch.in 
vitaillius. 

5  Deindt  Pilani.~\  Varrolib.i.  aut 
aliorumcomputatione^.delinguaLa- 
tina.  Pilani  triarii  quoquedi&i  fue- 
runt,  utidem  Varro  eodem  libro.  Et 
Ovid.^.Faft.  Pilatxlegiones  dicuntur 
apud  Vegetium  Iib.  r.  cap.20.  unde & 
^»^//WMarcellinolib.  16.  Sed  & 
funt  qui  Pilatos  hos  vocant ,  ut  Liviu! 
i.Decad.  lib.j.  uti  &  Pilatas  cohortes 
MartiaHslib.Tc.epig.48. 

n<{unciat  oBavam  Pharittfua  turba  ju- 
vtncar : 
Et  Pi/ata  rtdit ,  jamqut,  fubitqut  co- 
hsn. 
Unde  &  Praepilati  ipfi  Livio  3-Decad. 
lib.6.  &  Marcellinolib.24. 

6  Fuit  tnim  pititm.~\LW\us  :.Decad. 
lib.T.  in  Saguntinorum  obfidione,  Hc 
Dionyfius  Halicarnaflfcuslib.j.  Vege- 
tit!slib.2.c.29. 

1  Hh» 


GenialesDies.   Lib.  VI.         68$ 
haftam  habens  trium  pedum  nec  minoris  proeminenti* 
ferrea  veruta : '  quo  emiilo ,  velut  ad  id  dato  ilgno ,  citato 
gradu  in  hoftes  ibant :  mox  ftrictis  gladiis  collato  pede, 
comminus  rem  gerebant ,  quse  ab  hoftibus  mitfa ,  Roma- 
ni  fepe  denfatis  fcutis  excipiebant :  tamctii  nonnuncjuam 
tanto  ardore  animorum  ad  arma  concurfum ,  &  in  hoftes 
itum  ,  eft ,  ut  ne  mora  Lri  piiis  emittendis  fieret ,  illa  abjicc- 
rent,  &  ftrictis  gladiis  comminus  rcm  gererent: :  qua?  cjui-  o*j&\ 
dem  pila  Romanis  propria,  &  fua  fucre  arma : '  telum  ,:'r''''" 
haud  dubic  cjuam  haftavchcmentius : \  (icut  gcfla  Gallo-  !■*»• 
rum , J  farilfa;  Macedonum , 6  lancea  Hifpanorum,  gladius  ££ 

Lace-  <W 

Citatque  illud  Virgilii  de  Gallis  lo- 
qnentiscarmen  iib.  8.  quod  id  aper- 
tifllme  probat, 

___  Duo quifiqut .Alpinaccruficant 

Gcjfkmanu. 

Ubi  &  ipfe  Servius  tradit ,  Gallos  vo- 
care  Gefibs  viros  lortes.  Et  Claudiars 
in  Eutrop.lib.2. 

tiuptr  ab  Occano  Gallorum  exercitus  in- 


i  Quo  cmijfo. ]  Hxc  ufque  ad  vcrflc. 
Sjjtaqutdem.  funtLivii  i.  Dec.  lib.  9. 
cujus  hxc  vcrba  funt ,  Vadunt  inprx- 
lium  ,  urgentes fgnfcros  :  C"  ne  mor.t  in 
concnrfiu  piii  s  emittendis ,  [tting'nihfiiuc 
indeg'adiis  tffet ,  pil,< ,  vehtt  dato  ad  id 
ftgno  ab\iciitnt ,  JitiHifique  "ladiis  curfu 
in  hoflemfiruntur. 

2  Quxquidempila  Rom.inis propria.~\ 
Livius  r.  Dcc.  I.9.  Halicarnafl.xusl.5. 
Keccpcrunt,  inquit,  animot,C"  (pei  non- 
rtihil e.v  quihnfd.tm  prodi^ii ',  ,'er!  maxitr.c 
ex  hoc  u!timo,quod pr.tcefsit  diem  prttlii, 
Ex  pilis  defixis  ante  tentoria  :  Tela  fimt 
hac  Romanorum  ,  qtta  piimo  coniiejfit 
ejaculantur,  oblor.ga  haflilia  crajfamcnto, 
quod  m.mum  complcat  t  ripi  danei  s  ferreis 
utrinque pr.cfixa  vcruculis ,  una  cum  fcr- 
rolongi'udine  paria  mediocribut  iacnlis. 
Servuis  in  I.7.  jtneid.  in  eum  iocum, 

Pila  manu  ,ficvofqut  zttunt  i»  bella  do- 
loncs. 
Pila,  inquit,  propric  cft  hafla  Rcm.tna,:it 
(fejfa  GaJJorum),  S.mff.c  Marcdonum. 

5  Telum.]  Hxcvcrbafunt  Livii  1. 
Dec.lib.o. 

4  Sicut  Geffa  G-dJorum.  ]  Cxfir  I.  I . 
belli  Gall.  Servius  ubi  fupra  ibi ,  Qua 
tjuidcm  pila  Rom.uiis.  Nonius  Marcel. 
inter  genera  armorum.  Luftatius  Sta- 
tiiinterpres  lib.  4.  Thebaidosftatim 
poft  prin.  in  eum  locnm, 

Pars  (jejfit  manu,  fars  roboraflam- 

tnis 

InJurata  diu.  * 


gens 
lliis  antt  wgttt  tdnc.em  rttionibtts  fst- 

ftt, 
Geffaque  depojuit,  Grajojam  mitis  am- 
tiu. 
Gefla  item  Hetrufcorum  fuifle  fcribit 
Livius  1 .  Dec.  lib.  9.  Fuifle  &  Geflb- 
rum  ullim  ab  Iberis  adRomanos  tran- 
flatum  tradit  Athenxus  lib.6.  c.8.  eo- 
demque  ult.  At  Gerra  Perfarum  fucre 
apud  Herodot.lib.9. 

5  SaiiJftMacedonum.lLWlUSi.De- 
cad.  lib.<;.  incomparatione  Alexandri 
StMacedonum&^.Decad.  lib.-.ubi 
dicit  has  efie  prxlongas  haftas  ,  rur- 
fumquelib.8.  &Ovid.lib.  n.Metam. 
XJui  cljpeo  iladioque  Mactdonicaqu* 
fiartjfa. 
Statiuslib.7.  Thebaidos. 
Fraxineas  'jibrant  Macetum  de  more 
fitryjfias. 
Et  ibi  Lu&atius  Placidus  interpres,  Sc 
Lucan.lib.8. 

PrimipeHaras  ttrcu  fregcrt fitriff.u. 
Pellxas  enim  vocat  a  Pella  regia  Ma- 
cedonum/ex  qua  &  Alexand.  Pellxus. 


nacii. 

Fala- 

rica. 

S,ga- 

ris. 

Hy.n- 

pfiea. 

Fra- 

mea. 

Sp.irtis, 


684  Alex.  ab  Alexandro 

Laccdamioniorum ,  '  acinacis  Medorum ,  :  falarica  Sa- 
guntinorum , '  fagaris  Perfarum ,  *  rhomphsea  Thracum, 
\  framea  Germanorum, 6  &  fparus  rulticorum. 7  Theuto- 

nico- 

di&useft  Juvenali  fat.i-.  1  cogebat,nudumque militem adinfiqxcn- 

TfnUs  Pcl/aojuveni  mnfufficit  orhis.  '  tes  iilus prabeb,t.  Viig.  lib.  9.  Aneid. 
Ec  Hutarchus  tuin  in  Flaininio ,  tum  Turnum  falaricam  jaculari  manu  po- 
inPaulo  Amylio,  Q^Curtiuslib.  9.  j  tuifleoftendit, 
Feftus  Pompejus  lib.  17.  &  Servius  d. 
lib.7.  ubifupra. 

6  Lancea  Hispanorum.~\  Gellius  au- 
Aoritate  Varronis  lib.  15.  cap.  30.  in 
fin.  ubi  de  petorito ,  quod  vehiculum 
appellatur,  fic  fciibir,  jQuo  inloco  Varro 
lib.  14.  Rerum  divinarutn,  cum  de  peia- 
iito  dixtffet ,  effe  id  •■jerbum  Gallicum, 
lanceam  quaque  dicit  non  Latinum  ,  fed 
Hisp.wicum  -jerbum  ejfe.  Efle  tamen 
Latinum  verbutn  nemo  negabit.  Et 
Feftus  docere  poteft.  A  lanadicimr 
laniare  &  lancinare.  Hi  nc  lancia.  Sic 
enim&in  ver.glo.  fcribitur  11011/.«*- 
cea,  Graecis  dicta  'r-yy*. 

1  .Acinacis  Meduvum.  ]Horatius  1. 1 . 
carminnm  Ode  27. 

yino  &  lucernis  Medus  acinacis 

Immane  quantum  difaepat. 
Ubi  tainen  Acron  dieit  Perfarum  gla- 
dium  efle ,  uti  etiam  dixerat  Herodot. 
.lib.7.  in  voto  Xerxis.  Porphyrion  au- 
tem  Parthorum  ,  uterque  pro  omni 
gladio  pofitum.  Valerius  Flaccus  1.  6. 
Argonauticon  dicit  efle  gladium  quo 
?erfie  utuntur, 

Infignis manicis ,  infignis  acinace  dex- 
trrt. 
Z  Falarica  Saguntinorum.]lA\[us  J . 
Dcc.lib.  i.declaranscujufmoditelum 
id  erat,  fic  ait,  Falarica  erat  Saguntinis, 
tnifile  teium  baflili  oblongo  &  cMera  te- 
reti  y  frttterejuam  ad  extremum  ,  unde 
jerrum  extabat :  id,  ftcut  in  jiiio,quadra- 
tumftuppa,  circunligabant ,  linebantque 
<fice  :  ferrun;  autan  tres  in  lonqum  habe- 
hat  pedes,  ut  cmn  armis  transfigere  corpus 
foffet :  fed  id  maxime ,  etiamft bjcftffet 
infcuto  ,  nec  per.cthtflet  in  corpns  ,pavo- 
remfaciebat :  qucd  cum  medium  acien- 
fum  mitteretur  ,  conceptumqueipfo  motu 
mnite  majorem  ignemferrttt  arma  tmitti 


Sed  m.gnumft.idens ccntorta  falaricA 

vonit 
Fulminis  aRa  modo  :  quam  nec  duo  tau- 

reaterga, 
l^ec  dupiici  fquatntua  hrica  fidelis  &" 

auro 
Snfi;nuit:collapfa  ruunt  immania  mem- 

bra : 
1>at  tellus  gemit nm  &  cljpcum  fuper- 
intonat  ingens. 
llndeautem  dicta  fit  falarica,&  cujuf- 
modifuerit,  difce  ex  Servio  ibi ,  qui 
plura  de  hac  machina  fcribit.  Vide 
euarn  Vegetium  lib.  1. 

5  Sagaris Perfaritm.~\Sltabo lib. I <;. 
adfin.  Sedadde&hancfuilTeMafla- 
getarum  ex  Herodoto  lib.  1 .  ad  finem. 

4  Ro.npba-.tTbr.icum.jLWius  i.De- 
cad.Ii  b.  1 .  Gcllius  lib.  1  o.c.  1  j .  &  infra 
in  verbo,  Rompbata  vero. 

5  Framea  Germanoium.\\  Cornelms 
Tadtus  de  Moribus  Germanorum, 
ubi  defcribit  illius  formam ,  ut  ftatim 
dicemus :  &  de  hac  quoque  Juvenalis 
fatyratj.  ,  ...    , 

Et  Martisfiameam  &  fyrthei  fptcul*. 
'j.ttis. 
Gloflarium  :  Framea'Vo/A<$ou*.  Vide 
Lipfium  curis  fecundis  ad  Tacitum. 

6  Et  l}arus ruflicorum.]  Virg.l. 1 1. 
v4grefiifque  manns  armat  (parus.  — 

Et  ibi  Servius,  Sparus,  inquit,  eft  rufli- 
cum  tchim  in  modumpcdis  recurvum.  Et 
Nonius  Marcellus  inter  genera  armo- 
rum  in  duobus  locis  ,  fparum  enumc- 
rat.  Probus  autcm  J£mylius  tradit  E- 
paminundam  a  Lacaxlemoniis  fparo 
fuifle  occifum. 

7  Tbeu:unicorum  «re.jVirgilius  I.7. 
Aneid. 

Tbtutonieo  ritufoliti  vibrare  cate)M.   . 

Ubi  Donatus,  tf*«Hw/,inquit,<Wf<«r» 

Thetf 


Gentales  Dif.  s.  Lib.  VI.  68<$ 

nicorum  vcro  cateja?.' Erat  cnim  hafta  angufto  &  brevi  fcr-  Catefc 
ro/romphsa  autem  ingcntis'longitudinis.'Tamct(iHifpa- 
numgladium  admodum  brevcm  , +  &  fariifam  prxlongam 
haftam  ferro  affixo  lcgamos/Eriam  lica  Romanis  frecpens  sk*i 
&  peculiaris  fuit:quippe  Romani  militcs  utrocjue  latcrc  fe~ 
rcbant  licas,  dcxtra  breviorem,finiftra  longiorem/'  Prodi- 

tum- 


Theutor.as  m  ttebant  tclorum  fj>cc'es,qv.c 
Catejdt  dicebautnr.  Servius  autcm  dicit 
efle  tcla  Gallica  ,  undc  ctiam  Theuto- 
nicorum  ritum  dixit.  At  Picrius  fcribit 
in  Romanocodice,&  quibufdam  aliis 
Catclas  illic  lcgi.  * 

COLERUS. 

*  Vide  &  Agellium ,  ubi  rccenfet 
gladiorum  genera. 

T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

t  E rat  enim  bafla.  ]  Detiamcain- 
tclligit,  idque  eft  Corn.  Taciti  dc  mo- 
ribus  Gcrmanorum  ,  non  adco  longe 
a  prin.  t\ari,  iiupit, gladii*,  aut  ma]o- 
ribm  lanceic  utuutur  ,  bttflas  velipfirum 
vocabulo,framtas  verunt  anguflo  C  bre-ji 
ferro ,  ftd  ita  acri  &  ad  ufitm  b.:bi:i  ut 
eodim  tclo,  prout  ratiopofit ,  -jcl  commi- 
»«*  -jel  ctnintts  purnent :  ?J7"  equcs  quidcm 
fiuto  frameaquc  contentm  cfl. 

2   Romph.ta  -jcro.]  Livius  4-Dccad. 
lib.  r.  Tkracat,\ncpiT,Romphetc,inzen- 
tis  &~  ipf.c  ImgitndinJS  inter  adjccloj  un- 
dique  ramos impediibant.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 

*  Glo.Gra:coIat.'P</iu^!tjV,F>.7w<v, 
*ladium. 

T  I  R  A  QU  E  L  L 11  S. 

j  Tametfi  H  Bamcum,  ]  Ut  facilc 
colligi  poteft  exLivio  v.Decad.  Iib.8. 
cujusvcrba  afFeremus  ibi ,  hiter  levis 
acmatur.e.  Idem  Livius  *..  Dccad.  1.  r. 
dc  gladio  Hiipanorum  loquens ,  Pofl- 
qitamgladio  llisb.trierfi  dclritncata  coy- 
pcra  ,  bracbiii  abfcifiis  ,  aut  tota  cervlce 
defecla,di-jifi  d  corpore  capita,  patentia- 
que  -jifcera  ,  &faeditatem  aliam  -julnc- 
rum  -jiderur.t :  advcrfu*  qux  tela  ,  quof 
<jue  -jiros  pugnandum  ejfet ,  pa-jidi  -julgo 
cernebant. 

4  T.t  Sariffampralonzam.]  Livius  4. 
Dec.lib.7.  Ibi, inquit, fimui  perturbatt 


eidincs  ,  <S~  impcdilu!  intercurfu  fuorunt 
ifws  pr.tlongarum  baflarum  (Saiilf.ts 
A/./  >di:e>  -jicar.t )  i;i  ulerc  figna  Rcrna- 
nx lcziones ,  & pila intcr  tmbatos  con\i~ 
ccte.  Sccjufiiem  Decad.lib.8.P«-»/>r;- 
culi  fcramina prxlongx  bafix  ,  nu.is  Sa- 
rifjas  -jocant,ad  fiurnmo-jendos  lioflcs pro- 
minbant.  diximus  fupra  in  vcrbo ,  Sa- 
rijffi  M.;ccdcnum.  Vcgetius  autcm  1.  j. 
cap.  24.  dicit  Satiflaseflelongiflimo* 
contos.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  O^Curtius  I.9.  Maccdo  \ufta  arrr.a 
fuinpfeiat  areum  clypcum,  baflam,  quant 
farijfam  -jocant ,  Ixv.t  tcnens. 

TIRAQUELLUS. 

5  Etiamfica  !{omanit. ]Cicero  in  J, 
in  Vci  rcm  actione,c  quibus  illc  maxi- 
mum  Gcaruto  numcrum  extulit.  Hinc- 
queapud  Romanos  Sicatii',  dequibu! 
cxtatapud  Jurifconfultostitulus ,  Ad 
lcgem  Corncliam  de  Sicariis.  &  Cice- 
roncm  in  Orat.  pro  Rofcio,  &  Suero- 
nium  in  Cxfare,  c.n.  Fuitque  etiam 
(ica  Perfarum  propria  ex  Strabone  de- 
fcribentc  Perfarum  mores  &  inftituta 
lib.  r^.ad  h*n.  ficenimfcribit ,  Pcrfit 
fjga.  im  grficas  babent,  avcum  caput  pi- 
lcitm  turritum  ,  ctrcr.m  feclns thoracem 
fquamofium.  Et  addefuperioribus  ma- 
cheram  fuifle  peculiarem  Gctarum  , 
qii  ob  iJ  Machcrophori  dicli  funt 
Thucydidi  libro  2.  ad  fin.  Atque 
ctiam  Thracum  ex  eodemd.quoquc 
libro  2.  * 

COLERUS. 

*  Glof.  fic.t  S*p«ueixs,  £ic®*  tTit- 
xa^OTcQiiales  funt  nunc  Turcici  gla» 
dii.  HincSicarius. 

TIRACJUELLUS. 
6   Prodilumquf  me.r.oriai  eli  C.  "iAap 
rinm.]  Tlutar.  in  vita  illius. 

J   Tslaf 


tace- 

dxmo- 

nii. 

CaU- 

t*. 

Spa- 

th*. 

H.xfla- 

ti. 

Tyro- 

nes. 

jaiii- 

tes  a- 

tate 

robufli- 

tres. 

TTriiX- 

rii. 


tts. 


6%6  Alex.  ab  Alexandro 

tumq;  memoria?  eft,  C.Marium  nova  primum  forma  jacu- 
la  feci(Te:nam  quum  duplici  telo  antea  munirentur,ipfe  al- 
terum  admifit,alterum  fuftulit,8docoiIlius  clavum  panxit, 
quo  firmius  impingerent.  '  Marcellus  ad  Molam  longiora 
pila  militibus  diftribuit ,  quo  ferirent  vehementius ,  quum 
Carthaginenfes  brevioribus,  &  minus  habilibus  uterentur. 
'  Cleomenes  vero  docuit  Laceda?monios  pro  lancea  fa- 
ri/lis  uti ,  quas  utraque  manu  torquere  afluefecit.  J  Galatse 
pro  enfibusfpathas  geftabant  cblongas,quasa  dextro  latere 
catenis  fubnectebant.  4  Poft  quos  haftati ,  qui  haftam  gef- 
faque  ferebant,qui  etiam  in  prima  fronte  pofiti,  haftis  pr#- 
validis  ferro  munitis  militabant :  erant  enim  fere  tyrones, 
tunc  primum  militia?  adfcripti. 5  Deinde  principes  ordines 
duccbant ,  milites  i  obuftiores  a?tate ,  &  ufu  doctiores ,  ab 
haftatis  per  intervalla  diviii.  6  Tertii  vexilli  triarii  fuere, 
qui  fi  qtia  major  vis  ingrueret ,  aut  durior  cafus ,  principes 
repelleret,  compreffis  ordinibus  uno  continente  agmine 
totam  aciem  clauderent,  laxatos  languentefque  ordines 
magnis  viribus  repararent.  Tantique  roboris  erant,  ut  re- 
bus  abfciflis  &  deploratis ,  fa;pe  debilitatam  virtutem ,  & 
fractos  reftituerent  animos.  7Pra?ter  hosvelites,  quod 
veftiti ,  &  nullis  armis  muniti ,  quo  expeditiores  forent, 

inter 


T  MareelUs  act  Kolam.  ]  Idem  Plu- 
tarchus  in  vita  ipfius  Marcelli. 

t  Cleomcnes.]  Ipfe  Plutarch.  in  vita 
ipfius. 

j  <?.f/,r/-<f.]DiodorusSiculuslib.6. 
c.9.  fcribit,Galatas  pro  enfibus  ferreis 
fpathns  gerere  oblongas ,  a:rea  catena 
a  dextro  latere  pendentes.  Vegetius 
lib.2.  c.  16.  fcribit  Spathas  vocari  gla- 
diosmajores. 

4  Pofl cjuos /j<>/2.tf/.]  Varrolib.i.  aut 
alicrumcomput.  4.  delingua  Latina, 
Livius  i.Dec.lib.8.  Vide  Alianum  de 
inftruendis  aciebus,qui  aliter  haftatos 
videturaccipere,  &  qua:  fcripfimus  (u- 
pralib.zj.c7. 

s  DeindePrincipet.']  Vide&fupra 
eodeni  lib.  4.  cap.7.  Ubi  &  ego  non- 


nulla  addidi. 

6  Tertii  -jexilli  triarii.]Vide  itcm 
ibi,  &  pratterealib.  i.cs- 

7  Prxter  hos  velites.]LW\us  $.Dec. 
lib.  10.  ValeriusMaximuslib.2.  cap.i. 
de  inftitutis  anticjuis.  Alianus  ubi 
fup.  Et  de  his  quoque  idem  Livius  4. 
Dec  lib. 4 .  &  6 .Cic de  claris  oratorib. 
O vid.  in  Ibim.  Vegetius  lib. 5 .  cap.  1 6. 
&  24.Koniui  Marcellus  de  Genere  ar- 
morum  paulo  poft  prin.  * 

COLERUS. 
*  Frontin.lib.4.c.7.  Orofius lib.4. 
Ifidoruslib.9.  Eutropius  &  alii.  Sido- 
nius  Apollinariusepif.i.lib.7.  Habetit 
hifhriam  Jwjenis  eximii  yfabttlam  mili- 
tia  velitriciit.  Miles  velitilcius ,  ideft 
vetetm 

I  Intet 


GenialesDies.   Lib.  VI.        687 

1  jnter  levis  armatura*  milites  locabantur ,  :  cjuibus  parma: 
tripedales ,  breviorcs  quam  equeftres ,  &  jacula  quatcr- 
nos  longa  pcdes ,  fcrro  prasfixo ,  data  iunt ,  ex  cclcri  cur- 
fu  quafi  volantcs  di&i,  prompti  ad  excurfiones,  quiad 
profcquenduininclinatam  fcmel  aciem ,  vagos  efrufofque 
prasdatorcs  excipicndum  ,  infefhfque  populationcs  &  va- 
ftitatem  inhibcndum ,  tum  ad  fubita  belli  &  repentinas  in- 
curfioncs  mirum  dictu  eft  quanto  prarfidio  ruerint.  5  Hi 
enim  fccundo  Punico  ardcnte  bcllo ,  dum  Romani  ad  Ca- 
puam  fcdcnt ,  ut  conti  a  cquites ,  quibus  hoftis  prasvale- 
bat,  rcpusmarcnt,  a  Fulvio  Haccoproconfuleprimumin- 
vcnti  inftitutiquc  funt.  Quibus  additi  fcqucntibus  bcllis 
plerunque  fagittarii, 4  &  cohors  Pcligna  vclitaribus  armis,  a*p7- 
quorum  tcla  ad  rcmittcndum  impcritisinhabilia  traduntur.  ££• 
Rurfus  inter  militum  ordines  alii  dcfcripti  funt ,  quibus  tJmt 
J  prastorianis  nomen,  qui  juxta  ducis  prastorium  cxcuban-  *Ad'n 
tcs ,  honore  atque  ordinc  prasftabant ,  hi  cnim  prsripuo  bus. 
roborc  &  virtute  illuftres  equitcs ,  magna  &  firma  prasfi-  p.r**" 
dia  fucre ,  quippc  qui  circa  principis  tabcrnaculum  &  im- 
pcratoris  latcra  militabant ,  quum  nobilitatc  &  honoribus 
anteircnt. e  Hos  antea 7  Celcrcs  a  Romulo  diclos  fcrunt: 

fiqui- 

}  .Dec.lib.  *.  Et  de  ea  quoque  diximus 
fup.lib.  r.c.6. 

5  'Ptveterianis  nomen.]  De  quibuf 
Pliniuslib.6.c.20.Corn.Tacitusl.r7. 
non  femel.  Saet.inTiberiocap.37.5c 
in  Galba,c.r6. 

6  Hos.]  Ideft  velites,  utpatet  ex 
feq. 

7  Celercs  a  Romulo  diBos.  ]  Diony- 
fius  Halicarnaflauis  1. 2.  Senatu  d,  inde, 
inquit,  cx  cenlum fenioribus  conjiituto, 
'jiclens  tjttod  jwjenum  tjuotjue  fibi  opus 
cffet  alicjua  manu  ad  tutelam  co>poris,& 
tjuorum  inrebujur^entibus  utetetu;  rmi- 
nifieriis  %C0.robufiiflin.osex  nobilifitmis 
famdiis  deleHos  circafe  babuit,  cemmen- 
datos  curiarum  fuffra°iis  ,  quernadms- 
dum  Senatort  t antea  ,  denos  per  fin;ulas 
curias.  Hvs  in  uni-jerfumfu.t  nomen  ,  fic 
ut  O4  nunc  Celeres  :  ut  plerique  tradunt 


TIRAQJJELLUS. 

1  Inter  levis  armaturx  milites  loca- 
Lantur.]hWms  %.  Decad.  lib.  2.  paulo 
antcfin.  Ipfe-jelitibus  ad  firmandale- 
-jium  armorum  auxiiia  adjeHis ,  ad  tu- 
tnulum  pntcedit. 

2  1'rimut parma: tripedales.]  Livius 
4-Decad.lib.8  ubi  de  his  loquens  ait, 
Hic  milcs  tripedaiem  parmam  babet ,  &■ 
in  dexlrd  bajiat ,  auibus  endnui  utitur  : 
tladio  Histtaniet.fi  cfi  cinHus,  qund fipe- 
de  cellato  pugnandum  eil ,  tranflatis  in 
Itfjam  baji  id ,  fi, inojt  gladium. 

J  Hi  enimftcundo  Punico  ]  Valerius 
2VIaximuslib.2.cap.  1.  deinftitutisan- 
tiquis.  Ex  quo  intelliges  hos  non  a 
Fulvio  Flacco  Imperatore ,  non  Pro- 
confule  inventos,  fcd  a  Q^Na:vio  uno 
ex  ejus  Centurionibus. 

4  £t  cchors  Peligna.]  DequaLivius 


*ceher 


688  Alex.  ab  Alexandro 

fiquidem  Romulus  trecentos  circa  fe ,  pacis  belliquetem- 

Ceie-    poribus   habuit  expeditos  ,  quos  Celeres  nuncupavit; 

*"'      '  qui  poftea  Flexumines ,  demum  Trofluli ,  quod  oppi- 

mmes.  dum  Thufcoium  Troflulum  fine  peditum  opera  vi  cepif- 

Tnf-    fent ,  dicli  funt :  :  quos  Numa  diflblvit ,  &  antiquata  mi- 

litia  miffos  fecit.  '  Primus  enim  Tarquinius  Superbus  cu- 

ftodiam  ferociflimorum  circa  fe  habuit ,  ut  noctxi  penes 

regiam  excubarent,   die  autem  illius  latera  cingerent. 

4  Obfervatumque  fuit,  utisfummammilitiajgereret,  & 

impe- 


acekritaie  miniferiijuxta  ratiomm  Ro- 
mani  vocahUli.  Livius  r.  Decad.lib.  r. 
Tttcentofqv.e  armatos  ad  cujhdiam  corpo- 
ris  ,  tjuos  Celcres  appellanjit ,  mn  in  bello 
folurn  ,fed  etiam  in  pace  habuit.  Plutar. 
in  Romulo  5c  in  Numa  Pompilio.  Ser- 
vius  ineum  locum  Virg.  lib.  r. 

Tercentum  fcutati  equites ,  Volfcente 
magiflro. 
Et  itemm  lib.  r  r.  in  eum  locum, 
Necnon  Meffiipus  contra  celcrefque  La- 
tini. 
^Alludit,  incjuit,drf  mililiam  i\omanam: 
nanque  &  equites  habuit  Romulus  ,  ut 
illo  diximus  loio, 

Tercentum  fcutati  equites. 

(juos  Cileres  appcllavit ,  vel  d  celeritate, 
rjeld  duce  Qelere,  qui  dicitur  Remum  oc- 
cidijfe ,  in  cu^us  gratix  'jicem  d  Romulo 
fieri  Tribunus  equitum  meruit,  &■'  Tribu- 
tius  Celerum  appellatus  eji.  Et  Feftus 
Pompejuslib.3.  VidePlutar.in  Rom. 

I  jQui  puilea  plexumines  ,  demum 
Trojfuli.]  De  his  duobus Plinius  1.  5  3 . 
cap.z.  Quinetiamipfumequitum  no- 
men  ixpe  variatum  eft,  in  his  quoque, 
qui  ad  equitatum  trahebantur,Celeres 
fuuPs.omulo  regibuique  appcllati  funt, 
deinde  Flexumines,  poftea  TroiTuIi, 
cum  oppidum  in  Thufcis  citra  Vollci- 
nios  pafluum  9.  M.  fine  ullo  peditum 
adiumento  cepilTcnt  ejus  vocabuli.  Id- 
que  duravit  ultra  C.Gracchum.  Junius 
certe,  qui  abamicitia  ejus  Gracchanus 
appellatus  eft  ,  fcriptum  reliquit  his 
verbis ,  Quod  ad  equeftrem  ordinem 
attinec  ,  antea  Trofliilos  vocabant, 


nunc  equites  vocant :  ideo  quia  non 
intelligunt  TrolTulos  nomen  quid  va- 
leat ,  multospudeteo  nomineappel- 
lari:  &  caufam,qua:  fupra  indicata  eft, 
exponit ,  invitofque  etiamnum  tamen 
Troflulos  vocari.  HactenusPlinius.  Et 
pra?tereadeTroiTulisPerfius  fatyra  (. 
ut  nonnulli  intelligunt, 
— — -  XJndeijlud  dedecus  ,  in  quo 
Trojfulus  exultat  tibi  pcrfibfellia  Ltvis? 
Quamvis  aliialiter  intelligant.  Feftus 
autem  Pompejus  1. 18.  Troffuli,  inquit, 
equites  dicii  quod  opptdum  Thufcorunt 
Troffuium  fme  opera  peditum  ceperint. 
Aliter  Nonius  Marcellus ,  qui  Troffu- 
los  di&os  putat ,  quafi  torofulos ,  hoc 
eft,  bene  habitos  &  mufculorum  toris 
pra:validos,citatqueteftimoniumVar- 
ronis  ex  Sefquiulyfie  ,  Nunc  emunt 
Trofliili ,  nardo  nitidi ,  vulgo  Attico 
talento  equum. 

2  jQuosKumadiffjhit.~\  Dionyfius 
Halicar.  1  ib.  1 .  Plutar.  i  n  vita  Numa:. 

5  Primus  enim  Tarquinius  Superbvs.] 
Livius  i.Dec.  l.r.  DionyfiusHalicar- 
naflams  lib.4.  Primum  incmrt,  fatellitie 
fe  fiipavit  audacifiimorum  hominum,gla- 
dios  &  lanceas  •leflantium  ,  exterorum 
&"  civium  :  qui  noclu  excubantes  tircx 
regiam  y  interdiu  comitantes  eum  per 
vias  y  tutum  reddebant  ab  infidiis.  Scd 
adde  quod  apud  exteros  Periander 
Corinthius  primus  armatis  circunfe- 
ptusinceflit,  auttore  Lacrtioin  vita 
illius. 

4  Obfer-jatumque  /»/*.]  Hoc  ex  fe- 
cjuentibus  intclligitur. 

I  Pems 


e- 

rator 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  680 

tmperatoris  vice  fungerctur ,  qui  prartoria  caftra  8c  prarto- ''"/> 
rianos  haberct :  namque  omnis  cura  &  prccuratio  rci  mi-™^ 
litaris ,  deiito  imperio  veteri, '  pencs  pra:torianos  fuit,  qui 
quandoque  quum  Rorna;  juxta  pomcerium  caftra  mctan- 
tur ,  magnarum  difleniionum  caifam  pra^buere :  nam  per 
cclcbria  iirbis  lcca  fuper  aiiumcndo  principe  incxtricabilcs 
fape  pugnas  conferebant.  :  Ideo  Tibcrius  Carfar ,  nc  per 
hoipitia  difpcrii ,  popularcstumultusfcrercnt,  extrafrc- 
cjuentia  urbis  prxtorianis  loca  dedit.  '  Denique  in  tantum 
viribus  proccilerc ,  ut  quem  vcllcnt ,  ad  fpcm  imperii  im- 
pcllcrent ,  &  in  principcrn  aflumcrent ,  'r  ailumptumquc 
mox  drturbarent ,  cflentque  arbitri  totius  imperii  &  mo- 
dcratorcs  ,    qui   ctiam  fpiculatorum  ordincm  habebant 
prompti/Iimorum  ,  qui  circa  ducis  latcra  cxcubabant : 
5  unde  magni  frpcduccs  adjumentaiumpierc:  ' ;  quippc  tes dr- 
Aphricanus  primus  fortiiTimum  quemque  delegit ,  qui  ab  c'tU~ 
eo  non  difcederent ,  &  cartero  bclli  muncre  vacarent.  cwj. 
Scquuti  dcindc  Confulcs , 7  &  dcmum  Ca?farcs,  cohortes/*M  & 
circa  latcra,  veluti  firma  &  valida  pradidia  habucrunt.,^" 

In 


1  Pcncs  Pr.eto,ianosfuit.~]Et  iu  quo- 
quecxkquntibus. 

2  idco  TiLerius  C.tfar.]  Suetonius 
in  vit.i  illiusc  $7.  ^0'/;,c,inqir:t,f.r//>vj 
unjtituit  ,  qnibus  Prstoi  i.tna:  cohottes, 
\ag*  mti  id  tempin,  <y  pcr  hcsbitia  di- 
Iperfie  ctntincvcr.tur. 

5  Dar.qv.c  in  t.intum  virilms  proccf- 
_/?;r.]  Scilicet  Pr.rtoriani  milites,  ut 
viderelicet  ex  Suetonio  in  Galba,  cap. 
16.  .fclio  Sparriano  in  Didio  Juliano, 
Joiepho  loquente  deClaudio  ad  im- 
perium  ailiimpto  1.  19.  Anriquitatum 
Judaicarum,  cap.i.  <k  j.ficlib.ir.c.f. 
ubi  de  Xcrone. 

4.  ^Affuiriptumquc  tno.x  dcturbarent.] 
Ex  eodem  ioco  Suetonii. 

S  XJ.tdc  tr.agni  Duces.  JUt  ex  fequen- 
tib.  patet. 

6  JQuippe.Afic.imts.']  Livius  ;.De- 
cad.lib.o.  (latiin  in  frontc  ,  Scipi.t  ,  in- 
<juit ,  p.feaqu.u»  iit  Siciliam  venit ,  ■ve- 

Tm.  llt 


luntarios  militts  ordinavit  ,  ccnturiaiit- 
(ju<  e.x  iistrecentos  iuvcncs  florentesaita- 
tc  ,  C7"  virium  rcbore  inftjncs  circafe  htt- 
bebat  ,  tgnoranles  quem  ad  ufum  neque 
ccnturiati  ,  nenue  armati  fimtrentw. 
Sed  r.on  eo  fecit,  ut  eilent  fui  corporis 
cuftodes,  fed  dio  fpeftabat ,  ut  poftea 
declarat.  Fcft.  Pompejushb.  16.  ubi 
de  Prartoria  cohorte ,  Scipio,  ait,  .Afii- 
c.rnns  primus  fortifiimnm  quenquc  de!e~ 
git,  qui  ab  co  in  bello  nm  dtfccdctcnt,  cy 
uttgnmmtrt  miliii.c  v.tcartnt ,  &fex- 
quiplcx  fhpendinm  accipcrcnt.  Ex  quo 
loco  id  haud  dubie  accepit  Alexander. 
7  Et  dcmum  Cttfarcs.}  Herodianus 
lib.i.ubi de  Pertinace :  ld  \itn urbtout 
coboitcs  ImPerarartnp  icnfhditt  adhibitrt 
gravitrr  molefi  qucfcrebant.  Idem  eo- 
dem  libro  in  Oratio.  Pertinacis  _,  pros 
!  autem  Principis  cttrtt  citjlodixque  ,  cy 
i  pr-puifandis  aiiunde  pcruuits  adlnbitos, 
l&c. 

Xx  1   Rrvct 


Ix<\e- 

ret\om. 

jnncii. 

Reges 

„ifi*. 

^Argy- 

r.ispi- 

des. 

I.ace- 

ddtmo- 

nii  re- 

&"• 

.Athe- 
ttien- 
fes. 
The- 
bani. 
Mace- 
doncs. 


690  Alex.  ab  Alexandro 

In  urbe  quoque  ex  prsefeclura  Rheatina  delec~ti  milites  ad 
latera  confulum  excubantes ,  farpe  reipubl.  operam  na- 
varunt.  Manus  quoque  equitum  Romanorum  armata, 
pre-fidii  caufa  fenatui  plerunque  affuit.Cato  quoque  prom- 
ptoscirca  feFirmianoshabuiffe  fertur.Fuitque  moris  populi 
Romani,  fociali  fide  &  fcedere  junctis,quos  reges  appella- 
vifletjturmam  equitum  Romanorum  honoris  caufa,&  mi- 
litarem  cuftodiam  velut  prajfidium  impartiri.'Reges  quoq; 
Afia: ,  militum  cohortes  &  robora  virorum  habuere,  quos 
Argyrafpidas  a  genere  armorum  nuncuparunt.  :  Lacedse- 
moniorum  regesgenerofiflimosjuvenes  trecentos  habuere 
cuftodes.  sAthenienfes  facram  cohortem, 4  quse  ex  feinvi- 
cem  amantibus  confhbat:yquse  ctiam  apud  Thebanos  fuit. 
Alexander  Macedo  clypeatos,  6  &  Perfarum  inille  fatel- 
litcs  excubitores  adfcivit.  \  Macedonum  quoque  reges 


T  Reges  quoque  .Afi<t.~\  Liv.4.  Dec. 
1.  -.  loquens  de  Antiocho  Rcge  Afir, 
.Ab  eadem  ,  inquit,  partepaulu/um  fro- 
ducio  cornu  regia  cohors  erat  :  ^Argyra- 
Jpidcs  dgcnere  armorum  appellabantur. 
Lacedamoniorum  i\eies.\   Diony- 


obfer- 

inPclopida,  nifi  idem  fitquodfacra 
illa  cohors. 

6  Et  PerfarummiUefiiteUites.~\  Ju- 
ftinus  de  eo  loquens  lib.  n.Kunc  quo- 
que,  a.lt, cuftodiam  corporisfuinon  Mace- 
donibus  tantumfe,  iierum  etiam  iUis  (dc 


(iusHalicarnafla:usl.a.  Herodot.  vero  Perfis  loquitur)  crediturum.  tAtqueita 

lib. 6.  dicit  centnm.  miUc  cx  his  jwjenes  in  numerum  fiiteUi- 

5  ^Athenienfesfacramcohortem.~\Scd  tumlegit  y   auxiliorum  quoque  portionem 

&erant  Macedonibus  facrx  alazapud  armaiamin difciplinam  Macedonum ex- 

Livium  Dec.  5.  lib.2.  Medius  omnium  ercituifiuomifiet.  QjZaxuusl.io  lcri- 

Rex  (de  Perfeo  Macedonum  Rege  bit  AlexandrumPerfiscorporisfut  cu- 

ioquitur)  erat :  circa  eum  agema  quod  ftodiam  credidifie ,  Perfas  fatellites, 

"jocant,eqmtumquefacraaU.  Etlib.4.  Perfasapparitoresfecifle.  quod&ip- 
xion  adeoprocula  fin.  Princeps  fugtt  \  fumtraditPIutar.invitaillius.AtAr- 


Rex  ipfe  erat.  jam  d  Pydna  cum  facrit 
<dis  equitum  PeUam  petcbat. 

4  S>ua  exfe  in-jicem  amantibus  con- 
ftabat.~\  Ut  erat  Alexandro  Magno  co- 
hors  amicorum  apud  Arrianum  dc 
Geftis  ipfitts  Alexand.  1. 1.  non  fcmel, 


rianuslib.6.  Geftorumipfius  Alexan- 
dri  prodit  eumaliquando  feptem  (ui 
corporis  cuftodes  habuifle,quos  Soma- 
tophylacas  verbo  Graeco  appellabant. 

7   Macedonum  quoque  rcges.~\CuiilUZ 
in  univerfum  loquens  de  his  Macedo- 


&  poftremo  loco  eam  quoqueregiam  |  numregibuslib.8.Alianus  (privatim 
appellat.  Etlib.i.ubiduasamicorum  I  loquens  dc  Philippo)  Varix  hiftorix 
turmas  fuifle  dicit,  quarum  altera  An- 1  lib.  14.  in  fin.  Erat  &  his  regibus  co- 
thebufia ,  altera  Lagxa  vocabatur.  hors  regia,  quae  fcil.  ad  ..ufl  odiam  cor- 

S  jQv*  etiam  apud  Thebanos  fuit.~)  poris  dele&a  erat, apudLivium  j.dec. 
Scilicet  facra  cohors  ex  Plutarcho  in  lib.  8-  poftprinc.  ubi  loquens  de  Phi- 
Alexandro  Et  apud  hos  quoque  erat ;  Jippo  illo  poftremo  ejus  nominis  Ma- 
Sacrum  prxfidinm  ex  eodem  Plutar.  j  cedoniHn,  Ibi  exertitu  omni  derelicl» 


Ge  ni  ale  s  D  ie  s.  Lib.  VI.         69l 

obfervarunt  nobilium  libcros  habcre ,  qui  noctu  fcrvatis 
vicibus  ,   pro  foribus  ubi  rex  quiefccbat  ,   cxcubarent. 
1  Alexander  Epiri  ducentos  Lucanorum  cxulcs  habuit  cx- 
peditos.2  Aratus  vero  ad  corporis  cuftodiam  dclcctos  mi- 
Jites  accepifib  fcrtiur.  '  Pififtratus  Coryncphoros.  4  Ma-  c*& 
rius  fatellitcs,  quos  vocavit  Pra?cipites.    J  Et  Suipitius,/.  * 
tribunus ,  Marii  tcmporc ,  manum  equicum  juniorum  ou-  rMi" 
ftodcs  advocavit.  e  Cumquc  fymbola  incaftrisab  Anti-*"'J*' 
«ono  nccc  Eumcnis  darcntur,  Maccdones  millc  miiitcs 
cxpeditos  ad  ipfius  cuilociiam  dederunt.  7  Dionyfius  prx- 
validis  fervis  Iatera  munivit ,  cV  cfreris  Barbaris  commifit 
cuftodiam  ,  8  quos  quum  dimitti  Plato  fuafiflet ,  pene  in 
difcrimcn  vita:  &  diffidium  vcnit.  9  Petreius  bcncficiariis  Be"f^" 

uan*. 

CvCC- 


ch,-,i  cohwte  regia  Dcrwtiidiadem  ffe 
reupie.  idcmautcm  ^.Dcc.lib.o.dicit 
cam  colioitcm  rcgiam  Nicatotis  ap- 
pellatam. 

1  ^le.vandcrEpiri.]  Liv.  i.  Dcc.1.8. 

2  .Aratns.]  Tlut.  in  vita  illius. 

7,  Pififtratus  Corynephores,]  Plntar. 
in  Solone.  Ea  autem  vox  Ggnificat  La- 
tinc  c!av!t/crHm,fivc  clav.t  pu^nantcm. 

4  M.v  ius.  J  llnde  id  Alexander  ac  • 
cepit  nefcio,  nifi  ex  co  quod  Plutar.  in 
vitaillius  appcllat  Ludium  quendam 
prxcipitem  ,  qucm  fibi  ipfe  Marius  in 
icptimo  Confulatu  afcivit.  Alibi  au- 
temipfius  fatellites  Bardaros  non  fe- 
mcl  vocavit ,  quosexfervis  fibi  dele- 
gcrat. 

5  EtSulpitiusTribunus.]  Plutar.  in 
Mario. 

6  Cumque  fymhota.]  Plutar.  in  vita 
Eumenis. 

7  Dioiyfius.]  Val.Max.  lib.o.c.i.}. 
..Vtv  ,  Dicnyjtus  Syracufanoium  tyran- 
nue,  hujufce  tormcnti  quam  tongafabuta, 
fjui  duodc  quadranjnta  annorum  domi- 
nationcm  in  hunc modum  pcregtt  ,  Sum- 
rr.otis  amicis  ,  in  eorum  locumfcrocifir,:a 

i  umgentium  hcmincs  ,  &  exfamiliis  (t- 
Ckpktnm  eleclos, prxvalidos  fcrvos  ,  qui- 
Lus later.tfua  commit t erct ,fub]h t uit .  Ci- 
cero  autcm  li b.  <; .  Tufculanarum  qua:- 
Ilionum  lcribit  illum  iis  quos  ex  fami- 


liis  locurletnm  fervos delegcrat ,  qui- 
bus  nomcn  fervitutis  ipfedetraxciar, 
c<  quibufdamconvenis&ferisBarba- 
ris  coiporis  cuftodiam  comir.ifific. 

8  Shio  f  cum  dimitti  Pla.  o  fu*fiffct.~\ 
Laertius  in  illius  vitalib.  s.non  de  Sa- 
tellitio  loquutumait,  fcdcumdery- 
rannide  diueretet ,  camquc  vitupera- 
ret,  dicente  Ti\onyfiO,Verba  tua  ctir.ji- 
rum  fcimm  funt ,  Platoneque  rcfpcn- 
dente  ,  Et  tua  tyrannidem  fapiunt :  ob 
id  iratum  Dionyfium  de  Platone  tru- 
cidando  cogitafic  refert. 

9  Pctre]us.]CxCAr\.j.  Belli  civilis: 
Pclrcpa  irro  non  dcferit  fcfc  ,  armatfa- 
milram,  cum  hac  &•  pratcria  cohcrte  Ce- 
tratorum  ,  bai  barifijuc  cejuitibus p.iucis, 
hcneficiariisfuis ,  quoifu.c  cftodix  caufa 
habcrc  confucvcr.it,  imprcvifo  ad  yatlum 
advdat.  Et  dc  his  beneficiariis  militi- 
bus,  Plinius  Junior  Enift.  lib.  10. 
epift.  a8 1 .  incip.  GaLius B.-Jfus , cujus 
ii.rc  fimt  verba ,  Quantnm  pcrSpicei  c  to- 
tui ,  •"„'»  egi  egitu  &  indutgcntia  tua  di- 
ipus  :  cui  eeo  nctumfcci  pracipiffe  te  ,  nt 
c.v  cchortibus  ,  cjuibus  rr.e praeffe  voluifti, 
conteiittts  effct  bencficiaiiis  decem  ,  cqui- 
t.bus  dtioLns  ,  CeniuAcr.ev.no.  EtVcge- 
tiuslib.  J. 

C  O  L  E  R  U  S. 
*  Ibi  VegctiusBeneficiariosdictOS 
cenfet ,  quod  beneficio  Tribunorum 
Xx  2  promo- 


Cctra- 

ti. 

Turmx 

immor- 

t.tini. 

Mcio- 

phqfj. 

Toj- 

moch/C 

fi* 

Soin.i- 

tcplry 

iaces. 

fyriis. 

Indi 

iCVCS. 


6<)Z  Alex.  ab  Alexandro    . 

&  cetratis  flipatus  fuit.  'Apud  Perfas  turma?  immorta- 
lium,  qua?  ex  clccem  millibus  conftabant,  adextremos 
fervabantur  cafus  ,  2  cjui  aurcos  torcjues,  &  manicatas 
tunicas  habuere  diltinctas  auro  ,  ex  quibus  mille  fcle- 
ciis  ,  '  Melophoris  dixere  nomen :  donec  Theodofio 
impcrante,  ab  Ardaburio  &  nomen  &  gcnus  mortalium 
deficre :  cjucrum  infcar  ordo  equitum  apud  Gallosfuit, 
cjucm  Thymochrefiam , 4  Gra^ci  Somotaphylacas  vocant. 
5  Cyrus  cuftodes  corporis  cunuchos  habuit ,  quo  magis  in 
officio  eflent ,  eos  pra^ter  iilcccbras  voluptatum ,  fnmiifi- 
mum  prcdidium  ratus.  °  Indi  vero  reges ,  pervigilcs  mu- 

lieres 


promoveren.rur.  Aliter  Fefius :  Benefi-  \ 
ci.iriimilitcf  dicebantur  ,  qui -j.tc.tbant  r 
ntunerU  bcneficio.  e  contra  mtininces  ' 
vocabanrur ,  qt;i  non  vacabant ,  fed  , 
munus  Reip.  facicbant.  Tertullian.de  I 
ruga  :  Kcfcio an  CYubefcendum,an  doien-  | 
dumfit ,  citm  in  m.tf/icibus  Eeneficiario-  j 
rnm  &  Curiof.rnm  ,  iater  tabernarios,  \ 
cjrc.  Sed  hoc  loco  alii  funt  beneficiarii  | 
ab  iis,  qui  Cxfari,  Plinio,SuetoniO  in 
Tiberio,Agathioquefiintcorporiscu-  \ 
ftodes.Putatque  Cujacius  etir.m  in  ex- 
pofit.  Novcl.  1 8 .  Efle  explorarores  8c 
indices,qucs  pro  hujus  minifterii  pra:- 
mio  habcat  Prxtor  immunes.  Dicun- 
rur  &  beneficiarii  (ive  curiofi ,  qui  cu- 
ram  habc-iit  curfus  publici ,  ut  idem 
doctiff.  omnium  liujus  xvi  Jurifcon- 
fultorum  docet  /.j.  dec,:n.larg.tit.£c 
tit.  de  Cnriofis. 

TIR  AQJIELLUS. 

i  .Jpud  Perfiis.  ]Herod.lib-7.  &  8. 
Et  de  his  quoque  Diodorus  Sicutus  li- 
bro  rr.  Athenxuslib.iz.  cap.}.  Per- 
farum  h&tm)  defcribens,  (icfcribit, 
Regcm  mniiaes  trecentx  infiuper  cb- 
fervant ,  quemadmodum  tefiatur  He- 
raclides  Cimicuslib.  I.  Rerum  Pcrfica- 
rum,  r.u.t  dic  qitidcm  dormiunt,  ntpofiea 
perno$ent,atque  per  mclem  c.munt  lych- 
nij  accenfi '.<,&  cytharam putftnt.  Vtitur 
i'!-:  rexftpius  prepe  aulam  Malifererum 


(erant  autem  hip.tellitcs,  lentre  quident 
Per/k  omnes,  qui  aurca  maia  in  hafiisge- 
fi.ibant ,  millc  numero  :  quieliam  optimi 
ex  decem  millibus  Peifiirum  ^4fianato- 
rnm  'jocatorum  eligcbantur)  ac  pedesper 
horum  aulam  inccdcbat  Sardiacis  tenui- 
bm  tapeiibus  fuppofitis,fiuper  quibtts  »id- 
li,  pyaterquam  regi,  incedere  licebat. 

2  Qui  aureos  torques.]  Herodotus 
ubi  fupra. 

3  MAophorls.]  Dequibtis Alianus 
Varix  hiftorix  l.o.  c.r.  ubi  de  Alexan- 
dro.  Et  Arrianus  L7.de  geftis  Alexan- 
driadfin.  Qtiamobrem  ismihivi.de- 
tur  Macedonum  ordinibtis  Terfas  Me- 
Iophoros  inferuifle  :  equitibus  vero 
qui  pari  cum  iis  honore  efient.  Mcl- 
phori,ideft,geftantcsinfpiculismala, 
ut  eft  apud  Herodotum. 

4  Gneci  Somatophylacas.]  DiximuS 
fttpra  ex  Arrianoin  vcibo,E/  Perfarum 
■milUfiitellites. 

5  Cjw/.]XenophonPedia:  Cyri  \.f. 
Herodot.  idern  dicitde  Smerde  Cyris 
imperante^lib.j. 

6  Indi'jcro  regcs.]  Strabolib.  15. 
Et  vide  Philoftrarumin,vita  Apollo-  ' 
niilib.  2.cap  rr.  ubifcribirinrcgia 
Phraotislndorum  regisnullos  cufto- 
des  fuifie  ,  nullos  fatellircs  :  fcd  velut 
inclarorutn  virorumdomibus  paucos 
familiares  rres  aut  ad  fummum  qua- 
tuor  homines. 

1  M<tfi' 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  6y$ 

licrcs  habucre  excubantcs.  '  Mafinifla  pamm  hominibus  M*/i- 
crcdcns ,  lalutem  fuam  canibus  vallaviti.  "  Julius  autcm  "ylti' 
Carfar ,  omiifis  cxcubiis,  cuftodcs  corporis  nullos  admilit,  '-<<■ 
fatins  arbitratus,  fcmcl  morti  foccumbere,  quammetu 
afliduo  dctiincri.  5  Auquftus  Calajniritanorum  &  Gcrma-  .Aum- 

•/"••!•  tj 

norum  manum  alvocavit:  ficut  4  Tibcnus  Gcrmanos,'7  /•_ 
y&  Galba  cvocatos.  6  Cajus  aittern  Caligula  Batavos. «-;«/. 
7  Antoninus  ctiam  Gcrmanos cquitcs  accivit.  8  Trajanus ^jvr- 
quoque  fine  ftipatoiibus  aut  militariaiftodiaperciiu  vixit.. ,,../.,. 
Fuitque  litcris  proditum,  cxcubias  militarcs  &corporifir-^ 
cuftodes,  non  Cxlaribus  modo, 9  fcd  Auguftis  mulieribus,,  V ",,,„ 


U£  llillus. 


i  \l.tfniiff.t.~\  Valeiius  Maximus  li- 
bro  9.C.  r.«.  Imo  codcm  ir.odo  ut  Au- 
guftusCalaguritanorum.itaCxfarHi- 
ipanorum  cuftodia  eft  ufus ,  teftc  Suc- 
tonio  S6.  cap. 

2  Jniiut  autem  C.tftr.]  Tlutar.  in 
vitaillius. 

5  lAuguflus.]  Suetouius  invitail- 
lius cap.49.  f.x mUit.trilus  cnjiiis ccrtum 
numcrum  partim  in  urhii  ,  ti&rtim  in  fui 
cvflodiam  allegit :  dimiff.i  Caldgnritdno- 
rv.m  tn.tnu  ,  quam  ufnue  ad  dcvicium 
Antonium,  itent  Germ.t.io,  um,  nuam  nf- 
ejue  iid  cLuicm  fari.mam  intcr  armigetos 
circafe  babuerdt. 

4  Tiberius  Germanos.]  Corn.  Taci- 
tus  lib.  r. 

5  Et  Gdlb.t.]  Suetouius  in  vita  il- 
liiiSjCap.ic.  Et  de  his  quoqne  inferius 
dicctur. 

6  C.tjiit  autem  C.iligula  B.tt.rvos.  ] 
Suctonius  in  vita  illius,  cap.4;.  Adde 
&  Gcrmanosexcodcmcap.^i;.  &  58. 
Adde  Galbam  Suet.c.  12.  Xiphilinutn 
Sevcro.  Jofephumlib.  19.  Antiquit. 

7  ^Antoninus.  ]  Scilicct  Baflianus 
Severi fiiius,  ex Herodiano lib.4.  Cx- 
terum  ,  imjuit ,  Germanosiibiomnes 
adjunxit,atquein  amicitiamconciKa- 
vit,  ficut  c.\  hisfociosbellorum,  & 
cuftodes  corporis  validiflimum  quen- 
cjue  c\:  pulcherrimum  fibi  adfci  verit. 

S  TV.jj.r»«r.]Dion  in  vita  illius,  Sic 
dileftus ,  iuq-.iit,  ?c  cbarus  civibus  ho- 


I  fti  duntaxat  formidabilis ,  venationes 
!  prxterca,  convivia,  fexia,  8c  jocos  fte- 
qucntcr  ctini  amiris  ac  familiaribus 

exercebat.  In  qitorum  domoslxpms 
\'ix  quatuor  comitautibus ,  ctiam  lir.c 
fatellite  divertebat:&  farailiarius  cura 
his  rccuiiibens  quicicebat. 

9  Sed  ..'Iwjvfli*  rnulie,i'u:is.~\Corr\. 
Tacitu  •  lib.  1  3 .  de  Agrippina,Neronis 
matre,  loquens,  Sed  adde  prxcedenti- 
bustriginta  Athenicniium  Tyrannos, 
qui  fe  reftorcs  nuncupabant,  tria  mil- 
Ha  latellitum  fibi  ftatuiflc,  tcfte  Jufti- 
no  I.  <{ .  Antipatrutn  ,uinnn  ex  Alexan- 
dri  fucccflbribus ,  Thraces  fatellites 
habuiflccx  Plut.invita  Demofthcnis. 
Oroetcm  Sardibus  a  Cvro  prxfeftmn, 
millc  Perlarum  fatellitibus  doripho- 
ris ,  id  cft  haft.itis ,  fivc  Iiaftas  ferenti- 
bus ,  ftipatum  fuifle  apud  Hercdotum 
lib.  5.  Artavafdem,  Armeniorum  r^c- 
gcm,fcx  millia  lcftorumequitum  cir- 
ca  fe ,  cuftoduv  tantum  caula ,  femper 
tcnuifle ,  apad  Plutarchura  in  Crafio. 
Surenam  ,  Parthum  potentiflimum, 
mille  catapliraftos  cquites  Sctotidem 
leviter  armatos ,  cuftodiendi  corporis 
gratia  ,  circa  ie  continue  detinuiile, 
apud  eundem  Plutarchum  in  ipfoCraf- 
fo.  Et  Jubam  regem  duo  millia  Hifpa- 
nonim  &  Gallorum  equittim ,  fua:  cu- 
ftodia:  caufa  ,  circum  fe  hnbere  con- 
fucftc  ,  apud  Cxlarem  Iib.  2.  belli  Ci- 
vilis.Ariftodemirm  Cumanum  cogno- 
Xx  5  mcnto 


<$94 


Alex.  a  b  Alexandro 


Vexil- 

larcs 

eohor- 

tcs. 

Ifgio- 

iidi  ii. 


C«ta- 

fhra- 
iii. 


ut  matii  &  oonjugi  iaipcratoris ,  olim  apparuiflei  '  Sccun- 
di  ordinis  cohortium  urbanarum  militiesexRomanisfre- 
cpcntcr  adfcripti  funt ,  cx  quibus  vey.illares  cohortcs  dele- 
gcrc.  r  Tertii  legionarii ,  qui  lcu,ionibus  adfcripti  milita- 
bant,  cjuitam  cx  civibus  cjuam  Latini  nominis  &  foede- 
re  junctis  civitatibus  facramento  adfciti  erant :  quocjue  fa- 
cilius  dignofccrcntur ,  divcrfi  habucre  iniignia : 3  namcjue 
aliis  pra:toriani ,  aliis  legionarii ,  atcjuc  urbanarum  cohor- 
tium  militcs  utcbantur  miigniis.  4  Prxter  quos  fuere  cata- 
phracti loricati  equites,  '  ferro  muniti ,  &  fulti  gravioribus 

armis, 


mento  Mab.cam ,  tyrannum,  fatelli- 
tium  ex  vinclis  nocre  iblutis  &  dam- 
natis  capitis ,  quorum  magnus  erat 
numcrus ,  armatifque  una  cam  amicis 
aliis  ,  in  quibus  crant  Hetvufci  captivi 
juvenes,  circa  fe  conftituifle,  ex  Dion. 
Kalicar.  1.7.  Adde  prxterea  Mithrida- 
rem  Ponticum  Regem  ,  qui  cum  fom- 
rmm  capcret ,  fui  corporis  cuftodiam 
non  modo  armis  tk  fatclliiibusexcu- 
bitoribus  committcbat,  Ccd  &  tauro 
&  equo  &  cervo ,  quos  manfuefaftos 
habebat.  Ii  enim  ad  cuftodiam  cjus 
dormicntis  advigilantes ,  fi  quis  acce- 
dcret ,  illius  fenfum  ex  ipfa  rcfpiratio- 
ne ,  quam  mox  percipiebat ,  atque  ille 
mugitu,  alter  hinnitu.alius  fua  propria 
voce,  eum  e  lbinno  excitabant.  Au&or 
itlianuslib.^.  c.4. 

1  Sccundiordinis.]  De  vexillaribus 
cohortibusCorn.Tacituslib.i8..Df#- 
tr.t  panteprima  legio  incefiii,cum  duabus 
-jexillaribus  cohortibus ,  &  quihgtntii 
eqnitibu*.  Livius  auteni4.Dec.  lib.5. 
Vexillarios  vocat.  Jnftrre  vexidarios 
jufiit  (igr.a.  Alibi  idem  vexillarium  po- 
iuifle  videtur,  pro  antefignano  r.  Dcc. 
Jib. 8.  O.dofexagenos  nnlites,  dnos Ccn- 
turiones,  -jcxillarium  unum  haheb.it.  uti 
ctiam  Corn.  Tacitus  Iib.17.  ^'f° com- 
vninus  armatontm  agrr.me  ,  vexiuariue 
comitantii  Gaibam  tahortii  ,  dcrrptam 
Galba;  iinaginemfjo  atjlixit.  De  Vcxil- 
lariis,  tk  vexillationibus  videGode- 
fcalcumStewechiuma.l  1.2.  Vegetii. 

Z  Ttrtii  le^ionarii. Jiiaxn  &i  hinc  Ju- 


lius  Carus  miles  legionarius  Corn.Ta- 
citod.lib.17.  Etdehis  quoqueinfta. 

3  ISiamqneaHis.]  Corn.  Tacitus  d. 
Iib.17. 

4  Pr.cter quosfuerc  CataphraRi.]L\- 
vius4.Dec.lib.'?.  non  multo  ante  fin. 
Equititm  innumerabilcm  -jim  trajici  Hel- 
lcjponto  in  Europam,partim  loricatoi,quos 
Cataphrachs  -jocant.  Et  lib.-.  His  tria 
niillia  peditum  loricatorum  (Cataphra- 
Bosipfiappellant)  adytnxit.  Ex  quibus 
intelligis ,  non  folum  equites ,  fed  & 
pedites  loricatos  Cataphraftos  dici.  A- 
liter  autem  Alianus  de  Inftmendis 
aciebus.  Trabellius  autem  Pollio  in 
vita  Clandii  Secundi ,  hos  Cataphra- 
(ftarios  vocat,W«rV  ex  rcgione  Dardanid 
ddbkt  rnilites ducentos yex CataphraBa- 
riiscentum.  Atque  etiam  Laijipridius 
in  Alexandro  Severo,  Cataphrdtfarios, 
quos  illi  Clibar.arios  vocant,  decerh  millia 
in  bello  intercmtmus.  Cxtetum  T  hucy- 
dideslib.  1.  belli  Peloponnefiaci  non 
adeolonge  apiin.  Belli  Peloponncfia- 
ci  meminit  Cataphraitarum  navium, 
id  eft,conftratarum,fivete(ftarum.  Uti 
&  Polybius  lib.  6.  ubi  de  militari  Ro- 
manor.  difciplina. 

5   Fcrro mrtmti.]  Servius  1.  1 1.  An. 
in  eum  Iocum, 
Spumantemque  agitabat  equum  ,  quem 

pcllis  abeni* 

In  plumamfquamis ,  auro  confcrta  te- 

gebae. 

Cataphracli ,  inquit  ,  equites  dicttntur, 

qui&  ipfi  munili  frro  funi  ,  cy  eqttos 

fimiii- 


GE  NI  AL  ES  D  I  ES.    LlB.  VI.  605 

armis,  qui  ftabili  gradu  congredi,  &  vim  excipere  fokbant: c*u- 
cjuibus  anna  erant,  galea,  clypeus,  ocrea?,  lorica,  omnia  exf7"*„, 
a?re ,  hafta  &  gladius :  caflides  vero  &  thoraces  pcditibus  •-"<"'• 
fimiles.  Ha?c  enim  pra?  rcliquis  fortis  &:  invicla  acies,  tan- 
to  robore  munimentoque  tuilfe  traditur,  ut  trepidam  diffi- 
dcntemque  acicm  plcrunque  repararit.  Erat  cnim  manus 
ha?c  validiffima,pra?que  ca?tcris  terrori  hoflibus  &  formidi- 
ni,ab  hisqucc;entes  faepius  fubacta?  fuerunt  &  domita»:  qui- 
bus  &  equis  operimcnta  hicrc  lintca,qua?  ferreis  laminis  iu- 
ftar  plum^  nc£tebantur,profecr.o  munimentum  contraom- 
nc  telum  infupcrabiic: '  qua?  tanti  fucrc,  ut  eas  Hiplv.crates 
cum  a?ncis  commutarit ,  illasque  Athenicnfibus  dcdcrit. 
Prifcis  vcro  feculis  pcrpaucilintcisthoracibus2(Homcro 
tcfle)  dcpu^narunt.    Maxima?  vcro  rirmitatis  celcbratur 
3  thorax  ille  Iinteus  Amalis  ^gyptii  rcgis ,  cujus  fmgula  fi-  Tl'°- 
la  trecentis  fexaginta  aliis  conltabant,  in  quo  ex  auro  &*a- ,  4)r,t. 
na  vcrficolorcjdivcrlis animalium  riguris infcripte  cjus  \c-fis_> (~ 

natio-  *'" 


■fimilitcr  munitos  habent ,  de  tjuibus  Sal- 
lnjlius ,  F.quis  paria  operimenta  erant, 
cjtix  lintea  ferreis  laminis  in  modum 
plumx  adncxerant.  Qtiod  &  probat  il- 
lud  ejnfdem  Sallnftii  !..*..  Hiftorarum 
apud  Nonium  Maicellum  de  Gencre 
nrmorum,  Qui  pr.tjrechebantur equitcs 
Cauxphracliferre.iomnifiecie. 

I  Qu.t  tamifnere  ,  ut  c.ts  Hiplrcra- 
tes.  ]  Faulus  Amylius  in  vita  illius. 

1  Homeio  tcfle.  |  Libro  fecundo 
Iliados  in  Catalogo  poft  princ.  de  A- 
jacc  Locrenfi, 

A'to«t  ~r-X-j  y.tA'j!V,i'kly<&' [xilx  iluj 
X/V(/3tu:)i£. 
Idcft, 

Sed  multo  mimr:  par-.-us  enim  erat  li- 
nevm  thoraccm  habens. 
Rurfumque  ibi  paulo  antc  fin.de  Am- 
phio, 

TeJr  »t.%    A<^nccc  ts,  x)  A^M-f/©- 
X/voSwf  ))£•  Id  eft, 

His  imperabat    ■" 'dr.ftufjue  &  ^4m- 
phius  linithcrax. 

Quod  8c  ex  co  annotavit  Plinius  1. 19. 


cap.  t.  ad  fin.  cujus  hxc  verba  funt, 
Thoracibus  litieis  paucos  tamcn  pugnajji 
tejhs  cjl  Htmn  us.  Scd  &  apud  Xeno- 
phontem  in  PxdiaCyri  libro 6.  JL- 
bradat.ts  ftex  SujLium  induebatur  tho- 
race  linco  more  patrio.  Apud  cundem 
ine.vpeditioneCyri  Minorisl.^.CjA)!- 
iei  linteis loricis  ad hnum ufjuc -jentreirt 
munitban'ur :  pro  plumulis  ,  arcle  con- 
tortis  fparteis funiculis  utebantt.r.  Plu- 
tarchus  in  vita  Alexandri  tradit illtim 
aliquando  thoraca  duplicem  induifle, 
quem  thoracemex  I!li  fpoliis  acccpe- 
rat.  Sed  &  de  hujufmodithoracibus 
lineis  Livius  1.  decad.  lib.  4.  EtPau- 
fanias  lib.  r.  qui  de  Atticis  eft ,  ubi  de 
Sarmati:.  five  Nomadibus,  ideft,  va- 
gis  paftoribus  loquitur. 

•  Thorax  ille  linteus  ^Atr.afts.  ]  He- 
rodotuslib.;.  &:  Plinius  lib.19. c.i. 
Mirentur  hoc,  ignorantes  in  Agyptii 
quondam  Regis,  quem  Amafim  vo- 
cant ,  thorace  in  Rhodiorum  infula 
oftendi  intemploMinervx}65.  filis 
fingulafilaconftare. 

,Y.v  4  1  Xitn- 


Sta- 
taiii. 

Cupel 
larii. 

Cliba- 
narii. 


6<)6  Ain.v.  a  b  Alexandro 

nationes  crant/Nonnuncjuam  equites  galeis  &  clypeis  icr- 
ro  corufcantibus ,  in  ccjuis  infidcntcs  paritcr  ferro  xrcquc 
munitis  ,  in  acics  prodicrunt :  cjui  licct  multimodis  muni- 
rcntur  armis ,  furas  tamen  &  fcmora  nuda  armis  habcbant, 
cjuo  expcditiorcs  pedibus  forent ,  quos  flatarios  vocatos 
fcrunt ,  cjuippc  gravc  agmen ,  qui  nili  firma  manu  &  lcnto 
■  greffu  prodibant  in  acicm.  '  Galli  cupellaiios  vocarunt: 
cjuibus  continuum  tegmcn  cratictibusimpcnetrabilc.^Pcr- 
faz  clibanarios,'  cjuod  crat  propriuai  Sarmatarum,  ferrcis  Ia- 

minis, 


T& 


T  r2\oanuinurtmeqrt:,tei.']  VidePo- 
lybitim  lib.6.  ubi  de  militari  Rom. 
dilciplina. 

2  Ouos  Stat.-.rios.]  De  quibtis  Li- 
vius  i.dec.  lib.a.  Statarius,  incjcitj 
lUcrafte  mtlcs  o,dhws  fer-jans. 

G.lli cuprll.irics -jocuunt. ]  Corn. 

bituslib.3.  de  Gallis  loquens ,  C.c- 
tai,  inquit,  cum-jen,rbn/is  fycultris, 
quxquc aiia  ver.arrtibus  tela  fttnt ,  ad- 
duntur  e  fer-j.tiis  gladiaturx  dcflinatr, 
e/uil/us  more  gentico  continuitm  ferri  tegi- 
rnen  (cupeUarios-Jocant)  inferendis  icYt- 
bus  inh.ibiles ,  accipiendis  impenet rabi- 
ler. 

COLERUS. 

Facit  ergo  Alexander  cupellarios 
c\:clibanarioseofdem  ;  quod  rectum 
efle  non  dixerim.  Ccrre  Clibanarii 
non  alii  fuerunt  quam  cataphracti. 
Lampridius :  Cataphraciarios ,  inquit, 
quos  illi clibanarios  -jocant,  decem  miltia 
in  Lello  interemimtu.  Nazarius  Paneg. 
ad  Conftant.  Anguft.  Clibanariit  in 
exerc\tunorr.cn  cfl ,  fttpcmc omnibus  tc- 
iiis  ,  eqttorum  pecloribus  dendjfa  lorica 
Cj7"  cntrum  tentts pendcns  ,  fne  irnpedi- 
tnento  grcjfns  a  noxa  vuliteris  v.ndic.i- 
bat. 

TIRAQJ.1ELLUS. 

4  Verfat  Clibanartos.']  Ammianus 
Marccllinus  iib.  16.  Pompam  Con- 
ftantii  in  ir.troitu  uibis  Romi  defcri- 
benSj  fic  lcribit,  Et  inctdebat  hincinde 
oido  gerninus  armatorum  ,  clypeatus  at- 
que  criftatus ,  corufco  hitninc  radir.ns, 
hitidis  loricis  indttttis  ,  fpaijique  cata- 


phracli  cquites  ,  quos  Clibanarios  dicii- 
tant  Perft,  thoracv.m  muniti  ttgmini- 
bus  ,  &  lirnbis Jerreis  cincli ,  ut  Praxi- 
tclis  m.tnu  polrtd  credcres  ftrnnlachra 
non  -jiros.  Lampridius  in  Alcxandro 
Severo ,  cujus  verba  fupra  adduximus 
tn  verbo ,  Trxtcr  quosfncre  Cataphra-' 
cii. 

5  Quad  erc.t  proprium  Sarmat.trum.  ] 
Corn.  Tacituslibro  17.  Sarmatarum 
nrmatuiam  fcribens,air,  t\anque  diclu 
mirttm  ,  utjil  cmnis  Sarmatarum  -Strtus, 
-jelut  extra  ipfos  :  nihil  ad  pedcjirem 
fitgnam  t.mi  ignavum;  ubi  trerturm.is 
adjcneic ,  vix  uUa  acies  objliteiit.  Id 
principibus  ,  &  nobiiijiimo  cnique  te- 
gmcn,  ferreif  taminis  ,  aut prjcduro  corio 
confertum ,  ut  ad-jcrfus  iclus  impenetra- 
bile ,  ita  impetu  hujliuni  pro-jolutis  ir.ha- 
bile  ad  refurgendum.  Aliter  tamcncos 
armatos  tradit  Paufanias  libro  r.  E- 
cjuis,  inquit ,  nonad  bclli  munia  fo- 
Iu;n  utuntur :  fcd  ex  codem  pecore  6c 
holHas  diis  czdunt  ,  5c  fibi  cibum 
comparant.  Ungulas  ubi  lec;erintper- 
purgatas,  acdiflldlas  ad  iimilitudt- 
nem  fcjuamarum  draconis  expoliunt. 
Quod  ii  quis  draconem  non  viderit, 
liaud  errarit ,  fi  opus  illtid  ungulis 
confcrtnm  pinea:  nucis  adhuc  viridis 
torulis  fimile  efle  putarit.  Has  itaque 
lquamulas  perforant ,  tk  equinis ,  vel 
bubulis,  nervulisconfuunt,  indefibi 
Ioricas  concinnant :  qui  ncque  ele- 
gantia,  necjue  firmitatc  loricis  Gra:- 
corum  inferiores  funr.  Ea:  nanque 
tum  comminus ,  tum  eminus  percuf- 


GenialesDif. s.  Lib.  VI.  69 J 

rninis ,  aut  prxduro  corio  conferto  muniri :  qui  quum  tur-  fw- 
mis  inftructi  vadunt ,  mirum  dichi  quanti  roboris  quanta?-  'J^ 
que  formidinis  fint.  Iliorum  vcropedeftripugnanihilig-»»» 
navius.  Graecb  quoqueditTimiiilcsequitum  fuere  fpccies:^(V"'f- 
nam  quidam  '  hippotoxot.t  dicti, :  alii  fccnophori, '  plcri-  toxot.t. 
que  lphicratenfes  fummx  laudis,  4  iicut  apud  Romanos  Sce>'°; 
Fabiani:  ■  alii  Dimacha:  gravioribus  armis,  qui  quum  opus  ff,}"'. 
eft ,  pcdeftrcs  riunt  acics :  6  nonnulli  hippagogi :  7  multi 


Cx ,  i&us  fultinent.  Nam  lintex  Io- 
rica: ,  handquaquam  pugnantibus  uti- 
les ,  quod  rertp  vehcmentius  immiflb 
pervia:  funr,  fed  venatoribus  certo 
prxfidio  funt. 

r  Hippotaxette.]  ApudHerodotum 
lib.  9.  Thucydidem  libro  i.  Cvfarem 
lib.  j.  belli  Civilis  non  multo  poit 
princip.  Ducenti  cx  Syri.t  iComdgtnt 
^Antiocho , hi»m^i.i|imimw  Ton:pc'vis 
tribuit  ,  mijsi  cr.tnt ,  in  bis  plcriquc  Iltp- 
potoxot.t.  Hirtium  in  bello  Aftico. 
PoIIucem  Onomaiticon  lib.  I.  c.ic. 

tfeX      OY.&JUV      'iTOXiUIKloV     Kj     OTllTWV. 

Hi  autem  ita  dicuntur,  quafi  dicas, 
Equitcs  (agittatii. 

1  ^Alii  fcnophori.]  rolluxubinu- 
per. 

I  Plcriquc  Iphicratc:/es.]  Vidc  in 
feq.  anuotat. 

4  Sicut  apu.J  Romanos  Fabi.tni.] 
Trobus  Amylius  in  vita  Hiphicratis, 
fhtcmquidcm  ,  inquit,/?f  omni  Jifli- 
plnta  militari  cru.Jhit ,  ut  qucmad- 
moJmn  quondam  Fabiani  militis  ,  Ro- 
mttni  milites  appcll.tti  fioit :  flcHiphi- 
craterfes  tipud  Grxcos  i.i  fumm.i  lauJe 
fnci  tmt. 

{  ..1/HDimachx.]  Polluxubiitem 
fipra  nroxime  citavimus,  ubi  dicit 
eos  ab  Alexandro  inveiuos.  Et  Q^ 
Curtius  libros-  in  vita  Ale.xandri 
Magni :  ubi  lllos  non  D.m.tch.tt ,  fed 
Dimichnfvocat ,  nifi  mendutn  fit.  fic 
enimfcribit,  It.tquc  JclcUis  tquitum 
fex  millibus  trecentos  ,  quos  Dimich.is 
dppel.cnt  ,  ad\unftt :  dorfl,  hi  graviora 
enera  portabtnt  :  ctttcrum  equis  'Jihe- 
bantnr:  cum  res  £r  tocus  ffteict  pcdc- 


ttcn- 
fs. 

fliis  acics  cr.tt.  Ita  autem  dicebantur  ni. 
a  duplici  generc  pugna:  ec  equeftris  cc  Dima- 
pedeftris,  ut  dcclarat  Julius  Poilux  chx. 
ubi    fupra.     Dimacharum    meminit  Hippa- 
Cvlius  Rhodiginus  Lectionum  aaSMgvvi. 
quarum, lib.21.  c.  5 1.  inprinc. 

6  Konnulii  Hippago«i.\  JuliusPol- 
lus:  ubi  fupra  ,  Ecjuitum  fpecies  rccen- 
fens  italcribit,  Hippttovot * ,  dorato- 
pheri  ,  cmtophori  ,  hy/iaflpiH.t ,  ficio- 
pbori ,  Hipp.tgogi ,  Miippi.  Verum  apud 
Herodotum  libro  6.  &  iterum  7.  e\. 
Livium  5.  dec.  lib. ;.  Hippagogi  fiint 
qu.vdam  navium  fpecies  ,  qu.v  lcilicec 
eqitos  veiumt ,  nam  &  hoc  nomcn 
indicat.  Livii  vcrba  h;vc  fiint,  F orte 
poflero  die  quam  fuborta  cla/iis  tenuit, 
quinque  &  triginta  naves  ,  quas  Hippa- 
gog  r.i  vAAt ,  ab  FJea  profecix,  cum  equi- 
tibus  G.tllis  equifqae  Phanas  prsmonto- 
num  Chiorum petcbant. 

7  Multi./lmphippi.]  Ppllus  ibi  polr 
Hippagogi,  continuo  h.vc  fubdit, 
-.".;-—::  JVc  <f[  !i;6'J  iroi  ii&mti ,  yaj{ 
■j  «7t  :(•>•,  c£<>r.]';T.iTB  dtexiptt,  t<c. 
id  cit ,  anippi.  hi  icro  Jttos  habil.tni 
cq::'jf,  altct  ab  dltero  tr.thcb.ttur :  :!.t  Jc- 
mum cxa cil.llis mili:;bi:<  >  utinaitemm 
nitllo  ncgotio  tr.v:i:!:i  c  pcffcnt.  Et  fcrtC 
illic  Icgendum  non  •t.iusrvmt ,  fcd  dy- 
^ltTJTot,  ut  hic  nofter  aucror  loquitur. 
Quanquam  fcio  Herpdotum  libro  r. 
fcr jpfifle Mafiagctas?ffc  i.--t;;  k<u 
a.v!&rorisr.  id  cft,  ex  cqui<  praliari. 
Et  d;  Amphippis  his  Aliauus  quoque 
de  Inftruendis  aciebus.  quo  loco  t.ie 
Antiftomo  phalange  diiTetit.  Et  Sui- 

buiis  rei  inilitaris. 
i.c.50. 
5  1  M* 


das   ubi  de 

VidePshodiginumlib. 

X  x 


fhippi. 

Accen- 
ft  feu 
adfei  i- 
ftitii. 

Trin- 
cipes. 

C'/iii- 

menta- 
rienfcs. 
Corr.i- 
cuiarii, 
Feren- 
iarii. 


69S  Alex.  ab  Alexandro 

amphippi,  qui  ecjuis  duobus  mcrebant.  Ultra  quosin  Ro- 
manis  caftris  '  Accenfiftipendiafecere,  quiindemortuo- 
rum  locum  fufle&i  cooptativefuerant,  quafi  ad  cenfum  ad- 
jecli,  qui  &  adfcriptitii ,  quodfupplentesnumerummili- 
tum ,  legionibus  adfcribebantur.  z  Fuitque  nomen  or- 
dinis  militaris,  ficut  principes,  commentarienfes,  vcl  cor- 
nicularii.  Inter  levis  vero  armatura?  milites ,  '  ferentaiii 

non 


r  ^4 'ccer.fi. ]  Feftus  Pompcjus  Ii- 
bro  j.  ^Accenfi ,  ait  ,  dicebantur  ,  tjui 
in  tocum  mortuorum  militum  fv.bito  fub- 
r0g.1b.wtur ,  diHi  ita ,  qtda  ad  cmfum 
adjiciebantur.  Alibi  quoque  cod.  li- 
bro,  .Afcripfttii  rjeluti  quidam  fcripti 
dicrbantur,  quifupplcndis  legionibus  ad- 
fcribebantut.  *  Hos  &  ^Acccnfos  d.ice- 
bant ,  tjuod  ad  legionum  cenfum  effent 
adfaipti.  Vegetius  libro  2.  cap.  19. 
^id  oifequia  fudicum,  -jel  Tribunorttm, 
necnon  etiam  principalium  deputaban- 
tur  milites,  qui  vocabantur  ^Accenft,  hoc 
eji ,  pojlea  atlditi  ,  qitam  fuijfet  legio 
cumpleta,  tjuos  nunc  Supernumerarios 
vocant.  Sed  &  tu  vide  tandem  lib. 5 . 
cap.  14.  5c  Varronemlib.2.  aut  alio- 
rum  computatione  s-  linguas  Latinx 
non  longe  a  fine.  8citerumIibro6. 
&  Nonium  Marcellum  :  Et  qua:  alibi 
dixi  de  Accenfi  alia  fignificatione ,  & 
quxdicaminfequenibus.  Vide  pra:- 
terea  Budazum  in  pofterioribus  anno- 
tationibus,  ubi  dc  Optione. 
COLERUS. 

*  Hi  &  .Afripthi  dicebantur ,  & 
lAdfcripti  ut  alibi  doceo. 

TIRAQUELLllS. 

2  F:  ique  nomen  ordinis.  ]  Ha?c  funt 
ex  Alconio  Pidiano  in  5.  in  Verrem 
aftio.  cujus  hxc  eadem  verba  funt, 
^Accenfus  ncmen  eil  ordinis  &•  promotio- 
ttis  •«  militia  ,  ut  mtncdicitur  Princeps, 
nel  Ccmmentarienfis ,  aut  Cornicularius. 
H~c  eniin  nomina  de  legjonaritt  miiitia 
fumpta  funt.  Sed  &:  de  Principibus 
Varro  lib.i.  aut  aliorum  comput  4. 
Principes ,  inquit,  tjui principio gladiis, 
&  pofl  commutata  re  miiitari  rninus  il- 
luftres  funt.    De  dnobtis  alteris   Jnl. 


Firrnicus  lib.  ? .  cap.  2  t.  Erwnt  Qmdctt- 

Ijtrii  ,  Commentarienfes ,  Qla-jicv.larii. 
Dc  Commentaricnfibus  quoque ,  fed 
in  aliis  fignificationibus  Paulus  in 
/.  in  ftau.dem.  §  d  debitore.  verlic. 
quotiens  apud.ff.de  \urefifci.  ubi  Com- 
mentarienfis ,  ut  fcribit  Accurfius, 
pro  eo ,  cui  furrt  ac~ta  commifia ,  acci- 
pitur.  Aliter  autem  ponitur  \nl.ad 
Commentarienfem  ,  Q.  de  cufiodia  reo- 
rum.  ubi  pro  principe  carceris  nccipi- 
tur.  Sed  &  de  Corniculario  Valer. 
Maximuslib.6.  c.i.  dePudicitia ,  ubi 
de  Trib.  plebis,  Julius  Frontinus 
Stratagematon  lib.  j.  Suetonius  in 
Domitiano.c. ij.  Vegetiuslib.2.  de 
Re  militari,  cap.  24.  S^ui,  inquit,/<ir6 
uuo  cornicnlo  militabant  Centurio  ,  & 
fti  milites ambo  cornicularii dicebantur. 
Symmachus  libro  1.  Epiftolarum  ad 
Theodofium  ,  Pratorianus  ttrbanarum 
cohortium  miles  ad  Cornicntariorum  gra- 
dum  inculpati  taborit  diuturnitate  pro- 
motus.  Et  legcs  noftra:  fcilicet  in  l.fa- 
cris  fcriniis  2.  C.  dt  proximis  facrorum 
fcrintorum  lib.  2.  &  ibi  vide  Alcia- 
tum. 

5  Ferentarii.  ]  Nonius  Marcellus  in 
armorum  genere  .  Ferentarii ,  ait ,  le- 
tlis  armalura  milites  ,  tjui  tjuod  opus  tffet 
auxilio  ferrent ,  ex  cttrfn  le-ji  ,  armis 
gravibut  non  imped/ti.  Cato  de  Re 
militari ,  Inde partem  etjuitatus  Feren- 
tarii  prxdatum  mifit.  Salluftius  in  Ca- 
tilina  ,  Poflquam  eo  ventum  efl  ,  unde  a 
Ferentariis  prxiium  committi  poffet. 
Hxc  Nonius.  Feftus  autem  Pompejus 
lib.  r.  de  Afcriptitiis  loquens,  Qvts, 
ait ,  nonnulli  Fercr.tarios  diceb.-r.t ,  qitod 
ftmdis  lapidibufqnt prxliatHri ,  ea  mcd» 
ferrent. 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  699 

non  in  poftremis  erant ,  '  funditores  di&i, :  ex  Balcaribus  fWKf/, 
frequentes ,  qui  faxis  &  fudibus 5  velut  nimbo  grandinis,  urti- 
&  omni  gcnere  telorum  qux  fcruntur ,  non  autcm  ge- 

runtur, 


ferrtnt,  qu.t  in  bofies  jdccrent .  Etlib.6. 
lcrentarii  auxiliateres  in  bello  ,i  fcrcndo 
aitxitiodicli  ,  rjel  quia  fv.ndis  &•  laptdi- 
liiu puinabant  ,  qux  tela  feruntur  ,  ncn 
tencntur.  Et  iterum  eod.  lib.  paulo 
ante  fin.  Fcrcntarii  tevis  armaturx  pu- 
gnateres.  Antc  utrunque  Varro  de  lin- 
gua  Latina  lib.  5 .  aut  aliorum  com- 
puta.6.enarrans  illum  locum  Plauti  in 
Trinummo  ,  fcribit,  Fcrcntarium  afe- 
rendo  ,  id  eji  ,  inanc  Crjine  fruciu  :  aut 
qued  Ferentarii  eijnitcs  bi  ditii  ,  qui  co 
modo  babebant  arma  qux  fcn cniur  ,  ut 
jaculum.  Is  autem  locus  Plauti  eft  in  ea 
fabula  attu  2.  fcena  4. 

Satin'  tufantu  mcnti),  aut  anin.it ui, 

qui  condittonem 
Uanc  repudies  ?  nam  illum  tibi  Feren- 

tarium  effe  amicum 
ln-jentum  intelicgo. 
Et  de  hisquoqueTacitusIib.12.  Sed 
eo  quoque  irrvpere  Ferentaritu  ,  gra-jif- 
que  miles.  Et  Vcgetiuslib.  r.  Rci  mi- 
litaris,  cap.20.  Alitcr  autem  Fercn- 
tarios  nccipere  vukiur.XJianus  in  li- 
bro  de  Inftrucndisacicbus. 

r  Funditores  dicli.~\  Qiiod  fcilicct 
fundis  utercntur,  ut  diftum  cft.  Nam 
&  Nonitis  Marcellus  ubi  fupra  ,  Fun- 
ditorcs,  inquit ,  fttnt ,  quifundis  magnii 
dimicant.  Salluftkis  in  Jugurtlia,  Ita- 
qtte  ipfe  cum  expeditis  cobortibus  ,  itern 
funditorum  &"  fa^ittariorum  delcHa 
manu  apud prinios  erat.  Sifenna  Hifto- 
riarum  3.  ,Ac pafl armates funditeres  & 
fagittarios  ponit. 

2  Ex  Balearibus  ficquentes.']  Virgil. 
lib.  r.  Georgic. 

Stupea  torquentem  Batcari)  '■jcrbera 
funda". 
llbi  Servius  fcribit  a  Balcaribus  infu- 
lis  Hifpaniac ,  ubi  invcnta  cft  funda, 
ilcdi&as.  Probusantcmdicit,  Balea- 
res  infulas  Hifpaniam  continuare, 
ibiquc  optimos  funditores  eflc.  Et 
t>vidiuslib.2.  Metam. 


Kon  fecus  cxarfit  qutm  cum  Balearica 

jundum. 
Fmdajacit :  '■jotat  itlud,  &  incande- 

fcit  eundc. 

Et  Polvbius  lib.j.  ubi  dicit  eam  cen- 

tem  &  infulam ,  proptcr  fundarum 

ufum  fic  nominatas.  EtLucanusl.  1. 

Irrjigcr  Cy  torte    Balearis    ttrbtrt 

funda  Ocyor. 

Et  lib.j.  vocat,  Lygdamum  Malli- 
Iicnfem  tortorem  h.ibena:  Balearis, 
id  cft,  agitatorem  fundx,  cx  qua  torta 
c<  rotata  emittuntur  faxa, 

lygdamui  excuffa  Baltari)  tertor  ba- 

bcnai 
Clande  petcns ,  felidc  fiegit  cava  tcm- 

poraptumbo, 
Diodorus  Siculus  lib.6.  cap.6.  Alii 
quoque,  i»<7«,V,funt  iniulx  Iberix  op- 
pofita: ,  a  Gr.xcis  Gymnefia: ,  ab  mco- 
larum  nuditatc,  qui  arftatistempore 
abfque  veftibus  incedunt,  abaccolis 
vero  ac  Romanis  Balcares ,  a  fundx 
jaclu ,  qua  reftius  quam  reliqui ,  lapi- 
des  jaciunt ,  appellati.  Strabolib.j. 
Cacfar  1.  2.  bclli  GalliciPlin.l.  $.<«.j, 
Plinius  difientit  a  Veget.Floro  &aliis, 
aitquefundam  invcnnim  cfle  Piioeni- 
cum.  Balcaris  fundx  Livius  quoque 
meminitlib.^o.  FlorusEpitomiLi- 
vii  libro  60.  lcribir,  Baleares  vel  a  tcli 
miflu  appellatos  fuifle :  vel  a  Baleo 
Herculiscomite,  ibi  relitto  tunc,  cuin 
Hercules  ad  Geryoncm  navigarer. 
Vcgetius  libro  r.  cap.  16.  (aliasio.) 
Aut  certe  Baleares  dicuntur ,  a  verbo 
&'l».b' ,  quod  jacere&ferire  fignifi- 
cat.  DicunturqueGymnefii  ut  alibi 
&c  fupra  diximus. 

3  Jrcluti  nimbograndinU.~\  LiviuS 
librod.  8-  dcc.5.  dicitgrandinismo- 
do.  fic  enim  fcribit ,  Tanta  ■-jis  lapi- 
dum  crebcvrimx  gvandim:  modoin  pro- 
pinquantem  )am  terrx  claffem  effufa  efl, 
ut  intrare  portmn  non  aufi  ,  avertcrent  ir» 
altum  a.rjcs. 


Sa^it- 


7GO  ALF.X.  AB    ALEXANDRO 

runtur,  procul  hofteni  mifliiibusarccnt,  &  in  fugam  agunt: 
1  nonnunquam  enfe  congrecliunturcomminus,  cjui  etiam 
in  cornibus  &  hoftem  petcre  cminus  folebant,'  Cjuibus 
fingulis  trcs  funda;  e  nervo  vel  junco ,  aut  fctis  fimplici  ha- 
bena  fuerc: '  interdum  triplici  fcutali  fundis,ficut  ab  y£gio, 
Patris  &  Dymis  funditoresulifunt,  cumfcuto  &  jaculo 
preufto,qui  una  cum  fagittariiscv  jaculatoribus  incedcbant: 
f  qui  ufus  apud  Jndos  prcecipuus  crat,ut  milTo  lapide  extre- 
nios  pueri  capillos  attingant  impune.  s  Hi  inferioris  ordi- 
nis  quam  pedites,defpe£tiflimique  inter  milites  habiti  funt: 
quare  huic  inconditse  turba?,ad  populandumvaftandumquc 
agros  magis  quam  juftoe  pugna?  idonex,  Cyrus  fervos  pra?- 
fecit,cjuafi  illos  non  militarc,fcd  pra?da?  &  rapinis  affuetos, 
fervilia  exercere  duceret.  Tametfi  fagittariorum  &  fundi- 
um.  torum  plerunque  delecta  manus  non  temcre  congrefli, 
ma^na  ad  victoriam  momenta  fccerc.  Qui  quidem  fagit- 
tariicum  thorace,  tibialibus  &  pharctra,  enfe  accincti  non- 
nunquam  fine  pharetra  cnm  hafta  &  fcuto  praeliabantur. 
Grarcis  vero,  licet  cx  divcrlis  provinciis  funditorcs  &  fagit- 
tariiftipcndia  fecerint, 6  tamcn  Cirtaji  ck  Elymjri  praxipui 

habiti 

1  ~R:,nnv.nnu.*rii  cnfe  conircdiuntur.~\  '•  quam  Baicarisfunditor  ,  cotelo  ufifiunt. 
Nam  i5c  ipfc  Livius  4.  d.vad.  lib.  7.  !  C>  efl non Jimplicis  iiabenx  ,  ut  balearia 
Cameiis ,  ait,  infidcbant  AraLcs  fi.-git-  '•  aliarumque  goitium  fimda  :  fied  triplex 
tarii ,  "ladios  habcntes  tenu.es  ,  longps  \  fcutc.lc  crebris  fiturn  dnratum ,  neflux.i 
quaterna  cubitd,  ut  cx  tanta  altitudine  I  habenavolutetui i.ifiduglans ,  fied  li- 
ctntinge,  e  hoflem  pojfent.  I  l>K"f/  cumficderit ,  -jelut  net-Jo  mi/fia  cx- 

Z  f,:iibus  Jingulii  tres  fundx.  ]  Lu-  j  cutiatur.  corcnds  tnodici  cii  cuh  magnt 
cius  Flortis  Epitomarum  libro  3.  in  j  cx  inter-jaUo  loci  affueti  traycere ,  non 
belloB.ilearicoitafcribir,  Tribtts  qnifi-  I  capita  folum  hoflium  'jidnerabant ,  fied 
que  findk  prtcliatur  :  ccrtcs  cffe  quis  j  quemlocum  deflinaffint  oris. 
mireiur  iclus  ,  ctimbxc  Jo.ager.tiarma  j  4  S^infins  apud  Indos.]  Philoftra- 
fitni,  td  unumabinfaniia  flmlinm  ,  ci-\  tus  in  viia  Apollonii ,  lib  ;.  cap.  12. 
bumpurramatrenonaccipit ,  niflquem  1  fcribens  itrenuitates  Indorum  poil 
tpfiamenflrantepercufit.  potationem  fanc  periculofas ,  Funda, 

2  Interdum.'  tr.xc  funt  Livii  \^M,etiarnadeofiubtiiiter)aculantur ,  ut 
4  decad.  lib.8.  cujus  hxc  verba  funt,  |  emiffio  lapide  aut glande  pueri extremot 


G.x 


Centtim  funditores  abvEgio3  P.itris  6"" 
Dymis  acciti.  .A  ptttri:  ii  m:,  e  qi.y.lam 
rer.ti',  fixis  -iobofis,  quibtttferme  arcnx 
immiflis  ftratalitora  Jimt ,  fuiutam.rre 
Apcrtum  inccffcn'es  exercebantur.  Ita- 
que  lonfius  certiufique  &  validiere  iclu 


iuntaxat  cafii/Ios  attingant. 

5  Hi  J  Scilicctfunditores, exXc- 
nophonte  Pxdii  Cyri  lib.6. 

6  Tamen  Cjrtai  &  Elymiti.  ]  Li  vius 
•j.Decad.  libro  7.  horum  duorum  me- 
minit  Jiis  vcrbis  ,   Extrcmtm  cumu 

chtu- 


ncs. 
ix.U 


GenialesDies.   Lib.  VI.  701 

habitifunt. '  Fertur  Scipio  ApHricanu.s  advcrfus  Numanti- 
nos  dimicaturus ,  onmibus  ccnturiis  delcclos  fagittarios 
funditorcfque  inifcuiiTe;  qua  defcriptione  cfrecit,ut  dc  Nu- 
inantinis  infignem  vicloriam  tulcrit.Mctdlus  quoque  du- 
censin  Iugurtham,funditorcscv  fagittarios  intcr  manipulos  cah 
diviht,itaut  parum  abfucrit  cjuin  ingentivietoria  potirctur.  "n 
:  Caloncs  vcro  lixasquc,licet  militix  facramento  adigi  non 
folcrent ,  fiquidem  fcrvilia  miniftrabant  militibus,  illos  ta- 
men  in  aciem  prodiifle ,  bonam  fidelcmcjuc  operam  rei- 
publ.  fcpc  navafle  comperimus,  tunc  cjuum  accilis  rcbus, 
&  recxterminata,  militumcjuc  fracla  virtutc ,  militarc  co-  £«.w 
a&i  funt:  qui  quod  ligncas  clavas  vel  vallumgcftarcnt,"'^! 
dicli  Calones  fucrc.  '  Calascnimantiquidixcruntfufr.es,  cak. 
cjuos  fcrvi  portabantin  comitatudominorum,dum  in  cxpc- 
ditioncm  vadunt,  fcu^ro  TOV  y$./\a)it. 4  Lixas  quoque ,  qui 


claudcbant  quatuor  millia  mijii  Cyitxi 
JHnditorcs,  4.  (y  Eiymai  ftgiitarii. 

1  Fcrtur  Scipio  .Africanus.  J  Sallu- 
llius  in  bdlo  Ju^urtliino ,  de  Metello 
cum  hofte  pugnaturo  loqucns ,  ait, 
Ibi  cemmutaiis  oidinibus  in  dextrtt  i.t- 
ttrt .  iptoa proximttm  bcfiibuscr.u ,  tri- 
plicibus  fiibjidiis  acieminfimxit.  Inter 
manipuloj  funditores  C7"  faiftttai  ios  dij- 
tertit:eqnitatum  omnem  iricornibitslocat. 

2  Caloneslix^fquc.]  Dc  his  duobus 
Livius  3.  Jec.  lib.}.  Impedimenta/ith- 
(iqui  )i'f>it,  c.iloncs  lixafcjuc  Cf-  invali- 
dos  mUitcs  vatlum  ferre.  Et  de  caioni- 
bus  pr.tterca  Livius  r .  dcc.  libro  % .  7. 
Cvitcruinxo.  Cicerclib.j.  dcNatu- 
1:.  dcorum,  Cifar  lib.z.  Eclli  Galli- 
ci ,  tibi  fcribit  Calones  etiam  iner- 
mes,  annatis  hoftibus  occurriile.  Ho- 
jatiuslib.  r.  Sermonum,  Sat.2. 

IRunc  perminxtrunt  Caloncs,— 
Et  ibi  Porphyrion  intcrprcs ,  &  idcm 
Horatiuslib.  Epiftol.r. epift.14. 

— -  hrjidct  ufmn 

l.ignorum  &  pecoru  tili  cxh  argutus 
O"  borti. 


cxer- 

larc.  Et  in  voceCacula,  ubitamcn 
pellimo  flagitio  fuo  Paullus  vidctur 
^aXcvIcgerepro^Ksv ,  utoftcndiin 
Juvenilibus  meis.  Servius  in libro  6. 
Aneidos,  ftatim  poft  princ.  EtVe- 
getiuslib.$.cap.6.  Exquibus  intelli- 
ges  qui  ii ,  &  unde  dicebantur.  Et 
dc  Lixis  quoqucLivius  1.  decad.  Ljj 
Sc  5.  dcc.  lib.  x.  Si  4.  dec.  Iib.9.  Silius 
Italicus  lib.  5. 

Mijtus  eijues  ,  ntc  difcreth  levia  arma 
manipln, 

Infcitij,g!obopediies,CjrinHtileMarti 

Iixarum  vulgits.  — — 
Lucanuslib.o. 

Stat  dum  lixa  bibat .  — — 
Nonius  Marcellus  quo  loco  vocabu- 
Ium  elixus  declarat.    Feftus  Pompc- 
jus  lib.  rc.    Ex  quibus  intelliges ,  qui 
&  ii,  &undedicebantur. 

j  Calas  enim.]  Id  ex  Scrvio  cir, 
ubi  nuper  citavimus.  Scd  vide  Por- 
phyrionem  in  Horatium  d.  1.  r.  fat.  2. 
4  Lixjqiteque.]  Servius  ubi  fupra: 
Feftus  autem  Pompcjus ,  Lixx ,  ait, 
qui  excrcitum  fequuntur qu.ejlutgratia, 


Et  ibi  itcm  Porphyrion.  Et  Nonius  I  di8i,  tjuodextra  ordinem  fintmilitix, 
Marceflus  ,  &:  Fcftus  Pompejus  lib.  5 .  |  eifque  liceat  quod  Itbucrtt :  alii  ess  a  Licu 
&lib,4.  ubi  exponit  vctbuin  proca- 1  «ppcfatts  diami ,  nnotl  &  UltHtrcu- 

lciti 


tiarii. 


Ptcen- 
tes. 


Cali- 

gati. 
legi- 
timi 

E-jo- 
cati. 


702  Alex.  ab  Alexandro 

exercitum  fequuti  quarftus  caufa,aquam  militibus  curabant: 
1  SicutBrutiarii ,  cjuorum  opera  veluti  fcrvorum  magiftrai 
tus  utebantur,  perfepe  militarunt,  &  munera  fecerunt. 
Quum  enim  fecundo  Punico  bello  poft  Cannenfem  cla- 
dem ,  Brutii  ad  Hannibalem  primi  defeciffent ,  poftea  de- 
viclo  Hannibale,  eos  Romani,  neque  milites  fcripfere,  nc- 
que  pro  fociis  habuere,  fed  magiftratibus  pr.xftare  julTerunt 
fervorum  munia  militia?  domique : :  ficut  Picentes  ob  ini- 
tam  cum  Hannibale  focietatem  ,  pro  militari  officio ,  via- 
torum  &  tabellariorum  operas  prxbuere.  Super  eos  quos 
dixi  adnumcrantur  caligati ,  quibus  caligis  militaribus  uti 
permiiTum  :  tametfi  pro '  caligatis  omne  militum  genus  a. 
militari  caliea  multi  accipi  contendant:  qu#  quidem  ferreis 
clavis  multiplicibus  munitse  erant.  *  Pra;ter  quos  legitimi 

evo- 


lera  Jit  fiquutus  :  quidam  a  ligujiendo 
0HXJlum. 

I  Sicuti  Brutiarii.]  Hacc  ufque  ad 
verficul.  Sicut  Picentes.  funt  GeiJii 
Hb.-i6.cap.}.  adfinem.  StFefti  Pom- 
peji  lib.  i.  Ex  quibus  inteiliges  Bru- 
tiani  hiclegendum  efie,  iioh'Brutiarii. 
Petrus  Crinitus  Honefta:  difciplinx 
lib.i.  cap.7.  docet  Brutios  pro  vilifii- 
mis  fervis  habitos ,  quod  cum  ad  An- 
nibalem  primi  defecifient ,  eo  fugato 
Senatus  fententiam  tulit,ut  nunquam 
deinde  pro  fociis  populi  Romani  ha- 
berentur ,  fed  eis ,  utfervis  uterentur. 
AfuItadehisCxIiusI.Jj.c.i.&infeq. 


bemui  militem  Caliyatum.  id  eft ,  ut 
inquit  Accurfius ,  infimum  &  obfcu- 
rum.  fic  Venulejus  in  /.  de  militibus ff'. 
de  cufiodia  &  exhibitione  reorum.  &  in 
/.  a  fatigaton.  C.  de  nuptiij.  &  ibi 
gloffa.  lcaligatus  ,  ait ,  dicitur  ille ,  qwi 
habet  ocreasferreas.  &  §.  quifquis  au- 
ihers.  quibus  modis  naturales  effi- 
ciuntur  legitimi.  Suetonius  in  Au- 
gufto,  cap. 25.  Coronas  vallares  ac  mu- 
rales  quam  parcifiime  &  fine  ambitione* 
acficpe  etiam  Caligatis  tribuit.  Quan- 
quam  caligati  omnes  milites  diceren- 
tur :  tamen  hic  intelligit  Suetonius 
gregarios  tantum  &  manipulares.  Ita 


2  Sicut  Picentes.]  Strabo  libro  5.  |  in  Caligul.  cap.9.  &  Vitellio  cap.7. 
in  fin.  Picentum , inquit,  metropolis  !  lllpianus  quoque  /.  1  r.  de h'n qui not. 
erat  quondam  Picentia ,  nunc  vero  1  infam.  Vide  Levinum  Torrent.  com- 
per  vicos  vitam  agunt ,  ab  Romanis  1  ment,  ad  Sueton. 


espulfi ,  propter  initam  cum  Anniba- 
le  focietatem.  Quoquidem  in  tem- 
pore  pro  militari  officio ,  ut  viatoris 
publici ,  aut  tabellarii  operam  exple- 
rent ,  aftignati  funt ,  quemadmodum 
&  Lucani  &  Brutii  eafdem  ob  caufas. 


4  Pr&ter  quos  legitimi  e-jocati.  ]  Scr- 
vius  enarrans  eum  locum  Virgilii  1.  2. 
ALneid. 

Fas  mihiGrajorum  fitcrata  refihere 
jttra. 
Ke  ,  inquit,  incidatinfiacramentipoe- 


;  Caligati.~\  Dehisfxpein  noftris  nnm.  Sunt  enim  tria  militit*.  genera. 
regibns,  ut  in  l.z.inprinc.  fl~.de  iis,  Tlerunque enim  e-jocati  dicuntur  ,  &> 
tjui  notantur  infamia.  ubi  Ulpianusita  \  nonfimt  milites,  fied  pro  milite.  Salluft. 
fcribit  ,  Quod  ait  Prator,  jQui  ab  exer-  Neu  quis  miles,firjepro  nsilite  :  item  ipfe 
(Undimijfuient;  dimijfum  accipere  de-  j  *lf  ih  tmneis  evocatos  <T  centuriones. 

Plcr*»' 


GenialesDies.  Lib.  VI.  705 

evocati,  &  tumultuarii  milites  fuere,legitimi,  quod  miJitix 
facramento  jufto  deleclu  afcripti  militabant:evocati,qui  ex 
provinciisfociifquc  civitatibus  e;quo  jurc&  foederc  junctis, 
non  Latini  nominis  militia?  muncre  fungcbantur :  qui  non 
militcs  fed  pro  militibus  habiti  funt.  '  Milites  enim  no-  Miti' 
minis  Latini ,  proxime  morcm  Romanum  inftruc"ti  crant,  '„"„'"" 
lingua,  moribus,  armorum  gcnere  congruentcs ,  difciplina  Laam 

deni- 


Ticrunque  tnmultuarii  ,  btt  cU  ,  «7«;  ad 

ttnum  tnililcnt  bellum.    Pierunqv.e  facra- 

mento    ro?ati  :  quia  poji  eleRionem  in 

Rempublicam  ytrant :  &  bi  fun! ,   qui 

babent  plenam  militiam  :  nam  quinque 

&  viginii  annis  tenenlur.  fubditque, 

Harc  tria  genera  facramenti  tangcre 

Virgilium.utibideclarat.  Idemlib  7. 

in  eum  locum , 

lpfe  vocat pugnas  ,/equitur  tum  caaera 

pubes. 

Tria  funt,  ait,  militix  genera.    Sacra- 

rnentum,  incjuo  unuicjuilcjue  miles  jtt- 

rat  fe  non  rccedere  ,    nifi  pratcepto 

Confulis  ,   port  completa  ftipendia, 

id  eft,  militiae  tempora.  Conjuiatio, 

qua:  fit  in  tumultu ,  id  eft,  Iralico  bel- 

lo&Gailico:  quando  vicinum  urbis 

periculum,  fingulos  jurare  non  pa- 

tiarur ,  ut  i  nter  Gabos  ruit.    Evoeatio, 

quod  genus  non  tangit.   namadfu- 

bitum  bellum  avocabaur:  unde  et- 

iamConfuifolebatdicere,  Qui  vult 

rcmpubiicam  faham  fore,  mefequ.ttui . 

Etlib.8.  in  prin.  ^Apud  ma\ores nojiros 

tri.t  erant  nu!iti.c  penera  in  bell  is  e>eren- 
• .  P.  ■  ■  P 

dit :  nam  aut  lcrtumaerat  mihtia,  aut 

tonyuratio ,  ant  evocatio.  Legitimaerat 

militia  eorttm  ,'  cjui  /inguli  jurabant  pro 

republicafe  effefaBuros,  nec  difcedebant 

nifi  completis  fiipendiis  ,  id  eft ,  militia: 

ternporibus ,  &  facramentum  vocabatur. 

*Aut  certefi  ejfct  tumultus ,  id  esi ,  bel- 

lum  Ilalicum,  vcl  G.dlicum,  in  quibus  cx 

pericuit   vicinitaie  erat  timor   muitut, 

quia  fingulor  iaterrogare  non  vAcabat : 

tjui  fuerat  duclurus  exercitum  ,  ibat  ad 

Capitolium,  O"  cxinde  profei  e»s  duo  w- 

xilla  ,  unum  roftum,  quodpedites  er:oca- 

&*t ;  &  Hnttm  covruleum  ,  quodtrtttt- 


quitum.  ~Kam  ceeruleus  color  eti  marift 
d  cu)ui  Deo  equum  conji.it  tnventum, 
dicebat  ,  £hti  1  empublicam  vult  falvant 
effe  ,  me  fequatur.  &  qui  co  veniffent 
Jimul  jurabant  :  &  dictbatur  ijia  mili- 
t:a  Co  ■uratto.  Fiebat  etiam  evocatio  : 
nam  ad  divcrja  loca  diverti  ,  propter  ci- 
gendos  mittebantur  exeicitus.  Evoca- 
rorum  autem  atiiftores  ficpe  mentio- 
ncm  raciunt  Cxfar  lib. }.  Commcn- 
tariorum  belli  Civilis ,  Erat  CrafHnus 
cvoc.it us  in  exercitu  C.tjaris.  Et  lib.  j. 
Cumque  idem  anim.idvcrti  cocptum  ef- 
Jetffubitolcrati  evocatique  obfecrare  Ca- 
faiem  ,  nedubitaret  fi^num  dare.  Cl- 
cero  Epiftolar.  famil.  libro  5.  epiftol. 
illiuslib.  5.  omnium  55.  Itaquevirunt 
fortem,  mibique  in  primis probatum  ^4n- 
tonium  prafcHum  evocatorum  mift  ad  te9 
cui ,  Ji  tibi  videretur  ,  cobortes  traderes. 
Suetoniusin  Augufto,  cap.  56.  ^if- 
fuit  C"  ciientibus  Jicut  fcutario  cuid.mi, 
evocato  quondam  fuo  ,  qui  pojiulabatur 
wjuriarum.  Etin  Galba,  cap.  tc.  De- 
legit  &•  equefiris  ordinis  juvenes  ,  qui 
marrente  anulorum  aureorum  ufu  ,  evocati 
appellarentur ,  excubiafque  circa  cubi- 
culumfuum  vice  militum  agerent.  Et  i  n 
Vefpafiano.cap.  r.  T.  Flavius  Pctroniut 
municeps  Kcatinus,  btllo  civili  Pompeja- 
narum  partium  centurio ,  incertum  ffion- 
te  ,  an  evocatus  profifit  ex  Pbarfaiics 
acie,  doMumqtte  fe  contullt.  Et  Velleju» 
Paterculus  lib.  2.  Deciderat  Cafiii  ca- 
put ,  citm  evocattn  advenit ,  nunciant 
Brutum  effe  vitlorem.  Tacituslib.  17. 
fcribit  cjuofdam  dixifie  Terentium  c- 
vocatum  occidifle  Galbam. 

r  Milites  enim  nominii Latini.^Li' 
vius  1.  dec.  ltb.8. 


704  Alex.  ab  Alexandro 

denique  &  cultu  Roinano, '  cjui  plerunque  Gabino  ritu  to- 
ga  circuncincta ,  ita  ut  Iacinia  revocata  hominem  cingerct, 
TwhhI-  militarunt.  2  Tumultuarii  vero  di&i,  qui  repentino  adven- 
tuarii.  tu  hoftium,  quum  in  diicrimine  extrcmo  res  foret,  per  tre- 
tlla.  pidationem  &  metum  raptim  militice  adfcribebantur. 
captii  \  £tiam  proletarios ,  &  capitc  cenfos  cjuandoque  munera 

fccifle, 


ceitfi 


1  £hii  plerumejue  Cabino  ritt:.  ]  I- 
dem  Livius  ubi  fupra,  ubideDecio 
Cpf 

2  Tumuhuarii.]  Servius  locis  cita- 
tisfuprain  verbo  ,  Vra.terquoslegi.imi 
evocati.  Et  hujufmodi  militum  tu- 
multuariorum  meminit  Casfar  lib.4. 
belli  Civilis ,  Mittit  P.  Sextium  ad 
C.  Pletorium  Quxftorem,  ut  legio- 
nem  adduceret,  qivsex  tumultuariis 
militibus  in  Ponto  confe&a  erat. 
Hincque  Livius.i.  dec.lib.s.  &  ite- 
rum  lib.8.  cc  4.  decad.  lib.i.  Scite- 
xumlib.s .  poft  princ.  Mtns  ea  Send- 
tus  fnit ,  ut  i,i  Hijpania  tumultuarii 
mjiitcs  legercntur.  Et  iterum  ,  ltaque 
piaccre  Senatui ,  ad  eum  exercitum, 
quembaberel  ,  tumHltuariorum  miiitum 
Ailiz.  mitiiapedites  ,  & quadringcntos 
iquites ficribere  eum  ,  quibus  oram  mari- 
timam  pro-jincia:  ,  qua  -jergeret  in  Gta:- 
ciam,  tueri  pojjec.  Hinc  etiam  tumul- 
tuariuscxercirusLtvio  i.decad.  iib.5. 
Quippe  quibus  -jciut  tumultuario  exer- 
citu  raptim  duao  azgre  ad  itndecimum 
hpidem  occurfium  eft.  Et  lib.  8.  Tumul- 
tuarius  undique  exercitus  raptim  con- 
fcriptus  con-jenit.  Et  tumultuaris  co- 
hortes  eidem  ^.decad.  l.io.  cujus  vcr- 
ba  paulo  poft  adducemus.  Et  eofdem 
vel  milites,vel  exercitus,vel  cohortes, 
v.el  legioncs  tumultuarias,  vel  fubita- 
ria3  fuifle,fatis  conftat  ex  multis  ipfius 
Livii  locis.  Kam4-  decad.  lib.i.  non 
longe  a  princip.  Dualnts  legionibus  fu- 
Utariis  tumultus  efiis  caufa  fcriptis  ,  ad- 
dilifiqite  cd  eas  quatuor  coboitibus  de 
tjcercitu  fuo,  C.  .Appium  Prafulum 
ficium  bac  tumultuaria  rr.anu  fer  Vm- 
Ltjiam  ,  quam  trtbitm  Sappiniam  -jocant, 
agrttm.  Bojorum   imadere  jufiit,     Et 


4.  decad.  libro  10.  Pcrmijfum  nt  quA 
ircr.t ,  prolinus fubitarios mitites  ficribe- 
rent ,  ducercntque fiecum.  Nam  6c  fta- 
tim  poft,  Et  PrXtori  iX  Petilioimpca- 
tum  efii  ,  ut  dtiat  iegiones  ci-jium  J{oma- 
norum  tumultuarias  ficriberet.  Et  rur- 
fum  poftea  fcribit ,  Senatum  cenfuif- 
fe  fubitarios  milites  tumultus  caufa 
confcriptos  primo  quoque  tempore 
dimitti.  Et  5.  decad.  lib.i.  C.  Clau- 
dius  Proconful ,  audita  rebellione  Li- 
gurum,  praeter  eascopias,  quas  fecum 
Parmx  habebat ,  fubitariis  collectis 
militibus ,  cxercitum  ad  fincs  Ligu- 
rum  admovit.  Et  de  his  quoque  fubi- 
tariismilitibusidemLivius.  i.decad. 
libro  3.  Ad.eum  explendum  LatinL 
Hernicique ,  &  colonia  Antium  dare 
Quintio  fubitarios  milites  (ita  tum 
repentina  auxilia  appellabant)  jttfli. 

5  Etiain  proktarios  &  capite  cen- 
fir.  J  Hos eofdem efle conftat ex  Fefto 
Pompejo  libro  14.  Et  vide  Valcrimn 
Maximum  libro  1.  cap.  1.  de  Inftitu- 
tis  antiqtiis.  cc  Gellium  lib.  16.  C.  10. 
cuju.sma.xima  exparte-funt  ca,  quas 
hic  dicit  Alcxander.  Et  practerea No- 
nium  Marcellum.  D.  Auguft.  Civi- 
tatis  Dei,  lib.  j.  cap.17.  cujus  hic 
verbafunr,  Tum  -jcro  tam  ntuha  M- 
ia  ubiqne  crcbruernnt  ,  ut  inopia  miti- 
tum  Prdetarii  iili ,  qui  to  quod  proli 
gigttfnda  -jacabant ,  ob  cgefiatem  miiita- 
re  non  -jaientes  ,  boc  nomen  acceperant, 
militix  conficriberentuY.  Vide  ibi  inter- 
pretcm.  Paulum  Orofium  lib.4. c.i. 
ubi  Proletarios  diciteos  efle,  quiin 
urbe  furficiendat  femper  prolis  cauta 
vacabant :  cos  tamen  in  bello  Tarcn- 
tino  militia;  fuifle  adfciiptos  urgcntu 
ultinRnecefluate, 

1  Sicnt 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  705 
feciflc,  &  reipubl.  operam  navafle  compcrinuis.  Erant 
enim  hi  tenuiilimi,&  modicarum  facultarum,qui  non  ultra 
mille  quingcnta  a?ris  in  cenfum  rcfcrcbant,  domiadpro- 
lem  excitandam  deftinati,  dimiflamilitia,  &  facramento 
foluti,  qui  temporibus  reipubl.  difficilimis,  quum  undiquc 
imperium  fluchiarct ,  rebus  abfcifTis ,  milites  quandoque 
fcripti  funt.  '  Sicut  quum  poft  Canncnfem  pugnam ,  fcr- 
vitia ,  oba:ratos  &  mcrccnarios,  ac  capitalia  auibs ,  militia: 
facramcnto  adigcrc  populus  coa&us  iuit,  numcro  ofto 
millium  qui  in  excmplum  jufti  militis  militarunt ,  :  quos 
volones  dixere,  quod  fponte  militia:  adfciti ,  libcrtatis  ftu-  *'-  * 
<lio  militiam  mcruiflent»  5  Fuitquc  animadvcrfum ,  in  Rc- "' 

manis 


I  Sicut  cum  pofi  Canntnfm  pugnam.  ] 
Livius  ;.dec.  lib.i.  induobuslocis. 
Valcrius  Maxiinus  &  Scrvius  rjiio  loco 
ftatim  citabimus  ibi.  Fuitrjuc  anim.td- 
icfum.  Macrobius  Saturnal.  lib.  r. 
capiteii.  Antc  id  tamcntcmpus  ii, 
rjui  ad  miliriam  non  adigebantur ,  ur- 
geutc  neceltii.uc  coacii  luntmilitarc 
apudLivium  i.  decad.  lib.-.  Et  cum 
(quod  pcr  magtios  tumultus  ficri  fo- 
litum  erat)  juttitio  indicto  delechis 
finc  vacationibus  habitus  eflct.  Et  li- 
bro  8.  MrfWwLwi  cuiGiUicum  bellnm 
cvencrat ,  fcribere  excrcitum  ftne  ull.t 
•uacaticni-s  -jcnia  :  quin  opificttm  quoque 
vulgus ,  &  feUularii  ,  minime  rniliti.t 
idonemn  ^cnu-s,  exciti  diatntur. 

1  Siunf  wloncs  dixerc.  ]  Livius 
5-decad.  libroj.  de  T.  Sempronio 
Conf.  ibi ,  quia  ociola  ftativa  erant, 
crebro  decurrere  milites  cogcbat ,  ut 
tyrones  (ea  inaxima  p.irs  volonum 
erat^  afluefccient  ficma  fequi ,  8cin 
acic agnofcerc  oidincs fuos.  Et lib.4. 
Ltiioncs  magn.t  ex  partfjolcnum  habc- 
bat ,  qui  jam  alieruin  annum  iibntatem 
laciic  mtiCii  ,  cjuam  pcfiulait palam  md- 
Iwrant.  Et  paulo  poft  ,  Tunc  qucd  ad 
•2-Aonct  attincrc!  ,  orr.nes  ait  rr.alL"  lauda- 
tot  a  f,d'i'fnos  iiulignofjur,  quam  tjuen- 
qttam  co  dic  cafiigatum  cffe  :  quod  bo- 
tau.t: ,  faujium ,  felixqnt  rciptiblica:  ipfif- 
tttic  cjjit ,  onmes  cci  iibtivs  cjje  inbcre. 
Ttir..  II: 


Feftus  Pompeiuslibro^.  MacrobiuS 
dictolibroi.  Satur.  cap.ic. 

3  Fuilqv.c  animadwrfum.j  Ex  Va!» 
Maximo  lib.-.  cap.6.  poft  piinc.  de 
Senatu  populoque  Kom.  cu]us  hxo 
vcrbafunt,  Kamaliqw.t  advr.fti  prx- 
liis  Sccundo  Punico  Lc'lo  txh.t::j}.t  mffi- 
tari  \u~jentutc  Roman.t ,  Senatus,  aucio- 
rt  Tiberio  Graccho  Cof.  Ctnfuit  ,  ut  p:t- 
blict  fr"ji  ad-jerfiu  propitlftndorum  bo~ 
fium  impttum  tmerentiir  :  earjuc  dc  re 
pcr  Tiiburtos  plebis  apnd  populum  lattt 
rogationc  trts crtati  funt  •viri  ,  quiqua- 
tuorcy  -jiginti  miUia  (evjorum  compa- 
ra-jcritnt :  adaclcfque  '•jurey.trando  jirc- 
nuam f  forttmnut  optr.im  da!uro<,Quoad 
Tccni  tffent  in  Italia  ,  datis  armis  in 
caflra  miftrunt.  Et  non  multo  poft  dc 
Civitate  Rom.  Cannenjts  autcm  cladcs 
adeo  uibem  nollram  vebrmfnter  cnxtH- 
dit ,  htoperaM.  funii  DiRatur.tm  rei- 
pnbl.  admin\\irantis  ,  fpolirt  hofiium  af- 
fi.r.t  ttmplis  deorum  numini  ccnfccrai.t, 
infirumcnta  miii/ix  convcvercntur  :  Mc 
prtctextdti  Pueri  arma  itiwntrent ,  ad- 
jttdkatortcm  eliam  Ci~  c.tpitali  ciimine 
damtnttarnm  fix  miiliuconjcribcrcntur. 
De  quare  q.ioque&tu  videLivium 
}.decad.lib.  2. 3.  fc  4.  Oratione  L. 
Valciii,  c*c  Scrvium  lib.9.  Aneivlo» 
Virgilii  in  cumlocum, 

»—  Ketitifqut  od  Ti o'um  mijhit  ar*- 
mi.H 

r%        m 


jo6  Alex.  ac  Alexandro 

manis  caftris ,  nifi  ingenuos  &  libcrtinos  fervitute  exem- 
ptos,militiam  meruille  neminem,pra?terquam  fecundoPu- 
nico  bello ,  quo  Hannibal  Pcenus  Italiam  omni  clade  belli 
pervaftabat ,  c]uo  populus  Romanus  extremo  difcrimine 
adaclus ,  rem  defuctam  uiurpavit ,  primumque  fervuia  fa- 
cramento  ade°it.  '  Poftca  fociali  beiloexlibertinis  ducde- 
cim  cohortes  bonam  hdelemque  operam  reipublicce  nava- 
runt.  2Mox  Iuiius  Ca?far  ex  magna  parte  perdomitis  hofti- 
bus,  quum  cb  bellorum  clade.s  in  locum  decedentium  nul- 
losfurncerc  valeret,fcrvos  commodatos  milittae  adfcripfit. 
3  Auguftus  quoque  Occavius  bello  Illyrico  &  Germanico 
cohortcs  iibertorum  legit ,  quos  voluntarios  appellavit,  il- 
losque  cum  ingenuis  commiiceri ,  aut  eodem  uti  armorum 
genere  vetuiti. r  Hos  quoque  Roma?  inccndiorum  caufa,  & 
ii  gravior  tumultus  oriretur ,  inftructos  paratosque  habuit. 
Ipfe  enim  fervos,  qui  civilibus  bellis  ftipcndia  fecerant, 
confecl:is  bellis,  dominis  reftituit.  Lapiis  inde  temporibus, 
Voiun-  %  ^ntonmus  Ca?far  voluntarios,quos  obfequentcs  latrones 

voca- 


Ubi  itafcribit,  Servos  fianc  nunquam 
militajpcoyifi.it ,  nififirvitute depr.fi ta, 
excepto  Haunibalis  tempore ,  cmn  pcfi 
Cannenfe  praliwn  in  tanta  rucefiitaie 
fuit  wbs  Kcma  ,  ut  ne  iiberandorum  qui- 
dem  ferjorum  daretur  facult.ts.  Vide 
ctiam  Macrobium  d.  lib.  i.  Satmn. 
c.  ir. 

r  Pofiea  fociali  bello.]  Macrobius 
ubi  iupra.  Sed  &  M.  Cato,  qui  Utics 
pra:erat ,  delcftus  quotidie  libertino- 
rum  Afrorum  ,  fervorum  denique  & 
cujufque  modi  gencris  hominum,  qui 
modo  pcr  xtatem  arma  ferrc  poie- 
rant ,  habere ,  atque  fub  manum  Sci- 
pioni  incaftrafubmitterenon  inter- 
inifit ,  ut  tradit  Hirtius  in  bcllo  Afri- 
cano  lib.  $'.  Et  Pompejus  quodque  co- 
pias  undique  omnes  ex  novis  delccli- 
bus  ad  fe  cogi  juflit  :  fervos  paftores 
adverfus  Caeiarem  armavit ,  atque  his 
eqtios  attribuit :  ex  his  circiter  trecen- 
tos  equites  confecit,  ut  tradit  ipfc 
Csfarlib.i.  bclliCivilis. 


i  Mox  Juiuu  (/tfari\  Macrobius 
item  ubi  fupra. 

3  ^iugufitu  <7«5<7»e.]Macrobius  ibi, 
&  Suetonius  in  vita  illius,  cap.25. 
iic  fcribit ,  Libcttino  militeprxterquanx 
Komx  incendiorum  caufia,  & fi  tumul- 
ius  in  gra-jiore  annona  metueretur  ,  bis 
ufts  efi :  fimel  adprxfidium  coloniarutn 
llljricum  contivgentium  :  iterutn  ad  tu- 
telam  rip.e  Rheniftuminis :  eofique  fer-jos 
adhv.c -jiris ,  fceminifqtte pericutofioribus 
indiHos  ,  acfine  mora  manum:/fis  ,  fult 
priore  -jexillo  habuit ,  neque  aut  commi- 
fios  cum  ingeimif,  aut  eodem  msdo  arma- 
tas. 

4  Hos  quoque  Komnt  incendiorum 
caufit. ]  Suetonius  ibi. 

■>  Jlntoninws  Ctfir.]  ScilicetPhi- 
lofophus ,  e.v  CapitoJino  in  vita  illius. 
Sed  hic  nonnihil  errat  Alexander,  ne- 
que  cnim  hi  latrones  vocati  funt ,  fed 
Voluntarii :  fed  aliiitaappeliati  funt. 
nam  verba  illius  ha?c  funt ,  Ser-jos, 
quemcdmodum  bello  Pnnico  fitcium  fie- 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  707 

vocavit ,  &  gladiatorcs  contra  hoftes  prarpotentcs  militia» 
armavit.   '  Cleomcncs  quocjue   dux  Laccdarmonicrum, 
fcrvitia  ad  novem  millia  libcrtate  donafle ,  &:  mifitia»  ad- 
fcripfiile  fertur,  cjuum  bellis  attriti  militciiidigcrcnt.  2  Scd 
tamcn  capite  cenfos  propter  inopiam  cV  modicam  rcm 
familiarem,  diu  ficramento adfcribcre non  Jicuit : '  doncc 
C.  Marius  capitc  cenfos  milftiae  muncribus  fungi ,  &  mili- 
tarc  cocgit,  cjui  in  cxcmplum  julti  militis  militarunt. 
4  Poftrcmo  caufarii  difti ,  cjuibus  caufa?  ne  mcrcrcnt,  legi-'*^*' 
tima?  fuppctebant  s  ficut  bcneficiarii,  cjui  pcrruncn  militia,  g^. 
&  data  miffione ,  poft  navatam  infi^niter  opcram,  mnne-««w». 
ris  vacationc  donati ,  &  militia  mifli  hicrc:  tamctfi  bcnefi- 
ciarios,  quod  bcncficio  tribunorum  ad  militiam  tve6tlTrj* 
crant, 6  nonnulli  dict.oscrcdant.  7  Tria  cnim  hicrc  miflio 


rat ,  ad  militiam  pttr.v.il  ,  quis  Obfe- 
quentes  appeliavit.  Lat>  cncs  a  iam  D.tl- 
tnati.c ,  atque  Dardani.t  milites  fccit. 
lArmavit  C"  'Diocmit.ts :  e.nit  C5"  Ger- 
xr.anorum auxilia  co:iira  Germanot. 

1  Cleemcnes:]  Macrobius  d.  lib.i. 
Satur.  cap.  r  i .  Sed  &  f  quod  addcs  fu- 
perioribusl  Thebani  ab  Alexandro 
Magnoobfdli,  fervoslibertatedona 
tos  in  valli  propugnatione  hoftibus 
oppoiuerunt,  apud  Diodorum  Sicu- 
lumlib.17.  c.  1. 

r  Sed  tamcn  capite  cen/bs.~]  Hoc 
probat  excmplo  feq. 

5  'DonecC.  Marius.]  Salluftius  in 
Jugurtha  ,  Marius,  inqtiit,  intcrta  mi- 
lites  fcribere  ,  non  ,  mvre  mawrmm  ,  tX 
cLtfiibus  y  fed  uti  cujufque  libido  crat, 
c.tfite  cenfis  ple:  ofij,.  ldf.ittum  alii  ino- 
fia  bonorum ,alii pcr  ambi t iincmConfiulis 
memorabant.  Valerius  Maximuslib.2. 
cr.de  Inftitutis  antiquis.  Piurarchus 
in  vitaMarii,  Gellius  1.  i6.c.  10. 

4  Pnflrewo  caufiuii.]  De  quibus 
Livius  i.decad.  lib.7.  Tertius, inquit, 
exercitus  ex  ctuftriis  /enioribu/quc  d 
T-  Shdntio  conficrsbebant nr,tjui  urbi  rnoc- 
nibufque  prafidio  fit.  Spartianus  in 
Hadriano,  Profedus  inGallias  om- 
nes  Caufarioj  libcralitatibus  fuble- 


fi0r- 

mtm 
nwngenera* 

vavit.  Et  hincC.iuiaria  miflio  difta 
eft,  dcquapofteadicetur.  * 
C  O  L  E  R  U  S. 
*  Sen»ca  quoqnc  canflarias  pnrte<; 
dixit ,  ubi  vidc  J.inum  Gtutcrum  8c 
Mercurialcm  lib.6.  C.i.  Vaiiar.  lcft. 
Tl  PvAQU  ELLUS. 

5  Sicut  bcnejici.tiii.]  Fcftns  lib.  i. 
Et  dc  his  Czfai  lib.j.  bclli  Gallici, 
fivocatornm,  ait,  circitei  dnomilliu,  mut 
ex benefciariisfuperiorunexercitmr.n  .ni 
eum  convenerant.  Alitcr  accepillc  vi  - 
detur  ipfeCa"farcjul"dcmopcris  belli 
Civilis, lib.i.  De  bcncficianis  fupra 
diximushoccap.  ubide  Petreio. 

6  Konnulli.]  Scilicet  Vcgctius  P.ci 
militaris,  lib.i.  cap.7. 

7  Tria  enimfnere  mifsionitm  ^enfra.  ~\ 
Hxc  fuiTt  cx  Ulpiano  in /.  1 .  §.  ignomi* 
nite.  ff.  de  iis ,  qui  notantnr  infimia* 
Cujus  hxc  verba  funt ,  Ignominia  caa- 
/'.!,  hoc ideo adjetlnm  cjl,  tpumitm  multa 
gcncr.i  fnnt  mifiionunu  Hfl  honefla  y  qnat 
emeritis flipendiii ,  vel  antc  ab  tmptra- 
to.eindKl<ietur.  Efl  caufaria,  qua:  pro- 
ptcr  valetudinem  laboribns  militi.c  fJ~ 
li/7.  Eji itmmimojk.  Ignominiofi  auteni 
mi/sio  totits  eji  ,  quoties  is  ,  qui  miltitt 
addit  nomimtim  ,  igneminirt  canfa  ji 
miitere  :  fcmpcr  cnnt  debet  ttddc.  e  cur 

Tj  1  fmlti 


7<>8  A  L  F.  W  A  TC    ALEXANDRO 

num  genera,  cjuibus  miliccs  exautftorabantur :  Hcncfta, 
cjuum  cmeritis  ltipcndiis,  &  functis  commodis  miilionum, 
vocationis  munerc  donantur,  quo  temporc  fcuta ,  gladios 
&  arma  '  dicabant  Laribus ,  "  iicut  gladiatorcs  Hcrculi, 
cjuod  diis  juvantibus  perruncti  militia ,  rudem  accepiifent: 
\  quod  miflionis  tcmpus,  militiquinquaecnarioerat  defi- 
nitum.  4  Alii,  nifi,  dcccnnio  flipcndia  mcruiffent,  miffio- 
ncm  peterc  neminem  putarunt  poiie.  Mcre  tamen  Ro- 
mano,  miiitarc  facramcntum  in  undccimum  diftundebatur 
annum  :  quo  cxacto ,  militia  perfunctis  miilio  dabatur. 
J  Deinde  ut  dccimus  fcxtus  annus  itipendii  finem  facerct, 

Tibe- 

tmlts  mittatur.  Et  Martianus  Jurif- 
confultusin  l.  milites agnun.  §.  inif- 
lionum.  fF.  de  re  milit.  Mifiwaum,  in- 
cjuir,  gcwrales  cattjk  funt  tres  :  Honefta, 
Caufrria,  Ignominiofa.  Honeftatft,qux 
temporc  militix  irnplvto  datur.  Caufiiia, 
Citm  quis  -jitio  aaimi  ,  -jel  corporis  rninus 
-  idoneus  militix  renunciatur.  It/xomi- 
niofa  caufa  esl,cum  quis  propter  dehcium 
facramcnto  Johiiur :  &  is  ',  qui  ignomi- 
nia  mijfus  esl ,  neque  Romx  ,  neque  in 
Jacro  comitatu  a-iert  poteii.  Et  Ji  fiae 
ignominix  mcntior.e  mijsi  Cunt  >  nibilo- 
Ktinusigrwmnia  mipZi  intellivuntur. 

\     Dicabant  laribtts.]   Ovidiusl.4. 
Triitiumjelegiay. 

M/les  ut  tmeritisnon  efi  fatis  utilis 
armis, 
'Pouit  ad  antiquos,qux  tulit  arma, 
tares. 
S.c  igiiur tarda  -jires  adimente  fene- 
fia, 
Mc  quoque  donari  jam  rude  tem- 
fus  crat. 
2  Sicut gladiatores  Herculi.^  Hora- 
tius  Eptitoljrum  lib.i.eptftola  1.  ad 
Moecenatem, 

— —  Vtj.tnius  armis 

Herculis  adpoflem  Jixis  ,  latet  abdi- 

tits  agro, 
"Kepopuium  cxtremx  toties  exoret  a- 
rcna. 
tlbt  vide  Porphyrioncm  &  Acroncm 
interpretes. 

5   Sluod  rr.ifiionii  tempus.~]  Jam  di- 


ximus  ftipra  lib.  1.  cap.ao. 

4  \AHi  nifidccinnio.']  PlutaicV.US  itt 
vita  Caji  Graccht.  Sed  tu  videPoly- 
biutn  iu  libello  de  Romana  caitrame- 
tatione,cjui  pcnio  eitlibri  6.  ejufdem 
inprinc. 

5  rDeinde  ,  ul  decimusfixtus.  ]  HlC 
ttfcjue  ad  veriic.  Vrxtoriaux  cobortes. 
funt  CorneliiTaciti  l.ulgiturvduta- 
tis  interfe  rationilus ,  pLuitum  ,  ut  epi- 
fiotx  nomine principis  Jcriberenlur ,  mif- 
fioncm  dari  -jicenafliptndia  mtiitis,  ex- 
ay.clorart  qui  finadena  fecijfent,  ac  re- 
tineii  fub  -jexillo  ,  cxterorum  immuner, 
niji  propulfandi  hoftis  :  le^ata,  quxpeti- 
•jerant  ,  exoi-ji  duplicariquc.  Iterum- 
que  ad  finem  ejus  libri ,  Centefimam, 
rcrum  -jenalium pojl  bi/Ia  ci-jilia  inftitu- 
tam  ,  deprecantc  populo  ,  cdixit  Tibcrius 
milil.it  e  xrarinm  eo  /ubfidio  niti ,  ftmul 
imparem  oneri  rempublicam  ,  nijt  -jicefi- 
rno  militix  anno  -jetcrani  dimitterentur. 
Ita  proximx  feditionis  male  confultdy 
qitibus  fcxdccim  flipentliorum  finem  ex- 
ju  effei  antjobolita  in  poflerum.  Vide  Ju- 
flinianiim  in  /.  t.  C.  de  excufationibui 
-jctcranonim.  Et  l.ult.  lib.ic.  C.  de 
b.S;  qy-  non  imp.s-  <-s jkpeidns fac-'  antn- 
tofoiutifunt ,  ubi  ita fcribitut,  Vetera- 
norum  ita  demum  onerum  &.  munerum 
perfonalium  -jacatio  jitre  conccditur  ,  fi 
poji  -jiccfimum  amium  militix  ,  quam  t/t 
legicne  vet  -jexillatione  railit.vjerunt ,  bt- 
neftam,  oel  caufariem  mijftonem  confecu- 
ti  ejfc  tjlendantttr. 

1   Cau- 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         709 

Tiberio  imperante  cautum  fuit ,  qui  etiam  militia:  temnus 
ad  vigefimum  annum  propagavit ,  cavitque  utnifi  poit  vi- 
gefimum  annum  ,  miiTio  militi  non  darctur :  praetoriante 
vcro  cohortes,  nili  annis  fedccim  militaifent,  ad  penatcs  & 
domcllicos  Larcs  non  rcmittebantur.  Apud  Aifyriosau- 
tcm  Ninus  Scmiramis  filius ,  annis  finguiis  copias  facra- 
mcnto  folutas  domum  rcmiflit.   Rurfus  novos  milites, 
miJiticr  facramcnto ,  nullo  prarflituto   tempore ,  ade«it: 
cjuos  tamen   ultra  annum  militix   nunquam  adfcripfit. 
1  Cauiaria  vcro  miffio  dicitur ,  quum  fenccta  aut  valctudi-  c,'"t' 
nc  advcrfa,  vitiove  corporis,  domos  vcllcnt  aut  rcs  invifc-  miRit, 
rc  fuas ,  vel  viiibus  parum  validi,  minus  idonci  munei ibus 
eilent.  Ignominiofi,  qua:  &  probrofa  dicitur,  quum  militi  ^" 
ob  dcli&um  &  gravc  crimen ,  quibus  rcus  agitur,  ut  quiay*. 
transmga,  defcrtor,  aut  fagitivus  arguitur ,  vel  timide  &  ^'7,_ 
dirfidentcr  cum  lioite  congrcditur ,  ignominianctatus,  &  Mfa. 
militia  exauctoratus  fuit :  "  in  qua  re  licct  animadvcrtcrc,  '■  "• 
quod  fi  tribunus  militcmcxauctoravit,  hoc  cfl,infignia  mi-  'tlm'~ 
litaria illi  adcmit,  inramiaquoquearlecitfe  videbatur.  Pc.ft  --••»•■•'* 
aliquot  vcro  tempeftates  novi  milites  nominibus  variis  a  "'"*" 
Ca?iaribus,  pencs  quos  fuit  jus  arbitriumque  rerum  om-  <?«- 
nium,  militia?adigicoepcrc.  *nampra»ter  gregaribs,  qui ;'!'.''" 
viliifimi  intcr  milites  funt ,  fucre  5  legionarii, (  alarii  atque  »*> 

mani- 


tru. 

ALtri 


1  f.tnfn-i.t  -jero  mifjlo.]  Dc  tribus  I  Afinius  Polliointer  Epift.  familiarcs 
millionuingeneribusncmpe  honcfta,  :  Cicer  Epift.$2.  Tacitusl.12.  &  iS  6c 
caufaria  Scleghima,  diximus  ex  111-  i  alibi  (atpe  Hirtius  in  bcllofclifpanicn- 
piano  &  Martiano  in  verbo,  T.i.t  tnim  [  1),  Alcvandiino  ,  5c  iterum  Afiicano. 
fuac mi[Jimnm«cne,.t.  \  Hiiurjuc  ctiam  cohorrcs  legionaria: 

2  hirju.tic.]  Ind./.2.  §. caufarta,  apud C.vfarcm libii.  bclii  Civilis ,  5c 
verfic./(V  cy  fi  eitm.  de  l>i<,  <jni  »ot.  inf.  \  Livium  4.  dcc  lib.4. 

1  PoftaJitfuefvtrotemprftates.]  Id  6  .  ilarii.]  Dc cjui bus Cacfar  belli 
probatur  cxllipicntibus.  |  G.illici ,  lib.  1 .  Civilis  lib.  1.  Cicer. 

4  "Slam i>,-j-:ii g: r:.[.trioi.]T)s  (]u\bns  Epiftolar.  famil.  lib.2.  epift.  adCa-- 
CiceroinOrat.  proPliwicio.Salluftius  lium  16.  Hincque  cohortes  Alariar 
in  Jujurtii.i ,  I.ivius  ;.  Decad.  lib.8.  ipii  Cvfan  lib.i.  itesumque  2.  bcili 
Columcll.ilib.6.  inpra;huionc.  Cor.  Civilis.  Livio  1.  dccad.  libic.  !"t 
Tacit.  lib.  1.  &  1  -t .  nonfcmcl.  Sue-  ctjiutes  Alam  Livio.>.  decad.  lib  2. 
toniusin  Augufto,  c.14.     .  1  cc  ir.    Tacito  \\h.  12.    Hincque  alce 

5  Legitnarii.]  DeqaibusCzfitrlib.  dicuntur,  quod  ciicuoi  legiones  de<- 
bclli  Civil.  i.2<  iter.^.cc  5 . bclli  Gal!.     Kafiniftraque ,  taqquam  cix  in  lviuir» 

Yy  1  corpo- 


Md- 

pipH- 

larii. 


710  Alex.  ab  Alexandro 

1  manipulares,  qui  quidcm  in  legionibus,  alis,  vel  manipu- 
lis  miiitabant:  'ex  quibir.  Ncro  Auguftanos,  '  &:  divus 
Claudius  Dacillanos  raiiites  lcdt.  4  Probus  vcro  Dcci- 


manos ,  s  Alcxandcr  Scvcius  Oitenfionales  }  °  Tibcrius 


corporibus,  locabantur,  ntdicit  Gel- 

!ius  lib.16.cap.14.   Quod  &c  Servius 

lcribitinlib.  j.Aneid.  inetimlocuin, 

Dum  trepidar.t  alx  ,faltufj,  indamne 

cingunt.  Etlib.  u. 

*~*  Et  virgini-f  ala  Camill.t. 
.4'a,  inquit,  equitesdicmitur  ,  qttod 
f.larum  iiice  peditcs,five  pedejhem  cxer- 
titnm  tegunt.  nam  &  alam  ecjuitum 
vocat  Livius  }.dec.  lib.6.  1-lufque  ali- 
qnanlo  damni  hac  ala  equitnm  amiffa 
Hannikai ,  quam  Saiapia  fuit.  Et  ala 
legionum  Ciceroni  lib.  2.  offic.  &  ad 
Atticum  Iib.11.  epiftola  ejuslib.io. 
omnium2i6.  .AcceJit  Hifpania ,  <2r 
ahcnat  a  ala  legionum  :  nec  vis  eaclem, 
ncc  voluntaria. 

1  Manipulares.  ]  Phutus  in  Moftcl- 
laria  aftos  r.  fcena  2 .  in  fin. 
Conveniunt  manipla,  es  :  eccos,  pradam 
pa,tic':fes  pttmt. 
llbi  per  fyncopen  Maniplares  metri 
gratia.  Et  ruriiim  ejufdem  fabulre  aft, 
5-fcen.  r.poft  prin, 

Poftqu.vm  ex  oLfidicne  in  tutum  edit.xi 
maniplaycs  mcos. 
Et  in  Miiitegloriofo  a&.  5.  fcen.2.poft 
prin. 

Si  centiu  i  ti  bene  funt  manipularcs 
nu  i. 
Carlar  beili  Gallici,  lib.  7.  &  belli  Ci- 
vi!is,lib.2.  Ciceroad  Atticum  lib.9. 
epiftola ejuslib.i2.omnium  iyS.poft 
prin.    ,A\ncns  mibi  ftiiffe  videor  aprin- 
cipio  :  <j? me  unahccc  ics  torquet ,  quod 
non  omnibus  in  rcbus  iabcntem,  vclpotius 
ruentem  Pompe\um,tanquam  unlis  rnani- 
pularis  ,  fequutus  fim.   Ovidius  lib.  J . 
faftorum, 
*Pertica  fuTpenfos  portabat  longa  mani- 
plos, 
Xlndc  manipla;  h  nomina  milcs  habet. 
5erviusl.it,  JS.neid.  ineurnlocum, 
Disie&ique  duccs,  defolatique  m.mip! 


Vige- 

difcriminis:  na.rr.qut  hoc  ubiquc  dux  p;.-e- 
cipit ,  ut  frequenter  ctrcafe  fintmilites, 
ficutin  Sallujliolegimus.  "Manipii antcm 
dictijunl  figniferi :  quiajub  Romulo  pau- 
per  adhuc  Romanus  excrcitns  hajili  ftxni 
m  inipuie  1  alliny.bat,  &  hos  profignu  ge - 
rehat  ,  unde  hoc  nomen  rcmanfit.  hacte- 
nus  Servius.  Vide  cjux  di<fta  fuut  fupra 
lib.4.  cap.2. 

2  Ex  quibus  Tiero  ^Augufianos .  ]  Cor. 
Tacitusl.  14.  Neronisgeftaferibens, 
Tuncque  primum  cnfcripti  fw.t  cquites 
Romam ,cognomento  ^/lugttfianorum,ata- 
te  ac  robore  conspicui,  &  pars  ingenia 
procaces  atii  infpe  potev.tix. 

2.  Et  Divus  Claudiv.s  Daci/ranos.  } 
Scilicet,fecundus,qui  poft  Gallienum, 
Valeriani  filium,imperavit,ex  Trebel- 
lio  Pollione  in  vita  ihias^Stua/Sigitnri 
inquit  ,  mi  Venufie  ,fi  mihifidcm  c.xhi- 
hes,ut  eumf.uias  a  Grato  &  Hercnniano 
placari,  nejc  enibushocmiiitibus  Daci- 
Jianis  ,  qui  jamfaviunt ,  negraviterfc- 
rant. 

4  Trobitsvero  Dccimanos.~\  Flavius 
Vopiicusin  vita  ipfius  Piobi.  Et  ho- 
rum  meminit  Hirtius  1. 5.  qui  de  bello 
Africo  eR,7S[on  agnofcnfigna  Decimano- 
>-«OT.Corn.Tacitusl.  15.&  2r.&Pom- 
poniusMelalib.2.  c.  5.  ubi  horumco- 
loniamftiilieMarrium  Karboncm  tra- 
dir.  At  idcm  Hirtius  1.6.  qui  de  bello 
Hifpanicnfieft.Oecumanos  vocat,H:c 
Dccumant  fuum  locum  cornu  dex- 
trum  tenebanr.  uti  Suetoniusin  Cas- 
fare, c.7c.in  prin.  Qnanquam  Sc  De- 
cumani  alios  quoque  lignificant :  fcili- 
cct  rublicanorum  Principes,  qui  qux- 
ftus  fui  caufa  decimas  redimunt,  ut 
ftribit  AfeoniusPaxIianusin  i.inVer- 
rem  ad\  De  quibus  iple  Cicero  in  4. 
&  $ . ach 

5  JLlcxander  Severus  Oficn(ionaiesf\ 
Alius  Lampridius  in  vita  ipfius  A  lex- 


$ignrferi ,  iliquit,  dejcrti,  quod eji nimii  i  andrij  Milites,  inquit }  quos  OJhnfioia- 

Lit 


Gf.  ni  ales  D  ies.  Lib.  VI.         711 

Vigefimanos ,  &  '  alii  Primanos, ;  Sccundanos, '  Qiiarta- 

nos ,  4  Quartadccimanos ,  J  Undcvigcfimanos, 6  Duodc-  m LVf, 

vigefimanos  a  lcqionum  numero ,  magnx  &  cxpcrta;  vir-  G&d*- 

tutis.  Apud  Spartanos  Ncodomadx  omnium  habentur  %m]. 

fortiffimi, 7  quos  Pcrfa?  gardatcsdicunt.  8  Antoninus  Cx-b:tcs. 

far  lcctos  miiitcs ,  Pitamitcm  &  Laconicam  centuriam  an-  r  . 

11     •  1  •  c  •  1      J"'es' 

pellavit.  9  yEgyptii  °  &  /Ethiopcs,  calafines  &  hcrmothy-  Ha- 

bies :  Antiochus  alam  millcccjuitum,  Gcncam: 


ies  locant,  non prctiofis,ftdfpccio/is,cIa- 
rifjue  veflibus  o.nabat :  nec  multumin- 
fignibus,  aut  .></  apparittum  >  ejium,aui  i 
Crfcrici  dtputab.tt,  diccns,  Imperium  in 
Virtutl  c/fc,  non  in  deeore. 

6  Tiberius  lr'igcftmitnos.~  Corn.Ta- 
cituslib.  j.dcTibeiioloqtiens,  non 
vigefimanos  fcribit ,  lcd  vccfimanos,  fic 
enim  a\t,Ti<rb.tb.tntnr<jtie  den/ts  Ga m<t- 
norum  c.tta-jis  Ic-jcs  cobcrtes,  cum  Ctf.tr 
advcHus  ad  Picefinuatu  loce  rnaqna, 
Hoc  iilud  tcmpus  olif.crandx  /cdit ionis , 
tl.tmit.iba;,pc>£at  nt,properai  cnt  culpam 
indccus  'jertae.  Et  non  paucis  inter- 
jedlis,  Deligmttmr  lenenes  quintn  dextro 
lateri  undevigefima  i»  l.tvum  ,  Prim.mi 
ducendum  ad  aojnen  ,  1'icefimanus  ad- 
Verfum fe/juuturos. 

1  .Alii  Primanos.  ~  Idem  Tacitus 
ubi  fupra  proxime ,  ec  lib.  17.18.  19. 
<&  20.  &  fa:pc  alibi. 

2  Sccundanos.'  IdcmCorn.Iib.2i. 
&  Livius  4.  Dec.lib.  i.poft  prin.&c  I.4. 
in  duobus  locis,  ubi  claie  ceclarat  hos 
dici  militesfecundxlegionis.  Hosau- 
tem  fuiile  cx  oppido  Araulionc  Gallix 
Narboneniis,tradunt  Tomponius  Me- 
lalib.i.c.  5.  cc  riinius  lib.  5.  c.4.  Hos 
atitcm  Hirttus  in  bcllo  Alexandrino 
Secundarios  vocat ,  nifi  ibi  mendu.n 
ilt.  Adde  &  tu  Tertianos  ex  Corn. 
Tacito  libro  12.  S09.  nonfemel.  c\: 
lib.2r.  inprin. 

:  £)uartant,s  ~  Idem  Tacitus  1.  20. 
&  JuliusCapitolinus  inClaudio.  Et 
addeQuintanos  npud  eundem  Taci- 
tumlib  1 .  17.1rf.ck  20.  Sextanosapud 
Pomponium  Melam  hb.i.  c.  s..  &  Pli— 
nium  lib.  5 .  c  4.  ubi  hos  dicunt  fuifie 


Dion  ""Jtlv 

b  et. 
VCrO  Gcnca* 
cx  Arclate.  Septimanoscx  ipfo  Tacito 
lib.  19.  non  femcl,  &  Pomponio  Mela 
eodem  illo  loco ,  ubi  cos  Scptumanos 
appellar.cofquefuiflecxBlittera  Nar- 
bonenfis  Galliac :  uti  etiam  Plinius  ut 
fupra.  Et llndccimanoscxcod.Tacito 
lib.  r.  EtTcrtiadccimanoscxipfoTa- 
citod.l.b.  1. 

4  I>«,'i7.K/caw<»»o.f.'lCornclitis  Ta- 
citusd.lib.r.  &lib.4.i^.  &:  itf.  fitpe  : 
ubi  aliquando  eos  Qtiartadvctmianos 
vocat.  c\:  1. 19. 2C.  &:  2'.  AddeQuin- 
tadccim.inos  apud  cundem  1 . 1 .  &  20. 
Et  Sextadecimanos  apud  eundem  li- 
bro  10.  nonfeinel. 

5  ~Tndev:ge/inuinos.~\  IdcmTacittis 
lib.  r.  non  lemcl,  c<lib.2c.  &  Hirtius 
in  bcllo  Alexandrino. 

6  Duodev;gc/imsno<.~lc\<im  Tacitus 
lib.  19.  &  20.  Adde&Unnvigefima- 
nos  apudcundemlib.  1^'.  Et  Duo  & 
vigefimanos  ex  eodcin  libro  21.  ip. 
princ. 

7  jQuos  Pcr/t  Gard.ttes  dicunt.~?lO- 
bus  iEmylius  in  vita  Datamis. 

8  Jtntoninw  C*fitr.  1  ^cilicet  Baflia- 
nus  Cnracalla.cx  H.-rodiar.o  lib.4.  cu- 
jus  hax  funt  in  vita  ipGus  Bafliani.  Sed 
hiclegcnJum  non  Pitamucm  ,  fed  Pi- 
t.tnc.im.  Nam  ,  ut  i!le  dictt ,  ita  hanc 
centuriam  appellavit  ,  quod  cain  a 
Spartanis  juvenibusconfecit. 

9  MgyptU.  ]  Herodotus  lib.2.  paulo 
antefiiiem,  5clib  9. 

10  ~\: J&tWupcs.'  HeroJotusd.l.9. 
ir   Dion.  ]  Ita  milites  Dionis  voca- 
bat  Soflis  quifpiam  aptid  Pltitarchum 
in  vita  ipfius  Dionis,qui  &  ipft  poftea 
1  fic  eos  appelht. 

Yy  4  1    lllud 


ji\  Alex.  ab  Alexandro 

p;«-    vero  Dionianos.  TlIIud  tamcn  ad  mcmoriam  infignc  cft, 

«...»;.  m[\[tcs  Romani nominis  a  conciita  urbc  ad  tribunos  milita- 

rcs ,  &  captam  a  Gallis  urbem,  per  annos  fere  trecentos 

quinquagintafuofumptu  &  inipenfameruifle,ac  ftipcndia 

fecifle:  partccnim  anni  fub  pcllibus  militabant:  parte  vcro, 

libcris ,  uxori  &:  penatibus,  fibique  ac  familia? ,  agrum  co- 

Icndo,  &  rei  rufticae  navando  opcram,  neceflaria  para- 

bant.  Quo  autem  tempore  Vcji  diutina  obfidione  &  inte^ 

ftino  malo  obfem"  fucre ,  quum  hyemare  oporteret  in  ca- 

*<>*.   ftris ,  Romani  utili  &  ncccflario  exemplo  docti ,  militibus 

^f  ftipcndium  de  publico  ftatucre,  tunc  primum  collata  ftipe, 

fiir.cn-  «rra  miiitibus  conftitutafunt.  Et  deinccps  rcliqua  militia, 

^J     fumptu  &  arre  publico  meruere.  Nonnulli  Anxure  capto 

haa.    fub  tribunis  milicaribus ,  patres  ftipendium  annuum  militi* 

bu^  decrevifle  memorant :  *  quod  quidem  denis  aflibus 

in  dies  fingulos  taxabatur.  5  Poftca  Tiberio  rcgnante> 

iinguli  dcnarii  diurni  dati ,  prartorianis  vcro  bini.  Scipio 

Aphricanus  inftituit ,  ut  praetorianis  fefquiplex  ftipendium 

darctur,  hoc  cft,  intcgrum  &  dimicliatum.  *  Domitianus, 

quartum  ftipendium  aurcos  tcrnos,  militi  tradidiflc  fertur, 

5  Apud  Gcrmanos  cpula?  &  largi  convictus  militi  pro  fti- 

pcndio  fucrc.  Cyrus  tcrnos  obolosfingulisnautisftipen- 

£_  aium  dedit,  quibus  Lyfandcr  unum  adjici  procuravit. 

rits.     6  ^Bgyptii  calafiriis  &  hcrmothybiis,  quos  prarcipuos  habe- 

Her~    bant  milites ,  pra?tcr  prardia  dabant  panis  tofti  pondera  de- 

&w.     nnita,  &  carnis  bubula?  minas  fingulis :  vini  vero  fextanos 

qu«a- 


i  lllttd  tamen  ad  memeri.vm. ~\Wxc 
omnia  ufque  advcrfic.  o»od cjuidem. 
funt  majori  ex  parte  Liv.  i .  Dec.  lib.4. 
non  longe  a  fin.  &  iterum  lib. «, .  tum 
paulo  polt  princip.  tum  ftatim  poltca 
in  Oratione  Appii  Claudii. 

2  Quod  ffHiedam  denis  ajiibus.~\  Et 
lixcfuntTacitilib.  1. 

5  Poftea  Tileiiorcgnant e.~\lc\zm  Ta- 
eituseodeinlib.i. 

4  Domiii.ini<s.]  Suetonius  in  vita 

illitiSjcap.j.infiue.  * 


COLERUS. 

*  Quadruplum  igitur  ftipendiun» 
fecit  Domitianus ,  quod  olim  Julius 
Cxf.di&ator  duplicaverat.  vide  Cxfar. 
Sueton.  cap.  26.  6c  Zonaram.  Sed  dc 
ftipendtis  militant.  videLipfiierudi- 
tifif.Commentar. adlib.i  Annal. 
TIRAQUELLUS. 

5  ^pud  Germanos.\  Conn.  TacitUS 
lib.  de  Moribus  Germanorum. 

6  JEgyptH. J  Herodotus  lib.a.paulo 
antefin.&lib.cj.dehocetiamdictura 
eftfuprainverbo,  vZ^tii. 

Z  ~4wt- 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  ji$ 

tjuatcrnos.  '  Mcrccnario  militcpopulusRomanuspcrra- 
ro  a<JjutaS  fuit :  folum  cnim  Punico  bello  Q^Fabio  Maxi- 
mo,  &  T.  Sempronio  Graccho  confulibus ,  opecxtcrna 
adjutus  bella  gcffit,  "  &  in  Hifpania  Cckibcri  itipcndiarii 
militis  auxilio  rultus,  lcgioncs  duxit, ;  quos  latroncs,  quod 
mcrccde  militarent ,  quafi  fervicntcs ,  nuncupavitantiqui- 
tas ,  cjui  plerunque  circa  impcratoris  latcra  excubabant. 
♦Galli  geifatas  vocant  milites  mcrccnarios.  5  Inter  ca?tc- 

ros 


merct- 
n.triu 
fivius 
lib.  4. 
Dtc.}, 


i  M« tenayh mililt . ]  H.rc ntque ad 
verfic.  L:  in  Hishmia.  funt  Liv. ;.  Dcc. 
Iib.4.  infin. 

2  Lt  in  Hifpani.i. ] Et  hic  funt  ipfius 
Iivii ejafdem  ;.  Dec.  1.  <;.  nonicmel, 
&  Phuarchi  in  vitaCatonis  Ccnforii. 

5  Xhtoslatronct.]  Lcitus  Pompcjus 
lib.  1  0.  Latro»cs,incp.\t,cos  antiqui  di- 
cebant ,  qni  condycTt  militabant ,  qnaft 
T.etTpifovT*?,  id  ejl,  (irrAtntes :  n.tm  Xtt- 
Ifeif  cjl  jcr-jitnt.  Alibi  autcm,fcilicet 
lib.  I  7.  StipatortS  corporis  ci'jhdcs,<juo' 
antitjui  Litrones  -jocabani :  flipati  cnim 
fcrro  circHiidant  torpora  Regnm  *  Scr- 
vius  lib.  12.  Ancidos  adprincipium, 
Xaif  A'«v  jintpat ,  dicimus  obiequi  e\: 
fervire  mercede.  llndc  latroncs  vo- 
canturconducTi  milites.  Morisautem 
crat ,  ut  hos  Imperatoi  5c  circa  fe  ha- 
beret,  Sc  primos  mittcrct  ad  omne  di- 
fcrimen  ,  At  Varro  antc  hos  lib. }.  aut 
aliorum  computatione  6.  Latronts  di- 
Hi  d  Utert,qui  circum  l.ttera  crant  Regi, 
atijnc  ad  lattra  ls.tlcb.tnt  ftrrum  :  tjnos 
poflra  dflipationt  Stipatot  es  appeUarnnt, 
c+r  rjui  conduccbantur.  Ea  enim  merces 
dicitut  Grarce  xspJ'©- ,  ab  eo  vereres 
poetx  nonnunquam  militesappellant 
latroncs ,  cjuod  item  uti  milites  cum 
ferro,  aut  quod  latent  adinfidias  ra- 
ciendas.  Atque  ita  cx  veteribus  poetis 
ufuseft  Plautus  in  MilitegloriofoacT. 
1.  fcena  r.  adfin. 
Vidclur:  tempus  cfl,nt  tamus  adforum, 
Vt  in  tabcllis  ,  iju.ts  coufgna-ji  hic  beri, 


Et  dc  his  cpoque  H:fychius. 

C  O  L  E  P,  U  S. 

*'  Quodeft  verifiimum.  Lateroncs 

cnim  dirti  prius :  alii  rccentiores  La- 

rerales  vocant ,  id  elt,  latera  tegcntes. 

T  I  R  A  qu  E  L  L  U  S. 

4  Galli.]  Plutarchus  in  Marccllq. 

Servius  autcm  enarr.ms  cum  locuia 

lib.S.Aneid.Virgil. 

— .  Duo  quipjue  ^AIpina  corufcant 

Gef.t  nutnu.  _____ 
Hafla*,\l\Qxht,rAriltS,  ~Kam  etiam  -Junt 
fortts  G.tlli  GeJSs ■voc.uit.  &  vide  fupra 
in  vei  bo,  Sicut  Geffa  G.tlloixm. 

%  In>crc.<:ciosCares.]  PomponillS 
Melalib.  i.cap.if-.  CartsgtrunfqMtw 
quond.un  armorum pHgMtftte  amans  ,  ut 
alitna  ct i.tm  l e'.!a  mercedt  a;cte/:l.  Stra- 
bolib.  r;.  tradit  hos  tota  quondam 
errafle  Grxcia  ,  paflimque  ftipendiis 
meruiflc.  Suidas  fcribit  hos  primoS 
mortalium  mcrcede  militafle.  Sed  6« 
addc  Athenienfes  cc  Thcflalos  ali- 
qtiando  quoque  merccde  militaflc ,  ut 
vidcrelicetapudPlutarch.  in  Apoph- 
thegmatis  Alexandri.Et  in  univcrfuiTi 
Gncos,  apud  eundem  in  Timoleone: 
ubidiciteos  itamilitafle  fubCartha- 
ginenfibus.  &  Q^Curtiumlib.;.  &  '. 
ubi  pviore  locodiciteos  fub  Dario,  & 
pofteriore  fub  Alexandro  militafle.  Ee 
Gallosapud  Juliinumlib.25.  5cCel- 
tas,  qui  &  ipiiex  Gallisfunt.apud  Ap- 
pianum  in  Libyco.  Mardos  &  Iberos 
ex  Plutarcho  in  LuculIo.C.tterum  Ar- 


GafJi. 

Gtjf^, 

tx. 


Latioaibus  cgo  dinumetem  flipcndium.    rianu';  gcftorum  Alexandri,lib.2.  tra- 
Tiam  Rex  Seieucits  meopere  ora-.it  ma- \  dit  ab  ipfb  Alexandro  mercenaric^ 
xumo,  j  militesprimosin  Acic  fuifie  colloca- 

Vt  fibi Utrones  cogcremCj^confc,  ibercm.  •  tos. 

Ty   5  I   F^ 


714  Alex.  ab  Alexandro 

CMm.  ros  Cares  mercede  militafic ,  &  auxilia  conduxiiTe  traduiv- 

rm-    tur,  ideo  viliores  habiti.  '  Fcrtur  tamen  Prufias  condu- 

c~tis  in  Thracia  mcrcenaiiis  militibus,  ita  Byzantios  obfe- 

*?""    diffe,  ut  extra  mcenia  progrcdi  nequirent.  :  Parthi  nec 

merccnarios,  ncc  ordinarios  habcnt  cxercitus ,  quibus  nec 

certa  imperia ,  nec  duccs  crant.  Scd  poflquam  juflu  regis 

ad  bellum  educti  fucrant ,  confectis  bellis ,  ad  propria  di- 

lapfi ,  nullam  mercedem  ftipcndiorum  perfcrunt,  nifi  pra?- 

355*    dam.  Britanni  non  a?rc  fignato  militant ,  fed  aurum  ,  ar- 

s"'"'  gcntum,  &  alia metalla  precium  vi&orias  ferunt. 3  Scythis, 

tha.    nifi  capitc  hoflis  oblato ,  miles  prada?  particeps  ficri  ne- 

cbs.    cjuit.  Chii  autem  quura  fervis  mercenariis  pro  milite  ute- 

rentur,  bello  fubacli,  fervis  propriis  vincti  traditi,  &  in  exi- 

sjr.i-  lium  acti  funt ,  ficut  Syracufis  aliquando  pofieflbres  a  cli- 

tmfim.  cntibus  exacti  fuere.  *  Fertur  vero  Cato  fenior  cum  Cel- 

w«mm  tiberorum  manum  ducentis  talentis ,  &  nimis  magno  fti- 

TtfM_  pendio  conduxiflet,  &  ob  id  increpitus  ab  amicis  foret, 

mteut  <]uod  fummam  nunquam  exolvcre  valerct,  rcfpondiffe: 

mna-    fi  vicerimus ,  cx  hof tili  prreda  iilis  fatisfiet :  fi  vicli  forfan 

«Pd    erimus>  non  habebunt  unde  petant.  Fuit  praterea  memo- 

•a*ria»  ria?  literis  proditum,  apud  tot  dilfonas  gentes ,  linguis  mo- 

^"  ribusque  differcntes ,  varia  etiam  armorum  fpecie  &  diffi- 

fitat.    mili  ornatu  milites  in  aciem  prodire,  &  cum  hoftibus  con- 

rfio-  gredi  confueffe ,  quem  fibi  quifque  proprium  &  peculia- 

jB/eH.  rem  fecit.  'Etenim  Vafconeste&ocapiteautcumgalea 

pugnare  nefas  habent.  6  JEtoli  &  Pelafgi  dextro  pede  nu- 

do 

4  Tertur  autem  Cdtofenior.]  Plutar. 
in  vita  illius. 

5  Etenim  Fafcones.]  Sed  &  Pcrfi 
cjuonuc  nudo  capite  pncliabantur ,  ut 


Prltf- 


1  Ferttir tamtn  Pruftas.]  Et  Perleus 
Maccdonum  Rcx  ,  ex  Plutarcho  in 
Paulo  ALmylio. 

2  Parthi.]  Iidem  autem  exercitum 
non  jiitaliiliberorum,  fed  majorem  j  tradit  Xenophon  inCyrominorcl.r. 


partem  fervorum  habent,ita  ut  Anro- 
nioillicbclluininferenticum  50.mil- 
liaerjuitumoccurrercnt ,  foli  $00.  li- 
beri  fucrunt,  ut  fcribit  Juitinus  li- 
bro4t. 

;  Scytbis.]  Herodotus  lib.  4.  Nam 
capiteailato,  fitprxdx  cjuamcunqie 
cepei'it,p.".mcepsg  alioqui  e>:pers. 


cuumvis  Hercdotus  circa  capita  pilea, 
quas  vocant  tiaras^  impcnetrabiiia  gc- 
f.arctcltcturlib.y. 

6  csStoli&Pelafgi.]  De  utrifoue 
Macrcbius  L5.Satur.cap.  18.  AtHer- 
nici  contrapugnabant  nudo  pcde  Uni- 
ftro,  altero  armato ,  ut  viderclicct 
apud  Vireiliam  ub.7.  Ancid. 

'        —rrfii- 


"Baleares  difcincti.  '°  Carcs  funda.  "  Pcrfa*,  "  Parthi, 

Cydc 


GenialesDifs.  L  jb.  VI.  715 

do  dimicant,  &  fmiftro  crure  veflito  armis.  '  Albanicv  jn. 
Iberi  fcrarum  tcrgore  caput  amicti.  :  Sacse  Scythica  gens,  **•* 
criftatis  galcis  in  acutum  dcfincntibus.  '  Lacones  pilcati.  $«*[ 
♦Pcrfre  turrito  pilco.  T  Lufitani  criftata  galcacv  ncrvata^/* 
caffidc ,  aut  mitratis frontibus,  &  jaculo hamato/Paphla- ,"„)' 
jroncs  hafta.  7  Spartani  brcvi  pugionc  pradiantur.  Salcn- 'V'-'" 
tini  cxerto  humcro.  8  Gallogrxci  nullo  vcftitu  calceatu-  § "]£_" 
cjue  amicti ,  quippe  qui  nunquam  nifi  in  pugna  nudentur.  tani. 

-    S.ilen- 
tini. 
■  Gallo- 
graci. 
Acarnnnes,  cxThucydidebclliPelo-  Cares. 
ponnefiaci,lib.2.  EtRhodios,cxeod.  Partbu 
lib.6.  &Xcnophontclib.  5.  expeditio. 
Cyriminoris.  Et  Cyrtheos^exLiv.^. 
Decad.lib.7-Et  Crctcnfes  ex  Appiano 
bellorumCivilium,lib  1.  noniemel. 
Et  rcrdtSjCx  Strabonelib.15.  EtCar- 
duclios ,  c.\  ipfo  Xcnophontccjufdcm 
illiusopcrisl.  4.  Thraccs,ex  Appiano 
lib.?.  beHorumCivilium  :  &  Mauru- 
fios  &  Gymnclios ,  ex  Appiano  in  Li- 
byco.    Et  I  igyflos ,  qui  adeo  folcrtei 
rundam  agitant ,  ut  confpc&is  avibus 
Gngulasiftibusfingulisdeftinentjtan- 
cjuamcerti  momento  omnescafuras, 
ut  icribit  Ariftoteles  in  libro  Mirabi- 
lium  aufcultationum.    Scd  nc  crres, 
Baleares   de   quibus  locuti   fumus , 
Gymnafla:  quoque  dicuntur:  quos  hic, 
ni  fallor ,  intcrpres  Appiani  Gymna- 
ftos  vocat.  * 

C  O  L  E  R  Ll  S. 
*  Plinius  hift.natural.  lib.:.  cap.j„ 
TIRAQUELLUS. 
rr   Pfi/3r.]Xcnophonl'b.  1.  Rrdia: 
Cyri.  Herodotus  lib.  1.  ubi  hos  dicit 
docere  liberos  fuos  fagittare.  Strabo 
lib.  15.  Hincque  illnd  Virgiliilib.  <i. 
Georgic. 

£>uaque pharctratx  vicina  Perfidis  v.T- 
get. 
Et  Perfarum  fagittariorum  meminit 
Polybiuslib.  5. 

1 2  Parthi.  ]  Seneca  ad  Lucilium  epi- 
ftol.  5 6.  Si,  inquit,  in  Parthia  natus  cfi- 
Jet,arcum infansflatim  tendiret.  Sueto- 

ntus  in  Vefpaiinno  c.6.  in  fin.  ubi  Vo- 
logefas. 


__  fefligtA  nudafiniflri 

Jnfiitucic  pcdis  ,    crndus  tc<fit  altcsA 
pero. 
Et  ad  hunc  morem  refpicicns  Juvena- 
Iisfat.6. 

.         Crurifique  finiflri. 

"Dimidium  tcynen.  — 
Ea  autcm  de  Atoliscft  cx  Euriprde 
loco  a  Macrobio  citato  :  qucm  tamcn 
Ariftoteles  inlib.  2.  dePoctis  in  hoc 
reprehendit.quodALtoli  non  liniflrtim 
pedem  nudum,fcd  dcxtrum  :  ac  Virgi- 
lium  fequi maluifli  Ariftotclem. 

1  ^Hb.-.nie^  Iberi.]  De  his  duobus 
Strabo  fic  ait  lib.  1  r.Clypeos  Sc  thora- 
cas  habent,  item  ferinas  galeas,quem- 
admodum  Ibcrcs  ex  Albana  regio- 
ne.  De  his  etiam  Flutar.  in  Pompcjo, 
fedpauloaliter. 

2  54r.f.]Herodotuslib.7. 

5  Laconcspilcati.]  FcftusPompejus 
lib.  14.  Pilea  C.iflori  ©•  Polluci  dedt;  unt 
antiqui,  quia  Laconesfucrant,  quibus pi- 
featis  pttgnare  mose/l. 

4  Perfic.]  Strabolib.  15.  non  pro- 
culafine. 

5  Lufitani. ]  Idcm  lib.  J . 

6  Vaphlagmes.  ]  Maximus  Tyrius 
icrmone  5.  poft  prin. 

7  .V/w/rfw/.JPlutarchus  inLycurgo. 

8  Gallogr.tci.  ]  Livius4.Dec.L8. 

9  BaleareidifcinHi.]  Strabolib.  ;. 
nti  &  Maflefylos  &  Lybes ,  de  quibus 
dicemus  in  fine  hujus  cap. 

10  Cares  fnnda.  ]  Maximus  Tyrius 
ferm.  :.  inprinc.  Sed  &  adde  ipfos 
Baleaxe s ,  ut  plcnc  fupra  diximus.  Et 


Cydo- 

nts. 

M.tca. 

Tra- 

ter. 

C*r- 

thagi- 

wnfes, 

Ore- 

tani. 

Jiy.mi- 

d*. 

iufl}- 
>■,,. 


~\6  A  L  F.  X.    Ali    A  L  E  X  A  N  D  R  O 

'  Cydones, *  &  Maca?  figittis/  Thraccs  peltati  cum  jaculis 
&romplia?a.  4  Laconesizladiobreviori.  '  Carthaoincnfes 
brevibus  fpiculis. 6  Oretani  jaculo, runda,  &  gladio. 7  Nu  > 
midx  &  Maflaefylii  enrenatis  equis ,  &  fine  ephippiis ,  mi" 
rabili  velocitate,  ita  ut  modo  citato  agmine  fugiant,  mo~ 
do  infequantur,  mira?  ad  cavcndum  folertise:  nonnunquam 
binos  trahentes  defultorios  equos ,  ita  ut  inter  pugnan- 
dum  ex  feflo  in  recentem  armati  confeftim  tranfcendant, 
quod  compar  fuit8cum  Suevis  &Dardanis,  quipariter 

con- 


legefus  rcx  Parthorum  ipfi  Vcfpafiano 
promilit  quadraginta  millia  fagitta- 
liorum.  Appianusiib.  4.  bcllorum  ei- 
viliuin,  ubi  de exercitu  Bruti  Sc  Caflli. 
riurarchusinCraflb.  Herodianusl.  r. 
&  irerum  4.  in  epiftola  Antonini  Baf- 
fiani  ad  Artabanum  Parthorum  rc- 
gem.  Dion  in  Pompejo.  Et  ex  poetis 
Virgilius  quo  loco  citabimus  infra 
proximein  verbo  CjJenes,  &  Catullus 
cpigram.  11.  ubieos  fagiuiferos  ap- 
Pellat :  &  Claudianus  in  Epitiialamio 
Honorii  &  M-uiac  in  prin. 
Princeps  corttfiofjdere  pu'chrior> 
Parthi<s  fagiit  .u  tendere  certior. 
Scvideinfia  invcrbo,  P.trthi ,  &in 
ver.  ^iutfiagiltin. 

1  Cydones.  j  Suabo  lib.  1  o.  &  Vi  rg. 
!ib.  n.Aneid. 

1\oii  fecus ac ncno pcr  nubem impulfia 

fagifa 
^famatamfitvi  Parthits  quamfelle  -Je- 

neni, 
Parthus  fifje  Cydon  telum  immedicabile 

torftt, 
Stridcns  &  celeres  incognita  tranfilit 

umbras. 

2  It  ~Mac.i.  ]  O^uod  hi  fagittis  utan  - 
tur.non  memini  melegifle.  De  eorum 
autem  iu  bello  tegumentis  dicemus 
infra. 

5   r/))-/rcf.r.]MaximusTyriusSerm. 

5-inprinc  &iterum  Serm.7.&  quod 

dejaculisdicitOvidiusin  Ibim, 

Pugnabunt  yacidis  dum  Tlyraccs. 

4  Ltcones.  ]  Plutarchus  &  inLycur- 

go,  &  in.  Dione  ad  fin.  &inApojh 


thrgmatis  Agidis  &  Antalcida:.  Ejc 
Quo  &  Lacxna  quipiammomen  enim 
ignoratur ,  ad  rilium  dicentcm  fepar- 
vum  enfem  habere,  ^idde,  inquit ,  c> 
gyejptm.  quod  &  ipfe  Plutarchus  refert 
in  Apophtheg.Laconicis. 

<;  C.trthagwcnfes.']  Plutar.  in  Mar- 
cello.  Diftribuerat  autem  navalisbelli 
longiora  pila  militibus,  eminufque  il- 
lis  ferire  Carthaginenfes  docuerat:  qui 
cum  jaculari  nefciant ,  brevibus  utun- 
turmanufpiculis. 

6  0,etani.~\  Srrabolib.}. 

7  T^umid.e  &  M*]Jpe/yli.~\  De  iis 
duobus  Strabo  1. 17.  nill  hi  iidem  fint, 
quod  eidem  placet  in  alio  loco  ejuf- 
dem  libri.  Et  de  ipfis  quoque  Namidts 
Liv.  5  .Decad.  lib. $ .  AVc  omnes  Kumidx 
in  dexttolocati  cornu,fed  quibuj  defulto- 
rum  in  modum  hinos  trahentibus  ecjuos 
inter  acerrimam  ptpe  pugnam  in  recen- 
tem  ecjuum  ex  feffo  tranffultare  morir 
erat.  Tanta  -jelocitas  ipfis,tamcjue  docile 
ctjKorumgeimi  eti.  Idem  quoque  4-De- 
cad  lib. $.  Eijui,  inciiiit par-jttli&gra- 
cHeiydijcinclus  &  inermis  erjues,prater-: 
(juam  tjuod  \aculafecv.m  portat ,  ecjui  fine 
frenis.  Et  paulo  poft  ,  Kumidx  adequi- 
tare,<lein  1  efu^ei  e,fed  propiui  fidtu  pau~ 
iatim  evehi :  &  cttcraquae  fequuntur. 
Adde  autem  quod  *c  hujufmodi  equis 
defultoiiis  utebantur  Indi  apud  Hero- 
dotum lib.7.  Et  de  his quoque  Sueto^ 
nius  in  Cifarecap.59. 

8  Cum  Sue-jis.  ]  Cajfar de  hello  Gal- 
lico  Iib.4.  non  longe a prin.  Equeftri- 
L'i<< prxliisftpe ex  cquts deftHunt,  ac pc-- 

dibiti 


Geniales  Dies.    Lib.  VI.         717 

Confertim  pugnant  &  cedunt.  Samnites  vibrare  haltas  an-  &»- 
tequam  dimiccnt,  afiucrant:  quibus  in  prjclio  non  utun-  "ues'\ 
tur.  Euboici  '  &  Aphri  haftis  congrcdiuntur ,  cjuas  vo-  £^"- 
cant  phalangas.  "  Crctenfes  Cydonio  arcu  &  faltu.  5  An-  "'^ 
dabata:  nifi  obfcuro  otlo ,  novo  cv  inulitato  gcncrc ,  clau-  i**fir. 
fis  &   conniventibus  oculis ,  aut  in  caliginc  &  tencbris^^/" 
pugnant.  4Idcm  apudArios,  qni  juxtaSuevosincolunt,  ^n-.. 
ut  nifiatranofte  pradiariliccat,  nigrofcuto,  corporccc- 
lore  fucato,  &  oculis  vinctis.  J  Auctylesquoque  Libyci  -Ah 
populi ,  nochi  pugnare  difcunt :  die  habent  inducias.  6  At  •ylru 
non  Parthi,  quibus  pugnare  in  tencbris  eft,  Icge  vetitum.  pfp  « 
1  Lacones  vero ,  Ut  in  tcncbris  pugnare  difccrcnt ,  nun-  /Js. 
quam  nociu  prcevio  luminc  inccdcbanr.  8  Contra  Athc-  ""'• 


• 


nienfcs :  nam  e  cubiculo  cgrcdi  no&u ,  nifi  prxlato  lumi-„ 
ne,  Solonis  lcgc  vctabantur.  9GaIli  prxlongis  gladiis,  f 

dibus  prteliantnr ,  cijuofijuc  eodem  rema- 
ne,  e  'jejiigio  ajfutfac.un  ,  act  quosfe  cele*- 
Tlter,  cum  ufm  i\i,  tecip unt. 

1  F.t  .Aph.i.  j  Pliniuslib.7.  cap.56. 
Praiium,  inqun,^4phri  contra  Mtyptios 
frimum  fccerc  fufiil.us ,  cjitis  'jceant  pha- 
lang.ts.  Et  dc  hujuiinodi  phalangis  Cx- 
farl.  1.  bclli  C;vilibus.  Vide  Nonium 
Marccllum  ubi  dc  phalangis  auttorita- 
tc  Varronis  lib.  4.  de  vira  populi  Ro- 
mani. 

2  Cretcnfes.]  Ovidius  l.i.  Metam. 
__  Cyd:nic  fundebat  fpicula  corr.u. 

Eft  autem  Cydon  infigne  Cretcc  oppi- 
dum  ,  reftePliniolib.  1  s-cap.  11.  Sed 
&  hi  pugnas  faciunt  comminus  &  fii- 
ftibus,uttraditHeraclidesin  Politicis. 

$  .And.tbat.c.]  D.Hicronvmus  in 
Jovinianum,  Melius  eji  daufii,rji>od  di- 
eitur,<j(u'is  A>:d.i!>.it.tntm  tr.tr e pmfpArt. 
Et  rurfum  adverfus  Hclvidium  ,  Mo>e 
^AndabataiitMtn  tenebris  giadjum  lii* 
brans,  &c.  * 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Pugnabar.t  autem  lii  in  equis. 
T1RAQJ.IELLUS. 

4  Idcm  apud  .  //vsr.JCornclius Ta- 
cituslibro  de  moribus  Gcrmanorum, 
non  multo  antc  fiucni. 


<;  .Aiulyles  efHoi/ue  I.ibyci.]  Nair.  id 
ipfuinfaccre  (ta.o-vY.ifii  hiCutu  Laiul- 
ros  Libyes  rradit  Nicolaus  «nfet  ibui 
apud  Stobaeum  lerm.42. 

6  .At  non  Parthi.  J  Plutarchus  in 
CralTo  &  in  Antonio. 

7  Lacones  'je.o.]  Plutarclius  in  A- 
pophthegm.Laconicis.  Sed  nec  fic ,  fi 
luna  clTct  rotunda ,  id  eft  ,  in  pieniki- 
nio  ,  in  bellum  non  piocedebant ,  Uf 
fcribit  Strabohb.9.  Dc  quo  Sc  tu  vidc 
Lncianuminlibcllodc  Altnilogia,  £t 
ante  huncHerodotumlib.6.c<  DioL:c 
nianum  in  Adagio  ,  aLniccmi  ;n;  tuJtu 
De  quo  Erafmus  chil.  1 .  cent. s-c  8  >. 

8  Conlr"^^'fn'('nfi'-]  Piutatdt» 
in  vita  Solonis. 

9  Cj//;.]Suabo  lib.4.  Livius  j.Dc. 
cad  1.2.  in  pugna  Cannenfi ,  &  4  Dc- 
cad.  lib.  8.  inorationcCn.  Manlii  f< 
Polybius  lib.  ;.ubi  loquens  dc  iila  caJ, 
Cannenfi  pugna,  Gallis,  inquit,H/^i 
n  fi]ue  fcula  e  )ufdemformtt  e>  antj  dt  <j).t~_ 
res  ac  aiptmtief  gl.tdii.  I^am  HisUtm 
quidembre-jitate aijiei  ,  & £nm n&fcre* 
nibv.s  r.in  minus  pun3tm  cjuam  atfimft'- 
ricbant.  Gallici  <ve>  0  pritlongi  ac fi ne  >vm- 
cronibus  er.tnt.  Harum  ?entium  a>j>eBHt 
fpetie  ipfa  ac  mxitate  >ei  tefribiles  *.idc~ 

lnt-tK" 


718  Alex.  abAlexandro 

&  fine  mucronibus ,  &  vaftis  fcutis  fupfa  umbilicum ,  nudi 
ihfta-  dimicabant. '  Hifpani  brevioribus  &  acuminatis,  leves  a<?i- 
"^?  litate  corporum ,  &  armorum  habitu :  nam  linteis  prcctex- 
ptn.  tis ,  cum  purpura  &  candidiflfimis  tunicis  pradiantur.  2  AL- 
^'^•gyptii  fcutis  oblongis ,  ita  utvixhoftem  confpiciant,  & 
donts.  magnis  haftis.  '  Acha?i  brevioribus ,  nequc  ad  prote^en- 
^l'dl'  da  corpora  habilibus ,  &  haftilibns  miiioribus ,  cjuibus  Phi- 
fdi.  lopcemencs  pro  fcuto  clypeum  pro  haftili  faiiftam  dedit. 
M*B*~  *  Macedones  gravi  armatura ,  T  brevi  eladiolo ,  &  levibus 
'  peltis.  Medi 6  &  Theftali  cquitatu  valent.  7  Maffagctaj 
equis  &  peditibus  Aflyrii ,  Syri , 8  Arabes , 9  atque  Aiiati- 
ci  fere  omncs  frcqucntius  de  curru  pradiantur : I0  ficut  Bri- 
tanni  qui  ingcntibus  gladiis  finemucrone,  "  &  brevibus 
cetris  ictus  excipiunt.1 :  Ipfi  etiam  Arabes  vclocibus  came- 

lis 


rii. 

Syri. 

.Ara- 

bes. 

Eri- 

Umni. 


bantitr.  Galli  fltpra  umbilicum  nudi  pu- 
gnabant.  Hispitni  linteis  purpura  pr.e- 
textk  &  candidifiimis  tunici-s  pralia- 
baniur.  Exquibus  intelligis  hunc  lo- 
cum  &  fcquentem  fuiffe  ab  Alexandro 
dcfumptum. 

t  HiSpani.~\  Liviusdi£t.  5.  Decad. 
lib.  7.  &  Polybius  ubi  fupra.  Etvide 
quxdixidegladio  Hifpanienfi.  fupra 
hoc  eodem  cap.  in  verbo  ,  Hifpanum 
Vladiitm.  Ipfe  autem  Polybius  1. 6.  quo 
loco  defcribit  Romanorum  caftrame- 
tationem ,  dicitenfemHifpanienfem 
ancipitem  efle,  &  mucrone  eximio. 

2  j£gyptii.~\ Xenophon Pa'dix Cyrt 
lib.6.  nonfemel,  &iterumlib.  7.  &c 
MaximusTyrius  Serm.  ;.  in  princ. 

3  *Achai.~\  Plut.  in  Philopccmene. 

4  \lacedones grttrji  armatura.  ]Maxi- 
mus  Tyrius  Serm.j.  in  princ.  Nam  & 
hos  galeatos  fuifle  tradit  Polybius  I.41 

5  Brevi  gladiolo  &  levibus  peltks.] 
Hxc  duo  funt  Plutarchi  in  vita  Pauli 
Amylii. 

6  Et  Thejptli.  ]  Maximus  Tyrius 
Serm.  5.  in  prin.  iterumquey.  Adde 
&  Galatas  Iftrum  incolentes ,  quos 
Bafternas  vocant,ex  Plutarchoin  Pau- 
lo  Amylio  :  &  Scytlws  hx  ex  Plinio 
lib.g.cap.42-. 


7  M.t/ptgct<t.~\  Hcrodot.  1.  t.  ad  fin. 

8  ^A.-.tbcs.  |  Diodorus  Siculus  1.6. 
c.i.  alias  10.  &:  Lucanuslib.7.  ibi,     • 

—  .Arabcfijue  foluto 
^Arcu  turbtt  min.tx  ,  &c. 

9  „4tque  ±4fiatici.~  Xenophon  Px- 
dix  Cyri  lib:  6.  ubi  de  his.  Etaddc 
Pharufios  &  Nigretcs  ex  Strabone  li- 
bro  17.  EtZabeces,  ubi  fceminx  au- 
riganturcurrus  in  bcllum,  ex  Herodo- 
to  lib.4.  Et  Pce;ios,cx  eod.lib.7.  Cur- 
ribus  autcm  falcatis  ufos  fuifle  Perfa<;, 
teftimonio  cft  QjCurtius  lib.4.  &  ali- 
bi  fx-pe. 

10  Sia:t  Britanni.  ]  Qiii  fcilicet  ex 
curribus  pralianttir  Diodoro  Siculo 
lib.o.c  8.  Sc  romponio  Melx  I.5.C.6. 
ubi  &  hos  dicitfilcatis  axibus  nti. 

1 1  Et  brevibu-s  cctris.]Hcroc\\anasli~ 
bro  3 .  fciibit  eos  fcuto  anp.ufto  &  lan- 
cea  efle  contentos ,  &  gladio  nudis 
corporibus  dependente.  Tacitus  au- 
temlib.  12.  traditapudillosnullalo- 
ricarum  galearumve  tegmina  fuifle.     ' 

1 2  Ipfi  etiam  Arabes.]  Li vius  4.  De- 
cad.lib.7.  H ii jinquit, infidebant  ^lra- 
bes  fagittarii  iladios  babentes  tenucs, 
longos  cjuaterna  tubita  ,  ut  ex  tanta  alti- 
tudine  contingere  hoplem  poffent.  At  A  - 
rabes  Agranidicli  utcbantur  arcu  8t 

lancea. 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         719 
lis  comminus  oblongo  gladio,eminus  arcu  &  fagitta, '  Ba-  «<<- 
ctriani  bipennibus  &  levibus  fcutis ,  :  Indi  arcu  tricubitali  J"' 
vel  haita,  pelta  &  lato  gladio. 5  Mauri  lconum  &  elephan-  im£. 
tum  pcllibus  urforumquc  amifti ,  bella  gcrunt.  4  Circa  u  "'"* 
Masotim  Laxamathae  viri  pedibus,fccmina:  cquefiripradio,  ^**?* 
non  enfe  ,  fedlaqueo  dcpugnant.   '  Sicut  Nomadcs ,  cjui  ^mm- 
Perfice  vivunt ,  hoitem  illaqueatum  conriciunt. 6  E\  Gcrw*'- 
manis  Roxani  fcuto ,  thorace  &  galca  ex  crudo  bovis  co-  ****' 
rio,  reliqui  immenfo  fcuto  armantur ,  2c  halfca  enormi. 
7^Ethiopcs  arcubus  longisnonminus  quatuorcubitis,  &  JEtJ"9~ 
fagittis  longiflimis.  8  Parthi  miffilibus  telis ,  9  aut  fagittis 
afliicfcunt ,  citis  cohortibus 


f*s. 
Par- 


lancca ,  &  gladio  l<  funda  ,  5c  magna 
cx  partehipcnnibus :  uttradit  Strabo 
I.  ij.  Scd  &  adde  Urfilianos  in  Aphri- 

ca  ,  Maeetes  nti  camelis  in  bcllis ,  au- 
clorc  Vegetiol.^.c.i;. 

1  H.iHii.mi. ]  De  his  Hcrodotus I.7. 
tk  Q^Curtiusl.j.nonadmodumlonge 
aprinc.  ubi  tamen  hos  Bmbm -1  vo- 
cat,  nilimcndum  fit ,  quodminime 
credo.  Nam  poftea  de  Bactrianis  fe- 
paratim  loquitur.  Scd  &  adde  quod 
nupcrdc  Arabibusdiximus.  Etquod 
Penthclilea  etiam  bipcnni  in  bello 
utebatur.  Claudiusin  Eutropiuml  1. 

__  D.i::.tifu^ci  e  biccnncm 
"Pembcfilea  tu.xm. 

2  Inde  arcit  tricnbit.tl'.]  Indorum 
fagitta:  funt  binorum  cubitorum.quas 
emittunt  majore  nixu ,  quam  eftectu, 
cx  O^Curtio  lib.  8.  &  iterum  lib.  9. 
Pofteaautem  eodemlib.  8  fcribiteos 
longas  cc  prargraves  cc  nili  prius  in 
terram  ftatuerint  arcum  ,  non  latis 
apte  &  commodeeas  imponi.  Ante 
hunc  Strabo  lib.  15.  horum  tradit  ar- 
maturam  effc  arcum  &  lagittas  tticu  • 
bitales ,  vcl  haftam  &  peltam  &  gla- 
diumlatum.tticubitalem.Ex  quo  hunc 
omninolocum  accepit  Alexandcr. 

3  Mm]  Strubo  lib.  17.  Sed  & 
Micx  in  belluui  pclles  terrcftrium 
ftruthionum  pro  tegumcnto  ferunt,ut 
traditHaodotuslib.4. 


nunc  occurfantcs,  nunc  tcr- ''"' 

4  Circa  M.tct  tn  Laxamatlia.]  Pom- 
ponius  Melalib.  i.c. ;  1. 

5  SkntKomades.]  Herodctusl.  7. 
&  Paufanias  hb.  r.  ubi  &  eofdem  Sar- 
matas  vocati  dicit. 

6  Et  Germanis  Roxani.]  Strabo  I.7. 

7  ,£V/j/^f.f.jHerodotusl.7.  Strabo 
lib.17.  Hi  autem  Athiopcs ,  qui  Silii 
vocantur,  Orygum  cornibus  pro  atmis 
utuntur,  ut  fcribit  idem  Strabo  lib.  1 6. 
Sed  Atliiopes  Megabari  clavas  gctunt 
ferreis  nodis  ferratas.  Utuntur  etiani 
lanccis  &  fcutis  ex  corio  confedtis,  rc- 
liqui  arcu  &  lancea  ,  itf  &  iple  fcribit 
eod.  Iib.  17.  Sed  &  Diodorus  Siculus 
lib.4-c.1p.  1 .  de  Athiopibus,  qui  utraf- 
que  Nili  ripas  ,  infulafque  in  Nilo  litas 
habitant ,  „4rma ,  inqmt  ,feru»t fcHt*. 
ex  corio  a  udo  bovif,  ac  pkntti  bajias,  O' 
ex  bis  alti  prxacutasjudcs ,  tfHandotjne 
Ugmtoj  arcus  quatuor cuiitorum  ,  cjuibus 
ftgittant  altet  0  protenji pede.  Cctifumf- 

tis  ftgittis,fudibus  puctnant. 

8  Parthi.  ]  Cornelius  Tacitus !.  t  f . 
&  1'lutarch.  in  vita  Marce!li,&  Craifi. 

9  ~+ut  ftgittis.]  Idcm  Plutarchus 
inCraflb.  Virg. 

Fidentemquefuga  Partbnm ,  vtijifjitt 
figittis. 

10  Nunc  occmfantes  ,  nunc  terga  dan- 
tcr,  &c.~\  Virgilius  ubifupraTacitus 
lib.  5.  cujuseadem  hxc  vcrba  funt.  Ju- 
ftinus  ubro^i,  Plutatthut  ubifupra 

HtBv- 


7  ao  Alex.  abAlexandro 

ga  dantes,  fimulata  fuga:  •  quod  apud  Scythas :  &  Gcrma^ 
nos  fortiflimum  pugna?  genus  ccnfcbatur ,  ut  ccdcre  loco 
&  rurfus  inftare ,  pro  confilio  habcrent : '  quibus  ufus  erat 
cum  fccminis  ecjuabus  pradiari,  quod  veficascurfulcva- 
rent :  mares  vero  in  aciem  non  proclucere : 4  (icut  Bathria- 
ni  foeminas  camelos ,  ad  bella  pneparant ,  maribus  m  cx- 
peditione  non  utuntur.  Sed  tamctfi  Perfe  Mcdi  &  AiTyrii, 
effufo  curfu  procurfando,  cminus  jaculis  &  fagittis  hoftem 
inceflerent,  haudlongisindetemporibus  Perfae  optimates, 
thorace  pectus ,  fcuto  iiniftram  ,  dextram  gladio  vcl  fccu- 
rimuniverunt.  5  Lydi  cjuoque  &  plcriquc  barbari ,  longis 
braccis  &  longis  criftis,  fed  brevi  arcu  &  fpiculo  armantur. 
Quod  autem  de  Cydoniis  loquor  non  omittcndum,  nuilos 
Grarcorum 6  prcter  Cretenfcs  fagittis  uti ,  inftitutum  pa- 

trium 


Hincque  Lucanus  lib.  8.  Parthorum 
fugax  bellum  vocar. 

I  Quod  apucl  Scytb.is.]  Plutarchus 
in  Mario.  Porphyrion  in  Horatiumli- 
bro  r.  Garm.  Ode  3  5.  ubi  hinc  dicit 
cos  profugos  dici  ab  Koratio  ibi. 

1  Et  Germanoi.] Tacitus  in libro  de 
Moribus  Germanorum. 

5  fhdbus  ufut  erat.]  Scilicet  Scy- 
this,  ex  Plinio  lib.8.cap.4; .  Homerus 
autem lib.  2.  Iliados  in  Catalogo  tri- 
bnit  palmam  velociratis  equabus  Phe- 
retiadis  ab  Eumelo  duftis  ad  bellum 
Trojanum.  Hi  enim  funt  verfus  il- 
lius, 
Tk  T  do  t  ty'  a.£jii?<&  ibu  (svjuoi  'i v- 

VSTTt  f/.KOXt 

A'i>7&:v  ,  r,y  itttuv  01  dy'  uTfciiyiTiv 

LarOT/  (JCfXty  a.£jL<?UJ  iW  4>Hf>m4- 

Ja.1. 
T«c  £iy.tA&>t>.<ujvi  r7itd%x.iju;  oovi- 
idj;  a»{. 
Idcft, 
S^uis  borum  optimus  erat  ,  tu  mibi  dic 

Trfnfay 
Jpforum  &•  equorum  qui  frnul  ^iti  idas 

fequebantm: 
£qu.t  quidem  innltt  optrmtt  erant  Pbe- 
retiadr, 


Qt>.ts  Eumeius  duBabdt  ,  velocespedi- 
bus  tanquam  ai  tt, 
Hucque  fpe&at  illud  Virs;  1. 1 .  Georg. 
___  Eliadura  pahnas  Epiros  equ.tr um. 
llbi  Servius,  equas dicit,qu;a  velocio* 
res  funt  quamequi :  quia  (utaitPli- 
nius)  intcr  currenduin  emittunt  uri- 
nam.  Locusautemipfiuseftl.S.c.-fi. 
Probusautemin  eundem  locumVir- 
gilii ,  Quare  ,  inquit ,  equarum  potius 
quamequorum  dicat ,  ipfe  rationtrnfuam 
explicat,  cum  ait  lib.$-  ejufdan  opcris, 
Seu  q;>is  Olympiaea  miratns  pramia 

patinct 
1>.tfcit  cqu:s,feu  quis  fortes  ad  aratra 

jwvencos, 
Corpora  pr.ccipuc  tnatrum  legat :  &c. 
4  Sicut  Bathriani.]  Solinus  cap.6i. 
autaliorumcoinputatione  52.  Cujus, 
ut  opinor ,  ratio  ett,  quod  cameli  ma 
res  in  currendo  non  funt  pares  fcenii- 
nis  :  ut  fcribit  Herodotuslib.3. 

S  Lydi  quoque.  "]  E  t  hi  quidem  eiant 
equitatus  periti,  lnftafque  per  longa» 
gcftabam ,  ex  Herodoto  lib.i .  Sed  3c 
fagittariierantapud  Polybiumlib.  v- 
"6  T,<tter  Cretenfet.]  Naruhosfa- 
gittarios  optimos  fuifle  videreeftex 
Xenophonte  in  cxpcditione  Cyri  mi- 
noris  lib.  5.  TJiucydide  lib.6.  beUi  Pc- 
loj>on- 


GenialesDies.  Lib.  VI.  721 
trium  efTc : '  nec  folum  Cydones,  &  Parthos  catervis  fa- 
gitttariorum  valere , ~  cjuos  hippotoxotas  vocant ,  3  fed  AL- 
thiopes, 4  Anbas , s  Indos , 6  Scythas , 7  Bathras, 8  Sarma- 
tas ,  *  adde  /Egyptios,  '0&  Orientis  populos,  contraingen- 

tes 


loponnefiaci.  Cxfarebelli  Gallici,1.2. 
&  itemlib.  5.  non  multopoft  princ. 
Diodorus  Siculuslib.6  cap.  15.  Strabo 
lib.  i.  Livius^.  Decad.lib.7.  &8.  Tau- 
fanias lib.  r.  ubi  fcribit,  antiquis  tem- 
poribusexomnibus  Grxcis  Cretcnli- 
busgcntilitiuintelum  fagittas  fuifle, 
ex  quo  loco  Alexander  accepifle  vidc- 
tur  id  quod  liic  fcribir.  riutarclius  in 
Gracchis,  QjCurtiuslib.  4.  ALlianus 
Varix  hiftorix ,  lib.  r-  Maxim.  Tyrius 
Serm.7.  Arrianus  Geftorum  Alex.1.2. 
Solinusc.  16.  Trcbcllius  Pollioin  vita 
Claudii  Sccundi.  Hincquc  illud  Virg. 
52.  lib.  3.  Georg. 

Creffamque  pbaietr.im. 

Et  ibi  Probus ,  qui  cos  dicit  optimos 
eflc  fagittarios.  Et  vide  qu.i-  dixi  fupra 
lib.  r.cap.  20.  Cydones  Crctenfes  dici 
tradit  Servius  in  lib.  10.  Aneidos  in 
eum  locum, 

_-_  Infelix  ntva  g.tudia  Cydon. 
Nam  8c  Cydona  mater  Utbium  Cre- 
tenfium  diccbatiu  ,  ut  tradit  Lucius 
Florus  Epit.  5.  in  bcllo  Cretico.  Et 
hincillaLucani  lib.7. 

F.t  Creta  Cydon.ts 

JMifit , 

quod  hicauctor  nofter  ignoraflc  vide- 
tur. 

1  Kccfolum  Cydones,  Pcrf.is  &■  Par- 
tlicr-]  Dequibustrtbus  fupra  dithun 
eft  hoceodcmcap. 

2  jQuoj Hippotoxot.ts.~\  Ideft, cqui- 
tesfagittarios,  dequibus  fiipradixi- 
mus  hoceodcm  cap. 

3  Sed  Mthiopes.~  Ut  diximus  fupra 
hoc  eodem  cap.  in  verbo ,  ts£tbiopes. 
Sedquibus  adde  Nificaftas  &  Nifitas 
ipforum  Athiopum  populos ,  ita  di 
£tos ,  non  quod  trinos  &  quaternos 
oculos  habcrent :  fed  quia  fagittis  prx- 
cipua  contcmplatione  uterentur,  ex 
Plin.lib.6.cap  30. 

4  *4r*bcs.  ]  De  Arabibus  fagittaiiis 

Tm.  II. 


diximus  item  fupra  ex  Li vio.  Cui  adde 
cc  cundem  Livium  ^.Decad.lib.^.  & 
Plinium  lib.  i6.cap.  36.  Appianum 
Alexandrinumbellor.Civilium,lib.4. 
ubi  defcribit  excrcitum  Bruti  &  CafliL 

5  /«^r.]Pliniusubifupra.  Et  hos 
fuifle  fagittarios  optimos  tradit  Philo- 
ftratusin  vita  ApolIonii,lib.2.cap.i2. 

6  5f)i/A.».]Xenophonlib.3.  Expe- 
ditionis  Cyri  minoris  ,  Plinius  ubi  fu- 
pra,  8cQ<Curtiusl.-\  inOrationeLe- 
gatomm  Scytharum  ad  Alexandrum. 
Lx  quoVirgil.  dehisloquens  in  Ciri, 

Et  gens  ill.x  (juidemfumptis  baud  lardd 
pharetris. 
EtHoratiuslib.3.  Carm.OdeS. 
Jam  Scy.hx  l.txo  mcditentur  arcu 
Cedae  campis. 
Et  pr.vcipuc  Geloni ,  qui  ex  hU  funt. 
Horatius  lib.  ^.Carm.Ode^. 
Vipan  pU.tretra.tos  Gelono.r. 
llbi  Acron,Gclo>u,'inqii'n,  genr  Scytbi/t 
ftgittis  fiotens  :  citatque  illud  Virgilia- 
num.   De  Dacis,  qui  Sc  ipfi  ex  Scythis 
funt,  eft  illud  Horatii  eod.  I. ; .  Ode  6. 
Delcvit  u.bcm  Dacus  &  jEthiops, 
Hic  claffe formidatus  ,  ille 
\lif~ilibus  melior  ffaqjltis. 
Ubi  Acrondicit  hos  Gcrmanos  efle, 
citansillud, 

^iut  conjurato  defccndens  Dacusab 
iflro. 
Et  de  Iazygibus ,  qui  5c  ipfi  funt  Scy- 
rhx ,  Ovidius  in  Ibim, 
Pugnabnnt  jaculis  dum  Tbracet  ,  la\y- 
ges  arctt. 
Ita  enim  legendum  monet  Mycillius, 
non  Iapyges. 

7  Batbras.]  BaftrosdicitPlinius,  a 
quo  totus  hic  locus  fumptus  eft,  difto 
lib.16.c36. 

8  S.vmatas.] CorneliusTacirus li- 
bro  5.  &  Pliniusubi  fupra. 

9  ^</f/E^>/>f/'w.]Pliniusibidem. 
10  Et  Orientit populos.]  Plinius  item 

Z\  ineo- 


yiz  Alex.  ab  Alexandro 

tes  hoftium  copias , '  calamorum  &  fagittarum  jaccii  prar- 
cipue  valuilTe , :  quibus  plerunque  folem  obumbrant ,  &: 
ideo  ferenos  exoptant  dics , ?  pra,*  cxteris  Magnefii  artem 
fagittandi  habuifle  traduntur  pra:cipuam,  ubi  oppidum 
4  Mothona, 5  in  quo  Philippus  fagittx  jacr.u  amifit  oculum. 
Scythis  autem  adeo  fagittjarum  ftudium  fuit ,  ut  dextra  ac 
finiftra  pariter  jaculari,  &  vice  alterna  in  hoftes  mittere, 
fublato  difcrimine ,  callerent. 


in  codem  loco ,  &  Julius  Capitolinus 
in  vitaMaximini  lenioris ,  cujushrc 
verba  llmt ,  Et  cb  hoc  maxime  orientalia 
fecr.m  trahebat  auxilia :  (jnid  nuUi  magis 
contra  Germanos  ,  quam  expediti  Jagit- 
tarii  v.llent. 

i  C.ilamorum.~\  Nam  &  Plinius  ubi 
fupra  fcribit  hos ,  quifupra  proxime 
nominati  funt,  caiamis  in  bello  uti. 

2  Quibus plenmque  folem obumbrant, 
C>  ideo,  &c. ]  Sunt  verba  Plinii  in  eo- 
dem  loco. 

3  *P/<e  cteteris  Mazntjii~\  Solinus 
cap. 1 3 .  aut  aliorum  difti nftione  1 4. 

4  ■Mothona.']  Methona  vel  Methone 
legendum  eft  cx  Juftino  6c  aliis  quos 
ftatimcitabo. 

<;  ln  cjuo  Pbilippus.]  Juftinus  lib.7. 
ad  fin.  Solinus  ubi  fupra  Diodorus  Si- 
culuslib.  r6.  Calliftheneslib.j.  rerum 
niemorabilium,  <5c  ex  eo  Plutarchus  in 
Paralellis  cap.  15.  &  in  vita  Sertorii. 
Adde  autem  &  omnibus  fuperioribus 
fagittariis  Carduchos,quos  Xenophon 
in  Cyro  Juniore  lib.4.fcribitfuiiTe  fa- 
gittandi  peritiflimos ,  ac  arcubus  ufos 
filifle  ternum  cubitorum  ,  lagittis  ni- 
hilobinumcubitumbrevioribus,  ner- 
vum  intendilTe,  applicataad  imum  ar- 
cum  lxvo  pede,  fagittafquc.fcuta  &  lo 
ricas  penetrafle.  Et  Sacos  ex  eodem 
Xcnophonte  inPxdiaCyrilib.  <>.  Et 
Maflagetas  ex  Herodoto  1.  r .  ad  finem. 
Gdonos  ex  Virgilio  ,  qui  eos  fagittife- 
ros  vocatlfb  8.  Aneid.adfin.  Etlaxa- 
fnathasexPomponioMelal.  r.  c.  20. 
Bafilidesex  eodem  lib.2.  c.  t .  Mauros 
exHerodianolib.  6.  antefin.  &lib.7. 
ubi  eos  Maurufios  appellat ,  nam  &  hi 
iidenafttm.  MedosexLucanol.4.  ibi, 


tsStjuatune/que  fagittas 

Medorum. 

&  Appiano  Lb.  4.  bellorum  civilium 
in  defcriptioneexercitusEruti  &  Caf- 
fii.  Getascx  OvidiolibroTriftium  4. 
cleg.  10.  eademquc  ult. 

funcla  Pha,etratis  Sarmatis  ora  Ge- 
tis. 
Odryfios,Triballos,&  Illyrios  cxDio- 
doro  Siculolib.r?.  c.j.  Et  Armenios 
ex  ALliano  de  inftruendis  aciebus  c.45 . 
Dacos  ex  Livio  4.  decad.  lib.  5 .  in  de- 
fcriptione  exercitus  Romanorum  & 
regis  Antiochi.  Albanos  ex  Strabone 
lib.  1  r.  ubi  eos  dicit  jaculatores  &  fa- 
gittarios  habere  clypeos  &  thoraces  Sc 
ferinas  galeas.  Quod  volui  &  ad  hoc 
caputadjicere,  quonon  folumdear- 
cubus  &  fagittis  ,fed  &dealiisgenti- 
litiorum  armorum  gencribus  tradia- 
tur.  Ideoque  &  hacc  praeterea  addam 
Maflxfylios  &  Lybes  uti  folitos  pelta 
parva  ex  corio  confe&a,  lancea  lata  & 
parvadiftinifros,  ex  Strabonelib.  17. 
Volicos  dolonibus  etiam  uti  folitos, 
ex  ProboinVirgiliumlib.2.Georg.  ia 
id  referentc  illud  i  pllus  Virgilii, 

Kolfcojcjut  -vemtos. 

quafifcilicet  veru  &  dolon  idem  fit. 
Ionibus  fuilTe  brevcs  arcus  &  brevia 
fpicula  &  longas  brachas ,  longafquc 
in  capitecriftasexHerodotol.5.  Der- 
vicibushaftas  ferro  prasfixas ,  &non- 
nulliseorumhaftas  igne  duratas,  cx 
QMCurtio  lib. 3 .  Sobiis  Indorum  popu- 
lisclavas  pro  telofuifle,  exeodem  I.9. 
Chalybibus  haftas  longas  ad  cubita 
i%.  unica  prxfixa  cufpide ,  exXcno- 
phontede  Cyriminoris  cxpeditionc 

*♦  .CAPUT 


Cfniales  Dies.  Lib.  VI. 


C    A    P   U   T     XXII  I. 

Ouidlcx »  cfuid pkbifct  v.m  ,fcnaiufc confultum ,  cjuidprt- 
torum  edilia,  -vcl  rcjjwxja  prudentum. 

VErum  eft '  quod  pi  oditur  ab  au&oribus  a  principio 
origimim  nulias  apud  Romanos  ex  fcripto  populi  ju- 
dicio  lcges  latas  fuilfe:  icd  quod  reges  judicium  ftatucbant, 
id  pro  lege  lervabatur.  :  Arbitria  enim  principum  pro  lc- 
gibus  crant:  quippe  condendarum  legum  jus  arbitrium- 
(]uc  tunc  pencs  rcgcs  erat ,  quum  delictoi um  pcenas  praj- 
miaque  conitituunt ,  &  qucrelas  civium  criminationcsque 
admittunt.  3  Hinc  a  Romtilo  lcges  curiats ,  &  reliquis 
rcgibus,  praxipue  a  Scrvio  Tullio,  abfque  populi  confilio, 
fed  tantum  confulto  fcnatu ,  4  Icgcs  facratx  iuerc,  quibus 
etiam  regcs  tenebantur  :  quas  fine  ordine  Iatas 5  Papyrius 
rn  unum  collcgit  &  accrvavit,undc  jus Papyrianum  di&um. 
Quum  vcro  cxtcrminatis  rcgibus ,  confulcs  &  annui  magi- 
ftratus  preeftent ,  jus  potcltasque  omnis  Icgis  condcndse 
confulibus  collata  fuit:  qui  quoties  cx  ufu  erat,  cx  confulto 
fcnatus  Icgcs  ad  populum  tulcrc ,  epax  firma?  iilibatarque 
manfcre.  Nequc  confulcs  modo,  fed  di  Jtatores,  pra?torcs, 
a?dilcs,  cenforcsquc  ad  populum  jura  dare ,  &  lcgem  fcrre 
poterant,  caquc  promulgata  &dcmumlata  populijutiu, 
patribus  aucr.oribus ,  ita  fummos  ac infimos  aftringebat ,  ut 
obcdicnter  imperata  iacere  oportcrct.  Quod  i\  in  lcgc  fe- 

renda 


iiriio 

Rsnt. 

ex  /t  ri- 
fitopo- 

aicio. 
Leget 

CIUUl- 
IX. 

Legts 

tx. 

Vapy- 

riamtm 

)u. 


dcmutn 

le^cs 

ratx 

erant 

Rcm4" 

nit. 


TIRAQJJELLUS. 

I  Quodproditurab anSoribus .]Dio- 
nyfio  HalicarnafT.1.2.  Livio  t.  Decad. 
lib.  i.  Plutarcho  in  Romulo,  &  Numa 
rompilio,8c  Pomponio  Jurifconfulto 
in/.2.  inviin.  ff.de  ori^.  J*ns.  * 
C  O  L  E  RU  S. 

*  UbiaitPomponiusomniamanu 
a  rcgibus  gubernata  fuifle.hoc  eft,quac 
arbitrariaeflet. 

TIRAQUELLUS. 

1  .Ailitri.t  e.iim  piincipum.\~\n\%.- 
nuslib.  r.  inprincipio. 

5   Hinc  a  Remulo  legcs  curiatx  &  rc~ 


linwiyirc.']  DionyfiusHalicarnaflTl.  r. 
&  Pomponius  Tmfconfultus  ubi  fu- 
pra.  Et de hujufmodi legibus  Liv.  i. 
decad.lib.^.  ComeliusTacituslib.  2. 
SOetonius  in  Auguftocap/x;. 

4  Leges  facratx fnervnt.\  Aliter  Fe- 
ftusPompcjusIib.  17.  * 

COLERUS. 
*   Et  /.  o .  §.  proprie  5 .  ff.de  rer.  di- 
vif. 

TIRAQUELLUS. 
5   P.rt>v;ius.]  Id  luuddubiccftdi- 
&a/.  2.  in  pxilK.jf.de mg.  Jwis.  vide 
Zalium  ibid. 

Z\  i  I   Si 


7^4  Al  EX.   AB    ALEX  ANDR  O 

renda  populusadvcrfaretur,  autfenatusillamnonaccipc- 
rct,  quippe  qui  eam  fcrri  aut  promulgari  non  fineret ,  nul- 
lius  exempli,  nullarumque  virium  efle  cenfebatur.  Fere- 
bat  enim  prceco  legcm  ad  populum  ex  auftoritate  &  juflii 
dictatoris ,  confulis ,  pra?torisve,  fubjicicnte  verba  &  pra> 
euntc  fcriba:  qui  quum  illam  promulgalfet ,  id  demum  fir- 
mum  erat,  fi  in  eo  cpod  legecavebatur,popuIus  auctor  fie- 
ret.  Ipfaque  Iata  &  promulgata ,  atque  in  xs  incifa ,  &  in 
ararium  condita ,  itacjus  fcitis  omncs  alhingebat ,  ut  ejus 
firma  maneret  aucloritas :  adverfusquc  eam  fi  quid  fa&uin 
forct ,  poffet  non  jure  fac~c,um  vidcri.  Mul&a  quoque  per 
legcm  Iata  adverfus  eum  qui  fecus  feciffet ,  impuneirrogari 
quibat.  Si  quid  tamen  ea  promulgata ,  addendum  legi  fo- 
ret,  detrahendumve ,  antequam  in  foro  propofita,  &  in  a;s 
<%«*  incifa  fiiiffet,  facile  liccbat  :  poflea  vero  vetabatur.  '  Si  ta- 
Uxaj:  men  non  trinundino  lex  promutearetur , *  aut  Iove  tcnan- 

rogan  t  i  D  * 

t^te-   te ,  vel  per  vim  &  minas ,  '  feu  per  fulgura  &  tempeitates, 

rat,  &  vcj  jje  ominof0  &  piaculari  edita :  4  fi  contra  plebis  tribu- 

feSa    norum ve  mtercefliones, 5  aut  denique  contra  auf picia  rera- 

habm,  tur .  f{  neque  jUrata  perconfules  tribunosve  effet ,  poterat 

haud  dubie  abrogari ,  &  pro  infecta  haberi.  Quare  quum 

M.  Iubilius  Drufus  trib.  pl.  leges  pro  optimatibus  tuliffet, 

Philippus  conful  qui  ei  infenfus  aderat ,  obtinuit  a  fenatu, 

ut  lc^es  ejus  uno  fenatufconfulto  tollcrentur ,  quia  contra 

aufpicia  lata?  erant,  propterea  illis  populum  non  tencri. 

Ncque  enim  fas  erat  pro  Iege  recipi ,  quod  vitio,  &  non 

jufto  imperio  editum  fuiflet  aut  promulgatum:  idque 6  lege 

veteri  cavebatur,  his  verbis :  Legnmjujia  imperiajknto,  ku- 

que 


1  Si  tsnten  non  trinuntlino.  ]  Vlde 
paulo  poft  in  verbo,  Di&um  csl  autem. 

2  ^iv.t  Jovetonante.)  Legesenim 
comitiis  fiebant :  at  (ut ait  Cicero  1. 1 . 
de  Divinatione)  Jove  tonante ,  fulgn- 
rantty  comitia  habe/t  nef.is. 

;  Sen  perfulgura,  CJT.]  Hocproba- 
tuin  eft  es  Cicer.  fupra  in  verbo,  ^Ant 
Jvve  tonante.  Idem  in  Vatinium  Jove 
iulgente,  cum  populo  agi  nefos  eite. 


4  Si  contra  plebisTrilunorumve  in- 
tercefiones.]  HincCic.lib.}.  deLegi- 
bus.  'P.trne  jubet  lex  interceffori.  Et 
idem  ibid.  Intercefflr rei  maUfalutarit 
civis  efio. 

5  „4ut  denique  contra  aitfpicia.]  Id 
ftatim  probabitur  cxemplo  infra  in 
verbo,  Quare  cum  "M.  Jubilius. 

6  idque  lege  veteri  ca  vebatuty  Legtmt 
cS^r.]  Cicer.  de  legibuslib.j. 

r  DMnr» 


Geniales  D  i  e  s.  Lib.  VI.         725 
que  cives  modefle  &Jine  recufatione  parento.   &  infra:  '  Di- 
cT:um  eft  autem  trinundino  Icgcs  fcrri ,  quod  tribus  nundi-  W- 
nis  proponi  leges,  demum  promulgari  dcbercnt.  2  Si  quid  ^**" 
tamen  alicuiob  gratiam  ,  quod  dignum  aliquod  opera?pre-jW. 
cium  feciflct ,  contra  jus  publicum  aut  legcmfcriptam  in- 
dulgendum  forct,  nonnunquam  fcnatu  poftulantc ,  populi 
juflu  lex  abrogabatur ,  ut  ille  legibus  fol vcrctur ,  exemplo  i*s* 
Laccdemoniorum ,  &  jus  intcrim  connivcbat ,  cadcmquc  *" 
poft  annum  fcrcbatur  dcnuo.  *  Alcxandcr  vcro  Sevcrns'^/^.-- 
impcrator  nullam  facraflb  diciturlerzemfineXX.iurifpc-  ""'  . 
ntorum ,  &  qumquaginta  diicrtiflimorum  coniiho.   Qujacu.viK/"- 
quidcm  jus, ip  teggn,  mocem ,  &  aequitatem  vprrrrK  divi-^;""- 

C  1'  *-'.  <  r         \       ..    .  .  Junt 

icrunt:  *  jusque  ad  rcs  humanas,  tas  ad  rehgionem  pcrtme-  dhipo. 
re  voluerunt.  5  Scd  notandum ,  non  folum  Ie^es  editas  h  '■"• 
confenfu  populi  facratas,fed  &  fcita  plcbis,  fenatufconf.il-  £". 
ta ,  edi&a  magiftratuum ,  ac  jurifperitorum  auftoritates  &  '•'• 
refponfa,  demum  placita  principum,  6&  rcs  judicatas, 
vim  Iegis  habuiife :  in  quibus  civile  omnc  jus  conflftit.    A- 
nimadvcrfionis  enim  metu,magiftratus  dum  audacia?  &  fa- 
cinoribus  obviam  cunt,his  vcluti  legibus  omnes  ailigarunt. 
7  Erantenim  plebifcita,qua?  rogatione  tribunitia  lc<2;is  con-  piefd- 
dendas  caufa  plcbs  ftatucbat:  qua?  licct  a  plcbe  fcita  eiTcnt,/"'4- 
illa  tamen  vim  legis  habere  hauddubiumcft.  8  Quintus 

cnim 


1  DiBum  rft  autem  trinimdim.~\hii- 
erobiuslib.  i.Saturn.c.  16. 

2  Si  qttid  tamt»  alicui  ob  graliam.~\ 
Wdcleg.  1.  veidcyil.pLtne.ff.de  conjlitut. 
princip.  &  §.  fed  &  tjuad.  verfic.  planc . 
Jnjiitut.  de  iurc  natur.  &  qriit.  civili. 

5  ~4!exander  vero  Scvertu.]  Alius 
Lampridius  in  vita  illius. 

4  y«/^«f.]Exdecretiscano.inc.2. 
dift.r.  ibi,  F.u  lcx  di-jina.  Jutlexhu- 
t.iana. 

5  Sed  notandum-~\~\xc  ufquead  ver- 
ba,  Etres,  fiint  P.ipinianiin/.  'usau- 
tcm.ff.de  juj~it.&  iurc.  £v  Juftiniani  in 
§.  conflat.  vcrCtCl\\.ftrrptum.  &  multis 
feq.  Intit.  de  jure  natural.  gent.  &  ci- 
vili.  Et  dicentur  poftea  figUlatim. 


6  Etrej ~udicat.ts.~\  A  principe  per 
l.ultim.  C.  delegibus.  ubi  intelliges  ex 
noftris  legum  interpretibus  quomodo 
idfit  intelligcndum.  Qmd  autem  de 
rebus  jiidicansaliontm  judicum,  tra- 
ctant  5:  illi  irieodemloco  &in  l.ne- 
mo  C.cle fentent.  &  interloc.  om.jud. 

7  Erant  enimplcbift.it a.  ~  Juftinianus 
in  §.  plcLiftitum.lnflitut.de  jur.natural. 
£ent.&  chrfi.  Et  hujus  rei  cxemplnm 
habes  apud  Livium  r.  Decad.  libro  j. 
Tribunatu,  inquit,*W/o  L.tcilius  plebem 
roga-jit,plebs  Cciiit,  ne  cui  &c.  * 

COLERUS- 
*   Gra:ci  vocant  Jtiux  -\-»>pio-/u2.. 
TIRA^UELLUS.      • 

8  Sl^cnim  Hertenfitu.~\  Plinius  1. 16. 

Z\  j  cap.io. 


Plebi- 
fcito- 
rnm& 

Itntm 
diffe- 
reittia. 

P;p:i- 
ti  & 

pltbis 

dife- 
rtntia. 

Soia- 

tufcon- 

fultum. 


Jl6  A  L  E  X.   A  B    A  L  E  ::  A  N  D  R  O 

enimHortcnfius  quum  plebs  in  laniculum  feceiTiflct,inEf- 
culeto  Iegem  tulit,  ut  ea  qua:  plebs  juiliflet ,  omnes  Quiri- 
tes  tenercnt: '  quam  L.  Valerius,  &  M.  Horatius  antea  tu- 
Ierant  ccnturiatis  comitiis.  :  Magni  tameninter  plcbifcita 
legesque  intererat ,  quocl  plebifcita, '  tribuno  rogante ,  de 
his  qua?  ad  plebcm  pertinent: +  lcgcs  vero,  confule  vel  pra.'- 
torc,  aut  aiio  magiftratu  confulente,  rogabantur.  y  Qui  ta- 
men  populus  difTert  a  plebe,  quod  in  populo  patricii,  fena- 
tores ,  cun&aque  nobilitas  infunt :  in  plebe  vcro  patricii 
non  infunt.  Non  tamen  quicquid  populus  juffit ,  ratum 
ciiedecct:  quia  quod  jus  non  effet,  popuiusjubcrcnon 
potcrar.  6  Senatus  quoque  confulta ,  tametfi  ad  populum 
non  ferantur,  li  tamen  ea  tribuni  probaffent ,  &rataeffe 
vellent  legis  vim  obtinuerc.  Erat  cnim  fcnatufconfultum, 
quod  fenatu  jubente  dcccrnebatur  fine  Iege.  Ha?c  enim 
illa  funt  dccreta  &  confulta  patrum ,  qua?  juris  ftatuen- 
di  caufa ,  non  ob  privatam  utilitatem  decreto  ampliili- 
mi  ordinis  ftatuLintur :  qua?  tunc  rata  erant ,  fi  tribuni  ple- 
bis  ea  cenfuifient ,  aliter  poterat  fenatufconfultum  per  in- 
terceiTiones  tribunitias  inipediii.  7  Fuitque  diu  obferva- 
tum ,  in  omnibus  fenatufconfultis,  in  quibus  aliquem  folvi 

place- 


cap.  10.  poft  ptincip.  Ideoque  hxc  lex 
HortenfiadicL.i  eft  in  l.Z.§.deinde  atm 

cjjet.  ff.  de  originejur.  &  in  diclo  §.  *>!e- 
bifcit-.-.m.  verficul.  Sed  &  plebifcita.  In  - 
flttut.de  '■fur.natur.getit.  &  chili,  &:  de 
his  fupra  dixmnu. 

1  Quam  L.V.deriusfjT  M.Hordtius*) 
Li  vlus  1 .  Decad.lib.3 .  de  his  Confuli- 
bus  loqucns  ,  Ofnninm,  inqilit,  primum 
cu»i  velutiin  1  •nttrwtrfo  'v.;c  effet,  tene- 
renturve  pdlrti  ptcbtfcitit  ,  icgcm<.cnti<- 
riatif  co.nitiis  tulere  ,  ut  (jutd  tiilutn» 
p 'cls  'v.fiiffit,  p-jpulum  teneiet.  Shta  lcge 
T  iix. ::.'.;■  <  ■;■  it:onibu)  te'u„:  .uc> ,imum 
dntum  efr.  Idem  quoque  ejnfdein  r. 
De:ad.lib.8.  fciibir,  Qj\iblicum  Phi- 
Jonein  dictarorcm  legem  tulifle,  ut 
plebifcira  omnes  Quirites  tenerent. 

2  Mayii tanien  i»'er  plebifcita  lcgef- 
que .  ]Hoc  ex  fequentibus  paiebit. 


}  Ttiluno  vogante.  ]  Quod  jam  fiipra 
diiftum  eft  in  verbo,£>.tf  enim  plebifcit. 

4  Legesvero.)  Jumnianus  in  §.lex 
eji.  Inflit.  de 'ii<r.naturali,gent.& civili. 

5  Qui  tame»  populus  diffo  t  *  plebe.  ] 
Idcm  in  §.  plebifcitum.  verfic.  plebs  au- 
ti w.eod.tit.  &  capite,  &  ab  eo  Gellius 
L  ic.c.20  Etvideomninoquifctipfi 
in  Commentariisde  Nobilitate,c. 57* 
numer.  14.  incip.  Popuii  appellatione. 
&multisfeq. 

6  Senatus  qunque  confulta.)  Vide/.2. 
§.dcindc  t/ui.t  dijficiie.ff.  de orig.  \ur.  & 
I.  nvn  <tmbigitur.ff.de  legib.  &  ^.fn.ituC- 
confultimi.ff.de  \ur.nat.ient.cjy  ci-Mi.  & 
c.  fenatufconfultumdiftinft.2. 

7  Fuitrjue  diu  objervatum.']  Id  eft 
Afconii  Pxdiani  in  atgumento  ora- 
tionis  Ciceronispro  C.Cornelio  ma- 
jeftatis  reo. 

1  Prrt' 


Geniales  Di  e  s.  Lib.  VI.  jij 
placebat,  adjiccre,  ut  de  eareadpopulumferatur,  cjuod 
poftea  adjici  deiitum  eft.  '  Pra?tcr  qua:  prsetorum  edicta,  7v-<-- 
cjuar  juris  ftatucndi  caufa :  in  albo  proponuntur,  legum  ¥fr  ,2£ 
ccm  habucre  ,  utcjunm  doli  mctusvc  caufa,  aut  viquod  fa- 
ctum  fit  vcl  clam ,  fc  ratum  non  habiturum  promittit:  qua: 
quidem  edicta,  vcl  civiiis  juris  declarandi ,  vcl  intcrprctan- 
di,  adjuvandi ,  fupplendive  caufa ,  a  praetjore  proponeban- 
tur :  quod  JUS  honorarium  dictum  eft.  Et  quum  prxtorcs 
olim  ob  gratiam  plerunque  varie  jus  dicerent , 5  Cornclius  icx 
lcqem  tulit ,  ut  nifi  ex  cdictis  fuis  perpctuis,  &  fcripto  iuic  c"> - 
prsetores  jura  darc  non  poilcnt.  Jruitquc  conititutum,  ut 
non  prattores  modo , 4  fcd  a?diles  ,  ccnforcsque  dc  his  qua: 
cujufque  magiftratus  jurifdictionis  funt,  quoties  varia 
&  commutabilis  ratio  aliquid  novi  dccerncndi  caufim 
darct,  edicta  proponercnt,  eaque  circumfpecte  cdita, 
velut  jura  legesquepromuigatas  fcrvari  mandarcnt ,  ita  ut 
fi  quid  contra  factum  cilct ,  potcrat  in  cur.i  haud  fccus  icgc 
agi ,  quam  fi  dccrcta  legum  labefactaifct ,  aut  prateriii- 
fct.In  quibus  ctiam  fcrvatum  compcrimus,  tunc  quum  pro- 
ponuntur  aut  eduntur ,  in  primis  ncmcn  Ccriaiis  cum  ho- 
nore  prajfari.  Et  tamctii  annuam  dici  legem  cdieta  prato- 
rum  quidam  ccnfuerunt,conftat  tamen,  illorum  ccnilituta 
haud  fecus  quam  fi  pcrpctua  lcx  ciTet ,  farpe  valuiifc.  J  Eft- 
que  memoria:  proditum  ,  ut  inftar  cdictorum,  pratoris  in- 
terdicta  valcant.  nam  ii  quid  bono  publico  ne  ticrct  intcr- 
dixit,  haud  fccus  in  eos  animadvcrtit ,  qui  admifcre  aliquid 
contra  vctitum,  quam  fi  quid  rieri  juffifict,  &  ob  ncquitiam  (j,o»f* 
paritum  non  fuilfct.  "Rcfponfa  dcnique  prudentum  pro/*™" 

Icgi-  tvm. 


I  Prjterejtnt  prxtorumcdicla.~\  Di- 
fta  l.2.§.codem  Irmporc.  ff.  de  orig.  ]nr. 
&  %.pr.ttorum.  Infl.  de  juren.itur.  gent. 
&ci'vili.Et  vide omninoqux  de  officio 


tionis  Ciccronis  proC.Cornelio. 

4  Sed  &di/c.r.]  In  §.pr<ctorum.VcrC 
fropo-iebant.Infl.de  \ure  nat.gcnt.  &  ci- 
vili.  8c  patet  ex  /.  r .in princ.Jf.dc  xdilit. 


bc  munere  prartorum  fcripta  funt  fu-  |  cdicl. 

pralib.a.cap.  15.  %   Eflrjue  memorix  proditum.~\X\Az 

2   Inalbo  proponuntur.]  Videetiam  \ff.&  lnft.de  interdicl.  per  totum. 
fupralib.l.cap.S.  6   Rc/j>o>tfadenic}ueprudc>!!um.~\]u- 

5    Corncliut  ler>em  tulit.~\  Afconius  j  ftinianus  in  §.refj>o,.fli.I>ij}.  de  jure  na- 
?sdianus  in  iilo  ipfo  argumento  ora-  !  tur.gent.&chili. 

Z\  4  I  Ante 


728  Alex.  ab  Alexandro 

legibus  fa?pe  habita  &  recepta  funt.  Quum  enim  interpre- 

tandi  juris ,  &  fententia:  ferendx  de  his  quce  in  controver- 

fiamveniunt,  poteftashistributacffet,  illorum  refponfa, 

librata  moderationc  edita,  nimirum  eam  vim  obtinuere,  ac 

C\  leges  facrata?  fuilTent :  qua?  quidem  tanta?  auc"f.oritatis 

fuere ,  ut  fupprefla  ratione ,  iilorum  placita  inftar  leeis  ha- 

berent.  :Ante  vcro  Augufti  tempora  jus  rcfpondendi  de 

R(_     jure  controverfo ,  nulli  datum  fuit:  fed  qui  ftudiorum  fuo- 

ipo»-   rum  fiduciam  habebant ,  confulentibus  refponfa  dabant. 

i       Primus  enim  Auguftusiureconfultis,  velut  lejzum  mini- 

quAn-  ftris ,  de  jure  refpondendi  fuper  his  qua?  in  dubium  difcep- 

dofj'  tationemque venirent ,  munus dediffe fertur:  &  cx illo tra- 

tum.    ditum,  ut  refpondendi  interpretandique  jura,  pro  beneficio 

rerba  ^  principe  peteretur  facultas.  '  Quare  a  Tiberio  C#fare, 

pom.   Sabino  jure  confulto  intcrpretandijuris,  magni  muneris 

Pfnii    loco ,  jus  tributum  fuit :  3  &  poft  eum  reliqui  Carfares  id 

™m"  muneris  fui efle  voluere ,  4  adco ut quum ab  Hadriano  viri 

longe    praetorii,  ut  de  jurerefpondere  liceret,  pro  beneficio  pete- 

t-  ™t  rent,  refpondifle  dicatur,  hoc  non  peti  a  piincipe,  fed  prce- 

crig.     ftari  folere :  &  ideo  fi  quis  fui  fiduciam  haberet ,  elfet- 

zt-   ^ue  )mls  ^ens  *  refpondendi  fe  facultatem  non  negatu- 

pmut  rum.  Quare  illorum  refponfis  leges  nonnunquam  edita?, 

fecu:    firpius  interpretata?  funt.  s  Feruntque  Mazacenos  juxta 

Mdan-  Cappadoces,  cum  Charonda?  legibus  uterentur,  ne  fine  in- 

dare-  terpreteleoum  fcita  fervarent,  fi  quod  dubium  jus  emerge- 
frmfi       *  b        ,         ...   '.-?      •         r       r    o    v%- 

apud   ret,  ahquem  pentum  juns  elegilJe,  cujus  relponlis  &  dictis 

"H*&-  parerent.  6  Eiufmodi  fuere  tam  Papiniani,  Scrvii,  Sulpitii, 

Pauli 

I  ^inte  -jero  ^iugufiitempora.l^om-  [  fequentibus. 
ponius  in  /.2.  §.C$*  ut  obiter.  jf.  de  orig.  '       4  ^ideo  ut  cum  ab  jldriano.~\  Et  id 
juris.  *  j  quoque  eft  d.  /.2.  ubi  fupra ,  verfic.  c> 

C  O  L  E  R  U  S.  I  ideo  optimut. 

*   Immo  §.PoJibunc.   Adde/.  11.  5:  Feruniy.~\1a\aeen9S.]Stt3.bo].\j. 

Cod.de advoeat.judie.i.y.  C.deprofeff.         6  Eiu/modifuei  e.\Suntnom\mno- 
&medicis.  I  ftrorum  Jurifconfultorum.  * 

T  I  R  A  QJJ  ELLUS.  COLERUS. 

2  Quare  a  Tiverio  Qefare.']  Idem  !      *  Quorum  vitaselegamer  confecit 
ibid.verfic.r/^o  Sabino.  Francifcus  Hotomannus,  celebris  Ju- 

3  Etpiftenm,  Crr.]  Ut  probatur  cx    rifccaif. 

I   Uic 


GenialesDie s.  Lib.  VI.  729 

Paufi  &  Scxvolx  :  quam  Ulpiani ,  Trebatii ,  Tuberonis. 
Caffii,  &:  Salvii  luliani,  aliorumque  jurifconfultorum  mag- 
no  ftudio  curaque  elaborata?  fcntcntia: :  quibus  tam  lcges 
quam  plebifcita ,  pra:torumque  cdi&a ,  &  fenatufconfulta 
interprctandi  facultas  crat ,  proque  iilorum  rcfponfis  in  ju- 
dicio  &  foro  jus  fcpc  dictum  cft.  J  Hic  enim  Caffius  ne- 
pos  fuit  Tuberonis  cx  filia ,  qua:ncptiscratScrviiSuIpi- 
tii,  jurisfcientiffimus&confultiffimus,  Papinianus  vcro 
Sca:vola:  difcipulus,  &  ut  in  plurium  cfl:  monumcntis ,  fub 
Scvero  principcin  fummam  commendationem  vcnit.  Ul- 
pianus  autcm,  Paulus,  Pomponius,  Triphonins,  Metianus, 
Cclfus,  Proculus ,  Modcflinus ,  Alphenus ,  Aphricanus, 
Florentus ,  Martianus ,  Calliftratus,  Hermogenes  &  Vc-  J™f-m 
nulcjus,  fub  Alexandro  Severo  floiucre ,  incjusfocieta-""^' 
tem  &  jura  familiaritatis  allecli ,  Papiniani  omncs  difcipu- »«/«•- 
li.  Ulpianum  vero  ipfe  Alcxandcr  prae  ca?teris  ob  morum^f*'" 
probitatem,  &  fingularem  juris  fcientiam,  ampliffimis  ho-daium. 
noribus  honeftavit,  &  re  familiari  auxit:  qui  tamen  ab  He- 
liogabalo,  quod  bonus  vir  eflet,  officio  motus  fiftt,  Alphc- 
nus  vero  ab  adolefccntia  tonftrinam  excrcuit ,  2  mox  fub 
Sulpitio  juris  fcientiflimus  cvafit,  ita  ut  conful  cffici ,  & 
decedens ,   publico  funere  efrerri  mcruerit.    Trcbatius, 
licct  fub  difciplina  Ciccronis  juris  peritiflimus ,  aliquot 
libros  de  jurc  civili  compofuiflet ,  8c  de  religionibus  no- 
vem ,  tamcn  &  vcrfu  heroico  plurimum  valuit ,  &  inter 
poctas  adnumcratus  eft.  '  Salvius  autcm  Iulianus ,  proa- 
vus  fuit  Didio  Juliano,  qui  poft  Pertinacem ,  imperium  Cmm*. 
tenuit.    4  Papinianum  vero  Caracalla  jufsit  interfici ,  "^* 
quod  fratris  necem  quem  interfccerat  ,   apud  fenatum /<■»*/.*► 
excufare  nollct  ,    aflerentem   non  tam  facilc  parrici- 
dium  excufari  poffe ,  quam  fieri.  J  Fcrtur  vero  Caligula, 

qui 


TIRAQJJELLUS. 
T   Hic  enim  Cafiu*.]  In  d.l.2.§.huic 
fuctcpt.ff.de  oriv.juris. 

2  Moxfub  Sulpitio.~\  In  d.  /.1.  §.  ad 
ttoc.vexflC.  ex  his  auditorHus. 

3  Saivius  autetn  JnlianHS.']  Alius 


Spartianus  in  vita  Didii  Juliani ,  in 
princ. 

4  Papinianus  vero.~\  Aliiis  Spartia- 
nus  in  vita  ipfius  Caracallx. 

5  Fertur  vero  C.tligul.t.~\  Suctonius 

invitaillmscap.?4. 

Zx,  j  1  ^ui 


cretj. 
piinci 
fmn. 


750  Alex.  abAlf.xandro 

rqiii  hoftis  humani  generis  diduseft  ,  omnia  jurifcon- 

fultorum  placita  inducere,  &  prner  fe,  nullum  deju- 

Prin-  re  refpondere  voluifle.  /  Poftremo  principum  placita,  quae 

piMita.  conftituti°nes  appellantur ,  pro  legibus  etiam  recepta  riie- 

re.  Nam  quum  divus  Ca?far,  &  fequuti  principes  fummam 

imperii  haberent ,  &  foli  jura  darent ,  omnis  condcnda:  le- 

gis  jus  poteftasque  lege  Hortenfia  a  populo  ad  principem 

tranilata  fuit,  ita  ut  quod  principum  decretis  communis  ju- 

ris  decernendi  caufa  ftatutum  elfet,  etiam  fine  populi  con- 

filio  pro  lege  haberetur.  3  Non  tamen  omnis  Csefaris  vo- 

pr'Ja~  Iuntas  lex  putanda  eft,  quiafiquidprincepsnon  publico 

decreto ,  ut  inter  exempla  referatur ,  (ed  privati  juris  caufa 

ftatuiffet ,  id  non  eiTe  legem  convcnit :  quippe  privatade- 

cretaprincipis  in  exemplum  non  deducunturrDivus  autem 

Trajanus  vir  omni  Iaude  dignus,  quum  privilcgiis  ab  fe 

editis,  aut  ob  merita  indultis ,  multosinvitari,  atqucine- 

xemplum  trahi  videret ,  veritus  ne  contra  leges  moresque 

majorum,  ad  alias  caufas  perferrentur,  illaque  in  judiciis  & 

foro  pro  lege  acciperent ,  diplomatibuslibellisquenun- 

quam  ex  fcripto  refpondebat ,  ne  perniciofum  inde  exem- 

plum,  &  quafi  feminarium  mali  oriretur :  fed  tantum  ver- 

bo,  quibus  vifum  eft,  aflenfifle  fertur ,  aut  privilegia  indu- 

Sfxmfio  xilTe.  Tametfi  vetus  mos  effet ,  principem  fcripto  adire, 

apmu  &  confulentibus  per  libellos  refpondere.  4  Quod  &  Nero 

perii-  fecit,  qui  in  jure  dicundo  nifi  fcripto,&  fequenti  die  poftu- 

*  ^"  latoribus  refpondit.  5  Proditur  tertius  Antiochus  tanti  de- 

gutm    creta  Icgum  feciife ,  ut  datis  diplomatibus  edixerit ,  ut  fi 

^'""quid  fuo  jufTucontralcgcs&juradecretumforet,  nefibi 

diciu.  parerent,  impuneque  adverfarentur:  ^cujus  exemplo  Age- 

filaus, 


Rr 


1  JTui  hofiis  humtnigencris.  ]  Pliriilis 
lib.y.cap.S.  appellat  himcCajum  Ca- 
ligulam  tk  Domitium  Neronem  faces 
humani  gcneris ,  &z  poftea  ipfum  Ne- 
ronem  hoftem  generis  humani. 

1  Pofirer.10  principum  pUcitit.'  lll- 
pianusin  /.  I.  ff~.de  confiitutio.princip. 
Juftinianus  in  §./idey  cjuodprincipi. 
inftit.de  juve  MttHr<>l.gCHt.&  chili. 


5  'T^on  t.imen  omnis  Cttfaris  volttn- 
tas.]ls  Iocus  fupra  eft  allegatus  in  ver- 
bo  ,  Pojiremo  principum,  &c. 

4  SZuod  &  Kerufeci-.]  Suetonius 
in  vita  illius,c. r  ^.  in  princ. &  Tacitus. 

5  Proditur  tertius ^intioclxts.]  Plu- 
tarchusin  Apophtheg.  Imperatorum. 

6  Cujus  cxemplo  .Agefiltius.}  Idem 
in  ApophiLaconicis,  Cumqitidaw,  in- 

quit, 


Gen  i  ales  D  ies.  Lib.  VI.  751: 
filaus,  non  aliter  promiffa  pra?ftare  voluit,  quam  fi  jufta  ef- 
fent.  Marcus  quoque  Antonius  orator  etotmillibusora- 
tionum,  nullam  exfcripto  ediditconcionem :  ut  l\  quid  pa- 
rum  laude  dignum ,  &  contra  legum  dccreta  in  his  com- 
pertum  cffct ,  poffct  a  fc  dictum  inficiari.  Quod  parum 
profpiciens  L.  Craflus  orator ,  quum  a  M.  Bruto increpi- 
tus  effet  apud  judices,quod  cx  duabus  orationibuscapita  in- 
ter  fe  contraiia  edidiffet ,  refpondit ,  orationcs  e(fe  caufa- 
rum  &  cemporum,non  autem  hominum  &  patronorum. 

quit,  eia'iqu.indi  dixiftct,  Promififti,  ac  1  quidcm  'itiftum  cfl :  ftn  minus  ,  dixi  qm- 
fxpius  identrcpcterct,per  Jovem,  ait,fi  \  dcm,fcd  nonpromtft. 

C   A  P  U  T     XXIV. 

Ghtiprimi  de  plebe  ad  ditlaturam,  confulat um,  & pr Aturam,alwfaut 
magiftratui  evecit  fuermt ,  &  de  ephcris  au&  tradantur. 

QUo  tempore  in  monte  facro '  magiftratus  fibi  plebs 
creavit,  quos  facrofanclos  fecit ,  id  cautum  cft,  ne 
cui  patricio  illos  capcre  liccret ,  quod  non  ab  re  fancitum 
fuit:  Nam  quumadverfus  potcntiam  patiiciorum,tribunum 
propugnatorcm  fautoremque  fibi  plebs  creaffct,  ut  qucre- 
las  criminationcsque  in  patres  acciperet,  periniquum  vide- 
batur,  ut  in  quo  derenfores  fibi  plcbs  adfciverat,  ad  id  fafti- 
gium  honoris,  iilos  qui  iibi  infenfi  infeftique  erant ,  advo- 
caret:  *  quorum  inftar  ephori  apud  Lacedarmonios  habue- 
re  :  qui  iicut  tribuni  plcbis  Roma:  confularem  potcftatcm, 
ita  regum  Spartanoruminfolcntiam  rcprimerent,  neim- 
pcrio  abutcrentur,  nimiaxjue  ferocia?  &  audacia:  afTuefce- 
rent.  3  Qui  a  principio  quinque  cx  amicorum  numero 

fue- 


TIRAQUELLUS. 

1  yi.igifii.it  us fibi  plebs creavit,  quos 
furofmHosfecit. ]  Intclligit de Tribu- 

nis  plebis,ut  videre  eft  ex  iis  qax  dixi- 
jrmsfupralib.  i.c.y 

2  Xluorum  inftar  ephori  apud  Laecdx- 
monios.  ]  Theopompus  cum  primus  in- 
ltituiflet.ut  ephoti  Lacedimone  crea- 
rentur,ita  futuri  regise  poteftati  oppo- 
fiti,  quemadmodum  Romae  Confulari 
imperio  Tiibuni  plebis  funtobje&i, 


atque  illi  uxor  dixiflct ,  id  egifle  illum, 
ut  filiis  minorem  poteftatem  relin- 
queret,  Relint/uam,  inq.iit  ,fed  diutur- 
nioicm.  Fiutarchus  in  Lycurgo  ,  Sc  an- 
te  hunc  Cicero  lib.  5.  de  legibus , 
jQu.ne  ,  inquit ,  neccphori Laced.tmont 
finc  cauft  oppofitircgibm  ,  nccapud na 
Confulibtn  Tribuni. 

5    Qui  aprincipio  qurnqnt.]  Tlutar- 

chus  iu  Cleomene. 

1  Pii- 


£?.vr 


75i  ALE  X.  AB    ALEX  ANDRO 

fuere,  ut  miniftri  regum  auxilio  allecti,  fcilicet  quum  reges 

foris  bella  gererent ,  ipfi  domi  jura  darent ,  '  primum  a 

Theopompo  Spartanorum  rege  inftituti  neceflitatis  caufa, 

*  licet  Spartana  lege  cautum  fucrit ,  utrique  regi  cum  exer- 

spar-  cjtu  |.oras  projn-e  non  nCere.  '  Paulatim  eo  liccntia»  pro- 

Epboro-  ceflere ,  ut  regi  non  aflurgerent,  4  &  feorfum  tribunal  ha- 

"""'"--berent,  *&non  modomagiftratuscomprimerent,  &in 

tiA      difquifitionem  vocarent ,  ac  de  vendendis  emendisque  re- 

bus  cognofcerent ,  fed  regi,  quid  facto  opus  crat,  prsefcri- 

berent ,  quibusque  annis  copia?  cducenda?  forent ,  quoque 

tcmpore  equitatus ,  aut  gravis  armatura ,  &  peditum  acies 

promovenda?,  enunciarent.  Adeoque  omnium  rcrum  gc- 

rcndarum  cenfores  erant ,  6  ut  Archidamum  Lacedarmo- 

niorum  regem  gravi  affecerint  mulcta,  quodcumuxore 

exigui  corporis  nuptias  contraxiiTet ,  quod  liberos  tantum 

non  rcges  fe  geniturum  cogitaflet,  ipfumque  in  difquilitio- 

ncm  vocare ,  &  in  carcerem  trudere,  atque  morte  afficere 

poflent,  7ficut  de  Paufania, 8  Agide,  &  aliis  faditatum  ac- 

cepimus ,  9  coque  infolentias  proceflere ,  ut  quum  iniflfent 

magiftratum,  fervis  primum  bellum  indicerent,  quod  olim 

cum  Meifeniis  confpiraflent ,  magnisque  calamitatibus  & 

mul- 


r  Primuma  Theopompo.]Id  jamdi- 
fi.un  eft  ex  Plutarcb.  fnpra  hoc  eodcm 
cap.  in  verbo,  Qmirnm  i»ftar ephori- 
2  Licet  Spartana  /fjc.]  Herodotus 
lib.  <j.  Ob  quam  Regumdiflenfionem 
Iex  apud  Spartam  lata  eft ,  non  licere 
utrique  Regi  cum  excrcitu  prodire. 

J    Paulatim   eo  licentix  proceffere.~\ 
Plutarchtis  in  Clcomenc. 

4  Et  feorfurn  tribunal  haberent .]  I- 
dem  ibid. 

%  Et  non  modo.~\  Hoc  videreeftex 
eodem  in  ejufdem  Cleomenis  vita. 

6  Vt jtrchidatmm.'  Plutarchusin 
Agefilao  anftori  tate  Thcophtafti ,  de 
quo  tx  vidc  noftras  Ie=;es  Connubiales 
1.  2.  num.  7j.  incip.  Et  ncftris.  SeJ  & 
Pliftonaciem  &  ipfum  Regem ,  ob 
rem  quampiam  male  adminiftratam 
pecunia  inui&ariint:   qoam  cum  ob 


magnitudinem  folvere  non  pofler ,  ex 
Lacedarmone  lecefiit ,  ut  tradit  idem 
Plutarchus  in  Pericle.  Et  Agidem  quo- 
que  Regem  ,  qtiod  reverfus  ab  exerci- 
tu,  quo  Athenienfes  debellarat ,  apud 
uxorem  ccenavcrat ,  mul&arunt,  eo- 
dem  teftc  in  Apopht.  Lycurgi.  Sed  & 
Agcfilaum  illum  magnum  mul&arunt 
prius ,  quod  cives  communes  fibi  foli 
vcndicaret:  deinde  quod  inermis  ma- 
gno  fe  periculo  objecifler ,  ut  &  tradit 
idem  auiftar  in  vita  illius. 

7  Sicut  de  Paufwia.~\  Thucydides 
Iib.  i.  belli Peloponnefiaci ,  &Xeno- 
phon  rerum  Grscarum,  1.  5.  in  fin.  8c 
Probus  ALmyl.  in  vita  ipfius  Paufaniae. 

8  .Agide.~  Piutarchus in  vita illius. 

9  Eoque  infolentitt  procejfcre.^  Pla- 
tarchus  in  vita  Lycurgi ,  ex  Ariftotclis 
auftoritate  in  Politicislib,  :.  cap.  6. 

1  Mox 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.  73$ 

muItipHci  incommodo  Spartam  affeciflent: '  mox ,  ut  fin- 
guli  barbam  rafitarent ,  pcr  pra?concm  cdicercnt,  ut  fi  qui 
minus  di&o  audicntes  forent,  internofccrent.  2  Utcjue  ma- 
jori  formidini  eflbnt,  juxta  tridinium  ubi  tribunal  habe- 
bant ,  Timoris  facellum  crcxere.  3  Utcjue  occafionem  re-  Sj«i- 
qis  criminandi  fcrutarentur ,  fin^ulis  novenniis  ca.'lum  & lum  -'" 
fidcra  filenti  nocte  obfervarunt,  ut  h  ftellam  ex  cadi  rcgio- 
ne  in  aliam  dcclinantem  aut  radiantem  vidiflent ,  re^es 
contra  dcos  alicjuid  molitos  criminarcntur :  itaqueefHcie- 
bant ,  ut  regimini  ccderc ,  &  magiftratu  abirc  cogercntur. 
4  Erat  tamcn  jus  rcgi,  ut  fi  ab  ephoris  vocatus,  prima?  &  al- 
teri  juilioni  non  parerct ,  contumacia  fraudi  non  effct:  ter- 
i\x  nili  paruiffct,  impcrio  cogi  potcrat.  Qui  quidcm  cpho- 
ri  una  cum  rcgibus  fingulis  menfibus  mutuo  jurabant ,  pro 
Jegibus  Lycurgi  impcratumire,  cVrcgnuminconcuflum 
tenerc.  '  Hos  poftea  Clcomcnes,  quum  crudelcm  in  mo- 
dum  dominarcntur ,  fuftulit,  &  reftituta  regi  poteftate,  il- 
los  dc  gradu  dcjecit ,  &  dominium  abrogavit.  d  Si  tamen  V*""» 
regcs  diffcntircnt,  variatis  fcntentiis ,  illi  qui  vidcrcturme-^lj?;. 
Jior ,  ftandum  erat :  quod  fi  in  unam  fentcntiam  conveni- 
rent,  nulli  ephororum  contraire  fas  erat:  7  Ergo  plebejos  phlej* 
magiftratus  nulli  patricio  fumere  licebat: 8  Idque  Volero  A^l 
tribunus  plebis  rogatione  promulgata  ftatuit,  plebsque 
fcivit,  ut  plcbeji  magiftratus  fine  patribus,  fed  tantum 
admifla  plebc ,  tribunitiis  comitiis  fierent.   Cumque  pa-  Patri' 
tricii  magiftratus  aufpicato  fierent,  folos  plcbejos  inau-^?^." 
fpicatos  cffe,  &  minoribus  rcgi  aufpiciis ,  pcrvulgatum  eft.  ""f» 
Et  tametfi  ad  dictaturam,  confulatum,pr£turam  &  cenfu-f^ 


1  \lox,ut finzuli  barbam  rafitarent.  ] 
Plutarchus  in  Cleomene  ,  cjufdem  A- 
liftotelis  tcftimonio. 

2  P'tqne  majotifinnidini.^VlaUlch. 

ibid. 

*,  ftcjue  occafioncm  ^egiscriminan- 
</;.]  Hxc  ufque  ad  verfic.  Erattamcn. 
funt  Plutarchi  in  Agide. 

4  E.attamenJHt.]   Idem  Plutaich. 

in  Cleomene. 


commnm 

ram  muA 

5  Hot  pojfea  Cleomenes.~\  Plutarchus 
in  vita  illius,  &  in  vita  Arati. 

6  Sitamcn  Regejdijpntirent.]ldem 
in  vita  Agidis. 

7  Ergo  plebejot.]  Redit  ad  Roma- 
nos,  Scdehocfupradi&umeftinpr. 
hujuscap. 

8  ItitjHcVoleroTribunM  plebM."]  Li- 
vius  1.  decad.  lib,  2.  qoq  adco  longe 
afine. 

z  £ i jw* 


734  Alex.  ae  Alexandro 

ram  nulli  nifi  patricii  antea  admitterentur ,  tamen  fequutis 

temporibus  patricii  magiftratus  cum  pJebe  communicati 

fuere.  '  Siquidem  Sextius  primus  de  plebe  conful  factus 

eft,  quod  deinde  fuit  Licinia  lege  cautum, 2  quam  C.  Lici- 

nius  &  L.  Sextius  tribunus  plebis  promulgarunt,  ut  confu- 

latus  cum  plebe  communis  foret.  5  Quintus  quoque  Pu- 

blius  Philo  prxturam  ,  4  &  Cajus  Licinius  Stolo,  de  plebe 

homines,  magifterium  equitum    cum  patribus  geiTere. 

y  Quinetiam  diclaturam ,  in  qua  fummus  fplcndor  &  am- 

plitudo  erat  cenfuramcjiie  cum  plebe  communicatam  in- 

venimus:  °  nam  &  Cajus  Martius  Rutilius  primus  dictator 

&  cenfor , 7  deinde  Q^Pompejus,  &  Q.  Metellus  uterque 

txter*  ex  plcbe  cenfores  facti  funt ,  8  quam  lcgem  Philo  dictator 

&ldZt-  tL1'i*^e  fertiir.  Omnes  denique  patricii  magiftratus, 9  etiam 

pflra-  pontificatus ,  &  facerdotia  cum  plebe  comunicata  fuere. 

tnsRo-  2sjec  modo  ex  plebe  cives:'°fed  Latini  nominis,&  demum 

wff*.  exterarum  gcntium  populi,  ad  magiftratus  &  honores  Ro- 

rrihu'  m*e  provecti  fuerunt.  ' '  Tribunatum  vero  plebis  longo 

pitti*  a  tempore  nihil  cum  patribus  confociatum  habuiffe  compe- 

patri-  rimus,  qjfj  quum  finito  deccmvirali  imperio ,  novos  tribu- 

pn.    nos  plebis  cooptari  oporteret ,  Spurium  Tarpejum  &  Au- 

lum 


i  Sitjwdtm  Stxtiu*.\  Livius  i.Dec. 
lib  6.  in  fin.  &  lib.7.  in  princip.  ck  li- 
bro  ro.  in  Oratione  P.  DeciiMuris. 
&  Plutarchus  in  Camillo.  Plinius  au- 
tem  Secuncius  dc  viris  illuftrib.  c.  20. 
dicit,  Lxinium  Stolonem  primum  e 
pkbe  Confulem  fa&um  de  quo  etiam 
di&um  eft  fupra  libro  r.  cap.  9. 

2  Quam  C.  Licinius.\  Gellius  1. 17. 
c.  21.  Imotandem  nonlicuitduosfi- 
mul  patririos  Confules  creari ,  tcfte 
Livio  %.  Dec.  1.  7.  &c  4.  dec.  I.9.  Vide 
tamen  fupra  1.  5 .  c.  5 .  poft  princ. 

3  S^e/mque  Publim  Philo.~\  Livius 
I.  Decad.  libro  5. 

4  Et  C.  Lkiniui  Stolo.}  Idem  Livius 
I.  Decad.  lib.  7. 

5  Quinetiam  diBaturam.\  Hoc  pro- 
bat  in  feq. 

6  tiam  &  CafaMartini  &ulilii0.~\ 


Livius  r.  decad.  libro7.  &lib.  10.  in 
ea  Oratione  P.  Decii.  Lucius  autem 
Florus  Epitome  ipfius  Livii  lib.  15. 
fcribit,Domitium  Cenforem  primum 
explebe  luftrumfecifle. 

7  Deinde  £KPompeiuj  ,  &  Q^Me- 
tellm.\  De  his  duobus  ipfe  f  lorus  d. 
Epirom.  lib.  59. 

8  Quamlegcm PbilodiBator.jLWms 
i.dec.  lib.  3. 

9  Etiam  Pontificatus  r> facerdotia.~\ 
Livius  1.  decad.  lib.  10.  Primusau- 
tem  omnium  Pontifex  Maximus  ex 
plebe  creatus  eft  T.  Coruncanus,  teftc 
Florod.  Epitom.  lib.  18. 

10  Sed  L<-.tininomini*.\  Hic  vide  Liv. 
1.  decad.  lib.8.  non  multo  poft  princ. 

11  Tribunrtum  -jeropIebi*.\  Hxcuf- 
cjue  ad  verficulum  f  Et  tnox,  funt  Livii 
l.  decad.Ub.  3. 

1  tt 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.         73 5 
lum  ,Eternium  patricios  &  confulares,  in  collegium  tribuni 
adfciverunt.  '  Et  mox  Minutius  magifter  equitum  ,  cjuide 
Spurio  Melio  fumpfit  pccnas,  &  poftca  Appius  Pulchcr,  ut 
Ptolcmxo  bcllum  indiceret ,  *  &  dcinde  Publius  Clodius, 
ut  tribunus  plebis  fieret  ,   a  patiibus  ad  plcbem  tranfi- 
vcre :  donec  poft  Syllrc  tempora  tribunatus  plcbis  paiTim  a  ««** 
patriciis  ckfummishonoribusfundis,  appcti  ccepit :  cjui^',*" 
provincias  fortiri,  &  imperiuin  gercre ,  atcjuc  cum  fafcibus  pottji*- 
&  licl:oribus  etiam  extra  urbem  mcedcre  ccepcrunt.  Tan-  *"' 
ticjue  poftca  honoris  habitus  cft ,  ut  populum  Romanum 
'  O&avio  Augufto ,  *  &c  deinccps  Ca:faribus ,  tribunatum 
plcbis  dcdifle ,  pro  magno  fucrit  muncre  cxiftimatum.  II- 
lud  cft  tamen  minime  prartercundum  ,  J  cjuod  qtium  a  tri- 
buno  pleb.  dies  dici  confuli  prxtoriquc  poiTit, 6  ipfc  tamen  ^f'**" 
iure  facrofancl:a?  poteftatis  ab  omni  potcntia  mas;iftratus  pote- 
immunis  crat.  7  Si  tamen  poteftatc  tradita  abuteretur ,  aut  f*fe 

1  -  .  abu- 

iijura,™,,* 


1  EtmoxXiinutiuj.lLiv.  1.  dec.l.4. 

1  Etdeincle  P.  Clodius.]  PlutarcllUS 
in  vita  Catonis  Uticenfis. 

5  Otlavio .Augufto.]  DifcesexAp- 
piano  Alexainirino  lib.  5.  belli  Civi- 
lis,  Auguftum  in  perpetuum  plebis  tri- 
bunum  fuifle  a  Romanis  dele&um,  ut 
a  primo  magiftratu  ipfumaverterent: 
hifque  aufpiciis  initiifque  eum  Tribu- 
nitiam  poteftatem  fufcepifle ,  quam 
tamen  immcmor  adfulciendam  mo- 
narchiam  deponere  noluit ,  atque  in- 
fuper  in  privignos  fuos  Tiberium  & 
Drufum  transrudifle.  Suetonius  quo- 
qne  in  ipfius  Augufti  vitacap.  27.Tri- 
bunitiam  poteftatcm  perpetuam  rece- 
pit.  Tacitus  lib.  5 .  Tiberius  fimu  viode- 
rationvsparta ,  (juod inornentes  accufato- 
res  reprc(frjt,mittitliteras  ad  Scnatum, 
tjuenpoteftatem  Tribunitiam  Drufo pete- 
i>at ,  id  fummi  fafligii  vocabulum  ^Augu- 
Jius  repcrit  ne  Regss  aut  Ditlatorisno- 


Triumphalis  &  Cenforius  tu  ,fextumcjue 
Conful,  ac  Tribunitix  poteflatis particcps. 
Et  Trajano  ,  exaltero  Plinio  in  Pane- 
gyrico  ipfius  Trajani,  Simul  filius  .ftmul 
Citfar  ,  n;ox  Imperator  &  confors  Tribu- 
nitixpotefatif,  &  omniaparitcr  Crjia- 
timfaBus  es.  Et  Adriano,  &  Antoni- 
no  Pio ,  ex  Julio  Capitolino  invita 
ipfius  Pii.  Et  Antonino  Philofopho, 
exeodem  in  vitaillius.  Spartianusau- 
tem  in  vita  ipfius  Imp.  Adriani  fcribit 
illum  aTrajano  Tribunum  plebisfa- 
ftum,in  quo  magiftratu  ad  perpetuam 
Tribunitiam  poteftatem  omen  fibi  fa- 
ctum  aflerit,  quod  penulas  amilerat, 
quibus  uti  Tribuni  plebis  pluvix  tem- 
pore  folebant ,  Imperatores  autem 
nunquam. 

5  Quod cnm  »t  Tribuno pleb.  dicsdici 
Confuli  p, ato; icjue.]Dc  hoc  jam  di&um 
eft  libro  1.  c.  5. 

6  Ipfe  tamen  \ure  ficrofanSapote- 


nten  affumeret :    ac  tamen  appeliatione    flatis.]  Vide&  tu  fupra  codem  lib.  I. 
'idicjua  c.ttera  imperia  praimineret.  1  cap.  2 . 

4  Et  dcinccps  Cajaribus.]  Ut  Vefpa-  I  7  Si  tamenpotcjlate  tradita  abutere- 
fiano  ,  cx  Plinio  in  procemio  hiftoria:  tur.]  Hax  ufquc  ad  verf  jQuodno-jem. 
naturajis  non  longe  poft  priucipium,  |  fum  Pluurchi  in  Tibciio  Graccho. 


y$6  Alex.  ab  Alexandro 

fi  jura  plebis  minueret,vel  ubiintercedendum  minime  fuif- 
fet ,  intercederet ,  fcu  fi  contra  commoda  plebis  aliquid 
molitus  effet,  poterat  ei  dies  dici ,  &  a  confule  vel  tribunis 
reus  agi :  cunctisque  fuffragantibus  tribubus,  de  gradu  de- 
jici ,  &  pcenis  coerceri.  Tunc  enim  facrofanctus  effe  defi- 
nebat ,  &  prophanus  erat.  *  Quod  novem  tribuni  plebis 
cum  Sp.  Caflio,  nemagiftratusmoremajomm  fubroga- 
rentur,  contra  libertatem  populi  Romani  conj  urarant,  Pu- 
blius  Mutius  tribunus  plebis  eis  non  folum  tribunatum  ab- 
rogavit ,  fed  &  pcenas  debitas  jure  &  lege  inferri  pervicit. 
3  Et  Tiberius  Gracchus  intnbunatuO&aviumcollegam 
contra  commoda  plebis  intercedentem ,  tribuum  majori 
le&'  parte  fuffragante ,  poteftate  privavit.  5  Verba  vero  legis 
'Tetri-  q>-iibus  tribunus  plebis  facrofanctus  fit,  affcripfi:  Tribunum 
bnnis  invitum,  tanquam  unum  e  multis,  nemo  cogito  agere,  ne- 
/fc^.-que  urbe  rato,  nequealteriutverberetimperato,  neque 
occidito,  neque  occidi  jubeto.  Si  quis  autem  prohibito- 
rum  horum  quid  fecerit,  impius  execrabilisque  efto ,  bona- 
■que  ejus  publicato  ad  facra  Cereris ,  &  qui  aliquem  h#c  a- 
gentium  occiderit,  ca^dis  expiatus  efto. 


r  Quod  noaein  Tribuni.  ]  Valcrius 
Alaximus  lib.  6.cap.  ;. 

2  Et  Tibcriui  Gmcchui.']  Plutarchus 

it)  vita  illii '  v. 


5  Ferbaautemlegii.]  Haecufquead 
finem  capitis  defumpta  /unt  ex  Livio 
i.  dec.lib.  3. 


Trts 
exer- 


C   A  P  UT     XXV. 

Ottas  acies ,  quojve  exercitus  cjui  dttcesparvd  ntanu  profliga- 
rint ,  quaveflumina  Xerxis  exercitus  epotarit. 

ACies  profligatas  &  exercitus  parva  manu  caefos  adin- 
teritum ,  itaut  vix  pauci  fuperfuerint,  tres  pnxcipuos 
pwa  ab  auctoribus  memoratos  ferunt ,  licet  ex  omni  antiquitatc 
mantt  £x  ^uis  reputare  volet,  innumeras  inveniet.  '  Qiium  enim 
fpJi'm    Aflyriorum  rex  Cyrus  contra  Scythas  cum  valido  exerci- 

tu 

T  I  R  A  Qjl  E  L  L  U  S. 

X  Cum  tnim  ^Afyriorum  Rex  Cy-  I  fertur  ab  Herodotolib.  I.  nOnlonge 
ra.l  Hxc  primahiftorialatifiimeic-    amefiu,  &  Tuftinolibioi. 


Geniales  Dies.  Lib.  VI.'  757 

m  occcepiiTet  bellum  facere,  poftquam  eos  ingenti  clade 
affiixit ,  ca?fo  etiam  unico  regis  filio ,  Tomyris  regina  Scy-  ^j£ 
charum  diffimulans  e£iitudinem  animi,intcr  ansuftiflimos  vnfia 
tramites  Aflyrios  nada,  lta  lllos  caecidit ,  ut  parva  manu  .*&'. 
hoftium  ingentes  copias  fuderit ,  duccnraquemillia  Perfa- 
rum  una  acie  trucidarit,  tanta  ca?dc  ,  ut  ne  nuncius  cjuidem 
Juchiofa»  cladis  fuperfuerit.   '  Altcram ,  quum  inter  Lo- 
crcnfes  Epizephyrios  &  Crotoniatas  famentibus  odiis  ccr- 
tarctur ,  tanto  fiirore  animorum ,  &  quafi  vecordia  ad  pug- 
nam  fuifle  procurfum  ferunt,  ut  quindecim  Locrorum  mil- 
lia  adverfus  Crotoniatarum  centum  viginti  millia  fxve  & 
atrocitcr  pugnam  inire  non  dubitarint ,  Locrenfcsque  tam  Lacrf»- 

-ir     r*  •  C  V    '  •  fesad- 

parva  manu  tot  niilha  Crotoniatarum  tclicitate  mirauno  verfus 
praflio  attriverint,  ita  prorfus,  ut  ex  ea  ftrage  pauci vix  fuga  Crata- 
elapli  fuperfuiiTe  dicantur ,  eaque  ad  Sagram  Metaponti '"' 
fluvium  commifla  pugna,ad  pofteros  celebrcm  memoriam 
nominis  dederit,  vulgo  jact ato  provcrbio^ocA^e^^t  Tafv 
y(dri acty^iv.'-  Tcrtiam,cum  duce  Milciadc  in  campis  Ma- 
rathoniis  contra  Artaphcrncm  &  Datym  Darii  pra?fecr.os, 
ab  Athenienfibus  uno  prxlio  felicitcr  pugnatum  &  debel- 
latumeft,  in  quadecem  Athcnieniium  millia ,  Perfarum 
plus  centum  dccemmilliacrudclcminmodum  afflixerunt, 
toto  ca?fo  exercitu.  '  Fuitautem  Marathon  Atticae  civitas$ 
ab  Athenis  haud  plus  dccem  millibus  pafliium  diftans.Tte- 

rum 


1  .4ltrram  cum  inter  IoCrenfes.~\ 
Strabolibro  6.  &  Juftinuslib.  10.  qui 
non  confentiunt  in  numcro  occifo- 
rum,  &  nonnihilCiceroIib.2.deNa- 
tura  deor.  * 

COLERUS. 
*    Plutarchus  in  Amilio ,  Locren- 
fiumcum  Rheginis  riiilTedecem  mil- 
lia.Crotonienfium  cxxx.  millia  Strabo 
icribir. 

T  I  R  A  QJJ  E  L  L  U  S. 

2  '  Tcrtiam  cum  duce  Milciade."]  He- 
rodotus  Iibro  6.  *  Probus  Amvlius  in 
vita  ipfius  Milciadis ,  Plutatchus  in  A- 
riftide,  &  in  parallelis ,  cap.  i.  &  Ju- 

Tom.  II. 


ftinuslibros.  &PauIusOrofiuslib.2. 
c. 9.  ubi  dicit  ducenta  millia  rcrfarmo 
cecidifle. 

C  O  L  E  R  U  S. 

*  Ubi  dicitebarbaris  i%euu%tljvt 
xq  rnfAKio-ia; :  ex  Athenienfibus  ve- 
ro  nonaginta  duo  cecidifle  auctor  eft. 
TIRAQUELLUS. 

;  Tuit  autem"Marathon.~  Straboli- 
bro  9.  Herodotus  libro  6.  non  civita- 
tem ,  fed  locum  efle  dicit  his  verbi»» 
Etenim  eratlocus  ^4.ttic&  tJiayathonypro~ 
xime  Eretriam  ,  ad  etjuit.wdum  opporttr 
mfiimus.  Et  Paufanias  lib.  1. 

4    Itermi    cum    annis    intercedett' 
Jlaa.  tibus.1 


Sp.tr- 
tgfii  ad 
verfM 
Xer- 


"58  Alex.  ab  Alex andro 

rum  quum  annis  intercedentibus ,  contra  Xerxem  arma 

Grajcia?  inferentem,  qui  bellum  diis  hominibusque  indixe- 

rat,  memorabilis  Spartanorum  ad  Thermopylas ,  &  clau- 

ftra  illa  tam  natura  quam  munimento  inexpugnabilia ,  pu- 

gna  commifla  fuit ,  tropans  &  monumentis  celcbrata: 

quorum  tam  infolens  vicloria  proditur ,  utdecemhomi- 

num  millia ,  duce  Leonida ,  contra  innumerabiles  Perfa- 

rum  copias  clauftra  tenere,  &  fexcenti  Spartani ,  quingen- 

torum  millium  caftra  invadere  non  dubitarint:  ubi  tanta 

ftrage  ad  fatietatem  famtum  eft,  ut  difficile  di&u  fit,Spar- 

tanorum  Athenienfiumque ,  vel  fingulorum  prsecipuam 

virtutem ,  vel  univerforum  laudes  dinumerare  :  ad  id  vero 

cladis  proceflum,  ut  quid  funerum  abfumptum  fit,illud  ar- 

gumento  fuerit ,  quod  cadavera  paffim  ftrata  pradio  vel 

tempeftate,corporaque  morbo  &  vaftitate  enec"ta,aliosque 

alia  pefte  abfumptos,  mare  &  terra  vix  ceperit:quique  mo- 

do  terreftres  navalesque  copias  itltra  decies  centena  pedi- 

tum ,  equitum  vero  ocioginta  millia  armatorum ,  in  expe- 

ditionem  duxerat ,  cuique  fexcenta  millia  frumenti  modia 

diurna  cibo ,  &  tot  flumina  exhaufta  potuinon  fufrecerint: 

is  cum  multa  ca:de  &  fuga  a  pauciffimis  ca?fus  &  profliga- 

tus,  inconfulti  certaminis  ,  &  temeraria;  expeditionis  inli- 

gnes  pcenas  dedeiit:  ipfeque  tanti  exercitusimperator  ma- 

gnificus  tanta  clade  oppreflus ,  inermi  nave  per  ftragem 

corporum  armorumque  vix  cfTugeiit.  '  In  qua quidem  re 

non  minori  miraculo  proditur,tantas  copias  ab  uno  Pythio 

Bithyno  epulo  exceptas  magnifice,  frumentoque ,  vefte  ac 

viatico  adjutas.  Fuic  illa  quoque  memorabilis  exempli 

clades  celebrata  fermonibus ,  cum  ad  Granicum  amnem, 

aut  Arbelam ,  vel  quum  ad  Armanicas  Pylas  in  faucibus 


rJ4«j.]Hcrodotusl.7.DiodorusSiculus 
lib.  1 1.  8c  Plutarchusin  Themiftocle. 
I  In  cjim  qnidem  re  non  minori  mira- 
culo.~\  Juftinuslibro  12.  O^Curtius  li- 
bro?.  &  Herodotuslibroy.  Etvide 
Paulurn  Orofiumlib.  «f.cap.  1.  Adde 


angu- 

autem  fuperioribus  Agathoclem  cum 
duobus  tantum  millibus  fuorum  5^. 
millia  Pcenorum  Hannone  duce  in- 
terfecifle,  duobus  tantum  exfuisde- 
fideratis. 

*  rrt 


Geni  ale  s  D  ies.  Lib.  VI.         759 

anguftis  ab  Alexandro  fignis  collatis  cum  Dario  pugnatum  p«s«* 
eft,  in  qua  prope  ad  internecionem  dimicatum  fuit:  ubi^j^ 
ultra  centum  millia  Perfarum  peditum  fei  untur  ca?fa,  equi-  «rfw- 
tum  vero  decem  millia :  ex  Macedonibus  vero  non  ultra^/D'*" 

ru<m 

trigintaduo  pcdites ,  equitcs  autcm  centum  quinquaginta  ap„d 
occidilfe.  Ad  Granicum  vero  barbarorum  viginti  millia, Gran" 
equitum  vero  duo  millia  fcedum  in  modum  occubucrc, 
cjuum  ex  Alexandri  excrcitu  triginta  quatuor  fuifle  defide- 
ratos ,  quidam  monumentis  tcftati  fint.  Romani  autem  li-  Roma- 
cet  incrcdibili  fclicitate  firpc  hoftium  copias  ad  extrcmum  TJ^ 
exitium  profligarint,tamcn  prxcipuis  cladibus ,  &  infanda  «^* 
ftrage  maxime  hoftcm  afreccre ,  '  vel  quum  M.  Livius  &:  '"•  " 
Claudius  Nero  Hafdrubalem  fuppetias  Hannibali  fcren- 
tem  ,  ad  Metaurnm  ingenti  ftragc  debellarunt ,  ubi  par 
Canncnfi  cladi  cxitium  redditum  fuifle  memorant.  :  Vcl 
quum  Fabius  ^Emylianus  vix  triginta  millibus  militum  ad 
Rhodanum  plus  duccnta  Gallorum  milliaingcntiftrae;c 
delevit.  '  Vcl  quum  contra  Antiochum  haud  minus  felici- 
ter  pugnatum  cft ,  plus  quinquaginta  millibus  hoftium  ca> 
fis ,  vigintiquatuor  cquitibus ,  &  trccentis  peditibus  Rom. 
defideratis. *  Aut  quum  C.Marius  Cimbros  cv  Theutonos 

ad 


I  Vel  cu»:    If.rrcus  lhius.~)   Livius 
j.Dec.l.^.&c  PlutarchusinHannibale. 

1  Velcum  Fabius  &mylianus.~\  Stra- 
bolib.  4. 

3  Velcumcontra  ^A.nticcbum.~\  Liv. 
4.  Decad  libro  6.  Valerii  Antiatisau- 
cloritatefcribitexio.millenismilitum 
Regiie.\ercitus4c.  milliacecidifle,fu- 
pra  5.  millia  capta ,  Romanorum  au- 
tem  ifo.  interfe&os  fuifle.  ced  & 
idem  ejufdem  decad.libro  7.aliam  ad- 
verfus  ipfum  Antiochum  piignam,qu.x 
ca  eft ,  cujus  Alexander  hic  meminit, 
in  cjua  (inquit  Livius)  ad  quinquagin- 
ta  millia  pcditum  Regis  ,  &equitum 
quatuor  millia  fuiflc  c.xfa  dicuntur  : 
Romanorum  autemnon  plus  jco.pe- 
dites,  quatuor  &  viginti  equites  ,  de 
Eumenis  exercitu  ,  qui  cum  his  pug- 
nabar,  quinque  &  viginti. 


4  Jlutcum  C.  7dtritu,~\  Plutarchus 
in  vitaillius,  &L.FloiusEpitomeLi- 
vii  libro  68.ubi  fcribit  ca:fa  fuifle  200. 
millia ,  capta  nonagi nta.  Paulus  Oro- 
fius  in  interfe&is  cum  illoconvenit, 
ied  captos  fuille  80.  millia.  Et  paulo 
poft  fcribit  alio  praelio  ipfum  Marium 
eofdem  vicifle,in  quo  140.  millia  carfa 
funt,4T.  milliacapta.  Atqueitaduo- 
bus  illis  pra:liis  3  jo.  millia  eorum  oc- 
cifa,  &  14^.  milli.icapta,  abfquein- 
numera  mulicrum  multitudine,  qui 
fefuofque  parvulos  foemineo  mrore, 
viautcm  virili  necaverunt.  VideLu- 
cium  Florum  Epit.  3.  inbelloCym- 
brico.Et  de  hac  quoquc  re  loquens  Se- 
neca  libro  de  Ira  1.  QuidCymb>orum 
Tbeutonicorum  tct  milliafuperfufa  ^Al- 
fibu s  ira  fuflulit ,ut  tanta  cladis  notitiam 
adfuot  non  nuncius  ,  fedfama  ptrtultrit  ? 


740  Alex.  a  b  Alexandro 

ad  aquas  Sextias  parva  manu  ca^cidit.  '  Vel  quum  Sylla 
contra  Mithridatem  ad  Orchomenum  &  Cheroniam  du- 
cens,  illius  copias  flidit,  &  in  intimas  foiitudines  egit. s  Aut 
quum  contra  Archelaum  non  longe  a  Pirso  commiffo 
praflio  ,  ita  eum  deformavit,  ut  ex  viginti  hoftium  miliibus 
vix  decem  fuperfuerint ,  ex  Syllac  vero  exercitu  vix  qua- 
tuordecim  defiderati  fmt.  5  Aut  quum  Pompejus  eundem 
Mithridatem  ftrage  atrociffima  perculit ,  quadraginta  mil- 
libus  hoftium  cxCis,  non  pluribus  viginti  ex  fuis  interfectis. 
4 Vel  quum  Lucullus  contra  Tigranem  bellum  magnis  co- 
natibus  aggreflus,  multiplici  eum  clade  afrecit,  in  quo  Ro- 
manorum  vix  pars  vigefima  copiis  hoftium  accedere  vifa 
eft :  cujus  pugna?  tanta  Romanorum  felicitas  fuiiTe  tradi- 
tur,  ut  ultra  centum  millia  hoftium  promifcua  cxde  occi- 
fa,  Romanorum  veronon  ultracentum  vulnerati,  occifi 
autem  quinque  dicantur.  Tam  parvoimpendiotaminfo- 
lens  victoria  ftetit.  *  ALlii  quoque  Galli  in  expeditione  A- 
rabica  memorabilis  victoria  inter  illuftria  adnumeratur ,  ut 
poft  excidia  &  vaftationes  agrorum  pluribus  oppidis  ex- 
pugnatis ,  plus  triginta  hominum  millibus  fcede  cxfis ,  & 
profligatis ,  non  amplius  fcptcm  ex  fuis  interfeclis ,  illuftri 
vidoria  potitus  fucrit.  6  Mitto  Caji  Ca?faris  felicitatem, 
cujus  longe  lateque  diffufa  virtus  fuit ,  quoties  belli  cafi- 
bus  agitatus  contra  Aquitanos,  Hclvetios,  Arvernos ,  reli- 
quosque  Gallos  &  Germanos ,  aliasquc  cxteras  &  incultis 

mori- 

I  VelcumSylLcontraMithriAatem.]  j  4  VvlcnmlMuUus.]  Plurarchusin 
Hoc  cum  fecjuenti  conjungi  debct.  j  vitaillius ,  &  vidc  1'aulum  Orofium  d. 
Archelaus  enim  ex  ducibus  Mithrida-    lib.  6.  cap.  5. 

tis  unus  erat :  ut  videre  eft  ex  Plutar-  j       5    fflii  quoque^  G/tlli  in  expeditione 
cho  in  Sylla.  |  ^irabnm.]  Vide  Strabonem  lib.  7.  ubi 

2  ^iutcmtra.Arcbelaum.]  Appia-  \  de  hac  Gallicxpeditione,  &lib.  16. 
nus  Alexandrinus  in  belloMithridaii-  j  non  longc  a  tine ,  ubi  multo  plura ,  8c 
co.PaulusOrofiushiftoiiarumlib.G".  j  nonnihil  lib.  17.  &  Plinius  librotf. 
cap.  2.  AliterPlutarchusin  vita  Syllx.  1  cap.  28. 

^iut  cum  Pompe]uf.~\   Appianus  j       6  Mitto  Ca)i  CttpirU  feliciutem.] 


ibid.  &  PaulusOrofiusd.  lib.6.  cap.4. 
ubi  fcribit  exexercituRegis40.mil- 
lia  fuifle  cxfa  aut  capta ,  exRomanis 
vis  4C.  intcrfedis. 


Ipfe  Cxfar  in  Cominentariis  de  belto 
Gallico ,  Suetonius  &  Plutarchus  in 
vita  illius ,  Paulus  Oiofius  libro  6.  ca« 
pite  o. 

y  l   CntU 


Genialf.s  Dif.  s.  Lib.  VI.  741 
moribus  gentes,  parva  manu  innumeras  hoftium  copias  fu- 
dit.  Quoties  adverfus  maximos  conatus  inopsipfe  &  im- 
paratus  prxfcntiiTimo  animo  refHtit :  quoties  admotas  ho- 
ftilitcr  legiones  fudit,  quot  pra?lia  conrecit ,  quam  firmiiTi- 
mahoftium  pradidia  ixpc  convuliit,  Sz  laberactavit,  quas 
urbcs  &  gentes  vi  &  obfidionc  domuit ,  aut  deditas  in  dc- 
ditionem  fidemque  rcccpit,  ita  ut  an  virtute  animi  &  men- 
tis  magnitudinc,  an  felicitate  &  fortuna  plus  valuerit,  diifi- 
cile  fit  dijudicare.  Scd  pofttot  fucceilus&fclicitates  uua 
Romanorum  cladcs  intcr  cxempla  memoratur  iniignis, 
'quuin  Lucius  Bebius  in  Hifpaniam  duccns,  agnainein- 
explorato  per  abditos  faltus  &  invias  re^ioncs  in  infidias 
pra?cipitatus ,  circunventus  a  Liguribus  &  opprertuscft, 
oportueritque  Mafilienfcs  tam  Iudhiofam  cladem  pcr  nnn- 
cios  Romanis  fignificare/AItcra  poft  Cannenfem  cladern 
cum  duce  Cajo  Manlio  &  Quinto  Ccpionc ,  a  Cimbris  & 
Theutonis ,  lcgionibusrufis ,  plus  o&oginta  Romanorum 
&  fociorum  millia  adRhodanum  foedcca?fa&  dcbellata 
fucre:  ubi  tantum  cladis  acceptum,  ut  vix  deecm  fupcrhiif- 
fe  dicantur  :  qua  clade  populus  Romanus  in  tanto  pavore 
&  luctu  fuit ,  ut  velut  ultima  publicorum  malorum  paflus, 
juftitio  indiclo,  iicut  Jn  magna  conftematione  aflolct,pra?- 
textas  &  laticlavos  dimifcrit,  &  faga  fumpfcrit.  Scd  fupcr 
omncm  indignitatcm  fcediexcmpli  &  mcmoria?  cft,'quod 
de  Valeriano  Csefare  rcccntiore  memoria  proditum  cft, 
qui,quum  optimus  tucrit,infelix  apparuit  tamen,poftquam 
vis  illa  vigorquc  &  virtus  bellica,  atqueantiquum  belli 
decus  exolevit,  quiin  cxpeditione  in  Pcrfas  quum  roediiTt- 
mo  eventu  pugnaffet,  a  Sapore  Pcrfarum  rcge ,  occifo  cx- 
ercitu ,  captus  ,  ufquc  co  derormatus  fuit ,  tantifque  con- 

tume- 

t   Cum  ludus  Brbiut.^   Livius  4.    Orofius  auiftoritate  Antiatisl.  ^.  c.r^ 

,-,J    1:1 -.  _      I £_- »   ■  -        r.         I      I      ...   1       ■  „      /•  -1       .  .. 


decad.  Iibro7.  pauloantcfincm,  ubi 
non  dcclarat  quanta  illa  cladcs  fue- 
rit. 

2   ^Altera  pajl  Q.tnnenfcm  cldHem.  ] 
florus  Epitome  Livii'L£>?.  &?aulus 


J  <luod  de  /^lcri.tnoC.cftre.]  Au- 
relius  Virtor  in  vitaipllus  Valeriani; 
.  Eutropius  de  Geftis  Romanorum  1.  S. 
Paulus  Orofius  libro  Hiftoriarum  7. 

xA&*  5  \  /■• 


74-  Alex.  ab  Alexandro 

tumeliis  obnoxius,  ut  poft  affliccas  fortunas,  nulla  verecun- 
dia  priftina;  majeftatis ,  contra  decus  imperii ,  regi  Perfa- 
rum  ecjuum  afcenfuro ,  humi  proftratus  dorfogradum  fa- 
ceret.  adeo  Romani  indi<miflimam  fcrtunam,  &  graviili- 
mos  cafus,  ac  fortis  humanas  varietatem ,  velut  magna  do- 
cumenta  mortalitatis ,  nonnunquain  experti  fuere.  '  In 
qua  quidem  re  proditur  verbum  Galeni  filii  vecordis  & 
deliri ,  qui  qua  die  de  captivitate  patris  refcivit,  parum  cu- 
rans,verbum  Catonis  ufurpavit:  S«>^7»,inquit,  me  ^enwf 
i,iHmi_femortalcm. 2  Qua?  autem  flumina  a  tot  millibus  Perfarum 
**  i    epota,  Xerxi  non  fuffecerint,  harc  pra?cipue  traduntur. 
J*~    Scamander  &  Onochonus  in  Thefialia  :  Simois  in  Phry- 
exer-   gia,quiex  Ida  fub  Ilio  decurrens  quandoque  torrentior,ad 
Sigasum  mare  ingreditur :  Chydorus  in  Bceotia ,  Lyfus  in 
Samothracia,  qui  per  Thafios  fluit :  Mamala  juxta  Hellef- 
pontum  in  Lyfimachia.  Addit  Herodotus  lacuminfinu 
eodem  triginta  ftadiorum  ,  quem  fola  jumenta  Perfarum, 
quum  aqua  fubfalfum  faporem  habeat,  &  potui  infalubris 
homini  fit,  paucis  diebus  exflccavere. 


CltH 

ept, 


1  In  qua  fjuident  re  proditur  Galeni 
fitii.]  Trebellius  Pollio  in  vitaillius: 
fed  ex  quo  difccs,  non  Galeni  legen- 
dum  efle,  fed  Gallieni. 

2  Qux  autemflumina.']   Hxcufcjue 


dem  libro ,  dicit  Epidamnum  eorum 
qui  Achaiam  perlabuntur ,  maximum, 
nifi  xgre  admodum  fuppeditavifle. 
Nec  folus  Herodotus  fcripfit  flumina 
ab  exercitu  exhauftamam  &  id  quoque 


ad  finem  funt  Herodotilib.  7.  indi-  ,  dicit  Diodorus  Siculus  ,  qui  tamen  ilia 
verfis  locis ,  praeterquam  quod  de  Si-     non  nominatlibro  11. 
jnoidehicdicitur.  Verumilleipfeeo-  I 

C  AP  UT    XXVI. 

Quid  varu  gentes  de  diis  fenferint ,  &  quam  impia  &  dete- 
flandaftcra  apud  exteras  oentes  fuerint. 

OUam  impia  &  falfa  inter  gentes  olim  de  diis  opinio 
fuerit ,  quamque  multiformes  deorum  vanitates ,  & 
cjuam  infandis  facris  prifci  deos  coluerint ,  dictu  referre 
difficile  eft :  '  fi  quidem  primi  mortales  nulla  do&rinse 

fcho- 

T  I  R  A  QJU  E  L  L  U  S. 
I  Siquidcm  fritni  mortales.']  Plin.  lib.  2.  c.7. 


Geniales  Dies.    Lib.  VI.         74 3 
fchola,  necfratione  aiit  lege ,  fedfuoquifqueingcnio,  & 
prout  impetus  animi  tulit,  dcos  geniofquc  adoptando ,  nu- 
mina  colucrunt.   Primos  cnim  qui  antiquiiTimi  fucrunt, 
'  haftas  colcre  ccepiiTe,  aut  Hgnadelibratacbrnabuspro^M* 
diis  vcncratos  acccpimus:  indc  a  Romanis  reHgio  fluxit,^* 
ut  iin^ulis  dcorum  iimulachris  haftas  darcnt : '  tamctfi  an-  i»*t«. 
tiquiflimos  Romanorum ,  centum  feptuaginta  annos  flne 
deorum   irnaginibus  vixiiTe  ncnnulli  teftati  fiht.    '  Indi  r»do- 
quicquid  colcrc  cccpcrunt,   pra?cipue  maximas  arbores"'* 
dcos  putavcrunt,illafc]uc  pro  numinibus  vencrati  funt^quas^. 
ferro  violaife  capitalc  fuit :  4  ex  quibus  nonnulli  draconcm  Drkn, 
quinquc  jugcrum ,  vclut  Libcri  patris  fnnulacrum  ,  coluc- 
runt : s  Perfa?  &  "  Maflagetrc  Ca»lum ,  Jovem  :  7  Solem  q-w 
vero  dcum  maximum  dixcrunt : 8  cquofquc  illi  facravc--^'" 
runt ,  quibus  intcrdictum  crat ,  nc  qucm  pra?tcr  Solcm 
deum  colcrcnt.  Quicquid  vcro  qucmis  arboribus  nafce- 

batur, 


1  tinji.tf  colcre.]  Juftinus  lib.  45. 
Nam  &  haftas  pro  Marte  coltiifle  Ro- 
manos,au<ftoritateVarronis  tradit  Ar- 
nobiuscontraGcntes,lib.  j.  * 

COLERUS. 
*  Apud  Jtfchylum  cjuoque  Partlic- 
nop.xus  per  haftam  jurat ,  &  eam  colit 
pro  deo ,  notaque  cft  hafta  Cxnei  et- 
iamproverb.  cclcbrata.Et  Arnob.1.6. 
non.  5. 

TIRAQUELLUS. 

2  Tametfi  antiqnifimos  Rvmano- 
rum.]  Dionyfius  Halicarnaffrus  lib.  i. 
riutarchus  in  Numa  ,  Clemens  Ale- 
xandrinuslib.  Stromat.  Euiebius  Cx- 
f  irienfis  Euangclicrt  pra;parationis  Ii- 
bro  6-  c.  ir.  SicPeus  necftatuas,  nec 
aras  erigebant ,  fcd  i n  Ioco  excelfo  fa- 
ctiricabant ,  ut  auiftot  eft  Strabo  I.  1 5 . 
non  adeo  longe  a  fine. 

3  Indi.  J  Qnintus  Curtius  lib.  8« 
Dcos ,  inquit,  putant  ,  quidquid  colcre 
caeperuttt ,  arbores  tnaximc  au.ts  rj'tolare 
apit.tlc  efl ,  ubi  hic  nofter  Alcxander 
videtur  Iegere ,  arlwres  maxima< ,  non 
autem  maxime. 


4  £*  /piibns  nonnulli  Dr*conem.~\    eqv.osimmolant.  Etluftin.  lib.  1. 


MaximiisTyrius  Scrm.  $8- 

5  /'oyi.jStrabolib.i^.  qonmulto 
antc  fin.  ubi  dicit  Ccelum  Jovcm  eflc 
eos  putare.  Afconhis  Paxhanusin  5. 
inVerremaifr. 

6  Mrf//r«»f^f.]Herodot.I.T.infine. 

7  Solcmvere.]  Strabo  ubi  nuperci- 
tavimus  in  verbo,  P.  rfk.  * 

C  O  L  E  R 11  S. 

*  Quem  illi  vocarnnt  Mitram.de 
quo  alibi  copiole  dixi  Vide  &  Teitul- 
lian.  Apologct.  cap.  j  6.  ubi  dicit  Per- 
fas  folitosfuifle  Solem  in  linteo  depi- 
clum  adorare,  cundemcjuein  clypco 
depi&um  gcftaflc :  cofdemque  fiuvios 
coluifle  Arnobius  teftatur  Iib.  Advcrf 
Gent.  Ridetis  temporibus prifcis  Per/ks 
fluvios  cotuiffe  ,  memzrali.t  ut  indicant 
Jcripta;  Informcm  .Arabtu Ltpidem,  aci- 
nacem  Scythia  nationes  ,  ramum  Prognes 
The[pios,lignum  Cariospro  Diana  indola- 
tum  :  Pefiinmtios  ftlicempre  dcum  m<t- 
trc,pro  Marte  Romanos  hajhm,  e2"f. 
T  I  R  A  O^U  E  L  L  U  S. 

8  Eynoftjuc.]  Herodotus  d.  1. 1.  in 
fin.  Ex  dips  unum  Sotemienerantur  ,  cni 


A**\ 


t  lidem.'] 


SoL 
Luna. 

^Atjua. 
Tellus. 
Jgnis. 

Venti. 


"Mars. 

t/ijij. 
Vifcus 


Collis 
rnari- 

MHS. 

lAons. 
M*an 
der. 


744  Alex.  ab  Alexandro 

batur  e  ca?lo  milTum  putabant: '  iidem  Soli ,  Lunar,  Tc!- 
luri  &  Igni,  Aquarac  Ventis  facrum  facere  inftituerunt, 
cjuos  omnes  deos,  Ignem  vero  prxcipuum  duxerunt:  squa: 
etiam  magorum  opinio  fuit  ,  3  cui  Thales  adftipulatur, 
qui  Ignem  tam  rcligiofc  coluerunt,  ut  cremare  corpora  du- 
cerent  nefas ,  nc  contagio  cadaveris ,  deorum  maximum 
violarent.  Multos  comperi  perfuafum  habcrc ,  Martem 
pervigilem  deum  cfle,  &  prajfentiflimum  numen : +  quare 
Neuri  qui  juxta  Boryfthenem  funt,  enfcs  pro  Martis  (i- 
mulacro  adorabant.  5Suntquiarbitrentur,  vifco,  quod 
in  querna  arbore  nafcebatur ,  nullum  pra?fentius  numen 
sftimari.  Hi  fuerunt  Druida? ,  quorum  vana  fuperftitio 
inter  mortales  prsecipua  fuiffe  traditur.  6  Aliimariporre- 
ftum  collem  vclut  prajfentem  deum  coluerunt ,  quod  eo 
occlufa  vallis ,  a?ftu  Occani  non  inundaret.  7  Cappadoci- 
bus  quoque  Monsdeushabetur.  8  Et  Phryges  Ma?andro 

&  Mar- 


i  lidcm.~\  ScilicetPcrfa:,  exHero- 
doto  libro  r.  &  Strabone  lib.  1 5.  Nec 
ii  foli  ignem  Sc  aquam  colunt ,  fed  6c 
Agyptii,  ut  tradit  Porphyriusinlib. 
de  Abftinentia  carnium  ,  &c  Eufebius 
Praparationis  Euar>gelicaelib.  5.C. 2. 
Q^uod  &c  de  acjua  fcribitLucianusin 
Iove  Tragcedo.  Herodotus  autem  1.7. 
fcribit  ex  Alagorum  fententia  Lunatn 
cfle  Perfarum  pratfidem.  Et  ad  id  cjuod 
de  Ventishicdicitur,  videfupial.  3. 
c.  22.  Et  vidc  etiam  omnino  qn.x  fcri- 
pfiin  CommentariisNobilitatisc.  \  1. 
num.  575.  incip.  Vt  nontam.  &  num. 
591.  incip.  Ex  ouibus.  ubi  videbis  & 
hos  tk  alios  multos  ignem  &  aquam 
uro  numinibuscolere. 

2  -£>«.r etiam  Masprum  optnio. ~\  He- 
rodot.  lib.  3.  Diogcnes  Laertius  in 
Procernio. 

3  Cui  Thales  ad(iipuLttur.~\  Vereor 
ne  hic  Alexandcrfalfusfit,:  nequee- 
nim  aliquid  tale  de  eo  reperitur :  fed 
id,  quod  aquam  principium  rerum 
omnium  efledicebat,  utfcribitTul- 
lius  lib.  1.  de  Natuxa  Deorum ,  &  alii 


:muki,  quos  tibi  citavimus  in  Hlis 
'  Commentariis  Nobilitatis  cap.  3  x. 
num.  586.  incip.  Fue/unt,  utforte  pro 
aqua  ignem  hic  pofuerit  memoria 
lapfus. 

4  jQuarerieuri.~\  Herodotus  lib.  4. 
Pomponius  Mela  lib.  1.  c.  x.ad  fin.  So- 
linus  c.  29.  * 

COLERUS. 
*  Sic  AcinacesfuosScytha:,utjarn 
raodo  di.vi  e.x  Arnobio. 

T I  R  A QU E L L U S. 

5  Snnt  nui  arbitrar.tur •vifco.']  HxG 
ufquead  verficulura,  ^llii.  funt  exPli- 
nio  defuinpta  lib.  16.  c.  44.  eodem- 
qucultimo. 

6  .Alii.]  Scilicet  Lybes  apud  Ma- 
ximum  Tyrium  Scrmon.  38. 

7  Cappadocibus.]  Maximuseodem 
Sermone. 

8  EtPhryges.~\  Et Maflagetae Mato- 
tidi  paludi,  &  Tanai,  ex  eodem  Maxi- 
mo  eodem  loco.  Adde  quod  tk  Magi 
Strymoni  equos  candidos  facrificave- 
ruut,  ex  Herodoto  lib.  7. 

I  Scy- 


GenialesDies.   Lib.  VI.         745 

&  Marfya?  facriflcant.  '  Scytha?  illi  inhofpitalcs  cjui  in  M<r- 
intimas  folitudines  acli  funt ,  fuper  farmentorum  fafcibus  ^*. 
vetuftiflimo  collato  acinaci ,  velut  Martis  fimulacro ,  an-  ***** 
nuis  hoftiis  litabant.    Pceni  Soli  &  Luna?  univerfi  facrifi-  sroL 

•  r  LmJI.U 

cant.  :Syn  occa?catis  animis  pifces5  &  columbam  deos  iibi  piftt. 
confecrarunt.  4Troglodyta:  tcftudines,  y  Hcliopolitani  ^w 
Bovem/Memphita?  vero  Vaccam,"Leontopolitani  Leo-  7>ff«- 
nem,  *  Capram  &  Hircum  Mendcfii,  9Thebani  Aquiram,  '''""- 
10  Lycopolitani  Lupum ,  "  Babylonii  vero  Ccpum,  ab  his  y.tCc,\ 
velut  propitio  numinc  petita  accipcrc  arbitrantes.  12Cy-Zf0- 
renaici  Acorem ,  magnum  deum mufcarum  ceftimarunt. £*-' 
"Arabes  ad  Memnonium,  Cercopithccum  ca?lo  dica- <'*>'•  , 
runt,  illius  opcm  in  rcbus  aifliclis  implorantes.  ^Mitto/"^"" 

/£gy-  Lupus. 
OJ     Cepus. 
pra :  &  de  hirco  Diodorus  Siculus  ubi  •/icor' 
etiam  diximus,  quitamenciviratcm  Cerc"' 
in  qua  hircuscolitur,  non  Mendem  vo-f'1* 
cat,  fed  \lidet.im  :  nifi  eae  diverfx  fint. 
Et  Maximus  Tyrius  etiam  de  hirco,  id 
Agyptiis  in  univerfum  tribuensdidl. 
Serm.  38. 
9   Thebani  aquil.wt.~\Stl^jO  &  Dio< 


1  Scythjt.~\  Herodotus  lib.  4.  Lu- 
cianus  in  Iove  Tragcedo  ,  Arnobius 
contra  Gentes,  lib.  5.  * 

COLER.US. 
*  Quod  jam  fupradixi.  Sedilhid 
eftlib.  6. 

TIRAQUELLUS. 

2  Syri  occxcatii  animis  Vifces.  ] 
Xenophon   Expeditionis  minoris  li-  I  dor.  ubi  fupra. 


broi.  alias 3.  Cicero  dcNaturadeo 
rum,  lib.3.  Diod.  Sicul.  lib.  3.  cap.  2. 
&Hyginus. 

3  Et  columbam.  ]  Xcnophon  ubi 
fupra ,  Diodorus  Siculus  lib.  3.  c.  s. 
nonniultoantcfin.  Lucianusin  Iove 
TragceJo. 

4  Troglorlyt.t.'  Pliniuslib.c). cio. 

5  Heliopolitani  hovem.  ]Strabo  I.  17. 
in  duobus  locis,  Diodorus  Siculus  I.  2. 
cap.  4.  ubi  hunc  bovcm  Mnevim  vo- 
cat. 

6  Memphitx  rj.tccam.  ]  Imo  Mo- 
memphitx ,  ex  eodcm  Straboned.  li- 
bro  1 7. 

7  Leontopolitani  leonem.l  Idem  Stta- 
boibi,  &  Diodoms  Siculuslibro  2. 
cap.  4. 

8  Capram  &  hircttm  Mendefii.] 
Herodotus  libro  1 .  Verum  hi  cum  ca- 
pras,  tum  vcrocaproshircofveomnes 
venerajmu.  Vidc  Strabonemubi  lu- 


10  Lycjj.oiitani  lupum.~\  Macrobius 
lib.  Sarurn.  1.  cap.17.  ubih.Tcfcribir, 
Xt/xov  autem  Solem  vocariy  ettam  Lycopc 
litana  Thcb.tulis  civitas  tejlimonio  ejiy 
eju<t  pari  rcligione  .Apollinem  ,  itemoue 
lupxm  ,  h'jc  efl  xCxoYColit ,  in  utrotjuefc- 
Itmvrntrans. 

1  r  Eabylonii vero  Cepum.~\  Idem  ib. 
quoque. 

12  Cyrcnaici \Acortm.~\  VidePlin- 
lib.  10.  c.  28. 

13  *4rabei.~\  Solinus  Scjuvenalis. 
fat.  r<j.  poftprinc. 

Ejfigieiftai nitet  aurea  Cercopithecit 
Dimidio  magnd  refonan!  ubi  Memttone 
chord-tt, 

1 4  \liti 0  Mgyptiorumfuperfuticnes. ] 
Strabo,  tk  Diodorus  ubi  fupra  in  mul- 
tis  locis,  Plinius  libro8.  capite  4S. 
Herodotuslib.  2.  Solinuscap.  25.  aut 
aliorumdiftin&ione^s;.  Lucianusin 
libro  de  Sacrificiis,  in  fine. 

A<*«  5  I  Mwfr 


746  Alex.  ab  Alexandro 

./Egyptiorum  fuperftitionem,  &  falfarum  opinionum  inep- 
<A$*.  tias,  qui  Apimpracipuohonore  vencrati,  folum  refponfa 
ifif.  ^are »  &  profperos  eventus ,  aut  futuras  calamitates  pra?- 
ofms.  monftrare  fabulati  funt,  'modo  Ifim  :  &Ofnidem, '  modo 
f™"  Serapim,  &  cjuod  diccre  pigct, ":  crocodilos, *  a  quibus  ho- 
crcco-  minem  devorari ,  tanquam  a  deo  expetitum,  magni  mune- 
tcLeu  "s  narjebaturloco,  6  modo  Ichneumones, 7  Ibes  &  fceda 
mo.  animalia,  aliaque  ludibria  rcligionum,  velut  dconim  numi- 
ibes.  na  colcntes ,  ita  ut  gentes  aliquas 8  quav  Fclem  aurcam, °  & 
Sdra-  ahos  qui  Scaraba:os  pro  diis  haberent ,  circa  Scyonem  fuif- 
txi.  fe  lcgamus. lo  Germani  Solem,  Vulcanum  &  Lunam ,  fo- 
im%    los  dcos  quos  cernebant,  opinati  funt: ' '  que  Anaximandri 

opinio 

tiaanimalium,8t  ab  eo  Eufcbius  Pr.*- 
parationis  Euangelicadib.  3 .  c.i.  Por- 
ro  Ariflophanes  inearabulacui  «p»- 
v»;  nomen  eft ,  five  ferio ,  five  ridicule 
(qui  mos  illius  frcquens  eft)  Scara- 
baosdicit  efle  in  tutela  IovisCata- 
batis,  id  eft,  defcenforis.  Et  ha&enus 
Alcxandcrdc  DiisA^yptiorum.  Vir- 
gilius  autem  lib.  8.  Ancid.de  iislcj- 
queris  fic  fcribit , 
Omnijenumque  deitm  monfira,  *  — 
C  O  L  E  R  U  S: 
*  Idern  tcftatur  Arnobiiis  lib.  1. 
TempldfeliluSj  Scarab.cis  &  Luadisfnl- 
limtbusfni  elatafaftigifi. 

T  IRA  QJJELL  US. 

10  Germani.']  Id  Carfaris  eft  lib.  6  . 
de  bcilo  Gallico ,  Dcorum  ,  incjuit,  nu- 
mero  Gei mani  tos  folos  ducunt  quos  cer- 
tiHtit ,  ci~  tjuorum  aptrte  opibus iuvantur, 
Sole»:,&  Vulcanum  &  Lunam.  Reliij:>c  1 
nefitma  quidcmacceperunt. Tacit.tamcn 
libro  de  Moribus  Geimanorum,  eos 
dicitMercuriuiT!,Herculem  &  Marteni 
vcnerari:  &  de  Marte  quoque  teftis  cft 
Suetonius  in  Vitelliocap.  10.  SedSc 
alios  quoque  deos  eos  colere  videbis 
fupra  hoc  ecdcmlib.  cap.  4. 

11  jQu<e  ^Anaximandri opiniofui:.] 
Apud  Plutarchnm  dc  Placitis  Philofo- 
phorum  ,  lib.  1 .  cap.  7.  qux  fuit  etiain 
ipfius  Pythagora",  ut  traditLacrrius  in 
vita  illius. 

r  jQuity- 


1  Modo  Ifim.]  Strabo  ibidcm. 

z  Et  OJtridem.  ]  Idem  ibidem. 

5   Modo  Serapim.]  Idem  Strabo et- 
iam  ibidem. 

4  CrocodilosJ]  Strabo  ibidem,  & 
Diodorus  Siculus  d.  iib.  2.  cap.  4.  in 
princ.  &  pofteadicitcrocodilumcoli 
apud  Miridem  paludem. 
lud  luvenalisfaryra  1 


Hincque  il- 
mprinc. 


S^uis  nefcil^Volufi  Bithynice,qualia  dc- 

mcns 
Mgyptus portentacolat  ?  crocodilon  ado- 
rat. 
Vide  ctiam  Herodotum lib.  2.  dehis 
fufiflimc  traftantcm. 

5  ^A  quibus  hominem  dcvorari.  ]  Stra- 
bo  ibid. 

6  Modo  lchneumones.]  Strabo ,  6c 
Diodorus  ubi  fupra. 

7  Ibes.]  lltcrque  in  iifdem  locis 
&  Herodotus  lib.  2.  infuper  Sc  Ter- 
tullianus  adverfusMarcionemlib.  2. 

8  iiua-felemauream.]  Pliniusl.  6. 
cap.  29.  icribit  in  Radataoppidofe- 
lem  aureum  coli.  Strabo  autem  & 
Diodorus  Sicuhis ,  ubi  fupra  fimplici- 
ter  dicunt  felem  ab  ALgyptiis  coli. 

9  Et  alios  qui  Scarab.cos.  ]  Plinius 
lib.  30.  cap.  11.  tradit  quartanis  fe- 
kribusprodefle  icaraba:um,qui  pilulas 
rolvit,  atque  ob  id  ALgypti  mr.gnam 
|>artem  Scarabatos  inter  numina  colc- 
rc.  Porphyrius  inlibrode  Abftinen- 


G  E  N  I  A  L  E  S  D  I  F.  S.    LlB.  VI.  747 

opinio  fuit ,  tit  ccdcftia  fidera  deos  cffe  crcderet.  '  Quin-  sider*, 
etiam  /£gyptii  Solis  iimulacrum  diplomatibus  confiqnatis 
adorant ,  cjuem  Horum  nuncupant ,  illudque  prccibus  &  Homt. 
votis  frecjucntant  aflidue.  :Arabcs  lovcm  &  Bacchum.  Bf 
3  /£thiopes  ex  diis  unum  mortalcm  ,  alterum  immortalcm  chus' 
putant:  'monnulli  Poenam  &  Bencficium, T  Aifyrii  "&  Per-  Pce»*. 
{x  unum  bonorum  lar«itorem ,  altcrum  malorum.  Fucre  Bene^' 
cjui  crederent  nullos  deos  cfle ,  caxi  &  cxcordes ,  omnia- 
cjue  agi  fato ,  animafcjue  cum  corporibus  interirc  una.  Ex 
his  prseter 7  Diagoram  8&  Theodorum  Cyrenanim,9  Eue- 
merum  Tegcatem  ,  ,0  &  Callimachum ,  "  ac  Prodicum 
Canim, ,:  aliofquc  plures ,  qui  «xGeoi  dicti ,  fuere  "  Callaici  jtt6H, 
gens  moribus  eftera ,  cultu  inhumano  &  fero ,  neque  jure 
viventes.  Numida?  Ammonem  in  defertis  arcnis  magnis  .4>i- 


1  J2*iinetiam  Mgjptii.']  Idem  fciibit 
Lilius  Gyraldus  de  diis  Gentium,fyn- 
tagm.  1.  ad  finem ,  fcd  nullo  quoque 
au&ore  citato.Scd  tu  vide  Macrobium 
Saturnalium  lib.  1.  c.  2 1.  ubi  &  id  fi- 
mulachrum  defcribit. 

2  ^Arabeu]  Arrianusautemde  Gc- 
ftis  Alexandri ,  lib.  7.  dicit  duos  tan- 
tum  deos  Arabes  colere  ,  Ccelum  &c 
Dionyfium,  hujufque  rei  rationem 
leddit. 

3  JEtl>iopes.'\  Strabolib.  1-. 

4  tionnnlli.  ]  Scilicet  Democritus 
apudPliniumlib.  r.  cap.  7. 

5  yJf/giW;.]IdemGyrald.  ubifupra. 

6  Et  PerficJ)  Et  idem  quoque  ibi. 

7  Dia^oram. ]  Huncenim  Atheum 
ruifletraduntCicerolib.j.  de  N.itura 
Deorum.  Diodorus  Siculus  lib.  15. 
Tlutarchusde  Placitis  rhilofophorum, 
lib.  1.  cap.  7.  Sextus  Empyricus  Pyt- 
rhomorum  lib.  4.  Max.  Tyrius  Sermo- 
ne  1.  Arnobiuscontra  Genteslib.  8. 
Lactantiuslib.  i.c.2.  ficinlib.  de  Ira 
Dei,  c.9.  Alianus  de  Animalibus. 

8  EtTheodorumCyrer.xum.]  Plirtar- 
chus  ubi  fupra.  Laertius  in  vita  Ari- 
ftippi ,  &  in  vita  Bionis,  6c  alibi  fipe. 
Arnobius  d.  lib.  8.  *  Laertius  pracci- 
pucloco  poftrcmo  citato.  Scxtus  Em- 


hono-  mn- 

piricus  ubi  fupra.  Ante  hos  omnes 
Philo  Judxus  in  librocuitituluseft, 
Huodliberfit,  quifquii  iiirtntijiitdet, 

COLERUS. 

*  Immo  Minutius  in  Octavio.  N'am 
Arnobius  feptem  tantumlibros  fcri- 
pfit.  Sed  de  Diogora  aliifqiieatheis, 
vidcClement.  Alexandrinum  ,  in  Ex- 
hortat.adgentes. 

T  I  R  A  C*U  E  L  L  U  S. 

9  EuemcrumTegeatem,]  Phuarchtis 
&  Sextusubi  fupra. 

10  Et  CMimachum.^VldQommnn 
ibi,  duobusinlocis. 

I  r  ^4c  P>  odicum  Ca:um.~\  Sextus  ubi 
fupra. 

12  Jfliofque '.]  Ut  Hippon  cV;  Hero- 
ftratus  apud  j&lianum  ubi  fupra  in 
verbo,  Dia&ram.iit  in  horum  numero 
Epicurus  non  immerito  poni  porelt, 
qui,  ut  fcribit  Cicero  lib.  1.  de  Natura 
Deorum  ,  ne  in  offinfionem  .Athenien- 
ftnm  caderetjverbif  quidcm  deos  reliquit, 
re  fnflttiit. 

r;  CaUai4A  Strabolib.j.  Call.tici, 
inquit,  nuUntH  Deumejfe  aymt. 

1   QM- 


Dtut 

igno- 

tus.    , 

SarA- 

ficia. 

JLd- 

vtnjt 

immo- 

lati. 

Vtrgo. 

^Puer. 

Homi- 

nes  & 

oft 

huma- 

tU. 

Huma- 
nxho- 
fii*. 


748  Alex.  ab  Alexandro 

honoribus  frecjuentanr. "  Celtiberi  cuipiam  deo ,  cujus  er- 
liam  nomen  ignorabant,  plena  Luna  nocturnum  facrum 
facere ,  &  ante  cujufcjue  fores  faltibus  indecoris  pernocta- 
re  didicerunt.  Quod  ii  illorum  facrificia  fcrutari,  ac  barba- 
ros  externofque  ritus  eruere  conamur :  quam  impios  cul- 
tus ,  &  cjuam  infanda  facra,  apud  tot  efferas  nationes  vario 
qcntium  ritu  invenimus  ?  2  Scythotauri  pro  hoftiis  Diana? 
advenas  immolabant,  Laodicad  Palladi  virginem , '  Arca- 
des  Jovi  Lycseo  puerum.  4Plericjue  juxta  Boryfthenem 
vecordianimo  homines  vi&imas  dare,  &  in  facrificiis  deo- 
rum  humanis  offibus  udolere  folebant. 5  Blemmig, 6  Cim- 
■  bri , 7  Galli , 8  Druida? 9  &  Germani ,  ftatis  diebus,  huma- 

nis 

1  Celtileri.']  Strabo  d.  Iib.  5 .  Cclti- !  eft ,  Neuri,  ex  Herodoto  lib.  4.  Pom- 
leri  &  eorumviciniinBoreamhabitanA  ponius  Mela  lib.  2.  c.  r.  Solinusc.20. 
tes,  cuipiamDeo,  cujusnomennon  extat,  I  aut  aliorum  computatione  1  y.in  prin. 
rotundaLuna ytempore  nociurnortntefo- \  5  Blemmia.]  Procopius  lib.  1.  dc 
res  per  omnes  dum-js pernociar.t  ,  faltus    bello  Perfico. 

agitantes.  Nec  apud  hostantum ,  led  i  6  Cimbri.]  Strabo  lib.  7.  quemtti 
&  apud  Athenienfes  deos  quofdam  !  vide,  propter  execrandamiftiufiiiodi 
ignotosfuifle,teftiseft  Philoftratus  in  !  facrificiornm  confuetudinem.  De  his 
vita  Apoilonii,  lib.  6.  &  Paufanias  li-  1  etiam  vide  Dionylium  Halicarn.  1.  r. 
bror.  &facr.TliterxAciorumc.r7.    J      7  G.tlli.]  Cicero  in  Orat.  proM. 

2  Scythotanri.]  Herodotus  lib.  4.  I  Fonteio  de  Gallis  locjuens ,  Siquandoy 
PomponiusMelalib.  2.  cap.  r.  Solin.  '  inquit ,  aliquo  metu  additcli  deos  placan- 
cap.  20.  autaliorumnumerationeij.  dosejfe  arbitrantur ,  humanishofliiseo- 
ZenodotusinCollectaneisinillopro-  vum  a,*s  actemplafttwfl.mt ,  utrereii- 
verbio  ,  xiijt.(&>  k,  /ci^-  Et  idemde  givnem  quidem  colere  pofiint ,  nifi  eam 
Scythis  fimpliciter  Lucianus  inlib.  de  :  ipfam  prius fcelere  violarint.  S^uisenim 
Sacrificiis  non  longe  a  fine.  &  Philo-  \  ignorat  eos  ufque  ad  hanc  dicm  retinere 
ftwtus  d.  Iibro6.  c.  rc.  Sed  &  de  his  ittam  immancmac  barbaramconfuetudi- 
fcribit  Herodotuslibro  <•..  ouodexca-  '  nem  hommum  immolandorum  ?  Cxfar 


ptivis  centeiimum  cpemci  ;e  immo- 
labant.  Lucanus  auterri  dehislib.  1. 
nbi  poftquam  locntus  eft  deTeutate 
&  Hcfo ,  cjni  languine  humano  placa- 
bantur ,  fubdit, 
Et  Taranis  Scythicx  non  tnitior  ara 
Drantf. 


Iib.6.  belli  GaIlici.Strabolib.4.&  14. 
Diodorus  Siculus  lib.  5.  &6.  cap.  9. 
DionyfiusHalicarnaflxuslib.i.Plinius 
lib.50.  c.  r.  paulo  ante  finem.  Solinus 
c.  5  5.  aut ,  utalii  fecant,  54.  Pornpo- 
nius  Mela  1.  5.  c.  1 .  Lactant.  1.  r.  c.2  r. 
Gatli Heptm  atrt.  Teutat  em  humano  o  uo  ■ 


De  Tauris  autcm  dicetur  poftea  in  j  re  placabant  deos.  Martianus  Capella 
verbo  ,  Lonzum  efi  cxequi.  Cxterum    loquensdeNarbonenfiGallia  ,lib.  6 


Paulus  Orcllus  in  prarfat.  lib.  $.me- 
mi  ni  t  crudelilTimae  circa  ad  vcnas"  Tau- 
xieae  Dianx  litationis. 

3  v4/f.^i-.jPlin.l.g.c.2;.&Suidas. 

4  Pieriqee  jttxta  Bmflhenem.]  Id 


8  Dmid*. }  Cxlar  ,  &  Pomponius 
Mela  &  Plinius  ubi  fupra.  Tacitusli- 
bro  r^.  &  Strabo  Iib.  4. 

9  Et  Ccrmani,}  Vide  infra  in  verbo 
Cermani. 

T    .4*1»- 


G  ENI  AL  ES  DlE  S.   LlE.  VI.  749 

nts  litant  hoftiis ,  &  cruorc  captivorum  adolcntaras ,  tunc 
propitiari  deum  maximc  arbitrati  quum  pcr  cruciatum  ho* 
mincs  excamificarent,  ex  pcenis  hominum  divinationcm  * 
&  '  auguria  captantcs.  :  Fuitque  apud  Phcenices  &:  Car- 
thagincnfcs  nimium  diu  fcrvatum,  ut infantcs  prihcipali /«/*»- 
honorc  infigncs  forte  ductos ,  in  rcgio  ornatu  Saturno  im-tes,m' 
molarcnt  hoftias :  &  qucm  fors  morti  deftinarat ,  morti 
fubtraherc  non  liccbat :  quarc  multorum  civium  largis  fle- 
tibus  dcplorata  funera  fucrc  :  a  cjuibus  facris  cjuum  defivif- 
fent ,  poftea  victi  ab  Agathodc ,  dcos  propterca  fubh  atos 
arbitrantcs ,  ut  numen  placarcnt ,  duccntos  nobilium  filios 
matflarunt  ad  aras ,  adco  ca? ca  mortalitas  fub  nominc  rcli- 
gionis  ad  infandas  cardcs  agebatur  prxceps.  Id  quod  a  w5w;. 
Rhodiis&  Cretcnfibus  faclitatum  compcrimus,  utnonu-*w*)6 
nem  cpulis  gravatum ,  ac  pucrosimpubcrcsfeftisdicbus   rf '' 
Satumo  maChrent.  In  Chio  &  Salaminc  mos  muita  fecu- 
Ia  viguit ,  ut  Diomedi  '  &  Dionyfto  homincs  difccrptos  «j, 
jugularcnt.   Ejufdemque  Dionyfii  templum  in  Arcadia'"" 
fuit,  in  cjuo  puella?  ad  aram  flagcllabantur  ad  necem  :££. 
ikut  Sparta:  in  ara  Mercurii  4  &  Orthia:  Diana?  Dueri.  ^«"'' 

cnpatir>Omc(l*  Dionyfioimmolari.  Idem 
in  Pclopida.  Tum  etiam  cjui  fub  Tbe- 
mifhcle  immani  Dionyfio  m.tclaii  funt 
ante  Sataminx  pu^nam  navalcm. 

4  Et  Oitbix Diana:.]  Plutarchusiri 

vita  Lycurgi.  Cui  rci  ne  fides  deroge- 

tut,  criiciuntpucri,  quos  noftraetiam 

I  tcmpcllate  vidimus  aliquoties  ad  a- 

J  ram  Dianx  Orthix  verberibus  cxios 

mori.  Paufanias  libro  ;.  &  Philoftra- 

!  tus  de  vita  Apolloniilibro  6.  cap.  xo- 

I  de  Laccdxmoniisloquens,  Verberum 

1  .uitem  ,  inquit  ,  confuetudc  in  Scytbical 

1  Dianx  bonorem  ferv.it  ur ,  cjuodit.t,  ui 

I  a';unt  oiaculaprjcceperur.t.   Etdehacrc 

1'r.vparationis  Euangelicx.Juftinusli-    eiiam  Cicero  quamvis  Mcrcurii ,  aut 


PucU/l 


T  Augu,iaeaptantcs.~\  Strabod.  1.4. 
&  iterum  copiofe  lib.  7. 

2  Puitqut  apud  Pboenices  &  Cartba- 
£inenfes.~\  Platoin  Dialogo,  cuititu- 
lus  cft  Mino  ( ,  vel ,  de  lcge.  Dionyiitts 
HalicarnalTxus  lib.  x.  Diodorus  Sicu- 
luslib.ic.  Plutarchus  in  Apopht.Iin- 
peratorum,  ubide  Gclonc.  Silius  Ital. 
ad  fincm  1.4.  Punicorum  illis  veriibus, 
Alosfuit  inpopulis,  rjuos  ccndidit  adve- 

na  Dulo, 
(Infandum  diUu)  pai  r:os  imponere  n.t- 
tos,  &c. 
Tertnllianus  in  Apologetico ,  cap.  9 
La&antiuslib.r.c.ir.  Eufebiuslib.4 


bro  r9.ii)  duobus  locis.Paulus  Oroiius 
lib.  4.  cap.  6. 

9  Et  Dionyfio.]  PlutarchusinThe- 
jniftocle ,  locpens  de  Euphrantide  va- 
te.  Tliemijhclem  m.tnu  apprebendens , 
].<jTu  adoUjie/ites  primitias ,  yetii  nuu- 


Dianx  aram  non  nominet,  libro2. 
Tulculan.  quxft.  Spartxvero,  inquit, 
pueri  ad  aramfic  -jerberibus  accipitmtu;  t 
;rt  liiultus  i  vifcerlbui  Janguis  exeat  » 
nonnunrjuamctiam  ,  ut ,  cumibi  ejfen:t 
audiebam  nfrjue  ad  iitce.n, 

I    jQuin- 


Vi-ji 
homt" 
nes  ex- 
uflt. 

Boii  & 

Ceitx. 


Tre- 
tenH 
honti- 

r.es  uno 
facri- 
fiiio. 
Hw:i- 
>ki  )u- 
gulati 
&•  ini- 
mdatt. 
Ho-mi- 
>:es  af- 
fixi lit- 
dibus. 


750  Alex.  ab  Alexandro 

'Qumetiam  alii  ingenti  fimulacro  viminibus  intexto,&  vi- 
vis  hominibus  oppleto ,  ac  igne  fuccenfo ,  hominibufque 
fcedum  in  modum  exanimatis,  maximum  holocauftum  diis 
offerre  putaverunt.  Boiis :  6c  Celtis  purgato  captivi  hoftis 
capite ,  calvariam  auro  cadare ,  &  eo  poculo  in  folennibus 
libare,  religiofiffimum  erat.  3  Proditur  Ariftomenes  Mef- 
fenius  Jovi ,  quem  Ithometem  appellant ,  trecentos  fimul 
homines ,  in  quibus  Theopompus  fuit ,  uno  facrificio  ma- 
chffe: 4  &  Lacedxmonioseo  vefania?  proceffiffe,  ut  Mar- 
ti  humana  victima  litarent.  y  Galata?  &  Maifageta?  non  a- 
Iiter  deos  rite  confuli  arbitrati  funt ,  quam  jugulato  homi- 
ne  apud  aras  deorum  ,  ex  cujus  cafu ,  tuni  ex  membrorum 
laniatu  ,  &  fluxu  fanguinis ,  futura  divinabant.  6  Cimbri 
noxios  homines  fervatos ,  fudibus  afExos ,  diis  pro  hoftiis 
dabant.  7  Galliprseter  Hefum  &  Theutatem  Mercurium, 
quos  humano  cruore  placabant,  gravioribus  morbisaut 
periculis  aftecti,  ad  placandas  deorum  aras ,  authomines 
immolabant ,  aut  fe  immolaturos  vovebant :  ad  cujus  a- 
ram  etiam  ^randasvos  aetate  pro  victimis  profecabant. 
8  Lufitanis  vetus  mos  erat ,  ex  inteftinis  hominum  exta 

pro- 

1  ihfinetiam  <?/«.]  Hi  funt  Galli,ex    in  libro  quo  ad  veritatem  Gentes  hor- 


Caefare  in  Commentar.  de  bello  Gal 
lico.lib.  6.  his  verbis,.ytf  lii  imm.ini  meg- 
nitudine  fimulachra  habent ,  tjuorum  con- 
texta  --jiminibus  membra  -ji-jis  hominibus 
complent-,  quibus  fuccenfis  circumventi 
flammaexanimanturhomines  ,  (jrc.  Et 
etiam  Strabo  libro  4.  de  iis  fic  fcripfit, 
Tvlagnam  etiam  efceno  coortoflatuam  ap- 
parantcs,  cique  lignum  in\eBante  <,peco- 
raejue  C  oarias  immittentes  beiuas  at- 
que  hcmines  holocauflumfaciebant. 

z  £f  Ce//;V.]Etiimilequippiamre- 
fert  Paulus  Orofius  Hiftor.  lib.5.c.22. 

J  Proditur  Ariflomenes~Sleffenius.~\ 
Pauianiaslibro^.  Fecitpoflhtec  ^iriflo- 
tncnes  Joviftcrum,quod  Hecatomphonia 
•vocant :  quafl  Centicidium  dicas  :  idfa- 
crum  feripatrio  inflituto  traditum  ab  iis, 
tjui  in  pugna  hofles  centum  occidiffent. 
De  hoc  etiam  Clemens  Alexandrinus 


tatur ,  &  ex  eo  Eufebius  lib.  Praspara- 
tionis  Euangelica:,  &  Cyrillus  in  lib. 
contra  Julianum  Caefarem. 

4  Et  LacecLemonios.  ]  Philoftratus 
de  vita  Apollonii,  lib.6i  c.io.  Curigi- 
tur,  inquir,  Theflefton,  peregrinos  hofpi- 
tes  Dianx  nonfacnficar.t ,  ficutfaccre 
quondam  confueverunt  ? 

<j  Galata.]  Diodorus Siculus lib.6. 
cap.  9. 

6  Cimbri.]  Vide  Strabonem lib.  7. 

7  Grf//»'.]Laftantiuslib.  r.  cap.  21. 
EtLucanuslib.  1. 

Et  quibus  immitis  placatur  fangnine  dirt 
Theutates  ,  liorrenfque  feris  ailaribus 
Hefus. 

Et  vide  fupra  hoc  eodem  cap.  in  yer- 

bo,  Galli. 

8  Lufitanis.~\  Strabo  lib.  ?.  unde 
hscad  verbumfuntomniadefumru. 

I  7'/-  ' 


Geni  a  lf.s  Dies.  Lib.  VI.  751 

profpicere ,  atqueinde  omina  &  divinationes  captare,  ab- 
fciffafque  captivorum  dextras  pro  munere  diis  ofrcrre.  Dcxtrp 
7  Thraces  Zamolxim ,  qucm  maximum  deum  putant ,  non  ™    ■ 
aliter  fieri  propitium  eftimarunt,quam  ii  ad  aram  facililan- 
cearum  ichi  homo  concideret,eam  optimam  &  diisgratif-  Hcm» 
fimam  victimam  opinati/  Gcrmani  quoque  litu  barbarico,  '?""* 
Mercurio  humano  cruorc  litarc  reli^iolifiimum  putant.  hh- 
5  Idem  fccere  Scnones ,  qui  ca?fo  publice  homine ,  infan-  manus 
da  facra  f tatis  dicbus  anni  cclcbrabant ,  his  portentis ,  de-  Homl 
licta  expiari opinati.  4  Pcrfis  quoque  ad  habcndas  diis  gra-  cxfHt 
tias ,  vivcntcs  juvcnes,  eofque  fpirantes  fub  tcrra  defodere  £". ' 
afTuctum  fuit :  qucm  morem  Grarcis  inoleviffe  acccpimus,  rhm- 
ut  in  annivcrfaria  celcbritate  Baccho  vivos  homincs  facri-  J££ 
ficent :  quiquc  ita  fuilfct  immolatus ,  maximam  inter  fuos  defiju. 
probitatis  laudem  fcrat.  5  Longum  cft  cxcqui,  qui  Tauro-  j^_ 
rum  mores  fucrint ,  ut  apud  aram  hominem  fiftcrent ,  &«?//«« 
poft  folenncs  preccs ,  hominis  caput  clavafcrircnt ,  illud-  "f.' 
que  cruci  affigcrent,  truncumquecorpuscxingentiruperW. 
in  pfsrceps  darent ,  6  quod  cum  Lcucadiis  commune  fuiffe  lcu- 

tradi-"^ 


i  T'raccs. ]  Herodotus  Iib.  4.  & 
Origcncs  adverfus  Celfumlib.  3.  Et 
de  his  quoque  Sextus  Ruftus  in  Hifto- 
ria  Romanorum  lcribit,quodcaptivos 
hoftiumfuisdiisdicibant,fanguinem- 
que  humanum  in  oliibuscapitum  po- 
tabant.  Quod  &  ipfum  tradit  Lucius 
Florus  Epit.  2.  inlibclloThracio.Scd 
&  de  iifdem  Hciodotus  ipfe libro 9. 
fcribit  Oebazum  in  Thraciam  fuga  e- 
lapfum ,  eos  Pleftoro  indigena:  Deo 
xitufuoimmolafle. 

i  Germani.~\  CorneliusTacitusin 
Iibro  quem  dc  Moribus  Germanorum 
infcripfit. 

5  idemfecerc  SfHcwcr.jLegendum  eft 
Semnones ,  ex  eod.  Taci  to i llo  ipfo  lib. 
4  Per/isijnitjHc.]  Hcrodotus lib.7. 
^4udientes  ,  inquit ,  e um  locum  "Kovem 
vias  Heionorum  appcll.iri ,  totidem  iltic 
fueros  ac  -jirgines  puellarum  indiyena- 
rumfilios  vivos  defodcrunt ,  Perfitum  e- 
mm  ejl  defodere  vhtntet,  N<?w  (J-  ^i- 


mefirim  Xerxis  uxorem  ,  jampro-jeHa; 
.ttatis,  audio  bisfeptem  illufirium  Perfa- 
rum  liberos  defodijp  ,  ad  refercndam  pr» 
fe  gratiam  Dio,cjuiJub  terraf,  rtur  effe. 

5  Longum  efl  execjui  ,  qui  Taurorum 
mores.]  Virgini  naufragos  immolant, 
&  quofcunque  Graxos  illucdelatos. 
Hoc  modo  poftquam  preces  perege- 
rtint ,  hominis  caput  clava  feriunt: 
truncum  ejus  quidam  ajunt  proturbari 
e  rupe  (nam  in  rupe  prcerupta  tem- 
plum  eft  eorum  lltum)  cruci  caput  ar- 
figunt.  De  his  etiam  Lactantius  lib.  r . 
cap.  21.  Paulus  autem  Orofius  in  pras- 
fationelib.  5.  meminitlitaturxcrudc* 
liflima:  circa  advenas  Tauricae  Dianar. 
Servius  enarransilludVirgil.  I.7.  Aru 

—  Placabilis  ira  Diitna. 
"Hon  (jualis,  ait,  antefuit,  -jel  apnd  Ta*~ 
ros  Immano  vaudens  famjmne. 

6  Shtod  cum  Leucadiis.  ]  Strabo  I.  r o. 
Et  vide  noftras  leges  Connubial.  1. 1 5. 
num.  100.  incip.  Memoratur. 

T    F»it% 


75*  Alex.  AB  Alexandro 

traditur ,  ut  in  Apollinis  facro ,  avertenda»  deorum  ira»  ho^ 

minem  de  montis  fpecula  dejicerent  &  in  mare  precipitem 

Homo  agerent.   '  Fuitque  apud  Albnnos  ufurpatum ,  ut  homi- 

TaTuT  nem  ^acr'ls  initiatum,  qui  fanftitate  polleret,diu  fervatum» 

.  &  opipare  faginatum  apud  aras  {ifterent ,  eumque  furiali 

carmineexcantatum,quibufdam  additis  precationibus,cum 

infk-  a^*s  nol^"s  immolarent.  Tantaqueanimoruminfipientia 

crh.     fuit ,  &  tam  prxceps  libido  imperiti  vulgi ,  ut  omnes  fere 

mor- 


i  Fuitque  apud  ^ilbanos."]  Strabo 
lib.  n.  Quidam  hujusnegotiignarus 
lacram  haihm  tenens ,  qua  mos  eft 
hominemmaclari,  atque  ex  multitu- 
dine  procedens ,  eamincorperlatus 
urget,  illo  cadentequaedam  divinatio- 
nis  figna  captant  atque  incommune 
proferunt  ,  tum  corpore  in  locum 
quendam  delato ,  id  omnes  fupergre- 
diuntur  hujufmodi  piaculo  utentes. 
Sed  fuperioribus  addendum  puto , 
quod  &  A^yptii  homines  rurros  ad 
fepulchrum  Ofiridis  facrificio  mafta- 
bant,  tefte  Diodoro  Siculolib.  2.  Et 
Achau,  qui  ex  Athamantis  genere  na- 
t.i  maximus  eftetaditucuriasinterdi- 
cebant:  qtiod  fi  quis  forte  adiifler,con- 
tinuo  macrabatur  toto  corpore  coro- 
nls  cooperto,  Herodoto  lib.7.  Et  Tar- 
quinicnfc  307.  milites  Romanosca- 
ptos  immolarunt,  apud  Livium  i.dec. 
Iib.7.  Et  Pceni  omnibus  annis  Herculi 
humana  viclima  facrificabant ,  Plinio 
lib.  2  6.  c.  5.  Et  Britanni  hofpites  pro 
hoftia  immolabant,  Acroni  enarranti 
illudHoratii  lib.  Carm.  \.  Ode^ 

Vifam  Britannos  hoTbitibusferos. 
Et  apud  Siculos  Palici  dii  primum  hu- 
mano  fanguine  placabantur :  fed  poft- 
ea  quibufdam  facris  mitigati  funt.  Ser- 
vius  in  illud  Virgilii  libroc;.  Anei- 
dos, 

—  Placabilii  ara  Palici. 
Et  Laitantius  enarrans  illud  Statii  li- 
bro  12.  Thebaid. 

—  Siculofjue  Ucebit 
Exorare  deos.  — 
Athenienfes  in  infula  Lemno ,  fi  «juis 


centum  hoftes  interfecifiet,Marti  ho- 
minem  facrificabant ,  ut  auctoritate 
Diophanti  Laceda:monii,  &  Soficratis 
icribit  Fulgentius  in  interpretation» 
vocum  antiquarum,  cap.s  •  ubi  de  ne- 
firendibus  fuibus  traftat.  Iidem  Athc- 
nienfes  tres  filios  Sandarices  iororis 
Xerxis  Regis  vivos  captos  Euphranti- 
dis  vatis  juflu  Omeftat  Libero  patri 
immolarunr ,  tefte  Plutarcho  in  Ari- 
ftide.  Bufiris  Agyptiorum  Rexadve- 
nas  &  hofpites  immolare  folebat.  Ex 
quo  Virgilius  libro  3.  Aneidos  poft 
princ. 

^Aut  illaudati  nefcit  Bufiridis  aras  ? 
llbi  Probus  &  Servius  id  annotarunt. 
Itali  etiam  Jovi  8c  Saturno  homines 
immolabant ,  tefte  Laftantiolibro  r. 
cap.  21.  hisverbis,  GalliHefumatque 
Teutatem  humano  cruore  filacabant  deos: 
cjui  fane  feralis  ritus  diufimiliter  apud 
ltalosfletit,  qui  Latialem  Jovem  &  Sa- 
turnum  humanaplacabant  hoftia.fit  Ro- 
mani  poft  Cannenfem  cladem  homi- 
nes  (ut  deos  iratos  fibi  placarent)  im- 
molarunt ,  ut  eft  apud  Livium  2 .  Dec. 
lib.  2.  Interim  ,  inquit,  exfatalibus  li- 
bru  facrifici.i  aliquot  extraoriiinaria  fa- 
cla  :  inter  qux  Gallus  &  Galla,  GrtcHS 
&  Grxca  infro  Boariofub  tena  vivide- 
mifii  funt  in  hcumfaxo  confeptum  ,  ibi 
ante  bsfliii  humanis  Romano  facro  irnbu- 
tum.  Hoc  autem  poftea  edifto  eft  ab- 
olitum,  ut  teftaturPliniusNaturalis 
hiftoriajlib.  30.  cap.  1.  his  verbis,  Qn. 
Corntlio  Lentulo  ,  P.  Licinio  Craffo  Coff. 
SenatnfconfMltumfaBHm  eji>ne  homo  im- 
mtlarttnr. 

1  U 


tannt 
tant 

OngHl* 

nt  ca- 


Ge  ni  ales  t)i  es.  Lib.  VI.  753 

Jttortales  in  'templiscoire,  &  ncfandis  libidinibus  inimi- 
fceri,ac  pudendisgenitalibusfacrum  facerc,quod  procrea- 
tionis  feminarium  forcnt  >  nefas  non  putarent ,  itautBii- 2« 
tannis  longo  temporemosinolcverit,  conjuges&  nurus^: 
nudas,  &  fucco  herbarum  dclibutas ,  adtempla  duccrc,/;, 
&  itafupplicare , '  ac  captivorum  fanguine  diis  litare.  3  Et "' 
Cotinthi  fupra  mille  proftitutas  intcmplo  Veneris  aiTidue  ™„t* 
degcrc,  &  inflammata  Iibidine,qua:fr.ui  mcretricio  opcram  ^"** 
darc ,  &  vclutfacrorum  minifhas  dcx  famulari.  Piget  re- /„""„,. 
ferre  Romanos  tunc  rerum  dominos ,  cjuibus  fcedcra ,  le-  pt°vt- 
^cs  &  facra  cxteiis  dare  nationibusimpcrium  tuit ,  quanto  "'4"L 
in  cnorc-,  &  quam  tetracaligine  verfatus  fuit  victor  ille  >•<«'«. 
gcntium  populus ,  &  totius  dominatororbis,  omni  fupcr-  ^■m*~ 
itione  obnoxius.  4  Junoncs  &  Gcnios  quotidic  fibi  afcif-  ««»*- 
cendo,  &  nova  numina  adoptando : 5  qui  ctiam  cxtracr- "'.' ';''' 
dinariafacra  cx  fatalibus  libris  taccrc  coaCti ,  Grsccum  ,  8cfejp. 
Graxam,  totidcmque  Gallos, in  toro boario ad  placandas 
deorum  iras ,  fub  terras  vivos  dcfodcrc  vcriti  non  iucrunt,  M"""~ 

_.  .  I-     •      r       •     1  •  •  •  !••     •  nesim» 

Licuitque  diu  m  lacris  hominem  intenmcre,&  dns  immo-  lm>u-e 
lare ,  adeo  °  ut  Saturnum  &  Latialcm  Jovcm  humana  pla-  al""i 
carent  hoftia ,  oujus  fimulacrum ,  dum  facrificant ,  huma-  „0I  ' 
no  fanguine  prolucbant:7  doncc  Cneo  Cornelio  Lentulo,  iut">- 


It 


i  1n  ttmpfts  coire.'  Vide  omnino 
qux  fcripfimus  in  noftris  legibus  Con- 
nubialibus  1.  15.  nuni.  105.  incip. 
JQuanquam.  &  multisfequentibus. 

2  ^Ac  {apttvorumfin^uine.^SoYinas 
cap.  1^.  aut  aliorum  fe&ionc  ;  j.  & 
Acron  in  Horatium  libro  Carm.  2 .  O- 
de^.  &  Pliniuslib.  50.  cap.  1.  de  Ma- 
gia  loquens  ( quae  prxcipue  Immana 
conftabat  vi&ima)  fic ait,B>itannia  bo- 
diecjue  eam  attonite  celebr.it  ,  ut  deci:j]e 
Perjis  vicieatnr.  Et  paulopoft  infir.e 
capitis ,  JVoh  fktit  iffiimarifiitej},  quan- 
tnm  Romanis  debcatur,qui fnjlulece  tnon- 
jira  ,  in  cjuibus  homincm  cccidere  religio- 
ffsimum  erat,  maiuii  -jcro  etiamfalnber- 
fimv.m. 

5  fj  Cai»:bi.]  Strabo  llb.  8«  Et 
2V*.  //. 


&Pu- 

vide  Athenxumfcb.i :.  c.ii.  &di&as 
leges  noftras  Connubiales  1.  ij.quo 
loco  nupercitavimus. 

4  Junoncs.~\  Hic  ufquc  ad  verllc. 
Qiiictiam,  funtPlinii  lib.  2.c.  7.  vide 
etiam  Ciceronem  lib.  1.  de  Natura 
deorum.  Sed  &  Genios ,  Scncca  lib. 
epift.  ad  Lucilium  19.  cpift.  omnium 
1 10.  8c  La&antius  libro  2 .  cap.  1 5 .  Sc 
alibi  diximus. 

s  !><«>//<«»."]  Livius  ;.  Decad.  1.;. 
ScPliniuslib.  28.  c. 2.  non  multo poft 
principium. 

6  Fi  Satumum  &■  Latialem  Jo-jem.  ] 
De  his  duobus  La&antius  lib.  1.  c.21. 
ficdiximusfupra. 

7   Di.necCn.  Qornelio Lentv.\o.\\  Plin. 

lib.  ic.c.i.  Et  videomninoquxfcri- 

%bh  nCmija 


do  ve- 
titimt,, 


754  Alex.  ab  Alexandro 

&  Publio  Licinio  Craflo  confulibus ,  fenatufconfulto  cau- 
tum  fuit ,  ne  novam  inducere  rcligionem ,  neve  homineni 
immolare ,  aut  humano  fanguine  litare  cuiquam  liceret. 
Itcm  pra?ter  notiflimos  deos  homini  vix  initiato ,  &  non- 
dum  in  lucem  edito ,  turbas  deorum  tanquam  pediflecjuos 
atque  pa?dagogos,  &  tot  vanitates  prx-fecere :  'Profam, 
"Poftvertam, '  Egcriam, 4  Fluoniam, !  Lucinam, 6  Pilum- 

num, 


pHmus  in  noftris  Comm.  Rctradhuim 
tir.  i.  inpraefar.  num.  59.  incip.  Sed 
quantum.  Et  diximus  etiam  lupra  hoc 
cod.  cinverbo,  Fuitqueapud  ^Llba- 
nos. 

1  P/ofam.]  DehacGclliuslib.16. 
in  fin. Quandocontra  Katuramforte  con- 
verfi  inpedis  pueri  ,  brachiis plerumque 
diduBis  relintrifAent ,  agtius  :unc  mu- 
lieres  enitnntur.  Hujuspericuli  depi  ec.m- 
digrati.t  ,  arxjiatutxfunt  Roma  duabus 
Carmentibus  :  quarum  altera.  Pojhjorta 
mminata eji,  Profaaltera dreciiperver- 
fique partui  & potesiate  CS"  omine. 

2  Posivertam.  ]  Gellius  ubi  fupra 
proxime.  £c  Macrobius  lib.  1.  Saturn. 
c.  7.  ubi  Poftvortam  appellat,  nifi  hic 
alia  dea  fuerit,  quod  magis  puro:  nam 
c\:  illic  Antevortae  alterius  doo:  memi- 
nit,  eafque  aliunde  diftasfuifletra- 
dit. 

5     Egeriam.]  Apud  Feftum  Pomp. 

lib.  5.  llbi  diciteam  abegerendo  partu 

diiftam:  ob  quod a  mulieribus  coleba- 

tur.  £a  autem  colcbaturinluco  Aii- 

cio  ,    cum  qua  Numa  Pompilius  &: 

connubium  &  colloquium  fe  habere 

fimulabat ,  ut  auitor  eft  Plutarchus  in 

vita  Nuoue ,  <k  Livius  1.  Dec.  lib.  1. 

Ovidiuslib.  3.  Faftor. 

Egetia  eji  qux  pr.tbet  aquas  ,  deagrat.: 

Camoenis, 

lila  Kuniit  conjunx ,    confdiumque 

fuit. 

4   Flmniam.  ]  De  qua  Martianus 

Capel.  in  nuptiis  Mercurii ,  &  Amo- 

biusadverfus  Gentes ,  c'c  Feftus  Pom- 

pejuslib.  6.  ubiita  vocatam  lunoncrr 

dicit,  quod  eam  fanguinis  riuorein 

conceptu  rttinere  diccbant.    Et  nos 


quoque  de  hac  diximus  fupra  libro  2. 
cap.  2j. 

5  Luciiiam.]  Eft  autem  partuum 
praefes,  tefte  Servio.  Terentius  in 
Andr. 

"Jfuno  Luclna  fer  opem. 
Virgiliusin  Pollione ,  id  eft  ,  Bucolic. 
eclcg.4. 

Cajia  fave  Lucina  ,  tuus  jam  regnat 
^ipollo. 
In  quibus  locis  modo  pro  Junonef 
modo  pro  Diana  capitur.  Cicero  li- 
bro  2.  de  Natura  Deorum ,  Luna  d  Ih- 
cendo  nvminatajit  :  eadem  eii  entm  Lh- 
cina:  ltaque  ut  apud  Gracos  Dianam, 
eamque  luciferam  ,  f.c apud  nojiros  Ju- 
nonem  Lucinam  in  parietido  in'jocant, 
&-c.  Plinius  lib.  16.  cap.  44.  putat 
Lucinam  dici ,  quod  oculis  prxfit  & 
lu.i.  Sunt  etiam  qui  a  luco  dictam 
putant ,  qui  Roim  Junoni  facer  eft  in 
Exquiliis.  Unde  Ovidius  lib.2.  Fa- 
ftor. 

Gratia  Lucinx :  dedit  h*c  tibi  nomina 
lucus: 
^Autquia  principiumtu  dea  lucis. 
h.ties.    ■ 
De  hac  ctiamdiximus  fuprahoc  eo- 
demlibro6.  capite4-  in  verbo   Lu- 
cina. 

6  Pilumnum,  PicumnumS]  Ki  aUO 
dicebantur  dii  canjHgdes  V*arronil.2. 
de  vita  populi  F^omani.apud  Nonium 
Marcellum  de  Doftorum  indagine, 
ubi  &  hos  pra:fides  aufpiciis  conjuga-i 
libus  deugnatos  effe  dicit.  Servius  au- 
tcm  in  princ.  lib.  9.  Aneid.  priorem 
dicit  ufum  inveniflefruoienti  pinlen- 
di ,  unde  a  piftoiibus  colitur ,  fcc  a~b 
ipib  pilum  di&um.  Alterum  ftcrco- 

ranuo 


GenialesDies.   Lib.  VI.        755 

num,  Picumnum,  'Edufam,  2PotinanvMajam,  qua?  fatua 
dicSla  eft ,  quos  fibi  dcos  finxit  antiquitas ,  etiam '  Stabili- 
num  &  Statanum,  ac  Fabulinum,1  aliofquc  Magnos,"  alios 

8  nonnullos  Patrios  dcos  ve- 


Genialcs ,  7  alios  indigetes , 


randorum  agrorum  ufum  invenifie, 
unde  ck  Sterquilinusdi&us.  Virgilius 
lib.  10.  Aneid. 

Cui  Pilumnut  avus  ,  cui  diva  Venilia 
mater. 

1  Edufin».]  Educam  dicit  Vano, 
&  ex  eo  Donatus  in  Phormionem 
Tcrentii,  tkEduiic.im,  DivusAugu- 
ftinus  de  Civitatc  Dci ,  Iib.4.  c.  1 1.  & 
iterumc.  j.j.eodemqueultimo.  Vide 
etiam  Nonium  Marcellum  lib.de  Pro- 
prictate  fermonis  in  vcrbo,  Edufia. 

i  Potinam.]  Varro,  Donatus ,  & 
Auguftinus  ubi  fupra ,  &  vide  etiam 
eundem  Nonium. 

5  Ma)am ,  qux  Fatua  dicla  e?l.] 
Macrobius  libro  1.  Saturn.  cap.  n. 
Hanc  eandem  ,  etiamBonam,  Fau- 
namque,  Opemque,  &  Fatuam,  Pon- 
tiflcum  libris  indigitari.  Ditta  eft  au- 
tem  Fatua  a  fando  ,  eodem  tefte  Ma- 
crob.  ibid.  Fuit  tk  alia  Maja  Atlantis 
filia  tk  Mercurii  mater.  Virgilius  8. 
Aneid. 

fobis  Mercurius  pater  cjl,  quem can- 
dida  Ma)a 

Cyllcncs  gclido  conccpt  um  vtrticefit- 
dit. 

<At  Majam  (auditii  fiquicqnam  cre- 
dirnus)  <Atlas, 

Idcm  ^itlas genci  at ,  cccli  qui  fydcra 
fulcit. 

4  Stabilinum  ,  ty  Statanum  ,  ac  Va- 
bulinum.]  Dehistribus  CatoCenfo- 
rinus  de  liberis  cducandis  apud  No- 
nium  Marcell.  de  Dottorum  indagi- 
ne.  Verum  non  Stabilinum  legen- 
dum  ,  fed  Statilium  vidctur  ex  D.  Au- 
guftino  de  Civitate  Dei ,  lib.4.  c.21. 
ubi  ita  dici  a  ftando  fcribit. 

5  .Alitjfaue  Magttos.]  De  Magnis 
diis  Virgiliuslib.j  JEneid.  nonlonge 
poft  princ. 

Cumficiir?nat;que,Pe<i.uibHS  &  ma- 
gr.ii  Dii . 


ncrati. 

Ubi  Scrvius ,  eos  nominat  qui  ita  di- 
cebantur.  Et  de  his  quoque  diftum 
eftfuprahoceodemlib.o.  cap.4.  Vide 
etiam  Macrobium  lib.3.  Saturn.  ca- 
pite^. 

6  ^AliosGeniales.]  Feftus  Pompejus 
Iib.7.  &  diximus  fupra  ibid. 

7  ^ilios  Indigetes.]  Virgilius  lib.  r. 
Georg. 

Dii  patrii  iudigrtet. 

llbi  Servius,  Patrii  diifiunt,qui prafiunt 
fngulis  civitatibus,  ut  Mincrva  ^Athe- 
nis ,  Juno  Carthagini.  Indigetcs  antcm 
propriefiunt  dii  ex  hominibus  facli,  quafit 
in  dijsagcnles.  Livius  I.  Decad.  lib.8. 
Lares,  dii  novenliles ,  diiindigeres, 
divi  qtiorum  eft  poteftas  noftrorum 
houiumque.  Idem  Scrvius  irt  illud 
Virgilii  lib.  12.  Aneidos, 

Indigetem  /Eneamfcis  ipfia  ,  &  fcire 
f.rteris 

Deueri  calo  ,  fatifique  ad  fydera  toi- 
li. 
Et  Strabo lib.  1  %.  dum  loquitur  dc  diis 
Indorum.  Fcftuslibroq.  &Macrob. 
in  fomnium  Scipionislib.i.  co. 

8  l^onnullos  Pdtrius.]  Virg.  lib.r. 
Georg.  tk  ibi  Scrvius ,  ut  diximus  fu- 
pra  proxime.  Et  Tibullus  libro  2. 
elegia  r. 

Dii p.ttrii,  purgdmusdgros,  &c. 
Cicero  Philip.2.  Repcttbant  prwterex 
deos  penates  ,  pdtrios  ,  dras  ,  &c.  Er. 
Dionyfius  Halicamaf.  qui  &  hosHer- 
cxos  2c  Genethliosa  quibufdam  vo- 
cari  dicit.  Corn.  Tacitus  lib.  1 .  Cerm, 
inquit,  adhuc  Germatumm  in  lucis  fitgna 
Rom.ind  ,  quit  diis  pdtriis  fiufjnndere. 
Paulus  Orofius  lib.6.  cap.5.  Et  vide 
fupta  eodem  lib.  cap.4.  Sed&alios 
multos  deos  poteris  addcre  ex  Varro- 
ne ,  ck  ex  eodem  Divo  Auguftino  dc 

Civitatc  Dei ,  lib.4.  cap.  8.  ir.  &  12. 

&aliiscjufdemlib.  Sc  Arnobioin  It- 

biis  contra  Gentes. 
Bltb  l 


75<S  Alex.abAlex.  Geniales  Dies. 
neiati.  Adeo  ignara  fuperftitio  hominum  mentes  depra- 
vat ,  &  nonnunquam  fapientum  animos  tranfverfos  agit. 
Quantum  debemus  Christo  domino ,  regi &  doclo- 
ri  noftro ,  quem  verum  Deum  veneramur  &  fcimus  quo 
prannonftrante  explofa  ferarum  gentium  doc~frina,  ritu- 
que  immani  &  barbaro ,  veramreligioncmedoc~tihuma- 
nitatem  &  verum  Deum  colimus  evidtifque  erroribus ,  & 
infandis  ineptiis ,  quas  prifci  coluere ,  quid  quenque  de- 
ceat ,  &  quibus  facris ,  quaque  mente  Deum  colcre  opor- 
testj  nofcitamus? 


F    I    N    I    S. 


INDEX 


I  N  D  E  X 

RERUM    ET    VERBORUM 

MEMORABILIUM, 

Qux  in  Contextu  Operis  occurrunt. 

Meminerit  Lettor  Bcnevolus  littcra  a ,  mtmcrb  jdjctta, 
pimtim  ,  b,  fccundum  Operis  Tomum 

defigtwi. 


AB.ttotinfulaqua.  ?64-b 

uAbdomiia  a  quibttS  &  tur  epulis 
inttrd.il. t.  68  Va 

^Abiiqut.  1078.8 

mAb  i  &  Calvi  Scythii  qui  ,  qU.tlefqut  h.i- 

biti.  IOJ7.3 

%Ab'.ucndi    cad.rjrrii    {t  urgcncli  &  Vt- 

fiiendi  mos  olimqtuf.  6l6.a 

JLbluendurum   inf.tntium    mts    tlim  qutt 

apiul  drjcfot.  486.  a 

xAboll.t ,  quorum  -jrfics .  1 1 C  .b 

^Abraham  <i  quo  cthnico  Imperatorc  intcr 

L.trcscultui.  596. b 

*4bradata  ,  Pcrftrum  duci ,  conui  in  billo 

qtialit.  1 5  5  •  a 

jtbretano   fo-jtfuem  tmmolrtff ,  infandum 

eratfcelus.  6g6.a 

*Ab/ogatio  legum  quando  aut  quomadt  fie- 

rtt.  6rg.b 

Oibfctfsi  Rom.t  aliun  qui  Ci'"  qucmodo  ha- 

biti.  4 1 .  b 

vtbfniibus  quanda  triumphus  dcctrncrc- 

tur.  477- b. 

Jtbfcntium  ratio  uii  null.t.  904.8 

^Abftnthio  m.iiino  qui  maximi  ut.mtur  in 

facris.  1091.2 

^Abfolutknii    notula  fu  litcra  apud  Koma- 

ncsqua.  594-a 

.Abydcni  natura  qualet.  10  58.3 

Jlbydus  ,  qitorum  rcgia.  6  I  i .  a 

.Ae.tdintts  ftns    qutd  miri  prafl.trc  fili- 

tus.  qCh 

jtca  m  fuid;  564. a 


Acadcmia  JhtntM  quid.  CbC .  a 

Jlcarnancs   quot   mcnfiius  annum  mettti 

fint.  8z6,a 

^Accal.arcntia  ,  Rcmuli ntttrix.  196  a 
.rfcca  Lmentia  d  qnof.tcra  in/lituia.l  QCj.a 
jicctnftu  fj.ccs  gtjlnre ,  quibsu  in  ludi* 
famitutre,  660  b 

Jlcccnf  qui.  C98.D 

Acernfn  quii  ,  cytfqut  munut.  2c6.a 

JlccuSinceri  l.tus.  2j6.a 

~Acciptlrr  qualc  augurium  fjciaK  1  5 4»D 
Jlccipitrim  occidiffe  ,  in  fegypto  capita- 

lc.  59^'a 

Acciia  tragicui  Poetit  qtmndo  fjrnbi**- 

m.  -J5-a 

„4cc:ibandi  m  convivio  mos  1%\.h. lt)Z.\2- 

*9>  b 
Accufatori  quot  hcrtt  &  qttot  >(o  conJJ,- 

tuta.  Joio.a 

^tcetaluUmenfura.  447>a 

Achaiequites.  5*r'3 

^Achai  quot  O"  qualet  fumvitemm.tg^fsA- 

tumgitcntes  h.tberc  fi.li.ut.  $66-3 

yith.xts  initium  anni  qw.d.  S  5  0. 3 

JLchaorum   de  Irr.pcralne  fuo  i,ftitu'nm 

qmd.  I  J.a 

Aclaorum  in  valtis  orn<i!Ui  qu.-dit.  1 5  V* 
jLthaorum  inpraliu  arm.t  qua.  7  l8.b 
JlctiaicM  coirjcntus  <x  quot  olitnconftarct 

uibihus.  8503 

vAehatcu*    q»is  ,    q:u  dc  re  ccgnoitvna- 

tut.  ij;.a 

.4.  'jAmas  tribta.  t^\.A 

B  b  b  l 


I       N       D 

^Achates  annuluiquU.  1207.3 

^cherfites  ttndediBus.  J4I.a 

Acherttfius fpccutubi.  63  4-a 

^LchtUas  PompefiM.  interfeBor.        iQ.a 
^ichiUes  quanils  donii   ab  ^Agamemnone 

donatus.  11:9.  a 

tAcbilles    apud    quos  vel  nominari  veti- 

tus.  3/8.a 

tAchilles  ,  quorum  deus.  44  4-b 

JlcWUis  afyiumubi.  781. 3 

lAchitlif  praceptores  qui.  490.8 

^lcbiUis  mentionemfacere  nhi  ncftf.  5  O  5 .  b 
vAeiei  dijponenda  modi  fcufirmnt  quales 

&•  quot.  928.3.919.8 

xAciem  ex  cccafione  oblata  prudens  dux  di- 

rigeredebtt.  928.8 

M .  Acilius  Glabrio  duumvir.  3 48 . 3 

^Acinaces  quorum  proprii.  6o4.b 

<Acinaci  ,    velut  Martis  fimuh.chro  ,  qtii 

litarint.  745-b 

%Acorem  ,    mufcarum  deum  ,   qui  adora- 

rint.  .       7+5-b 

lAcradind  Sjracufis  quid.  5  5  6. b 

^Acrea  Veneris  tempium  mulieribus'inter- 

diBum.  42c.b 

*Acrocorintbutquid.  '    5  ^6.b 

vAaocorinthum  qni  h.tberet ,  quid habcre 

diclus.  557-b 

>Acron  ,  Ceninenfium  dux  ,  d  Romuh  vi- 

Bus.  joS.a 

\A  Ba  diurna.  1 1 4  6 .  a 

JlBus quidjit.  439. a.   quadratus.  44C.3 
tABus  in  comovdia  &  tragadia  quot  tan- 

tttmfervarefoliti.  63  I  .b  65  2. b 

JLd  triarios  rem  veniffe ,  quidindicmct. 

i6j.b. 

tAdad,quorumdeus.  445  .b 

jldagia    d    civitatum    moyibus  fitmpta. 

ic4i.a 
\Adagium  fceleralum  inter  patronos  cau- 

farum.  I54.b 

yAdagiorum  aliquotpaucis  explicatorum  ca- 

taiogus.  1 5  5  b.  &  feqq. 

A  Jhufu;  7rv}.t/u(&>.  l6o.b 

^AdamM  catlatus  in  marmore  ubi  reper- 

tus.  8f.b 

\AddiBiqui.  42.b 

jLdefpotaqui.  777-a 

%Adiatorix  quo  in  triumpho  &  quanto  Au- 

gufii  luBu  occifus.  48g-b 

\Adficiales  feu  adipales  ctxnx  qttx.  5  74. b 

747-a 


AdleBiqui  diBi.  0  9 1 .  a 

Adokfcentes   in  facris  Lacedamontorum 

flagellati.  1 1 1  l.a 

sAdoneus  ,  quis  &  quorum  deus.      460. b 

^tdonia  Athenis facraqtiit.  659. b 

Adonis  ,deaqu#.  4S4-b 

Adoptio  liberorum  fimulata ,  Senatufcon- 

fultofublata.  949.8 

Adoptiones  irritje  qua:  jo8.a 

<Adoptivi  filii  quorum  nomina  fibi  arroga- 

rent.  4i.b.42.b 

AdorariRcges ubi  &  quomodofolent. 4 1 8-a 

Adorationem  qui  Imperatores  aut  refpue- 

rint  aut  excgerint.  418-8 

Adoreaquid.  1119.8 

Adramis   Lydorum  rex  primus  cafiravit 

mulicres.  479-3 

Jldtanus  ,Siculorumdeus.  444-b 

jLdriaiicum  mare  undejic  diBum.    8491 

Jidfcitiintmpertum.  979- a 

Adfcripti  qui  apud  Laccdxm.vocati.  967.8 

Adfcriptitii  qui.  698.^840.8 

ALdvena  fcu  peregrini  quam  invifi  quibuf- 

dam.  I90.b 

Advenas  Dianx  qtti  immolarent.      748. b 

Adulterutroquc  oculo  privatus .         863. 8 

Adultera  ubi  profupplicw  omnibus  exponi 

folita.  862.3 

Adulteram  uhi  v'm  liceat  punire ,  non  uxo- 

riadulterum.  864.8 

Adulteriigne  cremati.  863.8 

Adulteri  quam  graviter  d  Cxfare  Tiberio 

puniti.  860. a 

Adu'teria  apud  quas gentesfuerint  imptt- 

nita.  86l.a 

Adnlteria  ut  vindicent  magi. «.-»        863.8 

Adulteria    qua  pottfiimum  lcgc  coercita. 

86o.a 

Adultcrii  damnata  viriicm  togam fitmere 

cogebantur.  Ii8.b 

Adulterii  iu  ^Attide poena  qua.         85 2. a 

Adulterii  fijpcBam  quomodo  Hebraiex- 

periri  aut  punire  foleant.  864.8 

Adulterii  apud  diverfos  quam  diverfa  pcc- 

na.  86o.a.&  feqq. 

ts£acus  curfilius  fovisputatus.      j  80. a 

J&clon  ,  quaiis  &■  quOrurh  ccena.        2 9 5 . b 

iEdes  quomcdo  &  fingnlariter  &  piurali- 

tcrufitrpttur.  5^7-b 

TEdes  diis  vota.  80  J .  a 

Mdes  Dcorum  extra  urbem,qux,&  qux  ex 

hij  pofiea  in  urbem  receptx.z  5  7.a.  8c  feqq. 

JEdis 


Rerum  et  Verborum. 


£ des  Palatina  quales  cy  cur  inauguraren  ■ 

tur.  332-b 

JEdis  conficrandx  cxremonix.  J94-b 

JEdititM  quando  caepta.  9-7-3 

JEdi.es  primumccati  qui  f  qualcs  &  quot 

fuerint.  907.3.9:8.8 

JEdiles  plebis.  9  8.3 

JEdiles anfuerint  (acrofancli.  91 5.3.9 1 6.3 
JEdites  in  Tlitffalia  qui  qualcf.c  futrint. 

912. a 
JEdttitas  quibus  interdiBa.  9 1 6-3 

JEdditatts  munus   cum  atio  rnunerc  conjun- 

Rum.  9:4.3 

JEdititatis  repulfam  ptffus  ae poflcaimpe 

rinm  adcptus  quis.  915.2.9143 

JEdilitii  muncris  honor.  9  r  ?  ■  3 

JEdititium  edictum  in  "Judsorum  &•  "£■• 

gypttorum  facra.  911.3 

JEdiltum  fanBio  dt  dignitatis  cujufijue  & 

gradus  difcnmtnt  in  theatrts.  1  ~  6.  b 
JEdiliMmpotefl.it  nimia  coliibita.  911.3 
JEdiltum  muuus quod .  9  9.3.  &  (C(]q. 
JEdltium  in  cenfiovcs  poteflas.  7 2  5 .  a 

JEdium  ftcrarum  cura  pcnes  quos  otim  cf- 


fct. 


719.3 
135.3 
445-b 
850  a 
132.3 
739.3 
876.3 


JEfida ,  Spartiatarum  tribus. 

JE'(iotenftum  de.t  qua. 

JEijtra  ,  cu]us  rcgionis  urbt. 

jEgis ,  ^itbcnicnfium  tribuS. 

JEgyptia  Sibylla. 

JEzyptia:  tibi.t. 

JE»yptii  quibus  difdplinis  filios  impuberes 

excrceant.  43 1.3 

JFgyptti  animalium  figurisfienfa  cxprime- 

bant.  528.3 

JE^yptii  cuyifmodi  in  bello  tiftfignis.  868.3 
JEgyptii  quantopcrc  dotes  avcrj~.it ifucrint . 

"956.0.957.3 
JEgyptii  quomodoftrnus  inhibucrint .   4.8. 3 
JEgyptii  feflis  dicbus  jejnnia  fervabant. 

1077.3 
Mgyptii  quorum  animalium  Jiguris  affc- 

cius  hominumntdicarint.  43  2.3 

JEgyptiis  pro  tibiis  cantus  infacris  adhtbi- 

tnl.  IC8V3 

JEgyptits  duc  gcncra  literarum.         528-0 
JFgyptiorum  annus.  826. a.  827.3 

JEgyptiorum  inccfluofa  con'ugia.        1 8 1 .3 
JEgyptiomm   deorum  imagines  ridtcuta:. 

456.3 
JEgyptkrHtn  \u\amcnta ridicula,$?,.b.t)i.b 


JEgyptiorum  in   condicndis  cada-jni' . .-,- 
mcs.  55-3 

figypttorum  mos  in  funere  Regis  defun- 
cii.  '     642-3 

JF-gyptiorum  ftccrdotes.  321-3 

JRgypthnan  factvdotum  cjtrtmoni.t  qu.t. 

J8l.b 
JEgyptiorumfacra.  695  a 

&g  yptiorumf.tcra  incruenia.  4  5 '  .  a 

fcgyptiorum    Kcgum  c  Reginaruw  no- 

nol.  2  2  T. 3 

JFgyptiorHm    vola    in    moriis  puaoui». 

8n.a 

Mgyptiorum  luclus  in  olitu  R  gis.  61  2.a 
JLgyptiorum  R^gum  cognomina .  I 7 -b .  1  8.3 
/Egyptiorum  ttx  dt  vmo  Fj-gibus  dtufdo. 

674.3 
JEgyptiorum   in  fccdcrc  pcrcutiendo  mos. 

icj.b 
sT.g  yptiorum  fiptrflitio  quanta.  746.  b 
/Egyptiorum  in  pi  xlits  arma  qu  t.  718  b 
/7  ryptiorum  in  aduittros  poxna  0/M.862  a 
i  eful'j  mn.  192  .  b 
JEgyptiorum  inbofftitaiiiat,  9^2.3 

/Lgyptus  quando  C?  a  quo  primtm.  r 

ctiijacia.  ig.a 

/Tgyptus   qniil  pra:  c.ctais  regionibui pc- 

cuttan  habuait.  ^lS.a 

r  nipraftBurM  C  rcgic.ni s  pai— 

tita.  5 1 1.3 

JFgyptus  d  quo  in  provincia:  formam  rc- 

daHa.  5>2.a 

/Fg-\fll>u<  a  capracnutritus.  538.3 

JEltanifodales.  2CC.a 

jElii  Cat  i  confulis  alflinoil  iaqua>ita.C>%?.a 
JElii  Pa:ti  cjr  L.  CorneliiediSumtbeatflt- 

tc.  l-jd.b 

cEtii  l"t  i 1  pcntapharmacum  quid.  299. b 
/Eiioium  laus  d  frugalitate  &  modcfita* 

682.3 
JLllus  Vtrus  curforibus  fuis  atas  penn.itat 

impcfuit.  214-a 

£.  JEliHS    Tubcro  ctir  prjtura  ui-uius. 

6S6.a 
JEmilta  tribus  undeftc  dicla.  1 3  1  ,a 

JEmilianus  quis  Sctpionumcognomtnatus. 

336.3 
P.  /Emilii  inftitutum  mitilare.    87  3-  88. 3 
Mmylitmm  ttrigo  &•  ctymotsgia  qu.t.  70. a 
P.  JEmyltHS ,  Terentius  farre  C<Jf.   1 6c.a 
<E«<c  rigia  qax.  ■  6 1 3  •  a 

Bbb  4  JEncte 


I      N      I 

vHnttttuLatprimus  invtntor  quis.  871-8 
JEmis  cultris  quifacerdotes  tantum  tonde- 

rentur.  j8l.b 

M-tobarbitmdcficdi&i.  60. a 

M.olius  canendi  modus  quaits.  87  5 .  a 

Mquan.mitas  ,  cujus  aliquandofuerit  tef- 
fera  militaris .  8  8  J .  a 

Mquimtlium  quid.  81 1  -a 

JEquinoiliales  horx  qti.c.  11528 

Mraria  extra  urbem  quibus  in  oppidis  /{o- 

mani  habuerint.  2  5 1  •  a 

Mraria  dtvcrforum  populorum  ubi  qumdam 

fi<cnnt.  2  5  5  .a.  &  feqq- 

Mrarii  cwra  d  quxftoribus  ablata  &  ad 

quos  tranfhtta.  251.8 

Mranurn  in  adc  Safurni  (*?*  quare.  ib id. 
Mrarium  f.inclius  ubicjr  quod.  25 2. a 

Mr.ur.im  d  Cafare  fooiiatum  quam  dives 

futrit,  ?5}-a 

Mrarium  mititare*  ibid. 

MredirutiquidiBi.  3  S  8.a 

Mre  gravi  quomod-j  utereniur  Roniani  in 

tmpttoniktts.  I O  5  4.  a 

Mrei  nnmmi  bt  t.ttio  inventor  quls.  1055.8 

Mris  aiifnifolutio  quomodo  &  quam  rigide 

apud dlverfos  exigifotita.^^. b.Sc  feqq 

Ms  ubi  ftminetur  &1  crefcat  ut  ftumtn- 

tum.  96$. a 

Mfchilus  qjio  in  certamine ,  a  quo,  (r  quan- 

to  cuni  dolore  viBus .  65  5  b 

JF.fcKl.>pii  xdes  quod  privtlegium  Pcrgami 

babaerit.  78  J  8 

M.fcutapiifacra.  45 5, a.  766  3 

Mfcf.Upii  phanum  cur  c.vtr-t  urbem  futrit . 

259.a.26c,a.  262-8 
Mfculabia   qualia    animalia  immolari  fo- 

lita.  697.3 

Mfitptpitina  quanti  conftilcril.  J  OO.D 

Mftatcm  auream  vsvcre  quid.  80  8 .  a 

Mtas  confulum  aut  alicrum  magiflratuum 

quietantumfucnt.  576.8577.3 

Mtas  miUtayisquai  oiim.  1 41.  a.  142.3. 145  •? 
Mt.n  muncris  pvbtici  cbcundi  qujt.  92  J. 3 
Mtas  fungendi  magtftratu  apud  Thi  banos 

&  "Eithjnos.  926.8 

Mthiopes  indifatto  concubitu  mfcentur, 

192. a 

Mthiopes  qttid   1>ario  Bjgi  tributi  nimine 

pendermt.  9  84-  3 

Mthiopcs  per  quid  iurarent.       8°.b.  ?9-b 

fitbibptt  cujai  coioris  amiclu  prs.iuniut. 


147. a.  148.8 
<^£  thiopes  quomodo  &■  quam  diverfe  d  rt~ 

itquis  nationibus fcribere foltti.       5  Z().Z 
Mthiopxs  quopaBo  mori&feptlirifoleant. 

555.3. 5  56-a 
Mthiopes  noxios  ut  puniant.  59 3 . a 

Mthiopibw  qaU  qualifve  ,  /»  regiazftnpis 

vir  diejfet  ,  imperitaret.  1170.» 

Mthiopcs  occurfui  quait  aufticiimtfaciat. 

r^r.b 
Mthiopum  rtativa pernicit m,  4',9-a 

Mthiopum  in  cducandU pucrU  mos.  481.8. 

in  eorum  indole  cxpirienda..  482-  a 

Mthiopum  in  prjtliU  arma  quax.  *]\C).h> 
Mthiopum  Rtge  moriente  ,  ejusfamdiartt 

etiam  fyonte  intereunt.  1 99  ,a 

Mthiopum  mos  in pituita  infantium fifkn- 

da.  nia.quomodo  pueros  educent.  481.8 
M.thtopum   in  prxliU  mos.  93-1-* 

Mtnxfiiium  quUfe  mcntitmfuerit.  $44.* 
Mtuli  naturaouales.  105  5. 3} 

M  olorum  tn  fcedere  pe:  cutitndo  mos .  JG.b 
Afiica  cm  cognomtn  dedtiit.  JGC.a.  Vide 

icliqua  in  ^phrica. 
AuamtmnonU  prazctptor quU._  490.4 

AgamemnonU fcutum  qtiale.  68 1  b 

A^artU ,  quorurrtnumen.  445-bj 

A'ytSnc  tv^ic.  ades  olim  ccltberrimaubi^ 

io-j.3 
Agathocl.in epulU  moderatio  quania.^Ci.b 
Agein  quid.  5l2.b 

Agema,  alaqux.  J5.a 

Ager  Romanus  ubi  tcrminaretur.  4  J »a 
Agifilairdicfwn  tgregium.  7JC.b.  73 '-b 
Agifilai  apophthtgmataaliquot.^%.i.^.^ 

447  b 
Agrfilaie.xertitationes  militares.       1 52.3 
Agejtl.ii  orna(:<4  miliiarU.  148.3 

Ageftlaipiafntaitia  cj-  lauu  ^078.3 

Agifilai  i  r''ph.tum  ubi.  1 74 .  a 

Agefilaiu  rex  legati  munw  obire  non  recu- 

favit.  4?5-b 

A^ifiiaui    quibu4    armis  copias  inftruxe- 

rit.  147-a 

/igtfilatn    quomodo  ob-fum  militem  mul- 

clarit.  2,66.3 

Agefilaus  reic  quam  pucrhtifcr  cum  filiolo 

ludere  folitus.  795-a 

Agrfilaui  qua  de  re  accufatu*.  946-3 

Agefiiaus  quam  Lycurgi  lcgem  abrogarit^ 

602. a 

Jgefr, 


Rerum   et    Verborum. 


Agefilaui  quid de  Afi.1tici4judicarit.7%7a 
A'yfu(yi  qui  Perfis  diHi.  II  5. a 

Agidh  Athenitnfium  ducis  quantum  in 

foeneratores  odiunt,  48.8 

Agidis  orna.us  militarlf.  148. a 

AgiUina  ,  cujus  regionis  urbs,  &  quo  dein- 
(tps  rtomine  diH.t.  8  5 1  •  3 

>Ag's  in  Hilota)  quid  di  creverit.  77  f.a 
•Agis  ad  qmd  afyium  confugerit.  781.8 
Aglaiaqutt.  6.b 

*Agna  Junoni  facr.i.  697.3.  nt  C"  Fau- 
no.  ,         700.» 

%Agonales  dies  qui.  ^IZ.b 

%Agona[iaquid.  ibid. 

Agoncnfis  porta  qua;   &  CoU.na  diEta. 

J366.3 
tAgcmnfis  forta  Romc  qu.c.  569^ 

Agoncs  q'ti.  1 105.3 

^igo>iius  collit  R',mjt  quis.  569. b 

Aeuranomi  Graeij  quu  912.8 

*A^radia>ia:po,t.c  uLi.  1^75.3 

^Agralcuta  triLm.  I  5  3  3 

./1 gr.-.rii  ti  iumviri  qui.  74  5 .a 

Agri  lnjirandi  rr.io.  378-b 

Agri  m.tle  cuiti  ac  atati  paena  oiim  qux. 

68o.a 
*Agricol.n-Hmvo'a.  81 6-a 

Agncuitura  quamfutrit  olim  henrji.  68o.a 
Agrippa    ccntum    <y  ftptuagint.t  b.tlnea 

t\omanisfiruxit.  1154.3 

+Agrippjt  q>*i  O"  unde  didi.  74.8 

Agiitp.ti  Sryth.qui  qualfq,  halili  105  7.a 
Agroium  alia  apud  aiios  dinitnfio.  3 64.3 
Agrippina  ,    pojiqu.tm  Ciiudio  conju^ata 

fuit ,  Augufix  nomtntulit.  X.i 

%Ag,  ippinj  qu<<t  littores  tril.uti.  1 1 1 .  b 
•Agyttt*  q»is dtus <y  cur ttadiciiu.  387. b 
>Agyi  qui.  ibid. 

Aiacis  afylumubi,  781.8 

Ajax  quaatis  donis  aii  ^Agamcmnone  do- 
natus.  1129.3 

Aiypdy^.  qux  deacognominata.  6998 
A y  dti  t  emplum.  410.3 

AiTVfaviiTif  Gixcis  qui.  Il6s-3 

A'x:v/7J,  qud.  '59-b 

xAlabandau    qtt.tm  ridiculc  fimulacra  fin- 

£•'"'•  IOJO.a 

*Alabanuu4  quorum  deus.  449- b 

ALc  d;:s  addtt.t  ,>b  /E«yptiis.  IOJ  C.a 

.Al.i/comenif   quam  apud  fe  deam  natam 

\nflittnt.  44*".b 

yA.animiiitCS  qni.  7c9b 


Ala>um  divcrfa  apud  Gr.tcoi  nr.mina.  \  5.8 
A/auda  ,  legionis  nomtn.  3  5.  S 

Alba  creta  quorum  pcdes  iffinirtntur.  751-3 
<Alba  ferre  fcuta  ,  apud  quos  ignotninix 

loco.  68o.b 

Alba  vcfiis  lugubris  apud  quot.  619.8; 

Albanis  pccunmm  cum  mortuis  fcpelne  in 

l',culis ,  moi  erat.  5  5  2.4 

in  Alb.mo  qm  &■  curtriumpharint.  478. b 
Albancrumnumcrus.  405.3 

Albanumfnrum  C-qu.c.  3  5  3  4 

Albanui  mons.  49>b 

AlbumPontificis&laicorum.lC*). 8.306.3 
Albunca  dta  qu.t.  4  42  .  b 

Alc.tus  PoetacuyU  ,  &  quui priraum  in- 

"jenerit.  47  5  .b 

Alcibiadcs  qus  inbcllis  ntt-jalibus  ufu<  fi- 

gno.  882-a 

Alcibiadis  in  c/ypco  infignc  qu.tle.     68 1 .  b 
AUm.con  undc  oriumius  C7"  cujusdifcipn- 

lusfucrit.  2J2.a 

Alcmon rivulus  ubi ,  esufque  aqu.t  rniracu- 

lum.  1066. a 

Alea  quibas  &  quando  vctita.  80 1  .a 

A'x»9;9E-g9t  T  i~n  Xx-ygyLV.  737-b 

Alcxander  PhtrJus  jtbi  ipfc  candcntc  car- 

bonc  ytglandium  pntaminibus  barbam 

adureliat.  243  .b 

Alcxander  Epirota  quale  aliquando  h.tbuc- 

rit  D:dona:  -jaticinium.  40 3. b 

%A!cxandtr  Eprrola  quod fatcllitium  habue- 

rit.  69i.b 

Alexandtr  "Siacedo  quospotifiimum  mii.tia 

adfcriberet.  I46.a 

Alexandcr  Indnm  navigans  qualibus  na- 

vium  fignis  uftis.  8  8  2 .  a 

Alexandtr  Macedo  quot  fatcllites  rxcubi- 

toresadfcivtrit.  6:)i.b 

Alexandcr  \1act  dopcr  quds  contcxtis  vc- 

fiibitsuteretur.  958.3.959.8 

AUxandtr  orjhio  mufico  adfurorcm  accttt- 

fus.  876.8 

Altxander  M.  Py.hiam coegit  vatici,ia,i. 

4ccb 
Alcxandtr  Scverus  adorationtm  rcpudut- 

vit.  419.8 

AUxander  Sivcrus  nomina  iUorum,  quiiul 

yi.tgijiratus  dtiegabat  ,  in  aibo proponere 

fiiebat.  )C6.a. 

Alexandtr  Stv:rus  nnde  A\avenici ccgnt- 

»:r»  funtpfntt.  5»8-3 

'  Altxandrt  Xlaccdtnti*  regia  ubi.         61  J.a 
£  b  b  5  Atlcxan- 


I      M 

\A\exandri  pratcepter  quis.  490  a 

tAlexandriM.  dus  natalis  quh.    764..  a. 

II42.a 
Alexandri  M.  viBoria  quAnta  adverfm 
D  iriurn  apud  Granicum.  7  3  9.  b 

^AIexandri  \l.tcedoni*  cultui  &   habttui 
militaris  quamfpiendidm.  148.8 

^Alexandri  M.  diadema.  222.3 

Alexandri  M.feverifiima  animtdvafio  in 

milites flationem  defirtnVs.  3  56. 3 

Atexandri  M.  tabernaculum  quomodo  or- 

nari  fioiitnm.  89.8 

Jllexandri  M.  apophthegma.  94.  a 

Alexandri  Severi  laut.  49.  a 

Atexandri  Severi  pcr  dies  ftslos  oblecia- 

menta  qua.  79  5  a 

Atexandria   quot    &   quas  babwrit  re- 

gias.  613.8 

xAiexandrix  qui  triumpharit  ,  wo»  Kcwrf', 

quanquam  [{omantu.  47 8. b 

^Atexandriam  fafces  Romani  cur  non  in- 

grcderentur.  2i6.a 

Alexandrides  [leg.  potius   Anaxandri- 

des j fororis fitiam fponfitm  duxii.    1 84.3 
Alexandrina;  naves  quo  propno  uiantnr  in- 

figni.  88i.a 

Alexandrini  natura  quales.  103  5;  a 

tAlexandrinorum   vettut  in  conficriiendis 

mtlttibtumos.  146.8 

Alexicacos  ,  dtus  quis  dtBus.  4S  7-  b 

Alicaquibus  ignota.  282. b 

AUenam  fi-getem  pelliccre  ,  quxlex  quo- 

modovetuerit.  523  .b 

Atien.itionis formuix.  5  26. b 

Aiimufis  t  ribus.  I  3  3 .  a 

Atitta  ,  ^Arabibut  qUX.  45  5-b 

Allobrozes  in  cujusfuei  int  clientcla.  5  28.  b 
Allobroges   cui   Rjimano  cogmrnen  dedc- 

rint.  3  3  4. 3 

Allocutionis  tcmplum.  410.8.  412. 3 

tAlogii reut  apud  Gfacos  quis*  926.8 

Alopeciatribus.  132.3 

Alphenut  JC.  cttyu  d.fcifuluS ,  e)ufque 

de  fiupclleclilc ■fntcnt  1.1.  I  3  8.a 

tAlphenus  ex  tonfioye  quantus  evaficrit  ffu- 

visconfiultus.  729-b 

tAlveum  lnfirium  e  gemmis  preciufiifimts 

quis  triumphointulerit.  485. b 

Amalthxa ,  cu)us  SibyU.it  nomen.      7  } 8.a 
AmanucnficSqui.  S^O.a 

Amanus  ,  quorum  dem%  44  }  b 


^w</<  /Jpgi  ?».»/<?  «   militibus  mpcfitum 

dtadema.  2  2  2.3 

Amafiis  Regis  cujufimodi  in  ociooblcBa- 

menta.  795«a 

Amafts  quomodo  ab  unoquoque  vita  ratio- 

ncmexigi)uffierit.  7ig.a 

Amafis   Perfix  in  Barcatos  quanta  perfi- 

dia.  ioi.b 

Amaflris  in  Samo  quid.  5  S  6.  b 

Amatu  qua>  virgo  ,  fiuo  nomine  tacito,  <ao- 

carifioleret.  lo8.b 

Amatttm  nonfuiffie  ,  ubi  ,  &  quibui  dede- 

cusftt.  478.a 

Ama\onius  quis  menfits  diBus.  8  ?  7 .  a 

Ambarvale  facrum  ubi ,  r «>■ ,  C  quando 

fieret.        377. b.  37tf.b.  693.8.  694.8 
Ambitus   quam  vartis  legibus   retufus. 

755-a 
sAmbitus  fiiu  area  tcmplialicujus  ,  qnibus 

carcmoniis  conftcraretur.  61 1.b 

Ambranum   in  pncliis  aggrediendis  mos* 

932.3 
Ambrofia  infiaeris  qui  coronentur.  ic  90.8 
Ambuibialis  viclima  qutf.  3 74. b 

Ambujius  ,  cujus   Romani  cognomcn  & 

unde.  72.8 

Ametridis  [alii  Ameftridis]  quamficele- 

ratum  &  iint/tum  votum.  8l8.a 

Amicos  R;mani  quos  vocarent .       1172.8 
AmiBus  morlmrum  laneos  an  lineosefft 

oporteret.  617.3 

AmiBui  regum  aliquot  qualis.         2 1  3  b. 

2T4.b 

Ammona  quibus  maximi  culius .     747'" 

Ammomi  Jovis  craculum  ubi  &■  quam 

olim  celebre.  414.D 

Ammomi  oracuia  quibus  Citrcmoniis  pete- 

rcntur.  4-1 5  -b 

Ammonis  fffigies  qualis.  4 '  4- f> 

Amnemones in  Gmdo qui.  993,a 

Amneftiaslex  qn£.  *    545-b 

Amaebaum   carmen  ubi  poiifsimum  cani 

fioiitum.  291.8 

Amori  &  Aryiicitix  qui  &  qua  de  caufit 

fiacnficarent.  952.3.933.3 

Amphiaraus  quis  ,  &  quibus  pofi  mortem 

honoribus  cuitus.  408  ■  b 

Amphiarai  oraculum  &  templum  quanti 

olim  habitur/t.  ^cg.b 

Ampbicyptllum  ,  vafisgenus.  06*).  a 

Atyphimafihalss  qmtum  twtica.      242-b 

Am~ 


Rerum  et  Verborum. 


Atnpbippi  qui.  698.  b 

Ampbitbi •atrales  ioyt.  loj.b 

AmpbitbeaUum  d    Jul,  Cxfare  extru- 

ffum.  1 194.8 

Amfborarum  drjcrfitas  nu.t.  444.  a 

Amygdalx  quibns  quotidiar.us  cibus   & 

•vice  fanisfuerint.  677.8 

Ampbyciionum  cou-jentus.      5J-b.  5 5- 1>. 

850.  a 
Anacbarfidis    de    numero    pocuiorum  di- 

Hum.  ?c4*b 

Anacbarfidis   in  Atbenienfcs  dicierium. 

1007.3 
%Anacbarfis  d  quibus  &  cur  occifus.  98 r .a 
Anacreoncuytsfucrit.  472-b 

Anacrcontis  miramors,  475-b 

A'va.y'J$zy  aui  dicii.  5  ;  C  .a 

A'vzKX\L/7rl>)yia.qutt.  lSrf.a 

AnaUciaqux.  Il^S.a 

Jlnandatus  ,  qtiorum  deut.  4  14.  b 

Anaftcrion  quis  apud  Atbenicnfis  menfis. 

834.8 
Anatii  dta  qu.t.  105.  b 

Anaximander pUyficus cuytsfuerit.^-j 2  b 
Anaximandri  de  diis  opinio  qux.  746. b 
Anaximencs  Mdcjtus  quid  primui  exco- 

gitarit.  1 1 5  2.a 

Ar.ax.mtncs  ,  borologii  primus  invcntor, 

cuyufucrit.  472. b 

Anaxyridcs  quid.  2jl.b 

Ancaria  ,  quorum  dcapcculi.tris.  45  i.b 
Ancbora  quibus pro  caduccofucrit.  3  4.b 
Ancialtx.  685. 3 

Ancilla,  fcrpentem  enixa,  quid  porttrs- 

derit.  5  59a 

AnciUarum  -.cficsproprix  qux.  2 1 1 .  b 
Ancon   quid   carccris   apu.l   Atbcnienfis 

fuerit.  584.8 

•i4ir«/  Wl.trtins  primus  Fortunam  virilico- 

gnomtnto  dcdicavit.  96.8 

Ancns  Martius  ubi  fcdcm  fuam  babucri; 

Romx.  6c8.a 

Ancylium    movcndorum  &■  condendorum 

confuetudoqux.  20;. a. 204.3 

Andabatarum  mirus in prxliis  mos.  7  1  y.b 
Andriaquid.  .  294. b 

Andrimacb.darum  in  elocandis virginibus 

mos.  \C)\.Z 

Andtomtdis  p.i/r-aqux,  41  2. b 

A  ■idronitis  qnid.  5  ?  +  •  b 

Andror.odoiHs,  qu-.rum  legiflator.      527.3 


Antmotis  Pallas  qux  £?•  cujas  rcidomi- 
nium  babucrit.  8 1 0 .  a 

Anctidu  dtx  pbanum.  1898 

Anetiftos  ,  diaqux.  4S4.b 

Angtrona  dca   qual'11    &  quomodo fingi 

JUita.  l20$Ta 

gi/ortuspatricius.  4-  2.  a.  824.8 

.Anguium  in  Syna  mirabilij  quxdam  na- 

tura.  4CO.a 

Anicnfis  tribus  qu.f.do  vtttribui  addita. 

IJI.a 
Animad-jcrfio    in   pcccantcm   quare  fiat. 

58o.a 
Anim.tdvcrjicnum  crdo  in  mtlitcs.]$8.& 

268.a 
Animalia  alia  aliis  dicata.  697. 8 

Animaliumformas  xnc.ts  fcuto  qu:  tffinxt  - 

rint.  (•    ;  b 

Animalium  figuril  qui  olim  prolii tri.<  vft. 

527.8.528.3 
Anio  vttui  &  novus  qualcs  Rimx  fiuvioli. 

j6s.b.567.l> 
Anna  Pcrtnna  qualis  nympba.  760.3 

Annaits.  1  1  j    .1 

Annalts  maximi  qui  d„'ii.  ;  1 4  .a 

Aimtri  Babyltmut  regii  luxm,         302  b 
Annaria  lcx  qux.  9  2  5 .  a 

Annipi  incipium  apud  divtrfhi  mcnfii  quit. 

8293  Sjc.a  852.3 
Anni pcr  xtatcs  diSiniii.  8  3  r .  a 

Anm   initio  qux  fimptr  obfirv.tri  folna. 

8;j.a 
Anni  &  tcmpora  anni ,  an  a  tnhunis  ,  an 

d  confulibns  niimera,cnlur ,  difctptatum. 

lyh 
Anni  fymbolum  !F,iyptiis  quale.        817.8 
Annoium    aliquot  drjcrfrum   cat.thgus. 

826. a.  {Scieqq. 
Annorum  numcrus    undc  Atbenis  ,  unde 

Laccdxmonc  ,  unde  R-jtnx  fioi  folitus. 

754.a 

Annum  <xnm  qui  tandtm    invencrint. 
827.8 

Ar.ms  apud diwrfts gtntes  quomodo  mit,- 

riaut  diiiingHifoii at.  8 1 5  .a 

&  feqq. 

Annut  n.ituralii  CjJ"  chilis  quis.        8  J  0. 3 

Ainiis  m.tgnu)  quis.  828.a.Sj  1.8.  mund.;- 

nus  quii.  829  3 

Annona  duptc.x  quibus  darifolita.    1 1  24-3 

Annor.xprxfcctus  qvis.  669 -b 

Annm> 


I      N       ! 

'Jinnularts  digitus  quls.  1 1  o  5.  a 

±Annuli  aulii  quando  $  digitis  olim depo- 

rnndi  faerint.  43  j.a 

^Annulis  qualia  diverfi  infculptafeu  tnfixa 

habuerint.  4?4  a 

^Annulo  d  rcs<e  donari  apud  'Perftt  tf^d 

199».  4j7.a 
\Annulorum  aureorum  )us  quibus  inttio  con- 

ceffiim.jiG.Z.  quando  promifcuum  fa- 

Bum.  4}6.a.  517.8 

*Annulofum  dureorum  )ure  donatus  liber- 

tus ,   babtbatur  ingenuus  ,  ac  nomen  mu- 

tabat.  4j6.a 

^Annulorum  fculptttrat  variat.  4  ]  4  •  a 

tAnnulos    aureos  gefiare  quibus  milittbus 

conctffum.  521.3 

*Annulos  qui  initiogeflahant.  4  J  J .  a 

+Anntdus  nuptialis  in  qito  dtgito  gefiari  fo- 

litus.  4Jva 

„4nnulut  i  finifira  in  longiflimum  dextrat 

tranjtatm  fingultus  C"  gvavedines  leva- 

re  iiuibufdam perfuafum.  J  205 .3 

j&nnutus  pionubns.  zyz.a 

tAnnus.  Ptdefuprnin  Anni,  &C. 
^Anfer  iftdiproprie dicatus.    697.8.705 .a 
^finfer  cui  nationi  in  epulis  &■  facrificiis 

tnttrdictus.  696.3 

^infcrem  mortuum  quis  fhdofophus  quam 

luxent.  6oj.b 

Jtnferes  facri  ubi  quondam  Romatpafce- 

rentur.  466. b.  5;  5  i.b 

Jlntxi  regia  ubi.  6 1 1 . 3 

^intaus  unde  genitut.  J  80. a 

jtntcnnates  primt  contra  Ramanes  arma 

fiimpfere.  J08  .3 

Jlntenodora ,  cu)us  Jeas  atdes.  'jll-b 

stnttfiznanimtlites  qui.  677-b 

^lntefiznanis   cedcnttuus    qwtncdt    acies 

mutarctur.  9?7a 

lA.ittjhrion  quis  jtrheni*  menps.     8  J4.a 
„4ntlrfis  tribus  quando  cttteris  addila  ,  & 

e)us  prdrogativ.t.  ijc.a 

Ktiotstf  quid.  1101  a 

Jtntkhirquid.  1205.3 

^Antidota  ad-jtrfui Fincrem.  1078.3 

9A>it;go:ii&-  Dcmetriiinugines  cttr  ^Athe- 

nienfis  cum  Jove  &  Paliade  i»  peflo 

cffinxcrint.  I72,.a 

Antigmi  dictum  de  Pyrrbo.  1 J  7 .  a 

ytnitgonipraccptor  quis.  4gc.a 

Atii"ont  R-°il injllenti*.  214,a 


Antigonus  rex  at>  Antonio  /eeutiperCHp 
fiu.  60  5. a 

Anttgonis  ,  Athenitnfium  trihus.     I J  2.8 
lAntmtacbus  cu)asfuertt.  47*-b 

^Anticchi  ediBum  egregiutn.  7j0.b 

Antiochi  in  exiruiu  ornando  luxus  quan» 

tus.  523.1 

Antiocbiinaudita  fuptrbta.  J4+-a 

Antiochi   Soteris  qutlis  aliquando  futrit 

ttfr*.  88+.a 

Antiocbis  ,  Athcnienfium  tribus.      r J  2-8 
Antiquitaifnclitatemauget.  ^oj.b 

vAnti/ieria  quid.  5 1 4-  b 

tAntifihenis  plnlof.pauperta*  quanta.6%4..* 
Antifitus  qu.tm  levem  ob  caufam  uxorem 

repudiarit.  95J-8 

Antones  ,  Hcrculisprognatut.  5  4 .8 

lAntonini  cognomine  quii  lmperatores  ujtm 

9.a 
Antomni  Caracallat  cum  Julia  noverca  in- 

ctfius  matrimonialis.  184.8 

Antonini  Caracallat  exercitium.        152* 
tAntonint    Philofuphi   lex  de  Senatariiuy 

pcregrinis.  1,0 1 8.1 

.Anlonini  Piilaus.  49-* 

lAntoniniani  fodalcs.  2C0.  a 

Antoniorum  famtlia  unde  orta.  5$** 

^Antaninus  Impcrat.  deum  Heliogabalum  in 

pruf.it itne  facrorum  reliquis  diis  prapo— 

ni  voluit.  1099.3 

Antoninus  qtto  fatcUitio  ufus.  69  J.b 

Antanius  qualem  aliquando  militibus  de- 

derit  tefferam.  88j.a 

.Antonius  qua  ludi  ffiecit ,  quo  omine,  d  qno 

vielus.  801. a 

Antri    Hierapolitani    miraculttm     quod. 

4U-b 
^Anympbi  qui.  1078-8 

jlnyti  ambitio  quanta.  758.8 

tAofis  ,  fluvius  gemmifer*  854.8 

yApaturia  Athtnis  quid.  662  .b 

^Apelies  cur  Fortunam  ftdentem  ejp.nxe- 


rtU 
ApenA  qutt. 

jLpes-quale  aufpicium  faeiant , 
Apbejitr  qui  in  Qnido  diBus. 
vApbctos  quis. 
Apbracla  quid. 
Aphri  pajioritii  quootodo  &  qux  votafa- 

cercfoliti.  817.8 

Jlphti  natu/a  qualts.  10  J  4-  8 

^Aphri 


IC2.8 

7j.b 
140.8 
99J.8 
519.8 
881.1 


Rerum  et 

Afhrl  f(¥  tfuid  jurartnt.  90.IJ.   Vidt  rtli- 

quain  Aphrorum. 
Ajibrica  cui  cognomen  dcdcrit.  joo.a 

jlphricani  fupcrioris  annulut.  434*a 

Apbrican  u*  minor  quit.  3  3  6.  a 

Aphricanus  quis  Scipionum  cogmminatut . 

AphrtCUS  oicur.  40  3  •  a 

Aphrodiftum  yutamcntum  quid.  99-b 

Apbrodttc  ,  dea  qu*.  454-b 

Apbrorumfcpcliendimos.  5S7-a 

Apbrorum    veftts    mititarti    cujus  cotorij 

efftnt.  146.  a 

Apbrorum  deus  cjuis.  4  \  5 .  b 

Aphrorum  peculiaris  mos  ,  fluxA  vifle  ©" 

defcinElos  incedere.  1 58.3 

Apidi  cx  qut  tantum  aqua  potus  cxhibe- 

retur.  583-b 

jf M/  i  quibus  ma xime  cultus. 2  3  O.a , 7 4 6. b 
Apis  five  Strapis  quid.  4 1 5  •  b 

Apis  oracula   qualia  &  quibus  modis  rid- 

derentur.  ib;d. 

Jipii  ufus  in  rnanium  facris  Crftralibus 

facris.  j66.b 

Afium  ,  bcrba  qualis.  3  02  .a 

Jipio  opus  cffe ,  ubi  olim  provtrliulitcr  di- 

ctretnr.  3G3,a 

jipobatt ,  ludus  qualis.  799,a 

Apocinus  quid.  497>a 

Apcdcfla)  .Athenis  qui.  726.8 

Apoltcii  apml  /Etolos  qui.  10 1 2. 3 

Apotetlum  ,  concilium  JEtolorum.  99 1  ■ a 
Apolides  qui.  839.8 

Apollinarcs  ludi  cto  ,  quando  Ci~  ««  qno  in- 

Jiituti.  ;s8.b 

Apc/iini  quid  immalaretur.  7  O I .  a 

ApoUtni  quam  varie  apud  Grxcos  lilarife- 

litum.  690.8 

ApoUtnis mmina  varia  apud  varios.^G.b. 

&lCC]C]. 

Apollims  rcdts  txtraportam  Carmcntalem. 

x6i-a 

AptUims flatu.t  "Htapoli  < rcila.  2  3  8.3 

Apollinis  tcmplum  ubi.  5  5  8.  b 

ApoUinis  Spodii  ara  qu<tm  mira.  4^7- b 
Apollinis  Smyntbxi  imago.  1024-3 

ApoUo  (ST  Liberubiiijdcmjacris&  bono 

ribus  cuiti.  46o.b 

ApoUo  ,  cujus  aliquando  fuerit  teffera  mt- 

lit.-ns.  883.3 

AfolL&Minerva  quorum  diipatrii.q\j.\> 


Verborum. 

Apollo  ubi  natus  &  alitus.  4C«.b 

Apollo  Culiciarius  ubicvltus.  Io6.a.  hry 
tbtbius  ubi.  ibid.   Pornophion  ubi.  ibid. 
ApoUo  S.mdatiarius.  4c6.a 

Apollodcrui  Ptrgamtnus  ,  *Augt<fli  pr.tce- 

f'or'.  49oa 

ApoUomus  Tyandui  quid  a  diis  pofccret. 

iico.a 
ApdLnii  Tyanei  vcflitus  quis.  2  3  7-b 

Apollonit  Tyanei  in  Spurt.  diBum.X  1 56.8. 

ttjdcm  balnea  inlerdixit.  ibid. 

Apopbibcgma  Dimadis  in  Draconii  leget. 

597.3 
Apopbthegmata  aliquot  infgnia.qft.a  49.3. 

9*.a.  137.  a.  291.8.  447.1}.  951.8 

Apoftftf  tj.ittationts gctiuf.  497-3 

Apoflaftumquid.  777-* 

Apoflropha  ,  17«,*  (ypriii  cogncminata  dea. 

4S5-b 
Apothcofts  quid.  44 1 . b.  446. b 

Apparitores  qui.  105.3 

AppcUationes  a  quo  ,  ad  quem  ,   quomodo 

vel  licita  vct  illicitafutrint.         672  .b 
AppclLuiones  omnes  ad  quem  magiflratun* 

pertinerent.  ibid.b 

Appetttioni  dea:  ubi  ara  fiatuta.  lo^.a 
Appia  via  quanta  c>  quam  celebris.  721.» 
Appiiundeftc  diBi.  65.8 

Appius    Caudex   unde  Jic  cognomtnatus. 

65. a 
Appii  Claudii  animadverfto  in  milites  lcc» 

ccdcntes.  3j6.a 

AppH  Claudii  cenfura  quam  infignit.-j  2 1 .3 
Afpius   Qaudius  ob  quod faanus  Ctccatus. 

370.a 
Appim  Qaud  ns  rttts  quam  confidcns  in 

judiciumvenerit.  600. 3, 

Apptus    Clandius  primus  otdinem  fcnat*- 

riuminqutnavit.  997-* 

Appiui  Claudius  fo/tn  cenfuram  egit.yi^.u 
Appius  Ctaujus  gcntis  Ciaudiorum  prin- 

tcps.  65  a 

Api-ulipopnti  qui.  2  3  5 ,a 

Appuli  cuiveritofacrificarint.  8   9..1 

Aprt  mtUi.irii  804  a 

Aprilis cui dcx  fkcer.  83  5.3-  83  6.a 

Aprilis     ldtius    qnid   ficri    conjucv.rit. 

761.  a 
Apros  totot  ttva  mcnfa  qrt:e  pritntffaf.pt' 

fucrit.  290.  b 

Apyrttx  pancs.  l82.b 

A$u 


I       N       D 

Aqua  hxrere  ,  quid.  1 5  X.  b 

Aqua  &  ignis  cur  fyonfo  &  jponfx  ia  li- 

mine  domtu  tangenda.  269.8 

Aqua    &    igni    quibm  interdici  fohrct. 

270.3 

Aqua  d  quibm  culta.  744-" 

Aqua  rnantiria  qmd.  141  a 

Aqua  Mcrcurii.  loo^.a 

Aqua  Jlppia.  722. a 

Aqua  mira  in  Lycxi  Jovis  fonte  ,  manu 

fuerdotis  qucrno  ramo  agitata  ,  largos 

effundensimb.es.  ic6}.  a.  1065.8 

Aqua  &  igni  mterdicere  quid.         587.  a 

Aqux  jactis  adhibitx  apud  divcrfos  qua- 

les.  1095.8.  &  feqq. 

Aquam  in  fiuris  certaminiltii  qui  quibus 

ajpergere  folitt.  66  2- a 

Aquas  ,    qitihus    hoflix   infpergerentur  , 

fuper  ttrram  fofuijfe  ,  piacutum  erat. 

1095. a 

Aquarum  in  facris  ufus  ac  religio  quanta. 

1076.8. 1077.8 

Aqux  duBus  Romx  diverfi.  56  j.b 

Aqux  duHuum  cura  penes  quos  olim  ef- 

ftt.  719-a 

Aquiia  religiofe  culta.  866.3 

Aquiia  quando  &  quale  omcnferat.  1 5  I.b 

Aquiix  centum  qmbus  in  facris  maklaren- 

tur.  8:9.3 

Aquilx  vel  fulminis  nominaunde  qniluf- 

damdaia.  341,3 

Aquilx  figura  in  fummofctptri  Tarquinii 

Prifci.  226.3 

Aquilxfignum  quam  mbile  apud  Romanos, 

&■  unde  illis  allatum.  865-2 

Aquilam  qui  tanquitm  numcn  adararint. 

74^-b 
Aquilii  undefic  diRi.  5  9- a 

Aquiiii  jurijjieriti  Uns  <ST  domus  ubi  R"~ 
mx.  57'-b 

Aquiliumpiebifcitum.  11^-^ 

Aquitanix  provincix  quot.  5  1 1 .a 

Ara  Confidei.  555.  b.  cur  undique humo 
aggefla  ,  abilita.  35^-'3 

Ara  in  atriis  domorum.  3  29  b 

Ara   quibus    cxrcmoniis    decLcari  folita. 

Ara  maxima  Herculis  qux,  &  uot.  309.3. 

*7I*a  ...  -, 

Ara  cx  foiis  dextris  ammalinm  cornwus 

conflrucia  qux.  4°7-b 


Aira  ex foiis ftcrificiorum  cineribus  confia- 
ta  qux.  ibid.b 

ArxventisextruBx.  809.8.810.8 

Arx  fiondibus  diis  facratis  ornatx.  1087.8 
Arxinferoinm rarx acccffu.  3  5  9.^.360. b 
Arx  cuique  deo  fux.  1087.8 

Arx  deorum  apud  quos  pro  afylis  effent. 

781.3 
Arabes  naturaquaks.  1038.8 

Arabcs  quomodo  politiamfuam  divifcrint. 

191. b 
Arabia  ad  totiui  imperii  rtgiam  ab  ^Ale- 
xandro  M.  dcflinata.  613.8 

Arniumdeus  quis.  445-b 

Arabum  in  adultcros  poena.  863  -a 

Arabwm  fpeitendi  conjuet  udo.  5  5  6.  a 

Arubum  in  fccdere  percuticndo  mos.  28  .b 
Arabum  inceflus  r:  efvndus.  1 8 1 . 8 

Arabumpretiofx  domus.  3  $9-b 

Arabum  mos  quidam  abcminandns  circrt 
uxores,  192.8 

Arabum  Pontificum  ornatus.  3*2-a 

Aranca  letifcri  morfus  ubi.  400. a 

Aratifitcilites  qui.  C  9 1 .  b 

Aratus  quoties  lmpcratorfucrit.  13.8 

Aratus  quam  grande  aliquando  votum  vo- 
verit ,  fid  inhumanum  &  quomodo  pcr- 
folvcrit.  813.8 

Arbor  capillata  qua'.  1 1 6 .  b 

Atbyy  excifii  ramis  pro  tropaopofita.i-jq.a 
Arbores  ferales  &  Dnifacra:  qux.  653.8 

654.3 
A>bores  lanigcrx.  962.3.963.8 

Arborcs  qui  pru  nnminibus  veneratifint. 

743. b 
Arbures  ubi  rcffonfa  fcu  oracula  dcdijfefc- 
rantur.  40i.b 

Arbvfcul.e.  in  rb.fi  n.ijccntis  contra  adul- 
terium  mcdicina  qu.c  864.8 

Ar'i<fi.iquid.  3298 

lArcadct  qmliter)mert foliti.  98. b 

sircades  quot  mcnfibus  annum  metiti  fint, 

826.  a 
Jlrcades  Pani  &  Jovi  Lycxo  flata  die 
humana  viclima  ficrificabant .  1023-8 
^Arcadumhorrendafacrificiaqu.c,  748.  b 
Arcadurn  pucri  v.t  iaflituereniur.  479-a 
Arcerii  qui.  839.8 

Aiceraqnid.  53r,a,5?5-a 

Archagatho  medico  quid ^om/fprimoda- 

tum.  973-a 

Arche- 


Rerum  et  Verborum. 


^Archclat  regia  ubi.  6 1 1.  a 

^rcbclai  Hegisfuper  Euripide  lucius  quan- 

tus.  bir* 

*Arcbclaus  rex  quale  ccrtamcn propofuerit  • 

654-b 
Arch i  Tbrjfalis  qui.  1 1 6  5 .  a 

wdrcbidamus  qudm  Icji  tle  caufa  quam  gra- 

-jiter  ab  f.pboris  mulBatus.  7 ;  1  .b 

vircbicrofynesquis.  3  18. a 

tArchigetcs  dcus  quis.  456.  b 

*4  rchtlocktu  poeta  cur  a  Lxcedxmoniis  ur- 

bce)cc~tus.  j6i.a 

tArcbinui  Thebanis  quis.  1 1 66. a 

^rcbita  quomodo  &  d.  qutltts  aliquando 

captus.  47I.b 

tArclutas  Tarcntinus  quomodofe  oblcclarc 

folitus.  795  .a 

lArcbontes  Athenis  qui  &  quot.       754>a 

vdrchytas,  cujus  difcipulus  £r  ubinatus. 

2?2.a 
Arcirmaquid.  5??,a 

Ardali  araubi  &  qualit.  4IO.b 

Areopagitjc  a  quoconUituti.  99*,a 

Areopaptx  quomodo  fcntentias capitis fcr- 

rcfoliti.  590.a 

Artopagus  quld  &  ubi  ,  &  quanlus  c)us 

honor.  5gi.a.  591.8 

Arcopagus  quomodo  &  cur  tam  inculti  te- 

geretur.  5  54-b 

Arcta  cu)us  filia  &  quantum  ingeniova- 

luerit.  474.  b 

Aretium  ,  cu)us rcgionis  civitas.        851.8 
Argrnt.it.s  rhedit  &  carrucis  uti  quibus 

olim  mdultum.  1015.8 

Argenti  //'•' r.'t  quot  infuptUccJiii  babcrevi- 

ro  trimitiphali  Hcucrit.  6  S  2 .  a 

Argcntum  CjT  aurum-quibus  nationibus  olim 

maximc  invifum  &  viltfuerit.  1052.8 
Argtos  qua  fimulachra  -jeteres  appcUarint. 

I  I5.D 
Argcs  ttndcquis  diclus.  ?4}'a 

Argjlctum.  402.3 

Arginip.tfa  ,  Scytbis  qux.  4  5  S  -b 

Argivi  natura  qualcs.  ICJ  I.a 

Argrjorum    pojl  funus    qnam  fumptuofa 

magnificcntia.  649.8 

Argrjumforv.m  ubi.  3  5  J ,a 

At^orumfaclioncs  qutt.  887.8 

ArgjroafpicLe  (aut  Argyrafpidw)qui diihi . 

ofii.b.^c.b 
Aricia  fornm  quid aliqu.ndo pajfnm.tf  J  .8 


Aries  quale  aufpiclumfaciat.  1 4  8  •  b 

Arietcs  ubifmt facrofancii.  102?. a 

Arietis   capite  qui  pro  galcj  in  bcllo  uft. 

I55a 
Aritns    damno   olim    mulBati  homicidtc. 

586.a 
A.ton  cquus  quibus  iniudis quammirevi- 

flcrcvaftrit.  6X.b 

driflaificlioin  Argo.  88". a 

A,iJi,de)ufiior  ,  quid.  162. b 

Anjiidcs  qua  caremoniaiHnmfocduscum 

Gractafirmarit.  27. b 

Artjinics  cur  Jufius  cogmmi.iatus.    ?f  v.a 
AnJiuUs  qua  potifimum  rc  giorUri  fcli- 

'«''  68$. a 

Arijiides  cttr  in  cxilium  ajlus.  j  -  :  a 

Ariflidis  -Jifiitus  quis.  2  ?  7  b 

Ari/iippifaihoin  ^irgo.  SSr.a 

Anjiippi  Socatici •jtjiitus.  2 3  6.  b 

Arijiippus    Socr.tticus    quando  floiucrit. 

474  b 
Ariflo  Pcripateticus  cu)as fucrit .      4"?.b 
Artjiobulus  unde  qttis  dicius.  ? 4 :  .a 

Arijlocrat  ia  quid .  1175.3 

Anjl  dcmi   tn  Optimatum  filios  edifiutn 

quod.  ?6? -a. 

Ariflodcmus    nudo  fede   inctdcre  folitus. 

227-b 
Arifiogitimis  nomtn  curfrvis  indiprcbi- 

biium.  787.3.  842. a 

Ariflomtnes  quotccntenarios  bominum  uno 

facrificio  m.ui.irit. 
Ariflomcnis   dtJfecHi  cor  hi(J>;dum  invcn- 

tum.  548b 

Arijiopbanis  in  Pcetico  ctrtamine )udicis 

judicium  quam  mirum.  654. b 

Ariflophontes  quam  Jxpc  caufam  dixcrit, 

ficpe  alfelutus.  6oi.a 

Ariftoleles  Alexandri prxceptor.      490.» 
Ar.Ji-.teHs  wftitus.  - 5  7-b 

Arijlottlis  pro  ciicancrc  -jctum  quale.  8 1 0.3 
ArUhmetica   ubi   vnlgy  pucros  doceretur. 

49?. a.  494.8 
Arma  rnihtum  mcmbra.  88.  a 

Armx  quibtts  dtis  dicarent  militcs  cmc- 

rtti.  70  8.  b 

Arm  tta  ,  qiut  Cypriis  cognomin.tla  dca. 

455-b 
Armcni.t  in    quot  gubcrnationci  p.tnita. 

511.3 
Armeniiper  i*i&  '•■tramtt.  So.b 

Armc- 


I      N      D      E      Jt 


tArmeniorum  Regum  diadema  quale.ng.a 

i»o. a 
^Aemenorum  in  fcederc  percutiendo  mos. 

29-b 
^Zrm  tnfis  tribus.  1 1 7 .  a 

^Armilufii um  quid  &  ubi.  J7Q.b<;6l.b 
t/lrmis  abyciis plaufumfacert  quid.  88*.3 
jLrmorum  concuffu  &"  crepiiu  quidfigni- 

ficctm.  88  5. a 

tArmorum     militarium    atque    ernatuum 

apud  'jarias  gentts  di'jerfitas.  7!4>b 
A  ffM^etf  Lactdttmoniis  qui.  I 165  .a 

+Arnarion  ^Acbsis  qnid.  99  ?  -3, 

Stniienfis  ,ftu  l^arnifufil  tribus.  128. a 
^Lr.iopbagori ,  cujufmodi  apud  jLtbtnien- 

fesjudicium.  •         75  5 'a 

*A  ruophoron   qudt   quantumqut  Jlthenis 

conalium.  99-  a 

%Arot&  Syracufttiis  qui  dicli.  786.0 

^Arpides ,  cjH  tles  calcei.  2 26-b 

*4triparc  widc  diclum.  196.8 

t/Lrfiices  quis fucrit.  f  4  a 

^Arfacis  cognomen  qui  Rcges  ufurparint. 

14.  a.  15.  a 
jLrfinoes  cum  Ttolemao  fiatreincefiuofum 

m/tlrimonium.  iSi.a 

jirlabai  qux  dieiaz ,  &•  tarum  dijfcren- 

tia.  444. a 

^frtaxata,  quorum  regia.  6 1 2  .a 

tArtaxtrxes  cur    Mntmon  cognominatus. 

jirt.txerxts  unde  2>lac;ochir  cognomina- 

tUS.  1202.3 

jLrtaxcrxts  contra  Cyrum  dnBurus,  cujus 

coloris  fagulr,  milites  ornaverit.  147-3 
^Artaxcrxis  cumfiliabusfuis  imtflus  ma- 

trimoniatis,  i8}.a 

lArtaxtrxis  in  militcs  deiinquentes  pxna 

qv.ie.  3  61  .a 

^lvtixerxis  'jotumpro  uxoris falutf.  812. a 
^lne-iis  Gratis  dea  quix.  46^.0 

tArttntifia  fjcpe  ad  confultandum  a  Xtrx 

iifcnatumacccrfita.  1015. a 

Artetwfia:  tropAum.  '75«a 

Artcmifium  ,  in  Eplicfo  quid.  781  .a 

Artemon  annavis  pars.  194.3.  quidvtii 
fignifcct.  195.3 

Arttrit  ftmts  qua  dc  caufit  &  quf.m  digne 

mnlRatuS.  778.3 

Artts  libtralti  qu.t.  4~9.3 

Artiiti  in  Ebidam  9  qui,  992.1 


Art'tlaganus  panis,  2  8 1 .  %. 

Artopttcius  pauis.  28l.b 

Arvates  fratres  ,  qui ,  tjuot  &  undt  dicii 

196.3.  ecruminfgntquid.  >97.8 

Arv.naz  cur  quidam  nominati.  6  1  a 

Aruiam  Juptr  aram  in facris quomodo  qui 

facant.  Ic8?>a 

Arundinctum  quid.  22  8.  a 

Ai  undinum  fiuHu  qua  gtns  'jutgc  viclitct, 

(sTJ-Z 
Arymphai apud  Hypcrborcos  qui.    10:7.3 
As  duodicim  uneias  contintt,  1  a 

Afiirota  qutt  &■  unde dicia.  U^S.t 

Afcoiiafmus  quid.  496.3 

Afciepiades  tncdicus  cuuu  &  quantusfue- 

rit.  47j-b-47Vb 

Afculanorum  dea  ptculiaris  qute.        4  5 ) .  b 
Afianinatwaquaies.  I0;8.a 

Afiarchx  T, aUianis  qui.  1  j  66. a 

Afiaticorum   al.quot  exccllentiuminzcnio- 

tum  catalogus.  4T  2.  b 

Afiaticorum  in  comportandis prttiofifiimis 

quibufqueinmilitiam  mos.  888.8 

Afina  cognomtntum  unde.  77-a 

Apnii  Pollionis  bibliotbcca.  5  2  7 .  a 

Afini  nomine  vocari ,  quam  t/£.gyptiis  pro' 

brofum.  12C0.a 

Afini    quando  fertis    &  pane  corotiarcH* 

tur.  707.  a 

Afini  quibus  ey  qua  decaufkin-j/fi.  877.8 
Afini  ubii.utii ,  Cjr  ubimutii.  I  loc.i 

Afini  'ji/lira  quJrcrc  quid.  I  ^6.b 

Afinns  cuidcopropriedicatus.-joo.i  7C 1 .8 
Afinus  ad  lyram.  lS7-b 

Afimis  ad  tibiam  ,  qnid.  ibid. 

Afms  Cantr.di  ».od«s  qu.dis.  875.8 

Afftr  cui  diclus  Tnbonius.  76. a 

Ajpbalus  qnici,  79*3 

Ajfes    qi-o!  fircndi  fponfit  jam  ctfm  'jiro. 

cmgrtffd.  284.3 

Affi'SUKcia!,'s.  r  185  a.fimiunciales.'ib\c\. 
triunciates.  ib;d. 

Ajsidnus  quis  dicius.  5  4  %  b 

Apis  minoi  moneta.  Il8s-a 

Afifia  "Milefiis  dea qua,  465  ,b 

Ajfjrit  quid  invenijft  dicanlur,  5  2  8*8 

Ajjyriorum  .trarium  ubijutriet.  2  54-8 

Ajfyrioium    circa    mortuos     confuctudo, 

ss}-a 

Affyriorum  mos  in  Sponfatilui  contrahcn- 
dis.  2-t.a 

^3- 


Rerum   et    Vereorum. 


tAjfyriorum  in  nubililm  virginibtu  elocan- 

disrittn.  187.2 

tAJfyriorum  I{rgum  cegnomen.  1 6-  a 

*Affyriorum  Regum  diadema.  220.a 

tdjjyriorum  Rtges  plurcs  fimul  habtban: 

uxores.  1873 

Acwchi  cjui  Perfn  dicii.  2  I  5-  a 

./jflragali  Gracis  quid.  79c  ,a 

*Ajlragalr\oni  cs  qui.  79 1  •  3 

^flrifjoiiicrcs  fiacr.c.  697.8 

\Afiyagis  fomnium  qu.xlc.  841.8 

~4jiymph.tlijft.rum  dcut  quis.  444. b 

^fjlynomi  qui.  7  5  3  • a 

•AJyli*  aliquot  fei  'jis  ubi.  7  8o.a 

•Afyla  apud  Spartam.  781.3 

tAjyhrum  aliquotrcctnfto.  780.3.80  ftO|CI" 
tAfylorum  immunitat  ftr  qucm  fcu  quos 

fublata.  780.3. ^Sja 

JLfylumbtfliarum  omnium  ubt.        IC24.3 
%Atabulo   vente  CHr    ^ipuli  facrificarint. 

809.  a 
jitdulpht  j  Gothouimrcgk  vrftnafupobia. 

10. a 
tAtt  ll.xnarttm  acJorcs  quo prhitcgio  donati. 

1 21.9.62  z. b 
tAtbamant  is,  ,Al  htnicnjium  tribus .  I 3  z .  a 
^ithca ,  Scytb.tr  um  Rfgis,  qudnlum  cquo- 

rumjiudium.  59-b 

Jltbciqui.  747  .b 

jithcn.xispiophetijfd.  7?8.a 

\Atbena:    in    quot  olim  fiHionts  dnifit. 

886.a 

tAlhtnarum  acr purus.  IGJ I  a 

lAtlscncnrum  tribus  dcccm  earumquc  nomi- 

»1.  132.8 

JLthtnis  cxErichlhcigcnte  magiflratm  ad 

f.xcra  Cercris  ficb.xnt.  1 169.8 

JLthenieufics  cur  Scironi  vento  fiacrifict- 

rint.  Sccj  a 

tAthenimJes  quam  agrealiquemexterum 

civitatedonarint.  979,a 

^Aihcnienfis  qnibiu  animnHbus  annua  fio- 

lennia  Tdineraai facere  fiola  cnt .     700.8 
tAthenitnfcs  in  quot  ordims  ab  lone  di- 

flincit.  l^o.b 

jLthcmcnfiei  quomodo  focf.ut  inhibutrint. 

48.  a 
sAthcnicnf '-s  natu/a  qtt.xlt s .  IC40.2 

tAthenienfiei  ubi  mortuos Jipelierint.  560.3 
t<Lthemciiftbv.s  gcrman.ts  ducert  uxorts,cri- 

mini  non  fitit  datum,  l8l.a.    txalia 
Tom.  II. 


etiam  praterquam  legitima  iiberol  tol- 

leie  pe.miffum.  l86.a 

*Athtnienfibm  ex  fiolii  Gracit  per  ifidtrn 

jurart  ticmt.  I^.b 

Athcnunfibm  quid  rxitiofucrit.         980.8 
*A.thenicnjium    &  Laccdamoniahtm  con- 

•ocnttu.  9:6.8 

Athenienfium  ducet  in  billum  profecluri 

quidfactrtnt.  5  7- -3 

iAthtnicnfturiif»j  ornm  cognomina.     3  5  2 . a 
Atbtnienfinm  quanta  cur.x  in  colli^tndia 

cadavcribtu  bill  inttrfi  Rorum.  C4-  b 
Atbtnnnfium  poena  in  adnheros.  862. a 
tAthenienfium  in  elocandis  filiabui  rittu. 

i88.a  189.3 
^Alhentcrfium  magiflratus  quis  cjfcfolitnt. 

S66.a 
Athenicnftum  ntagiflratus  qwbtu  miniflrit 

Jiu  xnfignihm  i.  cidcie fiAertt.  2  12.3 
Aihcnnnfium  mililarc  fignur/i  qucd.  868>a 
tAtbtnienJmrn  fummus  magifiratus  quit. 

754.3 
Athenienftum    in    praliit   aggretUendif 

nos.  9?*-a 

^ilhenienfium  tempUt  extra  u>bcm.   262. a 
y4thenitnjtnm  m  bcne  mtiitos amlemna- 

tiones.  7- <1.A 

^ithcntcnfium     in    Megarcnfiis   odium» 

98i.a 
^llhcnitnjium  in  morluis fi ptiicndis  cura. 

556.3.557-3 
Athenienfiumfatunt.  icc6a 

ALthenienfium  in  literas  hcflis  deprenfat 

modcflia.  417-a 

lAtbcnienfium  militum  contra  "Slcgarcnfics 

confiuctum)uramcntum.  16;. 3 

^ithenienfium  in   bcncmcritos  dona  qua. 

1 127.8 
^ithenienfium  thefiturus  ubi  rccondifolitus. 

154.8 
jLthenienfium  votit.  8  1  c.a.8 1  T.a 

^Athciiie/ifium  de  Pcrfis  ad  tAaratnonem 

rjiRoria  qu.mta.  737'b1 

Athenienfium    puerperarum    prxcipuum 

cdaliu  mquod.  485.8 

vAthcnioquit  quantufqut fucrit :         886. a 
.Athcnioncm    vtc.tre  quid  prai  fie  feratm 

ibid. 
Aili^i^C-tvquid.  12C0.a 

Jlthlttx  'cx  Olympiis  .1  Syl/a  Rmam  tra- 

dnRi.  64-  b 

C  c  c  jitblttas 


I       N       D 

tAthlet*  oiBi  quomodo  pacem  peti  oilot- 

dant.  94  5  a 

t/ftbletarnm  &  hiflrionum  fliccies  varix. 

660. a 
lAthlctarum  parialotique  quomodo  pcr  fer- 

tcs  diffonercntur.  63. b 

tAthletarum  -jiclorum JlatuiX  quales  Atht- 

nis.  1050. a 

t/lthfjnoncatribui.  I}2.a 

tAthofts  cu)ui  uniut  &  uxor  &  filia  fue- 

rit.  183. a 

tAtinium  plchifcitum.  24. a 

tAtlantis  nuUa  infantibut  indcre  nomina 

confue-jere.  4^7,a 

^4trebates  quomodo  concilium   cenvocare 
folerent.  1017.8 

A-tri  dies  qui.  295.8 

tAtria  quod  genus  otdificiorum.  6 1 0 .  a 

tAtria  quam  di-jerfa  Htom*.  i  bid . 

tAtria  cur  effent  inaugurata.  ?  3  2.b 

Atriaqu*  pars  domus  efjent.  329-b 

Atriariiqui.  8  3  8.3 

Atrium  libertatis.  609. a 

xAtrium publicum  in  Copitolio.  5  5  3 .  b 

tAtrophea;  Fortuna:  templum.  99 -3 

Attali  Rrgii  Bibliotheca.  526.8 

lAttali  Regis  obieBamtnta  in  ocio.    795 . a. 

796.3 
xAttalida  tribus.  1 3  3  -a 

^ittalui  Rex  primus  aurum  -jcflibus  inte- 

xcreinflituit.  959-a 

tAttalus  quidnam  germano  Eumeni  fcerit. 

193.  a 
^AttejuS  quibus  diris  2d.  Qr.iffum  de-jo- 

•vcrit.  81 5.  a 

tAttica  bcUaria.  2  79-b 

Atticafitkulofh.  441.8 

Attilia  Variola  d  paire  hereditate  cxclufa, 

cur  centumviralt  judicio  adrnijfa  fuerit. 

5?8.b 
7>1.  A.ttilii  Rcguligrave  fupplicium.  3IT.a 
M.  Attilii  Reguli  cenfura  praclara.  713.8 
t/lttiliiSerrani  &  L.  Scribonii  lex  theatra- 

lis-  '77-b 

"M.  Attilius ,  quare  -jelut  parricida  culeo 

infutus  yinmare  projeclus.  73^-3 

Avari  hcminis  natura.  5-b 

iAver.j  cmnis.  -561. b 

tA-jentinks  mons.  ibid.b 

^A-jcntini  nymologia  qux.  jbid.b 

^i-jcntini  arai  &  templa  qua.         ibid.  b 


Avtntinum  quiprimum  incolucrint.  562^ 
Alventinus  cur  diu   extra  urbem  fuerit. 
563  b 

A-Jtrno  quo  I  animal  immolaretur.    705.» 
A'JCS  exhulcerata  nulla faciibant  aufficia. 

262. b 
Aves  quatuor  fupra  tribunalubiy  &tur 
pendeant.  59 1-3 

Augilipcr  quid  )urarent.  oi.b 

Augilarum  diiqui.  l64-b 

Augurile  infigne  quod.  263^ 

^Auytirandi  carremonia.  265. b 

Augurandi  )us  quis  ,  licet  augur  >  non  ha- 
beret.  262.b 

Augurandi  ex  arcc  mos  augurum  qualis. 

121. b 

Auguratus  ftmcl  uni  coUatus ,  nunquam 

eidem  in-JO  adimi  potuit.  26 1 .  b 

Augur po!erat&  effefimul pontifex,i6c).\} 

Augures  quanta:  olimfuerint  ajlimattonis. 

259. b 
Afgurei  &  r'gcs  initio  iidem.  ibid. 

Auguri  tangert  -jctitum  quid.  2  69  .b 

Auguria  cx  avibus  captandt  qutt  gcntcs 
ptritifiimat fucrint.  1 3  2  .b.  1 3  3  •  b 

Auguria  ex  quadrupedibus.  I 4  5.  b 

Auguri  foli  fine  coUcgio  aufpicia  interpreta- 
ri  nonlicuit.  26  3  .b 

Augurii  ex  arce  petendiratio.  263-b 

Auguris  mentitntis poena  &  infortmium. 

231. a 
Aujturium  cuyis  interjentu  fiuUraretur. 

269. b 
Augurium  ex  caclo  quomodo fiat.       I23-b 
Augurum  magifirimunus.  268. b 

Augurum  creatio.  26 1  .[> 

Augurumdomiciliumubi.  260. b 

Augurummunus.  262  b 

Augurum  numcrus  primo  ac  deinceps  quan- 
tus.  257. b.  Scfeq. 

Auguflale    in  caflris  tabernaculum   qun- 
modo  cjr  ubi  fieri  folitum.  Sc).i 

Auguflales  lucli  qui.  66 1 .  b 

Auguflales facerdotes  qui.  7GJ,a 

Auguflalesfodalesqui.  200.a 

Auguflanil^ironiqui.  7IO.b 

Auguflarum  nomen  qux  mulieres  fortitar. 

7.3.  8.a 
Augufli    (2p  CttpxrCi-  veliqui  Imperatortt 
d  D.Julio  &  Oclavio  ccgnominati.  "]A 
Augufli  curja,  j2i.a 


Rerum  et  Verborum. 


%Attgufti  ediaum  de  altitudme   adificio- 

ritm.  34-C.b 

■Augufli  prazccpt  or  tjuis .  490.0 

Augufli  in  dcftrtore s  Ji.ttiomtm  pocna  qua. 

88  a 
*AuguJli  1'eftitut  quitlts.  2C4.b 

tAuguJii   in  PoUionem  Fefcennini  'jerjus. 

2<jr.a 
^ugufli  in  itnnulojt^num  quod.         4 ;  4 . 3 
oAugt-Jii  convivia  qualia.  298. b 

Augufliforum.  ?47-a.  $5  ia 

%Augufli  Idtbus  quidficret.  764.8 

tAuguftipvrlicus.  819.8 

Auguflus  quid  nummis  Jttis  incutijujferit. 

1058.8 
Auguflus  mtnfts  cui  dncftcer.  8  3  6.  a 

^Augttflus  quibus  fateUnibus  ufus.     695. b 
Auguflui  OHa-jtus  quantiHenatores  futrit . 

997-a 
Auguflus  OcJavius  filios  afcititios  tdocuit . 

491. a 
D.  Auguflus  qitomodo  annum  defign.rjtril. 

850. a 
tAuguflus  quoties  Impcrator  fucrtt  dictus. 

i2.a 
tAuguflus  quot  annos  tribunusfucrit.   14. b. 

i5.b 
tAugtJius  cui  ludo  effuftjlime  deditus  fut- 

rit.         ^  79? -a 

Anguflus  Csf.tr  per  qu.ts  contextis  'jtfli- 

bus  uterctur.  958-3.959.3 

Auguflus  JEgyptum  omncm  fltpendiariam 

efftcit.  ic).z 

Augujius  quomodo  fcnttniias  dt  majorc  ne- 

gociorogavertt.  1009.8 

A'jidii  Cajlii  acerrimain  milites  ftationem 

defercntes  poena.  3  ?6.a 

Aula  locus  in  Partbenio  ,  afylum  omnium 

b<j1i.trum.  10242 

Auletcs  Ptolcmxorum  qttidam  cur  fic  co- 

gnominatus.  l8.3.  19. a 

%Aureliaporta.  1071.  a 

tAurcliani  Aug.    de  Tctrico  &  Zcnobia 

triumpbm.  171.8 

Aurtlianiexercitia.  152.8 

tAurdtani  ftvtra  difciplinu  in  militarcm 

rapacitatem*  626. b 

Aureliant  fodalcs.  2G0.3 

iAurc!ianuiCd-far  prater  mores  inflitutaque 

ma)nrum    primtts   diadcma   u/urpuvit. 

224.8 


Anrclianus  Imperator  grcgaviis  militilust 

ut  pcr  omne  militi*  ttmpus  ,  fibulas  ba- 

bercnt ameas,pri"jilcgium dtdit.   522.8 

^Aurtliorumcognomenuude.  66.3 

Aurelius  prxtor  Senatum  ,  Equites  ,  T,i- 

bttnos  jtrarios  ccnjunxit  judtciis  cxci ccn- 

■#'•  i7.b 

Aureus  quot  dracbmis  conjiet.  1 1  89.  a 
Aurem  dtxiram    dtgito  minimo  fcabcre  . 

furorii  fignum.  I2c6.a 

Aurcm  imamtangrre.  4?2.a 

Auri    ufum    quis    militilui  in!e>  dixt.it, 

qtt-fieinduiftrit.  J2l.a.  522.8 

Aurtbus  lupum  tcncre  ,  quid.  1 5  7 ,  b 

Auricularn  digitus quii.  1205.8.  !2o6.a 
Aurif0dir.i1  damnati  qui.  5 87.3 

Auri  fcobtm  qui  Impcratores  capiUts  tn- 

fjc.fcrint.  24j-b 

lAuris  tma  cui  dicata.  4  3  2  .a 

Aurium  indicia  quit.  \-      ^... :  ;.j 

Aurofignartqttandofaeptum.  4j6.a 

Auraa:  qutd libarent  Atbenienfes.  7C7. a 
Aurorxrofeilaccrti.  420.8 

Auritm  in  auribus  ftrre  ,  apud  qttos  nobili- 

tatis  ftgnum.  256.b 

Aurum  ToUfttium  fcrre ,  qu.d.  1 64-b 
Aurum  'jictjtmarium  quod.  2 5  2 .a 

Aufpex  quit.  265.8 

Aufpicandatum  nupliar.  ritus.  266.267.8 
Aufbicandorum  comitiorum  mos.  gz  2 . 8 
Aufpicia  capta  ante  prxlium.  86"  a 

Aurpicia in con-jhiis fimflra quax.    j  14. b. 

?l8.b 
Aufpicia  ft  pro  dhcrfis  captarentnr  ,  quat 

prxnaiercnt.  269  .b.  2  70. b 

lAufpiciaptr  quA  dirimantur.  270. b 

Aufpiciatxptfcibus.  2j0.a 

Aufpicia    dherft    ex  di-jerfts  animanti- 

bus.  ibid. 

Aufpiciitfmporaccrtaquaf.  268. b 

Aufpicii  e  puUis  capiendi  ritus.  2  2  8. 8 

^tufpiciitrijits  fignaqitx.  708.8 

„4uJpiciorum  aitquot  annotatio.  iio.b 

jiuJpiciorwng'neraquot.  ibid. 

Autocbtbonts  qm  dicantw.  1  \().b 

Atttograpbum  quid.  5  2  5  •  a 

Auxili.tr es  cobortes.  30.8 

Auxiliariafutgura  qu.t.  1 1 8  b 

Auxiliarics  qita  cautione  fibiadfcifcerent 

Romani.  14').  8 

A\J'J(tiici  cogmmcn  qu\s  ufurparit.  3  j  S.a 

C  C  C  4  B.  B<- 


N       D 


E. 


B^Abylon,  cuwi  regia  olimfuerit.  v I 2 .a 
Babylon  quid  Perfarum  kfgi  tributi  m- 
mine  pcnderet.  985.3- 9^°'3 

Babyloniis  qudnt X  curx  fint  fccjtra.  2l6.a 
Bairylonii  quomodo  abfque  potu  inebriaren- 
tur.  675. a 

Bskylonii  uli pubiicas  pecunirts  d'ponerc  fi- 
Litt.  2  55-a 

Btbjloniorttm  inctfittt  nefindt'.} .  1 81  -a 

B.iby!'.nir,rumfcrip'ura.  52~'a 

B.tbyloniorurr.  in  nubiiibus  -j-.rghnbtti  c\o- 
c.mdisritm.  187.8 

Babyrft,   caflellum,    Tigrtttm    xrarium- 

255. a 

Baccbanalia  ftgyptiaca  quantx  olim  turpi- 

tudinis.  65 1.b 

B.ccb.tnalia   auo  aliquando  menfe  fierent, 

ey  quanta  corum  licentia.  64.8.0 

Baccb.malia  ptr  tolam  Italiam  quando  in- 

terdiBa.  650.0 

B.uchanalium  minifirx  qitx,;niiiifirhe  qui. 

643. b 

Baccbxqux.  64  9.0 

Baccbarum  apud  l{eleosmores&  ptecath- 

tiet.  651.0 

B.uchiadum  familia  quamdin  Corintbi  im- 

pmtarit  &  d  quo  ejecla.  1170.3 

Baccbipatriaqux.  4IO.0 

E.tccbi  cognomina  vdria,      460, b.  &kc|C]. 

B.ucbifiitum  apudBabylenios  quale. 650. b. 

65  i.b.  apud  Jlthenienfesl        6  5  2.b- 

La-jimos.  ibid.b 

apud  Heleot.  65  l.b. 

B  xccbo  quid  immolaretur.  70 1 .3 

JD.tccbu-s   &  Juppiter   a   quibut  maxme 

■      culti.  747-b 

Bact  bylides  poeta  cuntt  fuerit.  47?-b 

B.iclriani qui &  quam  horricli.  299.8 

E.tBiiafmutquid.  497- ° 

Biqoe    nympba    qtiam  dtfaipferit  arttr.i. 

~7?8  a 
B.tgoji  cognominati  Perfarum  Rfges.    17. 3 
Balbitbeatntm.  1 194.8 

■Balbio a  ,  CMUi  convenltti  feu  regionvs  civi- 
tas.  851.8 

Balhutiei  extmpla  quadam  infignia,  594. b. 
595.b 


Baleares  itti  t^cmano  cognomcn  dederint' 

Baleares  quot  &  qualibut  fundis  utanlur. 

70C.b 
Balearis  qttomodo  bifantcs  educarent.  48 1-  3 
Balearium  in  elocandis  virginibus  mos  .tgi.a 
Balnea  Jlgrippx  quot.  11553 

Dalnea  'Patriciorum    &   ptebejorum    di- 

JtinBa  ubi.  1155.8 

Balnea   virorur»  £?■  mulicrum    dtftinBa. 

"5?a 

'Balnta  qu.stdo  ingjredi  liccbat.  1 1  5  ; .  a 

Balneu  qiu  Imperatwes  plui  fatis  dediti 

fiurint.-  U)5-a 

Baintum  fine  rnerccdc  ab  ^dntonino  cxhibi- 

tum.  1 1 5  5  .a 

Balfamum  arltortm  quis  primus  in  trutm- 

pho  ofienderit.  4  8  5  b 

B*raibrum>cujiodia noxiorum  Romx. 58?.a 

B.irba  antijiui  "Minervat  enafcens  quid  mali 

portendat  ^imphiByenfibut.        424  b 

D.i,  L  e  radenda  covfitctudo  quando primum 

Ri.mxintroduBa.  2>2.b 

Batbam  primam  diis  confcrabant  adote- 

fctntcs  Romani.  '05-b 

B.trbam  iondti  e  ant  alere  quibus  fit  luBu* 

indicium.  619.3   62   <a 

Barbari  malebant  Rr.ma  Reges petere,qnam 

haberc.  220  a 

Barhararum  numertu.  495-a 

D.tybata  qux  Cypriis  cognominata  r/frt.45  5. 

b 
D.trcbxi  ubi ,  (S' quantaillorumindefun- 
Bos  impittxi.  5  52.a 

BarcbinafaBto  apud  Cartbaginenfet.iSy . a 
Barritus  quid.  9jr-a 

Bafilicx  aliquot  Romx  ,  earumque  nomina. 

;46.a 

B.tftlicx  domorum  qux  &  qucm  in  ufum 

fierent.  2  }  5 .  b 

'B.tjltidxqux.  534-a 

Batavi  Rggem  reccns  elcBum  qut  honorare 

fotili.  "  212. a 

Batatiorv.m  fatcllitio  quis  bnpcrator  maxi- 

mefifus  &  ufus.  6  9  5  •  b 

Batracbium forum  ubi.  5  5  ?-3 

Baucalium  ,  quod  •Oafis  ^enut.  609.  a 

Belgarum  mos  barbaricv.s.  ?  ? ' •  b 

Bdgarum  i;i  confultationibus  ftlontium  O4 

mosquis.  1006. a 

Belgarum-jejlitus.  2>5-b 


Rerum  ac 

Eclides  Cu)us  urbisport*.  1075.8 

"Bclidum  imagiws  ubi.  823 -3 

Belifirius  an  Romx  triumpharit.  4?9-b 
BeUariornm  aliquot  apud  -jctcresdefcriptio. 

1-9. b 
Belli  indicendi  mos  apud  Romams.        3 1  b 

apnd exteros.  3  3 .b. &  fecjq- 

Belli mdictio  fjut  olimfieri  folita.  2  ?  •  3 
BcUi  indicendi  f.f.r.-.si-.t.  114.3 

B.Ui  fufcipiendi  initiura  rx  crius  dci  xdc 

daretur.  113.3 

B  Ui  Tm >cici  portent a  ho, ■ribilia  qux.~  3  J.a. 

7?4-a 
BeUicrtpa  faltatio  iju.e.  6)$>b 

/1  //  >;.r ,  deaqux.  466. b 

Bellonx  xdts  cur  diu  in  urbcm  non  admifi 

fu  257-a 

Bcl/oix  in  xdcm  qu.mdoSenatuscvoc.iie- 

tur.  476b 

Bell.nx  quam  ridiculc  &  immanilcr  (aCi  1- 

ficn  folitum.  695-3 

BeUovaci  ut  concilium  ad-jocarcnt.  T c  1 7. 3 
Bentfaclcr  cur  qmd.im  nuncupatus.  3  \ 3  .a 
Bencfiaarii  qui.  7C-.b 

Beneficiariorum  fatellitio  quis  maxiir.e  u- 

fus.  Gc)\.b 

Bcncficium  accipicns  quo  dcbeat  cffi  animo. 

6.b 
Bcncficium  qui  tanquam  numcn  icnerati 

fmt.  747.b 

Benc  valerc ,  cujus  aliqnando fucrit  teffira. 

884  3 
Berecjnthia  ,  dct  qux.  4  }. 3  . b.  466. b 

Berecyithix  fcu  rr.agnx  mairis  xdes  ubi. 

559-b 
Bcrcmia  una  txl'  (lalibus.  1 07.  b 

Berenicc  quid  Hitrofotjmij  pro-joto  cxol- 

-jcndofcait.  8l2.a 

Berofui  quidpyimus  inzcmff  dic.Uur.^f^.z 

528. a 
Bes  quid.  4.a 

B  fliarii.  58".  3 

Bcftiis  objici ,  quorum  pcena.  ibid . 

Bibcre  Cjrxcorum  morequid.  l86-b.2S7.b 
Bibicnus  Q.irhonem  in  adulteno  deprcnfum 

caflraffedicitur.  862. a 

Bibliothcca  ^Aftnii  Pollionis.  5-7-a 

iAttali.  5i6.a.    Eimenij.  ibid. 

Pififlrati.ll-.S.  Ptolcr,:xi.  526.3 
Bibliothcca  05la-jix.  JI0?.3 

BiUos  qiid  olim  vetercs  mncuparint.}  273 


Verborum. 

Bilrade  apud  Heduos  qnid.  5  5  &• a 

/>  carii.m  ,  qucd  vafis  gcnus.  6:9.  b 

B.cus  quid.  ib.d. 

Bdtntalquid.  1l6.b 

Bigati  nummi  qui  &  undefic  dicli.  1 055  a 
C/«  ,f  ^N/tllJ  pot  ifiimum  infacrificiis  dimo- 

icnd.t.  467.  b 

B/Wj  /» lugcntcs  dicleriumfcflhum.Oii.Z 
Bipcnnibus  qui  maxiir.i  utaneur  inprxito. 

719. b 

BiffaCxnA ,  <7H.i//.r  -jcflis.  2T  5-b 

/;,-. -Ay  ■/  Jovcm  qui  -jocent.  455-a 

Bithjnia  quam  tUuflrta  ingenia  protulcrit. 

47jb 
Bithyr.ofum  tribunal  cur  e  confpciluSoiis. 

591.3 
Bithjnorum  t\e?um  cognomcn.  1 6.a 

Bitumcn  in  hflr.mdo  quomodo  aillibtri  fi>- 

luct.  ?Ss-b 

Blen.miarum  immanitas  in  faa  ifnh  qux. 

748-b 
Blutium,  Dejetariregikm  611. 3 

Boarium  forum  [{pmxcuyai  Dei  xdtm  ha- 

buerit.  348.8 

Hccorus,  quorum  Irgifluor.  5  iC'b 

Be  ed,  vmion  ^Alfjcnis  merfts  quis.  8  3  S  •  3 
Bucdromionis  mcnfisfixia  &  tcrti.x  Tafts 

qualis.  1142» 

Eoeotir  n.itura qualcs.  Ic39  a 

■joracifiimi.  j1^'. 

Boeotiorum  tn  matrimonio  contrahendo  rt- 

tus.  iS8.a.273'a 

Bzoti'.rummagiflratus.  5"7,a 

Bocthica  qualis  pro-jincia  &  ()us  eonventui 

quot.  5  10. a.  511.3 

Bsgus ,  Maurufiorum  Rcx ,  ab  stgrippa  oc- 

ctfut.  ^c^.a 

■Byj/  auratisfagulis  i»  prcelio  uft.  1 47  •* 
Bojorum  trilus.  I3+-a 

BootbjxCea  utfia%.  965.* 

Bombjcum  mira  nativ:ta',-jita,  cpcratio  & 

mors.  963.8 

Bona  damnatotum  qucm  in  ufum  converti 

flita.  82C.3. 

Bona  Pctfnx  icnalia  proclamariin  aucJio- 

nibus  fcr-jcrumquid.  75  2. a 

Bonadeaqu.C.  466. b.  ^C^.b.  &  fcqq. 
B   m  di  a ,    eadem  qux  Grxcis  Gjnxaa. 

73.  a.  704.  a.    quid  ci  immolatum. 

ibid. 
B'.:rxd.x  xdes  ubi.  $6i.b 

C  c  c  3  2fo»<s 


I      N       D 

Bonjcde.tfuvaqualia.  5c6.b-5G7.b 

Bona  Fonuna ,  cujus  i»  elypeo  aliquando 

infigne.  68r.b 

Bonax  Fortunat  templum.  gg.a 

Boni  eventU4  fimulachrum.  ICz8.a 

Bononicnfis  in  cu)u*  fuerint  clientela  52  8. b 
Bunofuf  qunntum  biberit .  2  o  5 .  b 

Borea:  uti  dto  vota  perfoherunt    Thurii. 

809. a 
Bos  candidus  omnibM  Icl.iui  J 'ovi d fitmi- 

ne  immolabatur.  690.2 

Bos  fuhus  cui  propria  viRima.  7  c  5 .  a 

Bos  jugatUfiicrificto  non  crat  purus.    C$  J.a 

691.8 
Bos  quanti  vulgo  Ronta  aflimaretur.  5  86- a 

1053.3 
B01  quibus  utdtus  cultus.  74  j.b 

Bos  trophxi  loco  d  LacedaimoniU  immolatus. 

177. a 
Bovem  exfrumcntofiRum  qui  Palladi  ali- 

quando  obtulerint.  7I2.a 

Bovem  tmmolare  cur  Solonis  lege  vetitum. 

692.3 
B.vemfirvdre  qui  dicerentur  olim.    771.2 
Boves    ad  ftcra  unde  peti  potifiimum  & 

quomodo  fiarcin  foleant.  690.8 

Bovcs  injugts  cui  immolarcntur.  699.  a 

Boves  prjfiroces  ubi fipont  e  fed  mulicre  cf- 

firrifinant.  708-8 

Bovcs  ruffx  TjphonimaRata:  ab  Mgyptiis. 

692.8 

BAirn  aures  &  cornua quibus  in  bellopro  c s- 

nisfint.  ,56.3 

Bracha  ,  quorumveflis.  ZJl.b 

Brachia  Junoni conficyata.  4 1  g.a 

Brachtnanes  Indorum.  ICj6.a 

Brachmanes  quahb.  utantur  chdrtis.  527.8 
hrachmanibus  quot  pafiim  luuerit  habere 

uxores.  ,87.a 

Brachmanum    in   funeribus    dcfunBorum 

confiuttudo.  4-6. a.  tn  puerotum  indole 

cxpeiienda  mos  quis.  48 r.a 

B<  achmanum  impudentia  in  virjinibus  e- 

gcntibus  nuptui  iradendis.  187.8 

Brachmanum  in  difuncios  fcpeliendos  impie- 

tas  quanta.  5  «2.a  ' 

Branchidarum  templnm  quod.  404.  b 

Branchus  quam  fiuent  ylpoUini  dileBuf 

ibid.b 
Br.tfitca  d  qua  cunilis  oleribus  frttlata. 

291. b 


Brafiicam  qui  cur  primo  apponere  folltu 

ibia.b 
Brafydafenttntia  qtaedam  mfignis .  945.3 
Bntanniaprovinciaquot.  «11.8 

Britanniglaftu  infiHipraliabantur.   147.8 
Bntanni  quibus  animalibus  in  epulis  velfit- 

crificiis  abfi  neant.  6o6.a 

Bruannorurn  horrcndafiacrificia.        7  5  J  •  b 
Bntannorum  mos  quidam  abominandus  cir- 

cauxores.  ,92<a 

Britannorum  in  pacc  ineunda  confuetudo. 

28. b 
Britannorum  in  praliis  armaqu*.  7i8.b 
Bntannorum  ornatus.  2?S-b 

Britomartis  qua  dea  cognominata.   449. b 

45o.b.  707. a 
Britomartus  ,  GaUorum  dux ,  d  quo  viRus. 

109. a 
Brixiana,  cn)us  urbis porta.  1074.» 

Bronc i qui  &  undcfic  dicli.  65  a 

Bruti  animalis  loquacitas  quomodo  expia- 

"""■•  jSs-b 

Brutiarii.  106.Z 

Brutiariiquales  olimhabiti.  702. b 

Brutiinaturaquales.  IG2[*SI 

Bruti  oppidum,  Latona:  oraculo  inclytum. 

40  +  . b 
Bruti  navis  quofigno  ab  aliis  intemofcere- 

*«*>  879.a 

Brutus  ajfertor  mayftatis  t\om.  207.8 

Brutus  primus  equtfiri    ordine  Senatum 

fiuppUvh.  5,6.3 

Bubo  ,  c ujus  conventus  urbs .  8  5 1  .a 

Bubo  quale  auguriumfaciat.  1  3  9 .  b 

Bubone  aut  tupocellam  Jovis  aut  Qapito- 

liumintrante,  quicl fitrifioleret.  574. b 
Bubulcorumfivmilia  undc  fic  cliHa.  55.8 
Buccina  qnomodo  inprxtorianis  &  quomo- 

do  in    conjularibus    cafiris   uterentur. 

87i-a 
Buccinatores  quando  in  bcUo  cmure fioliti. 

87?.a 
Buccphalo  exequias  quU  aliquando  duxe- 

rit.  60  3.  b 

Buleuticum  in  theatris  quid.  1 7  5 .  b 

BuUa  apud  prius  ficculunt  triumphanttum 

gesiamenfuit.  49  5.  b 

BuUa  cur prxtextatispro peclore pendcrtt. 

424- a 
B«U,i  qualis  &  quoruminfigne.       488.8 
BnUx  dtfi.niiio  qux.  i6c.b 

BxUam 


RERUM   ET    VERBORUlSf. 


QuHam  effe  quid.  ibid. 

IBuflaminpeclore  quigiftarcnf.  19  J.b 
ZBupalns   cuytfmodi   Fortunx  fimulachrum 

fecerit.  102  a 

'Bnpccii  undefic  diRi.  55.8 

ZBuphonus  quis dtHus.  3  20.3 

'Buprettisquid.  3  ^  I.a 

*Burri  cur  quidam  cognomir.ati.  5  8 . 3 

^BnrfirisquxsThcbas  condiderit.  4I2.b 

ZBufiritx  cur  non  utantur  tulit.  877.8 

*Bufti  alicni  non  -jiolandi  leg  cs.  60  5  •  b 

Bu\luaritgladiatorcs.  64".  b 

Buteo  qui  &  e)us  augurinm  quale.  64.3 

Btteonis    cognomcn    nnde  quidam  naBits. 

ibid.a 

Bu\tgiafamilia  qux.  3 ' 9'3 

Byblus  cnjuj  aliquando  fuerit  regia.  61  l.a 

B)icp  Car.hagini  qitid.  5  5  5  .b 

Bylfus  quomodo  O"  ubiprovemat.  964. 3 

By\antit  vinolentifltmi.  3o6.b 

Bj\cnatemcritastquid.  l6l.b 


C.Aballatio  quid  &  quihus  imprtcari 
folita.  81  Va 

Cabira,  cu)tts  cmvntits  civitxs.  851.2 
Cacogamia)ud:cia  qux.  948.3 

Cacotechnos  undc  quis  diBut.  3  44«3 

Cadavrr.t  quot  diebus ,  priufquam  crema  - 

rentur  ,  afftrvarifolita.  616.8.617.3 
Cadavrribus  inhumatis  quomodo  )ufta  ex- 

hibita.  3^;.b 

Cadifcus  quid.  670. 3 

Cadmxa  arx  Thebaiiorum.  557-b 

Cadmea  viBoria.  1 6o»b 

Cadmi  afylum  ubi.  780.  a 

Cadmus  primus    literas   Grxcia:    inttdit. 

5*7-a 
Cadmus  quas  Tbebat  condtderit.       4 lO.b 
Caduca  aufpiciaqux.  IJC.b 

Caduceatores  qui.  26.  b 

Caduccum   ejfigie   anguium  deferre  quid. 

34.b 
Cadurci  quomodo  pueros  cducat  ent.     48 1 .  a 
Cadus  quidfit.        444.3.  67-'.a.  1096.3 
Cxctlii  unde  origincm  traxcrint.  69.8 

Cxcinna  1'olateryanus  hirundims  viBorix 

nunci.u  habuit.  2 15  .a 

Cxculus  Prxncflis  conditor.  69.3 


Cxlimentana  via.  409.} 

Cxre,  quondam  ^Agillina ,  cu)us  ngiunis 

urbs.  S^i.a 

Cxremonix  dcnarix  &  triccnarix  quales. 

804. a 
Cxremomx  in  ara  maxima  Herculis  qux\ 

371. a 
Cxrcmonix  in  viRimt-s  litandis.       1104.8 
Cxremonix  rcfcrendi   aliquem  inter  deoS' 

446. b 
Cx,  cmonix  pofl  cditum  infantem  apud  Ro~ 

manos  qux.  485-8 

Cxricx  b,rx  qux.  1 1 5  2 .  a 

Cxfar  quid  fignificet  ,  &  quxfamilia  cur 

ficdiRa.    "  74-a 

C.Cxfar  qttali  amiciu  in  prxlio  utcretur» 

I4H.3 
C.Cxfay  acerrimu4  casligator fcditiofiorum 

&  defirtorum  militum.  3  5  6.a 

D.C.efxr  certum  modum  credendi  prxfini- 

vit.  46.  a 

Cxfarcs  &  ^Au^ufli  reliqui  Imperatores  d 

D.yutio  &  ORavio  cognominati.      y.i 
Cxfans  ,  ne  in  crimen  invidiamque  incide— 

rcnt  ,  /mpcratoris  nomen  ,  abrogato  l(e- 

gis  vocabido,  itcrum  Crfxpe  defnmpfere. 

i2.a 
Cafares  menfibus  noxnina  afe  impofuerunt. 

8?6.a 
Cxfirct   in  populum  pccuniat  fparferunt* 

475,3 
Cxfarcs  ex  provinciis  afefifuba&is  cogno- 

minati.  337» 

Cxfares  Romani  inter  deos  relati.  44 1 .0 
Cxfaris  cognomen  quis  lmpcratorum  recu- 

farit.  9-» 

Cafitrii  ad  Mundam  neccfiitat  quanta. 

93-a 
Cx/arisforum.  347.3.351.» 

Cxfaris  theatrum.  1 1 9  5  • a 

Ca-fitrib-.a   moyte  fublatis  ad  finatum  res 

Rim.  ptrtincbat.  48.0 

Cafatum   tcmpotibm  mllum  inttrrtgnum 

fuit.  48-l> 

CafnesundediHi.  74-a 

Ca)a    quomodo  unica  litera  fcribi  foleret*. 

40.b 
Ca\a  &  Ca)us  qnibui  slimpeculiaria  mmi- 

n,t.  i66.a.&  40.b 

Ca)usTarcntinisquid.  4O.D 

Ca)i  Pr/ncipis  inauditafnpcrbia.      544'* 

C  c  c  4  frl*- 


I     N     r 

CMabracuriauuiRom*.  ni.a.jjj.b.  quo 

fuerit  teito.  55+b 

Calabria  cui   vento   maxime  fit  oLnoxia. 

8^9.  a 
Calabri ,  populi  qui.  2  3  5-a 

Calabrorum  bofbitalitat.  cfi,  3 .  a 

Ca'xquid.  -j    i.b 

Calamitates  quomodo  ccelitus  prxmonflrari 
fotitat.  5}8.a.73;.a 

Calamitatis  pubhcx  indicia.  2  5  J.b 

Calam.tt.fi  quomode  quid  v.vere  aul  devo- 
vorefoliti.  814.8.815.3 

Calanticaquid.  219-b 

Calcariacurrtntiaddere,  qitid.  l6c.b 

Catcei divcrfnrum  gentium.lzS.b.  tk feqq. 
Catccornm/picifs  divevfle.  iz^.b 

Cakuiis  hordei  toco  in  cujus parcntatione  u- 
tantur.  5^5-b 

Calafiries   miliies    qui   apud  cs£gyptios . 

145. a. 711^.712. b 

Calata  comit:aqux,quomodo ficrent  &  quid 

troBarent.  899.3.900.8 

Cdlenda  fingtda  cuiftcrx.  766.8 

Calendariafacra  qua.  5  I  ,b 

Calendaris  ,  dcx  qux.  4  5  4  ,b 

Cakndis  fingulis  quid  Rcgibus  Sp/trtx  dari 

fotitum.  766. a 

QtHgatiqui.  702.b 

Caligatos  &  cinclos  qnos  fimpcr  cfje  opor- 

tuerit.  i58.a 

Caiigula  pyimus   Romanorum  fe    adorayi 

jufiit.  41 8.  a 

Caligula  quibus fittcUitibns  tifiis.       69 J.b 

Caligula  quam  licentiam  fervis  contrado- 

minos  permiferit.  77  9.  a 

C<t'-tgula  qualis  &  antt  impcrium  &  in  tm- 

pcrio  fuerit .  787.8 

Caligula  quat  avesfibi  ut  deo  immolarijuf 

fcrit.  700.a 

Catignltt.  juramentum  maximum  pcr  nomen 

DruflUa.  9j.b 

C.tligulxcaviUuj.  Ticj.a 

Caligulxcoena  fumptuofa.  299-b 

Caligulx  veflitm  qualis.  205  .b 

CaliguLc  infolentia  ty  difjicclio  in  Jurif- 

confultos  quanta.  72  9^.7  50 -b 

Califlixfemene qui  vicepanis  ufi.       678.8 

CaU.iict:squis}&  cur  ftc  cognomtnatus.i  34 

CaUieratidis  in  loncs  dicicrium  feflivm». 

727-3 
CaUicyrii CiCtcnfilus  qui dicli.         786.? 


CaUimacbus cur Calotcchms  tognominimu*. 

344. a 
Callimacbtu  athetti.  74". b 

Callimacbus,  eltgorumfcriptor ,  cnjasfue- 

wf.  473  b 

CaUincos  unde  quit  dtclus.  3  3  9.8 

Callipygos ,  j«.f  Cjpri.s  cognomin.ua  dea. 

4SJ.b 
Crfffyn  /  Syracufanis  qui  diili.  786.3 

C.iloncs  qui  1jp>  unde  dtcli.  70 1 .  b 

Calotccbnos  undc  quii  diclui.  344» 

CMpburnia  lex  conlra  ambitum.         7  5  6.a 
Calpburnii  unde  orti.  5  3.8.69.8 

Calphu.nii  Pifonis animadverfio  militaris. 

364.3.365.3 
I.  Qaplmtnius  Frugi  primus  legcm  Repc- 
tundarumiulit  & promutgavit.Ocj.a.JO.a 
Calpburnius  forntx.  409.8 

Calva  qux  Qypriis  cognominata  dea.  4  5  5 .  b 
Calvx  Forlunx  templum.  IC  o.3 

Catv.triam   boflis  captivi  auro  cxlare  cy 

co  poculo  infolenntbm  libare  ?  quibttt  rc' 

ligiofum.  750.b 

Calvitie  qui natura  laborent.  24 9  b 

QalvumveUtrequid.  i^G.b 

Calydonix  PaUadis  tcmplum  qttantx  digna- 

tionii  fncrit .  783-3 

Cama  qp.arn  wfie  virifit:  mortem  d  Sino- 

rigeiUaiamv.ltafueiit.  270.8 

Cambyfi  »bi  C?*  qualc  oraculum  redditum. 

405. b 
Cambyfis  xrarium  ubifucrit.  2 5 4-a 

Cambyfis   borrida   in  corruptum  judictm 

pcenaqux.  59--a 

Cambyftsfjrnniumquale.  843.3 

Cambyfis  cumfororibus  futs  inctflus.  1 8  2.  a 
Carnctaria  quid.  729 .8 

Camelarii  qui.  7  3  0.3 

Camclas  qui  inprxliis  ufurpent ,  non  came- 

los.  720. b 

Camelit  qui  in  pralio  utantur.      7 1 8. b. 

Qametos  cuifiu  quibus  immolare  feliti  Ara- 
bes.  692.3 

Camcra  ,  barbarum  navigium.  88 1 .3 

Camilli  qui  dtcii.  1 096 .3. 

Camilli     lcx    de    maritandii    ordinibus. 


719.3 
Cam.Ut  triplex  triumphus. 
Camilli  -.otum  qttate. 


169.3 

8i2.a 

f.  Camil- 


R  E  R  U  M    E  T 

T-CamiUi  lam.^.z.  ei  cur DiRatura in 

annttm  prorogatd,  ibicl. 

CamiUrm  [fone  Cumcrnm']  nuid.     2 8 8- a 

Cam.Um  contra  Lttinos  C  Volficos  ditn.c.x- 

turat  fiiniores  in  vtrbtt/kajnrtttos  ccntn- 

riavit.  *45-a 

Car.-.ocnarum  f,ns  P'fix  confecratHS.tod.b 

Campanin/tturaqHates.  icj  i»a 

Campanis  Romanxs  c-uccre  uxorcs ,    ttli- 

qnando  promuncre  coiicfjfum.        293. a 

Canipanorum   ala  quot  cqv.itum  fuerit  & 

qitunti  prctii.  56. a 

Campm  "Martialii.  564^ 

Camptts  MarttUi  tsndc  diclr.s  £"  cttjus  olim 

fucrit.  Szc.a 

Campu  1  {{ediculi ,  ubi  26 1 .3 

Camptts  V.minalis  ttbi.  57c'^ 

Canat  ium  .lu^urtttm  qucd.  704.8 

Canchrtdia:  pants.  l82.b 

Candaccs  ,  Merois  Rcgina.  i7.a.  abhac 

ftqucntes  Rcgina:  Qandacts cognomma- 

r«f.  ibid.a 

Candacid  rrgia  uli.  6 1  r .  a 

(  andidatt  j  rimii  Ccniitiis  rcpudtati ,  f- 

cunihs  'je>  0  admifii.  896. 3 

CandidatorumcocrHio.  759'3 

Car.d  datorum  mos.  S^c.a.  895.3.  fuppli- 

catio  ty  btmUitai  quanta.        891.3. 

892.3 

Candidatus  ad  .  Ma?ifiratum  Aiqttcm  dcfi- 
gn.it ui  quidfacerefoleret.  895.8 

Candys,  Pcrfinum  lydorumquc  Rcgum  tlia- 
dmi.t.  119.3 

Canere  ad  tibiam  >  qucmodo  olim  hab.tum. 

479  a 
Cancreadmyrtum.  480.3 

Cancs  flpulchraks  Hyrcanorum.  '       55$.a 
Cancs  quibtts  in  ttmplit  tanquam  xditui 

fuerint.  24.  a 

Cancs  ruam  iurii  a  dhtrfis  immolaren- 

tur.  7CJ.3. 704.3 

Cancs  a  qttorum  Dtorum templu ai ccrcn- 

t"r.  '  274.3 

Caws  ubi  dominotum  rcgin  fiipfbs  injcce- 

>'■"•  65  9.  a 

Canitintalitquid.  792. a 

Canis  ,   cuius   diquaiido  fignum  militare 

fcnt.  '  868-a 

C.vus  ubt  aliquando  locutus.  -  2  *  .a 

C.t>.is  quale nufpiciumfciat.  147-b 

Caiifs  ubi  vict  regis  domhtentr.  4 1 6.b 


Verborum. 

Canibtts  quis  Rcx  pro  fi.ucUitibus  aliqttando 

«/«'•  6g^.b 

Qtnibns  quis  in  triumpho  'jiRhs.       404  b 

Canum  ingtns  multilndo  uiipir  atftmftr- 

>l'J,fi<-  734.8 

Car.um pcUtbus  cttr  Lares  ornarcntur.ycz.a 
C.imculxfnh ;  i  quid  imm-Aarctur.  704.» 
Canopicaporta  .Alcx.:nd;iat.  IC7  J.a 

Cantabri  nxoriius  dotts  tlant.  956-8 

Cantabrorum  mira  qu.tdam amicittxitx. 

198.8 
Cantharus  ,  Libcri poculum.  667.3 

CanthailU  ,  equus  cafiratm.  3  5  C.3 

Canthcrius  ,  o.do  in  'jitibus.  2  20. a 

Canthcrius  infojja  qunl.  \  56. b 

Canitltnx  aliquot  nuptialcs  apud  Grxcos» 

291. a 
Qapa.onia  Vcfiaiis  quomoclo  &  cur  fpfion 

occidtrit.  Ii8.b 

CapcU.t  ccgnomcn  unde.  65  .a 

Qaperutportrt.  1064.8 

C.tptr  anfurificio  purus fit ,  quomor!ocx~ 

plorcnt  Gra:ci.  69  j .  a 

Capcr  ,  ntfjigii  nomen  in  Libytt.  8  6 1 .  a 

Capi ,  g.tlii  c.tjlrati.  5  j  c  .a 

CapiUi  tondtndi  aut  non  tondcndi  mos  quant 

dherfus  divcrfis.  246. b.  Sc  lcqq. 

CapiUorumluxus.  25i.b 

CapiUum  cotapofitum  qit£  PaUadi  mittc- 

rim.  194-b 

Capitabubul.i,  -jicusqnis.  4c6.a 

Capita  hofiia;  tr.n  prpcififuum  Idmbcre  fan- 

gnincm  qttid.  2,  5  2 .  b 

Capittt  hofiium  firibus  fiu  pcfiibus  ajfi^e- 

rc  qui  coifuerint.  3  5 '  •  b 

Capitalfgn  Juli.epermulta.  858.8 

Capitalcs  duunrjiri  qui.  74 1.3.  triuwjhi» 

742.3 
Capitectnfi  qtti.  704-b 

Capite  minuti  an  ad hcvcditatcmadmittc- 

reniur.  529  .b 

Capitt  nudo  qiti  pyjtlitntur.  7  1 4.b 

C.ipitercjilatoatfuigcrc.  41 2.  a 

Capite  apcrtocfi': ,  fitlub;e.  415  a 

Capitis  lavandi  ebfiraat  io.  764.8 

Capitoliaextra  Romam plura.  5  5  5-b 

Cfpitolio  qux  firvarcntur.  5  5  l.b 

Capitolinm  quando  inccnfium.  72,7.3.759.3 
Capitolium  qnetitt  CJ"  «*  quibus  rtfiitutum. 

554-b 
C.tpitolinus  clivus.  4"  5 -3 

C  c  c   s  Cspi- 


N      D 


X 


Capitolintu  collls  quU  antta  &unde  diBuu 

550.3 

Capitones  unde  fic  diBi.  58. 3 

Capnomantcs  qui  diBi.  I  ic8.a 

Cappadoccs  naturaquales.  1033.3 

Cappadoces  pcr  quid  jurarcnt.  87-b 

Cappadoces  iibertatem  dcprccati.      5  1 2.a 

Cappadocia  in  quot  praturas  fufatrapcas 

dhi/it.  51  l.a 

Cappadocia  dquo  provlnciaf.tBa.       5  r  2  .a 

Capra  an  facnficiopuraftl  ,  quomodo  ex- 

plorent  Graici.  693-3 

Capra  ubi  fjionte  ad  facrificium  prodeat  e 

fyhii.  l  o  2  4.  a 

Capra  qit.but  diU  proprie  dicata.  698.8. 

699.3.701.3.702.8 
Capram    qui    divino    honore    affecerint. 

745-b 
Caprariorumfamilia  undeftc  diBa.     55.8 
CapretX.infula.  239.8 

Capriliorum  familia  undefic  diBa.      S  6 . a 
Capro  cnideo  facrumfitret.  698.8 

Caprotinaquid.  1 139.3 

Caprotiutt  tlonx  qu/t ,   &■  J*M*  »»  ^  i^- 

maifiericonfuetum.  43 -b 

Capfa,  fugurthx  xrarium.  254.8 

Capfartiqui.  839.8 

CVf/tf*  quomodo  in  triumphis  VI  herentur  aut 
ferrentur.  4§7-b 

Capttvi  duodecim  ad fpulchrum  Impera- 

toris  jugulati  una  tumulabantur  apud 

^Athcnienfes.  64C.b 

Captivi  equi  quomodo  in  triumphis  duce- 

rentur.  485. b 

Captivorum  fanguine  diis  litare  quifoliti. 

755-b 

Capua:  diflinBafora  qua.  3  5  4.  a 

Capuinfsequites.  52I.a 

Caput  fmBior  pars  in  homint.  4'7-3 

Caput  in  facrts  velare  antiqui  morii  fuit. 

ibid. 
Caput  qui  tonderent.  244. b.  246. b 

Caput    viBirna  fluBu    maris    abforberi 

quid.  351-b 

Caput  in  facris  velarequid.^Cj.i.  Vide 

reliqua  in  Captta  &  Capite. 
CaracaUa  Imperator  quam  tyrannice  Papi- 

nianum  occtdcrit.  729-b 

C.tracaUx  cognomen  unde.  2  5  3  •  b 

Carani  troph.tum  noBu  d  leont  everfum. 

I77.a 


Caramanges  &  Magi ,  Ptrfarumfummut 
magiflratus.  567.3 

Cardaces  qui<&  qnamfuraces.  5  3I«b 

Carbafus  y  pcculiare  flaminis  indumen- 
tum.  57g.b 

Carbilius  primus  ludi  magifler  Rom*. 
491. a 

Carbonenotari  qwd.  504.8 

Cardamo  qut  ut  pane  ufifuerint .        6  7  7  .a 
Cares  quo  fiuBuum  genere  potifiimum  ab- 
undint.  676.» 

Cares  quibus  in  bello  conis  ufi.  1 5  5  .a 

Cares   quaiibus    ttbiis   in  funebri  pompax 

ufi.  629. a 

Cares  cur  viliores  ctetcris  militibus  habi- 

ti.  7'4-b  , 

Cares  quoi  menfibus  annum  fuitm  termina- 

rint.  826.8 

Carinte  via  unde  diclr.  4^7«* 

Carinia ,  cujui  regionis  urbs.  8  50.8 

Carmana  virgines  quomodo  nubant.  191.8 
Carmamrum  in  faedere  percuttcndo  confue- 

tudo.  27«b 

C arrn  ifoli ,quod olim oppidum diBum.%^z.Z 
C.irmeli  dtui  ubi  cultus.  1092.8 

Carmtn  infxme  edtdijfe  ,  qua  lege  capital 

fuerit.  548-b 

Carmcnta  &  'Pelafgi primi  Latinis  literat 

imulcre.  528  a 

C.irmentte  quttfacrificent.  ic6;.a 

Carmentaiia  qua.  &  quandofierent.  5  I2.b 
Carmintalts  porta  &  Carmentis  phanum 

ubi.  2  5  3-a 

Carmentalii  fltmen.  57*-b 

Carment  aits  porta ,  quo  alio  nomine  &  un- 

dediBa.  1059.8.  io6o.a 

Carmentalis  porta   cur  poflea    Scelerata 

dicia.  298-» 

Catmina   nuptialia  ubi  primum  inventa, 

291.3 
CarminaSalkrum.  202.  a 

Carminafua  cwque deorum.  I  loo.a 

Carna  dea  ,  ejufqne  facrum.  4^0. 3 

CarnxdexfaceUumubi.  5^4-b 

Carnibus  tantum  t   non  pane  ,  qux  tttttt» 

vefcifJita.  677.8.  678.8 

Carnibus  vefci  quands  &  quomodo  confuc- 

rint  Rvmani.  l8i-b 

Carnius  ,  deus  quis  apud  Spnrtanos.  4  s  7-l> 
Carnius   quis    ap-.td    Sjracufanos  imvfii* 

834-a.  1143» 

C**~ 


Rerum  et  Verdorum. 


Carpentumquid.  5JI>a 

Carpici  cognomcn  quis  Imperatorum  rccu- 

j***t.  3  $  8.a 

Carrucaquid.  551.3.554.3 

Carrucis   non   nifi  mille  proficifci  filitus 

tiero.  5?  5-3 

Carrus  fincarriquid.  53?,a 

Carthago    quando   veBigalis    Pop.  R,m. 

faBa.  uo.a 

Cart hago  d  quo  everfa.  1  3  6-3 

Carthago    in   quot  ftBioncs  olim  dtv/fa. 

887.a 
Carthaginenfes  nuptiarum  impcnfis  modum 

ftatuere.  95  7-a 

Carthagincnfium  inperegrinos  odium.yft  1  .a 
Carthaginenjtum  horrendafiacrificia.  749>b 
Carthagintnfinm  in  luBu  mos.  6 1 1-3 

Carthaginenfium  Ixtitia  rcbus  fclicitcr  ge- 

ftis.  2l6.a 

Carlhagincnfium  fenatus  ex  quibus  confta- 

ret.  992.8 

Carthagincnfeum fepelicndi  mos.  5  SO.a 

Carthagmcnfium  m  dandij  militibus  annu- 

lis  ,  mos.  4?7>a 

Cartheia  infiula  quot  quornmqueillnftrium 

inrnniorum  parins .  475. b 

Cartibulumquid,  276.b 

Carvilius  conful  cui  Fortunx  xd-em  dcdica- 

•  it.  97.3.98.3 

C.trvilius  l\>/ga  prirnus  Romx  uxorcm  rc- 

pudiavit.  95  4 .3 

Carum  in  militibus  feprlicndit  mos.  5  $  7. 3 
Cafa  Romuli  tibi.  5  5?.b.    qno  fuerit  tt- 

S».  554-b 

Cafihades  ruid.  1 1  3  r.  a 

Cafitlvium  quid.  ibid. 

Cafiaca  ,  qitalis  veftis.  1 1 5  .b 

Cafiridcs  qux.  1 1  3  1.3 

Caflritxqtix.  ibid. 

Ca/pti  quam  fint  impii  infienei  }  Ci?"  quo- 

modo  eos  conficiant.  5  5  },a 

Cafiii   dc  regno  affeclato  damnati  domus 

quil  poftmcdumfaBa.  82O.3 

Caftis  .Alcxandri  Jtt.  quo  fucrit  ornaiu. 

155.8 
Cajy.ut  J.  £  quis.  729-b 

C"ftnic>,fi   f^eneri  quid  immolari  folitum. 

696-a 
Caftori  &  Polluci  qui  vota  fac.tr e  foliti. 

8i6a 
Catlirinm  mcltsquale.  876.3 


Cafira  Scclcrata  qux  dicla.  ?  98.» 

Caflrenfet  ludi  qu:.  66 1 .  b 

Caftrenfis  coronx  fiouya.  1 1  2  I.a 

Caftrorumprafiilui  quis.  670. b 

Caftrorum  mtiitarium  alix  atque  alixfi- 

tpr*'  84.8 

in  Caftris  locandis  quid  prxcipue  caven- 

*J*m.  85-3.86.a 

Caftrorum  crebra  mutatio  laudi  an  v/lto 

clanda.  87.  a 

Catadromus  quid  fit.  7?°.3 

Cataldm  quorum  epificopm  &  patrcnu*  ,  & 

qu:d  prodigiinon  ita pridcm  cxhibncrit. 

734.3 

CatalogiquidiBi.  142.» 

CataphraBi  cquitcs  qui.  694. b 

CataphraBorum  arma  qu/t  &  quot.  695  .b 

Caleja  quid  &  qmbto  olim  propr.a.  685  -b 

Cafenx cur  diitquibufilam  injtBx.    /}50.b 

Qaterva  apud  Gallos  (y  Ctltibmt  quid, 

& quot  hommibus  confiarct.  5  oo.b 

Catheii  quis  quaiifvc  impcritarct.    1 17C  .a 

Cathiuium  -j.,gines  qua  lcgc  Cr  morc nu- 

ptui  dcntttr.  IQc.i 

Cati  qui  dtBi.  66-a 

Catmcnfis  Cercris  fitcrarium  virisinaccef- 

f>*m.  422. b 

Cato  quibus  fttelltlibut  ufiu.  690.b 

Cato  cuiludo  maxime  deditusfucrit.  793  .a 

Cato  Ctnfior  cur  Ma/ilium  Senatu  movcrtt. 

489.8 

Cato  ienfiriusfixpe  cvm  verna  Crfamulatit 

animumrtlaxare  foittus.  795,a 

Cato  Cinfirius  fil.um  iiftruxit.  49 1  ,a 

Cato  Cenfirius  militcm  pingucm  ,  vcluti 

reipublicx   incommodum  jure  inccjfu/t. 

143  a 

Cato  qmmodohumari  vuluerit.  55  2.3 

Cato  uxorcm  fiuam  altquamdiu  amico  mu- 

tuttus  rft.  193.8 

Caio  Uticcnfis  vix  crtida  hyemc  cakeaba- 

tur.  227. b 

Catone conftantior \quid.  l62.b 

Catonis  (\nforii tnnoccntia.  6oi.3 

Catonis  Ccnfirii  quanta  circa  libcros  cura. 

486.3 
M.  Catonis  cenfitra  plus  nimio  vthemcnt. 

723.3 

Catonis  feniorisfrugalitaS'  2  04.  b 

Catonis  cautio  adverfus  Cuntimt.ts  dcfiBw- 

nes  H.fipantium.  5^3.2 

Cau- 


I      N 

Catonit  inficribasinfidcles  fvrritas.  244.a 
Catonis    de  Scipione   Mmyliano  elogium. 
156.8 

Catonis  in  mancipia  afipcritat.  777-3 

Catonis  lexpro  tervo  ctvis  Romani.  770.8 
Catonis  laus  ob  fcencratores  cx  tota  Sicilia 

exaclos.  49.3 

Calonts  de  militibus  nimio  ctnduclt  ■.  dii&p- 

riumfitu  cavillus.  7 1 4.0 

Catonis  in  effcemin.ttof  t\omanos  fcomtna. 

951. a 
Cattorum   in  fcrendis   annulis  mos  quis. 

457-a 
Catularia  porta  curfic  diBa.  1066.  a 

il^Caf.ilidomusubiRomx.  57  l-b 

Caiuliporticus.  821.3 

Catulus  taSens  cui  &  proquaremittari 

foliius.  7c4a 

Catum  Sabinis  quidfignifscet.  67.3 

Ctttnt  adium  & perijiylia.  3  2 g.b 

Caucafiiqudm  Htrculem  vcncrentur.  578.3 
Cauaus  quts,&curfic  cogtiominatnf. 3  54*3 
Caud(X  ,  Appii  cognomtn  undc.  65.8 

Caudinapax.  129-3 

Caumorum  vtfics  militarcs  etijtts  coloris  ef 

fertt.  I46.a 

Cauftria  mifiio  quje.  709.  b 

Caufariimilues  qui.  7°7-b 

Caufiani  quos  depioycnt  y  &  qnibus  congatt- 

dearns  47  5  •- 

Caufidicis  muntra  dari  vetita.  547-b 

Ceades  ,  quid  carceris  fuerit.  5  8  4- 3 

Cecropia  Athtnis  quid.  55^-b 

CecropiaMinerva ,  deaquax.  466.  b 

Cecroptditqw.  i6.a 

Cecropis cognomine qui  Rrges  ufi.  lbid.a 
Cecropis  ,  tribus  Athenit/fium.  I  j  2.3 
Cecrops  A thenitnfeurn primus  rex.  ibid.a 
Cidri  fuccus  quam  cjjicax  in  confirvandis 

mortuis   &   quant  nuxius  vhentibus. 

Celercs  a  t\omulo  qui  dicii.  687 .b. 688. b 
Ctleriscognomenunde.  62  a 

Celesquid.  73-b 

Celibaris  quid.  274-3 

CelojlaGracis  quid.  IlJI-a 

Celtiberi  quomodo  Iwrerent  defunttoi .624 .3 
Ceitiberi  quantum  cunto  valertnt .  934  - 
Ctntfltlla  und.c  fic  cignominat i.  6 3 . a 

Cemnenfis  primi  contra  t\omanos  arma 
fttnffere.  icS.a 


D       E      X 

Cenfiohafiari.i.  ;g(5,a 

("£■»/?>■  quis  fi/itimfium  eapitis  rrutn  cgcrtt 

&  ultimo  fupplicio  affuerit .       724.3 
Cenforem   bis   eundem  fieri  non  licuiffe. 

727.3 
Cenfores  primi  omnium  crcati  qui.     7 1 3 .  a 
Cinfirts  d  tribunis  pl.  in  vincula  conjetti 

y**'  726.8 

Cenfires  in  quot  Magifiyatus  )ut  habercnt, 

in  quos  tton.  717-3 

Cenfiorci ,  antcquam  confiules,  qui.  7  2  f.a 
Cenfires  aputl  divtrfias  gtntes  qui  qualefve 

f*erint.  7I7.a>72,<a 

Cenfiomm  altero  morttto ,  an  licuerit  in  ijuf 

locttm  alium  fubrogare.  7  2  5 .  a 

Ccnforum  origo  ,  potefias  ,  dignitas  ,  &c. 

71?.  &fcC]C]. 

Cenfirtim  pottfias  d  quoprimum  imminu- 

'"•  721.  a 

Cenfirum mttnus .     714.8.  &  feqq.  723.8 

726. a 
Cenfirum  aucloritas  apud  AthcnicnfjzS.i 
Ccnfura  clari  qui.  721.8 

Cenfura  quanti  olim  apud  Siculus  habita. 

7'7-a_ 
Qenfura  initio  quinqutnnaiii  ,  poftea  an~ 

««.-.  714  a 

Cenfinram  adipifci  quifoleant.  7 14.  a 

Cenfuram  quis  aliquando  unus  acfioluspra- 

terntarem  gefftyit.  7*5-3 

Cenfkf  qiiis  qu-jmodo  dicerttur.  6 1 3 . b 
Cenfut  Senatorius  quantus.  101 8.b 

Centam  ns  ,  tiavit  infignt.  88o.a 

Ctnten.nix   cce.ue  qnx.  804.8.    porticus 

qttit.  ibici. 

Ccntonei  quid.  54l.b 

Centtm  boves ,  ccntnmovet,  ccntumfuest 

qmbiu  infacrit  fimuiofftrentur.    8c8-3 
Centumvirales  caufic  qnutumfileant  exer- 

citiumejfe.  75^.a 

Centumvi/.tlia  uidicia  qtialia.  749.3 

Centumvr/alii  h.ifia.  ibid . 

Centumviri  apud  farthagincfs  qui.  7  5  3  3 
Centurnviriqui  ,  qnot ,  CT*  quomcdo  l\cmje 

creati.  749  3 

Centuria    cx    ccr.tum  pcdittbus  confiabat» 

17.8.  28.3 
Centuria  quot  confiet.  5  89. b 

Centttriata  comitia  qux.  889.  <t.  qui  iis 

pratffent.  893.8 

Cetttmio  o/  dinarim  quis.  589^ 


Rerum  e t  V  e  r  b  o  r  u  m. 


Cenlmioprimtts  ,  &•  primipilus  t  ac  pr.mi 
ordinis  duc}or,  idimfuit.  2  8-a 

Ccnlurio  cuiimmcdiaic  fnbftt.  jX.a 

Ccnturio  mmipularis.  28-3 

Ccpum  fjiti ,  tanqnam  propitiwn  numcn  ,  co- 
luerint,  745-b 

Ccraima.  4-a 

Ceritmicus  jLthtnis quid.    j  51. a.  1 128. a- 

njo.a 
Ceramon  ,  quid  earceris  »;»  Cypro  fuerit. 

584-3 
Ccrcalcs  xdilesqui.  9:8. a 

Ceraunia,  tu)us  conventus  civittts.  850. 3 
Ccrcctibui gravfiima  olim pfna  quX.^Oet.  3 
Ccrcspitbecum  qui   pro  numine  coluirint. 

74f.b 
Cercuria  quid.  88r.a 

Ccreales  quidicli.  5^4-a 

Cceales  Circenfls.  7.7- b 

Cercjtles  ludi  qui  O"  cuidic.tti.  65  6.b.6j7. 

b 
Ccrcarum  imaoinum  olim  afutd  Romanos  in 

M.trrnatum  domthus  ratio  qux.      2  J9-b 
Cercas  dapts  qnis  aliquando  exhibucrit. 

*8o.b  — ' 

Ccrciin  Satnvnalib'11  mifii.  461.3 

Ccrcri  quomodo  olim  litatn.m.  467.8 

Cercri  qnid  tmmolaretur.         694-3-  7or<a 

7oi.a 

Ccrcrn  f'c:a  quan)  clim  Grxci-s  &  Roma- 

nis  f.mcla.  6  5  7 .  b.  6  5  8  -  b .  tk  fcq. 

("<,<-'   ftmulacbrvm.  I026.a 

Ctritum  in  tabtilas  qni  a  Ccnforilus  vcfcr- 

rcntur.  7'7-a 

Ccrtr.s  ficrum  cur  obfc.xni)  dicli-s  fiertfoli- 

tum.  5'9-b 

Ccrtrif  Acbajx  templnm  qitam  religiofum. 

421. b 
Cereris  &  ^tlexandri  cjfgiibus  quts  pro 

foifigni  mHiti.c  uftu,  868.a 

Ceres  vetufta  dca  qux.  4  6  6 .  b 

Ccrtamina    equtftria  C$7*    Qymnica    apud 

Grxcot  in  dcfnncii  mcmoriam   popiilo 

dari  folita.  6^7-a 

Certamtnu  futurt  fi<ina  divrrfa  apud  divcr- 

fos.  8S.a 

Cirtaminum  diverforum  apud  Grxcos  olim 

celilritas  ijnanta.  68. b.  &  fcqq 

(  1  I  -.'.-  c.ii  dc.-c  frcra.  698.3 

Ctft.ti  ttm  m  trifiando cimi  nalis,& ixtando 

eum  mcrtnit,  mos.  47  5  .a 


Ccfpius  mons  qui,  dicliit.  }68.b 

Ctfl.  ci  ludi  a  quo  inventi.  662  .b 

Ccfio  qua  flcnnitate  apud  Jvtagijlratum 

top.Rom.fimt.  527.b 

Cei  begoi  um  familix proprium  quid.     5  5  .a 
Cetiri\'<,  promontorium.  2  <;  A.a 

Cctraquui.  6-7.b 

Cttrati  qui.  ibid.l> 

Cbalcidtnfs  qu<t  in  Italia  aliquando  cccu- 

paiint  loca.  1-q.z 

C  balciaecum  Spartx  quid,  7  8  r .  a 

Cbalcut.  11  $6.* 

Cbalcidenfeseqtiitcs.  •      c2r.a 

Cbalcidici  pulli  qui.  227.8 

Chalddicut  annus  quid.  g  •  1  .a 

Chamxput  qux  diila.  2  8o.  8 

Cbaonummayflratut.  567.* 

Cbaos  quiflatucrint.  70.  b 

Cb.tr, tcatx  vitcs.  j  jjg. a 

Cb.tr. tx  quid.  ibid.a 

Charnbtt,  Ifidis  ftcerdos.  5l8.a 

Cb.tror.das  quorum  lc^fl.ttor.  5  19. b 

Cbarondas  quas  C"  in  quos paenas  flatucrit, 

815.8 
Chooni.t porta  Jlthtnif%  I07?  9 

Cbaronium  antrum  ubi.  4  2  2.b 

Chartarimi  gencra  diverfa.  525.8 

Cbairamotitx  in  quot  monades  divift.  5 1 1  .a 
Cbelidouiis  muliercs  ,  qux  fe  alienis  viri* 

collocaffent ,    dimidium  faciei  invtlare 

ytscrat.  275-8 

Chercm.tchafaSio  apv.d  \1ilcfios.       887. 8 
Cbix,  Eacchantlium minijlrx.  6 (9-b 

Chii  natura  quahs.  1  o?,4.a 

Cbii  in  quit  fafftoncs  divlft.  887. a 

Cbii  quomodo  a  fervis  mcrcenariis  opprefi. 

7i4.b 
Chiliare.hus  apnd  Pcrfts  qttis.  1 1 56, 8 

Chilonrs  qtii  &  undefic  tlicfi.  58-8 

Cbiorum  meenia  cx  ptctioffimo  marmoit 

a  CiCeiont  ii  rift.  \i  }.a 

Chirodotx  tumc.e  ,;  u.c.  I95  b 

Q)ironirm  ^,  qtr d  f  V ationis genttt.  63  9.b 
Chirott,  4rhtllit prxctptor.  490.8 

Cb -rographum  quid.  5  2  5-3 

Chitti  m  t.dis  qmd.  792. a 

Qblamy  t  ,  qudis  v.jlis.  24O  b 

(  <  <]nis.  8j  5-3 

Choenix  quota  modii  pars-  44  5 .3 

Cbxri  atx  qui  dicii.  I  3  3  •  3 

ChoUrgea  curia  nhi,  1 2  2  .a 

Cb*- 


1       N 

Ciiont  wide  quis  ccgnon.inatu*.  343 -a 

Choragium  thymelicum  cjuid.  60c.a 

Chori ,  quale  ludorum  genut  apud  Laceda:- 

monios.  662  b 

Chorios  qua>  MinervadiHa.  464^ 

Chreocopia  lex  qu.t.  48.2 

Cbrefitcs  cur  quidam  intcr  Craces  cogncmi- 

natus.  345  .a 

Chri^Graciscjuid.  49*-a 

C/jriftuM   cutn  Orpbeo  &  sAp'>Uonio  quis 

Jmperator  Ethnicus  inter  Lares  fuos  co- 

luertt.  5g6.b 

Chroniut  quis  Jlthtnts  menfis.  8  J  4,a 

Chryfaorei  fwii  templum.  5  5-b 

Chryfippi  cutn  inceftuofis  confinfit*.    1 8 1  •  3 
Chryfippi  imago  ubi.  IIjG.a 

Chryfippi    ridicuta  cpinio  de  communitate 

uxorum.  863.8 

Chryfippus  p-mma-  boncfiatis  &  pittatis 

tnunui  effi  judicavii  ,parintes  defuncius 

comedere.  554-a 

CbiyfoafpicU  qui  diHi.  68 1.b 

Chryfofiomos  quis  &  unde  quidam  cogno- 

minatus.  343'a 

Cbus  quot  cotulas  contineat.  445  a 

Ciaxares  primus  ^LJtx  populos  in  proviu- 

ciasdiftribuit.  512.3 

Cibi  <jul<?ares  dherfarum  nationum  qui. 

676.8.  Scfeqcj. 
Cihorium  quid.  670.8 

Cibus  primiftculi  quis.  273'k 

Cicadas  qut  cur  captUis  fuis  inneflcrent. 

24Q.b 
Ctcertx  ejfigies  quomodo  in  triumpbo  ferre- 

tur.  490. b 

Cicero  an  unquam  aperuerit  literarium  lu- 

dum.  178.8 

Cicero  cur  &  quando  Imperator  fuerit  di- 

Hus.  ii.a.ii.a 

Ciceroncsunde  ficdicli.  53,a 

Ciccroni  in  exilium    profcHuro  quam  fit 

vulgocommifiratum.  600. 8 

Ciceroni  quid  honoris  prx  omnibus  contige- 

rit.  37?;b 

Ciceronis  domus  qutd  ptiil  exilium  domini 

faHa.  560.  b.  822.  a 

Ciceronis  facetum  diHum.  11$ -8 

Ciceroms  praceptor  quis.  49 1.3 

Cictronis  alicjuot  loca  declarata.yg.a.  1 78.3 

179.8. 299.8.301.8.302.8. 392.  b.3  95. a 

607.8. 6o8-a.  612. b.  661. a.  666.a 


Ciconia  in  fccptro  quorutn  Rcgum  infignt, 

&  quidfignificarit.  2  25  -a 

Qiconia  qu.iie  augurium  faciat.  '  3  3  •  b 

Ciconiam  occtdijfe  ,  in  TheJfaUta  capitaie. 

596.8 
Cicuriiunde  ftc  appeUati.  yc.a 

Cicuta  aut  vencnum  nbi  publica  fit  ptxna. 

591. a 
Cidaris  quorum  f{e^um  diadema.      219.3 
Cidaris  &•  tiarat.ijjinitai.  2  25-a 

Citices  nalura  quates.  1033.8 

Cilicia  d  quo  dornita.  1 3  4  ,a 

Cilicum  Regum  bonos.  2  2 1 .  a 

Cilybanturn  quid.  276. b 

Cirnbri  cujujmodi  gakis  in  bcUo  utifoLtti. 

155.8 
Qmbrinaturaquales.  1037.8 

Cirnbri  quo  c.xntu  feu  pulfiu  vnildix   ufi. 

877.8 
Cmbrt  qnomodo  turmas  in  acie  coUigarent 

caienis.  940.3 

Cimbrorumiiifandafiaciifici.tquat.    748  b 
Cm/ili.trcbium  quid.  2  5  2.a 

Cimbrorum  fignum  militarequid.       868.3 
Cimonis  cum  Elpinice fororeiuceflnofie  nu- 

pti*.  i82.a 

Qmonis  erga  patrcm  defunHumpietas  qu.c. 

557.3.  602. b. 
Cimonis  faHio  ^At  henis.  887.8 

Cimonis  ergapatrtm  dtfunHum  pietas  qua\ 

6c2.b 
Cincii  lex  de  munerib.  caufedicis  ncn  dan- 

dis.  547.^.755.3 

Cinannatus  undcfic  dicius.  76.8 

Q.  Cincinnatus  ab  aratro  ad  diHalurarn 

vccatus.  681. 8.  (jus  frug.tlitas  quanta. 

ibid. 

O-  (incinnattts  cur  DiH.itor  creatus.  41.3 
JQ,  Cincinnatus  primus  obfidionali  coromt 
donatus.  II2I.3 

Cindalijmus  quid.  8oG.3 

Cintrei  quorum  in  urbem  referre ,  C  in 
f,ro  condereliceret.  5  59.8.560.8. 

596-b 
Cinercs  ex  qua  ara  nuUis  omnino  ventit 

diffientur.  42  2. b 

Cinercs  quotu  d  crematione die  ,  eir  qui  col- 

ligerefotiti.  6433.  644..  8 

Cingulum  fponjct  cur  Htrculanco  nodo  vin- 

ttum.  2768 

Cmgnlnm  Marti  confecratum.  4  ry.s 

(  inxiitf 


Rerum  et  Verborum. 


Cmxia,  dea  qux.  454.^467.^ 

Circe,  pofl apotheofin  Maricadicia.  44  2.  b 
Circenfies  ludiqut  &  cui  deofiacri.  629.  b. 

656. b.    undtfic  ditli.  72. b 

Circtnfes  Romamtranjiati.  74.  b 

Ctrcenftum  ludorum  ritus.  7 4 ■  b 

Circtnfium  factioncs  quot.  74^.76.^ 

Circcnfium  gencraquot.  76.b.77.b 

Circio  vento  cur  Auguflut  votum  &  facrum 

fcccrit.  809. a 

Circumpadanorttm   luHus  ob  Phaethontis 

cafium.  *57«b 

Circus  maximus  a  quo  primumfptRaculis 

dcfignatus.  I7l.b 

Circumcifio     quibu*   gcntibus  familiaris. 

478.3 
Circus  avis  qualis.  1 2, 4»b 

Circus  Flammius.  1197.8 

Circus  Flurnc.  1 198-8 

Circus  Nnonis.  1198.8 

Circus  maximui  T.trqttinii.  I 196-  a 

Cirtba  Majftfylorum  icgia.  6 1  r .  a 

Cifiarius  quis.  .  5  5 1 .3 

Ciftum  quid.  ibid. 

Ci/iia) cmjm  urbis porta:.  1075.8 

Ciflophori  quorum  nummi.  I c  j  f.a 

Citbarocdorum  ccrtamen  publicum  ubt  O" 

quctle.  68. b 

Civcm  Hom.,quamvis  Rcip.  pcrniciofum,in 

triumpho  dtferri  ncn  licuit.  1 70.8 

Civcs  Romani  quam  longo  tcmpore  nonfue- 

rintrcltgati.  787.8 

Civis  pcrniciofus  quis.  1 1 1 9.3 

Civica  corona  unde  ficrct ,  quantique  ohm 

futrit  honoris.  1 1  2'  .3 

Civi/ejus pcncs  quosfolos  olimfuerit.^  14. a 
Civilis  annus  quii.  8  2,  C .  a 

Civis  Romani  privilcgia  qux  &  a.  quofub- 

lata.  77C.a.  &  feqq. 

Civis  Hom.  quo  tantum  modo  admorttm 

damnarifolitus.  599,a 

Chitatcm  ,  id  cfl ,  juscivis  l\omani,  an  & 

quomodo  quis amitteret.  968.8 

Civitatem  quam  parce  initio  Romain  da- 

rcnt.  969.8 

Civitate  donatt  raro  fiuffragabantw .  970.3 

Civitate  donati  a  pudendis  artibus  abfline- 
b.mt  &  nomina  mutabant.  971  .a 

Clamor  diffonus  aut  tscqiulis  inprimo  con- 
grtjfuquid  prjtfignarct.  930. a 


Clarigatio  quid.  5  2.  b 

Clarii  ^ipcUinis  vates  qua>.  4  2  2 .  b 

Ciarium  ,  cujusforinonitn.  ?  S2.a 

Clarota  qui  difli  Qrtienfibtts.  785.» 

Clafiium  luflrandarum  mos  qnis.        3  80.  b 
Clamlia  tiil-us.  127  8 

Ciaudi.t  porticns.  822.8 

Cl.tudianalcgio.  2^.8 

Claudti  Qafar.ediBum  inpcregrinos.tfH^.z 
Claudii  fafiris  cum  slgripptnainfolitum 

matrimonium.  184.8 

Claudii  C-tforis  fomnium.  841  .a 

ClaudiiCxfaristtffcraqux.  884-8 

Ctaudiidc  Btjis  trophaum.  I74.a 

Claudii  Imperatoris    in  foencratorcs  ttlt- 

Hum.  49<a 

Claudii   lex    in    libcrtu  fiervts  nubcntcs. 

Il64.a 
CiaudiiPlancii  ccnfiura  quam  infignis.7 2  T.a 
Cl.iudn  nomtn  cui  menfi  inditum.       8  }  6.a 
Ctaudii  templitm  a  Ncrone  demolitum,poji- 

e.t  .i  fefpafi.tno  infi.turatum.  5  64. b 

Cl.tudiiey  Liviicenfiorum  quantafimu/trtl. 

128.3 
Clandiorum  famiiia  unde  Romam  vencrit» 

65. a 
Claudius  Cxfiar  qnanti fiacerdotium  fecerit. 

312.3 
Claudtus  Ccntiniams  [fieu  Centiraanus] 

litterx  Kprimus  invtntor.  66. a 

C.  Claudius  Cento  comitiorum  cauja  Di- 

Bator  diBus.  56  f  •■ 

Claudius  "SlarceUus  Britomartum  ,  GaUo- 

rumduccm,vincit.  108.8.109.8 

Claudiin  \LtrctUus  ex  prrclore  proconful 

dcjignatus.  $04.8 

CUttdius  Imperator  quo  ludo  maximede- 

IcBatus  fueiit.  79J.a.   ejus  opus lufio- 

rium.  ibid. 

Clauilius  per  quid  jurarcjblitus.  9  5  ,b 

Ciauilius  Pulcbrr  ,  tion  pafictntibus  in  au- 

(picando  puUii ,  cuni  omni  clajfitprofli- 

gatus.  229.8 

Clavi  a   DiBatoribus  pangi  fioliti  quifut- 

ri/it  cy  cornmorigo.  40. 8 

Clavi figendi caufit.  59-a-  &  &.]q. 

Cia-^imcn.e,  cu\us  regionis  urbs.  8s  J -a 

Cbarchi ,  Heraclicnjium  tyranni,  quantkf 

fflus.  224.8 

Clcarchus  qttam  mirc  ficu  divinitus I uma- 

tus.  •  (OZ.b 

C.tan- 


I       N       D 


X 


C/eander  quamprttfcluram,  qttcmodo,  fub 

quoglfihit.  67  ib 

Cleantcs  quibus  ufnfucrit  cbartis.     <j  17-3 
Cleombrotitt    ad  quod  afytum  confugerit. 

781. a 

C/eomenes  cur  amico  &  quam  lcvi  dc  caufa 

fuliratus  fuerit.  686.  a 

Cleonis  opmie  ile  legibus  ou.r.  6"j.  b 

Cleopatra    quomodo   in    ttiumpbo  ducia. 

4«8.b 

Clepfydris  qmt  bora  finiretur.         1 1 5  2 .  a 

Clibanarii  qui.  696 . b 

Clttntes  quam  plurimss  babere  ,  non  modi- 

ca  apud  m,t\ores  LtM.  3  22. b 

Climatibtts   variari   bominum  inzenia  & 

mores.  1030.3 

C/iJibcnes  primus  lAthenienftbtts  exiliile- 

gem  tulit.  771.3.  baud  mitlto  pojlfua 

icgc  damnatus  ,  pcenas  luit.  772-3 

Clijibcncs  quomodo  diviferit  tribus  Athc- 

nicnfium.  I  3  2.a.  Dorienfium  tribus  qui- 

but  nominibus  Mpellarit.  133-3 

CliteUas  bovi  admovere  ,  quid.  1  jg.b 

Ciitumni  fluvii  potus  qua/cj\  faciat  captl- 

los.  25  i.b 

Clivi  Rom# pracipui qiti&  quot.     400.8. 

&  feqq. 
Clivia  au/picia  qua".  1 5  O.b 

C/oaca:  quid  ftnt ,   &  qu.tm  multa  Rorna: 
fuerint.  73 1.a 

Clodiiin  Cenfores  ftncfio  qux.  721. a 

Clodii  u»de  origincm  /labuerint.  68. 3 

C/ce/Ufiatuaubi  &  qualts.  408.3 

Cloeltus  undt  diclus.  39'b 

Cluacinx  Trcneris  templitm.  408.8 

Clurniiiundc  ftc dtnorninati.  68. 3 

Clucrc antiquis quid.  409  3 

Clhfmm ,  cu)ui  rrgionis  oppidum  ,  &  quo 
alionomine  dicium.  8  s  -  ■ a 

Clufirx  ,p/accntarum?cnus.  282. b 

Clypeii  quiuterentur.  ^^o.b 

Clypecrum  infignia,  finpiclura  qux  qui- 
bus  oiimfucrint.  6 8c  .b. 68 1 ■  t> 

ClyptusMinerva:,  yittUianapatina.iC)  9 .  b. 

^co.b 
Cneus  unde  dictus.  3  8 .b 

Coaiemi  unde  quidam  dicli.  3  \  : .  3 

Coci  &  pifiores  oiim  tidcm.  676.8 

Coclitii  cognomcn  unde.  57.2 

Cceci  unde  quidam    Romx  cognominati. 
56.3 


|  Ccehjlus  ,quorumdeus.  44 5 -b 

Ccelibatut  mu/clatus.  719.3.948.3 

CcelicoU  P/atoni  qui.  4  ?  9.  b 

Cce/imontanaporta  unde  dida.         1062  .a 
Ccelius  mons  unde  ftc  diclus .  5  6 $  .b 

Ccelti  montis  templa  &  domus.  5 64. b 

Cce/u,n    &  Solcm   qui  maxime  co/tte/mt. 

74?-b 
Coempttonuptialis  quomodo  fieret .    268.8. 

269. 3 
Qcena   apud   veteres  in  propatulo  ficbat. 

277.  b 
Ccena  exequialis  quibus  darifoiita.  6 ;  8.  a 
Ccenx  adftciaies Jlu  adipalu  qux.    5  74 . b. 

7*7-a 
CcenxnuptiaUs.  28~.a 

Coenatccnttnarix.  8c}.a 

Canixfcrt/csquJt.  710.8 

CcenaiPlatonicx.  680. a 

Ccenat    tcmpus  olim  quod  apud  diverfos. 

^oj.b.  &l  Ccqq. 
Ccenacutart.-.m  excrcere  quid.  '  yiq.3 

Ccenaculumquidfit.  728.8.  336. b 

Ccenandi  loca  bytme  &  afiate  quamdi- 
■verfa.^  2-S.b 

Caenatoria   &  tricliniaria  convivis  data. 

3l6.b 
Ccenis  pancs   tantum  adbibcre  fo/iti  qui. 

zSi.b 

Cogeonus  Getis  quid.  1 1 8  ' .  a 

Cognomenla  a  pecudibus  &  armcntis  de- 

fttmpta.  5  5 .  a.   56.8.    ex  corporis  w« 

tio.  56.  3.  exfortuna:  cafibuj.  63.8.  ex 

pifcibus.  yy.i 

Cognomina  aliquot  {{omanorum  qtiibus  de 

caufis  quibufilam  indtta.  5  3  .a.  &  ^QQ. 

Cognomina  gctiti/itatij    ingenuis  propria. 

42. b 

Cogmmina  ex  oppidis  aut  regionibm  devi- 

cits  ,quibus  Romx  obvenerint.     332.8 

Ccborj  milliariaqux.  589. b 

Cobors    ftcra    apud    jLthenitnfes    qux. 

6go.b 
Cobortes   quot  jujiam  efftciant  /egionem, 

3o.a.37.a 
Cobcrlcs  circa  latera  qui  quomodo  baben 
foliti.  689.  b.  690. b 

Ct/bortis  miUiaria:  &  quingcntariai  varia' 
tioapudUrxcos.  59I,b 

CohoftisPctignrttelaqua:.  687>b 

Cttborliumdifftrentiet,  29  3.  &  feqq. 

t«i 


Rerum  ot  Verborum. 


Coi  rtm  divinam  exhibcntcf,  afolenni  epu- 

lofirvof  abe^nc.  574,a 

Cojorum  in  ffonfatibui  incundif  mos.  270.3 
Coire  in  templtt  publice  in  facrificiit  /bliti 

qui.  75 2  b.  75 ?.b 

Cottionvs  clandeflinX  vetitx.  906.3 

(folabrifmusqutd.  49?>a 

Colan  qutdam  urinator  quanl  ti*.  4  5  1 .  a 

Colcbi quot  pneros  &■  virgmcs  trihuti  >■■■  r>/i- 

neptndrrcnt.  984.3 

Colcborumregia  qux  olimfucrit.  6n.3 
Cotias  in  talu  quid.  791-3 

Collatina portaqux.  1067.3.  IC.68.3 

Collatini   cum  Tarquinio  Superbo  cognatio 

qux.  5^8.b 

Collrga    Coifulis    quomodo   firri  fiohbat. 

s6s-a 
Couegii  Pontificii  numrrns  divrrftts.  5  c  5 .  a 
CoUrgium    facerdetale     Romx    primum. 

196.8 
CiMina   porta   qux    &  xAgoncnfis  diil.<. 

icf,6.a 
Collina  porta  I\omx  qux.  569.^ 

CoUina  tribus.  I26.a 

CoUis  tnarinun  quibus  pro  dco  culttn.  7  44. b 
Colacnx  Dian.t  iemphtm  ubi.  8  •;  5 .  a 

Colonides  via  ubi.  4C  8. 3 

Colophon  ,  cn\us  regiontf  ci-jit-ts.  855.3 
Colopbone    quomodo    oracula     cdcrcntur. 

42:. b 
Color  albus  dco  imprimis  gralus,       IC  92 .3 
Color    cxruleus  cicr  ~4grigcr.linis  intcrdt 


clus. 


2.>Sb 
imbdh. 


Colorare  barbam  aut  cipiUum  , 

249. b 

foluml/a  ubi  aUqn.mdo  v.tticinata.  402. b 
Columba  quos  fucccffi»  augurttur.  I  5  6. 2 
Columba  feneri  facra.  698.8 

Columbx   ajnid    majores  tabeUionum  "jice 

fungifolitx.  21  5 -a 

Co'nmbam  quipvo  dcA  venerati.  745-b 

ColumiUarum  ccrnomenunde.  6}.a 

Columna  laRaria  quxCr  ubi.  54^-3 

Columnx  &  imagines  tn  memoriam  dcfun- 

RiereRx.  650.8 

Com.t  flava  cttrlegeapnd  Mgjptiosinter- 

diRa.  248.8 

Comx  &  Iiarbx  dctonfio,  iuRus  indicia. 

6193 
Comx  ubi Vogo  in':ec!x.  629  a 

Csm.tm  qui  nutrirtnt.  2 4 1  ,b 

Tm.  Ih 


904  a 

9CC.3 

901.3 
1140.0. 

b.  ooi.a 


Comati  quar.to  dt  f\ t\l;,i  fiidint  C '  ay,  Cx~ 

fari.  249.  b 

Comere  capita  SpattanU  mititibm  qutd. 

878.8 

Cationes  Indorum  quales.  lQS.b 

■  :fu  qn.il  fieri  /A.ium.  5(>7.b 

n  thcafrit  qux.  '75-b 

Comitiacajataqtnt,  899-8.  ^oo.a 

Comitiacc/unri.ita  qux.  889.3.  quiiisprx- 

fffint.  89  5.  a 

Cornitia    confularia  quomcdo  CJ7"  fft  tjuos 

fitrifblita.  562.8.  itfcqq. 

Comitiacuriataqtix.  8973 

Comitia  quibin   ditbus  fieri  non  licuerit. 

902. 3 
Comitiacur  diffolverrnjur.    902.3. 9^5-a 
Comitia   qitoium  auRoiiiaie  iiidiccrintur. 

ComHia  illcgitima  qux. 

Comit  ia  face  rdot  um  propria. 

Comitia  Tribtila. 

Comitialts  dii 1  qni. 

Comitiati  Tribuni  qni.  6 

Comitiis  dherfa  dtccrnentibus  qu-dfhret. 

s97-a 
Ccn/itiif  primis  rrpudiati  ,ficundis  admif- 

f'.  896.3 

Comitiis  epiicxchidcrcntur.  9C  5.3.  9'  ;--l 
Ccrniliorurn  anfpicandorumr/.of.  9  :  .1 
Comit.orum grnn  a  quol .  889.8.  tk  fcqC|. 
Comitiorum  habcntiorum  muiiui  tttriCon 

lum  d.u  i  confui  vc  rit.  906.8 

Comitiorum  caufa  Dicialor  crealus.  4C .8 
Comitimnubi.  346.1 

Comit.um  unde  fic  diflum.  408.3 

Cort/mentaculum  quid.  1 0% :  .a 

Commentatienftf  qui  diBi,  698 .  b 

Commcdi  Imp.  bibacitat.  505  .b 

Cowniodo  Cxfiiri  quomodo  fit  affvntatnm 

in  mutandi)  tm.  /,jium  nommibm.  0563. 

857-8 
Commodus  In.pcr.1t0r  quomodo  fibi  ipfe  bar- 

bamadurcbat.  7  ;j  b 

Commontlioprccaritis  quare  fat.  5I  1 
C omccdix  aiunjux  obfrrvationts.  6j  1  -b 
Comcrdix  in  quibus  tudis  txhiberifolit*. 

6jo.b 

Cornocdiarum  °encra  quof,  iliiri.fl 

C omaedcrum  inji-^tc  quod.  (  ;  tjt 

Compcdt  s  Qrxcix  qua  C"  quot.  5  S  ~  • » 

Compertiidmales  dics  tjui.  J  M  "  •3 


N 


Co&pitalia.  46?. a    Conopius  Herculesubicultus.  lo6.a 

Compitalitii  i udi,  quibus  diis}  cur  CJT  quan-    Confii/cere  fibi  moitcm,  apud  quos  laudi» 


do  infiituti. 

Compluvi.tta  -jitcs. 

Complu-jium. 

Comin  quid. 

Conceptiv.tfcria:  qiix. 

C;uch.t  in  montihus  unde. 

Conciliatrices. 

Conciliorum  in  di-jerfis  rtgionihtu  loca  olim         cnlate  cxprimi 


6  ;4.b  &  apud  qi-.os  contra probro  detur.  j^o.b 

3;r.a  Conficiandicsrcmnnijcqu.t.              591.  b 

ibid.  Conjecrare  quid  in)ujfu  populi licitumJxbld. 

496. a  b 

50. b  Confecratio  alicu)us  rei  quibus  ritibus,  ver- 

80. b  bis  &  caulclisfitret.                      594  b 

958.8  Cenficrationis  virba  qudmoportuerit  arti- 


ibid.b 
5 :.b.  &  feqq.    Conficratints  aiicm  pcjceffc  qui  vetarentur. 
611. b 

I28.b 

Conft  iifides ubi.  424.3 

IT^S.a     Confivius  _Ouirinus  quis.  Il6.a 

1  c  4  7 .  a     Conjiantinus  M.tximt.s  quanto  &  ab  Ethni- 

cis  &  d   Chrifitanis  bonore  ajfccius. 

446.  b 


Conciiium  populi.  9'.o.a 

Ccacilium  fimclius  apud  Cartbaginenfis .    Confiliariafnlgnrit, 
lou.a 

Ccncinnare  quid. 

Concinnator  iitium  onis. 

Concionei  v  libillo  legcre  licuijfe.       I  c  I  c .  a 

Concioms  advocanda  fignum  quo  cantufieri 


fiohtum. 


Concionum  habendarum  varim  apud  varios 

.  tnos.  ioo^.a.  ioio.a 

Concordia:  templum.     ,  .  405.3 

Concnlinas  militibtts  largitus  csl  Imp.  Se- 

v.rus.  522.3 

Concitbiti.is  posl  epulas  admittcre  ,  Parthis 

non  improbatur.  3  '  5  ■  b 

Condiendorum  defunBorum  mos.        5  5  o.a 
Confcederaiionis  ad  fcclus  aliquod  patran- 

dummos.  }i.b 

Confarratio.  2  68-a 

Confarrationis focdus  qudm fanclum.i.%  r.a 
Confarrationis  jure  matrimoma  inire  fio!i- 

tiqui.  5I5a 

Confcederatorum  dona.  1 1 3  o.a 

Congiaria  divcrfa  quomodo  &  d  quibus  da- 

ta.  52  4-b.  &  feqq. 

Congiarism  quid.       j24.b.  5  26.15.3  27. b 
Congiui.  441-a 

Comdus  ctnturio  quam  mirum  habuerit  caf- 

fidis  ornatttm.  1 5  6.a 

Compedes  in  Epidauro  qui.  99 1 .  a 

Conjuges  hudas  ad  templa  ductre  foliti  qui. 

7SJ:b 
Conjugia  quoto  cognationis  gradu  apud  di- 

verfos  permiffafucrint.  1 8  3 .  a 

Qonjugii  commoda  qux.  947a 

(unjugiuminter  diverjas  nationes  an&quo- 

modoratum  ofimfmrit.  iSo.a  &feqq. 
Qonon  ex  quibus  excrcitum  Atbtnienftum 
,     fitpplcviit.  146.3 

Qonont  cont  incntior,  qi:id ,  1 6  2 .  b 


875.3  (  Conflitut cncs  D.  Pti  &■  D.  Hadriani  pro 

fi-.vis  contra  dominos.         775 .3.  776.a 

Confiitutiones  Prmcipum  quando  pro  legi- 

bus  habcri  ccepta*.  7  3  c .  b 

Conjiitutum  in  omnifitcro  quod.       1099.8 
Ccnfuitlta  iudi  qui  ,  &  d  quo  ,  &  jn  cuvis 

honortm  inflit uti.  3  5  5 •  b 

Confualia  quando  ci  lebrata,  1 5  7  .  b 

Confularts  cohortcs.  29.  3 

Confiularium  virorum   fcrclrum  a  quibus 

ferretur.  6?o.a 

Confulatus  hftgnia  quA.  5  6R.a 

C0nful.1t  us  ad  plebem  re-jo!u!us.         564.8 
Confidatus  quando  Patricits    &  plebcjit 

communisfaRus.  7j4-b 

Cnnfuldephbe  quis  primus  creatus.  7J4-b 
Cor.ful  cui  immediatc  fubfit.  5  8 .  a 

Ccnful  &■  Cenfor  poterant  &  fimul  effe 

pontifices.  5c9-a 

Confuhm  unumlegitime  creatum  aliquando 

altcrius  ncminandi  jus  habuiffe.      565  .a. 
Confules  bini  apud  Romanos  paripoteflate. 

565.3 
Confules  fine  magiflratu  alio    prdccdcnte 

creati.  5648.565^ 

Confules  fingnli  lcgatum  fibi  adfiificere  fili- 

ti.  42  6.  b 

Confules  de  plebr  quando  creati.  1 7.b 

Confules  duo  aliquando  de  eifdem  hojiibus 

p-inavitloria  triumphantts  urbem  in:e- 

runt.  169.8.  170. a 

Confiles  flatim  d  creatione  quid  agcrtnt. 

)70.a 

Con- 


Rerum  et  Verborum. 


Confulet  O1  1'atres  quomodo  fintentiam 

rogabant.  iocQ.a 

Cenjules  in  ordinem  rcdadi  ,  atquegradu 

diycli.  J75.a 

Confn  I  i>  ijficium.  5 1 1 . 3 

poteflas.  57?-a-  S"4-a 

Confulijut  ntcU  intrapomoerium  nen  daba- 

tur.  2c8.a 

Confulibut  in  caput  civis  ttomani  an  &  quo- 

modoyo  fuerit .  57?-a-  57 4- a 

Confiulibui  in  ttrbe  UClorcs  xv.  cum  fafcibtu 

tantitm.  2c8.   foris  vcro  ttiam  fiturcs 

cumfafcibtu  prxLttx.  ibid. 

Confulibui  iriyuffii  Scnatut  provincia  difce- 

dert  non  licebat.  575-3 

Confultationts  inter  pocula  apud  quosfiant. 

iQ6.b 
Confulum  de  capite  chis  nullum  \us.  5  7  3 .  a 
Confulum  alterflcbeyu  quandoprimum  ad- 

tnijfus.  9  zj.  a 

Confdum  impcria  quomodo  aliquando  idtr.i 

annum  prorogarcntur.  5  7  7  ,a 

Confulum  poil  initum  magiflrMum  vota  in 

Capitolio.  814. a 

Confulum ntcr  altcri  pr.cfcrrctur  ,  aut  uter 

fafces  priusrccipcret.  567.8 

Confus,  coiftlii  dcus ,  cjufljuearain  circo 

maximo.  35  5.b 

Contubcmiumquid  ftt.  50. 3 

Contubcrriti caput  quis  diccrctur.         ibid . 
Contumaciam    cobibcndi   caufit    Diclator 

creatus.  42.  a 

Contumelix  ara  ubi flatuta.  10  5.8 

Coirjcrfio  majoris  anni  quandt  futura  fe- 

cundum  quofdam.  828.2 

Convertcntis  Fortunxtcmflum.qg.a.  ico.a 
Convitii  focn.t  qux.  5  48.  b 

Convhafierius  venicns  quomodo fltcli folc ■- 

ret.  3l8.b 

Ctnvhandi  cxremoriix  fiu  morcs gentibus 

dhcrfts  olim  quales.      290. b.  &  feqq. 
Convhamm   unius  menfik  numerus  apud 

dhcrfios  quis.  2  8  3 .  b 

tum  quis  auxcrit.  ibid. 

Convivia  csmmunia  Spart.tnorunt.     293  ■  b 
Cenvhium    quomodo    dijjohcrcnt  Perfic. 

305.  b 
Copidts,  quorum  ccenx.  29 5 -b 

Si^  Coponius  quam  lcvi  de  caufit  ambitus 

damnatus.  672.3 

Ccibcs,  owrariarum  nnvium  infrgnia,%8i.a 


Corbon 


,id. 


i^-a 


Corbulonis  in  cohortes  bofticedcntes  foena^ 

362. a 
Corculorum  ctgnomett  qnibus  datum.    67 .3 
Corculum  uide  Scipio  diclus.  ibid. 

Corcyrion  quid.  8  8 1 .  a 

Corda  bina  ubi\  erdiccs  habcant.  2  49.  b 
Cordi  cognomcn  undc.  75-3 

Cardii  aufpicia  qualia.  347-b 

Cordis  parvi  aut  gr.tndis  omina  qnx.  5  4. 8 .  b 
Cordi  qu.tvis  infitt.  347-b 

Cordilc  [aiias  Crodilc]  quid.  225.8 

Coriannos  quid.  1ZCJ.Z 

Coriis  ioum  quipro  nutnmis  ufi.       ic  5  2.a 

io53-a. 
Coriis  pifiium  autferpcntumqui  pro  'jcfli- 

busuft.  23  5-b.  2}j.b' 

Corinna  quam  infigrits  Toetria  fuerit  £r 

quotics  Pindarum  vicei it.  6 54-.b 

Corinthixtibix.  876-2 

Corinthiorumfifulturx.  560.  a 

Corinthiorum  tribus  oclo.  1 3  3 .  a 

Coriolani  nomcn  nndc.  30o.a.  JJia 

C.rnclia ,  Craccherum  matcr ,  quatn  d  viro 

amita.  i3s-a 

Cornelia  lcx  de  bonis  frifti  iptorum  publi- 

candis.  Sll.i 

Conulialcxqux.  6Ss  -3.925.3 

Cornelia  tribus  undefic  diR.t.  13  r .  a 

P.  Cormiii  Ifr.ficx  laits.  3  5  6 .  a 

Cornclio  Balbo  primo  cxtcrnorum  ob  di  v/llo  t 

Qaramtntes  triumphits  dccruus.  479<b 
Cornclius  Coflus  LartemTolumritum,  Vcyn- 

tum  regemyacie  viBum  interficit.  1  c8  ■  a 
T.  Coraeiius  "Hafica  cur  thcatrum  demoliri 

fcccrit.  HQl.a 

Cornelius  Sylla  didatorem  fiipfum  dixit. 

1177.8 
Cornciius  Sylla  lcgum  Romanaruyn  cvcrfor. 

771. 3.  primus  Komanor. fine fopultjudi-- 

cio  cives  mortc  mulcfavit.  ibid. 

Qorritcincs  quando  miiitif  cancrc foUtiftyili 
Cornicisfi  pnlchrum  fumptuofum  «6/.6c4-b 
Cornicularii  qui  diBi.  CyS.b 

Cernix  cui  Rtgi  nuncii  viccfuerit.  Z  l  *  ■  a 
Corritx  quam  o'im  felix  nufiias  cenlractu- 

ris  aujptcium.  16'.* 

Cornuainprxitoqux.  s89-b 

Curnuum  &  tubarum  conccntus  quid  tndi-. 

carct.  871-a 

Corevbi ficpulchrum.  55  ?•» 

Ddd  2  Cr* 


N       D 


X 


tjroUx Convhales  a  quibus primum  in-.en . 
tje.  289^ 

Ceronx  diis mW.  805.3 

Coronx  milnibus  darifolit*  qux.    1 1 19. a 
Coronx  novi  gtneris  .i  Caligula  excogitatit. 

iiz^.a 

Ctronat  triumphantium  unde  fieri  fJerent. 

495.  b.    qnb  poH   triumphum  dcfcrri. 

ibid.  b 

Ccronam  triumphantis  qttis  quetmtdo  in  cur- 

ru  triumphali  teneret.  ibid.  b 

Coronam  quis  primus  militihut   dederit. 

1119.8 
Coronas  quales  Vtfi>afianus  templis  dicdrit. 

icgr.a 
Coronarium  auvum  cui  quomodo  dareiur,  & 
d  quo  fublatum.  3  00.  b 

Coronarum  in  conviviis  ufus  apud  quos. 

l88b 
Coronati    inccdebant  Orxci  andito  fav.flo 
nuncio.  2l6.a 

Corpora  dcfunBa  quoritu  olim  cremaren- 
tur.  6i<;.a.  616.3.  &  feqq.  634.3 

Corpora  quo  condcbuntur.  5s8,a 

Corpuspro  re  an  &  quomodo  addici  debiat. 

546.b 
Corftnaturaquaks.  1038.3 

Corticibus  quipro  vtstibus  uterentur.zt,  3  ■  b 
Corvini  cognomcn  unde.  64.3 

T.  Coruncanus  primus  explebe  Pontificatum 
Ttlaximum  mcruit.  3  I  r.a 

Corvi  quale  auguriumfaciant.  1 3  3 .  b 

Corvo  cjuomodo  Romani  cxequias  futrint. 

6o4-b 
Corvus  cjuando  &  quale  augurium  faciat. 

i37.b 
Corvus  ,  qualis  fiippliciilocus  apud  Thejfa- 
lor.  582-a 

Corybantumfacra  magnx  dc.t.  469^ 

Corycaum  ejft ,  auid .  1 6  3 .  b 

Corynephorus  quorum  nomen  Sicyoniis.j86. 


Corytus,  cujus  regknis  civit.u.  K  5  '  •  3 

C'fconius  zicus. 

Cofmiqui.  1 167.3 

Cofmi,  Cteteiifmm  fitmmus  magifiratns. 

467.8 
Ce/»  quid  fint  &  cur  qulddm  fic  COgnomi- 

nati.  60.  a 

Ca.'*e  («»'  quidam  vccati.  7C  -a 

Cottabifu  quid.  665 .3 


Cothumi,  calceanifnti  genut.  22  5. b 

Coturnicum  &  gaUinaceorum  fugna  quilu- 
dere  foliti.  8oo.a 

Cotyla  ex  quot  mtciis  conjlet.  44  5 .a 

Cotyle  quid.  670.8 

Covinumquid.  533.3.534.3 

Crajiianx  ,  placentarum  gems.  2  8  2 .  b 

M.Crafii  ambitio cy  arrogantia, io.b.  I I.a 
CYa/?;'  rtfalutatio  quam  offickfia .  415.8 
M.Crafli  domus  ubi  lyoma  fuerit '.  5 7 1  .b 
Crafius  Licinns  prattor  fimul  &  pontifex. 

309.3.310.3 
Crattre  regio  qnibus  daretur  apud  Scyth.it 
vinnm  bibere.  1129.8 

Crateri  fignum  milita  re.  868. 2 

Crates  Diogenis fiHator  ,  arbiterjurgiorum 
int  er  propinquos  .  958.8 

Cratetis  mantka  &  fordidum  paUklum. 

236. b 

Cratetispaupertas  quanta.  684.8 

Crathidis  ftuvii  potus  quales  faciat  capil- 

los.  2  5C.b 

Cremandi  corporis  mortui  ritus  <tc  caremo- 

nix.  634.8 

Crcmar.di  cadavcra  mos  Roma:  unde  &  cur 

intreduflus.  549-8 

Cremare   cacl.i-.era   quorundam    vetitum. 

655.3.656.3 
Creophagorum  in  circumcidendis  mulitri- 
busmos.  479.8 

Cr> pi  quare  diFti  lupcrci.  10  22.8 

Crepidx ,  quales  catcti.  226. b 

Creta aiba  quorum ptdes  iUiniroUur.  752. 

a 

CretanotariquiJ.  594,a 

Crctenfes  equites.  521.8 

Crete.:fcs  tnter  auxilia  Romanorum  ficpe 

militarunt.  J  5  ?  • a 

Ciel  enfes  natura  quales.  1033.8 

Creter.fium  cantus in  bcUo.      876.8.  877,a 

Cretenfium  dca  pr<xcipua  quje.  449*" 

Cretenfium  in  pr.tliis  arma  c^ux.        7  I7-b 

Cretenfium  in  cducandispueris  mos.  476.8 

406.  a     Qeieifium  mos  in  conjungcndis  matrimo- 

■tnis  iu-jenum.  9  ^' * 

1  Cretenfium  imprecationes  qualts.       8 '  5  ■* 

]  Crttenfium pueii qy.id primum  difctre  fiolili. 

!       494-3 

!  Crctes ncficire pelagus , quid.  l62.b 

i  Creiieus  Romae  quis  &  ttnde  tngnominalus. 

3:0.3.353.3 
<  Cn* 


Rerum  et  Verboru^. 


Cribank.e  ptnes.  28l.b 

Crimina  tnilit  um  capitaVta  qux.  ?  5  5  • a 

mtnorum punhitt.  ??7-3-  ?  s8.a 

Criminis  m.txtmi  reus  ,  fifatcretur  admif 

fum ,    aliqu.tndo  impumtate  donabatur 

apud  Atbcnienfcs.  596  3 

Criji.u  rubriU  qui  Jnpra  cafidcm  dtfcrc- 

bant.  M5-3 

Crithologus  quis  diBus.  6 8 3-3 

Crobjlum  quid.  2  2  5  .3 

Crocodi/i  ubi  &  <t  quibu:  pro  diis  culti. 

23  r.a.  456.8.  746.3 
Crocotjn,  veftisgt  nui.  1 89  .a.  2 19. b.  2  2C .  b 
Citxfi  regia  ubi.  6l2.a 

Crxfo  rjtiid  portemi  antccjuam  d  Cyro  capc- 

retur,  oblatinn.  5  3  S.a.  7?  J  -^l 

CrojfuSytjHOi1  -jafis  gcnus.  66g.a 

Crotone falubrius ,  qu-.d.  l6z.b 

Crotoniat^  ijuam  m.franda  eladc  aLocrcn- 

ftbus  ad  interntcioncmt  cttfi.  7  >7-b 

Ciooniatarum  ttdxerfus  Locrenfes  -j-4um 

qualc.  8:3.8 

Croloniatarum  quam  conf.fum  tfft  conci- 

cilium.  9943 

C>  uri  utrique  armilUim  xneam  qn<e  faemin.e 

innB.mt.  2;2.b 

Crufiumcnorum  dtirt  peculiaris  qtiis.  45  1 .  b 
Crufiumini   primi  contra.  Romanos  arma 

fumpfere.  jotf.a 

Crujiuminia  tribus  tmdefic  diBa.       1 27.8 
Cubitorum  dijfercntitt.  4  J     " 

Cubitus  quot  jialmts  fudigitis  conftct.Wild. 
Cuculli  uut  cucullus  quorum  -jcft,s.    1 98. b. 

2:1. b 
Cucurbitx  Alexandrinx ,  carumque  ufm. 

668.a 
Culiciarius  Apoilo  ubi  cnltus.  106 .3 

Culleus  quot  amphor.trum  capax.       4  ;  }.a 
Cult  er  ficrificii  qualis.  1 1 06.  a 

Cultrarii  qui.  1105.0 

Cultro  codcm  ubi  <j?*  diis  immolctur  &  dc 

noxiii  fiipplicium  Jumatur .  I 107.0 

C*luUi  qui.  Tr^.b 

Cumxorum  in  adulterM  ptxna  qux.    8  6  2 .  a 
Cttmanintttura  quales.  1039.8 

Cumanis  Latini  fermouis  ufus  dpop.  t\.  pro 

tnunere  datus.  c  3  o.  3 

CunBator  cur  quidum  diBus.  7 1 .a 

Cuneus  Romanorum  qtii  fieri  folitus.  940. a 
Cupedinis  forum.  3  4  8  •  a 

CupcHttriiqui,  696.  b 


Cupc^a,  quorum  calcci.  229  ** 

Cupidinis  tcmplum  tibi.  5 64.1» 

Cupido,  quorum  prxciputts  dctit.  45C  -b 
Ciipido  cum  figittis,  cujus  inclypeis  oltnt 

infigne.  68l.b 

Cupreffus,  arborferalis.  6  5  ?  •  a 

Cuprcffus  Cnifacra.  IC 9  "  •* 

Curx  qnomodopur^Jrcntur.  ^S-.D 

Cmatorcs  Urbi  quot  prxfnerint.  67 1  .b 
Curalornm  viamm  dignitits  lAthctits  qttan- 

tafntrit.  7*?'a 

Curetis  ,qu/tdea.  45  J-b 

Cwm  prr/7  quid ftbi  Vtlit.  12  2.3 

Curix  duorum  itncrumfutre.  1 2C  •  3 


Curix  olim  Romx  quot 

multipliccs  Athenu. 
Curix  1-etcres  uhi. 
Cmix  in  decuri.u  dioifk» 
Curix  urbium  'Ptrfarum. 
Cui  ialcs  fl.tmines  qui. 
Curi.ts  luftrandi  rntio, 
Cnnat.ilcx  qnx. 
Curiata  com:tia. 
Curiatii  undc  Romam  vocati. 
Curii  Dtntatt  frugatitas 


I2C.a.  124-3 
1223 
121.3 
124-3 
J34.3 

57?-b 
38i.b 
308.3.71 3-b 
897.3 
3-9-h 
63i.a 


Curiis  fingulis   quot    ftamincs   prsprfiti. 

5~>  b 
Curius    Dcnttttus    primus    tlcphantos    m 

triumpho  dnxit.  4°  5  •  •> 

V.Curii  Pbdonis  cenfurapr.tclara.     7*4-3 
Curio  cur  Imperatoris  nomcn  fibi  ttfcivcrit* 

123 
Curioncs  qtti.  1 2  4 . 3 

Ctirio-.tcs  uiidefic  dcnominati.  67  ■  a 

Curionis  tbeatrum  vcrjatile  miralili  ectn- 

mentoconftruBum.  "9J-3 

Curnbus  qu/c  gentts  in   prxliis  ulanthr. 

7i8.b 
Cv.rrtt  quis  primus  tritimpbarit.         40;  ■  r» 
Curfores  infignts  aliquot.  4^8.3 

Curfris  ccgnomcn  unde  Pafjrio  ooventfit. 

66  a 
Cnftodcs  five  laterones  quot  q:<i  Principes 

olirn  bdbuerint.       688,b-tSo-b,  690.^ 
Cutes  hoftium  Gcloni  quomodo  traBare  con- 

fueti.  ;;i-b 

Cutibus  hoftium  qt*i  pro  vftibus  utantur- 

2?''b  r\ 

Cyathis  in  Samo  quid.  J  5  "• 

Cyathus  Atticus  &  communis.         44 5* a 

Cybelesdenqu.e.       443. b.  465^.  509^ 

Ddd  ;  tj,- 


I      N       D 

Cybtlcm  qui nuntmis incujferint.  1057.8 
Cybeles  facerdotes  Samia  tesia  fibi  virilia 

amputabant.  1078.8 

Cybelts  ftcerdotum  ornatus,pntfirtim  apud 

Suevos.  J2t.a 

CybeliporcafoUimmtlariconfutvit.  69  5-a 
Cyclas,qualisrjcftis.  2X9«b 

Cycli ,  qux  Grxcts  loca  ditla.  7  5  2  .a 

Cyclius  moduhiS  qu.ilis  07"  quorum.  876.8 
Cyclopesmidcgeniti.  380.8 

Cyclops    apud   Romanos    quis  fccundum 

quofdamcognominatus.  57*a 

Cydoiiumfortitudo.  T5  3-a 

Cygnus  qu,)le  auguriumfaciat.  J  3  6.  b 

Cylibantum,  menfa  qux.  14 1.a 

Cyliaraviumquid.  35  2-8 

Cymbium,  qualevafisgcnus.  669. a 

Cynofrgcs  <Atbenis quid.     262.8.  577.8. 

660. a 
Cynofurciquidicli.  1^4,3 

CypeUum ,  quod  vafis  qenus.  669 .  a 

Cypbela ,  quod  vafis gcnus.  669. a 

^jp<* ,  9««*  t7t'<*  dicix.  4  5  4  •  b 

Cypris  ,deaqux.  454-b 

Cypriorum  Trincipis  pYdrogatiiia  dtbcnis 
qua.  I33-8 

Cypriorum  virgines  quam  impudice  ilotem 
mererentur.  189.8 

Cyprius  vicus  quis  &  undefic  dicius.  2  97.8 

402. a 
Cyrenxorum lex  de  locuflis.  596.8 

Cyrenenfium  mos  infacrificiis  Saiumi.<\(j\ . 

a 
Cyri  aciei  inftru&io.  9J4-8 

(yri  confilium  de  optimo  milite  deligendo. 

14  6.  a 
Cyrus  cu)ufmodi cajlidibus  &  conis  milites 
ornaverit.  1 5  5  .a 

Cyridifciplinamilitaris.  *  152.8 

Cyriexcrcitium  milttare.  87. a.  tabcrnacu- 
lum  cajirenfc  quatiter  dijjiofitum.    89  .a 
Cyri  in  boftili  acie  invadenda  confilium. 

931.3 

Cyri  regia  uvi.  6 I 2  .a 

Cjr;  quale  de  Dariofomnium  &  quos  even- 

tusfortitmt.  842.8 

Qyvi  ridicula  animaelvctfio  in  deviclos  ly- 

dos.  J^ja 

fivcra  poina  in  militcm  extra  ordincm  i,t- 

vtntum.  367-3 


E      X 

Cyri  tefftra  militaris  qutt,  g?  3  ,z 

Cyrippus  unde  quis  ditlus '.  ?J9-a 

Cyrneaorum  mos  in  educandis  infantilur 

<7«'>-  485.8 

Cyro  Terfarum  t\egi  primus  adorandt  cul- 

tusdelatus.  4x9.8 

Cyrra ,  oppidum.  398.b 

Cyrtts  contra  Jlrtaxerxcm  duflurus  cujus 

coloris  fagulo  militcs  omaverit.      147.  a 
Cyrus  pronumcro  Ctnturionumcontubernia 

divifit.  30.3 

Cyrus  qualem  bymnum  Caftori  &  Toliuci 

militcs  fuos  in  iffi  praiii  aditu  canert 

i»fftrit.  933.8 

Cyrus  quanta  ftragc  a  Tomyri  Regina  c<t- 

/*"•  7}6.b.737.b 

Cyrus  quo  militix  figno  ufus .  868. a 

Cyrus  quomodo  expofitus  &  educatus  .536, 

a 
Cyrus  quos  &  quomodo  tabeUarios  fuos 

di/pofitos  babuerit.  215.8 

Cyrus  quomodo  fepeliri  voluerit,         5  99.  b 
Cytbxronmonsubi.  998. b 


D. 

*-^ \AcifianiClaudioqui.  710-b 

Dacorum  in  malt  pugnantes  animadverjio 

qualis.  362.3 

DaHylotumquid.  670. a 

A tf.i  «ptJ/V  GrazcU  quicl.  2  9  C  •  a 

Daducbus  quis.  3  19.3 

Djcmones  Platoniqui.  4)9-b 

Dxmonum  varia  apparitiones.        1 1 3  3  .a 

&  feqq. 
Dama,  quorum  nomen  apud  Syros.    7  f?  5 .  a 
Damia  07°  Damiatrixqua:.  508.  b 

Damium  facrtim  quod.  ibid. 

Damnandi  apud  Romanas  quam  varii  mo- 

di.  587.8 

Damnalorum  corporaferis  &  canibus  apud 

Perfas  obje&a.  60  2 .  b 

Damnatusvotiquis.  8x4.8 

Daricifiateres  quorum  nummi.       1055.8 
Dariidindema.  22  2.  a 

Darii  regia  ubi.  6 1 1  .a 

Darii  primifclicitas  acfolcrtia.         842.8 
D.trio  quomodo  ^jfynorum  regnuw  pradi- 

vinatum.  ibid. 

J3aiio) 


Rerum  et  Verborum. 


Tiario  contrtl  Scjih.ts  pugnaturo  ,  qualis 
caduccator  ab  iUu  mijfut.  3  s.b 

"Dario  quo  augurio  rig»um  rPcrfxrum prx- 
divinatum.  I  J4.  b 

"Darit  cumfornre  iiiccfius.  182-3 

"Dariiu  quanta  cl.tdc  ab  jUtXSUJtm  viHit-s . 

7*9  b- 

1).tn  . 1  qu.tii  in  c.ifiiis  mditaribns  figno 

ufw.  878.3 

"D.ivhs  C>  Gettt  qur/um  vithenif  nomina. 

7S4.a 
"Dearttm  deorumve  nemind,    cognr.mina, 

poteflatetf  diff  rentitt  qua,       4;  j.b. 

&  feqq 
rD(biio,is  qu.tm  crudciitcr  cx  qua 

H.tti.  54S-b 

"Dccdduthu*  quid.  7  5  ?  • 3 

"Dtc.ts  ,  tnut  in  carccrc  apitd  Spartanos. 

s8+a 
"Dcctli nft>  trilms.  1 5 3 . a 

"Decin  466-3.  762  a 

"Deambtr  cw  dex  faccr.  8$6.a 

"Dcc.  mbres  Idu  1  cm  ,ti  facrx.  765-3 

"Deccmpedaquid.  564.3 

"Decemvi  <  i  <y na  ■  0  primum  crcati.    5 1 8. b 
"Dcc.mviri  udthenitnfium  qui.  7 5  J.a 

"Dtctmvri  qu.tnt  diverfi  diverfti  Un.pori- 

bus  creati.  73    .a.  748.3 

"D:  f  'w  .•  frucbtum  Herculi  v»vtbatur.%\  3.3 
fDcctma  pijcdjc  qnomodo  vjiveri& txolvi 
folita.  8  II. 3 

"Dccimani  Trobo  qui.  J  IC.b 

"Dccimus  undc  diHus .  3  9.  b 

"Dccius  Hrutus  Qtji  Cxfaris  intcrftclor. 

3  89  ■  b.  cujusfilitu  0!)  adultcram  matrcm 

habitus,  ibid  b 

"Dcclamationes  &  cxcrcilationcs fchil.tfti- 

cx  ubificrifolitx.  ;  3  5  b 

"DtcoHoribus  ccrta  in  thcatris  loca  confli- 

tuta.  lS2.b 

"Dccori  infccna  ibfervaiit  qu.int.t.     65 1  .b 

6}2.b 

'Decreta  privat.i  Trincipum  quomodoxfli- 
mand.i.  73c,b 

"Decrcta  Senatus  ad  'Principcmpcrtiiicn- 
tidubif,vartntur.  1 012.3 

'Decumanafcuta  qux.  68c.b 

"Decumanaftatio  incaftrisqux.  86.3 

'Decuna   ex  deccm  equitibus  fcribebatur. 

27.3.28-3 
Dccurix  judicum  variis  msdis  n&raiaa- 


**•  _  517.8 

Dccurix    phalangit    quadiuplaris   quut. 
589.b 

Dtcurioquis.  I24. a.  l8s«b 

Decurionatus quantihabitfts.  ibid  b 

Didcntcff  ,interficerenefiu.  9  '3.3 

Dcdiiionis  iadicia  apud  dherfit  quam  di- 

v',fa.  942.3.  &  fcqq. 

Deditit  iiquidtHi.  989.3 

Defuneti  corpus  aut  nrnam  tangtre ,  «ww - 

tatioiiis  crat  /  414.0 

'.7;/ crimari foliia  qu.t.   ^j-va. 

642.3 

'  .  ■•)>/  corpora  q-.io  apparaiu  ,  qui- 
bufqut  ceremoniis  olm  igni  tradtrcntur. 
615.3.616.3.  &  fcqq. 

-  >rMM  corpora  quomodo  oppignorari 

5^6.b 

f  crcmandi  mos  undc  &  cur  intro- 


-.7, 


549.; 


rt  dt  pontc ,  quid  fignificarct.  1 63 . b 

D  iotari ararium  ubifucrtt.  254.2 

I)  \utarirt  gia  ubi.  61  i.a 

! us  pr.imia  lcgc  Papiaconfiititta. 

I  16-  a 
7)i.'  .'1 :.e  fortcs  quanti  olim  habit.C.    405-b 
Deltaci  tempti  quanta   olmi  ic-jctaiti.t. 

ibid. 
De  i.tca  oracula  quanto  rcliquis  apcrtior.t. 

4°%b 
Di  id.t  nonconfimmataquandopuniri  dc- 

bcant  acftpcifcHafuiffcnt.  5  95  -a 

DtliHum  quo  impunitiiis ,  to  cffrenasiut 

fit.  ^Xo.a 

Dcliti.c  corruptis  moribut  apttd  Romanos 

niuc.  290. b 

Dthis  bcUifcdcs  apud  Cr.ccos.  25  3  .a 

£><  ios  infut.t,  .Apulliiiis  patria.  40  5 .  b.  quo 

alio  nominc  diti.t.  ibid. b.  qnomodo   ab 

,4thcnicr,ftbus  cxpiata.  406. b 

in  Delo  quomodo  ,  &  cur  ncquc  moriatuy 

qwfquam  ncque  nafcatur.  4c6.b 

Dctphica  Sibylla  qutbus  tcmporibus  vixe- 


•-.afaqusdicanlur. 
Dc/phici  oraculi  laus. 
Delpbin  ,  cujtts  infcuto  infignt 
Dc tphiniumfornm  ^ithcnis. 
Dciphos  urbs  qu.t  <j7"  ubi. 
Dciucntinus   »    qnorum    dcus  pccutiaris» 
451. b 

Ddd  4,  Dcma 


738.a 

i39-a 
396. b 
681. b 

3S2.2 

396.  b 


1       N       D 

Demadis  apophtkrgm.i  tn  Drsconis  lcgrs' 

tjuole.  59~'aj 

Demaicbm  qtiU.  1 1 67-2  \ 

Dcmctri*,Cu)uiftHa.  70.  b  ; 

Dtmttrias, .  /t>ht><icnfium  trihttt.     T  3  2-  3  j 
Demetriai,  hlacedonum rcgia.  6l  Jid 

Dcmctni  Polurcct is  in  cciofindirm  f.ti oh- 

lccl.imoittmquod.  ~<)<i.a.  706. a 

Dcmctrii  Ri gH ci>i  iofitai  in  'Juitndii ptctii 

vifuitliciii-s.  '765.3 

Dtmettio  quid  bonorii  dtcrfatrint tAtht-\ 

nienfcs.  8  5  £-3 

Dcmetrius  qualcmmilitihM  cdixerit  tcffc-\ 

ram.  884. a 

Dtminrgi  Achxis  qui  &  quot.        766.a. 

995.3.  n66-a 
Dcmocbarcs  cur  Tarrhtfiafies  cogmmtna- 

tus.  543-a 

Democrefes  Tarcntims  quis.  1 I 67.2 

Demucralia  quid.  1175.3 

Dcmofihines  cur  Argrs  cognnminatus .5  4 5 . 

a 
Demofthenes  ad  quod  afylum  confugcrit. 

782.3 
Demofihenis  apophtbrgma.  y.h 

DtmcHbenis  in  clypco  mfigncquale.   68  I  •  b 
Detmslbents  -jrfiitus  quts.  2  57. b  j 

Demrierum  diver/ageitera>  1 1 84.  a 

Denarius  cx  quoi  filiquis  conflaret.  1184.  : 

a 
Dcnarius  numerus  quomodo pcr  dcxlratn  in-  I 

finuetur.  460.3  I 

/)<  naritts  nummtts.  446.8 

Denarius  R-.manuf.  1183.8; 

Denicalesfcriaquje.  646.8 

Dentat  i  qui  dicii.  67.3 

/>;  of.tm  xdcs  cxtra  urhem  cjujc ,  &  cx  bis 

quje.  prfica  in  urhem  riccptx.         257.3. 

&  feqq. 
Deoatm  TEgyptiorum  imagines  ridictdx. 

456. 
Deorum  dearumve  nomina,  cognomtna  ,  po- 

tefiatcstdiffirentitfqua.qi  5  .b.  &  feqq. 
Dcorum  juxta  Varroncm  mtUia  quot.  436« 

b 
D-  orum  nomina ,  in  quorum  fingtdari  tutcla 

urhs  ejfct ,  cur  palam  facere  r.on  liccret. 

55©-b 
T>corum  omniumfimulacbrauhi  Romxfue- 

rint.  5^2-b 

Deos  qtti  nuilis  aluerint.  74  7-b 


Dtos  quis  flatuerint  IF.thiopcs ,  .Af]yr'ti& 

Ptrfit.747.  rdiri.liqu.iin  Dii. 
Dcptfi.r,  v.fisgtnus.  C66.3t 

Depontani  &  de  pontt  dejc&i  fcnes  qui. 

905.3 
Dcpofitum  aLp/rani  jjf  oend  qux.       546. b 
Deprtcariquidfit.  1044.3  &  feqq. 

Dtrbicttm  crudelitas  inpmtientHi  fmtma* 

596.3 
Derhicum inparcnits pictas fumma ,&  ca 

quam  impi.t.  5  54'* 

D: rctttt  dett  im.tgo.  r:;.a 

"Dcfirtorcs  v.ilitcs  quam  fi-jtri  divcrfit 

Imperatoribus  pmhti.  5  5  6.  3 

Tifign.ito,  cs  in  funchrihus  ludis  qui  dicc- 

rentur.  6j9.h 

Dtucalion  &  Tyrrha  cc jfante  diluvio  quoci 

otaculum  confuluermt.  4C  2 .  b 

Diunx  quid.  4.3 

Devovendi  ratio  &  ptrfolutio  qnje.     8 1 7-  3 
Dcvoti  d  duce  exercitus  qui  traBarentur. 

817.3.  818  a 
Deutoruga  ,  qualis  vrflis.  2  1 5  .b 

Deus.tfdel.  tn  Dii,^  3".  in  Deorum. 
Dextans  quid.  4.3 

Dextrjeaucioritas.  430.3.  religiu.    429.3 
Tlcxtrje  cjfigics  apud  J.ingoncs  quid  innuat . 

?4.b 
Dc xtrtt fignum  firre  Syris  quid.        ibid.b 
ad  Dcxtram  loc.tr i  fcu  ad firsifiram.  430.3. 

4ji.a 
Dcxtras  captivorum  qui  quomodo  diis  im- 

tnslent.  75  i.b 

'Dexttopedontdo  ,  non  finifiro  ,  qutpr.t- 

lientur.  -]\^.\>.  7lS-b 

Diachrei  Athenis  qui.  886. 3 

Diadem.t,  fifgnm pcculiare  inftgnc.    5  ic.3 
T>iadcma[\eiiumcu\uf>todi,aut  qualc  qntd 

olimfuerit.l  \?,.3.d quo invcntum.xbxA. 
'~Diadtma'.a  diverfirnm  l{c:um.       22 c .3. 

221. a.  5c  feqq. 
Diademata  rDarit&  AkxandriM.zio.il 
"Diadcmatus  quis  qu.tdc  caufa  Romje  di- 

clus.  2!  8. 3 

"Diagor.tsa/beus.  747-b 

"Diaicchca:  primus  inventor  quis.       233-8 
Dialia ,  cujusfefia.  7C.b.  7 1 3 .3 

"Dialis  flamen  nndeficdiclus.  572-b 

ejui  bifigne  quid.  S7S-b 

"Diamantes  qu.  diRi.  1 3  3  •  * 

Di.tmjparcs  fujxs  u,  hiiporta.  IC74.3 

Dia- 


R  E  R  V  M   £T    VeRBORUM. 
322. a 


lltanx  xdrtemiftx  faccrdos 

Tiiana  y  Brttomartit  cognomlnaia ,  c.ttorv.m 

pr.tcipuadea.  449.^.  45C.b 

T)ianx  Coitxnx  templttm  ubi.  8  5  ?  •  3 

Tiaax  EcbataiMtJaterdt  tcs.  I C  5  .b 

15.4«^  Epbefix  xdef  fupra  omnium  J.tcu- 

lorum  mcmoriam  ctlcLratifiima  Ci~  augu- 

flifsirna.  t\  1 1 .  b 

Ci.tM  Fpbcfix  templum,  xAfylnm.  780.8 

Dian.tEpbcftX  tempium  quando  dtflagrarit. 

n4?.a 
Dunx  Leucopbryenx  tcmplum  opprcfif  in- 
vhlabUe  bnfinbtmfiutm  78  i.a 

Dianx  Pcrficx  quid immo/ari  pditum.- 00 . 

a 

Dianx  Tnfica  pbanum  quam  olimrcligio- 

fum  babitum.  420. b 

Dianx  ctrva  immolari  folita.  608 .3 

Dianx   nomen  <t  quibus  ~Slincrvx  dctur. 

463. b 
Tlianx  ejuimenfisftcer.  764.8 

T> lanx  quid  a  Sabxis  tmmolatum,    yc  3  .a 
Dia>ix  tuctim  ca.ies  fcraiinftqucntes  non 
mgredi.  1014. a 

Diarut  tcmplum  in  collc  ^iventino.   561. 

b 

Dian.t  templum  in  Tbracia  qutd  prfoilegii 

babuerit*  781. a 

Diareclumquid.  i88.b 

KDitttretus  c.ilix  quis,  188.  b 

Diaulus,  quod  lndi gcnus.      441.8.  797-3 

Di.  .'ph.tpmpura  quX.  207-b 

Dieere  JW  aj  affem,  quid.  i6l.b 

D:cbalca.  Il86.a 

Duiator,  nifi  ex  permiffu  populi ,  equo  <vehi 

nonpoterat.  JI78»a 

Ticlaior  fiaie  magijlro  equitum  crearinon 

p'tcrat.  IlS~3 

Daiar.ri  phbc  primus  quis,  1 176.8 

DiSalor  quomodo  dtcerctur,qiio  loco,a  quo, 

ey  qusttmpore.      ^i.a.  565.8.  [  n;.a 

D>cl.'t'-r  Cu;  criarctur.  39.  a.  <5c  feqq. 

DiH.ttorts  duo  quando  Cjr  qui  fimtil  Creati 

futrint.  41. a.  42.3 

TiHatorcm  a  Confulc,  ubicumquc  effitjdici 

confejfe.  4t.a 

Tj-.H.itori  foii  cypopulojutde  nece  livium 

d.ttum.  5^4-a 

HiEiatoriqmt  iiciores  cum  ffcibns  C  fl- 

CH.ibuiadtffijHiti.  207  3 


.b-466.b 
685.8 
86:. 3. 


Dictatorif  imptria  frmpcr  Tribunitia  po-* 

tefias  ccfiit.  2  2-a 

Dictatorif  injlar  qui  quahfve  fucrtnt  apnd 

exteros.  11 6^-3 

Diciatoris  qu.e  quantave  in  cmnes  ttiatm 

Confuin  potrflas.  1177.8 

Dictalorum  fumma  apud  di-jctfits  g<n:cs 

potcjlas.  /,77.a 

Diclatur.t  tmpni  piJtfcriptum.        T  179.3 
Diilyan.i,  deaqux.  46: 

Didia  lex. 
Didymm  cur  ttfliculitfnfhcnfus. 

863. a 
Tiibus  inf.tiijhs  cii.tm  in  fitait  ?.!■(}  ivrb.i- 

tur.  Il  50.4 

Diei  partes  o/im  tjuot,  T  1 5  r.a 

Dirm  dicire  altit  quibus  conerjfunu  599. 

a 
Dicm  perdtttllicnis  ad  populum  diccre  quid. 

74f-a 
Dienos  qnid.  670.  Z 

Dicrum  aliquot  diffrrrnti.t  tam  apud  Ro- 

m.tnos  y    quam   extttos.  1136.3. 

&  feqq. 
Dterum    obfrvatio   d  quibtts  contempta. 

1146.3.  1  I4~.a 
Dicrumratioapud  Romanof.  ir^r.a 

Diesatri.  29j.a.  1137.8 

Diesfaufii  &  infaufli  qui.  I  r  J7.a 

D:e s mani/mf  f.icri qui.  1 1  j  8-a 

Dies  frjios   quomsdo  tranfigerent  putri. 

68o.a 
D.cs  l.ttos  albis  laptUis ,    lugubrcf  ni^ris 

calcu/if  qut  notare  folill.  I  r  4  5  .  a 

Dics  luftricus.  486. a 

Dies  StgiUariorum.  ?79'a 

Dics  cofilcm  cadcm  de  caupt  buic  /xtos  ,  tlli 

trflescffe.  Il^S.a 

D.ffarreatio.  28l.a 

Diffuiit  xdei  Rom.tubi.  56o.b 

Djfinderc  diem,  J.  C.  pbrafis.  5  4  9 .  b 

Digladiari  a  comiviis filiti  qni.       3  1 1 .  b 
Digili  d  miv.imo  prsxtmi  ojficium  quod. 

4>2-3.  4 ?  J  •  a. 
Digitipedum.  Iicr.a 

D.^ilis  qui maxime  valuerint .         120$. 3 
Digitomedio  annnlos  qui  dent .  I204.B 

Digitorum  fingulorum  Grxcrt  mmina  qua. 

i2oy.a 
Tligitot  Mintr-jx  confecravit  aniiquitas. 

419.8 

T>dd  5  *Dt~ 


I       N 

Digitur»  attollcre ,  quid.  1 207.  a 

Digitui  mcdiut cur dicatur infamii.  1199. 

b.  1204.8 
Dignut  cum  quo  in  tcnebrismico:t,quitl. 

161.  b 
Dii  communes  qui.  43  6.b 

Diiconjugiiprxfedes.  290. a 

/)//  Indigetes  qui.  44°.  b 

D;V majomm  gentium  quot.  4  3  4.  b 

Diinocentes.  IC4.3 

Dit  pttiiiqui.  447-b 

Dii  Ptnates  qui.  43  ^.b-  4}  5  .b 

D':i  feleRi  qui.  437-b 

■D;/-  Videreliquain  Deorum. 
Dimachx  equites  qui,  697. b 

Dindymxum  oraculum  quale.  4C4  b 

Dindymena  ,  dea  qua.  4  4  3  •  b 

Dindymcnus  rnons.  8533 

Dioboius.  Il86.a 

Dioclni.musfe  adorari  )ufsit.  41  8-3 

Diodorus  Ciceronil  prxccptor.  491.8 

Dicecttes  /Egyptiis  quis.  Il66.a 

Diogenes  Cymtut  cur  fuvum  fugithum  , 

libernm  dimifcrit.  77  5-a 

Diogenes  mundum  Dci  phanum  fanclifii- 

mum  exiflimawt.  4  5  6. 3 

Dioginei  qu.r-rulo  contentusfuerit.  684-a 
Diogenis  Cynici fiptlicndi  ratio.  6cc.b 
Diogenis  Cynici  fcpulchrumubi.  56".a 
Diogenis   ndicula  opinio  de  communitaie 

uxorum.  865.8 

Diogenis  -jeftitui  qualls.  2  3  6. b 

Dhnvdea  ncctfsii.is,  quid.  I  5  7.  b 

Diomedtx  a-jet  G/xcis  mites  ,  Lxibatii  -jc- 

roinfifla.  24.3.25.3 

Dioimdei ,  quorumdeus.  444-" 

D:on,cur  Chryfojhmos  cognominatui.%>\  3  -3 
Diomani  aui.  jii.o 

Dionyfea  ^Ai  henis  quid.  66 1  ■  b 

Dioayfiaci    in  Bijaltia  tcmpli  mnaculum 

quod.  4*4*b 

Dionyfiarcbus  quis.  n66.a 

D  onyfeijunioris  bibacitas  quanta.  305  .b 
Dionyfn  )unioiis  in  ocio  oblectamcnta  qux. 

796.a 
Dionyfii  in  occupanda  tyranmde  ars.  54--a 
Dionyfii  fimulachrum.  IC28.3 

Dionyfei  tyranni fchola.  179.8.    e)ui  prx- 

ceptor  quii.  :8".3 

Dio-nfius  tyrannus  quo  Ii:dofe  maxime  ob- 

Lcl.uefolitus,  795  *a 


Dhnyfins  tyrannu!  quomodo  ftbi  ijsfe  lar~- 

bamadurebat.  MJ.b 

Dionyfius  tyrannus  quas  mulieres  fimul  uno 

tempore  duxertt.  j86.a 

Dionyfius  tyrannus  quos  laierenes  feu  f.x- 

ullittl  habucrit.  691^ 

Dionyfius  qua  c.i-jillatione  ftbi  monarchiam 

di-jma.t:,  1 005.8 

Dionyfius  dialeclicui  cuyxs  fuerit.  4  7  3 .  b 
Dionyfius  quorum  otimRcma  nomcn. 784.3 
Diurigius  quis.  1 1 66.3 

Diofcuris  quam  fiugale  prandium cxhibe- 

>e:ur.  680.  a 

Diotinus  d  bibacitate  Chone  cognominatus. 

343. a 
Diphilum  quid  Jlthenis.  352.3 

Dipilhruiiiquidfit.  441-3 

Diplon,  cujus  urbis  porta.  1073 .3 

Dipondius  quantum  appenderet,  1 185.3 
Diphthera ,  qudis  -jejlis.  2 1 5  -b 

Dipytus  ,  cujui  chitatis porta.  1073.8 
Dirimxcniqui  ditii.  98c.3 

DifcinBi  quntei  olim  habiti.  158.8 

Difiincii  qiiipcxlitntur.  7 1  5 .  b 

Difiiplintt  aliquot  mditares.  87.8.  88. a. 

93. a 
Difcusqud.  798.3 

Difpenfttores  qui.  84°-* 

D'tfpheiidomtna,feippliciigenHskurrendumm 

596.3 
Ditiryrambus,  cu)us  dti  hymnus.     1 1 1 5.3 
Ditis  &  Proferpina  ara  ubi  Romx.  3  59. b 
Diti  &  Manibus  quomodo  -jota  fiercnt, 

8173 
Diti  qubus -jiciimis  &■  cxrtmoniis  fitcrifi- 

caretur.  360. b. 361. b 

Divinationes  ex  cruciatu  &  longo  l.iniatu 

hominum  qui  captarent.  749-b.  &  feqq. 
Di-joili.i  qita  cauiclaa  quibujdam ptrmijft. 

539.^.9,-4.8 
D:-jo,tiica*fx  olimqua.  $'2  .3 

Divnrtii  faciendi  ipfefima  -jerba.  9  543 
Docl:  ci-jita'edoiiatt.  971-* 

Dodona  ,  urbs  qux  ,  &  cujufenodi  Ixtbuerit 

oracu/a.  40I.b 

Dodonxi  fuitificei  tllotii ftm^er  erantpedi- 

bus.  320.3 

Dodonxitm  oraculum  feu  lemplum  quii  di' 

ripucrit.  40  3.  b 

Dsdoncit  proj>hctiJ]a.  758-3 

Dodrans  quidi.  4"**5'* 

Eeli- 


Rerum  et  Verborum. 

Dofio  cur  quii  Cognr.minatut 


Dolichut ,  quod  ludigcnui.  441.8.  797-3 
Dotonquid.  1049.8 

Domefticit  Laribui  quid  immolarifolittim. 
7°?a 

Domrfticorum  fialufationct.  ;2-.b 

Domibui  quando migrarcnt  Romani.  1 1 50.D 
Domibus qui nuUU utantur.  }37-b«  }J  •'' 
Dorniciltumpkbii ,  ^ppio  quid  locifuerit . 

Domni  fupplicium  fcqurbatur  bonorum  fu- 

blicatio  apud  Romanos.  810. a 

Pominoruminfervos  poteftaj.  774.  a 

Domtnoriwi  in fervos  crudclitas  quomo.lo  &     Draco,  mnis infigne 

qu.tndo  ciicrcita.  775.8  I  Draco  ,cu)us  inCypcoinfinic 


342.8 

Dotatx  cognomen  qux  cur  nafla.        9  <;  5  .a 
Dotatx  cxpublico  iUuftrium  -jirorum  fitix. 

956.8 
Dacs  dmdi  aut  rccipicndi  confuetudo dt~ 

vcrfis  gentibus  qux.  ibitl. 

Dotis  uxorix  tditnandet  ati  &  quomcdo  vir 

baberetpus.  955-a 

Drachma.  4*6  a 

Drachna  .T.ginctfium  quit  obolis  pcmiti- 

tarctur.  I  iR.f.a 

Drachmarum  diverfa  gcnera.  j  1  8} .  .1 

880. a 

68/. b 


Domitiani nomen  cuimcnft  indilum.%\(j.& 

Domi'iam  con-jivia  qualia.  298.b 

Domiti.r.ii  tn  populum  fptclaculii  inhiantcm 

prcfuftu.  474  a 

Domitianiflatulum  in  moech.tt.  61  }.b 

Domuianivefana  fuperoia.  54  j..a 

Domitianui  caflra geminariprohibuit.  95. a 

D-mitianus  Palladem  velut genitriccm per 

facrtficutos    imprimis   )uj>it    advucari. 

1099.3 

Domuii  Kcronis  in  xdilitate  procacitxs. 

726.3 

Domitius   Mnobarbus  cniufmodi  crexerit 

tropbxa.  176.8 

£1.  Domitius  muliercm  ,  qux  vifiacfi pl«s 

vini  bibiffc  ,  quam  valctudinis  caufa  dc- 

ccrct ,  dote  mulHa-jit.  673 .3 

Do»,cs    lapide    Lcsbio  CXtruBas  qui  apud 

Grxcos  incolerent.  654.3 

Djmui  aliquot  Romx  qnamfuerint  (hcBrii 

infames.  ;  io.b.  &  ieqq. 

Domui  in  Palatino qux.  5  5  9. b 

Domui,  carceris nomcn apud *4tbai.j$$  .3 

Donabi  fepulchrum.  3  5  3  • a 

Don.t  uxori  ciare  ,    ubi  &  cur  llttitum, 

272.3 

Donat.-jum  quid.  }  24. b 

Dsricnfium  trtbus  quibus  d.  Cliflhenc  nomi- 

nibus  diBx.  '3  3,a 

Doriiti  cancndi  modului  quii ,  &  quilut 

in  rcbut  adbiberi  folitui  d  Grxcii.%-j^.2 

Dormientium   in  ftattonibus  animadvafio 

oltmqux.  88-3 

T?  vi  'horui  quale  nomcn  apud  iMaryandi- 

y.oi.  786. a 

Doryxcni  quidtRi.  984.8 

Dos  uxoria  olim  quanta,  955.3 


Draco  palmes. 

Draco  quinquc  jugerum  d  quibus  pro  dt  0 

cultut.  74;.b 

Draco  in  Epiro  in^pollinis  tcmplocutiut. 

zy.a 
Draco» quorum legiftator.  5  \q. b 

Tiracon  qwjmodo  C  cnr  occifut.  598.8 
Draconariimilila  qui.  870.8 

Draconci  in  extii  appartntes  qnid portcit- 

dcrint.  5  5'-b 

Dr.tcautti  nairatio  miraclc  homine  mari- 

no.  656.8 

Draconii  rjfigic  ubi  Jtpollocuitui.  400. b 
Draconts  injurtalcx  qudm fi-jcra.  5  }2.b 
Draconii  lexf  -jcra  in  ociojos.  7 1 8.a 

Dracunts  lcgc>  fxvifs.ma:.  597-4 

Drtitdarum   animadvcrjto  grttvifttma   in 

fontcs  qux.  598.» 

Druidarumfuperftitio  quanta.         744. b 

infanda facrificia  qualia.  7  ♦  8.  b 

Drutdis  initium  anni  quod.  8  J  c  .a 

Di  ujtll '  e  rnatri  quid  Tibcriitmcgarit.  21 1.a. 
Diffrum  cognemcn  unde.  64.3 

M.  Drufm  prhnut  fimul pontifcx  &  tribu- 

niti  pl.  crcatm.  311.3 

yi.D.itfiti  trtb.  /'/.  Phitippum  cofi  ,  quia 

concionantem  imerpeuarut ,  prxcipttem 

incarccrcmrgi\  21.3 

Dryas ,  Fauniuxor, cuyti ncnomcn quidem 

virot  inte/Iigereftu  erat.  505.^ 

Dryminctum  ,  locul  qualis.  99  } .  a 

Ducci  Romani  ex  opfidiicy  prov.ncin  d 

fcfi  fubaHii  ceguomiiiati.  }>2.a 

Ducit  aut  Impcratorii  ,  qui  in  actcoccu- 

buifftt  ,  funnt   qud  pornpa  C*  A  quilut 

cehbratum.  6}  }  .a 

Dnciipravo  confilio pugn.tntii pcena.  927.1 

Dacum 


N      D 


Ducttm  Rom.inotttni  itmcritas  &inficitia 
tit  punirctur.  ibid. 

DnHor  primi  ordmis.  2  8 .  a 

DuHorpopularium.  ibid.a 

Diicum  fiummorum  in  acie  locus.  9  5  7.  a 
Dncum  fiummorum  in  caflris  iocus.  89  •  a 
Duhpolis  ubi  &  qualts.  78  J  .3 

Duodevigcfimant  qui.  7 1 1 .  b 

Duplayis  dccuria  quotconflet.  590. b 

Duplarispbalangis  partes  qtttt.  5  89.  b 
Duyonius   trib.  pieb.  cur  Scnatu  amotus. 

686.a 
Duumviyi  varii  diverfis  tcmporibus  creati. 

736.8.  740. a.  &  feqq. 
Duumviyorummunus.  739.3.740.8 

Dux  prudens  qusmodo  ex  tempere  acicm  di- 

ri^eredebeat.  918.  a 

Dyafiucs  ,quorumdeus.  445 -D 

Dycrota  quid.  581.3 

Dymx  ,  cu)us  convcntus  civitas.  850.8 
Djtt.ijhs  quis.  1167.8 


E. 


Ejfntidis  tribus  pmerogat  ivum.  1 3  2 .  a 
Lbentim  quis  primus  in  trtnmpho  ojlen- 
dcrit.  4^5-b 

tbrii  qnarn  exoji  apud  vctcycs.  67  3 .  a 

£fow  princcp!  qwmodo  jLihenis  plclli  fio- 
litus.  6748 

EW/  dc  crdine  pocu'ortim fintcntialcpida. 

?°4-b  ,      .      . 

Ei-ulinm  Rex  quam  turpiter  ccelebs  vtxertt. 

191. a 
TJkutialex.  756,a 

Ecbatana  ,  qtioyum  yfgia.        C\  I.a.  61  2.a 
£c/j«/  ;'»  £//rft  ^«jr/.  82  4-3 

Erfri?.»  Prxtorum  quando  &  quam  vim  ha- 

btrtnt.  7*7-D 

EdtHum  ^uguflt  de  bis  tn  menfe  Stnatu  le- 

gitimo  habendo.  101 98 

EdtHum  xdilitium  in  "Jud&oyum  (y  &gj- 

ptioitimficra.  ^ll.a 

EdiHum    adilitem  ad  Mercatoyes  proprie 

fp\  flans  ,quod.  3  9  3  •  b 

Mdufiadea.  75  5.  b 

Edufie  dcx  qtsifacrafaccrcnt.  485  -a 

fff<zi(S  ficirpe*  cur  ftnguhs  annis  a  Vcfiali- 
busin  Ttbeyim  dejtccrcntu;:  j6z.a.l  l^.b 
fffantfu    equis    qui  maxime  pusncnt. 

7,6.b 


Egcriadea.  754-b 

Egeri.e  Kymphd  *  quibus  ftcrificaretur. 

484-2 

Egefarttorunlfattu  in  Thejfalia.        887.8 

Egnatits  rJymph.c  ara  qmd  mrriprx  cxctris 

haberejabulentur.  1109.3 

Egnatitts  Metelius  uxorcnty  quod  vinum  b'\- 

Lcyat  ,fnjie  necavtt.  672.8.  673.8 

Egjlex  qui  diHi.  1 3  3  .a 

EUtifeu  llca  urbs.  2  3  3 . 3 

Elet  ceylamini  Oijmpico  jryafutyt.        62  -b 

Elegnt   Propertii  quando  &  nbi  rtpertx. 

240. a.  quomododepyavattc.  251.3 

Elemfntorumammiflio.  79-b 

Elcphantis  in  tri«mpho  veHi  qui.       49 ; .  b 

llephaniorum  pugnas  qui  quemdo  exhibe- 

rent.  64  5.  b 

Elephmtos  quis  primus  in  triumpho  duxc 

rit.  48y-b 

Elcphantum  quis  •&  cujut  lcgionis  vexill» 

infcripfcrit.  870.8 

Elcus  ,  dcus  qiiis.  4  S  6-b 

Elcuft  ,^lrchclairegia,  6n.a 

Eleufina  Cercn ificra.  657^ 

Eleuftna  fitcra  quam  impia  &  ridicula. 

374-a 
Etcutheriiludi.  69. b 

£//Vi9  y<;w  qtitda  TnBo  HofliVtodicatunu 

562. b 
Elpinjces   cum  fratre  Cimone  incefluofunt 
conjngium.  182.8) 

Emancipationisformula'.  5  26. b 

Embamma  qmd  &  unde  diBum.      I O  3 .  b 
&y.Qx7r}mquid.  ibid. 

£w<w  <ia'  poUtnilum  quid.  648.8 

Emcritorum  aetas.  j66.a 

Emtff.irins  palmes.  J  3  0 . 8 

Empcdoclcs  quam  infanierit,  ut  deus  habc- 
retur.  447  .b 

Empcdoclis     Jlgrigentini    vcflitut    quis. 

237. b 
Emporitani  natura  qttales.  103  J  .8. 

1037. a 

Emptifitb  corona  &  de  lapide  qui.    7  5  r .  a 

ir.cataflaqui.  75  2.a 

Emptorem  quatenut  dccipcre  liccat.  5  94. b 

Emptori  qnid  vcnditor  praflare  teneatur. 

39;. b.  59;. b 

Encomion  Cjx;d.  1 7 2 •  a 

Eneotylequid.  670.3.800.8 

Endromis ,  '-uoruM  vcflin     198. b.  23  i.b 

£.;».«J 


R  E  R  U  M    E  T    VERBORUM. 


tirmiHS  Pi.eta  unde  oriundus.  2 J 4.  a 

Ennius  articularem  morbum  bibcndo  con- 

traxit.  ?05-b 

Emiius  quomodo  SibyU 'as  aiicubi  fit  imiia- 

tHS.  7^9-3 

Enoplia  faitatio  qua:.  6  j  7-b 

Enfci  pro  \iartis  fimulachro  qpi  adorarint. 

744.J» 
Enyaterius  cantndi  modulus  quaiis.  875 .3. 

876.3 
Epaminund.u  &  faitrffc  &  cantaffc  dici- 

turprobe.  496.3 

Epaminundx prxctptor  quis.  1 80. a 

Epaminundx  i.tus  &  abftincnt  ia.  6  8  $ .  a 
Epaminnnda  in  dtnmtnttm  miiitem  anim- 

ad-jtrfiuf-jeta.  88. a 

E'7to.lXiu.  tfi^t  qux.  l87.a 

Epharmiota  ,     quale  Cretenfibut    nemcn. 

~S,.a 
Ephcbicum  in  t  beatris  quid,  1 7  5  ■  b 

Epbeborum  t~di  qni.  801. a 

Ephcmcridcs  qux.  1146.3 

Ephefti  quamfuerint  ntquitioft.  2  3  9. b 
Ephcftum  JAaftilitnfibus  qnid.  5  $  7.  b 
Ephefns  ,  re;«j  rrgicnis  vrbs.  85  $a 

Ephialtes  quam  paupcr  &  abfiine»!  fucrit. 

684-a 
EphialtisfaRio  Athenis.  887  a 

Ephialtis  rogatio  de  teftamcntis  qu.tm  ini- 

qu.u  5;7.b 

Ephori  qualcs  apud  Laccdxmcr.ios fucrint 


Epin:cion  quid.  171 .4 

Eptodtum  quid.  V.s-t> 

Epiporpoma  qitid.  I 5  6.a 

Epircdium  qnid.  t  *  j  a 

Epirotarum  conjugia  inciHuofa,         1 8 1  .a 
Epirus  quorumjit.  40  f  •.  l> 

F.pitaphiumqutd.  598. b 

Epithalamius  hymnus  quis.  290.a 

£/>//«/  Poetaprimus  Latinorumheroicaat- 

tigit.(&z.i.  tjnsmirafrugalitas.  ibid. 
Epitymbix  1'nio  is  ara.  J  6}  .b 

Epi^eli  jidiemenfis  monfirum  &  mtracu- 

lum.  149.3 

Epopcimonumcntumubi.  1074.3 

£/•«,1/  tranfitlis  quid  apud  dherfos  fieri 

foliturn.  3  io.b.  &  feqq. 

Epulones  undcfic  difli.  74^.3 

tpulum  triumphalequale.       499.b.$ocb 
Equ.tbus  hermaphroditis  in  triumpho  quis 

veflur.  495-b 

Equabus  qui  cur  in prxlioutantur ,  nonc- 

quis.  72o-b 

Equas  foiunt  diis  patriis  maci  ibant  Sauro- 

niatx.  "jcc.t 

Equtftre  peculium  ,  quadringcnta  feftettia. 

520.3 
Equtftris  ordo  Romx  quis  ,  quando  cxptus, 

&  quam  amplus.  5  1 6.a 

Equiftns  ordo  in  plures  fpccics  dhifus.)  17. 

518  a 
Equtftris  Forlunx  tcmpluni.  98.1 


Magrftratus.  7?1  b.  912.8  J  Equi  capti-ji  lonfis  crintbus  ,  liFlcrcs  lauro 

Ephoiumn   vifaler.tia.  732.  b.    in  Regesl        corcnati  d  Syracufanis  intriumpbodu- 

Spartanos  culumnix  inatiditx.      ibid.b         ctbantur.  485.b 

Ephoros  qttis graditdi)(cerit.  7iJ-b  \  Equi   dentes   wio    digitj  cxcutcre  folitur 

Ephcrus  hift-.ricus  cuyafmrit.  475.  b         qnis.  120  j.a 


Epicharmus  cujus  difcipulus.  242.3 

Epicharmus    cur  ab   Htcrone   mulBatus. 

489.3 
Epictt.as  fingulorum   mcnfinn  fiTii  dics 

q»i.  766.3 

Epicurifrugalitas.  670. 

Epicuri  im.igiiicm  quomcdo  rnnlti  clim  ufur- 

parint.  4.6.a 

Epicurns  y  cujus  dei  cogncmrn  apud  ^lra- 

l>fs-  45  8.  b 

Epicuruf  ubi  philofcpharctur.  8  2  ? .  a 

Epidauriorum  inhothitalitas ,  9  S ; .  r> 

Epidanriorum  )uramtnttm.  8  7 .  b 

Ep:cu>rpix  qu.-t.  1 4  0. 3 

tfngncmidiiqui.  5»9'b 


Equi   charaBcrcm   qui  fer-jis  ir.uffertnt. 

24  i.b 
Equi  oiim   celcritate  ncbilcs  qrt: ,  &  ubi. 

5  S.b.  &  feqq. 
Equin.c  jub.t  pro  criftis  nfurpat*.      154. 3. 

•pit  i  r  pcllc  cum  auribns  &  jubis  qui 

militixpn \-gmeis  ufi.  154.  a 

Equis  ftputchra  &■  pyramidcs  .1  qttibtts  erc- 

r7.c.  6c:.b 

Equis  triutr.ph.tniium  qui  qtt.ilcf-jcinfidc- 

rcnt.  271.U  272.b.4o6.b 

Equit.'tn  qtti potifunmm  valtant.  7 1 8-b 
Equitct  Jingmfianid  yo p,  imuminfiituti. 

jiS.a 


I       N       D 

Bq-itcs  cui  deX  potijiimum  vo-jcre  foliti. 

8i6.a 

Equitcs  Romani  duplici  ulebantur  equo  in 

prjclio.  94  5  a 

Equites  quxfecumferrent.  945  a 

Eqftitei  antclati  Senatoribus.  5  !7-a 

Equitis  R.  degcncrarunt.       518  a.  5192 

Equitfs  quot  Roma finiul  aliquando  adfcr- 

rum  exhibili.  641. D 

Equitia  cui  &  d  quo  inflituta.  J  57. b 

Equitia  quando  &  quo  ritu  celebrata.}  59.D 

Equitiorum  cognomen  unde.  5  6,a 

Equitis  t\omam  ccnfurn  quantum  effe  opor- 

teret.  52o.a 

EquitumR.honor  quantus  t&dignitas.  5 1 8.  a 

Equiium  ornatui  in  ovatione.  ozcb 

Equitum  Gaecorum  species.  697^ 

Equo  vehi  aut  pedibus  incedere  ,  quid  apud 

Perfasinterfit.  25)-^ 

Equum  qui  nummis  incuffirint.        1057.8 

Equum  Sejanumbabece  ,  quid  fignificartt. 

i64-b 

Equus  Oclober  diBuu  765  a 

Equus  Tiberii  in  belli  conflitlu  orefiammas 

interdumemittereviftts.  149.8 

Eqitus  quibiu  diis proprie  dicatus.     697.8. 

700. a.  701. a 

Erafifiiatus  mtdicus  cu)asfutrit. 

Erebmthius  quis  deus  diHus. 

E>ebo  quomodo  immolarifolitum, 

Erecbtbeum  Neptunidelubmm  ubi  &  quid 

haberet  miri.  4  2.  J  •  b 

E.emodicium  judicium  quid  &  ttnde  di- 

Bum.  io^o.a 

Ergamenvs*   f£thioptim  Regii ,  fingulare 

qti-odd.amfacinus.  3  2 > ,a 

Erichtbis  ,  Athenienftum  tribus.      r  3  2 .  a 

Eiithera:  qui.  777,a 

Eroticus ,  hymnus  Fincri.  1 1 1 5.a 

Erycinjc  Ventrit  templum  cur  diu  extra  ur  - 

bemfuerit.  ~  5  °* a 

Erythibaquid.  ic6.a 

Erjtbibius  Jlpollo  ubi  cultus.  ibid. 

Erythnea  Sibylla.  75  8.a.  7393 

EJfai  liebraiis  qui ,  eorumqp.e  continentia. 

?84-b 
Efculus  cui  fiicra.  ic88.a 

Effidonumfuperfiitioqux.  364  b 

Effidonum  quam  abcminandus  in  dtfunBo- 
rumcorporamos.  S53,a 

EjfedHtnqujd.  SJI.a 


475-b 
460.  b 
705 


3i9.a 
36.  a 
669.  b 
ibid.b 
iS8.a 
540  a 


X 

Eteobutada  quis. 
Etherica  ala  quje. 

E'6vup%n;quis. 
EiBvap^x  quid. 
Euclix  ara. 

Eucncmos  mde  quis  diclus. 
Eucratis  Rex ,  quid  cy  quam  dura  d  filio 
t>af"s.  298-8 

Eudamos  unde  quisdiBus.  3 40.8 

Eudoxiannus.  831.8 

Ev.doxus  Gnidius  quidp;  imus  invenifje  di- 

448a 

47i-b 

99.  a 

747-b 

!.a.  cur 

ibid. 

34c.a 


catur. 
Endoxus quis  qiiandovefuerit. 
Euelpidis  Eortunaztemplum. 
Euemerus  Tigeates  atheus. 
Euergetes  quctus  Ptolemaorum. 

ficvccatus. 
Eucrsetes  unde  quis  dictus. 
ESianes  cuyifmodi  Baccho  fefia  celebrent. 

650. b 
Eumttus  apv.d  hhmerum fv.per efcbaram  ni- 
Himam  fecit .  Tc87-a 

Eumencs  Cardianus  fcriba  Pbilippi  Esgis. 

244-a 
Eumeni faiellites  feu  cufi.'quot  dati.  69  I  .b 
Eumtnidibus  quomodo  &  quid  libaretur. 

7o7.a 
Eumcnidibus  ubi  fitcrum  fiat.  1*60. b 

Eumenis  Rtgis  bibliotheca.  5  26. 3 

Eumenis  regia  qu<x  olimfuerit.  6 1  r .  a 

Eumenis  figna  militaria.  868.3 

E'v{j.iln.£o*\toTic®.  KoScfva  ,  quid.  1 57. b 
Eumdpida publico  concilio prretrant.  992.8 
Eumuipis  cujus  dea:  flamenfuerit.  584^ 
Euni  Sjri  ars  <y  audacia  mira.     344.3» 

584  b 
Eunofii  phanum   mulieribus   interdiilum. 

420. b 
Eunuchas  facere  quis  primus  inflittterit. 

479.  a 
Eunucbis  quis  Rex  curprofatellitibus  utt' 
retur.  692. b 

Evocationes  deorttm  quomodofierent.q^o.b. 

458.3.703.  b 
Eupaior  ,  cujus  Mithridatis  cognomen.  17.8 
Euphrofyne  qux.  7-b 

Euripidcm  tragicum  quomodo  ^Archclaus 
Rjx  luxerit.  622.3 

Euripides  in  ludo  talorurn  quid.  792. a 

Euripides  quot  hxqiCS  uno  tempore  habuerit. 
i86.a 

tftfppi 


Rerum  et  Verborum. 


Ettropi  Rcgis  in  ocio  obleclamentum  qualc. 

796-a  ° 
Eufiatonus  quale  aut  quorumSjracufis  no- 

men.  786-3 

Eutimuf  poeta  quomodo  vivus  deificatus. 

447.b 
Entimus    Pocta   quoties  Oltmpia  viccrit. 

654  b 

Il6-  3 


-.xarchus  quts. 


Excubix   quo  cantu  militix  indici  folitx. 

872.3.  873.3 
Excuneatiquidicli.  J75-b 

Excdraquid.  ic2.b 

Excmpla    aliquot    frifcorum   fiugalitatis. 

67r.a.  &  fcqq. 
Excmpla  p.trentum  coram  pueris  olim  qux. 

489.3 
Excquiarnm  pompa  ut  ficret.  6143. 

&  fcqq. 
Exercitia  militaria  divcrfa.  149.8.  150.3. 

Sc  fcqq. 
Excrcitia  Rom.tax  \uvcntutis.  796.797.8. 

Gi-jccx)tt-jcututD  qn.c.  797-a 

f.xt  rcitits  an  crcbra  mutatione  caflrorum  cx- 

crccndus.  87.0 

Excrcitus  lufirandi  n.os  quis.  '  ~cj.b 

Extrcittts  tduccndi indici.t qttomodofiercnt. 

871.3 
Exercitus  lufiratio  qttomodo  &  quibus  tan- 

tum  animalibtts  ficrct.  69^  .3 

Excrcittt t  magni  ad  mtcrncctoncm  cxfi  qui. 

7j6.b.  Scwqq. 

Exocittts    pius   quatnor  lcgiomtm  pcraro 

pcrfcripfac  Romani.  36.3 

ExMilex  apud  .  Ithcnitnfis.  T!t.~ 

Exilio pleclcndi  ge.tus  quotuplcx.  ibid. 

Exilium  qu.tlis  pscna.  ibid. 

Exilio  fcpc  pliclcbantur prxfiantifiimi ci- 

vcs  apud  Athcnitnfes.  772. a 

Expcdttionis  apparandx  tcmpus  apud  Ro- 

manos.  885.8 

Expiandi  morcs  quam  divcrfi.       566  b 

&  feqq. 
Expwgari  quomodo  quis  diis  ftbi  pcrpctuo 

iratis  poffet.  ?84-b 

Exquiltarum    etjmologja    CJ7"    capita  c\us 

quot.  568I1 

Exquiliarum  templa  &  domus  qux.  i bid. b 
Exquilias  quis  prxcijttc  mcolutrit  &  auxc- 

rtt.  ibid.b 

Exquiiinaporta  unde  dicla.  1062 . a 


Exquiltnatribus.  126.3 

Exquilina  via.  4CQ.3 

Extaargutifnnaqux.  J5i-b 

Fx:adiij;icata  quid  porttndant.         ~  )h.b 
Exta  muta  qux.  ?  s  1  -b 

F.xtapcfiift ra  qux.  3  4S  -b 

F.xta  rtgalia  qux.  3  S  v  b 

Exta   ab  aquila  rapta  quid  portendcrmt. 

?S.i.b.  emanulajfiqttiJ.  3S?.b 

Extcri    F^omx   ad   magijiratum   frovccli. 

7J4-b 
F.xteri  Romx  in  Sotatum  admifsi.       997.8 
Extnis  toca  in  Romanis  fiitci.tculis  ilata. 

182. b 
Exteros  etiam  Romx  triumphajfc.     479.fr 
Extorum    infpicienderum  ratio  olim  qux, 

5  44  b 
Extorum  nominc  qux  inteflinacontincan- 

tur.  ibid.b 

F-xupcratorius  quis  mcnfts  diHus.       8,7.3 

F. 

T~-4ba  alba  aut  nigra  in  judicioferundt» 
*■        Grxcis  quid.  595.3 

Fab.ts  jaccre  aut  affumere  quibtts  feflis  fo- 

liium.  709.8.^10.3 

Fabia  lcx  contra  ambitum.  756-3 

Fabian.t  tribus.  12  8.3 

Fabi.tni  tquites  qui.  697.  b 

F.tbiani  qui  dtfli.  5  1 8.3 

F.tbti  unde  appellati.  5  5-3 

Fabii  cccCi?-vi.  ad  Crcmcram  adnntwt 

cxft.  298.3.1061.3 

Fabii    Gurgitis    ccnfura  quam  prxclarx. 

72;. 3 
FabiiXlaximi  cxcrcitiummilitarc.      87.8 
_o.  Fabii    Maximi  militarii animadvcrfio 

intransfug.ts.  j6i-3 

M.  Fabius  Butco  cur  Diflator  creattu.  42.3 
M.  F.tlnUi  ccnfor  fiiiumfuum  capitis  rtum 

egit  (jr  ultimo  fupplicioafficit.      724.8 
Fab.us   ttnde   Xlaximi  cognomcn  adcptus. 

[36.3 
Q.  F.ihiiit    Xlttximus  ftmul  Pontifex  & 

augurftiit.  ~  ij.a 

F.tbius  Xl.tximus  widc  CunBatnris  nomtn 

i-ivtntrit.  71.3.   O-jiculx  undc.      ibid. 

ferrucofi  undc.  ibid. 

Fabius  Xl.iximus  qttalia  crcxcrit  trophx.t. 

176.3 

Fabius 


I 


N 


Fabius  RutMamtt.  7  5 .  a 

Fabiua  Vtnox  cur fic  cognominatM.  75 .  a 
Fabiuifornix,  409.8 

Fabi* i» fuffragando quiutcrentuy.  1005. a 
Fabricitfrugalitas.  522.a 

Fabulino  qui  immoldrtnt.  486.8 

Fabulinus  dcuf.  7  5  S»b 

f<ic«  accenfiugcjinre  ,  quilns  inludisfa- 

ntdiare.  660.  b 

Facef  nuptialef  e  qua  tantum  arbore  &  d 

quibus  acctndifAita.  1 89.8 

Faciem  carpcre  ,  qua  Itge  m-.ditribus  veti- 

tum.  S22.b 

FaHionet    aliquot    dhcrfutmt   n.Uionum. 

886.a 
FaElionet  Qracorum  poufiimjc  quat.     ibid. 
Faclioncf  Circcnfinm  quot.  74  b.  76.b 

F'»gi   eortcx   iipud   quos  rtiigiofus  fucrit. 

1091.3 
T7  'g«.(  «6/  aliquando  vaticitmta.        4 '  2 .  b 
Fagutalubirsr  quid.  4c6.3.ss°-b 

F.ilaccr  quis  -jddcus  vc!  dci  fiamen  diclus. 

572. b 
Faldrica  quibut  olim  propria.  684. b 

fatcidialexqtiidiielaret.  6i2.b.  6l2,.b 
Falcidix  legit  fcntentia  de  tcflatorc  fcule- 

gato ,  excutitur.  468-8.  &  ieqq. 

Falconis  augurium  quale.  1 34»b 

Falconum  cogno-mcn  unde.  62.a 

Falfum   iejtimonium   dtcentis  ptxna  qux. 

546-b 
Famtzdeaiubidrafi.Uuta.  10  5. 3 

F.tnics  p.rnii  condimentum  &  obfomum. 

674-8 
Famiiiat  imaginet  in  exequidiius  pomfn 

educlx.  53C,'J 

Familiarilatif  intimx  apud  dhcrfos  indicia 

quat.  298.3.  &  feqq. 

Famofus  digitus  quis.  120^3 

Famulorum  munera  in  convhiit folennibsu. 

29o.b 
Fannia lcx.  679.8.  68s  -a 

Far  adfitcrificia  impurum  quod.  688. a 
Farint  horna.  4  5  5 .  a 

Fas  ad  quid  pertineat.  7  2  S  •  b 

F.ifies  Confularcs  cur  Aicxdndriam  urbcm 

accidtrc attt  ingredi  iictarcntur-      21 6.3 
Fafccs  laureati  quando  Cojf.  prxfrrentur. 

214.3 
Fafia  proconfulumfix  tantttm.  5  06. a 

fafief   vicifsim.  apud  altcvum  dumtax.u 


I       C oiifitt m.  5 67-a.  Viri  prius  flarcntur. 

ibid. 
Fafiium  fummifsio  ,   cu)us  rei  indicium. 

212. a 
Fafiia  candida  diadema  Regiutn  olim  erat. 

2i8-a 
Fafiiarum  ufnf  ante  calig.ts  quit.         ibid. 
Fafiix pcclo, alcs.  22  j  .b 

Fafiinatitincs  purgandi  ratio.  5  8  2  ■  b 

Fafiiolacrurdlcf.  21 2. b 

Fafumos  ftbi  ,  tanquam  numiniftcro,  ma- 

clarijufiit  Caligula.  700.8 

Fajii  dies  qni.  1 1  .\o. a 

Falua  dca  qux  &  unde  dicla.  509. b. 

755-b 
Fauaa  tribits  in  Comitiis  primum  rogata 

exitiale  omen  afftrcbat.  129  a. 

i^o.a 
Faunaiia  quand;  celehrarcntur.         7  C  5 .  a 
Faunixdts.  1024.3.  102  s. 3 

Fauni  templitm.  948.8 

Faur.i  ades  extra  tahttn.  2  s  9-a 

Fattni  templufn  in  Caeiio  mente.  564 .b 

Fauni  uxor  quanifucrtt  cajla.  ^ojib. 

5c6.b 
Fauno  qitte  animalia propi  ie  dicatd.  7C0.a 
Faunus  ,  quorum  deuf.  444-b 

Fauilidianx  \_lcg.  Fauftinianx ]  puiUx. 

2co. a 
Faujiina  ^Antonini  uxor  ^iugufla  cegnomi- 

nata.  S.a 

Fax  nuptialif  quando  diritm  faceret  omtn. 

28j.a 
Febris phanum  uhi.  404.8.  5  58. b 

Febris  tenipla.  IO^.a 

Februark  idibus  quid ficri  fuiitunt.     760.3 
Fcbruarius  citidtoj.tar.  83  5. a 

Fcirito  fjttando  (SJ  cur pottfimumlitaretur. 

375 -b 
Fccialcs  qtiol  initiocreaii.  2C.b 

Fccialiun!  muncra.  ibid.b 

Fecialti  quidex  Fcretriijo-jis  aidefnmere 

fotiti.  109  a 

Fecialiumytrdmcnlum.  92.  b 

Feciatium  potcflas  quo  tcrmino  circumfiri- 

pta.  22. b 

Fet  cur  Vepluno  dic.tlum.  349-b 

Fel  quibuf  dmmatibuf  qua  in  regionc  nul- 

lum,  ibid.b 

cx  Fclle  aufpicia.  J48.b 

Fdes  d  qnibus  dirjino  hcnore  cuita).     746-b 

Fcli- 


Rerum  et  Verboru  m. 


TthcitOi  y   tujui    aliquando  futrit  tcffeya 

militaris.  8Sj.a 

Felis  in  JEgypto  morientis  quanf.u  lutlu). 

623.3 
Fentftrarpmtxnomenunde.  icm.a 

Ferdks  ccxnx  (jna.  7 1  o  .3 

Fcratia  cujufmodi  ftfta  ,  &•  ut;de  diHa. 

jio.a 
Ferarum  tergore  qui  caput  in  prxliis  te- 

g-tnt.  7ij.b 

Ferculorum    iit  coinit  foienmbus  afftrcndi 

ratio  qu.t.  290. b 

Fercidorum   in   cpulU  magnificis  mmtrtu 

finmultitudoqu^.  298. b 

Ferentariiqui.  698.b 

Fercntinapirta,  Ic68a 

Fcrctrii  Jo-jis  ttmplum.  108. 8 

Fcretrius  "Jupiter  utrdc  fic  diflui.      I0().i 


Fcrctrum    cadavcris  qui    difmc   foiiti. 

629.3 

FcriaJ  idibus  dicai.e.  760.8 

Fcri<x  dtnicales  quaz.  646.3 

Ferixflultorumqux.  6S8.3 
Ferut*    indicendi  caufa  DicJalor  crcatns. 

42. a 

Feriarumgenrraquot.  50.  b 

Ferina  caro  quibus  quctidi.mm  cibus.  677.8 
Ferinis  galeis  qni  pugnare  foliti.  1  54.3 

Fcroniaquornmdca.  967.8 

Feronix  tcmplum  qn.im  relighfum.    4  2 1 .  b    Fimbrieu  ptlliceas  grflare  cuibus  detormu 


Fidenatis  cognomine  quis  cur  Rornx  togno- 

rr.inaius.  ^cc.a.  J?2.a 

Ftats  (Irxca,  undeinpro-jcibinmicmrit. 

ij}.a 
Fidibus  fomrt    quanto    olim    in  pntio. 

498.3 
F idu  ttmplumM.  5  7  o .  b 

Fulius  dcus  i>.\ltm;um.  9J.b 

Fi?ur.e  atix  atquc  alix  fcrptris  tnlttiiptx , 

226.3 
Fitix  Regisfacrcrum  quid  habuerint  pn-ji- 

Ifgii.  848.a 

F/.'/.i  qiiibusinheridit.itfmfnccrd.tiit,  non 

flii.  S2?.b 

Filix  quorum  invitx  ad  Ftflxfaceidottum 

c  gt  non  poterant.  748-8 

Filit  parcntes  mortuos  ubicffcrrefoicrent. 

618.3 
Filii  ubi  malres  uxorrs  ducant.  1 8 1 .  a 

Filiofamili.it  patre    rjrjo  pccunia  cur  non 

ciiilmih.  4  }.a.  4(1  a.  49-3 

Fiiiorfuos  dtfunclos  qui  non  luxcrint.  651. 

a 
Filtns  patrem    aiere    non  obnoxius  quis. 

527.b 
Filo  quiftccrdotcs  quanda  &  quomodo  ntc- 

rcntur.  575.'> 

Fium  pu-iiceum  qui  ferre  pro  piltofoliti. 

57&b 


Ftfcennini  vcrfus  qui  &  unde  diBi.  291.8 
Frjla  natalitia.  45  Q.3 

FiflaTalilia.  457.8.458.8 

FcflaTcrminalia.  456.3 

Ftfli  dies  qui.  1 1 4  C  •  a 

Feflorum  quorundam  nomintt.  5 1  i.b 

Fcfios    dics    quomodo  tranfgcrent  pueri. 

68o.a 
Fcfulx  olim  quarn  nobilcs.  260. b 

Fibrain^ccorequid.  545-b 

Fibul.ts  aurc.ts  habtre ,  quibus  foiis  permif- 

fum.  522.  i 

FiBittis  •vicTtmis  quando  v.ii  liccrct.   7 I 2 . 3 

715. a 
Ficus  optimx  cuyttcs.  2  8 1 .  b 

Ficus  quibuffrumcnti  loco  fucrint.     676.3 
Fideifacrum  a  qitc  inflituiuni.  429.8. 

420. a.  460. a 
Fidei  tcmplum  ubi.  456.8.  5 ^  I  .b 

Fidctctmmifltiii  qui  ditli.  286.8 

Fidcu.t ,  cu)us  rrgioms  cniitts,  852.8 

Toip.  II t 


zai.b 

\1.  Flacci  lurbulenticivis  dcmus  quidp-,(i- 

eafaila.  %\\  a 

Flaccornm  cognomtn  mde .  58-8 

Flamen  Dialis  qutbus prx  cxteris  c.trctr.i- 

niis  aflritius.  ^So.b.    uxore  defrnSJt 

fiaminio  abirc  csgcbatur.  ibid.b 

Flamen  Joviifeu  'Lialii  a  quo  prinmm  in- 

fiitutus  &  quant.e  auEicrttatis  furrit. 

571. b.  572. b.  tjui  iifigne.         S75-b 
Flamen  qujtmdiu  ncctntibus  fucrit  afylum. 

586.b 
Flamines  Curialcs mu.  57;  & 

Flamtncs  in  mm&rem  Cnefaruin  inflituti  qui 

&qua*ndi'jerft.  ibid.l» 

Fhmines  uadi  didi.  T7T-b 

Flamints  a  bclli  muneribv.s  vtn  in  tutum 

erant  immuncs.  5  7 9 •  b 

Ftamines  qumdtcim  qu:  qtiiwdowfliiuti. 

572.b 
FUmmsa'  'jailtjss  crtarentw.  5"74.» 

£<«  «*■ 


1       N       I 

fjamini  cui    emninh  pr.tre  interdiclum. 

580.6 
FLimini  n'que  fine  uxore  ejfc  licet ,  nequt 

una  mortuk  aliam  ducere.  5  78-b 

Flaminis  predendi  gratid  Diclator  crcatus. 

42. a 
Fiaminis  ficris   operanlis   ornatus  quis. 

577-b 
Flaminibus  taflu  ,    nomininatu  ,    auditu, 

'jifuillitita  quaz.  58  I.b.  "j  8i*t> 

Tlaminiius  quibus  &  quamdiu  prtrvincia 

dtmanJata.  579.^.580^ 

Flaminum  munus  quod.  5  76-b 

Flaminum  loco  apud  JEg  ypt  ios  qui.  5  7  6 .  b 
Flaminium  non  fuijfe  pcrpctuum,j'td  .idimi 

ebdcmcritumpotuijfc.  57^.b 

TlaminiiaquA)  &"  cjus  rnunns  quod.  57$.b 
Flaminicx  Dialis  caremonix  qua.   5  8  \  .b. 

amicius  quis.  5  85  .b 

Flami»ii  de  Galiis  trophjcum,  1 7  4. 3 

Fl.iminii  cmtra  Gallos  votum  quale.  S 1 5 . 3 
Tlaminiorum fimiHx pioprium  qv.id.  55.3 
C.  Flaminius  ob  finetam  reiigionem  cum 

exercituadTrafimcnumcxJus.      50. b. 

5'  b 
Flaminius  Cof.  contemptis  auffitii s fortitcr 

pugnavit  &  -jicit.  2}0-a 

Flammeo  cur  Jpenja  velaretur  &  cu)ns  id 

ejfct  coloris.  274*a 

Flava  coma  cur  apud  JEgyptios  lege  intcr- 

dida.  248.8 

FLrjia ,  quct  &  Larentia  ,  eiufquefcra  d 

quo  infiiiuta.  I0Q.3 

Flavius  Salinus  cur  d  Domitiano  cccijus. 

895.3 
Flcxumines  qui  dicli.  688  b 

Flora  qux  qualifje  fucrit ,  &meretrix  & 

dea.  5r}»b 

Fior.t  quomodo  alio  nominc  dict.%  &  quo- 

modo  tivinolitetur.  706.3 

Florx templum  ubi.  57c-b 

Floralia  qu.t  &  unde  dtcia ,  cur  ac  quando 

ficrent.  5-}-b 

FUrentinus  quid  nominc  fitpeUeciiH)  com- 

prchmdat.  138.3.159.3 

Fia um  fliatfto  in  triumphis.  496.b 

F!umentanapertaqut£.  1070.3 

Fluoniadea.  754-b 

Fluoniit  Juneni  d  quibtts  facrafierent.nSq- 

a 
Flufim  Pater  qui\  1 1 6 .  a 


FlwjiatUis  canis  pelle  qux  natio  pro  galns 

«/*  -54-a 

Flu-Jti  auriferi  qui.  8S4.a 

gemmifcri.  ibid. 

Flwjii  d  Xci  xis  txercitu  epoti  qui  &•  quot, 

7U.b 
Focaneus  palmes.  3?°«> 

Focariiqui.  g-8,a 

Fec u*  olim  quid.  3  -  Q.b 

Facdcris ptrcutiendi cfremonif.  12. b  &feq. 

Ttmpus.  24ib 

Fcedcris  percutiendi  mos  apud  exteros.  26. 

b 
Fcedcritm  menumcnta  nbi  aut  quorr.odo  cu- 

ftodirentur.  24^.25.6 

Fceminf  apud  Gracos  non  accumbcbant  cunt 

'■>><»■  286.  b 

Famh^  perCafiorem,  viri  per  tierculem 

jurabant.  Q8.|, 

Fccmitiit  comitiis  non  intererant.        OOJ . a 
Fceminx  Rom.tnx  quet  habuerint  nomina. 

79.  a 
Fceminx  non  indcbant  familia  cognomenta, 

42. b 
Feemin^  Lycils  magno  in  henore.        ibid.b 
Fasmipantm  pugn.is  quis  noBu  commiferit. 

641.  b.  642.  b 
Fccminas  qtti  Piincipcs  publicU  conciliii  ad- 

miferint.  IOI6.I 

Fevminis  aitri  ornamcnta ,  quod  equitibus 

annttii.  520.9 

Fexminis  cur  cititts  nomina  quiim  mafculii 

indereiitur.  499'  «• 

Fceminis  prebrofis  letTicas  &  legata  quii 

ademerit.  6 1 } .  b 

Focminina\  "jiBimx.  ubi  illicitji .         7 1  c .  a 
Focminini  generis    vicHmas  potiores  cjfe 

quam  mafculini.  ibid. 

Faencrator    olim    quanto  gravins    alicubi 

qudmfurdamnatus.  48-8 

Fceneratorum  qnorumdam  libidinofa  crudt- 

Htas.  46. a.  47>a 

Ftrni  manipnlns  quorum  olim  ftgnum  mili- 

tare.  864.8 

Foenum  in  corntt  habere  ,  quid.  1 6 1  .b 

Fcenus  quibus  gentibnt  ignotum  &  quibits 

exofum.  48.3 

quopatlo  paulat  imabrogatum.  46.3 
Folliculi  ludtu.  794.3.799.3 

Fons  faces  acccnfiis  extinguens  -  admotas 

procul  acctndens,  405.6 

Foat 


Rerum  et  VerboruMo 


€ons  uno  quotannis  die  .ini  faporem  ha- 
bens,ubi.  424  -b 

Fontanilii  porta  quX.  1 07 1  -3 

Fontes  mcmorix  &  oblivionis  ubi.     42 1 . b 
Fontis  oleo  manantii  miraculum.  go.a 

Fontit  .ipud  Volnias  Bovotix  manantis  mWa 
natura.  424.0 

Tora  apuci  extraneosqux  ,eorumque  nomina. 

3*23 
Fordicidtafxcra  nux.  3  5  r  • D 

Fordicidia  nuo  aito  nomine  difla.       70  2 . 3 
Fore  amandum  aut  amaturum  an  Latine  di- 

catur.  5c.a.  S1-3 

Foresvirgis  Uclorumpercuti ,  quid  indica- 

ret.  2ll.a 

Formx  certamen  publicum  inicr  mulicres 

ubi.  7$.b 

lornacalia  cujufmodi  vel  facra  ,  'jelfcila. 

688.3 
Fornacarii  qui.  840.3 

Fornicatavid.  409  -a 

Fororum  nomina  L{omx  qux  &  quot.  945  .a 

£c  feqg, 


Fortuna  ^Ltrophea. 

or).a 

Ecntfperans. 

ibid. 

Bona. 

ibid. 

Caha. 

ICO.3 

Convertens. 

ibid. 

Equcjlris . 

98.3 

F.uelpis. 

99.a 

Mala. 

loi.a 

"hlafculd. 

96.  a 

T^lulicbris. 

98.a 

Olfcquens. 

9-7.  a 

^Parva. 

96\a 

Primigenia. 

97-a 

Propria. 

99-a 

Prc/pera. 

97.3 

Rcdux. 

99.  a 

Refpiciois. 

loo.a 

Sc)a. 

99-a 

Vngo. 

ibid. 

Vr.ilts. 

97-a 

Vifcata. 

98-a 

Vttrea. 

103.3 

Fortis  Forlunx  ttmplum. 

96.8.98  a. 

100. a 

Fortunx  cultus  apud  Exteros. 

ic6.a.  107. 

I      fimuldtbr* diverfu         ici.a.  &  feqq, 

">"pla.  97.3,  &  feqq. 

Firtuv.t  cuhtres  &  dcfpcRores.  1  o  ; .  a 
Fortuna  fimuUcrum  in  cubiculo  lmperat 0- 

rii.  ibld. 

Fortunarum  trium  inccrti  nominis  templum 

ubi.  ioi-a 

Fortunx  "Malx  templum  ubi.  5  68 . b 

FortunxForiis  ,  Mulitbris  O1  Virilt)  tem- 

plaubi  Romx.  261.3 

Fortwnm  fcdentcm  cur  cjfinxeut  ^ipellcj. 

ici.a 

Forum  Piflorium  ubi.  561.6 

Framea  quibiu  olim  probria.  684-b 

Framea  CjTfcutum  ,  ubt  adolcfcentium  or- 

natus.  2c2.b 

Francifcut  Hrhiu*,  vir  doBus.  857. a 

Fratrcs  ^Lrvahs  ,  qui ,  quot ,  &  undc  di~ 

Bi.  196.8 

ccrum  infignc  quicl.  '97-a 

Fratrci  u li  prxccdant  fitios mhercdiiate. 

Fratri-s  filii',  non  regis,  ubi  ad  rrgni fucccf- 
fioncm-jocarrntut.  S?8.b 

Fratrti  filtam  duccre  uxorcm  lict  Lal  Gr.ccis 
&  Romanis.  184.8 

Fratrum  (y-  Jironm  inceflu*  apud  quas 
gcntcs  licittu.  j  8 1  .a.  &.  fcqq. 


405.3 

791.3 

77-a 

419.3 

42r  3 

sS.a 

675.8. 


Fovtuna  Dtaquam  drjirft  fucrint  cogno- 
mcnta.  9j.a.  Sc  fegcj. 


FrcgcUx  1UCHI. 

FritiUus  quid. 

Frcndicii  undc  quidam  cjicli. 

Frons  cui  Deoftcra. 

Fvontts  dherfii  indicia. 

Frontones  undc  appclJati. 

Frugalitas  Ro>».c  olim  quanta 

681. a 
Frugalitalu  prifcorum  divtrforum  diverft 

exempla.  671.3-  &  feqq. 

Frugalitatis  exempla  intcr  Grxcos.      68  ;  ■  3 
Frugem  alienam  noctu  pavijfe,  qu.i  lcgefuc- 

rtt  capitale.  5  ;  5  b 

Fruges  e-jocari&  alio  traduci  quomodo  fo- 

lerent.  '  S22.b.  S2?lD 

Frugcs  quomorW  elim  teri  feu  pinfi  folitx. 

675.8.  676.3 
Frugi cognomen  undequis  adeplus.        j6.i 
Frugum  primitiai  cuioffcrrentur-     705.3 

7o6.a 
FrumentariiquidiRi.  ;84-3 

Fugicntes  temere  ex  prxlio  quomodo  afiti* 

rfpmerentur.  941  a 

Uce  l  Fivu- 


N       D 


,'i!.iats-.bi.  568.  b 

hulgi  tras  adorare  quid.  1 1  5  .b 

fulg  urum  j]'i  cies  di-jevfic,  1 2  8.  h 

Fnlnttn  comiliiiimpedicb.it.  !2>-b 

Ftdmina  diurna  Jo-ji  >  nefilimia  Plutorii 

tributa.  Il^.b 

Faimina  dir.t  f.ut  fclkia  quit.  124.0 

Fulmtne  iCii  w.n  cremabanlur  in  funere. 

656.3 
Fdmtnis  avertendi  ratio  Gracis  qna.ttf.b 
Fulminumgeneraquot.  I28.b 

Fidmtnum  fiHus  in  qtt-rum  deorum  pote- 
fiate  effe  c.editi.  jGg.b 

Fu!::i  Viacd  lam  d  modeflia,  48o.b 

Ful-jie  Tiebiluri  quid  d  Catone  objeHum. 

II28.a 
M .  Fuhitts  PittM  &  Titus  MaaUut  Ter- 

quatutCoff.  I^I.a 

Funaks  cqui  rjui.  27  i.b 

unde  fic  d.icli.  2  72.b 

Funda  qui  maximi  piwelientur.  7 1  $.b 

Fundis  quot  &  quaiibus  E.dcarcs  utantur. 

7oc.b 
Funditores  qui.  609. b 

Funebies  av.s  quemodo  aucurium  faciant  • 

Ijc-b 
Funebres  ludiquales.  6~c~.b 

Funebres  ludi  terumqite  apparalus.    647.8. 

649. a 
Funebfes  tnmca  Regum  Indorum  &  JF.?y- 

piiorum.  6458 

Funebris  lattdatio  unde  iniiinm  habuepi. 

642.3 
Funeralis  lcx  qus.       '  '  f>}2.a 

Fur.cris  tliuUrts  cffircndi  ritui.      624.3. 

625.8 
Funeris  pompam  qui conttmpferint.  62 6.  a. 

627.8 
t't:ngi  in  cariofis  na-JLus  nati  ,  qui  dcindc 

-jivaar.  962.8 

F ::o quid olim  -jalifulrir.  52.3 

Furca  quid  &  qui  ea  pUHcrcntur.     774  .a 
Furcifc.i  quidiHi.  ibid. 

Fur  diurnus  aut  noButniu  cfhometiotr-cia- 

ri  folitu*.  5^9-b 

Fir/es  cui  dca:  "jo-jcrefiotiti.  8 1 6.  a 

Fures  cui  Impcratori  rnaximi  in~j'tfi.   555. 

b 
/■  vres  quamfint  ediofi  Scythis.  5  2  2.  b 

Fures  &   jicarios  qui  quend.tm  in.iinu 

cemrauuitnt,  6^0. b 


Fui  ia  lcgc  quid  fialulurn.  6  j 2-b 

Furinalesf  riae.  5  7  2  .b 

Furinahs  fiamend  qua  dea  cognominatus» 

ibid.b 
Furtaper  lancem  &!icium  qux.      529. b. 

5?*-b 
Furta  quibus  vcl  licita  vel impunita. 5 2  I.b. 

5J2.b 
Furta  quamfe-iere  xii.tabb.  punirent.  5  2  8  b 
Furta  militum  quomedo  «  'Ptficennio  Kigr» 

punita.  ,(5^.a 

quda, fe-jtre d.  Tibtrio.  ibid. 

Furtiaclio.  5?5-b 

Furtoftu  rapto  qui  -jrjdnt.      5  ;  I  ,b.  5  2  2  .b 
Fufos  inviatorqucre  cur  quidam  faminis 

vetuerint.  960.8 

Futinus  deus,  l88.a 


G. 

/~*  Abini  qudm  rnire  aliquando  hefiium 
v  -*      -jiclo;  ia  potiti,  1 1  j .  a 

Gibinia lex.  5 2  : . b 

u4mL  Gaiinius  Ptolcmaum  Auletem  in  re- 

gnum  rcfiituit.  19.8 

Gabinus  1  inHus  quts.  6c  9.  b 

G.tbiorum    cum    Rumanis  feedus    in   ro- 

tundo  bovis  corio  fcrititum  ubi  afftrva- 

rctur.  55r-b 

G,abiufiiporta.  1068-3 

Gabrielit  JSltilii  !mj.  j  .  b 

0  ibyrus ,  Macedomm  deus.  444-b 

G.iditanivrruites.  5  21.3 

Gaditanoi  um  modorum  &  fa!tatioiiumfi>e- 

cies  qu.im  dioerfit.  6  ~  8.  b 

Gaditanorum  quaiis  erga  lierculem  cutlus. 

279.3 
Gagtteo  -jento  cur  'Patxpl-ytii  fiurificarint» 

8c9.a 
Gatatje  natura  qtiates.         10  2, 4.3. 1059.8 
Galatx  quid  pro  ornatu  galearum  ufiurp.x- 

rint.  1 56.3 

Cf.d.ttarum  inmalrrmonio  contrabendo  ;i- 

tus.  270.  a 

Galatarum  ridicutus  infuntre  mos.     642.3 
Galatarum  tubjt  in  prahts  ir.i  undii .   877« 

3 

Gaiba quibus fatellitibus  ufus.  (t)'.h 

Galbtt  in  l.ilunarn  fiaus qwwcdo -jindica- 

ta,  ioj.  3.104.3 

G*h 


Rerpm  et  Verborum. 


Galb.tundequidamdicli.  S9-a 

GaUula  nvi*  qu*?.  60  a 

Gnlcarmn  injtgnia  Apud  divtrfos  diverfa. 

M4-a 
Galenus  [leg.  Galicnus]  CxfAr  7W,C  """ 

qnando  vvvtrit  veta.  OOJ.a 

G.tleria  mbui  qu.mJo  cxtcris  addita.  1 50.  a 

e\us  pratrogattva.  ijl.a 

Galera  a-.bo  quis  fl.men  filtu  utcmnr. 

575-t>  _ 

Ga.ems,  PontificU proprium infigne*$IO .1 
G  ilitnt  tonvrvium  fnmftnefitm.  -99-0 

G\i#x«   »»j    <y«'/f    f.iHionet   elim   divifa. 

S87.3 

C^m  «  7«c  1»  provincia:  fa-mam  rcdacla. 

51  z.a 
G.;U:x  frovincia:  quot.  5  1 1 .  a 

G.i/A  natnra  quaics.  1  c  3 1.  a 

Cj/A'  bifronti  acie-pugnab.tnt.  9  >  5  i3 

G'.i//<  <V(  «ra  •?;.*.'<•/  quumsdo  jccando  mcmbra 
fuaimmolent.  605. a 

C?.i<V;  mttluam  in  funcre  fccuniam  dahant, 

quam  apud  i»ji  >  os  redderent .  6  3  5  .a 
£.<//■  <7«.i;w  kmfftnt  faeminad.  10 1 6 .3 
G<<///  </«<//; »m pivc/io  -jijittu  uft.  1 47.8 

6j/><  <;«/./  /))•(<  <// ■«.».'«  ;<>  /c«'/.'  C""  getei* 

nfnrparint.  i^6.a 

G.ttlt  fervis  clitnttfqut  nna  cum  dominis 

nurtuis  eoncremabant.  6-io.a 

G.iU.r:un    ht    pace    intunda    cenfuctudo. 

l8.b 
GaU>rum  ctmfceleratJt  prcces  6~  nefaria  03- 

m.  "    8i8.a 

G.tUorum  emtra  R;manos  rJ0tum  qualc. 

8lv3 

Gallorum  in  pingues  odium  C?  /f.v.  478.0 
GtUoium    m   pi.tlio  inenndo  tnos.   931. 

a 
GaUoyum  in prxliis  arma  qua.  7^7'b 

GaUorum  mos  erga  par'julos  juos.      483.0 
GiUorum  r.obiliorurn  vefittM,  2  3  c  .b 

GaUorum  phiique  pro  'jaUo  cafhtnft  quid 

habuermt.  9*.a 

GaUicje  ,  calccorumgcnus.  224. b 

GaUtna  cui  nationi  111  cpuiis  & facris  in- 

terdt.it-  606. a 

GaUinx  cui  immoLii  cnlur.  ^97-0 

infaci  ificiis  pur*  £?  impurxqux.  :bd. 
Gall.naai   pro  conis    apud  quos    fucrtr.t. 

ISS  a 
Gulli  ruKtonm  C^  utKrnicum  pu^napub'.;:,: 


ubi  oVtm  ficrct.  °S  ■  ^ 

GalLnactoium  ty  coturnicum pugna  qui  lu- 

dcrtfoliti.  COG.a 

G*Uinaccorum  fibr.t  qualcs.  3  ^  ?  ■  " 

Gauinacciu  attibut  diis  dicaluS.  697. a 

Gallinactus' tropbaii  hco   *  LaCtdaVHoniif 

immoLutn.  177   a 

G-tlJinaccus  ubi aliquando vicc rcgis imfcri- 

ta-jcrit.  416.D 

GiUinacenum  cantm  quale  atigurium  f'- 

ciant.  1 3  7-b. 

Gallinarum  quale.  lbiu. 

G.tUmaciis  duos  qui  infulpftrint  r.ummis, 

i~s6  a 
C.  C.<//.<  primui  Romanomm  XgjpitM 

fr<:  i  iciam  aAminiflravit.  1  <;.a 

Galiits  albis  plumis  1o-ji  a  Pjibagcra  im- 

rr.elatm.  69  3  .a 

GaUut  aurem  Ltnccx  affixu*,  fgnum  miltta- 

rc  Cyri.  <>68.a 

Gamclt.t  Iune  a  quilus  cclcrclur.        4<->7' " 
Gamilia  toia  ex  lrtfialibus.  107.0 

Gamphafantts  qut ,    Cr  qttanto  peregrinet 

edto  pnf.qii.tnlur.  f,  S 1  •  a 

Gangcs  ,  fiirjtus.  8  5  4-** 

1  .lis  iacusubi.  4C5-*. 

Garamantes  d  qui  dtviSi.       234'3-3  35a 

Garamantes  feramnritu  infciHrtm  paf- 

fimruunt.  19* -a 

Gardates  Perfis  qui.  711.D 

G.ificr,  quodvaftsgcnM.  bbq.3. 

Gaftermm  quid.  ■         il5'd* 

Ga?ya,  oppidum,  Camljfis  xvayium .    2  «J  4  •  1 
Ga\.t  Pafice  quidfonet.  101(1. 

Ga^a;  ^igiUinorum  &■  Spincnfitim  in  ^pol' 

linis  Delphici tcmplo  rccondit^.     40 1 .D 
Gegamia  una  cx  Vtflalibm.  ir  7-b 

Geganii  d  quo  fic  dcnominati.     68.3.39.0 
j\J.  Giganius  Mnceriui  O"  T.  X^«'.//.«/  Ca- 

pitoiinus  Coff.  71?1 

GiUialcx.  969,. X 

Geionerum  trucultntia  &  ornatus  miUtaicis. 

H8.a 
Gtmcaalaqux.  $6.3 

Giminus  Vattr  quis.  Jl6.a. 

Gcmmarum  ufits  in  aunvlis  ur.de.       4  i 4  •a 
Gcmonix  fcaU  cujufmodi  ftmarum  locus 

i\<.m.t.  56i.b 

Qcnarumindiciaqua;.  42  2.3. 

Gtnits  unguibus  radtrt  >  <7«<i  Itgc  n;i<li<iibtn 

vetitum.  Jtl.O 

Ee  e  1 


I      N      1 

Genca  ^Antiochoquid.  7H.b 

Gcniaies  diiqui.  4?7-b 

Gcnialis  lccius  cui  &  quomodo  ornarifoli- 

tui.  2X8.a 

Genibiu  hominU  quadam  religio  & pietai 

incji.  425.3 

G  r.iui  Cuiqucfutcs.  438. b 

Gcnius  quisputatui  t&  an  duofint.^j.b. 

4j8.b 
Gtntium  dcdiis  quamdiverft& '  fa'f'  opi 

nio.  74 2. b.  &  fegq. 

Gcntium    diverfarum   mores   in  conde>id:s 

humandifque corporibus.  5  ^8.a-  cx  feqcj. 
Genutit  Cof.tn  totam  lcgionemfvera  anim- 

advcrfio.  5  63.8 

1.  Genutii  trib.pl.  lexinfceneratores.  46. a 
C.  Genutiu*    C    L.  zs£,rmliui  Mamcrcus 

Ceffl  4o.a 

Giometriaubivulgoputrosdocere/ur.  493. a 
Georgius  Trapc\unti:n  quid  rniri  aliquando 

wderit.  657.8 

Gt'r  malia  nbi.  5  5  9  •  b 

Gnmtmci  de  Germanis  viclis  trophazum. 

Gcrmanici  nomen  qnibics  menfibm  inditum. 

836.2 
Gevmani  equiles.  5  2  l.a 

Germani  natura  qualcs.  103  7.  a 

Germani  cur  nandi  periti&  fummimina- 

torcs  habiti.  1156.3 

G.rmani  Rcgcm  reccns  cleclum  qiA  honora- 

refoliti.  Z22,.a 

Gcrmani quomodo pralium  inircnt.    Cj^  1  .a 
Germani  pro  -jallo  ajlrorum  quid  halue- 

rint.  92. a 

Germanisfoentcs  ignotumfuit.  48.8 

Germanorum  dti  mdigetes  qui.  44  3  .b 

G<rmanorum  acies  ut  mflrtteretur.      934»a 
Germanorum  in  conflicl»  dtfciplina  qttalis. 

939.3 
Gcrmanorum  in  adulteras pccna  qunc.  862.8 
Germanorum  in  bcllo  Jigna  qnjc.     868-a. 

869.3 
Gcrmanorum    in    educandis   pueris    mos. 

476. a 
Gtrmanorum  in  pralio  a^rcdiundo  morcs 

qui.  932.3 

Gamanorum    in  fntenliis  reficiendis  ant 

recipicndis  mos  quts.       I CC  5 . 3.  1006.3 
Gcrmanorum   in  fponfalihns  infignis  rnos. 

172.3 


Germanorum  hofpit  ali:  as.  98  3 .  a 

Germanorum lu.lus  qudm  obflinattts.  8  "  -a 
Gtrmanorum  mos  crgaparvulosfuos.  48  ?  •» 
Gcrmnnorum  mosfuit ,  ut  dcpacc  &  bcUot 

dequefocictattbus  ffianfalibm  y  t^c.  in- 

tcr  poculadccerncrcnt.  7t).b 

G>rmanorum  factrdotum  auRoritas.  3  2  ;  -a 
Gcrmanoium  vtciimjt  hwnanx.  748.b 

Gtrri  qui  &  quam  crudclcs  mfunere  K'gi* 

ejft  folcant.  64I.a 

Gcruft.t  curia  quorum  fuerit .  1 2  2  .a 

Tipav  OT0»x©-  x'k  aAicwO  ,  quid.  l6l.b 
Gt  /f'  ,  epnbtu  propria.  6  8  3  .b 

Gtffata  ,  GaUu  qui.  7  I  3  .b 

Gctit  &  Davm  quorum  nomind  Athtnis* 

785.8 
Geta  CrtfarU  mirus  in  apparandis ftrculi-s 

mos.  299-b 

Getje.  quam  crudeliter  Manes  virorum  cx- 

pient.  56  5  .b 

Gctarum    uxores  ad    maritorum    tumulos. 

maclari  Ci^  cum  eifiem  hnmarifoLttx. 

640.8 
Gctulicus  quis  co«nominalus.  3  ?  4,!* 

Gtlippi  peculatus  quomodo  proditus.  1056.8 
Gingrinai  tibix  qu<x.  876.» 

Gladiatores  in  qutbw  potifimum  ludis  cx- 

hibcrcntur.  639-b 

Gladiatorium  munits  quis  primus  edidertt. 

642.  b 
Gladtatorium  mur.us  quis  aliquando prohi- 

buerit  ,  &  qutbus  exhibere  tantum  per- 

mijjum.  64  3.  b 

Gladiatorius  ludus  qu.xndo  exhiberifilitus, 

&  quibus  ei  intercffe  vetitum.       649.8 
Gladio   brcviori  qui   maxime  pralientur. 

7i6.b 
Gladtus  Hifbanus  qualis.  68  5.  b 

Gladiui  quibus  olim  proprius.  68$  .b 

Glandium  ufus  qutbus  frumentiloco  fuerit. 

676.8 
Glans  ex  aliena  arbcre  in  dienumfundum 

cadcns  ,cu]us  ftt.  527-b 

Glajium  quid.  1 47 .  a 

TXeuiiuts eis  A'8UZas >  quid fignet.  >6z.b 
CJlaucopis  dcaquje.  46 3 -b 

Glaucus   quid.im    Demyli  filius  quomod» 

Oljmptawccrit.  60.  b 

Glires  a  quibus  &  cut  epulis  interdicii. 

685  3.686.a 
Gnidmys  quid.  88c.a 

Gnr'f«s> 


Rer  um  et 

€nofis ,  "Mlnois  regia.  6  T I .  a 

Gonatus  cur  quis  cognominatus.  $  4  2  ■  a 

Gordii qualtm  Rtgem  eli^ant.  II7G.3 

Gordio  quid  nnri  ccntigcrit.  5  5  9.3 

Gordium  tnultx  avcs  circttmvolanles  <ju.d 

portendcrint.  J42  b 

Gorgix  Philcfiophi  veflitus  quis.  2 }  7 .  b 

GorgitU  Lcontinus  qudm  Jahe  inOlympiis 

irrifius.  2  5  o .  b 

Gorgonis  ,  Spartanx  mulitris  ,  Upidum  a- 

pophthtgma.  95  l.a 

Qerpioi    quis    apud    jithtnitnfis  mtr.fi>. 

Gortjnt  qu.t potna  adulttrts pitniant.  862.3 
Gracci  i  It.x  pro    incolumitatt  civium  Rcm. 

qux.  773.8 

C.  (jr.tcchiUx  de  vcHibus  publicc  milililms 

dandis.  149.3 

C.Graccbiplcbcfiititm.  925-3 

Tib.  Gracchi  rtcoticiliatio  cum  Scipione  *4- 

ftatico.  IJ5.3 

Gracchorum  alttr  ubi  &  quomodo  occifus. 

C.Gr.uchus.Tib.  F.  ,  fummui  orator.1^%-2 

qucmcdoocciful.  12  0.3 

Tib.  Gracchus  ,  T.b.  F. ,  fummus  oratcr. 

IJf.a.  quomodo  occifns.  Ij6.3 

€rxcx  litax  ubi  C~  cur  olim  difcivttitx. 

529.8 
Grxtarum  littrarum  invtntor  quis.     527.3 
Gritci  nat  ura  qualcs.  I G  3  2 .  a 

Grxci  cxtcrii  nationibus  vertcundiorci  crga 

cogn.itas.  182.3 

Grxci  in  cujus  ftterint  ciientilx.  3  2  8-  b 

Grxci  in  quot  fafiiunci  divifi.  886.3 

Grxci   quot    menftius    annum  Jlatucrint. 

826. a 
Gr.xci  quomodo  fiummum  Pontif.ctmfuum 

appttimt.  318.3 

Grxci  nonnunquam  finc  ara  infilopavimtn- 

tafacrafecc  rt.  1^873 

Qrxci  nullam  coloniamfmc  cotifilio  dcoritm 

tranfinifitre .  238.8 

Grxci  ptrraro firuttul em  fiervitrunt '.  788-8 
Grxci  per  Oljmpiadts  numerabant  annos. 

6c.b 
Gtxc i  uxor.  in-.ican  ufitarixs  dabant.  1  q  3 .  a 
Grxci  veteres  pcr  qu.c  tmartnt.  86.  b 

Gr.tcorttm  horrenda vota.  8 1 8 . 3 

Grxcorum  cxrcmmix  tnfiuficipitndis  Uga- 

tis.  2  4-b 


Verborum. 

G-  xccrum  intxplicabilt  amicitix  tttxn  ce 

pu.atcrummcs.  H9-3 

Grxcorum  in  cadavcrc fiptlicndo  rnos.  6 1 8. 

6  I  9.3 
Gr.tcorum  in  fumre  ducis  aut  Impcr.ttoris 

n.oiquis.  6*ia 

Graio,um  inluciutnos.  622. a 

Gl  /Ko>  um  tnfalutando  ccnfucttdo.      414.8 
Gixc.rttm    in    fpoifalitus    iir.undts  mcs. 

270. a.  273.3.  2S'c.a.28i.a 
Grxtorum  lcx  tn prodigcs.  6c  I . b 

Gf.tccnirnmori  bil/c.c  quid.  286.b 

(:.  scittrn  mr.s  auditofaufic  nuncio.     2 '  6  a 
Grxcorum  muiti  undc  cogncnun.xfu.t  tr.ixt- 

rint.  5?9-a 

Gr.tcoritninumtrut.  495-* 

Gi  xcorum  pUriqur  ptr  quid  \urartnt.  qc.b 
Grxcoium  jucciutn  infiitutto.  479-3 

(jr*C  ium  quorundam  frugatttxs  ty  aljii- 

ncnti.i.  683  a 

Grxcorum  thcatrit.  1198-3 

Gt  i corutn  wvendi  mos.  8 1  c .a 

Grxccji.tfis  quid gr  ubi  R'mo:fnerit.\  2  2.3 
Grxcus fnmo  Romanis  invtfus.  IGI^.a 
G,  xrus  C7-  Grxca ,  lotidtmquc  Gal!i,fiicri- 
ficitcaufa,f\omx\ividtfoJlt.  -  s  ^  b 
Grammatems  quit.  3  1 8.a 

Gi.tn.m.ttix  Syris  quid.  295 .b 

Grdmmnicum  ,  cujus  (y  quod pocultgenus. 

668.a 
l" QatjL/uofloffieci  quiGrxcis  d:3i.      2  I  5-3 
Grattx  quot  Ci7"  quomodo  pingantur.       6.D 
Gratiarum  xdcs  uii.  "/-O 

Gratitudincm   naturalitcr  homini  infitam 

tffe.  6.b 

Gravcdo qtto putare t ur  lcv.iri.  liO^.a 

Gt  aviora  S.rmbicu  ,  quid  dcfigntt.       1 66  b 
Grtgarit  milites  quu  7rc>-D 

Grutl  quale  auguiiutnf.tciant.  I  J 3 .b 

Q-Jpi  Pcrfis  qui.  42  1 .3 

Gu.g:tis  cognomcnunde.  71.3 

Guttatx  ,  placcntarum gcnns.  282. b 

Gut/mnium  quid.  14  I .a 

Gyiaquid.  670.8 

Gygins  cancndi  modus  quaiis.  875-8 

Gjfltppi   cultus   militaris   quam  fordidus^ 

148. a 
Gymnafia    quam    clim    x  Grxcis  culta. 

4<U-a 
Gymnafta  tria  in  ^ttica.  6  j^.a 

Gy.nnsfitcx  dtjciplinx.  479.  a 

£rc  4  Gjmne- 


I      N      1 

Gymneftdrum  incolarnm  %n  fepctitndo  ccm- 

fuctudo.  S5b.a 

in  elocandit  nuptui  virgimbwt  mos.  191  .a 
Gymncta,  qualc  Itirghis  nomcn.  785.8 
Gymnopodia  Laccclxmoniis  quid.  66.2. b 
Qymnofplufix  o<£thiopum.  1056.0 

Gymnofphijiarum  infuntribu*  defunciorum 

cmfuetudo.  475.3.476.0 

Gymntfopbiji.trttm  moi  interro^audi  ado- 

lcfantcs  ante prandium  vel  c>xn.<m.zQ6. 

b 
Gynjeceid,  dea  qux.  5  07 .  a 

ejusf.tcri  cxrcmonix  qux.  ibid.  b 

Gynxcia  eadem   qux  Romanit  Bma  dca. 

70 j  .3.704.3.  quid  ri  immolatum.ibld. 
Gynxccum  ,  quaj  donsus  pars.  334  .£» 

H. 

T  "l.Abi-t  ,  Tarlefiiorum  I{ex,  d  cervd  nu- 
*  *    tritus  ,ad  qucwtamdignitatemper- 

venerit.  5  5  7.  a 

Habitudo  corpori-s  in  militiam  adfiribcndo- 

rum  qux  requiratttr.  1  \i.a 

Hacantus  quid  primum  in  Olympiis  intro- 

duxerit.  62.  b 

Hadriani  Qxftris  de  elccllone  tribunorum 

cdiBum.  62  2- b 

Hadiianus  quod  nomcn  dcclerit  prxcipux 

iegion'.  5  5.a 

HitreditM  omnis  in  duodccim  partcs  dhi- 

fa.  3.3 

Halx  undc  quidam  dichi.  60 .  a 

Halia  ,  ludt  apud  Rhodnm.  jc ,b 

Ildlhdrnajfia  quorum  rcgid  olim  fucrtt. 

6ri.a 
Hallucui  quid.  1 2  C I .  a 

Halma  quid.  797 r.a 

Haloa  ^Athenis  quid.  66 1 .  b 

Haltc/esquid.  798.8 

Hamnionis  rcfponfnt  de  Laccdxmonierum 

fiitgalibusjdcris.  819.3 

ficle  reliqua  in  Ainmotl. 
Hannibalisfupcrbid.  416.8 

Hdimoniffacfio  apud  Cart  b>'g:>ienfes  .%%->  .a 
H.xnnonis  e>i  clypeo  nfigne  quod.  682  .b 
Harrr.eniorum  virgincs  nupturx,  quamfce- 

dtjegerant  anienuptias.  189.8 

Harmodii  nomen  cur  fcrvii  indi  vctitum. 

787.3.  842.8 
fjdrmojlet  Laconibus  quis.  Czi.b 


Hdrmofyni  Spdrtanis  qtti.  958«» 

Harpagoncs  quid.  ?42-t 

a  quo  invcnti.  3  4  5 .  b 

Harpafium  quid.  79  7.  a 

Harpocr.it  cm  in  gcmtnU  pro  ftgnii  aliquot 

ufurpaffe.  434.i» 

Hdrpocrdtcs  cujitfrnodi  dcus  &  undc  na- 

ttn.       ^  457.3 

qitando  d  i\omanis  exa&us.  458.8 

Hafdrubal  qu.tnta  jirage  ad  Mctdurum  a\ 

RomanisdiviElus.  739  .  b 

Haftrubat  quo  die  pcricrit.  981 

Hajiam  dare  vel  adtmere,  3  66.a 

Hafia  centumviralis.  749.3> 

Hajia  crucnta  qux  &  qu.mdo  proponi  fo- 

tita.  7 5  r.a 

H.iji.t  publica  qunt.  idib. 

H.Jiafttutis  qux.  7  5  I  .a 

Hajia  qui  ma.xtmc pugnent.  7 1  ^.b 

H.ijix  purx  qux  dicerentur,  quorumquc  ef- 

fentdona.  I  n6.3 

H>Ji<e  infines  hoflium  prsjeiJio  ,  quid  prx 

fcfcrret.  32.b 

H.Jias  qui  pro  diis  coluerint.  74  3  .b 

H.ifias  vibrare,antcquam  dimiccnt,  quifo- 

ttti.  7r7-b 

Hojiatiqui.  686  b 

H.iftAti  in  qua  aciei  parte  locandi.      929.8 
Hcbes  dex  taliquales.  420.8 

Hibrei  ubi  publtcasjiccunias  dcponerefoliti. 
255-a 
Hebrxis  initivm  anni  qu.d.  83 C-a 

Hebrxovum  Pontificis  ormtus.  3  2 1.3 

HebrU),fiuvi(H.  854.* 

H  cate ,  dea  qux.  466  .b 

Hecates facra.  I II 4 .  a 

Hicatornbas  vovere  qudndo  folitum  &  quid 

fit  ,&■  qtMnoAojiit.  8o8.a 

Hccdtcus  hifloricus  cujasfucrit.        47*.b 

47  3. b 

Hciioris  prxccptor  quis.  490.8 

Hcdctd  cia  ficra.  1  o88-a 

Hcdiraquibus  invifit.  1091.8 

Hcdcra  in  omnibus  facris  qui  coronentur. 

1090.8 

Hedi  ra  quii  pro  diadtmate  iijits.         2  24.  a 

Hediunaturaquales.  1040.8 

Ihdui  primi  Romx  in  Sinatum  admifii. 

997-3 

Heduorum  fummo  "MdgjfirttM  finibus  ex- 

cedtre  non  lictbat.  J3,a 

Hcdu*- 


"Rerum   et    Verdokum. 


H,d»orur,i  mos  trga parvulosfuos.     48 ?  •  3 
Hcduorum  in  fententiii  diccndij  inorcs  qui, 

iccj.a 
Heltorum  tribus  duodtcim,  J  5  5  a 

Hciia-umquid  Athtnij.  52-3 

Hi iic' n  mons ubi.  30R .b 

Heliocamtnur  q-.iid,  &•  undc  id  nominh  di  - 

ilttdum.  44-b 

H  iio.ch.yfo  quis  coronavcrit  dtos.  1090-3 
HtltogabaH  conviviajinnpturfit.         2^8-b 

299.  b 
Hcliogab.tli  ir.  annulorum  ufu  luxus.  457.8 
Hcliog.tbali  in  thcatris  projufio.  47  4-3 

Heliogabali  in  trtumpho petuianlia  quctnia. 

49J- b 
Hdr.^ab.-.lui  auales  dapcs  parafitis  txbi- 

bm  rit  tnfccundis  menfij.  280 .b 

HeUtgabtdtU  qu.im  tuipi.i  frhld  five  fitcra 

tnfiitnerit,  65  i>b 

Hcliogabalul  quam  contcmpfirit  Sc-.atum. 

998. a 
liii.cg.ibalus  quomodo  praffluram  inqta 

naatrit.  1 1 5s2.a 

Heliog.tb.tius  finaculum  mulicrum  primio  j 

conflituit.  lCI^.a 

Hdiopoiitjfiu  Tbtba;  figyptijt ,  .1  qno  con- 

di:.c.  4l0.b 

Ht  Ifopolitani  JEgyptiis  qui.  1037.8 

Hi  liotraf  c\.i ,  Ucm  noxtorum  apud  .fctbio  • 

p'S.  584-a 

Hilltncsquoium  Rj-gcsditli.  l6.3 

Hiiota,  qnalc  Laccd.cmoniis  nomcn.  785  .3 
Htlo.a:  d  Sp.trtanis  qui  hab.ti,  cfio, a 

Hcktrc  rcbillantcs  quomodoab  „4gide  puni- 

ti.  775. a 

Hcmina  vtl  quartarius  farris  quantum  Cf 

quorum  donum.  Ilig.a 

Hemina  ex  quot  drachmis  conflct.  4  ;6.a 
Htptaphoncs  qu.c  porticus  diiia.  8  24-3 
Hira  ,deaqux.  454<b 

Hera  quarum  Roma:  nomcn.  7^4.3 

Hcraci  qui  diEli.  I  $  4 .  a 

Hcracitcticifcyphi.  6t>8.a 

Heracleum ,  Hcrcuiis  ptculum.  667.3 

Hcraciidis  vtflttus  quis.  1  3  J.b 

Htr.icittuj  Ephcfius  quo  ludendi  gencre  f< 

ebUff.tr,  folilus.  795,a 

Huacltus  cur  crcmari  ctrpora  volucnt. 

5S03 

Heraxitcu')usfefla,  70. b 

1 .'  1  i  L:c  infau/iu  injacris  quai.  I C  9 ! .  a 


380.3. 

795-* 

3773 

ibid. 

376. a 

}77« 

3?6.a 


Herbam  do ,  qutdfignct.        944«3  l6l-b 
Hcrcitx  qui.  ^859-a 

Hcrculcs  quot  putati.  J79-* 

Haculcs  quibus  'jentibnsiiivifiis.       377-* 
a  quilms  maxime  cullus.  37^-a 

Hirculcs  qnam  clrjufie  a  divcrfis  cogncmi- 
natus.  376. a.  377-a 

Hircuies  Pbrygibus  piimus  litcras  intuitt. 

528.a 
Heicuies  quis  quos  ludos  Tclcpi  inflitucrit. 

58-b 
Hctcu.es  qui appill.tri merucrint. 

381.3 
Hctculcs  bafilicus  intalis  quid. 
Htrcules  co^nomcnts  ^4lcxicacos. 
Conopioj. 
Qubt>ns. 
Hippotonos : 

Ogymos.    ibid.         dharius 
Hcrcules  Inviiius  ,  Tcmpeiittfftra  mtiit* 

rit.  88  5. a 

Hi  rcules  fonrpius  emr  abOetcis  cultus.  1  c  6.a 
Herculej  Libycns  quis.  3^I,a 

HerculcsoFxtt&apud  Ccl:a%,  tjufquc  mi-. 

rumfimulachrum.  I026.a 

Hcrcnit  qiii  votafAcerefoliti.  817-8 

Hcrculi  quam  incptc  apud  Coos  facrificctur. 

575''a  .      .     .  }.      r  ... 

Hcrcutiqu.tm  tmptc  a  drjcrjis  n.Utombus 

immoiatum.  57^-a'  575-* 

Htrcult  jitcrafaduri  ficla  lauro  coronaban- 

tur.  icgo.a 

Hcrculis  adcs  rolitnda  Rtma  ubi.  3  ;8a 
Hacuiispatriaqux.  4ic.b 

Hocittis  Cuflcdis  ara.  3 ~6.a 

Httcuiis  in  C onupo tcmplum  qu[d  privilegii 

h.ibuctit.  783.8 

Hcrculis  nomen  ctii  mcvfi  inditum.  837.8 
h'i  1  c.iis  fdcrificto  muluribus  adtjjc  nin  li- 

cebat.  372.» 

HirculisfignUrn  ante triumphanicm  pia:l.i- 

tum.     "  485-!» 

Hcrcuiti  fimuUch/o  qxis  ufus pro  figno  mi- 

litari.  868.  a 

Herculis templtim in  Conopo ,fir?o;um afiy- 

lum.  783  .a 

Ht  rcuiis  templum  Rama:  ubi.  2  6 1 .  a 

Hcrculisfiacra  mfanda.  3  7  5  a 

Hcrculis  Tyritfactrdos.  5  -  J  •* 

Hcrcuiis  Vicioris ara.  J75-'-  37^-3 

Heretmii  in  cttjus futrint  clientela,  3  2  8-b 
Ece  5  Htr- 


I       N 

Htrm  e*  fesln.  46  } .  a 

Hermfn  M«yptii  qucnt  vocent  mciifcm. 

8jc.a 
Herrutona  pbanum  ,    ajylum  in  Pclopwte- 

f«-  7%i  a 

H<  rmtonenftbus  pronto  inde  ad  infcroi  de- 

fcenfus  crcdcbatur.  '  ;  (.3 

quid  lifdempraxter  morem  vulganm  ve- 

titum.  ;bid. 

Hirmodorto  curEphefb  exaBto ,  &  quid 

demde  Rom<t  m  riius.  23  9  " 

Hennodorm  tegum  deccmviralium  prirntu 

mterpreS'  52  I.  b 

eyu  flatua  i\omx.  5  22-b 

Hermogenis  cliffccii  cor  hifyidnm  inverttxm. 

?4^b 
Hrmolai  B.trbdri lato.  544.  a 

Hermotbybies  Mzyptii-s  qui.  7 1 I.b.7I2.b 
Hermunduri  quomodo  wvere  aut  dtvovere 

quid  foliti.  8l2.a 

H»vmas,fluvito.  852.8.855.3 

Herodes  reus  ejuamfuperbe  apud  Hyrcanum 

cauftm  dixerit.  60 1 .  a 

Herodotto  hisloricus  cujasfucrit.       475  .b 
JrS»  oibus  quibus  animalibtis  litaretur.  692  • 

a 
Heropbild  ,  cu)m  Sibyllx  nomen.        7)8.3 
Hefiodiu  cui  Peeta  quo  in  certamine  prx- 

latus.  65  5.  b 

Hfferum  flellam  qui  in  nummU  effmxi- 
rint.  I057.3 

Hcterornafchttlos  quorum  tunica.        242. b 
Hetrufcii  difciplina  quomoda  Romani  filios 
fuos  inflituerent.  260.  b 

Hctrufcorum  in  conjunBione  nuptidii  ritus. 

27i.a 
Hiberni  quum  cruddi pictaic parentcs  mor- 
tuoi  profiquantur.  554,a 

Hibcrni  quomodo pueroi  educent.       4So.a 
Hiberorum  divifto  olim  qua.  I  J4,a 

Hiberorttm  mirus  quidam  amicitix  mos. 

198.8 
Hiccteria  quid.  1 5  ■  b 

Hteratica  papyrtu .  J  2  5  .3 

Hiernx  curquis  cognominatto.  341,a 

Hierodidajcaliqui.  187. b 

Hiero  ex  quanta  mtferia  ad  quantam  digni- 

tatem  pervcnerit.  5  }6.a 

Hkronis  cd>ies ,  acccnfo  domini  rogo,  in 

fijmmasfi  injecere.  6  ;  9 .  a 

Hierommi  qui,  l87-b 


D 


X 


6r4.b 

JSZ.3 

2jj.a.2j4.a 
187  b 


Uteronymi  Wiaffainilaut. 
Hieronymi  Porc.trii  (<utt, 
H  cro^ymi  tyranni  flitvitia. 
Hicropbantjc  qut. 

Hicropbanta  quomodofe  caflrarent.  I078.a 
Hicro/ibytacci  qut.  I.c8.b 

Hicrofi.uchto  qtiis  &  undefic  didtn.  187. 

b 
hl  crofolyma  cverfa, 


H  larip  qui  die  <  dtHus. 


irr.a 

1149.3 

477-a 
697. b 
n66.a 

35-a 
2.a 


H-ktx  qui  .tpud  Lacedxmonios. 
H:ppag'gi  rquitcs  qui. 
Hivpatchi  qui. 
Hipparcbia ,  a'aqua. 
Hipparchm  qu.tmfxvto  tyrannui, 
Hippaicbv*  BithyntM  quam  fucrit  excetlen 

ti  ingenio  vir.  47  ?  •  b 

H/ppia ,  deaqutc.  454>b 

Hippiapbilofuphi  paupertas  quanta.6%$,a. 

68f.a 
H.ppia: pbilofophi  vtflitus  quil.  237. b 

Hippia:  dcnsjlernutaiido  excuffus  quidpor- 

tenderit.  500.8 

Hippias  cujuifiliui ,  quantus  tyrannus ,  & 

quomotlo  ca-fus.  841.8 

e)us  fomntum  quale.  ibid. 

Hippkum  quid.  44 1 .  a 

Hippoclidis  defdtatio.  497-4 

Hippocoontis,  ^itbenicnftum  tribus.   I J  2.3 
Hippodcomidjforum  quod.  J  5  }  .3 

Hippotyto  qux  crinem  confccrarent.  1 94. b 
Hippolytus  quis  diHus .  320.3 

Hipponai  pro  quibus  animalibm  votd  voveri 
/blitd.  8i6.a 

Hippond.xpoii/dcujiis.  47  J  .b 

Hippopotdmus  in  imo  fceptriyrjuorumi\egum 

infigne  ,  &  quid  deftgnarit .  225.8 

Hippotoxota  equites  qui.  697. b 

Hircanorum   tn  focdere  pcrcutiendo   mos. 

30. b 
Hirci  cur pecudibus  ddmifli  apud  ^4rgi'M. 

59-b 
Hircinis  cornibui  qui  pro  criflis  ufi.     155.8 
Hircocuideofacrumfieret.  698*3 

Hircus,  naviqiinomen.  88r.a 

Hircui  quibuspro  deocultus.j<tf*b.iGi$. 

3 
Hireuc  qmrum  poetarum  &  prazmium  &* 

•oi&ima.  65  5  -D 

HirpixfamiliiR  quale:&  earnm  prhilegia 

qua;,  41  r.b 

Kir- 


Rerum   et 

Hivpiniunde  ftc  dicli.  146- b 

Hirundims  tui   nuneix.  viBorix  fucnnt. 
215.  a 

Hirundities  quale  augurium  faciant.  1 5  5  -b 
Hirundinum  &•  cornuum  ecrtamcn  pubh- 
cumubi.  jc.b 

HJp.tni  natura  qualcs.  I  ~  3  2  a 

Hijpania  in  quot  &  qu.is  provinciat  divifa. 

jio.a 

Hijpanorumin  prxliis  arma& ornamcnta 
qu<e.  7i8.b 

Hijpanorum  veflitus.  2  5  %  ■  b 

////?«»  ;'<c  antiquorttm  fabulofx.  5  5  6 .3 

Hi/irionci  quo priviiegio ab  Augvfio  donaft. 

Hfiriones  ti  quibus  Rorna  pulfi .        660.  a 

HJirionum  CjT  athtctarum  jpccics  mulii- 

f.uic.  660. a 

Hiftrionum  inthtatris  fcdcs  qn.e.       1 75  .b 

Hifirius  -jtcus  ubi  &•  quid  aliquando  paf- 

fus.  406. a 

Hodidocos  quidflgnct  &  quid  eonvitii  prx 

fifcrat.  I20D.3 

Htxdmachart/t.  Jl6.a 

Hcxdus  cui  dco  immolaretur,  700.3 

tfolographum  quid.  5M'3 

HoUfi  rica  viftc  quis  frimus  ufui.      2  o6.b 

Homcriprxccptorquis.  490.8 

Homcrus  ,  nomtn  anea  monetec  apud  Cbies. 

1057.3 
H.merus  a  quo  aliquandopoeta  'jiflus.6  5  5 . 

b 
Homicidia  intcr  Germanos  qui  luercntur 

olim.  j86.a 

Homicidii  expiatio  quomrdoflcret.  XOQj.a 
Homicidii  mulcia  olim  qux  apud  Romanos. 

5*6.3 
Homincm  dto  dcvotum  quomodo  occidere  li- 

cucrit  impunc.  8l8.a 

Homincm  faerum  curftciliui  occidcre  licue- 

rit  qu.tm  non  ftcrum.  5  9  5 .  b 

H^mincm  ftginare  adftcra  &  deinde  ma- 

cl.ucfolitiqui.  749-b.  7j2.b 

Hcmincm  vita  fibl.tlum  fcriis  publtcis  cf- 

fetrc  non  licuit.  656.8 

Jiominrs  immolarc  diis  quifoliti.      748. b. 

&  feqq. 
Homincs  immolarc  apud  t\cmanos  quando 

'jctitum.  754-b 

H^r»i>tcs  tr"centi  unc  facriflci)  ab  u4rifto- 

ment  maciaii.  7  jc  .b 


V  ERBOKU  M. 

Homines  vivi  in  fimulachro  iitgtnti pro  o*- 

Rimis  cxuBi.  7  50.^ 

Homincs  vivi  Romafteriflcii  caufa  dtfofii. 

75vb 
Homomarivus.  656.3.658-8 

H'moloidjt  porta  Thcbarum.  1075.3 

Homotimi  militcs  apufl  'Ptrfit*  qui,  67 7 . b> 
Honcfl.%  mifiio  qux.  7  O  8  •  b 

Honrjiifiimi  qui  habc.tntur  apud  Thraces. 

191. b 
Honor  antiquorum  quibtto  rebus  pracipni 

conftittrit.  2  22.b 

Honorariiludi qni.  64$.b 

Honores&dignitates  nu.im  indigne  qui- 

dam  flffquantur.  614. b 

Honorcs  fummis  'jiris  in  theatris  nuales  cx- 

hibcrcntur.  66}.b 

Htnori apcrtocapite ftcrum  flih.<t.    467.8 
Honoris  ades  cum  ara  a  quo  dcdic.tta.  261. 

a 

Hiplite  ,  quod  ludi  >jcnus.  797.8 

tforaante  apothcofin  Kafllia  dicla.    443. 

b 
Horct  dc<e  qui  vota  voverefioliti.        8 1 6.8 
Horatrmplumubi.  117.8 

Horabalnci.  1151.3.1152.8 

Hor.tJ]>o»falibus  accommoda  qux.     267.8 
Horte  quut  accufttori  C"  quot  reo  confiituta. 

ioica 
Horarum  ^enera  quot.  I  r  5  2.a 

Hordalcs  dics  qm.  1150.8 

Hordcum  pro  flumento  quibus  aliquand» 

pcenanominedalum.  ?57-8 

Hyiicorum  [forte  Xoricorum~]  dcus  quis. 

445. b 
Hurmius  ctnendi  modulus  quis  ,  &  quanda 

d  Grxcis  adhibcrifiittus.  8  7  s  •  8 

Horologia  olim  qu.iha.  1152.3 

Horolcgiiprimus  in'jcntor  quis.         472. b 
Hoictogii  cur.tpcrics  quos  Romje  cflfet.  726» 

a 
Hortx  a-dcs  eurf  mptr ;  ecli<fie.         5  1 2 .  b 
Hortari  quid.  ibid, 

HoitcnfliteX}Ut  ea  quxpltbs  yifiiffct  omnrt 

£htirit  cstenerent.  7  2  6 .  b 

Hori  1  »fli  undcfic  dtcii.  5  }  •  8 

Hofli  qui  dicii.  2  1 9  a 

Hofiterquis.  ibid. 

Hfiia  quacautclaeadcrctur.  1 106. 8 

Hcflia  vetufliori  aut  jnniori  quando  in.it  i 

Jliittm.  711.8 

Ho- 


I      N 

Hoflixeulquedeofuaj.  1085.8 

Hofllix  qux  dtii  inzratx.  I c86. a 

Hojiix  leBx  quxb%y.  z.fiolidx  qu.-t.6g  3 ,  a 

ruminaics  qux.  ibid. 

Tbflix  oynatm  qualis.  I C  9  + .  a 

Hifliarum  genera  quot.  687.3 

Hofliis  humanis  qui  litarcfoliti.       748. b. 

749-b.  7So.b 
Hofifiitaliafulgura  qu<f.. '  12  8.  b 

Hofipitii  jus  apud  Germanos  crat Janclifii- 

mum.  g8;-a 

Hofipitti  fijmboium  Linganibtu  qu.tle.  4  3 1 .3 
Hojpitium  publicum  quid  quibufd.im  loci 

fmrit.  ^Sj.a.  584.3 

Hoflem  qui  nullum  interfeciffict  ,  infiolcn- 

nibus  libare  non  potcrat  apud  Scythas. 

1082. a 
Hofles  adeffie  ,  quo  figno  indicarent  milites 

Rtmani.  886.  a 

Hoflthus   in  fugam  verfis  quid  agcndum. 

938.3  _ 
Hoflii  parricidx  pcena  qux.  5  88 .3 

Hojliiiacuria.  120.8. 12-z.a 

Ilflilibut  Laribtu  cur  aliquando  irnmola- 

tum.  7c'va 

Hcflium  capti-jorum   infigniorcs  in  cuflo- 

diamtradebantur.  4S9.0 

Hojlium  fiipulcbra   an  religiofi  habenda. 

602. b 
Hoflium  fpolia  i>i  atriis  domorum  ajfixa 

gjc.b 
Humano  cruore  qui  cui  iilent.r]\%  ^749. b. 

751. b 
Humano  fanguine   cuyis  dci  ftmulachrum 

ablui  folitum.  75  3 -b 

Humero  excrto  qui  pugnare  foliti.  7 1 5 .  b 
Hunnomm  quoddamjxdus  rnirabile.  1 98.3 
Hjacintbia  L.tccdamoniis  quid.  662. b 

Hj.icimbo  qui coronentur  injacris.  TC9I.a 
Hjatarmn  tribus  qux.  1  3  5  .a 

Hjdropotxmultcres  ubi.  672.8 

Hjlcx  qui  dicli.  1 3 } .  a 

Hymnorumfpecics  aliquot.  1 1  i  5 .  a 

Hypxibrx.  659.8 

Hypeparum  mulicrum  pukbrltudo  quanta. 

7J.b 

Hypcrboluf  ultimus  eorum,  qui  tAthenis 
oflvacifmo  cxtcrminan  fiunt .  773  .3 

Hjpciboreorum  quam  deicflindus  tnfinio 
confccl^s  mos.  554,a 

Hypingos  y  cu)»s  dex  hjmmts.        1115.8 


D      E      X 

.Hjpocaufjaquidfiint.  7jT.a.  7f2.a. 

Hjpoclcs  Cumxus  quai  Coloniat  deduxent. 

238.8 
Hjporcljcma  quid.  1115.8 

Hjpothjra  quid.  34? 'b 

Hjrcanorum  qudm  exccranda  indefiuniiit 
ficpelicndis  Conjuet  udo.  55  2.3] 

Hjjicria  ,  qualejcflum.  696.8 


J^iculaliureata.  2T4.8 

JacuW\Li,iiqnaliA.  6S6.b 

lalemos  quid.  628.8 

Janitemplum  quoties  ciaufium  fuerit.  1  ic.8 

ubi  ey-  cujufmodifiuerit.  \  1  i.a.  cur  binis 

utrmqueforibm  munitum.  II2.a.  aliud 

quntuor portis  txtruBum.  ibid.a 

J.<m  ftmulacritm  quomcdo  tjficium.  1 1 4.3*. 

diverfia  nomma.  uj.a.  Ii6.a.  triplex 

itifioro  Rontano flatua.  n6.a.  arxquot. 

115. 3 
Janus  cur  C>  btlli  &  pacis  index.    1 17.8 
Jano  quomodo  clim  litatum.  467.3 

J 'anux fipcnft  quomodo  oraari  fiolitx.  28 3. a 
Janualis  portaqux.  1069,8 

Janumi  Idibus  quid  ficri fiolitum.    760. a 
Janitarium  cy  FtLruanumquis  annoaddi- 

derit.  829.3 

Januarium  &  Juniutn  menfiescurT^o- 

'jcmbrem   apfilbmejrit  Dtmctrius  rex. 

765.3 
J.muanuc  cuidex fiaccr.  835.8 

/  ajygcs ,  populi  qui.  2  5  5 .  a 

l*f9gi   ncnto  cur  Calab.i  lotum  Jcceuiit. 

819.8 
Jafonis    Metajfalani  immcriti  fiupplicium 


ul. 


503.3 


ibtri  ■vul/uribus  dtjuncia  corporaoL)icie' 
bant.  5J2.a 

Ibcrorum  in  militibv.s fipditndis conjUetu- 
do.  558.8 

Ibirorum  inpingues  lex.  4?8.a 

Ibes  ficu  ibidts  a  qutbusut diicolcitntitr. 

456.3.  746. b 
lbidis  Jcpulcbrum  fiitmptuofium  ubi.  (,C\-  \y 
Ibim  occtdijfe  ,  m  £gjptu  cupttalc.  5  96.8 
Ibis  Ibcris  quis.  1 165.8 

Ibts  ab  Mgyptiis pro  deo  culta.  456.8 

lcadcs  Epicureis  quid.  7  66. 3 

lcb  -Kumr.  ncs  d  qnibits  tit  dii  ctdii.     74>6-  b 
lcb- 


Rerum  et  Verborum. 


UhtbyopUagi ,  natatores  infignes.      45  0,a 
Jcbtbyopbagi  in  mare  dtfunttos  abjiciunt. 

556.3 
ld*a,deaquJt.  443.^.509.0 

idxx  dcorum  matris  liuli  qui.         6  3  2. b. 

8cfeqq. 
ld.e.c  matrit  fodalitatcs  qwtndo  invcnta. 

2oc.a 
Idem  pnfrii  quid.  5  \  5  • a 

Jdentitat  rcrum  featndum  lnrifconfultos 

&  Pbyficos  quam  drjerfi.  54",a 

Jdibsu  litniii  qutdfieri  foleret.  761 .a 

Jdilm  Martii  quid  fieri  folitum ,  &  quo- 

modo  c.tatiquando  vocari jujfie.   760.3. 

761.X 
Jdtmettem  §h  mipinm  votum  Crctapulftu. 

SiQ.a 

jdm  luli.t  quibtts  diis  fiacrx.  7^3  -3 

Idm  luli<£ quibmfoi  tunata.  1 1 4'  a 

ldus  Martia  cur  parrictdium  dittjt.  1 14  r. 

a 

ldus  mtnfittm  finguUum  quam  C>  cui  fo- 

lcmittfint.  759  a.  ^c  feqq. 

I'm  rraixy  ,apud  Gr.ccos  quid  figntt.   885- 

a 
liccrevel  capitejocinorit  inter  exta  defi- 

cientequid  portendat.  345-" 

ltcorii  caput  auftum  -ut  duplicatmn  quale 

faciat  auffncium.  34^.b 

hcur  geminum  qnid  portcndat.  3  45 ■'J 

lc]unto  qui  mter  Etbntcos  vacarent.  1077. 

a 
I<inii  quilius  dcorumfummus.  J  ^4 .b 

ignii  C"   ••<]'■< a  cur ffionfoiS'  ffonfxiii  limi- 

nc  dutms  tantenda.  269.3 

lgnis  (S  iota  ubi  olim  fiequtnt  noxiorum 

pocna.  597-3 

lgttu  i»  lcmplis  afiiduiqualis  olim  ratio. 

104. b 
Jgnis  pcrvigil  quibus  olim  gcntibus  inftcris 

cffet.  ibid.b 

Ignis  ficer  quat  aliquando  ftxminas  bonoris 

camd  prxihat.  8-8.9.3 

Ignis  fitccr  quibus  olim  prxferri  folitus. 

224-3 

Jgnis  facrificiorum  cx  quo  ftritttus.  II 08. 

a 
Ignis  quibus  pro  dco  cuhus.  4  3  6.  b 

Jgnominijc  nota  qiti    miiitcs  affccrcntur. 

361.3.  364-3.  367.3 
Jgnominixfolutio  quomodo  ficret,      *68.a 


?c9.b 

748.b 

35-b 

233.3 
1117.3 


Jgnorniniofa  mfiio  cjuit. 

Ignotvm  tleum  qui  colcre  foliti. 

in.C>&{ic]uid. 

lleafcu  ELea  itrbs. 

Ilicet ,  cujus  infitcris  vox. 

llicet  quando  O  ubi  potifiimum  dici  fiili 

'um.  646.3 

Uienfes  cur  Herculi  facrificare  vctuerint. 

377.3.378.3 
Ilion  ,  Priami  regia.  613.8 

lUcgittmxnuptitt  qnat.  292.8.  294.3 

lliyrtciprovincix  quot.  5  I  I.a 

lllyricorum  puerpera  quamfortes.      485.* 
lllyriu  futuri  certammis  jignum  quid.$y$. 

a 
Ima  cera.  4.8 

Imagines  &  coltmtna:  in  mcmoriam  defun- 

Hi  eretta.  650.3 

Imagines  ducum  bofiium  mortuorum  quc- 

modointriumpbo  dclat.t.  488-b 

Imagints  in  Circtnftbus  elata'.  77«b 

Im.tginet  famiiix  in  exequialHmS  pompit 

cdutt/e.  3Jo.b 

Imagine t  d  lycurgo probibila:.  454-3 

Imaginum  in  domibus  Romanorum    olint 

quanta  cnra.  3  29. b.  &  fcqc]- 

Imaginnm  cerearum  o!im  apud  Romanos  m 

"Magnatum  adibus  ratio  qux.        3  29. b 
Immolandi  initium  Romx  d  fuiUt pecoris 

gentrefattum.  694.3 

hvmufylus  an  ex aqttilino gewre.      i^^.b 
Impares  'jittimx  quibus  di/s  offintntm; 

711. a 

Imp(rati-.'.tfer;,t  qua>.  5  o  .b 

Impcrator  quis  aiiquando  diccretur.  689. 

b 
Impcratorcs  unds  Cxfarcs  &  Jlugvfii  di~ 

tti.  7.3 

Imperatores  morttti  nt  efferrentur.  629.8. 

630.8 
Imperatores  qui  dtlatmib'is  aufcultarini . 

1161  a.  quieosavcrfatifint.     n6i.a 
Impcratorts  rnunus.  428. b 

Imperatcris  C~  confuiv.m  in  tbeatris  olim  /<j- 

cusquis.  173  b 

Imperatnrum  aliquot  fiugalita,).      jcc.b. 

&  fcqq. 
Imperatorum  Cir  ducnm  ttliiatque  alii  orna- 

tiisinbtllo.  148.3 

Imperatorum  iwttgincs  profignis  in  bello  de- 

ferrbfoliM,  870.8 


I       N 

Imperatorwn  nomhm  Saliayibus  carmini- 

bm  celebrata.  z  c  2 .  a 

Imperatorum  nomine  qui  liber.i  Republica 

"jocati.  lo.a.  eadtm  opprefla  qui.    It.a 
Imptrium  fi.ibtle  quod.  5*1.3 

Imptrium  unius  I  audatum.  1173.8 

Imptru  ormmcnta  unde  Honutni  fumpfe- 

rint.  s^c.a 

Impetiginofis     templa     ingredi    wtitum. 

icSi.a 
Impctrativa  aufyiciaqua.  I2l-b 

Imprecationes  dira  quo  fitri  folitx  modo. 

Sif.a 
Impudiiiii*  ubiarafacraia.  105. a 

Inltnteunguentum  >  quid.  I56.D 

Infinum  de/putrt ,  quiddeftgnet.  169.0 
ln  utramque  aurcm  dormire  ,  quid.  1 5  8.D 
laarcidum  qv.am  mrgam  veteres  dixtrint. 

847-a 
Ina-.ime  mons  molu  ttrtai  a  contintnte  dif- 

clufus.  239.8 

inauguratio    Regum-  quomcdo  fieri  foltta. 

219.3.  Sacrorum  ifidU  quomodoficret. 

ibid. 
Incijlum  admittere  quis  dic.ttur.        8  6 1  .a 
Inctjlus  matris  &filii  apud  quos  olim  lau- 

datus.  IJ.a 

Index dijitus quis.  I2C2.3.   curfic ditius. 

liO^.a 
Indici.i  quadam  militaria.  885 ,a 

Indigcies  cliiqui.  440. b 

Indinaturaquaies.  1055.8 

Indi  cur  rjiciimas  non  jugularent .  I  IO<j.a 
ludiper  quidjurarent.  9C.b 

lndi  quot  in  tribv.s  fingulos  populos  drjifi- 

rint.  I34'a 

Indi  ut  puerosfuos  inflititant.  48 1  • a 

Indi  ut  fibi ftsonfas  pararent.  956.8 

Indi  ut  in  bellum prodirent :  868.3.  877.8 
Indi  infx  qmnternionis fingulas praft&u- 

rat  dtvijere.  511.8 

Indt  qu/tm  fint  abfiemii.  674.8 

Indi ,  Rege  capiUos  abluente  ,  ftfium  ttlt- 

brabant  dicm.  764.8 

Indivates.  32I.a 

lndis  fcenus  ignotumfuil.  48-a 

Indisfir-JtnuUi.  775-a 

Indorumannus.  817.8 

Indorum  dii  indigetes  qui.  4^  ?  ■  b 

Indoruminctftusncfandus,  .  l8o.a 

Indorum  ir.bofliitalit  as.  982.8 


D 


E      X 


15.» 

678.3 

224-3. 

226.3 

196. b 


Indornm  rrios  in  funeribus  dcfunclorum» 

475-a-554«a>555-a- 643.8 
Indorum  i»  matrimonio  contrahendo  ritus» 

188.8.189.8.  &feqq. 
Indorum  in  pr&iiis  arma  qux .  7 1 9.  b 

Indorum  infocietatc  ineunda  mos.  28  b 
Indorum  ntmo  ceronatus  fitcrificat.  IC9  j.a 
Indorum  res,memoria  ,  ncnfiripto,  ab  iffis 

teneri.  529-« 

Indorum  mulieres  ut  cum  maritis  defunclis 

crementur.  640.8 

Indorum  -jtflitus  quam  varius.     2 J  3  .b. 

234-b 
Indorum  t\egum  cognomenta  qux. 
Indorum  Rcgnm  frug.ilitas. 
Indorum  R.egum  ornaius. 

feeptra. 
lndv.fi  a ,  vtflifm 
Inekriandi  abfquepotu  modus  quis  ,  &  qni 

hoc  uterentur.  674.8.675.8 

Inf.ms  e  rnatris  uteropene  editus,  in  al-.um 

revcrfus  ubi ,  &■  quidporttnderit.  5  39.8 
Infantes  lacie  aiendiubi  i\oma  deponifoli- 

ti.  348.8 

Infantes    rjivos   Saturno  qui  immolarent% 

749.  b 
Infanti   quoto  die  nomen  darint  t\omani. 

48  6.  a 
Infcrias  mortuis  dare  ,  quo  menfe  folitum. 

;6s.b 

Infcrniofliaubi.  635.8 

Inferorum  ara  quomodo  fieret.  1087.8 
Inferorum  ar<tfub  terra.  3  59*b -  36o.b 
Inferorum  hoftia:  quales.  1 C  8  5 .8 

Infulafxcerdotisqualis.  IC98.a 

Ingluvieifuprema  exempla.  3  r  5 .  b 

Injicc,  injice,  Aphris  quidftgnet.  885 .a 
Initiurn  annt  quoties  olim  apud  Romanos 

'jariatum.  832.8 

Injuria  pocnaquit.  548. b 

Ino  quxpofi  apothiofin  dicla.  442*b 

Infani  cur  quidam  cognominati.  70.8 

Infigne  fo'jis  contra  Titana*  ,  qUod.  865  3 
Infignia  alia  atque  alia  bene  dt  rep.  meritis 

conceffa.  1014.8 

litflratum  quidfit.  l^l-^ 

Inflrumentorum  aliqttot  domeflicorum  ca- 

tatogus.  54'«b 

Infubres  ,  populi  qui.  1 09.8 

Infubres  auratis  fagulis   in  pralio   ufi. 

tnfu* 


Rerum  et  Verborum. 


Itlfubret  tjualibuf  in  bello  ftgnif  ufii.  868. a 
Jnfiulx  fiubinde  rtgna  nmcupantur.  24  - ,a 
Infutarii  qui.  840.8 

Intcr  0$  &  offtim  multa  cadcre,quid.  I 58. b 
Inter fiacrum  &•  faxum  flare,  quid-  I  5  7.D 
Jnttrcalandi  mos  apud  divtrfot  blim  quif. 

830.8 
lnterccptor  alienx  litis  quit.  I C  48-  a 

Jnttrctflio  quibut  pottflimum  comptttrct. 

I2.b 
Intcrciftdies  qui.  ir.}".a 

Jnterregem  temere  dicere  non  licebat.  47.  b 
Interrcgct  qui  cy  quando  primum  creati. 

45. b 
Jntcrrcgnum  qnot  dies  duraret.  ibid.b 

Jnterregumpoiejias  ac  munus.  47 -b 

Jnterula  ,  quale  veflimcntum.  196.^ 

Jnvenio  quid  fignificct  &  qui  diffirat  d 
vcrbo  Hsp trio.  I 6  2 . 8 

InVl&i  nomcn  cuimnft  inditum.  837. a 
Joci  in  trinmpbantes  quomodo  )aci fdcant. 

497. b.  498-b 
Jol  ,jubxrrgia.  6ll.a 

Jflai  tcmplum  quam  mirjefiwBitatis  habi- 
tum.  111'* 

Joncs  naturaqualcs.  ICj8.8 

Jones per  cramlcm  \urare fioliti.  88.b 

Joncs  quam  jtnt  Jtrvitwt  dediti.  786.8 

Jones  ex  tu)us  gcmc  i\cgcm  eligere joliii. 

1 169.8 
Jntt s  primi  w.guenlorum  ,  coronarum  & 
mcnfix  ft '■cund.e  mventores.  685.8 

Iones pfialltndi  normam  &  molles  fialtus  pri- 
miinvtnerunt.  495 .2 

Jonicorum cbar.uhrum  vetujlas.  5l8.a 
Jonicus  canendi  modus  qualis.  875.8 

Jovem  Latialtm  quisfic  diciyiffitrit.  344.3 
Joves  quot  enumercntur.  J79-a 

Jovi  quibus  animalibus   potiflimum  htc- 
tur.  689 .3.  fide  reliqua  in  Jupitcr, 


Jovis/ilii  quidicli. 
Jovis  porla  Caputt. 
Jovis  .rdes  cxtra  urbem. 
Jivis  ^ibrclani  templum. 
Jovis  ^immonis  oraculum. 
fovis  Ctifilodts  adcs  ubi  Rom*. 
Jo  vis  Elicii  ara  ubi. 
Jovis    lnviRi    xdrs    quando 

762.8 
Jovis  LabracLci  fccptrum. 
Jevis  Labrad^i  fipiuUcbrnnt, 


j8o.a 
1074.8 
259.3 
696  a 
4i4.b 
5W-b 
56i.b 
didicattt. 


225.  a 

ic.u.a 


Jovis  Latiaris  tcmplurttm  49-b 

Jovit  /Vtilicbiifcfla.  71?'* 

Jovis  Pifloris  ara  ubi.  j  c  3  .b 

Jovis  Pulverii  tcmplunt,  4 5  5  a 

Jovis  Scrvatoris  ara  lthaccnfitbus pro  afiylo 

habita.  78 1.8 

Jovis  Statoris  ttmplum  ubi.  5  59  b 

Juvis  Tonantis  ttmplum,       5Jlb.  55  3. b 
Jovis  Trtminei  ara  ubi.  570-b 

Jovis  ftRoris  templum,  Ioo.a.  Videre- 

liqua  m  Jupitcr. 
Joviani  Vontani  laus ,  habitatio  ,  patria. 

i.a 

Iphiciatcnfies  equites  qui.  697.b 

Iphicratidcs  quales  calcei.  2  26  .b 

Iphiaatis  iHficiplina  miiitaris.  1 5 ~  .a 

I'rrroley?iiquid.  8 '5-» 

Iracea  ,cu)ut  urbitporta.  1074.8 

Irus  ,mons.  853.8 

IJauria  cui    Romano    cooyiomtn    dcdmt, 

333.3.  324.3 
lfiacifiiccrdotes  quomodo  vcflirentur.  3  20.8 
Ijichi.ts ,  Patladis  fuerdos  apud  Cla^ome- 

nios.  320.a 

Ifiis  dea  quorum.        444. b.  466. b.  746.b 
Ijts  qn.mdii  a  Romanis  cxuBa.  4383 

lfidis facerdotc s Jimptr  derafio  erant  capitc, 

583. b 
ifitdisfiacra  &■  cxremonia:  qux.         5  io.b. 

rcdcs.  512-b 

Ifidis  fiacris  in.tugurandorum  cxrcmonix, 

219-8 
IJidis  ftmulachrum.  1 "  i6.a 

Ifidi  qued  animal  fiacrum.       697.8. 705.8 
Ifmeni.ii  Thebanus  quam  vaf,  e  in  adorando 

'Perfarumrcgc/e  gefficrit.  418-8 

Ifmrnias  Thebanus  quomodo  quofidam  tibut 

fiuafimarit.  398.8 

Ifimenus  ,deus  quis.  45  8. b 

Ifocrat  is  didlum.  1 5  4  .b 

Ifiomerinx  horre  qux.  1 1 5  2 .8 

Iflhmii  ludi  quales.  6  5  •  b 

Iflhmiorum  quanta  oHmcelebritas&flu- 

dium.  66.b 

Italinaturaqu.iler.  1031.8 

Ittr  qnid  ftt,  4  39.8 

ItcrduiaquxdcadiBa.  4S4«b 

Ithome  ,  arx  qutt.  556-b.  5  57-b 

Ithomtti  Jovi  trcccntihomincf  mofiacrtfii- 


cio  ab  striflomene  maciati, 
Juba,  Itlaunriinidtuf. 


750.b 
444-b 

Jub* 


I       N       D 


X 


Jnbx  Rcgit  In  thjhturcs  ajpcrrima  ptxna, 
356.3 

IubaZ  YCgltt  ubi  &  q»x.  CXI.H 

lucundiaRilabarcs.  i6.6.b 

j.iJ.i.i  SibyUa.  7?9>a 

Jud.ti  cur  nuUa  ftmulachra  halean!.  IC92  .a 
Judazi  inftcris  non  medo  libia  ,  fed  tympa- 
nis  concimctt.  i  oS  5 .  a 

Judxorum  in  adnlttros  pcena.  86 2 .  a 

Jndicia  olim  f^oma  qunmvaria.  1 8 .  b 

Judicia  in  quot  0;  dines  drSifa.  472.3 

Judicia  cjua:  uor  rnodis  eludi.  1 5  2 .  b 

Iudicium  eremodicium  quid.  io^o.a 

Judicium  primrnn  populi  Romani  posi  ex- 
aclos  Regcs.  60 1.3 

Jitdicium  de  hanfiu  aqua:  cx  alicnis  fuudts 
lcgoto  difcntitur.  9 1 7 .  a  &  feq<]. 

Judtcium  dc  nocenie  quo  paciofitbat.  606 .  a 
Iudicis  cotrupt 1 pofna  qu.e.     547. b.  5  9 1  •  3 
Jndicum  imagines  quaaeds  Tut  bani  cffngc- 
rent.  $go.  a 

Judicum  wramentum  Jiltnne  anle  fintcn- 
tiamdefinitivam.  606. a 

Juga  luno  undefic  dicla.       40  3  •  a.  467^ 
ejus  ara  ubi  Rornx.  467^ 

Jugarius  -jicus.  40 1 .3  | 

Jugcra  agri  quot  pofiidcrtoiim  l\omx  cui- 
quelicucrit.  682.a.68j.a 

Jugeriminimapars  quaz.  441.8 

lugerum  qttid  fit.  44C-3 

Jrtgum  quid.  3  2  9- a 

Jugurtha  .trarium  nlifuerit.  .2  54.3 

Jnli  unde fic  diBi.  74  a 

luiiabafiiua.  ?47-a 

Juiiacuria.  I2l.a 

Juiiaiex  fimptuaria.  685.8 

Jnlia  lex  de  bonts  profcriptorum  pubtican- 
tiis.  S2i.a 

Iulix  tigcs  multiplicesnon  eodcm  ttmporc 
lat.c  858.3.  Sc  fecu]. 

Juiiani  tixor  &  filia  Augujia:  appeUatx. 

8.a      ' 
Julii  Idibus  qttidfierijlleret.  76  5  .a 

lidti  Cafaris  convivium  cum  Cieopatra  qua- 
le.  298-b 

Jtdii  fefris  podigalitau  522.0 

lulii  Cafarii  fiomnia  aitquot  qualia.    843-a 
luliuium  familix  qttid  proprium  fuetit. 

74-a 
Julis  infula  quot  quantorujnqne  ingeniorum 
parens.  473  -b 


8j6.a 

74.  a 

1115.3 

2j$.b 

?89.b 


Iuliits  Cxfar  cur  uni  piures  uxtres  ttuccre 

coucejferit.  ,gc.a 

Iimhs  C*far  cur  nullos  corporis  cufiodcsad- 

miftrit.  ^93  b 

Iulius  Cxfarprimm  dtfunclam  uxorcm  lau- 

davit.  g5l.a 

In/iut  Cxjar  quo  ludofc potifiimum ebiecla- 

re  jilttus.  -94.a 

Iulius  Ca-far  quando  &  ubi  octifus.    1 2 1  .a 

Iulius  Cafar  ,  C.  Caf.tris  pater ,   cur  ab 

extrcitH   Imperator  fuerit    apptUatus. 

11. a 

luiius  rnenfis  Athcnienfiisus  ftfius  erat. 

763  -a 

Ittlins  menfii  cui  deofacer. 

T'sX@-,  quicl. 

lulus ,  c ttjus  c'.ex  hjmnus. 

lunceo  andiiu  qui  tmrntur. 

lunia  Hruti  jiror ,  Ca/iio  nnp/a. 

Iuni.-tnus  Xlaiiis  quam  futiit  inftgnis  fim- 

tnorum  cor.yeSlor.  8 1 .  a 

>-'V.  Iw.itts  cu,  DiiJatortrratus.  410 

Ittnius  iiiutus,  ejeBo  Tarqui>:ioy  cum  Cclia- 

tinoconjuicrv.uus.  5678 

Innius   Brutus  Tarquinii  Superbi   ne/  os. 

3  88.  b.    e)ns  &    CoUatini    cognatto. 

389.b 

luriius  cui  dccfaccr.  8  5  6.a 

Iuno  cuiquefua.  r-  458. b 

Iuno  unde  cuyotpd-)  ©-  cognominata  apud 

Laccdxmor.ios.         .  690.  a 

luno  quam  Romanis  cuita.  4  5 1.  b 

luno,    Hetrufcorum  numen  ,   ubi  e^rmie 

cu/ta.  Ejr.a 

luno  lvgaiis  v.ntle  dicia.  2 7 o.a 

luno  ^lenfaiis,  qux  C7-  £luiritia,ubi  culta. 

124.3 
luneSefyita.  8rc.a 

luno  fejentana.  3J9-a 

Iuno  quorxm  dea prxcipua.  448. b.  45 1  .b 
lur.oni  Calenda  crant  facrax.  766.8 

Iunoni  Fluoniaz  a    quibus  facrificatttur. 

484-3 
lumni  quam  dherse  ac  impie  faerificare- 
tur.  469. b.  fecfeq. 

Iunoni  qttcd  animai  prsprie  dica!um.6<jj.a. 

699  a 
luncnueandidxulnx.  420.S 

lunonts  Lucinx  timpium  ubi.  5  68. b.  570.6 
lunonis  Tilatutte  tcmpium.  348.8 

lumnii  'Monetx atlcs.  405 .3.  5 5 2.b 

luns- 


Rerum  et  Verborum. 


Junonis  Soff>it<t  drlubrum  ubi,  5  5  9. 1> 

Junonis  Stfhita jtinutachrum.         10258 
Junonit  Rjgin.t  .edes  incoUc  ^Aventino. 

1%o.b.  561. b 
Junonit  tedes  cjr  <W*  divcrf.t  Romp  466.  b 

&  feqq. 
yunonis  quam  pnt  varia  nomina  ac  potcfla- 

tcs.  451. b.  &  ftqq. 

Junonius  PttttT  tjuss.  1 1 6  3 

Jupttcr  bcUipcius  ,  c:t)us  aliquandofuerit 

teffcramititaris.  883.3.884.3 

Jnpiter  Ftretrius  undeftc  diHus.     109.3« 

tjus  tcmplum.  lo8-a 

Jnpitir  btventor,  37°,a 

JnpiterMilitarit.  81  oa 

Juppitcr  Pappa  a  quibus  atltus.        45  5  -a 
Jupitcr  Pluvius.  ic65.a 

yttpitcr  Politus.  3  2 " . a 

yupiter  Prxdator.  8 '  ia 

yupitcr  'Prodtgialis  qno  facrifcio maxin.i 

placttnr,  689.8 

JitpiterScr-jatcr.  8io.a 

yuptter  Xcnius  a  quibus  pra>cipue  cultus. 

984-3 
yuramcnta  tjuibus gentibits  fint  nullius  rtl- 

ligionis.  99.  b 

Jmamentis  homives  itafiuflrari  oporterc , 

ut  pucros  talis  ,  Dior.yfnmpi.ifcntcn- 

tia.  100. b 

Jur.tmentorum  apud  diverfor formjt  quam 

dherfe.  8  3  .b.  Sc  feqq. 

Juramcntum   lcgitimum  miliiart  quantlo 

cceptum.  i6c.a.  rjusforma.  ibid. 

yur.\mcnlumPontificis.  5'5,a 

y iiramentum  pcr  dcpofitam  'fecuniam  quo- 

modofi.it.  5j5'b 

yurandi  per  res  fcu  crcaiar.xs  nwtm  olim 

dhcrfi  modu  86.b 

Jure  fcripto  qui  non  vfl.  j  2 1 .  b 

J  urifcoufultorum  aliquoi  infigniuru  catalo- 

gut.  728.  b.  729.  b 

J itiis pcritus  alitjuis peculiuris  ad  d.md.i  >c- 
ffonfa  apud  \1a\acenos  etigifoLitus.J2$.b 
Juri  1  primarta  drjifio  qua\,  72  "{.  b 

yusad  quidpcrtineat.  ibid. 

Jnrisfccialts  -jcrba.  2  t .  b 

Jurisjuraisdi  cognitioad  Ccnfcres  ptrtine- 

b.u.  721. a 

Juris)urandi  nudfts  ac  -jc.-ba  apnd  dtvtrfos 

quam  diverfx.  Xj.b.Sc  lcc.q. 

Jus)Ht,mdum    Confulis   ct-m   Magifliatu 
T:rn.   11, 


difungeretnr.  576".a 

Juijurandum  funHifiimum  apuA  Romanos 

T»d.  94  b 

Jut  trotlepenes  quosfolos  olimfucrit.  3 1 4  .a 
Jmlegatorum/anBuwh  n.fc 

Jut  nciis  mtrapomansm  Cunfuhmnda- 

''•''*"'•  IC8.8 

Juflitta'  flmul.tc!  run-.  IC  l8.a 

J.tftut  tjuis  Gr.tcoum  ccgrominatw.^q.a 
Juvcna.es    ludi  qut  &  qucmodo  ficrtnt. 

6^.b.6;6.b 
Juvcnat»  aliquot  Isci  difiufii    4.3.  rji.a. 

597-a-  47I,b-  663. a.  665.2.965.8. 

Ji99-a 
Jwjcnca  cui  propnaviHimn.  699.3. 

7^5.3 
Juvenca,ly,icorum  'jatum-jiHima.  t%\.\> 
Ju-jcntutn  ttdicutauii.  55-b 

Juvcnum  m  tbeatrit  fedts  quit.  1 7  5 .  b 
Juvcnumvota.  8l6.a 

K. 

J/^Ajc  m  t*u7ijv  iMmm,  &'te  Kdutitk 
1V;     »«>®-.  i66.b 

KxlxTuyt&quid,  IlOO.a 

K«wf«rf«.     '  985.a 

K»pvx.tiov/juid.  2%.\> 

KXhv:'?.  4-s.a 

Kcv/77  ,quid.  I^O-b 

Kcf«?  qualis fuppliciiiccus.  \il.2 

Kgacnt  dytbx  <fu.ifi(0Y(&.  3  ^.b 
Kpzwp  <f/Kav  ,  q.ftHortitium.      ic^S.a 

KJCo/  Graxis  quid.  79C .  a 


A  c£"  N  /Vi  fentcntiit  fcrendis  qttid fign.t- 

rint,  5Q4» 

Labarum  quid  cy  quomodopro  stxiUo  ufur- 

patum,  87T.a 

I.abdanum  ,  caflcUum.  2  f4.a 

Labeones  qui  &  undeflc  dicli.  5  ■>  1 

Labeonit  de  fupcUcclitc fententia.  I  }0.a 
Labcremus  ,  cujus  aiiqKando  fitcrit  tefflra 

militarif.  8>>j.a 

Labwiopirum  v»fa.  8l6.a 

Labradei  Jcjitfceptrttm.  21  yt 

Lac  cui  offtrrifolitum,  7c6.a 

Lacedxmonti  cur  hojits fwjicntts  noninfe- 

qufrcntur,  93  ^-a 

Fff  Uct- 


I      N      D 

Z&c  ed.tir.or.it  cur  fititaionem  inier  quoti- 
di.m.ts  d:  cipliiuu  habuerint.        -}<)'>  a 

Lactdxmonii  no-jos  wcolat  non  admtttt 

bant.  980. a 

Laced&monii    in    ciiua   futYtnt    clur.tcta. 

;i8.b 
Lacedxmonit  jure  fcripto  non   uttbantur 

52  i.b 
Laccdxmonti noclu  fontes pltcltbant   592-8 
l.tctdxmonii  omncs  comati,  exccptis  fer 

-jis.  4 1 .  b 

Lacedxmonii  pralium  inituri  quid  ftccroit . 

876. a 
L.tccdxmcnii  quomodo  acloLfcatcs  fuos  d 

tcmultr.iia  absicrr'ant.  4~7-3- 

eorum  in  t  ofdemfc  -jera  difciplina  i  b  i  d . 
Laced.c  r.onits  adulttria  inco^nita.  86 1 .3 
Lactdxmoniis  quid  exitiojuerit.  9803 
Lacedamcnwrum  confidentia  nimiacontra 

TeqetUcs  ut  frufirata.  940.0 

L.iCtdxvioniorum  quanta  cura  infepelien- 

tiis  in  bcllo  interfHorum  cada-jcribus. 

6x4  b 
Lltceda  monio;  nm  in  approbandis  fntcntiis 

confitfio  tjux.  icc6.a 

L.tcedxmomorum  in    clypeis  olim  infgne 

quod.  68i.b 

L.tcedxmoniorum  militumfotttuty yiramen- 

tum.  162. a 

Lacedxmoniorum    in  ephebos  fiagris  defx- 

nieniium  inflitutum  unde.  1  I  5  .3 

Lacccixmoniorum»  in    obttu    Regis  Ituito. 

61?. a 
Lacedxmoniorv.m    in  prxlio  intundo  mos. 

952.3 
lacedxmoniorum  in  firvis  manumitiendis 

mos.  967.8 

L.tctr 'xmoniorum  luct/fs  qnarn  diuduraret. 

654.8 
Lacedxmonio;  um  peritia  mdttaris  &  ordo. 

-•8  a 
Ljcerl ' xmoniorum  tropljXum.  '77,a 

lacfdamoniorjim  vtfles  militares  cujus  co- 

/orts  cffent.  i.;.6.a 

Lacxn.u  folat  -jiros  parere  ,  provcrb.  476.8 
lactrn.i ,  qualis  cy  quorum  -aflis,     1 98. b- 

24c.b 
Lac.rnis  albis  quando  utercntw  Romani. 

I.acinia  funonii  ara  quxm  mira,      4 2 2. b 
Ltcinije  Junonis  tempium  ubi.  468.  b 


Lizones  furnmi  palxftritx  fucrunt.      494*3 
Laconcs  porticum  P, ,  ftcam  de  manubiis  tro- 
pbxi  Ucoix.  ruxere.  \ 74.8 

Lacones  pt,  quid)u,a,cnt.  89. b 

Li  lOmcacenturta  ytntonrno  qu.c.  71  l.b 
Laconicarum  nutricum  c.mmendatio.  488.a 
Lacon  jta.  u,.di  tju.damcg  ominati.  34.. a 
Liconnm  ^rcjitoquentia.  417-a 

Lrtt.tc  mbcrbamfirre,  Perfis  quid.  34. b 
Laitaria  columna  qux  cy  ubi.  3*8.8 

LaSt  quipro  qitotidianc  cibo  ufi.  078.8 

L.tRis  quibu,.  infacns  ufus.  706-3.707.8 
Lad.frma  ,  quile  faltationis  gtnus.  639^ 
LaHuc.n  qui cur prinio .•ppomrtnt.  292. b 
Laciucim  undefic  -jccati.  5  4.3 

Lacyas  tribits.  IJJ-a 

Lacydipb.iofipbo  anfer  quam  fucrit  charus. 

60;. b 
Li-.das ,  curfor  infignls.  448.8 

Lxna,  qualis  &  quorum  veflis.      21  5.  b. 

24  -b 
Ltenati  {alibi  Lxnates]  mde  quidam  dicli. 

6}.a 
Lxfirigones  undc  geniti.  380.8 

La^its  j&gyptiorum  rcx.  I  8.  a 

Lam.icbi   [Athenienfium   ducis   paupertas 
quanta.  684.8 

Larnacbi  m  milttcs  bis  peccantes  dicinrn. 

369.3 

L.  Lamia  primus  t\pmanor.  civium  d  Gabi- 

mo  Cof.  relegatus.  788.8 

Lamia  mcrctrtx  quem  Regcm  prope  dtmtn- 

ta.it.  i86.a 

Lamix  unde  quidarn  cognominatu         71.8 

Lamii  unde  oriundi.  69^ 

Lamifcus  quis  ,  ejufque  tertius  digitus  pedis 

lupiniis  erat.  1 2  C  2 .8 

Lampin pcranfcrem  'lurabat.  88. b 

Lamyrus  cur  qtits  cognominal  us.         342-8 

Lancta  quibus  olimpropria,  68  3  «b 

Lanea  'vtfics  apud'£gyptios  nec  cum  cada- 

vere/peliuntur  ,  ne  c  in  xdcs  deorum  im- 

portantur.  617-8 

La,:ea\  -jtfl:  s  quibus  in-jifk inftcyis.  IO93 .8 

L  »  fiaum  mulieribus  quam  olimfuerit  de- 

corttm.  95  9' <* 

Lamftx    quos  committercnt  -jcl  quomodo. 

64  .b 
J.acdicca  infatrapcas  dhifa.  5  r  1.8 

Lacdicazomm  immatiittu  inficrificiis  qu*. 
748.h 

Laomt- 


R  E  R  U  M    E  T    VERBORUM. 


T.acmedontis  cadaver  ubi  f  pultum.  107  }.a 
Ltiperfxquid.  88. b 

Lapide   Ltsbio   extruRas  dornos  qui  apud 

Grxcos  incolcrent.  6548 

Lapidei  pontes  auando primum  Romx Ji,u- 

cli.  508  a 

Lapidicinis  damnatiqui.  5^7,a 

Lapidum   cumulus    awrjtus  pro  trophxo. 

I7?.a.  174.3 
Lapidum  di-jafp  fpccies  unde   produBf. 

8c.b 
Lapis  tetragonns  a  qtiibus  pro  dco  cuhus. 

ioi8.a 

Lapis  in  Caryfio ,  qitafi  lana  i/itextus,  nulh 

igne  adurtbatur.  645.3 

Lappe  unde  quid.tm  cognominati.  6o.a 

Laquearia  vcrfatiiia  cce-:ationum  a  quopri- 

mumcxcogttata.  290.  b 

Laqueis  ubi  mulierct  ex  cquis pugncnt  ,  non 

gladii-s.  7'9-b 

Lar  Deus  ,  cuyts  aliquando  fucrit  tc/Jira 

mtlitaris.  88j.a 

Lar  in  atriis  dcmorum.  ;  1 9 .  b 

Larcntalia  ftcra  cui  &  a   quo  inHnuta. 

199.3 
lares  dii  qui.  <\}9,b.fccundum  *£.gyptioS 

quot.  ibid.b 

Lares   quam   ridiiuli  ornarentur  &•  quid 

iUis  immularctur.  7 0 1  •  a 

htribus  qux  animali.t proprie  dicata.  697.3 
Laribui  quiludidicatt.  6^4.^.6$  <;.b 

Laris  ftcra.  464.3 

Lariumcultus  unde cocperit.  559-a 

Larium  xdes.  408.8 

Larium  in  larario  cultus  undc.  5  96.  b 

L<trium  faceUum.  1 0  1 .3 

lariffa  ,arx.  5  5  5-b 

Lartts  Tolumnitcs  quorum  Rcx  &  a  quo  vi- 

clus.  ic8.a 

Larvaforaqux.  35*a 

Lafanum  quid.  66j.a 

Lafihcnts  Thebanus,  curfor  inftgnis.   4  ^9 .3 
Latavia.  40?. a.  405  a 

Latcreults   coflilibui  Babylomi  pro  chartis 

uft.  5:73 

lateritiat  domos  qui  primifccerint.    3  3  7 .  b 
Laticlavus  equitum  qualis.  5  1  Q.a 

Ld:icla-jm  cy-  latior  tunica,  inftgnia  trdinis 

Senatcrii.  2o8-b 

Latii  j/«.  976.8.  pmiiicgwmeorumqitiid 

habtrent.  977-» 


Latin.i -i.t.  71 5 .2 

Latinxfc  rix  ubi,  quomodo  &  a  quibus  agc- 

rcntur.  4Ci-b 

Latini  frmonis  ufus  nonmUis  coloniii  pro 

munere  rlattts.  5?~-3 

Latini qucmido acies  i/firuxtrint.  9}  f.a 
Lat.noruvn  dcm  quis.  444  b 

La:ino;um  r.tus  in  jponfalibus  ccntrahcn- 

dis.  270. a 

Latinus  populus  in  XX  x  v.  tribus  quando  di- 

vifiis.  n6.a 

Latoi.i.x,  carcer  t\pmx.  5S1  .a.  ItcmSy- 

racufis.  581.8 

Latonx   oraculum   ubi.  404. b.   tcmplum, 

405. b 
Latronrs  qui  militcs  olim  dicli.  7 1 5  .b 

Latiuncitlurum  ludus  qnis.  783.8.    a  quo 

primum  invtntus.  789.8 

La-j.tnd:  mos  Scythis  quis.  1 1 5  7-a 

Laud.it iofunebrts  apud  Grxcox.  645.8 

Laudationts  rtorumundc,  feu  quandofub- 

latx.  60  2. 8 

Latidts  dcorum  intcr  epulandum  quomodo 

c.vicrtntur.  J  II  l-i 

Lavcrnx  qtti  votafaccrtnt.  8  '  6.a 

La-jrrn.'  j furum  dca.  1 069-8 

La-jcrnalis  porta.  lbid. 

La-jicanapcrta.  1070.8 

La-jinu  qucmcdo  annum  ordinarint.  829.3 
Laurea  corona  quis  tn  o-jaticnc  ufitf.  6IQ.D 
Laureataftcula  qui  aliquandofcrrcnt.il  4. 3 
Laurcatx  litcrx  qux.  ibid. 

Lauicatam  fiu  -jittaiam  navtm  c(fe  ,  quid 

indicaret.  ib.d. 

Laureatifafces  quandc  Coff.  prxlati.  ibid  . 
Lanrcola  in  mujiactis  quid.  1 6c  .b 

laurttum  quo  m  coUc  Rcmx  efftt.  56 1 . b 
Lauri  tn  f.icris  ufus  quis.  ?  8  J  .  b 

Lauiui  cutficra.  I    88*3 

L.tuti.i  qux  dicla.  246. 3 

Laxama/x  nuam  mirumhahcant prxtiandi 

mcdum.  7 1 1; .  b 

Laxamat.xrum  -jirqincs  quarationc  n»ba<u . 

190.3.  igr.a 
Lc.oix  mul.cris  in  tormentis paiiintiaqu.c, 

C~  quts  ci  mde  honor.  2  >  V8 

Lebetes  xnci  ubi  fponte  numerojum  f.mun 

cdertnt.  40  2.  b 

Lcbctcs  qwit  qno  infeflo  fuafponte  -jmo  re- 

plcrcntur.  4-4'b 

Lccaflrix  qnx.  Ilji.a 

Fff  %  Lscc* 


i       N       D 

lt  i  c&  oiti  cjr  widc  ftc  diSi.  C  3  •  a 

ltti.t  hoJiia:quX.  687-3 

licii  ^Archiacirj?  Lccotici.  274. b.  «rafj 

27?-b 

Zf  i3;  i«  ctxnacutis  &  tricliniis  cuot.    276. 

b 
LcBi  infunere  dcfunEHs  fltati  qui.      6  }  I  .a 
Lc iiicx nfnd  quibus  vetitui.  2 ; 8  b .  6 1  $  . b 
Ltciicarum   muliebiium    ufus  C-~  prboile- 

gium.  ibid. 

Lc  clorcs  apud  Romanos  qui.  53^-a 

LeciutGcnialis.  288. a 

Zf</.(  y^o/2   dtipcationcm   quomod.o   ttiSa. 

44J.b 
Ltgata  quomodo  dijri  ibucrcntur.  5  ,n 

Legatatii  qui  dicii.  ibid. 

Zfgrt/ ?0  /»if >7I  ^H^f.  4  j  I  •  b 

Ltgati  abfque  Impcratore  qui  trittmpharint. 

428- b.  429. b 
Lcgati  Confuium  qui  &  unde  crearcntur, 

42^-b 
Lcgati  cur  aliquando  in  erdioem  rcdaHi. 

432* 
Lcgati  c.xttrni  qitam  tivilittr  olim  Roina  e 

puhiicc  traciatentur.  2  j6,a.  217.a 

Ltgati    in    *4phricam  mijii  privilegium. 

452. b 
Ltgati lcgionum  ubi cre.ircntur.         4 5  2.b 
Ltgati  quot  uni  Imperatori  aiiqMndo  con- 

ctfii.  4?C.b 

Ltgatii   audicndis   qui  potifiimum  menfis 

deflinatus.  IOl8.a 

legatit  ctiam  UHores  fuijfc.  4  j  r .  b 

Leg.uu  exterifque  gentibus  Romani  htttint 

taiitumrijfoiifadabant.  1 017.3 

Legatorum  ConfiUtaa  ojf.cia  &  auclorii.is. 

427-b.428-b 
Lcga:  ttmfilio  patremfuiffe.  4ig.b 

Leg.utu  Ctmfulifemper  aderat.         nSo.a 
Ltgatus    mHitiax    cni    immcdiate  Jul/Jit. 

58.a 
Legc  Jifevta  cauiurn  ,  tie  fitii  parcntihus 

oculos  (ifillarent.  6 1 5  •  a 

Ltgcm  Rfpetundarum  quls  primns  tulcrit 

ey promulgarit.  69.3.  70. a 

Lcges  iaitio  nulix  apud  Romatios  cxjci  ip(  0 

popidi  judicio.  7  2  5 .  b 

Legcs  aliquot  convivalcs.  3 1 8.  b 

Ltgcsaliquot  mUitatcs.       157-a.  5c  fcqcj. 
Ltgfs  aliquot  pro  fervis  contra  domnas. 

775.3.776.3 


Ltgcs  Draconis  fcvfiimX.  597-S 

Lcges  Juiiai  multipliccs  non  codem  tcmport 

'*'*•  t  858.a 

Leges    de  bonis  prcfcriptorum  publicandis. 

82l.a 
Lcgcs  de  iis  qui  Romani  cives  non  ejfcnt. 

773-a 
Lcges  mfccncr.uores.  45 .a.  46.8 

Legcs  pro  tergo  aut  capite  <ivis  Romani 

1»*'        ,  770.a 

Ltges  luxuri.t  cohiboidx  nuam  divtrfx. 

685.3 
Lcgcs  fvjcl.ts   quam  dcceat  effe  breves. 

6o-.b 
Lcges fcriptas  qui primi propofucrir,t.^\%, b. 

&  fecjq. 
Ltges  fpulchrales  qitte   &  quam  varix. 

597-b.  598.b.599.b 
Ltgesftmpi ;».;, .  .c  paulatim  abrogatx.  686. 

a 
Legei  qux  dtmum  rat.tficrent.         6o7-b. 

6oS.b.  725.6 
Legcs  variit  conira  ambitum.         /55'3> 

&  fc<7]. 
Leges  XII.   tahularum  quando  xAlhtnii 

Rotn.nn  traductx.  5 1 8 .  b 

Leges  XII .  tabularum  circa  ultim.ts  volun- 

taits.  5$6.b 

Lcgis  XII.  tabularmn  decrtta  aliquot  qua- 

liafmt.  522.^.  &  fcqq.  541.6 

Legibus  malis  conflantcr  u:i,  melius  ejfe, 

qitam  bonis  inconjiamcr.  607.  b 

Lcgis  aciio  qttid.  5  2 7-b 

Ltgis  nov.c  auclur  quamftt  dttifiabiiis  apud 

jEii-.etai.  609.  b 

Legis  vim  qu.-c  diciafeurefponfit  habeant. 

723. b.  275.b.727-b.  7jo.b 
Legum  &  ^Piebifcitorum  diffcrentiaqtta. 

7z6.b 
L  tttm  condendarum  jus  &  athitrium  pt" 

nes  quoi.  72 3 .b.  Vide  rcliqua in  Lcx. 
Lcgum  -  latorti    aliquot    divcrfomm  qui. 

S  19. b.  &feqq. 
Lcgtinaria  cohortcs.  30. a 

Legionarii  milittfqui.  69  }.b.  709.  b 

Lt gion.tr iorttm  mititum  arma  gr.tviora  &• 

difciplina  fivciior  quant  auxdiariorum. 

146.3 

lcgfoy.ifia.  g-.a 

Legio  no»  fcwpcr  tmo  eodemqne  tx  numei» 

fit.  ji.a.&feqq. 

tegh- 


Rerum  et  Verdorum. 


tegiofief  fir.gulrt  fitam  aamlam  habucrunt 

inter  Romanos.  866. a 

Legicncs  fubitarix  qux.  885.8 

legionibus  fingutis  quot  prxcffcnt  trilmni 

militares.  jo.a 

Legionibus  viBricibtU  quomodo  rpulx  rxhdt% 

beremu;.  ^cr.b 

Lcgicni*  cduecndx  ftgnnm  quo  cantu  fieri 
filitum.  ^7?.a 

Legioms  etymcn.  3'-a 

LcgioKurn  divcrf*  ntmimt.  5  2,  a 

Lrgionum  fingulai  um  tribuni  quot .      62  1 .b 
Jjgitimx  nttptixquat.  2',2.a 

Le^itirr.i milites  qui.  702  .b 

Lemmi  cuv  Vtntl  t n>  non  colant.  5~8.a 

Ltmnioi  um  dtus  qui*.  4  \c).h 

Lcmnifci  quul.  2S9. b 

Lcr.ionia  tribus  wictt  fic  d.rta.  117-3 

Ltmuniunt  ypagus.  127.3 

Ltmuratia  quit  dtcbus  &■  quo  menfeficri 
foltta.  709.3.710.8 

Lcmuialibus  quid  offtrri &  quibui  fclitum. 

ibid. 
Lcmuiia  [fortc  Rmuria]   qu.indo  &•  eur 

injiituia.  294  a.  195.8 

Lcmincs  qiii  &  quom:do  ytxta  Platontm 

fiant.  44I.b 

Lemuies    quorr.odo  c  clomibus  tjici  Joitti 

7IC,a  ... 

lenx  ,  U.uchanalium  minijlrx.  649. b 

Lenxa  facra  qu.tm  ridicul.i  C7"  imfia.^-;  5 .3 

Ltnxos  Ionibus  mcnfis  quis.  ■>'55,a 

Lcncncs  olim  Riinx  quamfuerint  conttm- 

fti.  ^  42  b ; 

Lconcs  ad prxfcjiu)  ,:m  ui  Lis  qvis provi hcre  ! 

defihiarit.  66S  b  ! 

Itmtij  ,cu'ytscor,vcnt:<s  trjitM.       S5    .z 
Lintiginofi quam olim invffi.  Io8l.a  ; 

I.cntu.i  undcfic  ditli.  5  5  .a  { 

L,  Ltntttlns ,rtpetundartimaceujatujt.baud  : 

mjttto  pofi   Ccnfor  fjitcjijiimus  tvafit. 

725.3 
Ltocrutisfaclio  Athenis.  8^7. a  j 

Lconcm  qui  colutrint.  745  .j  j 

Lcoms  cenmrii  qujbus  injicris  ma&arcntuK.  ! 

8c8.a 
Ltonibus  in  triumpho  qitis  vcclus.      49 ; . b  ! 
lcontis  ,  *4i henitnfium  tribui.  1  5  :  .a  ' 

Leonum  peUibus  qut pro  conis  ufi.  154  3 
l.onu  pugna<  qui  tyian.h  (xklbcrait,  C4\  -b  | 
Ltpidi  >■■:.'  fit  :■;:  '.       ,  7C.8J 


[  Leporem  &  cunum  qui  mjttmis  infeu/f  / 1  ■ 

rint.  ic,  ~.a 

Lep:ribtu  uli  binajocinorah.fent.   •  J^C.b 

549-b 

Lrpra ,  eu)ui  rcgionis  cppidum.  S  5 1  3 

Ltprxiquomodoadulitrospununt.,    H    '  I 

Lrptii  r.ujm  divis  olint  fucrit.  9$$-& 

|  /rpus  ab  cqu-t  cditui  attqu.xndo  quid jc> '.(■■- 

dtrit.  5$8a 

liput  fuigentiincpuiii  tjrfjcrificiisinttr- 

di.lut.  696.  a 

l<  tbtoiumfeeditM  Vcntrca  in.tudita.  1 83  ■» 

;  Irthe  amnnubi.  654  3 

Lrthc  ,  carccrts  nomcnapud  Pcrfas.  582.3 

j  Ijthxfens  i:bi.  4T?'b> 

Lcuirji.i  ,  'v.ijuta.  2$9-l, 

j  Lc.x  /Fgyptmum  dt  vino  R'gibus  damlo. 

J       674.8 

i  Lcx  .r.iu.  54^-b 

!  Lt  x  JfJta  &  Fufia.  90: .a.  9  0  2  a 

j  Lcx  iF.iiaScnlia.  I 

|  L(  x  Agraria  a  quo  lata.  1 , 6 •  8 

/>*  .-tthcnicnfium  (j?  MattdonHmtnin- 

7-b 
66j.a 
26o.b.  26i.b 
J83  1 
ii2ja 
716.2 
48.3 


Lcx  siqui.ia. 

ir  x.  .1  tgm 

It  y  B  1:a. 

Lc.x  (Jaiphurnit* 

Le.x  Cctiforta. 

Lex  Cl.rccc.pi.t. 

Lex  CorndLide  ficariis. 

Lt  x  Corncliiin  Prxtorcs. 

Lex  Curiata  qux. 

Le.x  Ebulia. 

Lcx  Eabia. 

Lex  Pannitt. 

Lcx  dc  adii ibui  plcbc\:'<f. 


3.51.3.775.3 

727.b 

508. 3.  563.3 

549-b 

56^.3 

679.8.685-^ 

909  a 


Lcx  de  mortuis  m  urbe  nonfipciicndis.  5  5  y, 

a 
Lcx  deregcndis  civitatibx*.  971-3 

Lex  de  •srjtibut  publice  miiitHmt  dandis. 

149.3 
Lrx  ctntra  ambit nm prima  qux.  75  5,a 

Lex fmcrtdit qux,  •      <jJ.a 

lex  ytdicLria.  I7.b 

Le.x  Julia  defafcibus  ntri  Covfulum  priut 

dandkt.  567.3 

Lcx  JitHadc  maritardis ordinibus.jylj.a. 

719.8.949.3.  iis^.a 
Ltx  Jutu  de  rcddend.i  ratione  adminifirati 

mnncru.  925"a 

Fff  5  U» 


1      N       I 

lexjnliadevi.  775.3 

Lex  Jutiathe.taalis.  177-b 

lex  Lycurgi defj":;fc  veflitu.  290. a 

le  x  Magiflralis.  5  7  3  .a 

Zf  *  C.  Pttitii  de  ambiiu.  J  3  O.a 

Zf*  Pompeiide  Quafiurx  muncre.    249  3 
Lex  Prxtoria.  ?86.3 

Ze*  Pk/jz'*  rff  CM-m  diebu.rftn.itu  non  ha- 
bendo.  10 18  3 

Zf*  /^o/r/V»  theatralis.  1 77 .  b 

Zf *  Sifachthia.  48.8 

Lex  S<.lonis  de  pecunia  non  credenda  filiH 
yuijuhpatrisjuretfl.  4^.a 

Lcxm  Cod.emortcirrovandaft.mbus.  554-3 
Zfx  (jrxeorum  in  Tyrannos.  396. a 

Ltxqux  abrogari  pojfct  &  pro  infcBa  ha- 
bert.  7i4-b 

Zf  A-  quomodo  wiius  alicu\us  ob  ^ratiam  atl- 
quando  ab;  ogarctur.  72  5.  b.  l^ide  riliqua 
in  Leges. 
libandi  in  conviviis  mos  quis.  297.  b 

Libc/Jus  rcpudti  quis.  95  5  a 

Libtr  &  Apollo  apud  quos  iifdcmfacris  CT 
/nnotibus  culti.  46o.b 

Liber  &  Hcrcutes  qnorum  diipatrii.  447-b 

Liber  quid ,  feu  qux  corticis  arborum  pars. 

525-a 
Liberaporta.  1059.3 

Libcralishominif  natura.  4-b 

L.ibcri  patris  in  Liby,i  oppidum  &  templum 

ab  uno  eodtmque  rmipoffe  bis  invcniri. 

422.b 
Liben   qui   parentes  non  alant ,  quornodo 

traBandi,  5-5-b. 

5*6.b 
Libero  quid  prxcipueimmolarctur.     698.8 
Libcro  quod  animal  immotaretur  ab  <^E"y- 

ftiis.  695.8 

Libtros  quatuor  au!  plures  habcniis privile- 

ginm.  949-3 

Libtrorum  &  parentum  "socabuio  qui  ccm- 

prehendantur.  1 18.3 

Liberos  habere  qui  dicantur.  I 19.8 

Libertas  minorjeu  midia  qux.  987.8-   mi- 

nimaqux.  988.8 

Libertatis  xdcs  d  quo  &  ex  qu.i  pccv.nia 

flrucia.  561  .b 

Lxbcrtatis  atriuni.  609. 3 

Liberlath  ponicits  ex  dimo  Qice/onisfa- 

8*.  56c.b 


E      X 

libertatum  fpccies  triplices  apud  i\omanoim 

967.8 
Ltbcrti  infunerc  herili.  6  i  1 . 3 

Liberti  mgrati  ouomodo  in priflinam  fcrvi- 

tulemnvocartntur.  777-* 

%/berti  le-jtter  peccantes  quomodo  pnniren- 

'ur.  778. a 

Libertini  quando  jus  fujfragii  haberc  caepe- 

rint.  I26.a.  I2".a 

Libertini  pro  civibus  fegercntes  quomodo  d 

Clandio  puniti.  778-8 

Ld.ertoium  bona  ad  quem  quomodo pertine- 

rint.  5?S.b 

Libitinp   xdes   quarum  rcrum  emporium. 

965. b 
Libi.inenfts  porta.  1070.8 

Libra  t.x  quot  unciis  conflet.  446.8 

Libratis  ajiis,  1 18  J.3 

Ltbripcns  quis.  526. b 

Libs j  Antxiregia.  6ii.a 

Libyes  quem  potiflimum  Regcmeiigercnt. 

H7f.a 
lichanos ,  digitusquis.  1205.8 

LichM  quidftt.  439.3.440.8 

Ltcinijtlex.  •       756.8 

Licinia  &   Mutia  leges  cujus  belli  accaft» 
fucrint.  97*-a 

Licinii  qui&  undediBi.  57>8 

Ltcinii  in  ^ilabandxos  facetum  caviilum. 

1030  a 

Licinius  Crajfus  cx  xdilitate  ad  cenfurx  ho- 

nrremeviBus.  725,a> 

Liciniv.s  Stolo  , primus  de plebe  confut,  lege 

fua  damnatus.  54.8 

Licium  igni  non  obnoxium  ,  ad  quid  olim 

ufurpa/um.  645.3 

LiBorcs  quis primus  habuerit,  204.3. 

unde  dicli. 205.2.  eorum  munera. 205.2. 

211. a 

Lictorts  DiBatoris  quot.  207.8.  Confulum 

quot.  2c8.a.    'Prxtoris  tn  urbe  quot. 

207.3.392.3 

LiBores  cum  fifctbus  in  urbe  habere  quibus 

permiffum.  20Q.a.2io.a 

LiBores  cttm  baciUis  tantum  quibus  &  ubi 

honoris  caufa  concejii.  Z  1  c .  3 

LiBores  cum  virgis  laureatis.  z  1 1 .  a 

Licn  quibus  drfit ,  natatumaximcvalcre. 

450. b 
Lienis  ftius ,  ufus  &  omina  qux.        3  5°'^ 
liiwfl  qui  populi  naturafint.  249.  b.3  5 1  «b 
lign* 


Rerum  et  Verborum. 


Ligntt   delibrata    qui  pro   dtis  c^.uerint. 

74?. b 

ligures  nnturaqualcs.  IC^C.a 

Ligurum  tjuotupiex  drjifto.  I C4 1 .3 

Ltgurum  purrpcif  quam  fortcs,  48S  -a 

Ltmi  1/111  ey  uncte  difh.  5  7  a 
Lmdi  tjuam  ridicule  Hcrcuii  faerifictnt , 

Lineum  non  lancum  cportiba:  tjfcjeflitum 
mertui,  617-2 

tanteammiku»  qualwus  nonnulli  in  an-n 
vioufi*  299-b 

Liatci libri.  5  26.3-  82oa 

Ltnteum  fariff.c  appofitumfutnri  cci  tamtnU 

ftgnum  apud  lllyrios,  878.8 

Litcrx  cb.itt.cquv    VUocnicum  qualcs  ftU- 

rint.  5-7-a 

Literarum   drjcrfttum  brjcnturcs  drjtifi. 

527. a.  5i8a 

L.ittrx  iaurtat.f.  2l4-3 

Liter.viim    'PhrygirtrnM    primus  i/rjcntor 

quU.  381.8 

Litium  concinnator  quif ,  ic  (.73 

Lltttttt  twguraiis.        1  II  b.  }  10.3.  26$    b. 

rtginm  irfigne,  2  6 )- .  b 

Littius  Bamanit  R  gibus  !'jco  fccptri  cji  h.t- 
bitm.  225.8 

LitUHS  tjiti/us  in  lit  I!  1  peculiaris.  872.3 

l.ii.i,  piji/u.xni  tiH^jtt  Oda-jtCy  ^AuguJirt 

nomc/i  titlit.  8.3 

Lni/tporticus.  82  2. a 

Lhii  <y  Cl.iudii  ccnforum  quanla  ftmuUits. 

128. a 
Li-jius  pcita  quo   tcmpore  Romxfabulam 

dtdcrit.  474  ,b 

Lix.e  qui  dtcertn/ur.  70I.b 

Lix.c  militibus  inltrv.ig.tii p/chibiti.    157. 

a 
Lixas  &  vicg.n  !oco  Uciorum  habtbant  ^A- 

thenienjes.  212.3 

Loca  au-iurandiccrta  fuijfe  ,   nonfortuita. 

»66.b 

Loca  populi  &  patrum  in  SpeBaculti  difcre- 

ta.  i~~.\> 

twtn  f.xcra  qwmodo  prophana ficri pofiint. 

61  r.b 
Lcca  fcpulchrorum  gcntiiitiorum  Rcm.wo- 

rutn.  «f^r.a 

Locaii.n-s   leges  pents   quos    olim    effcr.t. 

'■■    - 
LtchtUy  Altxttndritt  orsmcatoiium,  6 1 J .  3 


Loci  ratioincunviviis  apud  dhtrfos.   3C9. 

b 
Locrenfs  natu,a  quaies.  IC  J  6. 3 

Locrmjt  1   quam  impia  O*  ridicula  vola  cliis 

fattrt  fuiiti.  81  8-3 

Locrenfium  adverfus   Crotoniatat    lotum 

qu.ilc.  81  j.a 

■im  mos  in  nuptiis.  *7?>a 

Locri  Zephyrii  qui  &•  uli.  5  l  9 . b, 

Oj  untit  c/ui.  ibid.b. 

tjitgntmttliiqui.  ib  d  b. 

V\,  .t  qui  <y  widt  dtiii.  ibid.b 

Locrt  Ef>i~'p';yrii  qu.tnta  d.tde  Crotoniatat 

ajfitxerint.  737- b, 

Locrorum  in  mMrimonio  contrahenttu  ritus. 

i88.a 
LotHpletes  apud  Chalcidaifs  tquitum  no- 

minaftrebant.  S2I.a: 

Locu.i  fitlmine  iHhs  t  iUhofitficer  c 

gifus.  6c^.b 

Ltcnfix    quorum   fi»t   quctidianus   ctbtu. 

C~-.a 
Locujiarum   in  Cyrcnaica  quant.fjts  ,  C7" 

/  uli.ts  tarum  occidijfe  ,  quar.tum pccca- 

tiim.  59--a 

Longobardornm  mus  in  barbxprim.tt.viu~ 

ginepi.iii  r.Ja.  199.2 

Longus  viatf,  4^  3  • a 

l.cricarnm  tigmina  apud  dhcrfcs  dherfa. 

154  a 
Lutto  antiquo  qui  in  balneil  titantur  ,  no>t 

a./ua.  1157-3 

Intcqui  pro  panc  ufifucrint.  677.8 

Lctomctrd  qui pa.ies  conJtccri::t,  ihld. 

Lotoph.igorum  f: pultura  qu.t.  5  j6.a 

Lotus  capillataqurt.  I  l6b 

Lucani  qmmodo pucros  cducarcnt,      478.3 
Lucanorum  bofjtitalitds,  983.3 

Luctres  tribus.  124.3 

Lucin.t  ,qujcdea.  455.3.  754. b 

Lucti  Parthenoptti  laus.  ic-jc.a 

Lucii  pr.tnomt  n  qu.cfwiita  curjcmpcr  vi  - 

taret.  43  b 

Lncipmes qui  &■  unde appellati,  4 1  «b 

Lucius  nnde  diflus.  j8-l> 

Lucius  Flaccus  (y  Lucius  Piautins  Coff, 

129. a 
lucus  &  nemcra  JeorumnommiLus  appel- 

tabant  Germant.  I    923 

Lucretix  cum  Jiupratorefuocognatioqu.nl- 

:.,.  38;.b.;88b 

Fff  4  Luclui 


I      N      D       E      X 


Lu&tti  indicia ,  tom<£  &  barbx  dctonfio. 

619.8.  inigneminjeHio.  611.3 

LmHua  in  calamitate  publica  indicia.  2  5  5  •  b 
LuHus  patritt*  ut  minucretur.  65  S -3 

ImHui  pubticus  ut  tolleretur.  ibid. 

Luttus publkus  in  conftcratione  xdii  retmf- 
/•"•  S9>b 

LuHus  publicus   cur  in  luflris  mimendus. 

377-b 
LuHns  quibus  non  dcbtretur.  650.8 

LuHus    tempus    qu.im  diu  olim  duraret. 

651.3 
LuHus  tempore  ornatus  omnij  abjkicbatur. 

65;. a 
Luculli  eonvi-jia  qualia.  299. b 

LucuUi  laus  <ib  ^fiam  ,  foenore  demtrfam, 

liberatam.  49.  a 

Lucullns  qua  potifiimum  re  adcoditatusfuc- 

fit.  8H-a 

LucnUus  qualem  na-jem  Mitbridate  viclo 

R-.mammifrit.  214.  a 

LucuUus  rjuu  ornatu  inbeUofolus  iffe  ufus. 

148.  a 
Lucuntones  qui.  84  9- a 

LucusTeielinusnhiRomat.  57°-b 

Lucus  Veflaz  ubi.  5  59. b 

Ludicrum  quinquertnale  triplrx  a  quo  infli- 

tutum.  65  2-b.  654-b 

Ludiones  fctnici  d  quo  tribu  rnoti  cy  arurii 

faSi-  6}2.b 

Ludtper  a:diks  cdcndi qui.  9 '  5-a 

Ludi  quatuor  lmpenftin  curati  qui.    662. b 
Ludi quam  lerjibus  de  caufii  pdluicrcdercn- 

tttr.  66;-b.664-b 

Ludi  ^poUinarcs  ubi  extraurbcm  fieri  fo- 

iili.  259.8 

Lu.li  Confualcs  qttomodo  &  xbiagcri/iiur. 

357-b 
Ludi  Ephtborum  qui.    .  Sor.a 

Ltnli  funebrcs  ,  corumque apparalus.6$cj.b. 

617. a.  649.  a 
Lucli  magni  qui&  quandoinflittiti.  629. 

b 
Ludi  mttftci  S.ttnrnaliarum  loco  Satyrno  d 
Thebanis  dicati.  463.3 

Ludi  pkbe)i  cur  &  quando  injlituti.  6  s  5 .  b 
Ludtfeculares  qui.  5  62 -b 

Ludi  iUuflrium  (j-  doHorum  virorum  pofl 

ftrianegotia.  794.3.791.8 

Ltidi  qttibus  pccuuia  ludere  licebat.-jg-j. 


Ludis  qui  olim  pra:fiderent .  *74-b 

Ludorum  aliquot  juvenilinm  apud  Gracos 

reeenfio.  797 -3 

Ludorum  aliquot  publicorum  inter  Grttcos 

ratio  qua-.        s  5  6  b.  &  feqq. 

Lttdurum  dtjfc,  entia  &  cura  Komanis  otim 

quanta.  6z8.b.  tk.  feqq. 

Ludorum  -jovendorum  confuetudo.  80}  .8 
Ludorum  lujoriorumjpecies  wirix.     780.3. 

&  feqq. 
Ludosfingnlis  diis  fuos  fuijfc.  628. b 

Ludwjicus  Matha  quam  pratcr  fquum  in 

carcere  excruciatus.  5  02,. &. 

lud-.ts  litcrarius  Ckeronis.  178.8.  &  feqq. 
Ludus  faliatorius.  495'* 

Lugdtmi  omne  monetf  genus  a  !\omanis  cu- 

dcbatur.  1191.3 

Lugendi  mos  apud  diverfos  quam  divcrfus. 

6io.a&feqq.  650.3.652.3.655.3. 
Lugubrium  rj'flium  color  quis.  6$  2 .3. 

Lurnen  in  n.ni  prattoria  quid  innucre  fok- 

rct.  882-a 

Luminarta  quot  &  quomodo  Scipio  na-jibus 

diUribuerit.        #  ibid. 

Lunaris  annus  quis.  8 27. 3 

Lunad  quibus  cttlta.  74}.b.  745. b.  746.b 
Lumc  NoHiiuca;  templum  ubi.  5  59-t> 

Luna  Gracorum praijes.  4 ]  6.b 

luna:  quod animalfaa um.  697.8 

Luna\  quod  annimal  immolarctur  ab  JEgy- 

ptiis.  695.8 

Lunx  atdcs  itt  coUc  „4vtntino.  $ Oi.  b 

Lunaquidlibarint  Athenilnfes.  7G7-3, 
Luna  vehiculum  qu.t  animaiia  traberent. 

Lunam  in  calceis  adfcribere  ,  qutd  notaret. 
»9J.b 

Luno  deo  fcrificantibus  cpuidfdkitatU  ob- 

iingcret.  95  t.a 

Lunuta ,  qua-  fibulx  dicerentur.  1 92 .b 
Lupx  apud  Latinos  quat.  1 1  2  I.a 

Lupercalibtti  quid  immotaretur.  704.8. 

Lupcrcalium   origo  ,    c&remoniai ,   licentia 

quat.  1020.8 

Lupercorum  impudentia ,  &  nequitia  ctua» 

ta.  I0  2i-a 

Lupi  cffigie  ubi  .Apollo  cullus.  4CO.b 

f.upi  quaiia  a.uguriafaciant.  1 4  5  .b 

Lupix  ,  oppidum .  255-8 

Lupo  aut  bubone  ctUam  Iovis  aut  Capitotium 

intrame  quidfierijlkret.  574-b 

Lupus 


Rervm  et  Vfrborum. 


lupuc  quilusprodeocultus.  745  .b 

LupuS  infaiuta  quid.  l66.b 

Lurconis  ttib.  pl.  cdiHum  in  ttmbiticfos. 

759.3 
Luficinia  in  cu)nl  infantis  ore  aliqu.1r.d0  cc- 

cineri:.  13  5.  b 

Lufitania  qualis  provincia  &  c)us  convcn- 

tusquri.  Jll.a 

Lufitani  dtfiinatos  morti  quomodo  occidant. 

59W 
Luftitni  qualibus  in  lello  galeis  utantur. 

156.3 

Lufitanorum  in  nuptiis  mos.  277-a 

Lufitanorum  in  prxliis  arma  £r  ornamenta 

qu*.  7'S-b 

Lufiorium  cpus  d  quo  lmperatore    confcti- 

ptum.  795 -a 

Lufirand.t  urbis  Rcmx  tempus  &  cxremo- 

ni.rqua.  374-b.  $75. b 

Lufir.t-.di  fprcirs  quot.  384. b 

Lufiratio  cxercitus  quomcdo  &  qttibit*  t.tn- 

tum  animalibus  fieret.  695.3 

Lufl,atio  poUfuncris )ufia  alfiluta.    646.  a 
Lujl ,at iont s    quare  aut  quomcdo   fitrcnt. 

5?8.b.  ik  feqq. 
lujhicusdies.  486.3 

lnfirii  condcndis  quid precari fditi .  J76.b 
Lttxurix  colnbaidxlcgcs.  685.8 

Luxus  quimdo  primum  Romam  invafierit, 

qtttindo  Graciam.  685.8 

Iyxus  ,cu^ui  dcicognomcn.  460. b 

/  ybicorum  detts  quis.  444.b 

Lybifiinus  ,  dcus  quis.  4^7.b 

lycab.ts  qidd.  826.3 

Lycaum  yiihenis  quid.  659.8.  825.8 

7  ychni  umlc  quidam  cognomin.v.i.       5  4  }  .1 
Lyc/lhus  incxtiiului  ia  quibui  olim  ttmptis 

fcrvaretur,  J04-b 

Jyciiqutc.iti  comam  facerent .  245. b 

Jycioruminluilumos.  6il.  3 

Ijci.tcus  convenlul  ex  quot  olim  ctnfiarct 

ttrbibus.  8so.3 

Iyci.ef,:cs  qux.  4C  8  .b 

Ljcius  ,  cujus  dei  cognotr.cn.  458  b 

lycopoiitx  cur  non  utanlur  titbis.        877.8 
Lycwgi  difciplina  militans.  946  3 

Lycurgi divific  miitt.iris.  3^-fl 

tjeurgi  nhcium  quomodo  in  concilits  fen- 

tniti.c  ficcrcntur-  TOC^.a 

Ljtmrgi  mflitmmn  dedunomm  Adiftcaiio- 


lyeurgi  lcx  incalibcs.  947,a-  956"-3 

Lycurgi  prregrinatio.  47  2- b 

Lycmgi  fintentia  dc  fiputtura.      552.8. 

«6c.a 
Lycuigiftcra  fiu^alia.  454-81 

Lycurgt  quunl  a  ambit  10 .  758.8 

Lycurgi  ftnclit.ncs  contta  conviviorum  ap- 

paratus  &  tautiorcs  menfa*.  686. 3 

lycurgus  c  tota  Sp.trta  foenus  (y  ufiur.ts  cx- 

termuiavit.  48-8 

Iycurgus  per  ordines  Reip.  curam  divifit. 

566.8 
Lycurgui  quot    dicrum    ff>atio  Lacrdxmo- 

niis   tuftum    tcrmmavtrit.         654.8. 

655. a 

Lydiquigr  ubi.  849.8.852.8 

Lydi  natura  quales.  1 '  ;  5 .  a 

lyelix  tibix.  876.8 

Lydius  cancndimcdtts  qualis.  %i}  3 

lydtus  orna/us  quts.  36 }.a 

lydorumin  elocandis virgtnibus  mcs.  19 1. 

a 

lydorum    itt   fixdtre   pcrcuticndo    mcrcs. 

27. b 
lydorum  Hf^um  infgne  quid.  2  f^.a 

Lycn  Siculn  th  a  qu.t.  464^ 

Lymios  dciti  quis.  45^. b 

lymirxpificcs  ad  qttid preter  morem  accom- 

mcdi.  2)C.a 

lymirinorum  in  diinofccndis  fitiis  tx  pro- 

mifiuocsneubituMos.  192.2 

Iynces  posl  amtjftm  conyigem  alii  non  }««- 

guniur.  265.3 

lyra     quanto     olim     in    pretto    fuirit, 

498. a 
Iyric.t  mufca  qv.x  muticr  diHa.  6  5  4 .  b 

Lyricorum  vai um  viclima  qtttt.  653. b 

Lyfandri  dijJtHi    cor   pitrfitm  invcntum. 

549-b 
lyji.ts  Py.liagorttus  cumu  aliquando  prxce- 

ptor.  j8oa 

Lyfimachi  canes  ,  acccnfio  domhii  yoc;9  ,  in 

(i.tmm.xsfie  muccrc.  6j9'3 

lyjimachi  thcfiaurus  nli  fienarclur.  254. 

a 
I.yfimacho  quid  ^ilexandri  candtda  fafiia 

pottendcrit.  2l8.a 

Lyfimachus  vimfati  mir*  virtulc  fupcru- 

vit.  5)8-3 

Lyfis  t    Cu)us    dificiputus    &    idti    n*tu>. 

2j:.a' 

Fff  5  m.  y,u- 


M. 

>   t  ^iccdoniacuicogncmendideyit.  552. 

Macedonia  pro-jincia'  quot.  5  I  r .a 

MiceJot.ca  plialanx  nux.  5  87-b 

M.u  1  donibtrt  cur  vetitum  tropbxa  trieert  • 

177. a 
Maa  donum  'acies  ut  inflyucrt  tur.      9*4.3 
Mact  donurn  con)ugia  incejiuofa.         182. a 
Micdonumdtui  quis.  ■}  \  ;.  .b 

M.wd.numvaiuElumos.  62  2  a 

idactdonum  in  prxliis  ayma  quje.      718. b 
Matedonum  in  contrahendit  .nuptiis  mos. 

270. a 
M.wdonum  in  recipiendU  ftntentiti  mos 

auif.  ioo6.a 

M-icedonum  lex  milltarU.  I 5  8-a 

jVi  ictdonum  regia  ubi.  6l2-3.6l3.a 

Macedonum  Rtgumdiddenut.  22   -a 

M  uedonum  Rrqum  muncra.  5220 

Maccdonum  thtfauri  ubi  rtcondtfoliti.Z^. 

3 

2*laccllaundtjiclafint.  82I.a 

Macellut  cjuid.im  cur fupflicio  affcctu*  ,  & 

cuirci  i.omin  dcderit.  ibid 

Maccy.inx  quorumdea:.  4vs.b 

M.icrianurum  familia  quitt  proprium  habue- 

rit.  45-5.  a 

Maeyonoium  in  ftxdere  percutiendo  mos. 

29. b 
Mjtandyo  quifacrificarint.  744  b 

Mitcen.it is  borti  ubi  l{om.t.  568  b 

Matnades  qux.  648.  b 

Mxoms  ubi&  qui.  849.3.852.8 

Magi  c>  C.iramanges  ,  Terfarum  fummus 

tnagijtratuo.  567.8 

iiagi  InJorum  quam  yigidt  acreligiofe  vi- 

vant.  I079.3 

Magi  Teyfes  qui.  I C  3  6.  a 

M.-.giquid  t/i  emitlendis  votis  adbibfrent. 

8n.a 
Magi  quemcdo  adulteria  vinclic.ircnt.  863 . 

a 
Magorum  incefluof:  malrimenia.       1 8 1  .a 
Maqorumfcpultura  quam  txecranda.  552.3 
Magia  ubi  Cs~  quot  oiim  pueros  doccritur. 

/;9'.a 
Magides  quid.  i4o.a 

Magifter  ai.ti:n»i  ur.a  cum   d.ilatoye  di- 


>       E       X 

#**•  ir?6.s 

Ma^ifter  equiium  eui  immedidti  fubfit. 

38  a 
Magifterequitum  femper  diBatori  aderat. 

n8c.a 
Magfler  inttrSalios  qv.k  diBus.      2CT.a 
Magtfler  vit.t  apud  Cartbagincnfcs  quis. 

723-a 
Magiflrt  miiitiat  apud  Terfat  grandavi. 

144. a 
Magiflyinuerorum  qualei  efft-  dtbiant.aSc)» 
Magiftratuj  .Atbents  ad  conciliandum  dif- 

fedento  cum  rnari.it uxorei.  c«8  a 

Magifti *4m  ptebejt  q-.abus  iUuiit.     733^ 
Magtftratu  fungtntes  apud  Cartbagintnfes 

vino  atflinela.it.  926.3 

Magijtratu  fungenlibus  ex'  inflituto  Vlato- 

»1«  vinum  itutrdiclum.  67 3. a 

MagiflratH  fungentes  defunBi  ut  efftrren- 

tur.  624.3.630.8 

Magiflratu  &■  imperio  deycli .  92.4-* 

Magiflratum  eundem    quoto  demum  anno 

eidcmgtrcrelicttet.  022. a 

Maoflraiuinnvioltntiaquibus   Itgtbus   Ci7* 

quottes  compreffa.  920. a.  &  feqq. 

"Magiflratum  ultra  prafcriptum  teu.pus ge- 

rtntes  ,  quomodo  a  diverfes  gentibus  di- 

verse  puniti.  927-a 

MagiftrOluum  in  re  militari  ordo  quaiis. 

38.3 
Magiflratnum  Rom.ardc*  ?9'-3 

Magnetat  cb.t  qui.  1 1 66 .  a 

Magnidtfqui.  43  ;.L> 

undtficdnli.  4J4-b 

Magni  ludt  qm  C"~  quando  inflituli.  63 c -b 
Magopbonia  qua  dits  dttla.  1142-3 

Ma)a  ,t!taqu.t.  ^O^.b.  7?5  b 

Ma\a  qui  inmyJtti tnt .  486  a 

M.ij.«  C  MirciirioijfiJ.  mcnfe  Ma')o  im- 
molarctur  .1  rntrcatonlus.  761.3 

Maja!es,qni.  3  5°-* 

Mayftatis  yeits  qnomodo punirctur.     86c.a 
"\la\i  IfHbus  qitid ficrifotiium.  761.8 

\lajus  menfis  cui  dto  diat.ts.  ibid. 

Majut  cuidtofacer.  856.3 

Malacinus  quis  diSus.  2  c  5  .t> 

Malax  Fortunajacettnm.  iot.a 

Mala:  fortuMrf.  itmptum  ubi.  5 68.  b 

Malcoti  matricidai  pcena  qux.  }£8.a 

Malict  itntic  auidam  cognomtnati.        63  •*■ 
MaHio  aui  maefartnt  bofiias.         1 107.3 


Rerum  et  Verdorum. 

Jttalum    conftlium    confiullori    pefi:murr.,\  Manlii  Capitolinidomus  quid  pctl  domi- 


ptoverb.  1 66  b 

Jtlalus  navis,ati  navis  pars  dkendus .  194- 

a 
Jdamcrcorumnomenunde.  69.8 

7.1  ame rc us  undc  iltHus .  ?  9  b 

JAamcrcus  /Emilius cur  a  Ccnfioribus  tribu 

tnotui  cy  xrariusfaRus.  7 14.3 

Jtfammnlx  undt  tjuidam  deneminati.  0  }  a 
J-tamurrx  domus  ubi.  564.0 

Jfamwrius  faber  quid  artificiose  tjfinxe- 

rit.  Ki.a.  icz.a 

Jlanatis  lapis  pltrSuU  txcitans.  ic64.a 
Jtancipcs  qui  dicli.  5  20 . a 

iMancipia  d  quibus  fate  &  vino  empta. 

788  a 
Jt.mcipia  &  puerot  vendcndi  mos.  52 6.b 
JA .mcipiafub pileo vtndindijus  quod.yjl. 

a 
tMandragorM  d  quo  deviclus.  14.3 

.Manduct  effipies  quomodo  in  triumpbofcr- 

retur.  49  r  .b 

Jrt anes  ,  q:ta!c  in  Vbrygia  ncmtn.  785.8 
Jitancs /e,  vus  fugithuj  curlibcr  d  Diogene 

Cymco  dimijfus.  775  .a 

JAancs   quvius    cxiemsniis    expiarcntur. 
'     j6l.b.  &  feqq. 
JAanix  dex  quomcdo  fiacrificatum  fiit  olim. 

461.3 
.Mambus atrodie  parentarenef.u.    s62.b 
.Maniius  &  T)iti  quomodi  vota  fiitrcnt. 

817. a 

.M antiia  ,Ttte<ipni  filia.  69.3 

ab  hac  M.iniiii  orti.  69.  a 

Jllampulares  mitites  qui  &  unde  dicii. 

7io.b.  865.3 
.Mampulariui  quis.  ^S^.b 

.M.mipulus  focnt  quorum  otim  Jirnum  rnili- 

tare.  864.8 

J.i.inipulus  levis  cx  quot  militilus  eenfia- 

rtt.lj.3.  curfic dtclus.  28. a 

JA.mipulus  quct  biminibus  conjiet.  5  89-b 
.Maaiumcvocatto  apud  A-januni.  $65  b 
^Mar.ium  iu  fiacris  qualiafiumi  fvteant  au- 

fp:cia.  7rj.a 

Jtanius  unde  diclus.  J  8.b 

Maninl  Martius  &  Trebius  x:lilcs pt.  un- 

de  jiatuai  in  Capitoliv  mcrucrtnt.  909. 

a 
Manius  Papycitis  primns  Rex  fiicrorum. 


numocc fumfacla.  ^z.bSlc.a 

Manlii  rei  ac  damnaii  nemo  tx  <. 

mi/irtms.  6oo.a 

M.mtius  cur  Sen.uu  motus.  ■  489-3 

l.  Manlius  Imptriepu  cur  Diclator  crea- 

t"i-  4-a 

T.  M.mlms  undcTorquaius  caenominalHS. 

6}.a 
Mannus  ,  qucrum  dtus.  444-b 

Ma,i:ei  quifempcr  adtfff natui volw.rtnt. 

Koj.a 
M.,n:u.i  cujus  rcgionis  olirn  babucrit  prmc':- 

patum.  851.3 

Manub.x  Jovis  cur  rubrx.  1 1 5  b 

Manumift  ingrati  in  fiervitutem  rtveca- 

bamur.  778. a 

M.mimtifi fcpifimc  fibi prxnomina patro- 

norurn  arrc^abant.  4 1 .  b 

Manumifiiu  quibus  cxrcmoniis fiiret.CjCib.a 
Manumifi  orum  plcna  libcrtat.  99'  .a 

Manu  ex  jure  ccnfirtum  qutd.  5  45 .  b 

M.wum prot itvlci  c  ,  quid.  1  iC7.a 

Manus  cxptduc  cy  cjficrre  quid  figmfica- 

ret.  ^885.* 

Manus  fidri  facraqux.  429-3. 

M.vim  Impcratoii  d  miiitibus  protentarit 

quidfignet.  886. a 

Manuutn  dtcjiulatio.  45  t.a 

Maracanda  ,  quorum  rCgia.  6 1 5  a 

nlarathon  y  civitat  ubi.  7 ;  7 -b 

M .iratbonti  pnnti  divf.es  bonores  Hciculi 

dcdire.  570.  a 

Marallt  Imperatcrit  animad-jtrjh  in  miii- 

tesf.g.icis.  564-^ 

Mtrcitlitheatrum.  1192.3 

Marcilln nrr) fanntia  t\,mx  quafucnt.  66. 

a 
Marcifrxnomen  ,  cur  velul  infame  ,  d  ple- 

rifique  divitat  um.  4  5 .  b 

Marci  prxnomen  cuifamilia:  intcrdiHum. 

S2.3 
Marcipores  qui  npprll.ui.  4  r.b 

Mardorum  vefiitus  qualis.  23  j.b 

Marcs  i\omant  quot  liabueriit  nomina.-j().a. 
i\/.v.t  1 ,  cmtts  dex  cognomen.  4.}  ^  -t> 

M.ti ici cujufilam infiignefacinus.  J  \  ;.a 
Marii  cujufidanifomnium  verum .  8  }  •  a 
M.niide  lugurlb.i  &  Cimbns  duplex  tre- 

pbxum.  174-4 

Mariiteget,  756.a 

Ma- 


I      N 

jMarinoshomints  Mntffefabulofis.  656.3. 

657.3 
Maritandorum  ordinum  !cx.  049.8 

Mariti  erga  uxorcm  officium ,  O*  conira. 

95°-a 
Mariti  judicio  uomunquam  uxoris  offenfa 

permiffafuit.  Q57«a 

Mariti  morts  uxori  pro  lege  tffe  debeni. 

95°/a 
"i4aritisfuiffe  in  uxores  aHquod  rtpudii  jus, 

nuUum Hxoribus  in  viros.  95-,a 

lAarittu  ferHi  &  malut  quomodoSpartx 

covrcitios.  948 .  a 

Maritm  ubi  det  uxori  dotcm  ,  non  ab  ea  rc- 

cipiat.  956.8 

C.  Mariut  aquiia  flgno  fAum  ufns.  &66. 3 
C.Mariu*  ptebi diu  tntermiffum  confulatum 

rcjtituit.  •  564-8 

24.irrhes,fiLzjpti  Rex}cornicem  nnncii  vice 

bibuit.  2f$.a 

M arforum  pernicit as  qualis.  4  )  -\  a 

Marfya  pellif  ubt  olimfnfp.nfi-jidtrelur. 

?5?-a    .        .„     . 
Marfyaqui  facrificartnt.  745  .b 

TAars ,  cui  equos  tmmotant ,  Sryllr.s  prxci- 

puus  dcorum.  436. b 

Mars  quibus  per-jigil  Atus  (J-  prafcuifli- 

mmmumtn.  74  4- b 

Mars  }quorumpracipuus  deus.  4$c.b 

Marti  human.-t  viHima  qui  ittarcnt.  7  5  O,  b 

Marti  quod  anima!  facrum.    697.3 .  70 1 .3 

Marti  qutim  di-jcrfa  animalia  drjcrfa  gcn- 

tesimmolent.        695.3.701.3.704.3 

Marti  quomodo  facrum  fiat  in  Scythia. 

IC?5-a 
Martis  adescur  d.u  iaurbem  non  admif- 

fa.  257-a.  2^8.a 

Martis lucm  &faaUum  ubi  Komx.  568-b 
Martis  templum  ubi.  55*-b 

MartisUltonsades.  317.3.3483 

ilartialesludiqui.  66c.b 

Mmtiaiis flimen.  572-b.  ^So.b 

l&artialis  Pieta  apcrtus  ac  mininie  tnvdn- 

tU4.  857. a 

Martialis  Poeta  kca  aiiquot  difcuff.u  4.  b. 
3*4.3. 2.45. 3. 5  50.3.85^-3. 856.3.1157.8 
"Martmum  carmina  ubi  olim  fcrvareutur. 

7,8  a 
Mivtius  unde dicjus.  3 9. b 

Martius  Septimius  CX  fabrofcrrario  ad  irn- 

ptetum  t-JcHut.  1203.9 


quanlum  digitis  'jaluirit.  ibid.if 

Martiusmenfis  cui  dcafacer.  835.* 

Martiut  menfis  quam  -jarie  olim  a.  di-jcrjis 

habitut.  8^9.8.  834- a 

Martiiliiibus  quid  ficri folitum.  760.8 
Mafcula  Vortuna  templum.  96.8 

Mafculat  piBuras  in  quibus  facris  abfcondi 

oporteret.  jc6.b 

Mafinijfafatillfcs ,  cancs.  693 .b 

Maffa  u»de  quidam  appcUati.  7I,a 

Maffafylorum  ngia  ;tbi  elitn  fuerint  >  & 

qux.  6n.a 

Maffigeta  cuifilum  dco  immolent.  70C.a 
Maffagctx  per  qux  jurarent.  87  .b 

MaffayctarumM  billum  proficifcentium  ve- 
fles  cur  ruffata  -jtlpunicca.  146.3 

Maffagetarum  infents  immanitas  quarsta. 

5  54-3 
Maffagetis  ntimina  pracipua  qua.     436.B 
Mafiiiienfes  jwjeniuti    nuUum  aditusn  in 

ficnarn  vel theatrum  conccjfere.      28$. b 
Majiilicnfinm  in  mortt  alicujut  confuctudo 

qua.  6l4-a.  655.8 

Mafiikenfium  Ux  in  libertos  ddi  admifii 

rcoi.  778'3 

Maflinijfa  qur.ndo  Siphacem  -jicerit.  9S.3 
Mat  er ,  fiu-jiui  nemmifer.  8  54. 3 

Matresfamitia)  in  qua  domus  partt  age- 

rt,.t.  J?4-b 

Matnbus  ipfts  fuos  ivfantes  alcndos  effe. 

488.3 
Matrirnonia  qurdo  cognationis  gradu  apud 

di-jerfis  licitafumnt.     1 8o.a.  &  feqq.. 
Matris  deumtjfgies.  IC28.3 

JAatrii  Matut* fauUumubi Romx.$\K.Z 
Matrona  ,nuxdea.  45?-b 

Jltatrona,  quodcla-jes  ctUx  -jinari.t  refl- 

qnafft ,  inedia  mori  coacia.  673  .3 

Jl1at,oi:x  ab    aihtetarum  fleUacnlis  re- 

jefla.  l8f.  b 

Matronx  pudicai  qu:d  Veneri  in  fvaum  of- 

fmcfiijtx.    ■  7643.765.3 

Jll.itroix  cur  carpento  -jcciaCj>  infmc/e 

foltnnjttrlaudaue.  952.3 

Jiiatronx  &•  (Jcclata  pudicitix  mutyrcs 

quo  ornatu  utcunlur.  2'«b 

Matronaliafcfla  qurt.  ?m4.3 

Malronarum  auro  inops  ararium  fulttza- 

tum.  9>2,a 

Matronis  in  femttis  viros  ccdere  de-jia  0- 

portwffc  95  5  -a 

M.Or 


Rerum   et   Verborum. 


^latronU  quibtis  ludis  inteuffe  vetitum. 

64.2. a 
Matuta  &  mater  ctritm,  cadcm  dt.u  44  2.  b. 

695.3 
Mttiuta:  Juwnis  ar.i  ubi,  468. b 

Mauris  qmt  pafiitn licntrit  babcre stxorcs. 

1873 
Maurorum  dcus  quis^  44  ;  ■'•  ■ 

Maurorum  ineeBu  mfandui.  I S  r  .a 

Maurcrum  inprxiiis  ornatm  quis.     7 19. b 
Mtturorum  vejies  qu.tlcs.  2  2  5 .  b 

Maurufiorumvtflittes.  *J?"b 

Maximi  cognomen  quot  Romx  habuerint. 

74. a 
Maximini  campeftrcs  cxercitationcs.  152.8 
Maximut  Qurioyhomo pLbt)uty  Rcxfuro- 

rum.  847.4 

Af  .i^rtrf ?wkw  /n  /rgj£«y  </k6;'/V  interprctan- 

ctis  mos  quis.  178. b 

Mcc.tnatis  f-.ci.itas  in  rrpudianda  &•  re- 

concilianda  uxore.  q  r  i .  a 

Mccxnatis  tcfjir.t  miHiaris  qu/e-        884.3 
Mecxnatis  veflittu  qualii,  204. b 

?./<  <■/;.•>//  mc.ifis  quis.  8  j  ^.a 

Mlai  natnra  qusUs.  1058.8 

A/f f/j"  qualtm  Rcgem  tiiftrtr.t.        1170.3 
Mtdiaflini  qni.  8:8-3 

Medi.etuticiis  CttpMtt  quis.  1 167.8 

Mcdicus  digittu  quis.  1 205.3 

Medimnus  tx  nuot  modiis  nttfltt.     445 .  a 
Mcdio  digite  aliquid  indicantes  ,  mibut  in 

fanircputaii.  1204.3 

Meditrin.t  dea  qus.  5  r  c.  b 

Meelitrin.iH.t   cy>  Mc.Utiin.iles  dics  r.ui. 

ibid.b 

Mcdix  Ofch  ouif.  1 1 66.a 

Mcdorum   in   ftxdert  ptrcutiendo  morcs. 

27.  b.  jo.b 
Medorum  regts   plures  habebant  tixsrcs. 

192.3 
Mcdonun  Rtgttm diadema  quale.     2i8-a. 

219.3 
Mcdorum  veftilus  qnalis.  2  J  2-b 

Megaby\us  qnis,&  cu\us  dcpfltmtn.\  84. b 
Megaitnfts  ludi  qui ,  tuiCjTdquo  dicati. 

6?2.b.  63$. b 

Mcgaloby\tis  quis  diclus.  5  \  r  .3 

Megarenfes  quam  invi/i  Athtr.is.      98 1 . 3 
Megarenfis  purpuraqux.  65  4. b 

Megdretifium  cnria  quomodc  d  M.  Antonio 
''-'/'"'•  iij.a 


Megarenfiumtribus.  IJ4-3 

Megarcnfium    in     fepcliendo    confuetudo. 

5  57-a 
MegaSydigittu  quis.  1205.3 

Mcgsfthcnrs  Cbaicidenfis  quas  coloni.u  dc- 

duxtrit.  2.g.3 

Mcgiflancsy  Armeniorum  ftimmtts  magi- 

JhatUH.  j67-a 

Megfianes  apud  Terfas  quis.  1 1 6  6.  a 

Megulix  dos  quanta.  qs  c,a 

Mr/»Vi  conviviis  quando  cxbiberetur.iyi.tj 
Mel  optimum  cujaie.  2  8 1  •  b 

Mtletidis  Jlupidit  as.  40  c.a 

Meliccrta  qui  dcus  &  qnibus  aiiis  nomini- 

bm  dieJus,  44  2.  b 

Melii  domus  poU  necem  domini  qucrnod» 

dicia.  gn.a 

Mtiici  pulli  qui.  227.8 

Mi*lx.(>p]cvquid.  671.8 

Mcl.Jfa  ,    M.ignx  Matris  facsrdos    apud 

Cretenfcr.  j  20,a 

Mti-.ff.t  uympbx  invcntum  quod  &  cultus 

qf.::ttus.  1 1  oo.a 

Melitta  AjJjriU  qux*  4  5  5  .b 

Melita  vitt.  408.» 

Meliut  ttmplum  Jttbeuir  quiie.  5  69. b 
Sp.  Mtiius  cb  afftilatim  iir.perium  fupplici» 

affeilus.  4I.S 

MtUniiaquid,  5^7'b 

Meinphori  qui.  69 2. b 

"Melopidttfemidea  ttmplttm  ubi.  42  2  .b 
Membrui/i  virilc  quomenfe  ,  quocultuy  i 

matronis  Rom.t  "jcnerari  >  &  quo  dc- 

ferrifllitttm.  764.3.765.3 

Mcnnmi  .*  quv  fic  dentmmati,  68-3 

Mtmnon  &  ^r.ubii primi  JZgyptiis literat 

intutere.  528-* 

Memninis  rtgia  ubi.  61 2-  S 

Mcmnonis  fiatua  qnatn  vfira.  1 029. a 

Mtmori.tfons  ubi.  4lJ.b 

Mcmori^Jides  ubi.  4  5  2 .  a 

Memphis  /Egyptiis  quid.  5  5 7-b 

Menandtr  a  quo  Pceta  qmre  aliquando  fu- 

prratus.  6^4.b 

Mcndacif.m  qvi  maxiir.e  averjati  &  qudm 

varii punitum.  5  |i.b.  542.b 

MenclaiiSy  Telemacbi prxccptor,  490.8 
Mentiaustxqua  Sp.trtiatarumtribu.  IJ4. 


Menianum  qitid. 
Mcr.idit.ty  cnjus  nrbisportx. 


i^2.b 

1075.3 
Mcnis 


I       N 

"hitnis  Rex cur.i  Thcbanis  exccratus.tj^.^. 

a 
Menfa  intcr  res  facras  a  -jettribus  hahcba- 

tur.  297-b 

Mctfiecitrex.  ii-  b 

Mcnfi-  vn  tncliniis  qttot.  276. b 

Mcnfit  pro  aris.  I  J  1 4.a 

Mi  n/a  &  cibus  primi  ft  culi  i\pma:  quaics . 

*7?-b 
Menfe  admip.ijirandat  ralio  apud  prifcos 
R.manos.  68o.a 

Mcnfits  -jacucii  tolli  non  licuijff.  ibid. 

Menfalis  luuoubiculta.  124-a 

Menfitii  trium-Jiri  qui.  74J-3 

Mcnfias   argenteas  quis  primus  babuerit. 

277-b 
Menfuum  [pecics  muhifaria.  140.3 

Menfi  cuique  fitum  numen.  8  ?  5-a 

Menfis  fcwidis  quid  exhibcretur  apnd  Ro- 

manos.  278.  b.    Ibcros.  27Q.b 

G.xcos.  ibid.b 

Mtnfium  di-jerforum  diverfa  apud  divnjli 

nomina.  oJ4,a 

M inf.rarum  aiiquot  nomina.  443  . 3 

Me.ijiruatis    ubi    ttmpia  adire    -jetitum. 

loS2.a 
Mcneiendi  quibus  modus  nullus.         5  4-- " 
Mentina  tribus  quando  cxtcrii  addita.i^c. 

a 
Mentis  ades  ubi.  55--b 

Mentula  porreBa  Jiatuttf  quibus  in  fcris 

ferrent.  65  I  -b 

Mentnm  &  geiua  attingcre  apud  Grttcos 

quid.  426.8 

Mercatorum  deus  &  diesf  Tius  quis.  76 1  • 

a 
Mercenario  milite  quom'do  aut  quando  Ro- 

mamufi.  71?-" 

Mercenariorum  -jilittis.  7 1 4.  b 

Mercimonia  apud  dtverfos  quam   divcric 

fiant.  \c-  i.a.  &  feqq. 

Mc.curii  ima-oGrtCcis  qualis.  ICl^.a 

Mircurii  r.omiia  divirja.  464^ 

Mtrcurio  lacle  litabatur.  4"  3 . 3 

Mercurio  qui  dies  facri  apud  (Jraicos,  766. 

a 
Mtrcurio  cur pojlremo  Ubarcnt  Grttci.  3^4. 

b 
Mercurio  humano  cruore  qui  litarcnt.  751. 

b 
Mercuriorum  numerus  quis.  465  ,b 


D 


X 


Mcrcurioi  r.on  decere  ex  omni  ligno  exfiul" 

pi  y  Py:h,/gorx  erat  opinio.  1027.8! 

Mtrcunus  Trifimegijius  undediclus.  324.8 
Miretriccs  quot  ajiidue  in  Vrceris  temph 

famulartntur  &  forntcarentur.      7  5  3*.  b> 
Mcrclriccs  quo  -jcjiitu  incedcrtnt.    2 1 7-b. 

218  b 
Merctricilus  quo  tempore  projiarc pcrmif- 

fum.  11 53  a 

Mcretricum  -locabult  aVquot  di-jerfa.  1 1 3  1. 

a 
Maidics  quomodo  notaiifiAitus .       1 1 5  2  -a 
Mcris  ,fiutum  quale.  679. b 

Mcroe njxnm faccrdoium  quanta  olim  auBo- 

ritat.  52  3  .a 

Mjtoes  Rtgintt  cur  Candaces  tiocentur.  1 7. 

a 
Mcroitarum  diiinJigetes  qui.  443-b 

Mtroitis  quis  qualfjt  imperct.         1 1 7 1 . 3 
Mcros  f«j«/  phalangis  atierapars  &  quot 

contineat.  589. b 

Mtfa  Vuria ,  Hcliogabali  avia  ,  fdit  infi- 

natu.  IOI5-3 

Mcfiide,  Iiulxorum  RtgibuS  quid.      5  5  7 .  b 
MtJ.tpii ,  populi  qui. 
M  fus  quis  apud  Ofcos  tnenfis, 

835-3 
Mefis  ,  digitus  quis. 
Mcjf.dx  cgnonitn  unde. 
Mcffalina   quomodo    in    triumfho  -icda* 

497-b 
Mcjfniorum  in  c/jpeis  olim  infigne  quscl. 

68i.b 
Mcfirii  cujus  unius  &■  uxor  &  filiajueriu 

18;.  a 
Mitagitnion  quis  aptid  quos  dicatur  menfts. 

834.3 
Mctapontina:  lunonis  temp.i  columnjt  'jiti- 

gintA.  422.D 

Mefr.pontinorum -jotum.  8c8.a 

McteUi  dtfi  tplina  miiitaris.  94-a 

Mel  1  Ui  pomificis  quanlus  labor  in  prolatio' 

ne dicltor.ii  Opifcrx.  594<b  S95-b 

MctcUiporticus.  822.3 

Mttclli  de  Scrtorio  trophxum.  174-3 

MenUorum  uliquot  in  patrem  fuwn  pietitt 

quanta.  5  3  8.E> 

MeteUorumcegnomina.  62.3 

MctcUus  cv.v  Iwfierator  diBusfuerit.   1 2.3 
MetcUus  quas  leges  Crete <  fibus  adtmtrity 

&quatesdedcrit.  $2i.b 

l.Mt- 


235.2 
834-3. 

1205.3 


Rerum  et  Vfrborum. 


t.Mctellus   unde  Vtttati  fiu  Diademat 
cognomcn  tulerit.  liS.a 

Metiaport*.  ioyc.a 

Mnia  tribut  unde  dicia.  Il8.a 

Mitium  ,  oppidum pervetuilum.         i;8-a 
Met  Hi  P ">'p  fiMiui  obquam  calumniam  a 
Domitiano  oecifus •  7>^  7-a 

Metonictts  annus  quid.  8}  !•■ 

Metreta  quid  dicatur.  444-a 

Mttrctt s  unde  quis  cognomindtus.      J  4? ,a 
Mevialex.  6i}.a 

Me\entii  qu.mta  in  vivof  immanitas.  599  • 

a 
Micros  digitus  cjuis.  1 105. a 

Mtcritvope\aquA.  140.3 

Midxregis  fortunatjuant.U  5?7-a 

Midai  ii>  tejferii  quid.  79  v3 

Mid,t<,<juorum  mmtn  apud  Thrygcs.  785  • 

a 

Milciades  cx  qua  fncrit  tribu  -AthtnitH- 

ftttm.  J?Va 

Milciadts  ol>  M»atboniam  -jidoriam  qmd 

ab  ^ftth mitnfibus  confi  quutus.      1 1298 

Mileiades  eui  moticc.icius.  lll* 

Milei.uli  qttaliaccrtamina  d  Clnrjtniti)  m- 

jhiuta.  62L1 

Milichii  lo-jisfctia.  7  1 }  3 

Milichitti ,  dcui  qitii.  462-0 

Miltfii  cx    quorum  genere  Rtgcm  tligert 

duntaxat foltti.  1169.3 

Milrfii  militts  cornati.  87^-a 

Mtlefiorumfacltonesqttot.  887.3 

Milefto,  um  infuntrc  tffercmlomos.  619.3. 

6203 
Miicfiui  ^pollo.  404. b 

Milttus lottus  loni.ccaput.  4    ;.b 

Milttus   qaot  quantoiumquc   exCCtlentium 
tngciiioiump.ncas.  472-b 

Miiu  trc  facramcntum  in  quot  duraret  an~ 
nos.  708  b 

Militares  nota:  5  5  7.3.  Sc  icqq. 

Militarcsvifies  qua,  240-  b 

Mititaria    dona    prifcorum    Romanorum. 

I  118  a.  1  I2>.3.  •  124.3 
Militari.i  d ona fummorum  .'.ucum.     1 1  27. 3 
Mili>  arta  excrcit ia  di-jcrfa.    149.  a.  1 5  c . a 

&  feqq. 
MHitariaftiina  quafuerint  apnd  !{pmanos. 

864.3.  &  feqq. 
Militaris  crdo  in  comiliti  confiilaribut  acl- 
vccatus.  897.8 


Militcmu.t,  cu)us  aliquando  fuerit  teffcr* 

militaris.  8' i.a 

Mtlci  cui  tmmediatc  fubfit.  >  g.a 

Milti  ubiprad*  particcpi  nonfiat  -  mfi  ca- 

p',t e h ■iiis  oblato.  7 ' 4 ■  b 

Miiittm  extcrnum  in  cajirii  non  admitt- 

bant  Romani.  I^6.a 

Militcs  diaconariiqui.  870. a 

Milttes  emeritiarmaLaribus  dicare  fotiti. 

708.D 

Milites  externi  -jirgif ,  Romani  -jitibus  cjc- 

dcbantur»  988  a 

in  Milites  cxtra  ordinem  dcprchcnfos  quo- 

modo  animadiirrfum  d  Scipione.     J  5  7  .a 

Milites  nominis  Latini qui.  7C  ?  .b 

Milites  Perftrum  quam  abficmii  &■  fruva- 

lesfucrint.  674.3 

Militcs  [{omani  initio  quot  annos  fuis  ex- 

penfis  meruerint.  7 1  2  .b 

M  iitcs  Spart  ani  comat  i  omnes.  878-8 

Milttes  obefi  & prxpingue s  quomodo  mul- 

ciarcntur.  j66a 

Mtlites  quoto  jztatis  anno  confcrtbi  foliti. 

141.3.  141.  a 

Mtlites  qu.tntum  olim  oncris  praiter  a;ma 

fceumfeirefoiiti.  159-* 

Militi-  ntfi  Imperatoris  aut  tribuni  juffu, 

cxt  1  a  munimcnta  abirc  non  licuit.      o  5  .a 

Mililibus  barbam  racli  -  cur  jujfcrit  *4le- 

xandir  Maccdo.  245. b 

Militibus  in  prjclio  na-jalt  quid praltcr  foli- 

tumfacicndum.  ■  g  ■  t- ,  a 

Militibus  pratcr  modttm  audacibus  -jcna 

fohebatur.  j68.a 

Militibus    pofi  triumphum  munera  data. 

500. b 
Milttibits  ubi-jinttm  intcrdiHum.       675.8 
Milttum    Britannorum  fiipcndium    quod. 

71  ^.b 

Militum  bcllo  pcremptorttm  fcpcliendorurn 

quamacurafucrit  Athcnicnftbus.  604. 

b 

Militum  capit alia crimina.  1 54. a 

Mihtum  in  militiam  proficifccntium  -jcjiet 

h.tbiiufquc  ahiatque  alii.  146.8 

Militum  in  JiationibuscUrmientiumanim- 

ad-jerfioolimquai.  88. a 

Militum  ordinti  qiti  ,  ccrumque  nomina. 

676.K  5c  icqq. 
Militum  -j.tria  nomina.      70Q-b.  Sc  fcqq. 
Militia  cxauHorat;  qut  habercntttr.  "jcej.b 
Mtli- 


1      N       1 

^jiiitia:  idonci  qui.  1 4  2-a 

Mititi*  -jincuia  qua  &  quot.  1 4  5 .  a 

Militiat  vacatie  quibus  darifolita.   j  1 14. a 
TAilitiit  Romana.  vetus  quoddam  conftitu- 
tum.  153.3.156.8.157.3 

Mitiliartt  quomodo  ordiuarit  Claudius  C.t- 
fiar.  ?8.a 

Milium  quilits  pro  finmcntofuerit.    676.8 
MiUepaffus.  441.0 

MiUiaria  cobcrs  c.x  quot  cquitibus  O"  miti- 
tibusconfiaret.  29.8 

MiUia.riavaf.iqux.  804.8 

MiUiari*  porticus.  ibid. 

MiUi^riiapri.  :bid. 

Milvin.-e  ttbix  qux.  87  ''■ a 

MimaUones  qua.  649. b 

Mimnermus  cu).tsfutrit.  47*-b 

Minarnm  dizerfitas.  1 1 8 1 . 3.  2c  fcqq. 
Mhi.ts  ,  quorum  kgfiatorfuerit.  5  2  C.b 
Mmcrva,  quorurn  i»  ctypeit  ififignc.  68 1  .b 
Minerva  fignum  mititateCrateri  &  N.eo- 
ptolemi.  868.a 

Minerva  conrwmina  quam  fittt  diveifia. 

462.b.&feqq. 

M  inervrt  oculi  gtauci.  4  2  0 .  a 

Mincrvx  facra.  465.8 

Mincrv.e  facrificia  quaiia.  455-a 

Minervx  Trenalis  fimulacbrum.      I0l8.a 

Minervx xdes.  40 3 . a.  5  ^c.b 

Minervx  quibus  animalibus  Athtmcnfcs 

annuafotenniafacerefolcrent.        700.  a 

Minervx  quomudofiacrum  ficret  ftne  vicli- 

■ma .ipucUts inparte *4pbrica.    700.0. 

70J«a 

Minervx   templum  in   tolle   jLventino. 

561. b 
Minervarum  numerus  quis.  464 .0 

Minervia,  nomen  pracipux  legtonis  M.i- 
driani.  ?  5  •  a 

Minimo  digit  0  provocare  q  nid.  1207.8 

Minimus  digitus  quis.  1 2c 6  a 

Minio  qui  deorum  fimulacra  iUinere  fetc- 
rtnt.  1029-3 

Minio  iUinifoliti  qui.  4  92 .  b 

Minois  regia  ubi.  61  r. 3 

Minos  quorum  leiiflator.  5  1 9.  b 

Mrnos cur  filius Jovis  pulatus.  380.8 

Mimitiaporta.  io66.a 

L.  Minutius    cur    confuldtu  abire  )uffus. 

575-a 

W.  Minulias  &  P.  Veturius pnmt  ex  T.x- 


1       E       X 

tribtts  Quxftur*  mmms  Cu/;ntii  CornU 

tiisceptre.  241.3 

MiracuU  vitiumin  Germania  &Eritan- 

niaquatia.  961- a 

Miracuium  hominis  ex  carcere  in  tartarum 

dncli  &  rcducii  quale.  673.3 

Miracuiorum  orhis  mium  Thebis,  ara  ^ipol- 

linis  Spodii.  407.  b 

MifcclLvaciludiqui.  66l.b 

MifceUos  i.tdos  quos  quis  Lugduni  jirimur 

exbibuerit.  65  2. b 

Mifiricordix  ubi  avaflatuia.  10  5.3 

Mifio quibus ijT  quando darctur.      708. b 
Mifiionum  generaquot.  ^c^-b 

Mr3y»  ov<fcv  ,  05  «k  srjjTbt  av$oc.      1 63  .b 
Midiridates  Eupator  quotus  Mitlrridatum 
fuerit.  i^.a 

Miibridatcs,  Partborum  Rcx,  jlrfdcis  co- 

gnommfibiadoptavit.  15  a 

Mura  ,  amiclus  muliibristenus.       2 2 1 ■  b 
Mitnra  ,  clea  qux.  45  50 

deus  qiii;  apud  Perf.ts.  45  6. b 

Mi.hr, u  c,uis  dictus.  3  t8.a 

Mitbt  idatis  Ararium  ubifuerit.  255.8 

Mithridatis  bibacit.11  quanta.  306. b 

Miihridatis  regia  ubi.    .  6 1 2  •  a 

Mitbridatis  fimulacbrum  aweum  d  quo  in 

triumpbodutlum.  488- b 

Mitbrtdatis  uxorcs  quomodo  fiipfiu  mter- 

fecerint.  217.1 

Mna    quid   (y    quot  ficlis   appendcret. 

n8i.a 

Mncmon  unde  duidam  cigtiominatus.%^.^ 

Mnemoninm  Sufts  quid.  5$6.b 

Mncmofyiia;  quid  facnficarint  lAthenien- 

fcs.  707.  a 

Mncphasubicultus.  231.8 

Mnota  ,    quoruw  wtmen  apud  Cretenfiej. 

78>.a 
Modcfiinus  quid  nomine  fipeUciiilis  com- 

prche„dat.  1 59.3 

Modiolus  y-J.fis  gmiii.  666. 3 

Modiolm  quotn  modiipars.  44  3,a 

Modius  quot  cboeniccs  fiu  fextcrtia  conti- 

neat.  ib;d. 

Moduli  tibia;  Pbiygia:  qudm  diverfi.i^^.i 

&  feqq. 
Mncehandi  occafio  infacris  Eonx  dcrt.  508« 

b 
Mtxchas  d  teflamentis,  quis  licct  tjrannur, 

licne  txclufirit.  6 1 3  .b 

Mtxnia. 


Rerum  et  Verborum. 


^'ceniit/ift  muri  chiiatis  quomodo ftnt fit-;- 

cti.  6c6.b.  607. b.  1072. a 

Mxnium  Jignandorum  rtttio  fiu  cxremonix 

qux.  609. b 

Mola  fiilfit  quid  &  quomcdo  ficri  folita. 

68S.a 
Molx  frumentari*  quandofvrtii  coronaren- 

tur.  7C7-* 

Molarum  ufus  veteribiu  Romanis  incogm- 

tus.  675.  a 

Molorcbtti  Herculem  fufiepit  bojpitio.  67. 

b 
Molofflrum  Rrgum  coguomen.  17.8 

Monttajuno  undeftc  dtcla.  467.6. 

ejui  adcs  ulii  Roi/ix.  466.6.467.6 

Moneix  aurex  primui  in-jcntor  apud  Perfitt 

quis.  105  3.3 

Monetx  nuUx  d  condita  urbe  ad  Pyrrbum 

regemfutre.  JKjc.a 

Monetxofficina.  %10.Z 

Monetalts  triumviri  qui.  74  3  .a 

Monilia  fcrrca  qux  mulieres  gejiare  collo 

foleant.  2;i.b 

Monitoriafulgura  qu.e.  1 1 8 .  b 

Mons qutbus  pro  dcocultus.  74t-b 

Monjiri  cxptandi  apud  .Atbenienfes  mos 

quis.  374.^387^ 

Monfirofi    &  dcfeBuofi  partus  quomodo 

olimablegati.  481.3 

Mentianx ,  placcntarum  gcnus.  282.3 

Monyma  >  Mithridatis  uxor ,  quomodoft- 

ipfam  interfecerit,  2 1 7.  a 

Mores  pefiimi  quid  tandcm  p/iriant  boni. 

609. b 
M  ores  unde  primum  eorrupt  i.  685.8 

Moriclms  ,  deus  quis  Siculis.  460. b 

Morientis  fpiritum  quis  olim  exciperc  foli- 

tus.  6i4-a 

Moriones  a  quibus  convhiis  adbibiti.  3  1 1 . 

b 
Mortem  (tbi  confcifcerc  ,  apud  quoi  laudi, 

ey  apud quos contra  probro dctur.  390. b 
Morti  deo  qui  tcmpLt  dica-jcrint.  10  5. a 
Mortui   noHu   non  inierdiu  efferebantur. 

633. a 
Morum  degenerdtio.  757-a 

Morum  prxfiHus  quis.  6 7 O. b 

Mofilms  Antimotus  qndmfuerit  fiugalii. 

679.3 
Mofis  &  Hebrxi  adorantet  occidentemjpe- 

8*itmt.  1098. a 

Tom.  II. 


Mcffynxci  quomodo  Regcm  delinqucntem 

mulRarcnt.  6~4-a 

Mugonia   pcrta    quo    aiio  nomine  diiia. 

1059.3.  IO704 
Mulxfartut  incertx  n.ttwx  quid  aliquando 

portind/iit.  5>8.a 

Mutxubi-julgopariant.  35°-b 

MulBa  apud  „4  thinitnfc  s  in  aram  ^o-jis 

ScrvatortsdtdicaL.tntur.  586. a 

MulHx  pecuniarix  certtim  apud  Romanol 

fuijfe  fummam .  585.3 

Mulflarum  diffcrentix.         ibid.  &  leqq. 
Mulclarum    militarium    dijfeeentia   quX. 

354-a.&feqq. 
MuiiubinuUieducentur.  3  50. b 

Muliebres  -jefits  cur  quidam  in  luBu  in- 

duant.  622.3 

Muliebris  Fortun.t  phanum.  98 .  a 

Mulier  Regem  temultntum  occidens  quict 

prxmiiferret  apud  Indos.  674.8 

Mulieres  caflrafequi ,  apud  majorts  magn* 

turpitudiniserat.  94-a 

Mulieres curin  Tbraciaodiofx  -jiris.  378-a 
Multeres  ubt  in  fro  -jAcarcnt  ,  -jiri  vcro 

penfa  traherent.  960.8 

Mulicres  apud  Mtdos  fordidx  &•  agrefiet 

babebanlur  ,    qux  paucioribus  quinque 

•Jtris  nupfijfent .  I 9 1 .  j 

Mulierts  in  facris  apud  Rcmanos  erant  c.i  „ 

pitevelato.  1082.8 

Mulieres  ubi  circumcidantttr.  479-a 

Mulicrts  ubi  ex   equis ,  non  gladiis  ,fect 

laqueis  pugnent.  7 1 9.  b 

Multeres  Senatum  adire  -jetabantur.  1  o  1  j. 

a 
Mulicres  pofl  'jiriobitummatrimoniumin- 

euntes  quidfaceve  tenerentur.        958.8 
Mulieres   Romanx  fine  cognomenlo  ,  folis 

frxnominibus  ,  adjcilo  nomine  dcnomi- 

nabantur.  4?-b 

Mulieribus  qui   Rjges  pro  cujiodibus  ufi. 

692. b 
Mulieribut   Augujlis  ctiam  cufiodcs  fi-je 

fatetiitesfuijfe.  69 :  -  b 

Mniicrtbus  aliquando  vetilum  ,  ne  vetfico- 

lori  "jcfle  uterentur.  2 1 8.b 

Mulicribus  olim  -jmi  ufus  Romxinterdi- 

Hus.Cjl.i.  earum,  qux  id  bibifpnt, 

pcena.  67:. 8.673.8 

Mnlierii ,  tres  liberos  babcntis  ,privilegia. 

949-a.95o.a 

Cgg  Multc- 


N       D 


Mulierunt  rt/man.irum  cultus .  23  8b  iMufis  bos  immolatus  qmndoque  a*Pyth&* 


Mullei ,  quales  cakei.  22  5. b. 226. b 

Mulfi  pociUum  pro  magno  munere  diis  vo- 

tum.  67j.a.8o;.a 

Trlulta  cadere  inter  calicem  fupremtque  la- 

bra,qutd.  1 5  8-b 

Multitudo  quomodo  olim  puniri  folita  per 

decimattonem.  355.3.356.3 

Mulus  cur  viftima  in  Confualibus.  3  5  6.b 
Mumartius  fub  Tullo  Hoflilio  quam  prafe- 

Ruramgcfierit.  66  5 .  b 

Mundanus  annus  quls.  8:9.8 

Mundum  phannm  DetfanBifiimum  cxijh- 

mavit  Diogenes.  4  5  6  ■  a 

"Mund.n  univerfus  quomndo  &  ubiper  tres 


Saturnifilics  dtvijiu. 


gora.  Oc;}.a 

Mujts  ubi  immolaretur.  ^  1    .b 

Muflacca: ,  placentarumgenus.         282. b 
Mnjiila  quale  aujjiiciumjaciat.  I.+8.b 

Mutaextaqua.  5  5  5-b 

Mutabiltor  cothurno,  qnid.  1 S  ")•  b 

MuttadiesundedtHa.  1141.8 

Muttalis  aggcr  Roma  ubi.  569^ 

Mutionis  poita  qua: ,  &  nbi.  I  &06.a 

C.Mmius  unde  Saevoia  cognominatus.bi.i 
Mutuum  mulosfcabere  ,  quid.  ISS-b 

Myba  cujus  colvris  amiHuprxlientur.  I 47. 


Myconii  omncs  natura  calvi. 


249-b 


"Munern  adminiflrati  ratio  quando  reddt- 

retur  apud  Romanos .  91 5  .a 

Muneris publici  obeundi  attas  quat.     92  3 .  a 
TAunera  nuptialia  mittere,  lege  apud  Rotna- 

nos  vetiium.  288-a 

Municipii  &■  colonint  dijferentia.        974.  a 
Municipii  yM.  Cj-j  3  .a 

Municipiorum  duumvii  i  qui.  741  .a 

Mtoiychia  JLthcnts  quid.  5  5  6.b 

Munychio  quis  menfis  apud  Jlthemenfes. 

8343 
Munychionis  (id  efl  Januarii)  undevigefi- 

modie  quid  ^ thenis fierifoiitum.  764.8 
Mihus  diri  malique  ominis.  1 3  4  •  b 

tAurainx  unde  quidam  dicii.  7  7 .  a 


41 3. b     Mynuu,   Chiyfxfilius  %  ubi & CHjuJmodi 


babuerit  cxrarta.  253a 

Myadrs  dcus  quis.  &4.b 

Myrica  qui  corcnentur  infacris.      I c  9  1 .3 
Myricitus  ,  dcns  quis  &  undefic  diclus» 

457-b 
"Myrtea  ccrona  cui  daretur,  6 1 8  b 

Mynex  Vencris  araubi.  562. b 

Myrti  dtht  ante  Romidi  tcmplum  quidpor- 
tcnderc  fcln.t.  ii7-a 

Myrt  i  in  expiai  lonibus  ufus.  3  8  5  •  b 

ad  Myrt  um  canere.  4  80  •  a 

Myrtum  cujus  tcmplo  cttr  inferre  non  licue- 
nt.  SC-5-b 

Myrtus  cuifacra. 
Myfta  in  adminiflrationes  dtvifa. 


Muralis   corona   in  quam  formam  fiiret.  \  Myfi^Cereris facraqualia. 


nzi.a 

JAurani  cognomen  quibus  Rrgibus  inditum. 

14. a 
Murcm  qui  nummis  incufferint.        1057.8 
Mures'quaie  aufliicium  faciant .  *47-b 

Murtia  qux  dea  diiia.  5 62 . b 

Mufieumypars rcftarum  Aiexandriai.Gt^  a 
Mufarurn  tcmplum  ubt.  5sS.b 

Mufca  Lyrica  qu.t  muher  dicia.         65 4. b 
Mufcaz  quo  ex  quibus  tocis  acl  tempus  cedere 
acreverticreditte,.  64-b 

Mufcarum  deum   xAcorem  qui  coluerint. 

745. b 

Mufea  ,  quariimfrfia.  70 .  b 

Mnfica  d  quibus  laud.tt.i.  499.8. 

•vituperata.  4g8.a 

MuftCit  honos.  498-8 


icHS.a 
5 1  i.a 
5C7-b 
81  r.a 
156.0 
658. b 


Myforum  Cteremonia  in  volis. 
Myforum  in  galeis  crnatus  quaiis, 
Myficria  Cc,  eris  qualia. 
Myjieriorum  magnorum  &parvorum  folen- 
nis  dies  apud  ^AthenienJis,  76 5 ,3k 

N- 

NAbathxorum  mos  ergd  filiof.     48  3 .3 
Nabathxorum  mos  quidam  abominan- 
dus  circa  uxorcs.  192.8 

7V<tniafunebris.  626.8.  627.8 

Nainitt  ftcellum  cur  extra  urbem  fuerit, 

260.  a 
Ka)ades  in  quibtis fitcris  rcpriefentarentttrm 

649.  b 
tianctfcor  quid  fiqrsificet.  164.8 

Muficafludium  apudveteres  Qrxctis  quan-    Nandt  quantum  Romanis  olimflttdtumfue- 
tuvt.  480.3       rit,  ijr.a 


Rerum  et  Verborum. 


*y{api1tid  ,  C.tndacis  rr»ja.  6l  r.3 

Narcijli  &   TaUantis  imagincs  quis  intcr 

Larcscoiuciit.  3-9  b 

ftares  totius  popttli  quis  Rcx  aliqnando  ab- 

fcidcrit.  598.8 

Karnitnfts  ,  fcu  ^irnicnfis  tribus.  1  28.8 
K.irme •ifium  dctt  1  peculiarisquis.  4 5 1  .b 
Narvalo;  um  Po  ttifex  muliebrt  ornatujtm- 

pcr  in^rcditbatur.  3  1 } .3 

'Hafantoncs  cur  morituros  ftdcntts  conjii- 

tujnt.  555.8.  6153 

rNKafimo>ies  pcr  nitid jttrarcnt.  Ql.b 

rt\.tfamonum  frlti  danda:  Itx.  27. b 

Nafi  indicia  qa.c.  4Il.a 

Naji  mutilatio  quibus gentibus fummi  fiup- 

plicii loco  babita.  598-8 

Nafica:  co"nomcn  ttnclc.  70- a 

Nafica  undcftc  dicti.  6  3  . 3 

Najincs  qui  &  unde  ftc  vocati.  58.3 

Nafiiti  <y  nafum  babtre  qui  dicantur.qi 1 . 

a 
Natalitiafefta.  4s0-a 

Nalnrr  qui  olim  difcercnt.  479,a 

~Nati  fitb  Delpbtno.  448.8. 

fubPtfcibus.  45  0.8 

Naturalis  annus  quis.  8}C3 

Na-jales  Circcnfes.  77.  b 

Navaies  duumviriqui.  74I,a 

Navalts  corona  quaformaft.it.  T 1 2  r.a 

Navalis  praliifignaficu  indicia  quofitrifio- 

leant  modo.  879-3 

Navcs  quas  fcu  quorum  dcorum  imagines 

infculptas  babcrent.  879.3.880.8 

NavigiUmmirtcartis.  88f.a 

Navim  infulis  ornare quid.  882.3 

~Na~j':s  laurcata  fiuvittata  ,  cujusreiin- 

dicittmcffct.  2l4.a 

'Navium  infignia  &  nomina privata  qua: . 

88o.a 
"T^auta:  qttibns  diis  potifiimum  vovere  foli- 

ti.  816.3 

Nitttiii  undeorti.  68.3 

Nanttortttn  familiai  quid  proprium  fuertt. 

69.8 
tic   drcima  quidem  Sjracufianorum  pars, 

quid  indicarct.  J62  b 

Neapoii  cujufmodi  aliqttando  cfft '  foieret  cer- 

tamen.  6S4.b 

Ne.tpolitani  in  cu'\us  futrint  clientela. ;  2 !-, .  b 
Ne.tpotitani  regni  excidinm  qwmodooHm 

prxitclum.  75  \.z\ 


T^  dfiitatis  pbanum  ubi.  1 1 7 .  fl 

Ntocort  ^4lia,ci  quod  elim  in  fljptis  infi- 

gne.  68 1  -l> 

Nefjli  dics  qui.  1 1 40 .  a 

Negligcntcs  111  rc  qujtrenda  ubi  fjT  quomod» 

mulclarif/tant.  718.8 

Ncmci  ludi  a  quo  <y  in  c;t\us  honorrm  infti- 

tttti.  67. b.  roittm  ccrtmonttt  <ycnt.t~ 

tninumgenera.  67. b.  Sx.  Icqq. 

Nemefts  dcaqualis.  1205. a. 

c\us  fimulachrum  qu.de.  1 206.  a 

Ncmrfit    qttomodo    antt  apotbtoftn  dilla. 

443. b 
Neodomada:  qui  babiti.  ^ll.b 

Ncomtniaqu*  ftnt.  766.8 

Ntoplohmi  ,  },ittinidatis  ducis  ,ftiices  vi- 

Boritt.  J75-a 

Ntojtolrm:  ftgnum  miiitare.  868.8 

Ncoptcltmus  cu)us filius.  l6.a 

Ncpcntbes  fuccus  tnftttiam  difcutit.  675.8 
tiepotes  undc  qutdam  apptllati.  7 1 .  & 

Ncpluniftiii  qttidiRt.  3^0.8 

Ncptunt  Eqtirftris  Ittdt  d  quo  inftituti.  354. 

b 
Nrptuni  phanum  inTxnaroquid privilegii 

baimrit.  781-8 

Nrptuno    &  flttclibus  facrificandi  ratto. 

353-b  " 

Ncptuno  qtti  dics  Atbrnis  f.tcri.  7  66  8 

Ncptuno  quibtis  animalibus  iitaretur.  689-8 

°r  "* 

Keptunus  quare  Hippius  diclut.         3  57 .  b 

Keptunus  ,  qitorum  oiim  in  clypcis  inftgnc. 

681. b 
Nrptuntis  ynavis  injigne.  88o.a 

Ncquicquam fapne,  quid indkaret.  \ 6 3 . b 
Ncrcis  ubi  non  multit  abhinc  annis  vift. 

657.3 
Nero  quidiingut  S -tbina  ftgnificet  ,  &  q<tt- 

hoc  nomine  vocati.  65.8 

Nero  delatorum  licentia  comprcfit.  1 1 6c  •  8 
Nero  q>tod  nomen  pi\ecipna:  legioni  indide- 

rit.  34-3 

Nero  qttot  Scnatvrcs  &  cquilts  ftmul  ad 

frrrumexbi':uerit.  641 -b 

l^ero  Scnatortbus  qui  tenui  re  familiari 

cffitil  ,    anmta  f.tUria  Jfatuit.   10 18. 

a 
T^ra  qutm  i  njfirit  menfcm  vocari  Nero  - 

ntutn.  836.8 

TSfYi  nhllttrn  -jtjlem  bis  induit.         205-b 


Nfs» 


Jirro  ir.  babitu  titbarttdifemtmmoinfcul- 

pfit.  1057.3.1058.8 

jicrenis  adilitas  qualis.  910.8 

Kcronis  cafirtnfe  theatrum.   .  1195.3 

TieronisediBum  in  canfarum  patronos.  591. 

3 
Kfronis  in  tHumpho  infolentia  quanta.qc)  j . 

b 
'^SyCronif  con-ji-jia  qualia.  298.^ 

tXaorus  quocldam fiatutum.  92 3.3 

Ticrws  in  populum  jpeBaculis  inbiantem 

libcralitau  475.3.474.8 

Keronis  Senutufconfultumpro  i>uafloribus. 

250.3 
"Hcrftlia  j  pofl  apotheojin  Horadiaa.  445. 

b 
Jierva  quid  in  fer-jos  dominorim  delato- 

rcfiauerit.  778-3 

l^erv* forum ,  349,a 

IJ^r-jarum  cognomenunde.  78.8 

Kejior ,  Agarnemnonispr&ceptor.      490.3 
JJrjiorida  ,  quodpoculigenui.  668.3 

Ke-Jia  porta.  I070.3 

Kfjius  Toeta  unde  oriundns.  2  3  5 .3 

Ktxi  ob  focnus  foluti)  &  ne  in  pojiaum 

quis  nicHeretur  cautum.  47-3 

Tiicanor  uride  quis  diBus.  341.3 

Kicia  in  cond<  ndis  mortuis  cura.  5  57.3 

Vijci*   novum   ad  Sjracufits  flratagema. 

93. a 
liicixfcutum  quale.  68 1  ■  b 

Tiicolai  'Perotti  laus  fimul&vituperatio. 

1157.3 
Kicomcdum  cognsmen  qui  Rjgts  afciiaint. 

16. a 
Kidaiion  quid.  2  25-3 

Kigiorumcognomcnunde.  59'a 

Kihil  Cum  iraculofidibus  effe  ,   quid.  1 56. 

b 
Kihil  effe  fni  cum  amaracinot  quid.      ibid. 
Ki-jei  rubrxinScytbia.  962. 3 

l^bilesqut.  191. b 

IJobilium  ambitio  in  Confulatu  adiplfi.en- 

do.  564-8 

Tiobilium  d  plebe  intir  barbaros  quale  di- 
fcrimen.  2 5  5  .b.  &  fcqq. 

Kbilitaiem  d  vulgoquid  apudParthoi  & 
Ptrftvs  difiinguertt,  *55-b 

KtJoSi  qu*  animaliaproprie  dicata.  697.8 
i\ocl>  dtfinitio.  5  34-b 

2\oBi*partcs  olimquot.  IIJI.3 


tf       D       E       X 

KoBu  pugnart  quibns  legt  'jetitum.yiyi 

b 
KoBu  qui  tantum  pugnent.  7 17.^ 

KoBua  quar.do  &  quale  auguriumfaciat, 

i4o.a 
IJoBua  ,  fignum  militare  ^ithenicnfium, 

868.a 
KoBua  in  numifmate  ^itbenienfium.  105  6. 

a 
KoRux  figuram  qui  tapthis  imfferini, 

24i.b 
KoBuat  ^Atbtnas  quid,  j 62 -b 

KoBumi  coetus  qua  lcge  -jctiti.  '        5  5  5 . b 
KoBurni  ttium-jiri  qui.  744.3. 

yide  reliqua  in  Trsum-jiri. 
Kodum  infcirpo  quxrere,  quid.  1 6 1  .b 

l^odus  Hercul.tneut  cur  fponfix  cingulo  in- 

nexiis.  276.8 

Komadum  teBoria  ex  qua  materia fierent, 

90.3 
Komadum  uxores communcs.  86r.3 

Komenclator  quis,  4IJ-3 

Komenclatorct  candidatorum  qui.      89 1 . a 
Komtntana-jia,  l^-X^ 

Tivminu  tornm  qui  in  deos  refcrrentur,  ra- 

tio  qnjc.  44  2 .  b 

Kon  tfi  cuiufijne  heminis  adire  Cerintbum, 

quid  indicaret.  1 6  2  •  b 

Kon.ina  quibui  mutari  folita.  j2 1 .3 

Konvnum  pueris  indendorum  varia  apud 

di-jerfos  confuetudo.  486.8.487.3 

Komopbylaces  qui.  l88.b 

Kon.t  Caprotinx  qux  ,  &  quid  in  his  Ro~ 

mx  ficri  confitetum.  43>b 

K'.niifnatoris  annulus.  4j5>a 

Kon  tus  undediBus.  3  9 .  b 

Konus  diei  menfis  Metagitnionis  Cartbagi- 

nenfibus  qualis.  1143.3 

Korcia ,  quorum  dea  pecnliaris.  4  5 1 .  b 

Korici  Cr  Pannonii  in  qnot provincias  di- 

-jtfi.  5ii.a 

Kotagenitha.  435»3 

Kot<e  notariorum  quanto  olim  apud  Roma- 

nos  fucrint  in  ufu.  5  5  o .  3 

Kot.t  fenis  &  capti-jis  inurifolitd)  quales. 

24i.b.  774.a 
Kotati  inpolitia  (jr  infrcquentia  qui.  j6c. 


Ko-javia.  410  a 

K'i'jx  le<ris  auBor  qudmfit  detefiabilis  apud 

S.l}ncta,s.  609- b 


Rerum   bt   Verborum. 


*Hcvx  nuptd  'jrftir.  2 1 8 .  b 

Hcj-  Uius  Tricongius  rarx  inter  bibacifiimos 

glorix.  ^cC.b 

Kovembcr  cui  dex  faccr.  836. a 

Kovcmbres  menfes  Demctrio  Regi  apjellati 

qui.  765.8 

Kovcmviri  ytthcnis  rjui.  7 53 .3 

Kovrrcam   uxortm   quis   duxtrit  Rom.t. 

iSVa 
Kovum  antiquo  abroiat.  $4  l.b 

Kox  medta  quomedo  notanfolita.     I  r  5  i.:\ 
Hubarum   rtx  ftu  deus  quam  ridiculw, 

nempe  canit.  4l6.b 

Kuces cv.r  i.t  nuptilsfpargerentur.      282. a. 

283. a 
Hncvsecellttxqiix.  802-8 

Kucibus  ludm  quifoliti.  8oo.a 

Kudi  qui  quomodo  prxiientur.  7  t  5 . b 

Kudoptde  qui  inccdtrent .  2Z7.b 

Hndum  vidijfe  homimm,  capitalt  apud  Fer- 

f.is.  484.3 

Huma  Pompiliu*  qualefu,  ificiutit  injlituc- 

rit.  2oo.a.  2ci>a.6SS.a 

Kuma  Pompiliut  quemodo  annum  diflmxe- 

rit.  Sto.a 

Ktimx    ~Pompilii  donms  ubi  l\omx  fucrit. 

Kumx   Pompilii  corpM  pofl  multa.  fccula 

in  arca  Upidea  in  Janiculo  invcntum. 

549.3 
Kumx  commentarii.  nc.a 

Kumx  rtgia  ubi  oiim  t\omxfuerit  &  quan- 

doptritrit.  6c8.a 

Kumx  regkfiiii  quot  &  qui.  69.  a 

Kumx  facrtficta  qualiafuerint.  45  3  .a 

Kumamia  ,  cui  cognotnendcdcrit.  joo.a. 

356.3.  337.3 
Kum.mtiaa  quodeleta.  126.3.489.11 

Kumatim  PtancM  orator  ,  Ciccronis  difci- 

pulus.  6r.a 

Humtniui  ,  ,Antiochi  dux  ,  urta  loco  ,  non 

todem  tempore  dttabut  vidoriis  notitm. 

175.3 
Knmcntanaporta.  1063.3 

HumCranii  Jiudtum  olim  quale.  4  94  3 

Kumeraregijiumantu.  H4.a 

Humirui    apud  dhtrfas  gentts  qu.vituius 

tantumfuerit .  4C  5 . 3 

Humidxnatura  quales.  1.-34.2 

Kumtdx    pro  modo  facrdtatum  htbtbant 

uxorcs.  187.S 


~?~umidarum    Rcges   pro  mayflate  hale~ 

bant  ,  nulli  mwtaitum  impartiri  cjiu~ 

lumaut  falutem.  415-a 

Zr~umidarum  Regumfceptra.  2  2C.a 

Kumidarum    taUcmacula  cx  qua  mattr  * 

fifxnt.  9;  ,a 

Kumidarum   vijiis  militarts  cnjm  celo.U 

tffoit.  i46.a 

Humidta    cui  Romano  cegnemcn  dtdtrit. 

352.3 
Kumint  affiati   ubi  fupcr  igntm  innoxii  in- 
Ciderint.  42I.b 

Kmvmi  cum  Cxfarum  infcr  pticnt.  ic  57. 

a 

ciummi  infuffragatores  dijlributi.      QC4.a 

i\urnmt  tx  ceriis  beum.  1053.8 

Kumrnorum    aliquet   veterum  nomina  C7* 

Jigna  qux.  1  c  5 4.3.  &  feqq. 

Kummerum  argcntcorum  &  aunoium  m- 

vtntorts  primi  qui.  s.C'l~. 

1053.3 

Kummorum  imagints  Cjr  notx  apnd  vetcret 

Romanos.  1191.3 

KummtH  argcnteut  quandc  primu.n  t~omx 

fignattu.  446.3.  K  ',  5.-1. 

aureu».  ibid. 

Hu.idina  dea  qux.  487.1 

Hundinx  quorum  aut  qualesfttix.      *5C-b 

Hundinx  quoto  dte  h.ibtrentur.  68  1 . 3 

Kundtnis  qiiemodoolimbalnearttur.  IIJJ. 

a 
Kuptialcgitime  qua.  292. a 

Kupttaiia    carmma    ubi  primum  inventa. 

291.8 

Kuptiarum  alii  atqut  alii  apud  divcrfos  ri- 

tut.  iS7.a 

Huptiarum    csrcmonix    alix    atquc    aVut 

apuddivtrjls.  2  65 . a.  &  fec]q. 

Huptttt  tribto  riibdis  centrahtbaulur.  1 67. 3 

undcdiclx.  271.3 

Kuptiii   Cipulari  quibut   diebm  fas  non 

erat.  J95>a 

Kurcia  ,  qnornm  dea peculiarif.         4  5 1  .b 

Kyclilei.ifacr.i  qux.  6  5  C .  b 

Hjmphacfcs,  cu\ut  u;  biiportrt.        1 07J .  3 

Kymphx  tn  quibm  facris  reprxftntarat- 

tur.  649. b 

Kjrnpharum     Sparticarum    antrum    ubi. 

39-b 
Kjmphidcs  ,  quales  calcei.  2  2  6 .  b 

Hj/it  cr.1l.11  Ltbercrconfccrat*.  598  b 

Ggg  •  0,n.rjit 


N 


O. 


On/fjii  PnttorireBrutiinfignt.  87.9.3 
iObatquid.  8?7.a 

Obtline  panes.  ifti.b 

Oblativa  aufjhicia  quiX.  I 1 r  .b 

Obligatio ad  AvnJtogp.  qunt,  8.b 

Oboliundc  diclt.  Ii86.a 

OboliGracisquid.  ibid. 

Obolus  quid.  446.3.1184-3 

OjfquentisVortunxtemplum.  9~.a 

Obftdionaiis    corona    quanti  dim  babita. 

inc.a 
Obfidionali  qnis  primus  donatus.       1 1 2  7 .  a 
Obfegamiajndiciaqua'.  948.8 

Obfphagui ,  c u)us  dei  cognomen  apud  E- 

hos.  45  8.  b 

Cccidionis  templum  cui  adire  -jetitum.^  o  5 . 

b 
Ocellatxnuces  qux.  802.  a 

Or/«  RrgM  a-jaritia  quania.  949-a 

Ocbus  Rcx  quo  con-jitioab  Mgypliis  affe- 

Bus.  I2cc.a 

Ociofi  quomodo  olim  mulcfati.  7 1 8.a 

Ocrcfles  qudmprodigiose  Ser-jittm  Tullium 

genuiff  ilicatur.  63  5.  b 

Oclaciltusundedictf.s.  39-b 

OHaviacuria.  12  ia 

ORa-jitcporticus.  82  2.  a 

OUavii  matris fomnium.  84  5.  a 

OB.tvii  ^Augufli  animadverfio  militaris. 

564 a 
OBavii  tropbttum.  174-a 

O&.nim  Auguflus  adorationcm  repudi.nit. 

419-3 
OBavius  quo  ludo  maximi deleBattu  f.ierit. 

794.  a 
OBobcr  cuideo  fitcer.  83  6. a 

OBobri  mcnfe  quid  ^itbenisfierifoliium. 

765. a 
OBcbris     Id-.bus      qttid     Rom*    fie/et. 

ibid. 
Oculorum  religio&  indiciaqm.      420. a. 

42r.a 
0<r«/s/  />**«  habcre  laudi  plerunque  datum. 

56. a 
Oculos  &  os  moricntis  claudcre  quis  fiditus. 

614. a 
Or«/w  r£,g0  impofiti  cur fattfacerent  &"  eae- 

loojieridcicni.  654.3 


Odoramenta  in  pyris  drfunBorum  in)icifi- 

lita.  657-a 

Oi  nandrum ,  cu)ut  conventm  fucrit  oppi 


851.3 
133.3 
132.3 
239.3 
6ii.a 
457.b 
164.3 


dum 

Oiicattequi  dtcii. 

Oenis  ,  Athenicnfium  tnlus. 

Ocnotria  infiula. 

Ovnotrinum  regia  ubi. 

Oitoficjros  ,  detti  cjuis  Scjlbis. 

Offt  r.ilo  quidfignifictt. 

Off. nfiont s pcdum  quid portendant.  5 C  1.3. 

502.  a 
Ojficii  aut  mmcris  nomint faltttare.  414. 

a 

OivoyAl.l  quid.  671.3 

Ol<e    ararcligiofifiimi    ab  ^itbenicnfibus 
culta.  3S?-a 

Ohtna,  caflellum,  Tigranit  ttrarium.  255.8 
Olca  cuifacra.  I  c  8  ^  •  a 

Oiex ramurn  ojftrre  quid.        426.3.427.3 
Oleagina    co,ona  qui  donarentur.   II 29. 

a 
Oleaflrum  armapepcriffe.  353,a 

Olet  in  luflratiombu*  uftt*.  3  8  5  ■  b 

Oleum  &  operam  perdere.  1 5  5  .b 

Olcum  in  ore  gefla/e ,  quid.  J  60 .  b 

Oleum  in  fiiice  comiufitm  uhi  rcpertum. 

82.b 
Oleum  optimum  cuj.tte.  1 8 1  •  b 

OHtcriumforum.  348.3 

Ollus  letho  datus  ,  quando  &  ubiprocla- 

marctur.  6i8.a 

Oljmpia  qui  viccrint.  $9-  ^ 

O.ympix  porticm.  824.8 

Oiympiadii ,  Pyrrhi  fili<x  ,  conjugium  in- 

cifluiifutitcumfratre.  182  -3 

Olympiits  quitl  C"  quot  conflct  annis.  60.  b. 

83r.a 
Olympica  acl  flieB.tcul.i  non  admittebantur 

mulieres.  6i.b 

Oiympia  ludi   qui   &  in  tujui  honorem 

&'  dquo inflituti.  57-b. 

&ft'^-    ..  .  .     . 

Oympict  iudi  in  agro  Lcontino,  63.0 

Oympici  viBoris  pixmium.  6o.b 

Oiympicorum  ludorum  narietM  qux.  ibid. 

b 
Oympii  fo-ji-s  effigics.  1028. a 

Olympii  Jovis  tcr/tplum  ubi.  41C<" 

Olympioniten  cjfe,  quanto  oUmfuent  ho- 

mri.  67.  b 

Olym- 


Rerum  et  Verborum. 


tfjmpiorum    imagines   per  quos  Romam 

irm/Uta.  63. b 

Cy."ipiu>  unde  quidam  cognomindtnt.m  . 

a 
Omarii  fo-jis  delubrum.  5  5  .b 

Omm  bclli  mde  Germani  fumere  folertnt. 

931.3 
Omma  ex  cordt qitx.t,  47. b.  cxfil/c.$\%.b 

ex  jociuore  qn<t.  j^G.b.  f.r  licne.   3  >  O.b 

expnimonc.  ibid.b 

Ornma  cx g.tlltn.tccorum  fibris.         3  S  l»b> 

exfibr  s  talpxrum. 

exfuiUn  extis. 


bid.b. 
ibid  b 
501. a. 


Omina  cx  pcdum  ojfcnfione  qua: 

502.3 

Ombtis  boni  c  pullis  indicia.  zjo.a. 

mali onniii  cx iifdcm  fi^na.  228-a 

Ominis  obfr-jatio  ex  Jlcrnutatione.  JOI.a 
Onomadcus  qus,  (jr  quat/iprutlentcr  ini- 

mtcos  tuhrit.  887.8 

O  v©-  og?c  cui Xov ,  quid.  I S  7-b 

0'v©-  >.Jgpc; ,  qmd.  ibid. 

OVs  'OTJtsC  ^iilciv  qu.tl,  I  56.  b 

Opaliafjiaqux.  Jll.b 

Openanca  facraqux.  701  -a 

Opbcltci  ,  Lycury  fiiins ,  »i firpente  intcr- 

emptus.  67.  b 

Opbcutina  tribus  undt  tlid.t.  I2g.3 

Opbentina  tribus  quaqda  -jctcribus addita. 

ibid  a 
Ojibiu/a:  bcrbai  natura  nux.  5  98. 3 

Oy>/  apcrlo  capitc  facrum  ficbat.  467.  a 

(ty,  quomodo  'j  rjerctur.  8 1  S  a 

Optgcitaquadtadicta.  45  ?k 

<ty*'/;i  Macrmi  permciale  odimnin  adulie- 

ros.  86}.a 

Opilius  Macrinus  quilus  bonoribus pcdt  ttn- 

ttm  ad  Impcrium  pervcnerit.         67Tb 
Opima  (jioiia  quotics  Rr.mxrrfarafucrint . 

io8.a.  qunccr undcdiHa.  109. a 

Optmia  b.i/itica.  ?47-a 

Ojnmiuf  confulprimus  diflatoriam  fibivim 

ufnrpavit.  574-3 

Opis    v.tria  nomina.  509. b.     f.cra  qua- 

lia.  ibid.b.  fimulacbrum  quale.  5  10. b. 

ades.  5i2.b 

Opn  fdesubi  Romar.  403. a. 5 5 2. b 

Opijibocomx  qui.  5  2  +  - 3 

Opiftograpba  cbarta  qux.         523.3.524.3 
Opifibotonicui  morbus  qtits.  514-3 

Opiter  cur  qnis  cognvminatus.  75.3 


Oppialex.  £85.3 

Oppta  lcge   quid  mulierHius  intcrdiHum» 

2i8b 
Oppiusmons.  5  68-t> 

Opprobriumviclis  ,  quid  indicct.        jG6.b 
Ops  dea  qux  Cjr  quomodo  1U.1  volumficrct. 

509. b 
Opttma  matcr ,  cu)us  aliqnando  fuerit  tef 

framilttans.  8838 

Optimatum    in  tbeatris  olim  locus  quis. 

174  b 
Opltmi    agnominatione  quis  Imperatorum 

ga-jifusfuerit.  3J9-8 

Optimi  Maximi  titulumqui  Regcs  &  Im- 

peratorc  sfibi  vindicarmt .  3  44 .  a 

Opuntii Locn  ubi.  ^ig.b 

Opuntiornm  Pontifices  quot  &  qudm  divcr- 

ftficrificia  curent.  318» 

Oracal  quis  ,  &  quorum  deus.  460.  b 

Or.tcuia  ^iptllinis  ambigua.  402. b 

Or.tcuU  cx  fomniis  ubi  olim  captarcntur. 

409. b.  4io.b 
Oraculi  Delpbici  confidendi  ritus  &  cxrt- 

monixqux.  399-b 

Oracnlernm  omnium  clarifiima  olim  babita 

qu.e.  396.  b 

Oracu  orum  celcbcnimorum  catalogus.  396« 

b.  &  tcqq. 
Oraculorum  pcr  infomnia  ratio  qux.    844.8 
0'^t/xAquidfit.  8l.a 

Oratx  undc  qurdamfic  vocati.  78 .  a 

Orationcm  funebrem  quis  primum  babuerit 

apud    l\omanos.  6o5-b.  642'a.    apud. 

Grxcoi  quts.  643.3 

Orcaquid.  791-3 

Orcbejira   quornm  in  tbcatris  olimfcdes. 

I7j,b 
Ocbialc.x.  685.3 

Orciniqui.  840.3 

O.  dicaltafefta  qux.  7  o  2  •  a 

Ordo   equcjicr    quanti  olim  fucrit  prctii. 

5  i6-a.  518. a 
Ordo  cx  quot  militibus  conjiaret.  ZJ.Z 

Orcct  mjiituendi  in  literis  apud  Romanos. 

492.3 
Or ct a,ioi  um  in  jraliisarwaqux.     7l6-b 
Organum/juid.  195.» 

Orgiafacra  qux  &  a  quoinjiituta.t^o» 

b 
Oncbalcnm  'jiteriLus  prctiofms  auyo  fuit. 

1051.3 

GZZ  4.  Otlr 


I     N     : 

Origindrii ,  qui.  840.8 

Oriui  ,  deui  quii,  4 5 8 .b 

Ornamenta  Impcrii  Unde  fumpfirint  Ro- 
mani.  850.8 

Ornamenta  virtutis  militari-s  ferebant  in 
caftris.  1132.8 

Ornatus  amnis  lu&m  tempote  abjiciebatur. 

653.3 
Oronopoliqui.  I$8.b 

Orphei  quot  putati.  379>a 

Orphcm  per  qua  jurare  permifcrit.      90.  b 
Orphetu  a  quibus  difcerptm.  578-3 

Orthiaphalanx  qnt.  5?7-b 

Orthius  canendt  modului  quii  }  &  quando 
in  bello  adhibcrifolitu» .  875.8 

Ortygia ,  eadem  tnfuld  qux  Dclor.     40  5  .b 
Of  Piutoniumquid  &  ubi.  654.8 

Ofchophoria  Athenis  quid.       43.^.763.8 
Ofcinet  aves  quomodo  dugurium  facidnt. 

129-b 

Ofcnldndi  quotidiantu  ufiu  quando  &  a  quo 

fublattu.  671.8 

Ofculari  amicos  inter  fe  ,  ubi  &•  quomodo 

ufurpatnm.  418.8 

Ofculum  cur  cognati  affinefque  mulieribiu 

ferrent.  672.8 

0[tridi<)  afylum  ubi.  78  3  .a 

Ofiridit  ejfigies.  1025.8, 1028-8 

Ofiris  apud  JEgyptios  cletts  quis.        4  5  6 .  b 

OJitis  a  quibto  maximi  cultus.  746. b 

Ofirisqiule  fignum  ge/foii  mtlitare.  868- 

a 
Ojiibus  hwmanis  qui,  quomodo  infacris  ufi. 

748.b 
O/ienfionales  qui  dicti.  7 lO.b 

Ojienta  e  coelo  quomodo  expiarentur.  3 67. b 

&  feqq. 
Oflia  inferni  ubi.  655.8 

Ofiia  quando  condita.  378-b 

Ofiiarii fervi  qui.  3  2  3 .  b 

Ofiraca  ad  quid  excogitata.  77  2 .  a 

Ojiracifinifinis  in  quofaclui.  77  3 .  a 

Ojiracifmos  quid.  7  7  4 .  a 

Ofirearius  panis.  i8l.b 

OJireis   marinis  qui  domos  confiruerent. 

539.b 
Olho  pracipua  lcgioni  quod  nomcn  dcdcrit. 

34-a 
Oihonem  quid  ad  imperium  evexcrit.  626. 

b 
Othonislextheatralif.  I78.b 


Otriculanorum  dca  peculidris  qna.    45  k 

b 
Ovans  quiiprimus  urbem  introierit.  6 17. b 
Ovandicaufitqua.  61  5-b.  6i6*b 

Ovantcs  initio  ftne  exercitu  &  lcgionibus 
pediies  urbem  ingrcdiebantur.       6  rg.b 
Ovanti  an  equis  obviam  proccdere  ,  feu  co- 
mitariliceret.  6zo.b 

Ovantis  pompa&  apparatus.  617. b 

Ovantium  fiicra.  6*o.b 

Ozatio  ry-  trtumphus  ut  dijferdnt.     61 6. b> 

617. b 
Ovdthnis  etymdogia.  62  o.b 

Ovi  quibus  infiacris  ufnS.  6  5  O.b 

0  vicula  cur  quidam  cognominatus.  7 1 .  a 
O-jidiilocaexplicata.  162.  a.  163.8. 3  87-b 
Oviha ,  locus  quis  Roma.  410.8.  893  .a 
Oviniorum  coimmcn  unde.  56.3 

Ovii  cui  feneri  immolaretur.  696.8 

O  -Js  quanti  vulgo  Romx  ajiimdrttur.  5  86.a 

105  3. a 
OJxa/>K5c.  ^c.a 

Ovum  &  mel  ccen.-e  initium  olim  fecere. 

27«.b 
Ovum  in  quorum  ludorum  pompa  nmtcrart- 
tur  primum.  6j6.b 

O\olaz  qui  &  Midefic  dicli.  5 1 9.  b 


P. 


PAbulsmquibuspro  pulmentario  cefferit. 
677. a 
P.tcis  figna  feu  indicid  dherfii  diver/a. 

942.8.  &  feqq. 
Pafiolus  ,  fluvius.    '  8 5  3  .a.  85 4-a 

Pdcuvius  tragotdns  quando  C  ubi  natus. 

235.8 
Padus  tftuvius.  854-a 

Pjean ,  hymnus  „4pollinis.  1 1 1 5  •» 

Pttanicd  tribus.  I  3  :.a 

Paonei  infiagna  defnnclos  dhftcittnt.  556.8 
Pxonicus  iJtus  quis.  458. b 

Pxtiunde  ficvucdti.  56-8 

Paganaqu.cdamlex.  960.3 

'paganaliafi  sla  quar.  5  50.  b 

<PaUmon  quis  deuifit ,  &  quibus  dliis  na- 

minibus  dtRus .  442. b 

Tdl.tmtuis  apud  Corinthumfticcus  qudlis. 


Rerum  et  Verborum. 


V^aUfita  qui  fe  quatn  maxime  txtrctrefo- 

liti.  494.8.  799.  a 

PaUflrte  quorur»  nurr.mis  incujfc.  I C  5 7 .3 
Palamcdcs  iairv.nculutttm  ludi  primui  hi- 

-jtntor.  789.8 

Pa'ari<c  iudus .  I 5  I . a 

Palatiarquid.  5  5°-^ 

Paiatii  prafccjura  quanti  babita,     670.8. 

67i.b 
Paiat  tnx  xdts  qualcs  C7"  cur  inangurartn- 

tnr.  ??2-b 

Palatina  tyibus  quandu  &  d  qut  inftituta. 

126.  a 
Pai.uini  ludiqui.  66l-b 

Palat  :ius  mo»s  undt  diclus  ,  &  quam  va- 

ria  t\us  ttymologia.  5  5 7.  b.  5  5  S.b 

Ialatualis  fiamtn  d  qua  dcacognominatys. 

57*b 
Palt ,  qwid  ludigenus.  797»a 

P.ilcs  ,  pabulity  pajiorum  dta.  459.3 

Piilibroti  qui  Rtges  'jocati.  1 5 .  a 

Palicoyum  in  ara  qni  jurare  foliti.  9  5 .  b 
Palilia  quomodo  fcrvcntur.  457.8. 

4s8-a 

Palifci  ara  ,  afyium  apud  Siculos.  782.8 
P.dLt ,  qnalis  veflis.  2 1 9.  b 

Pall.ti  qimum  prxcipuadea.  449-b 

pallas  Mineyjaqux.  464  b 

patrtmcurtntircmtrit.  ibid.b 

Pail.idi  quotanms  bos  nigra  d  Cyvccnis  im- 

molata.  712.8 

Palladi  Anemotidi  cur  &  ubi  templum  di- 

catum.  810. a 

PaUadis  Atticx  fimulacbrum.  1 027 .3 
Palladti  ficerdos  apud  Pedaftos.  J 22  .a 
PaUa/dis  templum  quid  prhilegii  babucrit 

apud  Lactdamonios.  782.8 

Palladium  &  dii  'Pcnates  in  Vtflalinm 

cuftodia.  IlJ.b 

PaUadiumforunt.  2.49-3-  ?52.a 

PaUantis  Claudii  iibtrti  quanta  fuperbia. 

416. a 
PaUantis  &  l^arcifi  imagines  quis  inttr 

Lares  coiuerit.  3  2  9 .  b 

paUmm  qnibuspeculiarr.  20 1 .  b 

PaUordtus.  104.8 

PaUoris  templum  cur  txtra  urbcm  futrit. 

262.  a 
Palmataviflis  quorum.  209. b-  2IC.b 

Palmnlis  qui  tanquam  panepaftm  vicJitu- 

rmt.  677.8 


Palmus  tx  quot  digitU  conftct.  4?9* 

Paiudamtntum    quali)  ani  quoyum  "jt/ht 

&tnfigne.  239. b.  j  lc.a.  57  1.3 

P.ilm  qutd.  151.8 

P.tmbctotiafac/a  qujc.  54  b 

Pamtnotbui  quii  mcnfts  apud  ts£gyptios. 

8}4  3 
Pamphilorum  tribui  qux.  12,  ]■» 

Pampliylii  qucm  'jtntum  colutrint.     809.1 
Pan  a  quibutmaximi cuttus.  IG2>'8« 

e'\ni  fimutacrum.  1     2  ».a 

Pani  pro  quibus  OjiimaliLuS  CjT  d  qu.bnt 

-jotafiirint.  817.8 

Pani  quod  animat  fatrum.      698.8.700.2 
Panagyiafifla.  46}  a 

Panxgyres  Atbtnienftum.  54. b 

Panxtcliumqu-.d.  54-b 

Panatbcnxa   ^dthenit    quid.   6i.b.  661. 

b 

Panatbenaica  duplicia.  69  b 

Paicratiaflcs  quts.  66 1*8.  663. a 

Pancratium  quid.  665 .8.  797-8 

Pandana  porta  quo  alio  nominf  CjT  undt  di- 

Ha.  253-8. 1059. a.  io6o.a 

Pandcmu.i  ,  qux  CyprM  cognsminata  dta. 

455-b 
Pandia  quaiiaftfla.  70.  b 

Pandicnis,  Jttbtnitnfium  tribus.       >  J  2.a 
Pandofia  ,  quo.  nm  oltm  rtgia.  6 1  2 . 8 

Pan:b'ttrutn  Rtgts  quomudo  bumartntur* 

556.8 
P.tnemtus  quis  mtnfts  apud  ^Atbtnienfes. 

Panes  &  panicex  mtnff  qualibus  caniffru 

inftrrentur.  2#c.b 

Panes  ex  fe  finguinit  guttM  tmifljft  quid 

aliquandoporttndtrit.  5}9a 

Pants  facere  quale  au:  quayum  aliquando 

opus.  676.8 

Panum  gcncra  quam  vayia  &  Romann  cjT 

Grxas.  2S-b.  282. b 

Panioniafacra  qiiax.  5  % .  b 

Panionium  forunt.  ;  >  2  ■  3 

Panifci  caput  infaxo  dtjfijf,  ubi  inve.itum. 

Sl.b 
Panfi  unde  ftc  Hgntmial  i.  6 1 . 3 

Pantbci  facerdi.it  s.  $II.A 

P.miomimi  .1  quibuf  tjt3i  &~  a  quibustt- 

flttuti.  66:. a 

Papa-jcrata  wflii.  2C9-b 

Papia  Ux  aqno ahrogata.  1159  a.  1164-3. 

O^i  5  JR#- 


I       N 

Paphia  Venus  Cjpriis  ded  qux.  466. b 

Paphia  V  net  is  ara.  408.  b 

Paphii  tx  quorum  duniaxat  gencrc  Rcgem 

eligerefiliti.  1 1 69..  a 

Paphlagonia  in  tetrarchi.u  divifa.       511.3 

Paphlagonum  Rjgum  cognomcn  quod.    I 6.3 

Papiliones  ex  vermibus  nafci ,  &  exfemine 

papilionum  vermts.  <jb  J  .3 

Papinianus  ,  cu)us  difcipulus  ,  &  quid  >.o- 

ntine  fuprllcBilii  comprebendat.    I  }8.a 

Papinianus  quisfuerit.  72  9.  b 

y«^»j  innocenter  d  Cdracalla  Impcr.itore 

occifus.  ibid.b 

Papjntceos  calceoi  quigerant,  117. b 

Papjriflore  ubi  coronentur  dii.  IG9 1  .a 

Papyria  tribus  undr  fic  diB.t.  i;8.a 

Papyrianum  jus  quid  &  unde  fic  diBum. 

723. b 

P.tpjrti  ftxneratsris  inauditd  ciudelitai  & 

nequitia.  47.3 

P.ipyrius  Curfor  ,  puUis  non  addicentibui, 

fcliciter  dimicavit.  230  .a 

Parjrius  unde  Curfris  notnen  dcceperit. 

66.  a 
Papyrus  ubi  ndfcatur  &  qttomodo  ttmpere- 
S*6.b 
8cc.a 
352.3 
280.3 
8S6.a 
265.8 


397.b 

298.b 

87s.a- 
88i.a 
?4ja 


?«>•  ad  infribendum. 
Par  impitr  f{pmal  qtti  luderent. 
parabiflonforum  ^ithenis. 
Parochtts  OrJtcis  quis  diBus. 
P.tralii^Atbenis. 
Paranjmphus  quis. 
Parapatius  ,  Par.horumrtx  ,  .Arficis  co 

gnomen  fibi  adoptayit.  1 5. 3 

Parafanga ex  quotfladiis  conflct.      442.3 
Parafitos  in  fcundis  menfis  quo  novo  edulii 

gentre  faginarit  Hiliogabalus.        2  8o.b 
Pardalis  pro  domo  affixa  Phrjgibus  quid. 

Jji.b 
Paradromidis.  6^9.3 

Par.tlus  filius  quam  dpdtre  Pcricle  defletus  ■ 

Pdramefoly  digitus  quis.  12:5  a 

tardtilmos ,  fupphcii  genus  quod.       86 1 .  a 

Parentalia  fisla.  7ro.a 

Parentandi  mos  qttam  diverfts  apttd  di- 

verfos.  363  .b.  }64-b 

apud  Rom.tnos  quis,  3  6  j.b 

Parentwio  ad  T-rei  fipulchrtttn.         2  6  5 .  b 

Parentum  cum  filiabus  inccHus  ubi  oiim  li- 

citus.  l8j.a 

Parmtmn  &  libcnmm  vocdluk  qui  com- 


prchendantur.  Il8.a 

Parere  quid  ftgnificet.  j  63  .3 

P.uei  vtBimf  quibus  diis  offerrentur.y  1 1 .3 
Paris  ab  urfa  enutritus.  5  3  7.3.  5  3  8.3 

fWww  9«/^.  678.  b.  679.5 

Parmentdes  cuyts  difcipulus  &  ubi  natus, 

233.3 

Parnaplus  bicoUir. 

Pbocidis  mons. 
Paroenius  modulus  qualis, 
Parona  qutd. 

Parrbejtafles  undc  quis  diBus. 
Parrictfiveparricidii  Quteflores qui.lcQ  3 

248-3.     eorum  numerus.  249.3 

Parr icid,t   quam    horribiliter  in  Mgjpte 

plcBcremur.  589.3 

Parncidarum    apud  diverfos  poena  qutt, 

5*8.a.  589.3 
Parricidium  cttr  ditla  Jdus  Martii.  7  6  J.  a 
P.trthew.pe  ,  Eumeltfilia,  cui  urbinomen 

dederit.  2jS.a 

Parthiqui  olimditli.  14.8 

P.irthi  nec  merccnarios  5  ncc  ordinarios  ha- 

bebdnt  exercitus.  7 14.  b 

Parthi  nullum  dci.Bum  ndultcrio  gntvius 

Vinilic.-.b.mt.  863. 3 

Parthi  qualibus  in  bcUo  tjmpanis  utercn- 

tur.  877.a 

Parthi  qttem  dittn  fauflum  felicemque  ob- 

fervarint.  Ii4i.fi 

Parthorum  in  faedere   percuticndo  mof. 

2C.b 

P.trthoruin  inpr.eliis  aym.t  quar.        719.  b 
Partborum  t\eges  qnid  in  tmifiione  votorum 

adhiberent.  8ri.a 

Parthorum  Regum  abeminandus   quidam 

mos.  15.2 

Parthorum  Regr.m  dupltx  diadetnd.  221.3 
Parthorttm regt.e ubi.  6 II. 3.  6l2.a 

Partthorttm   fipulturd    quam    txecranda, 

552.3 
Parthurum  \elotypia  quant  t.  3  ? 4-^ 

Pa/tus  ancillje  ,  cujur  ufusfiuBus  leg.ttut 

fuit ,  a-i  infiitRujit.  79,8.  8ca 

Pd.vee  Foriume  aides.  96.3 

Pafithea  qu.e.  6.b 

Paflophorium  quid.  5  5 8.a 

P.tjiorumdtus  quis.  8l".a 

Paffus  proprit  quid  ftt.  440.8 

Pdtanrum  orcculum  &  templum  quaic, 

4cSb 

■     v  Td- 


Rerum  et  Verborum. 


fatavtenfes  equites.  52X.a 

Pater  patratus  qnit.  3  2.b 

Patrai ,  cu\u$  reoionis urht.  8 v'  •<1 

Ptitina  Mfpi quanti confliterit.         JCO.b 

Vitclltt  Clypcus  lAintrvtt  dila.      ibid. 

Ptttrts  confcripti.  99 1 .3 

P.itres  minorum  gentium  qui.  990.8 

Patret  qui  filios  fuos  ehfunBct  non  luxe- 

rint.  651.8 

Patricii  qui  d:Bi.  990.8 

Patricii magiflratus  cumplebe commumca- 

ti.  7;>b 

Patricii  quibus  in  rchus  a  pleheiis  diflinBi. 

igT.b 
Patricii  mortui ut  efferrentur.  629.8 

Patriciorum  artes  qux.  1 90.  b 

Patricius -jicus.  402.a 

P  itrii  dii qui.  447-b 

Pttriot  dco$  qui  ntn  hahcrent,  4  S  c .  b 

Patrit  quifilium  occidiffi  t  poena.        589.8 
Patris quantaolimin fiiios pott(i.t$.  5  1  j.b 

&  feqq. 
Patrcclipatriaqtia'.  5r9-b 

Patrocli  cadaver  quorum  capilli$  cy  cur 
epertum.  62I.a 

Patroniqui.  5^7-b 

Patroni  clicntem   fiaudantit  pccna  qua\. 

540. b.  54:. b 

Patronorumju$  m  clicntcs.  77^-3 

in  lihertos  ingratos.  777,a 

Patrous  f  dew  quit  diBui.  4  5  7>b 

Palutiu$  Patcr  quis.  1 1 6. a 

Pauli  /Emylii  lex  ctmtra  amhitum.     75  6.a 

Pauli  Xlmtlii  inuxortm  fuam  rcpudiatam 

diHcrittm  quod.  954,a 

Pauli  JEmitii  manuhix  qttam  opima:.  720-8 

72l.a 

P.iuli  hafilica.  546.8 

Paulm  Cortefiitl,  vir  doBut.  z  1 7.8 

P.iulus  JC.  quid  fupeUeBtlit  nomine  com- 

prcher.dat.  158.8 

Pa-jones  fihi  ut  dco  immolari  juflit  Cali- 

gula.  7Co.a 

Paupertas  qttandoprimum  Romp  probro  ha- 

bericcepta.  684.  a 

Paupcrtatis  laut.  682.8 

Paupertatit  phana\cur  extra  tnocnia  fue- 

rint.  262.a 

Paupertat  itfccUum  ubi,  1 06.  a 

Paufimix  fiugalitat.  27?. b 

P.tuftnix  infUentia.  8 1 9.  a 


Paufaniai  ad  quod  afylum  fugicns  morte 

mulBatut  fuerit.  7^1. 3 

Paufinias  quam  mire  de  lydit  viBoria  po- 

tilu$.  II?a 

Pauficape  quid  &  qui    tk  pleBacntur. 

774-3 
Pectri  fiamen.  572. b 

PeB*i    Ncptuno   confccravit    antiquit.u. 

419  a 
PcHutft  dc$  confitii.  4  2  V  3 

Pecudum  fipultura  quam  qulbuflam  oitm 

retigiofa.  60 2. b.  &  feqq. 

Pccultumequeflre ,  quadringenlajeflertia. 

520. a 

Pecunia  unde  diBa  &  a  quoprimumftBa. 

ics4-a 
Ptcunia pai  ta  qux  dicatur.  16  J  .8 

Pecuniam  fuam  uhi  pugn.s  tcmperrc  dcpone- 

rent  milites.  888a 

PiCimiarum  ufus  nttllus  longo  tcmpore  fuit. 

1050.8.1051.3 
Pccuniari*  mulH.t.   Vidc  MulBa ,  &c. 
Pcdalii  /ipud  Indos  quid  tantum  a.  diis  pe- 

tcrefoliti.  1  roo.a 

Pedamenquid.  527. a.  $28. a 

Pedarii  Scnatorcs  qui.  517.2.  I CCO.a 

Ped.itioquid.  5  28.8 

Pcdcs  Mcrcurio    conficravit    antiquitM. 

419.8 
Pedihus  mcedere  attf  cquo  vehi ,  quid  apuct 

Pcrfts  intcrfit.  2  s  5 .  b 

Pcdihus  nudis  qui  adorarent  &  facrifica- 

rtnt.  1095.3 

Pedii^ithcnis.  886.8 

Pcditibu$  quafccumfercnda.  945  .a 

Ptdumofculatio.  4?  f  >a 

Pegafum  qui  nummit  incuffcrint.     1057.3 
Pcgmataqitid.  ?4j-b 

Pejum  Phrygix,  Dejotari  ttrarium.  254.8 
PtlargusundtquisdiBus.  3H,a 

Pelafgica  linguafapc  mutata.  52^.3 

Pelafgicum  qu<t  pars  Atlienarum    diHa. 

556.b 
PelataquidiBi.  786.8 

Pelias  abequaenutritus.  S?7-a 

Peligna  cohor$  qua\.  687.  b 

Ptllcna  ,  c u)us regioni$  urbe.  850.8 

Pellcx  cuju$  dia  aram  ttmtett  vetarctur. 

468.b 
Pellex  ,  Kuma;  legHus ,  ayam  tangere  veta- 

batttr,  1 10 1.3 

Pelii- 


I      N      D      E      X 


PeUibus  qui  wflirentnr  in  luBu.         624.8 
Pellices  velut  cbarifiima pignora  qui  in  mi- 
litiamfecumfcrrent.  888.a 

Peiopida*  quotits Imptratorfuerit.       i  j.a. 
Pelopidxt  quan)  pauper  C"  abflintns  fue- 
rit.  684-a 

Pelopormefiuf  in   quot  fia&iones  olim  divifia, 

887.3 
Pcluriafefla  apud  Tbejfialos.  462  .a 

Peitaquid.  Cyj.b.  6-j%.b 

Peltaflx  qui.  679^ 

Peltatiqui.  677.b 

Pelta   in   ch)m    manus    cctiitm  delapfa. 

201. a 
Peltarum  duodecim  cuflodes  qui.        ibid. 
Penates  dii  qui  &  unde  fic  dtcli.     4  5  4  b . 

4?J.b 
Penates  ab  Mnea  advtcii  quid  fuerint  & 
ubi cuflodirentur.  ir^.b.  ii-i    b 

Toirfla,  quorunt  nomen  apud   Tbeffalos. 

785.3 
Penna  variis  coioribui  diflmcix  quibus  in 
beUo  pro  criflkfuerint.  1 5  5;  .a 

Pen/a  traBare ,  ubi  ftt  virorum  opus  ,  non 
mulierum.  960.8 

Pentapharmacum  /Elii  Vcri  quid.      2  99 .  b 
Pentatbli  qui.  797.  a 

Pentathlon  feu  Pentathlm  quid.     ibid.a. 

&7i.b 

Penuta  y  quorum  veflif.  198.  b 

Penulati    in  ludis  funtbrihut  Jpeflatorcs 

erant.  252.  b 

Penulif  quibtu  uti  permiffium.  10 1 3 . 3 

Peplum  quo' Imperatores  Grxcorum  dona- 

rentur  ,quale  &  quid.         171.8.172.3 

Perdicum  Baeoticarum  prxfcripta  in  aiere 

meta.  1014.3 

PerdueUionif  diem  ad  populum  dicere  quid. 

741- a 
Peregrinatio    magnorum   aliquot  virorum 

qualts.  470. b.  tk  feqq. 

Peregrino  Athenis  in  tbeatrojaltare  non  li- 

cebat.  l82.b 

Ptremptaliafulguraqux.  I28.b 

Perenna  unde  diHa.  761.3 

Ptrennx  cur  &■  quando  facra  fiercnt  .760.2 
Ptrfiicuiffe  fiacicm  qui  dicii.  42  3 . a 

Pergamenarum  cbartarum  ufiti  ey-  appcUa- 

tio.  5  26.b 

Pergami  thefiaufM  lyfimachi  ficrvabatur. 

2$4» 


Pergamus  Eumenis  regia,  6tT.S 

Pertander  [lcg.  Pjrandc r~\  cur  dplebe  lapt- 

datus.  251.3 

Periandri  lauifimul  &  tyrannif.      540.» 

$41. a 
Per.cles  cur  Olympiui  coinorninatui.  }45»4 
Pcficles  ex  qua  cnriafutrit  orinndus. I2J .» 
Pet  iclis  de  jiito  luclui.  652.8 

Pt-.iclis  faiiiu  Alhcnif.  886. a 

Piriclis  fenttntia  de  tropbxil.  1 77.8 

Peridis  trophxa  quut.  1 74.8 

Peripatetici  ubt  philofpharentur.       825.8 
Perjuri  quomodo  olirn  quaft  dtvinitus  de- 

prcbcndcentur  &  puntrentur.     95-b. 

&  feqq. 
Perjuri/  pcena  qu.t.  5  4-7-k 

Periflxlia  ty  cava  xdium.  3  2  9.  b 

PerniciofUs  civis  quis.  I 1 19.» 

Perpenna  quomodopiius  confiul  qudm  civif 

Rom.tfutrit.  1163.3 

Perpenna  Conful  exterms   de   quo  Romx 

triun.ph.rit.  48o.a 

'Perficpo/is  ,  quorum  regia.  61 1 .  a 

Perfit  natura  qmles.  I  oj  5.  a 

Perfiifatu  d.funcios,  cera  circtimlitos}domi 

eondebant.  55  3*a 

Perfic per  quid jurarcnt,  %J-o 

Perfit  annum  qui  terminent.  8 26-a 

Perfit  ebrii  de  rebus  maximis  confiultahant. 

1007. 
Perfit  an  unquam  fervierint  Romx.  788» 

3 

Pcrfie  quomotlo acicm  inflt uertnt.      934-3 
Perfn  cbarifiim  um  quid.  888-3 

Perfis  cur  nuUa  tcmpla.  455-* 

Perfn  nuptias  contrahire,  quo  anni  ttmporl 

tantum  concrjfum.  296.3 

Perfiarum  clii  qui.  44  4-  b> 

Pafarumfora  duplicia.  J54-* 

Perfarum  inctflurfa  watiimonia.      \ 8 1 . a. 

i82.a.  &  feqq. 
Perfiarum    in   biUf.m  frofitlurorum  mos» 

149-a 
Perfarum  in  patlis  cyfrxderibus  incundit 

ccnfiuetudo.  28-b 

Perfiirum  in  hellum  profeBurorum  veflet 

cujut  coloris  effent.  J47,a 

Perfitrum  in  mortuis  effcrendts  confiutludo. 

6.20.3 

rPerfitrum  militcs  quam  efftnt  alflemii. 
674.3 

<Pe*- 


Rerum  et  Verborum. 


Ferfarum  mot  infxdere  matrimonii  incun- 
do.  27l.a 

Perfikrum  mos  erga  panulos  fiuos.      48  J .  a 
Perfarum  mos  ,  interpocula  de  rebus  firiis 
confiuttarc.  296. b 

Perfarum pretiofie  domw.  7, }  ().b 

Perfiarurn  fitgna  milii  aria  qux.  867.3 

Pcrfiarum  pueri  quid  in  ficbolis  idificerent. 

49>-a 
Perfiarumtribus.  IJ4-a 

Pcrfiarum  quanta  apitd  Marathontmflragcs. 

737-b 
Perfitrum  rc«ix  :n  montious.  6 1 2.a 

Pcrfiarum  riges  magicis  artibus  imbui  fioiiti. 

494-a 
Perfitrum  Rcges  ubi  tbefiauros  fiuos  recon- 

ttant.  X^^.a 

Perfimmt  Rcgcs  plures  fimulhabcbant  uxo- 

rcs.  187.2.  192. a 

Perfitrum  l{cgum  cognomcn.  1 7  .a 

PcrfarnmRc  gum  infline quid.  2 19.8.2 20 .a 
Pcrfiirum  t\ex  pcr  vitam  rcgnab.it.  I 168. a 
Per/arumfirvi  ut  plftiercniur.  7  74- a 

Pcrfin  qut  tinmmis  incufli  rmt.  10  5  7<a 
Pcrfica  Dianx  quid  offcrri fiolitum.  700. a 
Pcrfici  Rcges  ex  ^ichemcmdarum  fitmilia 

folifiunt.  n^g.a 

Perufia  ,  cu)us  regionis  u:  bs.  85  I.a 

Pesex  quot  palmis  conflct.  459.3  4  ).<"  .a 
Veficcimiifiugalitat.  5  2  2.a 

pcficcnnii  Nigri  in  furta  militum  animad- 

■■jerfto.  j6s-a 

Tefiinuntia,  deaqux.        44$ -b.  466-b. 

509-b 
Peflifcrafulgura.  I28.b 

PifiiUntia  qnomodo  aliquando  Romx  ficda- 

ta.  4ca 

Petalifmm  quale  cxilii  genus  apud  Sjracu- 

fimos.  77  va 

Pctaminarii  qui.  4J-8-3 

Petauri  ludns.  798.8 

Pctauriflx  qui.  799,a 

Petclinus  lucus  ubiRomx.  570.b.  107 1.3 
Pctere  in  militia  ,  nt  liceat  defunBos  fiepc- 

lire  ,quid  prx  fiefcrret.  .941.3 

Pctilii  lcx  contra  ambitum  qux.         j  30. a 

Petitii  cujufidam  -jerum  de  Tompcjo  fim- 

nium.  84  3  a 

Pctoritnm qtiid.  5  5 1.3-  5  ?  1  -a 

Pctrxcognomcntum  qni  tulerint.       5  l8.a 


Petrejxiffigies  quomodo  in  triumpho  ftrri* 

tur-  49ib 

Petreyfatellites  qui.  (*)t.b 

Petre)orumftRio  in  Tbeffalia.  887.8 

Piucecu  ,  popuii  qui.  2J5.3 

Pbxacmfis  rei  na-jaiis periti.  960.1 

Pbrfcafii  qui  diBi.  3  2  C .  a 

Pbxus  color  qualis.  6"i.1i 

Qxha.nepvriv.iv.  i56.b 

Pbalangx  qux  ,  iifiqut  infrttiiis  uti  quifio- 

teant.  7,7,5 

Pbalangis  defcriptio  ac  paytcs.     586.  b 

&  fcqt]. 
Pbatangitx  qui.  5  8  8 .  b 

Phalangium  non  eundemfcmptr  fuiffe  nu- 

merum.  ibid.b 

Phalanx  cx  quot  confiaret.  ibid.b 

Pbalanx MexandriM.  ,  nomen prxcipudt 

lcgionisKcronis.  }4.a 

Phalanx  Romanorum  qui  ficrifiolita.^o.Z 
Phalaridis  animodverfio  in  Leontinos.  j6j. 

a 
Pbalaridis  in  Zenoncm  tyrannis  qux.  2  J  5.3 
Pbalcrma  tribus  cpiando  veteribus  additd. 

129.8 

Pbalicus  quid.  497-* 

Pbancuc  ,  deus  quis.  458.b 

*«v«&>vtc qui Grxcis  difli.  215.8 

Pbara  ,  cujus  regienis  ,fiu  con-jentus,  chi- 

*"'  850.8 

Pharaones  qui  Regcs  diBi.  j  y.a 

Pbarncccs ,  Parthorum  Rtx  ,  ^trfacisco- 

gmmen  afcrjit.  \  e .  a 

Pbamaci  Rcgifcirpus  lathr  pro  diademate 

datus.  2U,a 

Pbarfiali  voracifiimi.  3 '  5  •  b 

Phafiiitx  qui,ty  quid  Marti  &  diis  immo- 

l/irent.  701.4 

Pbafis  ,fl,rjius.  i88.a 

Pherecydes  Syyus  profie  orationis  invcntor. 

5?8.a 
Pbiata  ,vafis gettur.  666.» 

Phiditia  Spartanorumfctla.  29?-b 

Pbigalei  vinclentiftimi.  506-b 

Philadclpbi  biblietbcca.  1  8.3 

lans.  ibid. 

parricidia.  ibid. 

Phtladelphus  unde  quis  diBtts .  2, 40. 3 

Pbilena  ,  dca  qux.  4  5. }  .b 

Pbililpbi  dtfceptatio  deludo  literario  Cicc- 

rtms.  177.8 

4>/ >./,- 


1       N       D 

<>/>.j'iTwp.  47  8.a 

phitini  cujufilam  mira  abflinentia.  679.8 
Pbilippei  nummi.  IC5  5>a 

a  quo  inventi  &  cur  bavis  imagincm  in- 

cuffiam  baberent.  I  o  s  6.  a 

Pbihppi  in  Alexandrum  diHum ,  quod  tam 

pulchre  cantret.  498.8 

Pbilippi  Macedonis  tabernaculttm  ubi  &• 

quomodo  fitrct .  90.3 

Pbilippiporticus.  822. » 

rhilippus  ubi  )aHn  fiagittd  oculum  amifie- 

rit.  722  b 

Philippus  Imperator  qudmflennes  ediderit 

ludos.  64  5.  b 

Philolaus  u_nde  oriundus  &  cu)us  difiipului 

fucrit.  2}2.a 

rbilolaus  quibus  lege  r  tuterit.  5  20  b 

Philomator  quis  rex  diclus.  I 8 .  a 

Philomenis  cognomine  qui  t\eges  vfi.  I 6.a 
Pbilonides ,  curfor  Alexc.ndriM.  44Q-a 
Philopator  qt<is  rex  dtclus.  1 8-a 

Pbilopcemeues  quoties  Imperator  futrit  di- 

cius.  i?.a 

Thilopcemtnes  ubi  ntca_\us,  5  8  3  .a 

Pbilofophicm  vefles  qu*.  2 1 T .b.  2  3  6. b 
Pbilofopbt per  Socratem )urare  fioliti.  go.b 
PhitofiophiGrxcorttm.  1056.8 

Pbilofopborum  opinhnes  de  rerum  princi- 

piis.  78-b.  &feqq. 

Phiiyra  quid.  526.8 

Phiton  cu)us  regis  cognomen.  1 8.a 

Phoca, cu)ui  regionis  oppidum.  853.8 

Pbocion  qudm  acerbos  habuerit  miiitiaz  de- 

lefltts.  _  145-a 

Phocion  quantulo  contentut  -vixcrit.  684  •  3 
Phocion  quoties  Imperatorfuerit.  1 2.  a 

Pbocion  nudopede  incedere  fohtus.  ZT.~J.\> 
Phocion,  ob  fiugaiitatem  Chrefius  cognomi- 

natus.  54J .  a 

Phocioni  invito  bonores  detati.  8928 

Phocionis fipultura  quaiU.  6o2-b 

Phtxbades  ubi  &  quomodo  refponfia  darent. 

;98.b 
Phcebe  ,  r/frf  q u<e.  4  6  5  -b 

Phoebo  qui  diesfiacri  apud  Graicos.  766.  a 
Pboebus  ,cu)us  dei  nomen.  4$8-b 

Pbceoices  animaiium  figuras  iilerarum  ioco 

infca/pibant  lapidibus*  5J7-a 

Phcemccs  quatibus  tibiis  in  funtbri  pompa 

uft.  629.8 

Phcenicum  infanda  ficrifitia,  7  49 ,  b 


phccnicum  fitctrdos   qu.im  fflcndide  inct- 

derefolitns.  3  24-3 

Pbcemcumfiepeliendi  confuetudo.         5  57-a 
Pbcenicum  Regum  bonos.  2 2 1 .a 

Phcenicum  virgines  qudm  impudice  dottm 

mtrerentur.  189.8 

Phtxnicopleros  fibi  ut  numini  quk  Romx 

maciari  jufferit.  TOC.a 

Phaenix  ,  ^Acbillis  pr.cceptor.  '         490.8 
Photinus  in  occidende  'Pompep  M.  mini- 

fler.  i^.a 

Phrenetici  quomodo  vocum  concinlu  rcfipi- 

fcant.  598.8 

Phrygesnaturaquaks.  105  ..3 

Phrygcs  nnllo  ,uramento  adiguntw  ,  ntc 

alios  ad  dtjerandum  cogunt .  99-3 

Phryges  quanto  odio   ptrftquantur  furts. 

596.a 
Pbrygibus  cadavera  igni  imponere ,  anli- 

qutfiimus  rr.oifuit.  556.  8 

Phrygibus  familiare  fuit  proprios  vendere 

fiitos.  482.3 

Phrygiadca  qu.t.      9  509.  b 

Phrygiarum    literarum    primus    inventor 

quis.  J  8 1 .  a 

Phrygiatu    veflis   ,     quorum    invenlum. 

210. b 
Pbrygiones  qui  &  uride  dicii.  9 5 9>a 

Phrygius  canmdi  modus  qualis.      874.8 

875.3 
Phrygum   mos   in  fipeliendis    fiacerdoti- 

bus.  5  5  5  .a.    in  reliquis.  5  5  6.  a 

Pbrygum  Rtges  maximi.  222.3 

P.bt  hiotica  Theba.  4 1 2 .  b 

Phylaquid.  887. 3 

Pbylafius  ,  Cum.torum  mani/lratus.  605.3 
PhyLitdarum  curia  ubifuerit.  123-3 

Phyftognnmia  ex  ocuiis.  421.3 

ex  nafio.  ibid. 

txfacieicoloribur.  424.3 

Phyftonunde  quit  diclus.  3  39-3 

P'.ytiiqui.\  I  lgl.3 

Piacularis  porta  curfic  diBa.  I C  6  6. 3 

'Picea ,  arbor ftralis.  '  -6 53 .a 

'Piantcs  i/uomodo  propter  foedus  cum  Han~ 
nibale  mulciati.  702 .  b 

TiRoris cognomen  Fabio unde.  J2.& 

'PiHura:  certamen  publicum  ubi.  69  .b 

rPicnmrms  deus .  77  5-b 

'Picus   Martius  quale   augurium  faciat. 

T;- 


Rerum  et  Verborum. 


TPlettttls  ttdes.  348  a 

*pietas ,  cujns ttliquando fuerit  ttffcra mili- 

taris.  885.3 

Pila  ludus  (juis.  794-3- 

quorum  maxime fuerit.  7  g  6 .  a 

Pilant  qui.  68  2  b.  9 19.  a 

Pileati  qui  pratlicntur.  7  1  5 .  b 

PiUntumquid.  531.8.533.3 

Pilcui  in  hasla  propoftlus  quidindicartt. 

885.a 
Pilum  quid&  quibus  propritim.     682  b. 

683.^929.3 

Pilumnt  undc  ftc  dicii.  54.3 

Piiumnus  diut.  754-b.75  5-b 

Pinacotbeca  qtiid.  3  3  i.b 

Pinariiundt orti.  J7°-a 

Pinarii  d  quofic  dcnomin.ui.  69. a 

Pincianafcu  CoUatinaporta  qua?.     Ic68.a 
Pindarus  quomodo  «16  ^iltxandro  bonora- 
tus.  3  3  1  ,b 

PindeniffuS  ,oppidum.  299.3.300.3 

^Pmgtndi  ars  qu.im  oiim  cclebris.      480  .a 
Pinus  cui  ftcra.  IOQO.  a 

Piraciquidicli.  I?4.a 

Pirum  ,  v/V«/  17«:/.  4   6a 

Pifcartumforum.  5  49-3 

Pifcatorii  ludi  qui.  66c .  b 

Pifces  qui pr 0  diit confecrarint.  7 4 5 •  b 

Pifcibus  quiutp.mc  'ji&itent.  677.3 

Piftdarum  in  adultero paena  qua>.       86 1.  a 
VPifiHrati  bibliotbtca.  527'a 

Ptft/lratidoius.  542  a 

Pififlratus  cx  qua  curiafuerit.  1 2  3 . 3 

Ptfiflr.ttus  quosfitellitcs  halucrit.     69 1 .  b 
P//  >  WWM  Fz-Kgz  cngnominatus.  76.3 

Pillncs  undejicd.cli.  53.8.676.3 

Pislores  &  coci  oiim  iidtm.  676.8 

Piflores  quamdiu  Homa:  nulli.  67 5 -a 

Piflores  uide  dnli.  ibid. 

Ptflorium  forum  nbi.  349.3. 56 1.b 

Piflrino  qni  pleElerentur.  774-3 

Pitamitcs  centuria  ^intonino  qua.     71 1  ,b 
Pitana ,  Spartiatarum  tribus.  1 3  3 .3 

Pitanata  cobors  apud  Spartanos.  3  I  .a 

Pitbccuft  qitando  infnlafaBa.  239 1  a 

P/7  /jcrj/rf ,  fcflum.  5  1 6 .  b 

P/V™ ,  Gracis  qua:.  {  4  5  5 .  b 

Pittacus  cur  temulentos  ft  quid  deliquiffcnr 
dnplici  paenamutclaret.  674.8 

Pittacus  cur  Sarapus  cognvminatttf.    3  44.  a 
Pityocamp.t  qnid,  3  3 1 ,  a 


7»«U  /Wr  17«/'/  cgiominatus. 


6l.9 


'Poculorum  m  Cun  -jr.it  s  ordo  quis.      2  97. b 
Podifmus  quid.  4C;6.a 

Podium  ,    quorum  in  thca:ris  oitm  fedts. 

173  b 
Poecile  Atbtnis  quid.  \  1 29.3 

Pcena  alta  atque  alia  in  delinqucnta  flt  u- 

'*•  580.3.  &feqq. 

Pccnx  dux  tetcrrimai  &•  inauditp  infin- 

"'•  ^96-a-597-« 

Poenam  qut  tanquam  numtn-jcncv.uifiiit. 

747-k 
Pani  rubram  -jtflcm  tabcmacuh  ducispro- 

ttndebant.  877.  a 

Paeni  pcr  quid  jurarcnt.  qc .b 

Paenis  numtna  pracipua  qua.  4  3  (~.  b 

Pmtnm  deus  quts.  444. b 

Poenorum  in  jurando  mof.  or.b 

Pcenorum  mos  in  pituita  infantium  fiftcn- 

da-  480.« 

Poetarum  certamenpublicum  ubi.        60. b 
Poetat  um  certamtn  fem  lud.crum  quis  infli- 

tmrit.  65  z. b.  &  feqq. 

Piet.vrum-jiBimaqux.  (' s^.b 

Poetico  111  certamine  vifloris prxmium  qua- 

'<•  652-b 

Polcmarcbus  apud  Mtolos  quis.  75 4. a 

Poletcs  quis  Epidaurtis  diBus.  98  3 .  a 

Poitadis  Miner-jx  flamini  quid  tangcrc  ve- 

tituni.  s  84-b 

noMa  jAirx^i!  7rir\{  ko'\/x@-  x)  %ei\i@* 

««ps.  I58.b 

PoUix  quid  &  mde  diclus.        I200.a. 

I2t  1.3 
PoU.ccm premere  ,)ungere ,  -jcrtere  ,  quid. 

169. b.  I20i.a 
PoUia  tribus  quando  catcris  addjta.  130.8 
PoUinRorcs  qui  dicli.  636.8 

PoUintlitra  qtt.d.  6  }8.a 

ad  PoUinHum  emcre  quid.  ibid. 

PoUionis  apopbtbcgma.  291.« 

PoUus  biflrio  quam  exceUensfucrit.     76.8 
Polycrat  cs  unde  quis  diHus.  3  4  r .  3 

Polycratis  reiiaqua.  61 3.  a 

Poiydamas,  HeBoris  praccptor.        490- a 
Polyhiflor  unde  quts  diBus.  3  4!-» 

Pomcerii  profcrendi  jus  qui  t/tntum  habe- 

rent.  6icb 

Pomcerium erat  ftn&um.      6o6.b.  6"7-b 

Pomoni  dea qua.  5 72 .b 

Pomonalis  fi.micn  q-;i<:  ibid.b 

Pomti* 


Rerum  et  Verborum. 


Pompafunebrls oiim qu*.       630.3.  63  3. a 

^Pompcti  nomen  cui  Ugioni  in  djpeis  fucrit 

kifigne.  68i-b 

IPompeitM.adhuc  equitis  triumphus  ex- 

traordinarim.  1 69 .  a 

Tpcmpeti  M.erga  Pojlidonium  re-jerentia  & 

modrfiia  quanta.  1 1 1.a 

XPompti;  amphitbeatmm,  1195.8 

*pompeti  cun.t .  1 2  f .  a 

c  u)u*  ca-de  infamis.  ibid. 

*Pompeiilex  contra  ambitiofos.  757-a 

TPcmpefi  porttcus.  822.3 

TpompCiitheairum.  1 193.8 

1'ompeii  tropha\x.  176-3 

ZPompeii  Slrabontslex.  970.a 

Cn.  Psmpeius   frenos    tloquentinc    dcdit. 

icto.a 

*p<  mpe.us  cv.r  Imperatorts  nomineytoto  con- 

ffirante  exerc.tu,  boncftatusfnerit.  I  r.a 

e  \m  modijlia.  ibid.  a 

^Pompeius  quamlevtde  caufaaffiBati  re- 

gnifufpeBus.  21 8.3 

ZPompeius  qua  in  re  a  julio  Cafarc  impe- 

rititt  accufattts.  9  3 1 .  a 

*Pompeius  qualem  aliquando  militibus  de- 

derit  tefferam.  80 }  .a 

ZPompeius  quid  conlra  legtm  ife  latam  fe  ■ 

cerit.  602.3 

Pompeius  quomodo  prrecipuam  legionem  ap- 

peUarit.  55  .a 

Vompiius  M.  Ptoltmxi  pueri  juffu  inter- 

feBns.  19-a 

PompHiaua  curia.  I2i.a 

Pomponia  Gracina  c/tpitis  &  fama  pojiula- 

ta  mariti  judicit  abfoluta.  9  5  7-a 

Pompcnii  JC.  de  fuppeUcBile  fententia. 

138  a.  141. a 
Pomponiorttm  nomenunde.  69.3 

Pomponius  Ixtvs ,  "DM"  doBv.s.  I 2 O .  a 

Pomptina  tribus  quando  rtliquis  ad\eBa. 

i;ca 

Ponderum  dhcrfa  nomina.  445.3.SC  feqq. 
Pondoidem  qucdlibra.  1189.8 

Pe»z  olimfacer  babiius  quis.  3  07.  a 

Porttes  Ignei  diu  Romafuere.  3  c  8 . 3 

lapidii  quando  primum  fiiuBi.  ibid. 
Pontiaf.iius.  127.8 

Pontici  Reges  Mithridatis  nomina  fum- 

pfere.  l"J.i 

Pontificalus  quibus  CHtH  Magijiralibus  fi- 

mulejfepotcrAt,  309.8 


'Pc/itifix  maximus  quis.  3  r ; .  a 

quibus  prxtrat.  3  1 6.8 

ejusmunus.  304.8.  &  feqq. 

PontificesundediBi.  307.8 

Pontificcs  initio  crearifbHti  qui.         311.3 

Puntifices   an    immunes  fuerint  d  contii- 

butione  pccuniaria.  3  1  3.3 

Pontificesrmnores  qui ,  torumque  munus. 

314-a 
Pontifici  maxinio  per  deos  tanlum  jurare 


licit 


99-a 
315.3 

515.  a 
312  a 
ibid. 
5io.a 
3c9.a 


Pontifici  quA  rjidere  iUicita. 
Pontifici*  juramentum. 
Pontificis  admittendicautio. 

nominatio  quando  fieret. 
Pontificis  i»(igne  quod. 
Pcntificms  bonor  quanttts. 
Pontificum  numerus  apud  Romanos  tlim 
quis-  303.8.  corummunus.  304. a 

Poutificv.m  quorundam  cxterorum  nomma. 

3i8.a.&feqq. 

Pontificv.m  fubrograndorumyis  quis  d  Qol- 

legiis  adpopulum  tranjiulerit.       311.3 

Popaqui.  1105.8 

Popilia  prima  d  Craffo  filio  in  funere  lau- 

data.  Qfi-* 

M.  Pcpilii  magnificum  faBum.  64.8 

u:ide  Latnatis  cognomen  adtptus.     ibid. 

Poppea:  forma  &•  alia  Porttma  muncra  ma- 

gnifice  pro  Rofiris  d  Kerene  laudata. 

952.8 

Pcpulariafacraqua>.  511  .b 

Popttti  cy  plcbis  differentia  qu*.        72  6.  b 

Fopuli   auBoritat    apud    Lacedixmonios. 

99  5.  a 
Populi  prairogatha  putifsima.  995.8.996.3 
Populcrum  ac  nationum  patroni.     3*7.b 

328-b 
Popu/xm  lufirandi  ratio.  5  82  b 

Populus  Comit:.orum princtps.  89  r  .3 

Popttltts  Lathitti  in  xxxv.  tribus  quando  di- 
'jifus.  ii6.a 

Poputns  Rom.  in  ccntum  turmat  dhifns. 

.890.8 

Populus  Romanns  qu.tmdiu  fine  uUis  legibus 

titxerit.  s  l8>b 

Populus  L\omanus  in  quot  tribus  olim  divi- 

fus.  124. a 

Popiiltts  arlor  cui  facra.  1088. 8 

Popyfma  qttid.  1 2  5  .b 

Perca  cni  immolarifolita,      694.8. 695. a 

Poi  ti» 


Rerum  et  Verborum. 


*3>orc!a  bafilica.  ?  4  7  • a 

'Porcia,  tatonis  filia  ,  quomodo  fiiffit  in- 

teremerit.  jS^.b.  39cb 

Por  cia  lex  &  Scmfronia.  7  7  c :.  a 

Porciorum  f.-.milia  undtfic  itifla.  56-8 

Yorcus fpofaltoru  tlie  maciari  filitus.  2!}  5  .3 
Pori ,    Intlorum    Hfgis ,  fignum    militare 

quod.  868.a 

Porrictre  hoflism.  1 1 1 0 .  a 

Porfinna flatua.  1 2  t  .3 

Porta  Carmetalis  cur  Scchrata  dicla.iqft.  a 
Port.x  P^tminaiis.  57°-b 

Porte  cafirerumquel  cffi  dcbeant .  85-8 

Portarum  caflrcnfinm  nomina  quf.  ibid. 
Portpci-jiiati*  cur  nonfancl  e.6cg.\f  10723 
Portaurbis  Romxquot.  1059.2.  io62.a. 
Portarum  apud  extcros  cognomina aliquot 

t/utt.  1072-3 

Portenta  infeticitatisfntura:.  5  ?  8 . 3 

Portceitorum  expiatio  quomodo  fitrifli.u. 

?«5-b 
Porticus  centena.it  &  milliarie  qne.  8 "  4 . 3 
Porticus  hoflilitw  fpotiis  ornatx.        5  5 1  .b 
Perticut  Perfica  de  manubiis  trcfhtiloco. 

174-3 
Porticut  Rom.  quam  '■jari.tfuerint .  Sll.a. 

&  feqq. 
Porticuum  afud  diverfos  nomina.      8 2  J .a 
Portuenfisforta.  1071.8 

Portumnui  quis  dcKl.  441.b 

Pofitiminiijus.  968.8 

Poffcffores  quomodo  aliquando  Syracufis  a 

clientibu-s  cxaHi.  7I4-b 

Pofiideo  moifis  qtti).  8  5  5  ■ a 

Pefiidonius  fafienti.t  profrffor  quanta  a 

Pomftyj  re-jcrentia  affiRu),  21  r.  a 

PeflhumiquiO4  unde  difli.  J9-b.  75>a 
Poflhumim  Tubtrtus  primus  ovans  urbem 

ingreffui.  617  b 

Poftvertadea.  104.8.754.^ 

Poftverta:  de,t  a  quibui  immolaretur.^H^.a 
P.flulartafulgura.  I28.b 

Potandi  ratio  m  corrjfjiii foltnr..  que.  2  9 c . b 
Potinadea.  7'5-b 

Potin*  dea:  quifacrificarent.  485.8 

Petitii  unde  orti.  5  7'Ca 

Pctm  veterttm  qun  ejjet.  675.3 

Placentarum  gcneravartd,  .  l82.b 

Placita  Princifum  quandopreUgjbiu  habc 

ri  ccvpta.  7?°'b 

'planci  uride  dicli.  6i.i 

T«»>.  IU 


*P!at*enfes    in  parentationibui  tnancipU 

non  admittcbane.  374-3 

TPtat.ecnfiius  obnavatam  irfigr.ittrcpcam 

m  bclio  Ptrfico  quid  donainm.      1 1  l<j.i 

Vlataenfiumprincepsfernm  tangere ,  aut 

altam    quam  candidam  Vf/iem  inducre 

'Jttabatur.  Il68.8 

rPlatm.c  iaiu  acfludium.  659.8 

Tlato  magidratiiusy  dontcim  htmoi  c  tfftnt, 

'Jtiummhibuit.  675.8 

Piato  quo  tmifore  (iorurrit.  47 1  .b 

P!at 0  q.iibui  leges  tuurit.  5  20  b 

l'.'alorii.t  billarta.  *79-b 

Platonis  diHum  de  Agrigtntinii  0-  Mega- 

renfibm.  3$6.b 

Platonis  de  mulHa  confiitutum.  586.3 

Ptatenit  exfacic  flyjicgnenna.  42  4-a 

Platenii lcxin  maechos.  862.8 

Platonis  legcs  in  coclibes.  94tf.a 

Platonis  opinio  de  Laribus  &  LemuribuS, 

4>o.b 
Piatonis   ridicula    eptnio  dc  communitate 
uxorum.  86}. a 

Platcnt.iftntcntia  de  Ugum  paucil ate  .607 \b 
Pialonicacacnje.  68ca 

Plauflrumquid.  552.3.555.» 

Plaw.i  Cy  Pleti uvdc  ditli.  6  J . a 

Plautus  quomodo  &  ;<■';»  Sil jliat fit  imita- 
tus.  7J9* 

Pltbeji  diilateres.  1176.8 

Plebeji ludi  quando  &  cur  inf.ituti.  O5  5 . b 
Plebtpmagiflratus quibus itiiciti.  75  ;.b 
Plebeiarum  ar:rt  qux.  1 90.  l> 

PUbrjus  panis.  28cb 

Flebiscy-  populidifftrentiaqux.  726.  b 
Plcbtfcitaquf,unde  diita.Z^.Z.te h  72  5«b 
Plebifcitadrjerfa.  924.  a 

Pkbifitorum  ZjT  icgum  diffirentia.  726. b 
Plebs  Romana  quormdo  fuerit  per  clientela* 
divifa.  }l8-b 

Plet  hrum  quid  fit.  4  4  t . » 


Pliciat ,  placcntarum grnus. 


iSih 


Plotii  fcenerttterii  neqititia  &  inhnmani- 


Plumbn  refitluto  qui  necarcntur. 
Plumbeia  tibns  quid  infcrtbcrctvr. 


46.8 
5«2.a 
526.* 


Plumbit  in rifa  fofit rtm  quid.  195.3- 196.3 

Ptutarchi  locus  excuffus.  2 1 7.3 

Plutii  ,  factio  afud  lAtleff.s.  887.3 

Piutoni quod animal facvum.  7C5  a 

Plntonis  templu  ubi cjr  cuvtf  1 1 7.3  ;  60. b 
H  h  h  Pltr 


p 


F 'ntcviuttt  os  quiti  C£*  ubi.  6$  4-3 

Plutus quafacie  d  Spartanis  cutttt* .TCl8.a 
Plu-jia lapidea  qitcmodo  cxpiaretur.  5 ^7> " 
Plwjix  excitandx  modut.  1 064.8 

Plwjiis  qux  tr*  nunquam  tnffletur.  41 :  .b 
PorcM  ex  smni  fcrofaium  ftxtu  S.tccrdoti- 
bui  dcbcbatur.  Ji?-a 

Prxcentorix  tibixqux'.  87  6. a 

Prxcidanea  porca  i/ux.  69  4  •  3 

Prxctmitator  qiiit  diRut.  577-b 

P/XcinRi  quales  olim  habiti.  I  5  8. 3 

Prxco  quts  ,  ejufque  muWU.  2o6»3  j 

Prxconum  honos  apud  ^itlnnicnfes.  991-3 
Prxdiorumruflicor.  fer-jilutes  quot .  458.3 
PrxfeRura  prxtoni  a  quibut  adminiflrata. 

5i8.a 

PrxfeRuram  urbis  qui  fub  quibus  Rcgibm 

gefferint.  665  .b 

PrxfeRura  urbit  in  quet  quintemionts  apud 

Indos  drjifi.  6  6  8  •  b 

PrafeRura  urbis  intcrmijfa  qtiotii  s  &  rt- 

'jocata.  665. b.  666-b 

PrxfcRurx  origo  qux.  66<i  .b 

PrxfeRurx honos  ,  &  paulb  poft  qudnta  vi- 

titat.  668.b 

PrxfcRt  cx  quibus  eligerentur.  667-b 

PrjcfcRi  &  Hfgts  bini  apud  Laccdxmo- 

nios.  566. a 

PrxflRi  Vigilum  munM.  741  • a 

PrxfeRi  urbis  officiaqux.      664.b.666.b 

PrxfeRorum  &  Jt\omx  &  alibi  quar.ta  di' 

'jerfttat.  668. b.  &:  feqq. 

PrxfeRut  annenx  quis.  669-b 

PrxfiRM  cajirorum  ,  legicnum  &  Palatii 

quit.  670. b 

PrxfeRM  morum  q:>,tf.  ibid.b 

PrxfeRM  caftrorum  cuiimmediati  fubftt. 

?8. 3 
PrxfeRus  in  facro  "bteptuni  Heliccnii  quit. 

668. b 
PrxfeRM  Latinarum  quis.  668-b 

Pr.tfeRM  morum  apudCarthiiginenfes  qtiis. 

7*7-a 

PrxfeRut  prxtorii  fmptr  Irrperalori  *d- 
erat.  Ii8r.a 

PrxfcRus ttrbis fub  Romuloquis.  665. b 
PrafeRM  urbis  ad  quid  crearetur.  664.  b 
Prxficx  quid  olim  in  luRufacercnt  •  62  7.  a 
Prxgnans  fus  tn  ficrificiis  pura.  702.3 
Prxliaresdtesqui.  1140  3 

Prfinommn  Romana  tmdt  &  qnimdo  fin- 


Li  folita.  J7.b.4C.b 

Prxnomina  quart  inflituta.  40.  b 

Pr.cpetcs  a-jes  qucmcdo  augwium  faciant. 

119  b 
Prxpote,is,qux  Thebanit  cognominata  dta. 

4S5-b 
Prxfidio  deccfiffe  ,  fimper  capitalt  futt. 

JS7.a 

Prxflitcsdiiqui.  438. b 

Prxful  inter  Salios  quii  diRus.  20 1  .a 

Prxttxta  ,  quorum  fuerit  veflit.        ig6.b 

Prxtoremttiam  fme  confulibus  trtumphaf 

fe.  i6g.a 

P;  xtcres  qu,mdoprimumcreati.^%\ .Z.illo- 

rumpottflM,numerMjoff'.^z.a.Sx.(ecYl. 

Prxtores  bini  ubiimperitarint.^iz.Z.^g^i 

Prxttres  degradu  dejeRi.  ;  .""  •  a 

Prxtori  urbano  plM  decem  diebM  ab  urbe 

abeffe  non  licebat.  3  91 . 2 

Prxtoris  dignitat  apud  txttro.  595  .3 

Prxtoris  HRores  in  urbe  quot.  2  c  8.a 

Prxtori*  potifi.u  abfenlibui  confulib.  590.8 

Pr.etorum  ciliRaquando  &  quamvim  ba- 

bcrcnt.  727-b 

Prxtoria  in  caflris  porta  qux.  8  5  ■  a 

Prxlorix  cohortts.  }0.a 

Prxtorianimilites  qui.  687 -b 

Prxtorianorum  auRoritas  &  'jit  qux.  ib.b 

Prandii  terr.pus  olim  quod  apud  divtrfos. 

306. b.  507. b 
Prandiurn  olim  in  prepaiulo  fi-.bat.      177-b 
Prccamlum  quid  a  diit.  Iioo.a 

Pncantes  aram  tenebant.  ibid. 

Prccationesfux  cuique  dtorum.         1 1 0C«3 
Precatienis  prmcipium  d  Jano  &  Vefla. 

icgg.a 

Precib.  ptraRis  quidfaceret  Etbnici.  X  1 0 1 . 3 

Prtami  regia  ubi.  6 1  $ .  3 

Prtapo  qund  animal  facrum.  70C).a 

Priapus  cujus  aliqmndo  futrit  ttffera  miii- 

tarit.  883. a 

Prientnfiumprramtntum.  90. b 

Primani  qui .  7 1 1 .  b 

Primigenix  Fortunx  temp  l.ubi. gj.a.jjo.b 

Primipilus  qni  diceretur.  28.3 

c x  tribus  'jexillis  cor.ffabat.  ibid.a 

Primitix  rerum  Laribus  dabaniur.      70  5 .3 

Princcps  tbrius  apud  quos  morte  mvlRare- 

tuv.  674. a 

Princeps  Reipublicx optimus  quis.      9 > 6.a 

Principalis  via  in  atfirii  qttx.  86. a 

Prin- 


Rerum  et  Verborum. 


Principes  Deorum  fecundum  alioi  atque 

alisi qui.  4;.)  b.  456. b 

Principei  milites  qui  &  quemin  actc  locum 

tenercnt.  9$  3.3.  698^ 

Principis  imagincm  quomodo  Thebani  ijfin- 

gcrcnt.  *    5QC.a 

Principium  annitlimquod.  8jG.a.8$2  3 
Privata  dccrlta  Principum  quo  modo  Jtfii" 

manda.  7Jc.b 

Probrofamifiioqu*.  7c9-b 

Probus  Ca-fitr  ultimus  omnium  Impcrao- 

rum  trmmphavit.  478 .  b 

Prochyta quando inful.t  faBa.  2 $9-3 

ProcinBum  tcjlamcntum  quid.  901.  a 

Proconfulare  cjficium  cui  primo  ollatum. 

Proconfu!  quis  &  quomodo  crcarctur.  503.3 
Proconful in  quo  differai  d  confule.      5 o6.a 
Procunful  &  proprator  aujhiiia  non  habc- 
bant.  504.8 

Proconfuli  cum  confule  xqnatum  impcrium- 

505. a 
Proconfulis  infignia.  504.8 

Proconful (ine provincid.  5    6.a 

Proconfulum  dignitai  quando  ejfc  difiertt. 

511.  a 
Proconfulum  potrflas  in  ttrbe  confulibui  ab- 

fentibus.  505  a 

Troconfulum  triumphus.  ibid. 

ProculiquiO4  unde  dnli.  75.a 

Piodicui  Ccus  atbcus.  747-b 

Prodigia  ex  Pcntificnm  dccrtto  enunciata, 

ftpc  procuratd.  5  1 6 . 3 

Prodiqjalis  Jupiter  quoficrificio  placctur. 

689-a 
Prodigorum  fcpuitura  apud  Grxcoi  qualis. 

601. b 
TTg/ffixe/  Lacedamoniii  qui.  5?9-b 

Proditorei  qutnnodoftpclirentur.  6c2.b 
Profifli  dici  qui.  1 1 40. a.  1 141 . 3 

Prognopidei ,  Homcri pntctpior,  490.3 
Vroyclaqux  dicantur.  10$. b 

Proletariiqui.  7C4-b 

Promacui  potando  quid  ab  *4kxandro  me- 

ritus.  jo6.b 

Promet  hea  ,  cu)ufir.odi  ludi  vclfefla.  70 .  b 

Prometheut  d  quibuivincJut  gr  ,i  quo  folu- 

tui.  j78.3 

Vromptuaria  cclla ,  quid  quibufdam  loci 

fuerit-  583.8 

Premulftda>i.\vafAt  671.8, 


Pronubaqua.  265.8 

Vropertii  locui  difcuffut.       2  $7.8.  24^  .a 

tligix  qttando  C""  ubi  ripertje,  240.8 
Pnpertiui fahinauttt  exiflmatui.  2} 8. a 
Prophant  d  m  \fli  1H1  cxacli.  1 1 1 7.  a 

Prephtta  Jovii  m  Crettt  qui,eorun.rj.  alfii. 

nrntia.  1079.8 

Proptnatioinficrts  quomodo  fit,et.  1 104.8 
Propratoret  qui.  507.8 

Propria  Fortunaddulrum.  10 R8 

Proquajloici  qni.  5C7-8 

Prora  &  puppii ,  quid.  1 5  8.  b 

Profnha.  104.8.  754. b 

Proft  dtx  d  quiliis  immolaretur.  484.8 
Prtfc  oralionii  invcntor  quit.  528.8 

Profccnia&  pulpita,  quorum  i»  theatrit 

olim  fedes.  I74-b 

Profleni  quifuerint.  \  q  3 .  b 

Proferpina  Stygia  Siculit  dea  qu.c.  466. b 
Profrrpinx  &  Ditit  ara  ubi  Romx.  9  5  9  .b 
Profe; pina: propria  viSima  qu.c.  705.8 
Pt  oferpinf  qnid  aGrecis  immolatum.yo^  •  a 
Profitpina  ficra.tpud  Siculot.  66o.b 

frofodia  ,  cujm  dei  hymnui.  1 1 1 5  .a 

Projjnrx  Fortunjc  tcmplum.  97-a. 

Protagerd*  quibuilegci  tulcrit.  520.b 

Protervia ,  quod facrum.  70 3  .a 

Prothyrum  quid.  3  4  3  .b 

Provmcitt  minorci  qu*.  5  7o.a 

Provincix  proconfnlarci ,  confularci ,  prafi- 

dialei  ,&  prxtoria.  JoS.a 

Provinciarum fsrtitio inter  confnles.  569. 8 
Provicatio  d  Regibus  olim  ad populumfuit. 

921. a 
Provocationes  d  quo  tyr.mno  inhibit a:.c)llZ 
Provocationii  iniquat  mulHa  qux.       924.8 
PrytaneoiiqiiidO-  ubifuerit.  123.» 

Prytanfi  apud  Athemcnfti  qui.  566-8 

Pfallendi  Crfaltandi  fludium  quibus  pro- 

bro  obuHum.  499* 

Pfammetichui  quo  modo  exercitum  dijpt* 

fueiit.  9  $6.8 

Pfaphon  quorum  &  qudm  ridiculttt  dcut. 

444-b 
PfyUi  qucmodo  experiantnr  an  tiirtui  fu<£ 

origmii  ftnt.  4K2.8 

Ptcra ,  Babyloniii  quid.  5  5  7  •  b 

TlTi£?qogfi  qui  Grxcii  diUi.  2  1 4.8 

Ptoembartrum  rcx  ftve  deut  quam  ridicu- 

lut  yiiempecanii.  416.» 

Pfilemtti  PhiUdt  fphi  bibliotheca.      5  26. a 

Hhh  2  Vi- 


I      M      E 

Quirtumvin  cur  creali.  746.  a 

S2uerculanaportaqu*.  I068  a 

Suerculanus  quis  coUii  RomediBus.  56 5. b 

j68-b 

j£>«( rr<o  altifiima prolovis  figno  ubi.  1 0 2 73 
X>H«c«.f  «i/  rcjftonfiifcu  oracula  dcdiffi  ft  - 

rantur.  4Ci.b 

JQ^crnetrunco  qui  maBarcnt  boflius  .1117.3 
Sjutbus  fitcri*  adtffe  nonlictbat.    IoSo.a- 

ic8i.a.&feq. 
Huicti*  pbanumubi.  260. a 

SJuincunx  quet  unciat  ctmtineat.  3 .  a 

Huindecim-jiriquando  &•  cur  creati.  7  3  7  a 
jQHmaecimviri  apud  cxtcros.  7  5  3  .a 

SJ^tngentaria  cobors  ex  quot  equitibus  & 

militibtis  conjia,  tt.  290 

JQuingentaria  quota  miUiarix pars .  5  89  •  b 
S2uingtntaria\  manipuli  quot.  ibid.  b 

S2uinqua"tnaria  cobors  cx  qttot  militibus 

confiiterit.  ?o.a 

Suinqttatriaunde diHa.  465.8.  466.8 
SJuinquatrusminufculxqux.  762.3 

SJuinquennale  iudicrum  d  quo  infiitutum 

&•  quotuplex.  652. b.  654. b 

J2»inquertionesqui.  jl.b.JCjj.a 

£>uinquertium  quid.  ibid. 

S2»inqucviri  cur  credti  &  quam  vdriijue- 

rint.  746.8 

S^unquevirorum  cit  &  ultraTibtrim  ojfi- 

ciumquod.  ibid. 

tjuintaduima  Julii  ^4tbr,iienfibus  qua- 

IU.  H4j.a 

S\ttintanatuva d  quibusintroduBa.  79. b 
S2uinta,oppidu,quorttfurrit  erariitm.lS<\-* 
SJtfintanajiatio  incafirU  qu*.  86.  a 

Cn.  S2_uin'itius  cttr  TJiBalor  creatus.  40.8 
SP^tinlusundedicius.  39X 

Sfuintus    Pubitus    Pbilo  pnmus  de  plcbe 

praitorfaBus.  3828 

JQuirinalia  cujufmedi  &  quoruferie.  688.8 
SjuirintdU  coUis  unde  diBus.  5  69. b 

STuirinalis  montii  ades  ac  templa.  ibid. 
S2u>rinalis  fiamcn.  572-b.  580. b 

J2uirinalisportaundediBa.i'6l.3.io6_.a 
SJuirinaiis  tribus  ex  quibus  inftttuta.  115.8 
SJuirini azdes  ubi  Roma.  5 69 . b 

Sittiriniperticus.  82  2-a 

Sjuirinus  pofi  apotbeofin  diBus  Romii  us- 

442.b 
Quintiajunoubicuita.  124.8 

JSuhitiii jus  cuiprimo  cxlcrno datit,.  97 3 .3 


R. 

R  Littera invehtor quis.  66-3L 

Rdmenta  anrea  qut  Intperdtores  CdpiUis  in- 

(]>erfcrint.  24z.b 

Ranaubinencoaxcnt.  J^G.b 

Ra  du.t  quid.  jc 69.3 

RjtnduJcuUna  porta  qu.-e.  I c68  .a 

Raphaelis  folaterranilaut.  502  .b 

Rarana ,  CUJHS  urbis  porta.  1074» 

Rdtatlegcs  Romaws  qurc.  6"7.b.  6c8.b 
Re  ad  Sagramgt  ila  certius  cjfe,quid.  I'-J.b 
Rtceptitimfiyjus  quis.  84 1  .a 

Reccptui  cancndi  fignum  quo  infirumtnlo 

fitrifllitum.  873.3 

Rtdemptor  cauftrum  quis  dicatur.  1048.3 
Redicuti  dci  tcmplum  ubi  Z?  cur  fic  di- 

Bum.  26o.a 

Redutis  Fortuna:  tcmplum .  9 9 . a 

Rtftrendi  alicujus  inttr  deos  caremomti 

qua.  446.  b 

Regalia  cxta  qua.  3  5  3  •  b 

Rega/iafulgura  qua.  1 2  8 .  b 

Rcgem  adtre  •jelfalutarefine  munere ,  apud. 

Paribos  nulii  licitum.  J^J-b 

Rrgem   temuientum  occidens  muiier  quid 

prxmiiferretapud  Indos.  674.3 

Reges  bini  apud  ibcros  &  Cartbaglnen- 

fes.  ,  565.8 

Rrges  Partborum  in penctralibus  regia  oc- 

'  clufi.  ?54-b.  Jjj.b 

Rtgts  -jel  Principesquiapudvariasgentes 

cognomcnta  cx  jno  nomine  pojieris  reli- 

querint.  7.8.  &  fecjq. 

Reges  dclmquentes  apud  Moffynoecos  wedia 

mulBati.  674.8 

R:ges  quis  currui  fuo  prat  ferocia jungere 

Jolitus.  494-b 

Rtgia  lndorum qudmf.mptuofa.  5  jo.b 
Rcgix  Pcrfar-  in  rnontibus  tffcfoHtat.bil.i 
Rtgiarum  aliquot  apud  diverpu gentes  de- 

fcriptio.  6 1  o.a.  &  feqq. 

Rtgina,  quai  dea  diBa.  4  5  3 .  b.  466  .b 

Rcginafcrorum  qua,  &  quod  cjus prtvile- 

tcgium.  847.0 

Rtgmarum  bonos  &  amiBus  apud  Mgy- 

ptios.  22i.a.  229  b 

Rjgiofertilis  bcbctiores,  contra  difficiiis  in- 

gcniofiores  producit.  1 04 1 .3 

Regionum  ab  auguribus  in  ctxlo  notatarum 

nominaqutf.  264.^265.^ 

Rtgis  nomenRomp  intoterabile.  223.117  2.3 

Rcgts 


Rerum  et  Verborum. 


Kcgis  f.icrorum  o^icium  quod  &  qu:s  e.im 

dignitatcm  primus  adeptus.  846.3 

quid  ei  proprium.  847. a 

Rjgum  Reges  &•  maximi  Reges  qui  habiti. 

22i.a.  221. a 
k\egum  inaugmatio   quumodo  fitri  folita. 

219.  a 
ttcgum  Spartancrum  funus  quomodo  celc- 

brarifotitum.  6 1  8-  3 

Rticriminis  quomodofichant.  3^9-3 

/Religio  quxdam  i»  membris  hominis.  4 1 1 .3 
/Reltgiofus  quis  quomodo  fiat  locus.      5  9  5 .  b 

605. b 
H_tliqu.it  irt s  apud  fureconf.  qui  dic7t.4J.3 
Hemonium  quid  C7"  ubi.  5 62 . b 

in  Rempubt.  hojtilta  qui  moliti  cffcnt ,  qno- 

moito  pitnirentur.  589.8 

jRemuria  quando  agantur.  1159-3 

>R_encs  fcncri  confcc,  .iti.  4  1 9.a 

jRjo,  capiiis  acctrfito,  non  comp.trente,  quiil 

oitmfiiri  filiium.  6o6.3 

Rcoquot  hitra\  confittut  X ,  &  quot  accufa- 

tort.  IC10.3 

iRctrum  habituifeu  fordcs  quates.       6"  O.a 
/Reperio  tjuid  fignificct ,  Cir  qni  dtfftrat  ab 

In'jcnto.  l62.a.  undc  comp-jfitum.  ibid. 
/Rfpctundarum lex  d  quo primum  tata.6c):i. 

70. a 
Rjcpotia.  286.a 

jRtpmlii  caufie  qux  &  qudm  fubindt  leves . 

953.3 
Rspudium  d  quibus  'jcl  punitum  'jel  agre 

latum.  95  j.a.  954.3 

Hfpudtum  cum  uxore  quis  Roma;  primusfe- 

cerit.  95  4.  a 

Hffricientis  Fortuna  templum.  Ioo.a 

Hffpondendi  de  jure  facultas  quibus  &  a 

quo  darifolita.  7  2  S .  b 

Hefitonfa  prudentum  fiepepro  legibus  habtta. 

727. b.  728. b 
Rtfpcnfio  Principum   per  tibcfhs  quornodo 

fieret  &  dquovilata.  7?°-b 

Hfticcntiain  vcnditione  quomedo  mnlflan- 

da.  554.^ 

Rjus  ne  imparatus  accedertt ,  pramoncba- 

tur.  6oi.a 

Reus  non  convictus  ncc  pratoris  judicio  con- 

demnatus  ,  an  puniri  pofiit.  6c  2  •  3 

Reus  ,  ubi  adxquartnt  fuffragia,  ahfiheba- 

tur.  605. 3 

*'«  voti  quis.  8:4.3 


RljadamanthHS  AJfyriis primus  littras  in- 
tultt.  528.» 

Rhamncnfis  Fortuna;  tcmplnm.  I  07. a 

Rhamncnfis  tnbus  undcfic  dida.  1 2 4. a> 
R  hamnufi.1  dea  qus.  1 2C  5 • H 

Rhautumcnaportaundt  fic  ditl.t.     Io66.a 
Rliea ,  deorum  mater ,  quibui  ali-.s  nsmiiii- 
luidiHa.  4>3-b.  465 -b.  5^9.b 

Rhcdaquid.  5  5  2.a 

Rhcgininatwaquales.  105  i.a 

Rjugim  cx  quarum  dwitax.it  flirpe  Prmci- 

pemtlignnt.  1169.3 

RlienainfulaquA.  4c6.b.  407.^ 

Rhttorum  fiipendta.  +9  ?  •  * 

Rhidtqnot  millta ftgnornm fumnt .  icjc.a 
Rhodtorumdeus  qws.  449.  b 

R'odtoi um  magifiratus.  5 66. a 

Rhodiorum  ritus  nuptiales.  2 8o-  a 

Rhodut  d  quo  devicia.  17  5-* 

Rhombt  figuram  qutin  .tcieiff.tgant.cj^j.i 
Rh;»:ph.ta  quibu  <  preprU. 
Rhoxanorum  galta  ,  th;raccs  fl>"  fcuta  wde 

fierifitita,  154.3. 15S  3 

Ricinus  ,  quarum  vcjiis.  219.0 

RJdicaquid.  328  a 

mi/nJ  Sardonius.  164  b 

R  :.dgalia qux,cur  &  d  quoi>,fl'luta.%  I  }.b 
Rjibigo  deo  quando  facrificarttur.  ibid.  b 
P^.bigus  dcus.  I C 4-a 

fybore*  fiondes  "Druidis  qu.tm  familiarts. 

ic^o.a 
de  Rnhorc  &-ftxo  qui de)icerentur.    5  S 1 . 3 
Rogii  aniicorut»  qxifcipfos  i»jcceri>it.6$%a 

639.3 
Rsgofuntrttli  inferri/ilita  qux,       637.3. 

6;8.a.  642. a 
ftmim  litfirarult  ratit.  $$ib 

Roma  quadrata d  Romulofundata.  5  58-  b 
P^omf  rAim  quafimplex  cultus  futrit.  5  3  6.b 
Romana  yes  quamdiu  aliquando finc  confu- 

li  usfucrit.  16. b 

Romani  d  prima  origint  femperfuo  milite, 

r.ullo  cxternoadpttt  mihtarunt.        37.3 

Rjnani .diquando pbalange  uft.  5 9"  ■'> 

curp:  opalar/t  cibum  capcrent.GjC).* 

Romani  initio  humi  Condebar.t ,  non  crtma- 

b.mt  corpora.  S  4"-  ^ 

Romani  in  quot  ordines  divifi.  I  N9.0 

Rjjmani  quaado primum fcripttU  iegts  pro- 

mstlgarini.  5'9-b 

Remant  qtumtum  at;i<  diibm  *  te quapiam 

11  hh  4  ftf 


I      N      D 

aufpicanda  abhorrertntJ&tontra.\\<\C).ti 

Rumani  quid  quaque  dielucri  damnivt  fc- 

cijfient,litcris  dtfign.tb.int.  11.(6.3 

Roman,  cjuon.odofunera  turartnt.      6l<}.a 

&  feqq.  61  4.  a 
Romani  qui  adttlterospunire  foliti.   862.8 
Romani  cjuoto  cognationis  gradumati imo- 

niapermifirint.  1X5.3.  <5i  fcqq. 

Romanipucri  quai  literai priinwn  doccren- 

tur.  492. a 

Romani ubi  mortuos  condcrcnt .  5  59-b 

Romam  uxores  invictrn  ufuai  i.ts  dabant. 

193.3 
Romanorum  aggrtdiendi    confliclui    mos. 

919.3 
Romanorum    cauiio  in  milite  cxtcrno  non 

affumendo.  1 46  a 

Rpmanorum  chif.m  prarogati-jum.     5  99. a 
Romanorumdfjovcndimos.  8l#.3 

Rpmanorum  impictai  ,  crudclitas  &  flttlti- 

tia  in  facrificiis  quanta.      7  5  5 .  b.  75  4.b 
Rpmanorum  infignifiima:  viclori?  &"  cladts. 

759.b.  &feqq. 
Rmanorum   sn  btllitm  proftclurorstm  mos. 

i49.a 
Romancruminjurandomos.  ^l.b 

Romanorum  mos  &  carcmoniaxpofl  cditirm 

infantem.  485.3 

Roman<irui.'iprifcorumf>ugaUtai.(s~^.b'&\.a 
Rpmanoium  ufus  dehis ,  quorum parmes 

in  btllo  cectdifftnt.  I  r  29. a 

Romanorumvertcundia.  494. a 

Romancrum  pttcri  cuy  ^irithmcticetm  difce- 

rent.  494-3 

Romanorum  Regis cultus.  223.8 

Romanum  chem  in  atumphum  ducerc  non 

liccbat.  I70.a 

t\pmanum  forum.  346.8 

Rom.muLiportaqug.  i67.a.lo68.a 

Romili,,  tribui  ex  qutbus  inf.it  uta.       125.8 
PKomphi  quid.  3  29. 3 

Rpmulius  fub  quo  Rege  prxfeHtttam  url/is 

gtfferit.  66  5.  b 

Romuli  &  Camilli  flatux  togattcfuie  tuni- 

cis.  196.  b 

Romuli  abflinentia  d  -jino.  67  2 .  a 

Rcmuli  afiylum.  781.2 

Rpmuli  cognomcn  cur  nonufiurpdnnt  Rcgcs 

fen  Imperatores  Romani.  1 4. 3 

Rpmuli  de  sJcrone  Cemntnfittm  duce  tri- 

vmphusQualts,  170.8 


Rpmttli  lex  pro  uxoribur.  9  cs.3 

Roniuli  templum  ubi ,  &  an  unqu.im  aper- 

tum.  1 17.3.  fcpulchrum  ubi.  ibid. 

Rpmutus  0-  Rtmus  d  lupanulriti.      536.8 
Romulus  cur  nttllam  in  parrtcidas  pcenam 

jiatwrit.  589.3 

Rprnulits  optimus  auqur  fuit.  2  59. b 

Romulus  in  quot  tribus  p.op.  Rom.  drjijirit. 

124. a 
Rcmulus  qmlifuto  ufus.  68cb 

Rpmulus  quibus  ceremoniis  matrin-.onium 

tniijfe  tradatur.  170.8 

Romulus  quot  mcnfium  curriculo  annttm  dt- 

Jinhcrit.  829.8 

Romttlus  fmc  curru  triiimplsavit .        49  ;.b 
Rorarii  milites  qui.  29.8.  676^ 

Rpficii  hiftricnis  cxcillcntia.  76. a 

Rrflra  quid  ,  &  ubi ,  &  undcfic  appcllata. 

120.3.  I2  2.a 

Rcfltata  corona  quisprimus donatus.  1 1 23.8 
Rpta    ubi    olitn  fiequcns  noxiorum  poena. 

^97-3 

Rubigalibus  quidsffcrri felitum.  704.3 

Rubra    'vcflis    tabcrnacHlo  ducis  protenfit 

quid.  878.  a 

Rudij ,  oppidum.  2  3  4.  a 

Rjididriorum  at.ts  qttx.  14 5  .a 

Ruforum  cognomcn  undc.  59-a 

Rufuli  iribunt  qui.  6<tl*b 

RuUtis  undc  diHus.  7 3 .a 

Rumtna fiicri <  vinum  infurc  nefas.  706.3 

Rtiminales  hojiixqua.  ^95,a 

Rtimon  ,  locus  quis  in  ttibe.  3  5 9 •  b 

Ruff.tt ■afciita  quifcrroit.  680. b 

Rujiica  'jinalia  qitje.  5 1 5 .  b 

Rujl.catribus.  iij.3 

Rttttlii  confulis  prxccplapugnandi.  144.3 

Riitiliiundc  (icdiCli.  59.8 

Ruttditrihmiqui.  621. b 

S. 

S.4bccrumprc:iafk  domus.  3  59-b 

Sab.it ma  tribus.  1 27.  a.    unde  fic  diHa. 
128.3 

Sabbaprophitiff.L  738.3 

Sauates,lacus.  128.3 

S.tbatus  JEthtcps  quomodofcntes plcclcrc fio- 

litus.  599-a 

Saba\ius  quis  dcus  diElus.  460. b 

Sabma  hcrba  in  dedtcathnibv.s  qndm  ncccfi- 

fiaru.  594-b 

Sahi' 


Rerum  et  Verborum. 


SabiiMrum  prrjilegium  !{omx.  9^9-  3 

Sabinarum  raptarum numctui.  3  57- b 

Saca  diis  unde  dtclui.  1 14  r  .a 

S.ux ,  Scytbica  gens  ,  cn\ufmodi g.i/cas  in 

bcUouJnrparint.  If6.a.  71 5-b 

Sacx  quomodo  profponfa  certcnt.  I0r .  a 
Sacciperinm  quid.  2§4-a 

Saccuiarii  qut.  8j9.a 

SactafifLt  apud  Btbjlonios.  4623 

Sacerdos  Romx  pcrnitentis  furis  conftflto- 

nem  qnomcdo  prcdnc  coaHus.        5C2.b 
Sacerdcs  ubi  nonvaticinetur  ,  nifi  fangume  \  Sacrificiacapitcaperto. 

tauriepoto.  4*4.b 

Sacerdotts  an  immunesfuerint  d  contribu- 

'tiaic  pccuniaria.  •  51?-3 

Saccrdotcs'Solis  apud  Indos  numcro divcifi. 

Ji8.a 
S.uadctcs  cffc  non  pottrant  bis  nupti.^%\  .b 
Saccrdotis  facrtficantis  ornatui  ty  cxremo- 

nix.  ic^l.a.  1097.3.  &  feqq. 

Sacerdotis  funcli  myjitrio  vcrba  apud  G,  aj 

cos.  .  1117.8 

Sacrrdctum  ciflitas  apud  Etbnicos.  1  C76.3. 

&  feqq. 
S.tccrdotum  comitiaptopria  qux,        900.3 
Sacerdotum  dignitai.  3  21  .a 

Sacerdotii  JEgyptioru  cp-tmonif  que. 5  82. b 
Sacerdotum     apud    Gcrmams    auilontas. 

Sacerdotum  jovis  in  \lcroe  infotens  acfit* 

pcrbum  impcrium  in  Rfgcs.  ibid. 

Saccrdotii  dignitas  quanta.  3  J  3  .3 

Saccrdotii  Salioriim  dignitas.  203.3 

Saccrdotium  triplex  qui  gcffcrint.  317-3 
Sacrabcnxdex qualta,  Jo6«b.  507. b 

S.icra  L.tiium.  70?'3 

Sacra  Niptuni.  690.3 

SacraOpertaneaqitx.  701.3 

S.icratx  brrbis.  4  5va 

Sacra  ex  ciutbus  in  'jotis ccncipiendis.  8 1 1 .3 
S.tcra  ftuc  jitnguine  quorum  dcorum  ftnt. 

453-a 

Sacra  fme  'AHima,  700.3.  7OI.3. 

jinevino.  694.3.6953.705.3 

S.icracobcn  apud  yitbenienfcs  qux.  69C.b 
S«cra folcnnia  Jiata ,  eorumqut  rttus  0-  cx- 

rcmonix.  366. b.  &  leqq. 

S.icrafua  cuiquc  dcorum,       688.3.  689.8. 

1076. a 
Saerapo/ta  Athtnis.  1073.8.  1074.8 

Sacra  vt.t  &•  curftc  dict.t.  407.3 


159.3 

723. b.  725. b 

«i,f<  ciicunituirc- 

IllJ.a 

&  cruddta  otim 

748.b 


Sacra  via  apud  ^itbcnienfes  &•  Mj!afasm 

408.3 
Sacramnito  militayi  non  adfcriftis  quidin 

bclto  vttitum. 
Saciatx  legis  qux. 
Hacrijicanles    quimodo 

rtnt. 
Sacnficia    abominanda 

qu.t. 

Sacnficia  aliquct  divnfoium  dhcrfa.  688. 
&  feqq 

467.a 
Sac/ijicia  trtump/jantis  qux.  499 .  b 

Sacrificiipartes  quatuor.  1 1 04  .a, 

Sacrificio  in  omm quid ftrvatum.     II    7 .  a 
Sacnpcto  intadiceic  ouanta  GaUis  pana. 

Sacrificiis  idoneum  tcmpus  qucd,     1098.1 
Sacrificium  d  Numa  Pompilio  infiitnum. 

688.3 
Sacrtficu.i  d  Mafsiiienfibut cur  cjeHi-  7 1 8. 

3.  7193 
Sacrificulus  rtx  quisfutrit  apud  t\cmanoi, 

845.3.  flcfeqq. 
Sacrtlegorum  pcxna  qux  apud  t^tZtbiopet 

E.rpbantinos.  589.3.598.« 

i;i  SJtcrii  Ccreris   'jinum  adbtbcre  ncfu. 

69^.3 
Sacris  prxiffe  ,  qmbus  inttrdiclum.  6 1 1 .  b 
Sacrtport ut  nLi.  5  5  9 •  b 

Sacrorum  Ifidts  inauguratio.  219.8 

Sacrofanclum  quomodo  qutdfiertt.     6c  8  b 
Sacrum  quid.  59'.b 


Sacrum  bomincm  cur  factlius  occidtrl  iicuc- 


rit ,  qudm  miifacrum.  5  9  c .  b 

Sacrum  nuUum  abjquc  viciima .       1 1 0  3 . 3. 

ncc  abfque  igne.  1105.3 

Sadraca , cu)<:  qnondam rcgia.  6 1 1 . a 

Saga  ,  qualcs  'jcjics.  240.b 

S.tgarcs  quibui pioptix.  684  b 

S.  'garia  qu  d.  7  2  9. 3 

Sagittu in  vite.  3  ^O.a 

S.tgittandi  excrc.tium  apud  Crcicnfis  cy 

Cjdonios.  151.3 

Sagtttandi  ptritifiimi  qui.  7  2 1 .  b.  7  2 1 .  b 
Sagittariorum  a;  ma  ,  u}us  ,  pcritia  ac  utili- 

tas  qux.  687b.7co.b 

S.igittarius  quorum  nummis  incuffus.  1056. 

3 

Sagittarum  quantum  qitibufdam  nationibus 

f.itdiuw.  7:..b-72i.b 

Hbh  $  ^y- 


8i.b 

7^-a 
?88-a 
291. b 
2?5-a 
464-b 
201  a 
122. a 


I      N       I 

SagittMtneisl.tmmittiante  regium  tnbu- 

nal ,  Perfts  quid.  '  49  a 

Sagittii  qu:  maxtme prxlientur.  Jl6.b 
Sagmina  quid  fint.  3  v.b 

Sagogidat  Dionyfio  tyranno  qui.  1 1 6  J .  a 
Sagra,  'Metapontifiuvius.  737-b 

Sagum  vel  jitgus  ,quoru  vtfiis.  1 98- b» z  '  J  >b 
5.;'*'/  ,  <^f a  quat  apud  Mgyptios .  4  6  3  •  b 
Saitanorum    i\eges  quomodo  Jepelirentur. 

556.3 
Sat  in  montibus  undc. 
Salapia ,  oppidum. 
Salaria  via. 

Sale  qui  mancipia  emerent. 
Saltm  qui  tur  primo  apponerent. 
Salentmi ,  poputt  qui. 
'  Satetes  qune  Minerva  diBa. 
Salti  qui }  quot,  &  a  quo  inventi 
Salmum  curia. 
Satiorum  infigne.ici.a.  Carmina  (jr  tripu- 

dia.loz.2t.  Sacra  &■  diesfeftt.       ibld. 
Satinatoris  cognomen  unde. 
Saltandivariajpecies.  496.8 

Saltare  apud  quos  otim  inprecio  maximo 

effet.  496.3.497.8 

Saitatio  ,  d  Suetonio  Tro)x  nomine  diBa, 

qua.  62  7. a 

Saltationes  qtti  olim  difcercnt.  49  5  • a 

Salve  &  Valefuptemnm  ut  conclamaretur. 

645.3.646.8 
Salujiiani  horti  uhi. 
Salutandi  confuetudines. 

415. a.  322. b 

Salutaris  digitus  quis. 
Salutaris  porta  unde  diBa. 
Saiutaturis  lmpcratortm 

admitterentur ,  fieret. 
Salutem  precari  injiernutando.  501.8 

SalutU    tedet   cui  aggeri  nomen  dedcrit. 

569.b 
Satutis  tcmplumubi.  570. b 

Sambulos  ubi  &  quidillicmiriacciderit. 

?77a  .     .■•■.■■:.-. 

Sameaz  navis  ftgnttm  quicaptivis  tnttfjt- 
rint.  14 'b 

Samenaquid.  88o.a 

SamiaSibyUa.  739-a 

Samia;    Junenis   temptum  qnam  fplendi- 
dum.  422.b 

Samnites    cnjnt   ctkris    vrjle  frAlnnlur, 

i+7-a 


57o.b 
4ij.a.4«4-a. 

I202.S 

ic66.a 
quid  antequam 
J2?  b 


E      X 

Samnitcs  quod  nomeu  dartnt  praclputt  fr- 

gtoni.  25.8 

Samniles  qualibus  inpraitogateisuft.  156.» 
Samnttumin  ekcandis filiabus  ritus.  189.8 
Samnitum  gravifiimum  juramentum  qutd. 

98  b 
Samos,  cujus  quondam  regia.  6x } .3 

Sana\arii  JEtbiopis laut.  2J7.3i 

SanBa  loca  qttat.  6o6.b 

S.inBat  legcs  qU<C.  6o7>b 

Sandaliarius  vicus.  406. 2 

Sandaiium  quid.  406.8 

Sandox,  quod  m.t!e  judiearat  y  quomodod. 

Dario  puititus.  591-* 

Sandracocciqui  R.(ges aliquando  vocati.i^.Z 
Sandrocotto  quid  mtri  obtigerit.  '  5?8.3 
Sanguatisporta.  1070.8! 

Sanguinis  crafii  aut  tcnuis  in  viBimit  indi- 

cia  qu.t.  5  5  2-b 

Sanitatis  Jimulacbro  quid  qnx  offerrefo- 

lita.  *94-b 

65.8    Sancju.ttis  anexaquilinogencrejit.     IJl.b 

Sapient  i  an  uxor  ducenda.  946.3 

Sapientium    paucos  tn  fua  patria  fepultos 

effe.  472.^ 

Saporii  arrovantia  quanta.  4 1 7.3 

Sappbopoetriacujas.  473  .b 

Sappbus    imago  quorum  nummit  incujfa. 

1057.3 
Gappinia  tribus  Bojorum.  1 3  4  •  * 

Sarapus  cur  quis  diBui.  344-8 

Sardarum  t{egt<.mhan»i.  221.31 

Sardiana  Sibylla.  7  3  9  • » 

Sa.  dis,cu'ius  rcgionis  olim  mctropolis.&j  3 .8» 
Sardonycbis  gemmat  proprietat .  43  4-  * 

SariJfeqitid(yqwljuspicpne.bSy.i>.6S<j  .b 
Sarijfuutraqae  manu  tcrqnette  quis  docue- 

rit.  686.b 

Sarijf/pborus  quid.  588.» 

Sarmacx  ut  ac.em  iujirtt.tnt.  9?4,a 

Sarracum  qttui.  5  52,a 

Satelldibus  qui  ohm  vel  ftsges  vel  tyrami 

uji.  "690.^691. b 

Satorwn  famiitx  Thebanx proprium  quid. 

43  5-a 
Satrapt  s  quis.  1167.8 

Saturio  in  atrio  quomodi  tub*  luflrarentttr. 

6rca 
Saturttatis  templumubi.  .     3  T  5-t» 

Saturnalia  nttt  olim  fervttrtntttr.     461.8. 

462. a 


Rerum  et  Vereorum. 


Satmnia-des  Romavbi.  *5Va 

Saturni     alx  aC  ocult  CKr  qnatusr  putati. 

jojo.a 
Saturniejfigics.  JC25.a 

Saiurni  ttr/ipla  cur  r.unquam  apud  ffgyptios 

intraurbcm  admijfa.  z6l-3 

Saturnitcmplum.  4CS.a 

Saturma  undc  C  f«»  *U*  ncminc  dtBa. 

255.3 
S.tturnia  porlaunde  diBa.  I~6o.a 

Saturmus  colhs  quis.  5  50. b 

Satyxica  fccnain  theatris  qu.t.  1 75.U 

Satjrorum  in  qutbusfacrts  ficrlt  rtprrtfin- 

tatio.  649.  b 

Sauromata:  quid  tantum  diis  patriis  offcr- 

rcnt.  70c.a 

de  Saxo  &  i\obore  qui  dcjicerentur.   5 8 1 .a 
Scxa,cu)uiurbisporta.  IC72.O 

Sc.-evola  "fC.  quo  ludendt  generefe  oblcBa- 

refolitm.  795  -a 

ScavoU  cognomentum  unde  multit  Roma 

faBum.  6i.a 

Scxvum  Grxcislxvum  fignificat.       ibid. 
ScaLc  anulana:  vicui  ubi.  4" 6. 2 


Scal.c  Gemonia  qnid  &  ubi  Romx.  5  6 1 .  b .   Scipionumftmi .1.1. 


Scipio  curfe  lmpcratorcm  dixerit.         12.* 

Scipto  Hafua  a.  rujiuis  tribubusrepu  fiim 

tmjit.  ,j7.a 

Scipionis  animadverfio  in  militcs  cxtra  or- 

dinemdtprehcnfos.  1 S7-3 

P.   Sapioms    mditaris   animadveifio    in 

transfug.il.  j6l.a 

Scipioms  JEmyliani  cum  Srmproniaconju- 

gium.  TjO.a.   c)us  abftinentiacyfruga. 

lit.ts.  ibid.  mors.  \b\d  &•  l^y.i.  ,?, 0- 

phthfgma.   Ij7-a.    eltgium  de  Mano. 

ibid. 

Scipionii  ts£miliani  in  difaimine  mortii 

caufamdicentis  confidcntia.  6c  1.3 

Scipioms    ts£miltani  difciplma  miiita.ts. 

94.  a 

Scipionis  JEmiliani •jcrbum  ,  maBeft  crvem 

jtrv.ire ,  qu.tm  muiui  hofiis  pidire. 

56. a 

Scipio  ^iphricanus  conchcts  mari  Irgrndo, 

Jxpecurasrcmtfit.  795-* 

Saptonis    ^ifiattci  accttf.itio  Cy  iiotratio. 

I25.a 
Sciptcnum  eognomcn  untlc.  76. 3 


ibid.a 

746.b 

1195.8 

62.3. 

ibid. 


584 
Sc.tphtum  quid. 
Scaptiatribui. 
Scaptia  ,  urbs. 

Scarabdtiqutbm pro  diis  habiti 
Scaurt  thcatrum  quam  capax. 
Scaurorum  cognomen  unde. 

familia  quando  cxtinBa. 
Scaurus  M.imtrcut  ultimut  familix  Scau- 

rorum.  6i.a 

Scelerata  cafira  qux  diBa.  2  98 .  a 

Scelerata portaqux.  298.8.  Io6l.a 

Sceteratus  campus  quis.  298-8 

Sceleratul  carnpus  cur  fic  diBtts.       1067.8 
Sccleratus  vicns  undefic  diRus.  297-8 

Scenarum  in  thcatrit  divtrfitas  qua.  I 74-b 
Sccnici  ludi  cui  deofacri.  6 l8.b. 

quando  0-  cur  injiituti.  6 » O.  b 

Sceniciinfames  apud  Romanos.  66l.3 

Scenicorum  honos  apud  Grxcos.  66  2. 3 

Scenophori  equites  qni.  697^ 

Sccpfis  y  JEncx  rcgia.  615.8 

Sceptra  t\egum  diverforum.  222  .a.St  leqq. 

225.8 
Sc.UisSicyonius ,  urinatorinfignis.   450.8 
Scipit  cm  infamia  nttatus.  474-a 


355- 


Scironi    vento  cur  Athenitnfcs  facnpca- 

rint.  8.Q.3 

Scirtphoria  Athcnis  quid.  66  i.b 

Scirpus  latior  loco  diadtmatis  citi  Rcgi  da- 

tui.  122. a 

Scitafuffragiorum  qui  cujiodirtnt.     89  5  3 

Scoliaquid.  2g\.b 

Scopariiqui.  Sjh.a 

Scorpionum  in  ^ltcnio  Cariax  montt  mtr* 

natura.  400.3 

Scotinuiunde  quisdiBus.  542-* 

Scrib.c  ad  xdtlitatcm  non  admifiU      9 1  5 .3 

Scrtba  Pontificum.  J 1 4.» 

Scriba:  Ouaflonmilim  Romxqui.  245.8» 

241-3 
Scribartim  apud  Maccdonet  dignitai  quan- 

ta.  ibid. 

Scriboniana  ala  qu.c.  J  6  •  3 

Scrofa  cognomentumunde.  77,a 

Scruputus qutd.        442.8.446-8.  Il84-* 
Scutaquibui  darcntur.  679-b 

Scutis  qui nuUis ntercntur,fidnudipu<ina- 
682.b 

67fi.b. 
Scw 


rent. 

Scutorum  dherfitai  quanta. 

&  fec]. 
Scntitia  quot  unctAi  ccwintrtt. 


I      N 


Scu!tilatavt(lh,<]uorrm  inventum,   210. b  \Sedigitieognomcnunde.  Ci.i 

Scutumin acieamififfe ,  capitalt  erat  apud  \ScdttioforumtniiitumptxnaquA.        55  5-3 

Grxcos.  j6c.a.  567.8  \Stgittm  alitnam pttlicere ,  quxlcxquomo- 

Sctttum  in  acit  qui  amififftnt ,  ubifacris  iri- 

tt/tffenonpottrant.  Ic8l.3 


Scyphus,  'jaftsgtnuf.  666.3.667.3.1096.8 
Stythxnatura  quales.  10}  8.3 

Scythx  calamitate  aliquaprcfli  quidftttit 
foltti.  jl.b 

Scythx  quam  mire  inebtitntur.      67 4. 3. 

675-a 
Scythtt  quomodo  aeitminflutrent .   954-3 
Scytharum  horrendus  in  cadaveribttsfipe- 
itendismos.  5ctS& 

Scytharum  inhofpitalitat.  98 1  .a 

Scytharum  infordere  iciendo  mos.  2  8  •  b 
Stytharum  mos  in  amicisparandis.  484  a 
Srytharumfolemnejuramcntum  qucd.  87- b 
Scytharum  'jtflts  qualts.  Z\  5  .b 

Stythis  prxcipms  deus  quis. 
Seythiffarequid.  287.  b 

Scythites ,  dtus  quis.  4^2'b 

Stythotaun   aditnaf  pro  hofltis  immola- 
bant.  982.3 

Sey.hotaurorum   horrenda  facrificia  qux. 

748-b 

Sebcnniticum  l^lUioflium.  405  .b 

Stcliones   &  omnis  geneyis  ftclorcs  unde 

tmerftrint.  82f.a 

Secularts  Circenfes.  77-b 

Seeulares  ludi  qui  &  quoto  quoqtte  anno 

fierent.  645.D 

Secularium  ludorum  auctor  ,    cxremonix, 

etUbritai  (^  ortgo.  644. b 

Seculum  quafinitione  d  veteribits  termina- 

tum.  6fJ.b 

Seculum  Galiis  quid.  829.3 

Stctmdaniqui.  7ll.b 

Seeundarum  menftrum  qudm  'iilis  appara- 

tus  apud 'jtttrts  Romanoi.  63o.a 

Secundarius  panis.  2  8 1 .  b 

Secmts  cum  fafcibus  quibus  in  urle  pvxl.i- 

tx.  207. a 

Stcnrim  &  duasfacics  qui  nummis  incuf- 

firiitt.  1057.8 

Seturis  quibus  Rtgibus  loio  fceptrifutrit. 

225. a 

Sttwium  ah)eBio  pofl  regcs  exaclos  d  qui- 

bus  introduila.  207.3 

Sedende  aliorum  opittittti  acccders  quomodo 

lltmerit,      ■  ioio.a 


99.  a 
545-b 
45  5-a 
i6.a 
14. a 
674.  a 
?44-a 

755-a 
n86.a 


do-.ctuerit.  517-b 

Scgoregiorum  in  -jirginibus  elocandis  mer. 

igo.a 
Srj.v  Fortttnx  templum. 
Stifirhtheia  lex  qu<e . 
Stlcuct  .tnnulusfitalis. 
Seleucidarum  imptrium. 
Seltutits  a  quo  dt-Jclus. 
Selcnetis  vini  ofor. 
Sthi  ttmtritat  &  calamitat. 
Stmcflris  putr  uli  locutus. 
Simioliolus. 

Stmiramis  quomodo  txpofita  &  alita.^  7.3 
Scmisquid.  i.a 

Semotti  Sango  ejux  xdes  dicatte.  5  6c  .b 

Semonis  Sangifactllum  ubi.  569.^» 

4^6-b  j  Sempronix  cum  Scipione  Mmyliatioconju- 
gium.  1 5  6.a 

Sempronia  lcx  &  Porcia.  770.3 

Ti.  Stmpronii  amor  erga  uxorem.        1 5  5 .a 
Semproniits  (jr.tcchus  C  .££.  Fabitts  Ma- 
ximns  CoJJl  5°5'3i 

Scmpronius  Mvfca  quo  fupplicio  moechum 
ajfccerit.  865.3 

Sempronius  quam  levi  de  caufa  uxorem  rc 
pudiarit.  649.8.952.3 

Srmuncia,  442 .3 

Senaculum  ,  hafilica  in  quafenhres  afiide- 
bant.  547.a.  lOOi.a 

Senaculum   mulurmn  quis  primus  confli- 
tutrit.  1015.8 

Senator  fexagenarius  onere  reipub.  exem- 
ptfts.  iooc.a 

Senatores  qni  t&quomodo  eltgtbantur.t)C)t$,a 
Senatorcs  quot  initit  ereati.  990.3 

Senatorts  ftr  quos  tiomunt  redutcrcntur. 

ic2o.a 

Senatorts  quct  Romx  ftmul  aliquandoacl 

ferrum  txhibiti.  64 1  .b 

Senatorcs  eltcli  nonflatimjuffrsgjbantur, 

ftd  inftnitntiamibant.  998.8 

Stnatorts  pedatHqv.i.  5I7-3.  icco.a 

Stnatorti  morluiut  cffcrrtntur.  629.8 

Senatores  fub  Julio  C?"  ^Auguflo  Cttfvihu4 

quot.  991 .3 

Scnatoris  infignia  &  vefles.  I  o  1  5  .a 

Senatorts  \uf  infenttntiafcrtnia,    IOC  9.» 

IQIC.3 

SfS4~ 


Rerum    et    Vf. rborum. 


Szmtlwis  ojftcium.  99  V- 

honos.  997.3.998-3 

Senatorum  in  theatris  olim  locus  quis.  17 5  .b 
Scnaturiu*  ordo  per  ylppiuui  Claitdtum  in- 

quinatus.  997-a 

Sinatum    mn  habcri  qitttndo  deecbat  lcge 

Pujiia.  91:2.0.  iolS.a 

Scnatu*  auHorilM  quanta.  991.3.  994-3 
Senatta  d  quibus  con-jocarctur.       ico  I  .a. 

ubt  dSf  quando  habcrctur.  ibid. 

Scnaius  dherfarumgentium  quot  conflaret 

perfonit.  991.3.  &  feqq. 

Scnatus  cx  tqucfiri  ordine  a  Bruto fupple- 

tus.  5i6.a 

Senat  us  in  atriis  cogebai  ur.  5  J 2 .  b 

Sen.ttus  itgcndi  caujk  Dillator  crealus.  4  1  a 
Stnatui  princeps  qui  itgtrciur.     1 007.8. 

ioc8-a 
Sen.ttus  rogandi  ordo  drjcrfut.  Too^.a 

Senat us  fanclior  Athcnis.  I O I  2 . 2 

Senatufconfulta     in     xrarium     dtpofita. 

jon.a 
Scnatufconfulta  tacita  qu.c.  ibid.a. 

»011  tactta.  10 1 2.0 

Sinatufcmfiiiti  in  fcencratores  ipfa  vcrba. 

45-a 
Senatufconfultum  quid&  quomodo  derr.um 

ratumficret.  726.b 

Stnat ufconftltum  in  candidatos.  7  59-3 
StnatufconjuUum quomodo ficret.  ico2.a. 

1003. a 

Stnatufcoufultitm  pcr  intcrctfioMS  Tribit  - 
nitt.tsimptdiri  ponr.tt.  2J.3 

Stn.tt  ttfcoiifnitum  Keror.it  pro  Xht.ifloribtv. 
25o.a 

SencH.tficiUum  ubi.  lo6.a 

ScneBa:    tcrnpla   cur  d.  ci-jitaie   arcuerint. 

.   262. 3 

Stnemfnnia  non  capi  ,  qttid.  ifi  I  .b 

Senes  d  quibus  %n  mitiii.tm  adfiripli.  145.3 
Sencs  depontani qui.  9-5-3 

ienes  faltare  ,  quid.  1 5  8 .  b 

Sciito  in  talis  quid.  79Z-3 

Scmorts  ollo  jcmpcr  Rcgi  Laccdxmoniorum 

aderant,  I  I  8 1 .  a 

Scniorum  tn  theatris  fidcs  qux.  I  7  5  .b 
Sensntim  conventus  quam  cjfet  aliqunndo 

immanis.  5  5.b 

Sententiamdi-jidere  quid.  i_    ,j  i 

Scntcntj.tm  novifiimitw  dictrt ,  ignowini.t 

iticobabilum.  Icil.a 


Sentcntiam  rogandi  aut  fertndi  apud  dU 

verfosnos  qui*.  1005.8 

Scp  Ih ndi    Lcu)    apud   prifcos  Romanoj, 

595-b.  596-b 
Sepciiendi  mos  oiim  quis  &   quamdivcr- 
/*»•  549-3.  &leqq<, 

Srpeliri  in  urbibus  qu.t  leges  quar.do  -jetuc- 

rmt.  596^.  597-b 

Septa  ioca  qux  &  ubi.  409.8 

Septem  convivium ,  novtm  convicium  fa- 

ciunt.  2>;.b 

Sepumatrus.  466.8 

Scptembercuideoficcy.  8j6.a 

Sipttmber  quibus  innium  annifuerit.%^c.i 
Septemvirt  epulonum  qui.  747-* 

Septtmatrus.  762.8 

Stptinnu*  unde  diclus.  59. b 

Septimontium  facrum  ftu  ftfium  quomodo 

&  ubifieret.  549-b.  &  feqq. 

Septunx  quid.  ^j.a 

Scpulchrafamilix.  597.  b 

Stpulcha  pro  dignitate  &  opilusfitbant. 

ibid.b 
Sepulcbra    hoflium    an  rtligiofa  habtnda, 

z.b 
Sepukhra  operoft  qux  gcn:es  cnr  afftrna- 

t.t.  599-b 

Sepulcbralet  canes  H  yrcanorum.         5  5  J  •* 
Scpulchri  licct  dtruti  fanilitatcm  in  ipfofo- 

lomantrc.  606.  b 

Scpulchris  fnlminc  taHii  quid  honoris  ha- 

beretur.  60 i.b.  605. b 

Sepulchris fingtdi*  quot  cor.dct  tntur.  599-b 

6oo.b 
Scpulchrcitim  gcnera  &  difjtrcnlix  apud 

JEgyptios  rjuot.  599-6 

Sepulchrum  Romee  in  foro  quifprimu*  ad- 

eptus.  597 -b 

Sepultura  intmuibemubi prohonore  dare- 

tw.  1128.8 

Sepultnra  ii:d;gni  qui  cenfiantur  apuddi- 

"jtrfjs.  6oo.b.  ckfeqq. 

Stpultur<c  apttd  tEthiopei  quam  fiant  fum- 

ptwfic.  599-b 

Sephiturarum  Grxcis  cura  qux.     602. b. 

604. b 
Scrapts  fivc  .Apis  quid.  4T5  b 

Sir.tpis  d  quibut  m.iximc  tultM.        74b- b 
Scr.tpit  quaudo  Rzmd  exaciut.  4  ?  8-3 

Serapis  quomodo  ,tb  .Egjpiiit  pUcAretur. 

457-a 

SH44' 


N 


Strapidisejf.gies.\cir.i.ttmp'.um.\ci<).Z  •  Seroit comam nutrire uli nefas.        242.8 


Sir.ipidis  pbana  cuv  apud  /E-gyptios  nun- 

quam  intra  urbem  admijft.  262.3 

Seres  quantopere  cccins  &  congreffts  ho- 

minumfugerint.  982.3 

Sergia  trtbus  undefic  dicja.  1 3  1 . 3 

Scrgii  unde  originem  traxerint.  68-3 

74.  Sergius  ob  parvitatem  corporis  a.  ficris 

atnotus.  6ii.b 

Serictt  ■sefler  quande  prirnum  emcrferint. 

964.3 
Seripbii  quomodo  fnles  puniant.         59S-a 
Scrofipcre  Thryges^quid  indicAret.  1 6  3  .b 
Serpcns  quale  auffaciut/ifaciat.  1 47. b 

Scrpens  qu.wdolatrarit.  7>3,a 

Serra ,  locus  cjuis  in  urbe.  5  5  9.  b 

Setra  quorum  nummis  incuffa.  I G 5  6.3 

Strratuc  famiiix  cjutd  proprium.  5  5 .3 

Serrani  undefic  vocati.  55.3 

Strtorii  in  cohortcm  unam    quayn  fevcra 

ani»:adverfio.  362.3 

5  tvare  bovem  qui  clitn  dicertntur.  771.Z 
Setvi  capti  ad  t\cgum  Imperaitrumque  fla- 

tuat  confugientes  nexu  fkebanttir.ySci 
Strvi  cur  ab  Hirculis  Jacris  arccrcntur. 

374.a 
Servi  ne  in  quafliotiem  deducanlur  ratio. 

778.3.779.8 
Servis  &  mancipiis  olim  nullum  cognomen 

aut  pranomen.  4t.b 

Servis  viiionbus  inbibitum ,  barbam  &  ca- 

pillos  tondere.  243  .b 

Sti  vis  vinum  apud  Romanos penitus  inter- 

dicium  ftiit ,  nift  furorum  caufa  filcnni- 

bus  fefiifque  dtebus.  672.8 

Servi ,  domitiorum  delatores,  quam  fivere 

a  diverfis  puniti.  778-3 

Scrvi  in  Saturnatibus  rjclut  liberi  agcbant. 

462-a 
Servi  contumaces  quomcdo  puniantur  apud 

Babylonios.  775-a 

Srrrji  Germanorwn  ut  tractmtur.  775-3 
Srrvi  quam  rigicie  a  Lycu.tgtpuniti.  775 .3 
Servi  Tetfarum  ut  pleclerer.tur.  774«a 
Sir-ji  ubi  cum  dominis  mortuis  concrema- 

rentur.  640.3 

Servi  irans  mare  advecii  quoftgno  -jcr.um 

proponerentur.  7  S  2  • a 

Servi  tiuUi  apud  Tarthos  manumittuntur. 

774.  a 
Strvi  quando  milttiai  adfcripti,         7o6,b 


Scrvorum  apud  diverfos  namina  propria 

I"*-  7<H.a 

Ser-jorum  ab  ingenuis  diftinBio.  24cb 
Servorum  centumacium  poene  diverfe.  774.8 
Se/vorum  dtcsfeftui  quis.  764.8 

Ser-jilia,fortr  Uticenjis,maier  BrHf/.  589^ 
Ser-jittilex.  770.a 

Ser-jiliorum  familix  fuperftitio  inaudiia. 

nor.a 
Ser-jilius  mde  dtBus.  3  9 .  b 

Servitius  cur  falso  Tribunuspl.  creatuspu- 

taretur.  1 3  .3 

Servitus  ubi  durifiima,  &  ubl  rurfus  nutla. 

774-a.  775  a 
Strvius  Tulltus  ubi  tcdts  fuas  habucrit  Ro- 

m*.  6c8.a 

Servius  Tullius  cur  Laris  filius  credttus. 

635-b 
Ser-jiusTullius  primusPatvf  Fortume  redcm 

confecravit.  96.8 

Servius  Tuliius  quam  r.efarie  ifiliafua  tra- 

Batus.  297-a 

Servius  Tuliius  quo  die  iit  luccm  cditus. 

764.3 
Sefamis  arx  ubi.  5  56  .b 

Sefoflris  ,  Mgypti  Rsgis  ,  trophxa  qualia. 

176.8 
Scfiflris  tnfolentia  quanta.  494-b 

Stflertiorumgenera.  Il86.a 

Sejiertius  minor.  II 86.  a.  minimus.  ibid. 

major.  1187.3.  Romanus.  ibid.Il88.3 
Seu  diclio v.ttimaz  diffofitioni  appoftta  ,  nun 

disjuncii-ja  ,   fed  coaugmcntativa  cB. 

256.3 
St-jcri  Imp.  lcnitas  in  criminofos .       3  56.8 
Se-jeri  Imp.  quanta  laborii pattentia.  152.8 
Severiporlicus.  824.8 

Se-jiri  Cxfaris  crga  Chriftum  cJP  dbrabam 

religioquit.  596.^ 

D.  Scvcri  ediHurtiiii  fir-jos  domimrum  de- 

latores.  .     778.8 

Severus  Impcrator  habilu  yllexandri  nunu 

mosfigura-jit.  1058.8 

Scvcrus  Imp.  votuit,  ut  t\omani  Impp.  ftcut 

Crtfiris  ,fic  infojlerum  ^intontni  nomen 

ferrent.  9.8 

Sexagenariii  ducere  uxores  y  unde  vctitum, 

mdeve permijfum.         1159.3.  &fcq. 

Sexatrus.  466.8. 762.8 

Stxtans  quot  uncias  contineat,  3-a 

Scx- 


Rerum  et  Verboru m. 


Stxtariut.  444.8.447-3 

Sextarii  Italici  uncix  quot.  445 ,3 

Sextariut  Arabicus  qutd.  ibid. 

Sexticula  ,  qualis  veftis.  2 1 5  •  b 

Sextricium  quid  difium.  5  84  • a 

Sextula.  4)2.a 

Sextus  unde  diBus.  3  9.  b 

Scbcenus.  447«a 

Sibarum  ergtt  Herculem  cultus  tjuis.  3 78.3 
SibyUa  quis  aliquando cognominatus.  77.3 
SibyUx  arcana  tvulgare  ,  quam  acrittr  oiim 

oetttum.  7;  6.  a 

SibyUx  imaginem  quinummis  incuffcrint. 

1057.3 
Sibjflarum  aliquot  nomina  &  patrix  qux. 

7*8.8.759.3 
SibyUarum  nomcn  quot fibt  prxcipue  vindi- 

carint.  73  8.  a 

SibyUina  carmina  quifnam  fiudiofc  conquiri 

jufiirit.  757.a.  7?9.a 

SibyUini  libri  cum  Martiorum  carmmibus 

ubtfervarentur.  73  7.8.738.3.820.8 
Sica,  opprlum.  189.3 

Sicx  quibus  pcculiarct.  685  .b 

Siciliquum.  44  2. a 

Sicinius  Dcntatus  quot  ultra  tmines  donis 

boncfiatus.  1125.8 

Sicltisquid.  1183.8 

Siculx  menfix.  3  r  5 .  b 

Sictila  ,placentayumgenus.  282  b 

Siculi  natura  quales.  1039.8 

Siculi  quadrato  agmine  inprxlio  nfi .  9 ;  4 .  b 
Siculomm  dcus  quis.  444. b 

Siculorum  rcgcs  quibus  ca.ntibns  ad fomnum 

invitarcntur.  877.8 

Siculorum  Re^um  lionos.  22  1.  a 

Sicyonia ,  catcei  mulicbres.  2  2  ; .  b 

Sidera  quipro  diis  colutrint%  747-  b 

SigiUaria  quxfint.  578-3 

SigiUariorum  dics.  ibid. 

Siginni  y  populi.  494-3 

Sigifinundi  Fulginatis  latu.  3  9 1  .b 

Signa  quot  &  quam  divcrfit  Romani  mi- 

litix  ufmparent.  865.8 

Signa  divcrfa  apnd  dhtrfoscertaminisfu- 

luri.  878.a 

Stgnis  quam  diverfis  dherfie  nationcs  in 

bcUisufie.  867.a.868.a 

Signo  aquilx  qui  antc  Romanos  ufi.  86 5  .a 
Signorum  militarium  ar.tc  prxlium  &  in 

prxlio  hcus  qmt,  86  7. 8 


Sdeni   m  quibus  facris   rcprxfentdrentHU 

6\cj.b 
Sihntn  tndictndi  fignum  qui  militix  fit- 

./'":  87?.t 

Stlenttum,  quorum  olimeffct  rudimtntutn 
prtmum.  , 

Siltqut&undedifli.  57.8.59.3 

Stligineus  pants.  jg0'j, 

Siliquaqnid.  1  iSd.i 

Sdiqua  cyfcrupulus  idcnt.  446.  a 

Silo  ,  Vtrgtlii  praxceptor.  4g ,  .a 

Stlones  qut  &■  undcfic  vocati.  5 8.a. 5  9.« 
Simi  qui  &  undefic  dicii.  5  § ,  „ 

Simt  naft  tndicium.  4,  ,#a 

Simia  ab  Bgyptiis pro  deo  culta.        ^5  (J.a 
Simix  in  cujus  dex  templo  diebus  folennibur 
ftltarent.  853.« 

Similis,  prxfe&us  Palatii ,  qutdmortent 
tumulofuo  infcribi  voiuerit.  67 1 .  b 

Simonidtt  poeta  cu)a*futrit.  47  3  -b 

Simomdei  quid  primus  inveniffe  dicatur. 

528-a 
StmomdisfelicitM  quanta.     .$74.^.475. b 
Simplaris  decuria  quot  confiet.  5  90.  b 

SimpLtrif  j  balangis partcs  quX.  589.^ 

Stmulacbra  dtverfit  Fortunx.  I  o  1  .a.&  icq. 
Simulacbra  tn  quibus  xdibus  nulU.  I  c  6-b 
Simulacbra  omnium  deorum  ubi  Rjmxfut- 

.""'■     .  '    5  5*-b 

Stmulacbrts   cur  vtncula  quidam  annedt- 

.  "■*■  1025.8 

Stmulachcorum  everfores  qui.  1092.8 

Sindombus   qni    quomcdo  pro  cbartis  ufi* 

527.a 
Sindorum  in  militibusfepdiedts  mos.  5  5  8.* 
Singulariumalaqux.  '^.t 

Singultui  quo putarctur  levari.  1 105. b 
Stniftrx  adftdcre ,  Cyro  quid.  431» 

Sinifiram  attigifte  ,/uid.  ibid. 

Sino    cum  negatione  quid  fignificct  apnd 

Jurcconfultos  &  quam  vim  babcat  in 

.****!  25-3.26.a 

Sinongi  cttr  d  Catna  vencmmpropinatum, 

270.8 
Sinorisquid.  7?-b 

.Sipboncsqnid.  342. b 

Sifacbtbia  lcx  qua.  48.a 

Stjiro  qui  in  bcllts  utercntttr.  873.8 

Siftrumquid.  ^io.b 

Sitones    ubi   gr  eorum  dominhtm  quale, 

U7r,a 


1       N 

2x///.«>J£«v  quid.  1199-3 

Smerdis  quid  dfatre  perpeffus.         843. a 
Sobrmi  Jiiiarn  nxarem  duciie  nullx  icgcs 

vetuerunt.  184.3.185.8 

Sobriut  vicus.  403.8 

Socci ,  caiceorum  gentu.  :;j.b 

Sociani  G.1U1  qui  C7*  Solduni.  198.3 

Socws  Romani  quos  vocartnt.  I 172. a 

Socratem  jurare  foliti  tjui.  88. b 

Socrates  r.udopede  incedere foiitus.    227. b 
Socrates  per  quid  juraret.  88.  b 

Socrates  quam  pauper  &  abBincns  fue- 

rit.  684-a 

Socrates   quid    d  diis  precandum  doce.it. 

HOO.a 
Socrates  quofe  ludo  olleilare  foiitut.  79  5 .  a 
Socrates  quot  gr  quas  uxores  uno  tempore 

babuerit.  l86.a 

Socrates  uxorem  fuam  amico   aliquamdiu 

mutuatm  efi.  105  ,a 

Socratis  diesnatalif.  1141.3 

Socratis  vcflit  usquis.  2  3  7 .  b 

Sodales  Mliani.  200. a.    Antoninian':.\b\d. 

*Augufidcs.  ibid.     ^iureli.mi.     ibid. 

Ida^matrii.  ibid.         7Vf/i.        ibid. 
Sodalitati  &  bojpitio  renunciare.  36. b 

Sedalitium  cruuctTTo  QvnoHovlav aputl  Mgy- 

ftins.  198.3 

Sogdianorum  regia  qua.  6 1 3 .3 

Sol  'Perfarum  Pvefes .  4  3  6-  b 

5s.'  ^  quibw  olim  maximeveneratuf.jq^.b. 

744-b.  745^.  746-b 
Snli  quomodo  facrificent  <Perfc.        Ijc8.a 
5«/;'  <?«/<i  libari  foliturn  ab  yAtbtnienfibus. 

7C7.a 
Soliquod  animal facrttm.       697.3.  699.3 


Se/zV  ejfigies. 

Sotis  im.tgo  eryfiaUo  inclufa  fuper  taberna- 

culum  Darti.  878.3 

Solaria  quomodo  dtjlinguenntur.      1 1 5  2.a 
Solaris  annus  quis.  827.3 

Solduni   [alii   Sotdurii}  apud  Gallos  qui. 

197.3.  .igS.a 
Stlea ,  calceorumgenus.        2  25.b-  2  26.b 
Soleas   ex  corticibus  avbovum  qui  gerant. 

227. b 
Soiidus  integer  quis.  1185.3 

Sotitauriha  quazt  eorundemque  cxremonia. 

?75-b 
Soton  curin  exittum  atlus.  77  2  .a 

Solon  cur  nullam  in  pan  icid.ts  pxnamjla- 


iucrit-  589.3 

Solon  quoi  um  legiflator.  5  '  9-b 

Solonis  aliquot  lcges.  441.3.956.8.979.3 
Solonis  anni  dimenfio.  827.8 

Sotonis  adverfus  adulteria  remedium  quate. 

861. a 
Solonis  inflitutumde  lamentatiunibus  infu- 

nevetoUindis.  654.3 

Solonis  tnflitutum  de  virofponfam  adituro. 

286.3.  de  quibujdam  vtfitbus  acvafis 

afponfaadvirumferendis.  287.8 

Soloms  iex  de  bove  nonfacrificando.  692.3 
Soloms tex  defitiis,  quorumpaventcs  in  btt- 

loperkrant.  1 128.3 

Solonis  lex  de  non  credendd  pecunid  fiiiot 

quifub patris  )ure  tfi.  44.8 

Solonis  Ux  de  orbis puellis  gcnerc  proximis 

elocandis.  *9?-a 

Silonislexdetutoribus.  5j8.b 

Solonts  de  ve&ibus  tex.  2  5  c .  b 

SolonisUxinmaecbos.  863.8 

Soioms  lex  in  aciofos.  7 1 8 .  a 

Solonis  peregrinatio.  47*.b 

Soiutioni  debiti  quot  dies  prjtjlitucrentur. 

540-b 
Somatnphylaccs  Gr<cci t qui.  69 2 . b 

Somnia  cotu. arios  tventus  fortiri.  845.3 
Somnia  pierumque  vana,qu*i.  844-3.845.3 
Somnia  quomodo  purgaantur-  382  b 

Somniorum  atiquot  verorum  defcriptiv.  82.3 

8j.a 

Somniorumratioqua.  841.8.  &  feqq. 

Somno  »bi  immolaretur.  4 ic.b 

Sopboclcs  per  quidjuraret.  88.  b 

Sopbodes  quem  poetarn  quo  in  certamine 
viccrit.  65J.b 

I-  1  \.a.  1026. a  j  Soricis  occcntu  aufpiciadiviniebantur.ijo-b 


Sororis  inccfius   apud  quai  gentes  licitut. 

i8r.a.  &  fcqq. 
Sortcs  divinatevLc  ubi  &  d  quo primum  Ji- 

t,c.  107.8 

Sortitio  de  loco  intcr  ductt  militix  quan- 

doficrct.  957-3 

Sortitione    nonmmquam    fponfalia    intta. 

l6().2 

Sojptta:  Junonis   ades  ubi  fummo  bonore 

culta.  468.b 

Sojiidis  verfutia  quaz  &  quomodo  depreben- 

fa&  punita.  54?<a 

Soter  unde  quis  diRitt.  .        3  39. a 

Spado  ifurcului  in  vitc.  3  3 0.3 

Spar- 


Rerum   £  t   Verborum. 


^pargitich   tyjmphis    qui  fhit    quotannii 

apud  Athtnicnfes  fiacrum  viUorixficc- 

rcnt.  t  )  2  a 

Sparta  iii  qHot  faBioncs  d  Ijcurgo  tli-Jfi. 

887.  a 
Spariana:  mulitrcs  ftla:  •oirn  pariunt.q  <;  r .  a 
Spartanx  -jirgmts  innupta:  facie  invelata, 

nupta:  vero  vel.tla  prodibant .  27  5« J 

Spartan.trum  virginum  exrrcitia.       494.3 
Sp.trtani  irtraurbtm  cacmtteiia  habuerunt. 

560. a 
Spartant  perfldia:  taxati.  I  co.b 

Spariams  prreg) tnitai  invifafuit.      980.8 
Spartanorum  conjii.  utum  in  tos  qui  locuple- 

tum  afifmitatcs  quxrcrent.  95  7-a 

Spartanorum  co>>vtvia  qu.tlia.  *Q4-b 

Sp.trtanoricm  diclafiis  pr.cfeclo  infiituturn 

quod.  I  3  .3 

Spttrtenorum  dijficilcm  pttgnam  initurcrum 

mos.  878.8 

Sp.irtanorum   in   obcundis    txptditionibu* 

*>os.  9iS-a 

Spartanorum  imol^fi)    quid  &  qutbus 

imprtcarifiolita.  815.8 

Sp.irtanorum  mos  in  iofantibus  recens  na- 

tis.  476.3.481.3 

Spartaneritm  quamfevtra  militi.t  difcipli- 

na.  367.8 

Spartanorum  quanla  ttd  Thermopjlasvi- 

Boria.  7^8-b 

Spartanorumretzumpittflas.  575  a 

Sp.trtanorumritut  re^e dtfunHo.         6l8a 
Spart.tnorum  pueri  cur  nudo  pede  incedc- 

rent.  2l8-b 

Spartiatarum  tribut  prxcipux  qua.   1 $  4-a 
Spartic.trum    tijmpharum    antrum    ubi. 

Sparui  quivut  olim  proprius.  684. b 

Spatha:  (jal.it arumquales.  686- b 

Specia  tribus.  H  Va 

Spei  ades.  348-3 

Speitemplaqmt  &•  uli  Roma.  262.8 

SpeBacuits  quam  detiiti  Romani.  170.tr. 

&  feqq. 

SpeBatorcs  in  fcflis  ludis  aronati.  66l •  b 
Speii.i:orcs  in  ludi<sfuncbribiu  crant  pcnu- 

la:i  ,inc.(tnistogati.  64;  -b 

Sprujhciut  panis.  2$I.b 

Spbara  ludut  quis.        •  799,a 
S  fb*U  Jicrium  quid  fit.            73'-a<  7$i,a 

Sphtfromachia  quid.  799>a 

SphmUx  qtt.c.  x  13  I.a 
Tom.  II, 


'  fyAy"!"  'fifig'es  »  fignian  rr.ilitare  Theba- 
norum.  8'iS.a 

Spiculi>  brevtbnt  quipugr.cnt.  7  1 6.0 

Sptra:  ,  p/act  .itarum  genui.  1 81 .0 

Spufntma  quidfit.  4  19.2.  440.» 

Spthamp ,, u.xits  co>'fi, urrent  dcmcs. 5  39-b 
Spltn  quibm  d.ficiat  ,    tutjlres  injigi.es. 

448  a 
Splcne  labcrantibu4  quis  Rex  olimmtdtit- 

titr.  I2C2.ll 

Spltnem  ubi  ptcoi  a  ncn  h.tbcant.  9  49-" 

Sptda  ^pollinis  .na  tju  tn;  n.ir.t.       4"  "•" 
Spolia   hcfi.um  in  atiiis  dttr.oium  .'j/i.v.i. 

i:c.b 
Spolia  opima d  quiltut  n/<?M.ic8.3.8ckqq. 

unde  optmadiUa.  1/9.3. 

ZTiXtfblofyi  qui.  14-b 

Sponfa  undediUa.  265.« 

Sponfit  ubi  vrfic  virili  utatur.  290  .8 

Sponfc  ad  fponfum  proficifctrtf.i  r»cst~~.3 

Btfeqq. 
Sponfie  curpoftridie  nuptiat  clavis  darttur, 

287.8 
Sponfix  ytm  cum  viro  congrcjfc  quot  afhs 
fertndt.  284.* 

Sponfic  quid  nupiiarum  die  ad  viium  deftr- 

re/olita.  960.8 

Sponfiilibu*  quxhora:  ttccommcdatx.  267.8 
Spir.faliorum  dirmcndorum  ipjijltm.'  w- 

ba.  9<r.;.a.9s<;.a 

Sponfidium  contrahendorum  c.iimtcnix di- 

wrfie.  265.8.  b.  tk  feqq. 

Sponfjlium  etjmoloiia.  2^6.8 

Spcnfi  caput  qtii  .Athenis  ornaretur.    28}.a 
Sponft  ad  fponfam  tngrtjfuri  obfonia  qux. 

285. a.  286. a 
Spcnfus  ac  Jfionfa  omnis  cur  C£~  quando  non 

juis  appeliarcntur  ncmi»ibns.  l(t\j.i 

Sponfiwt  &  nova  nuptaquibiuvcflibtn  in- 

duCiCntur.  270.» 

Sportulafalntantium  quai.  J  2  y  ■  b 

Spmir.s  unde  diclui.  3  8. b 

Spurins  Furiu»  primtu  prtttorfuit.      J  82 .  a 
Spuriut   Lucretius  fub  quo  Rege  pra-ftBu- 

ram  urbis  zrffi ,:r.  66 5 . b 

Spuriu  Pojihumitu  &•  !£.  Martius  Cojf. 

47?-a 

Si.ibthnus  drtit.  7 5  5  b 

Sladium  outd.  4  V I  <a 

Stadium  quodludi ymuu  7v7-a 
Stanmos  nummr.t  quipercuffcrint.    I054-a 

Stantts  qui  cpularcntttr.  2  ;  1  ■  b.  29 ;  b 

lii  Stsfi- 


Stafimcn  quid, 
Statano  qut  immelurcnt. 
Statamti  deus. 
Stat.trii  qui. 
St.tter  quidfit. 


N       D 

in6.a. 

486-a 

755b 

6;C,b 
445. a 

St.tthmin  quot  payafitngas  conficiat.  442. 3 
Statiil{om<€  qutftri  diHL  784.8 

Statio  tribunorum  in  caflris  ubinam  ejfefo- 
leret.  62?.  b 

Stationum  cafirenfi-.tm  dtvtrfa  nomina.$6<3 
Stativ.-efcrix  qux.  50.  b 

Statim  pceta  r/nibus  in  ludis  autviarit, 
ant  vicius  fit,  65  5. b 

Stutuf  conficrande  ritus  &cfre»t  0  ';■: ■  s94-b 
St.uux  diis  vatx.  8'  5 .  a 

Statuarum  divcrfis  inlocismultitf.doolim 
quanta.  ICJG.a 

Statumcnquid.  3  2  8.3 

SteUatinatribus.  127.8 

SteUis  votucresjacra1.  C97  3 

StephanophoriGra:cis qui.      319.8,  581.^ 
Stcphcphcn  qui.  l88b 

Stcrnutanjinta  quld  auytrii faciant. ^oc-a. 

&  feq. 
Steftchorius  in  taxiUis  tptid.  79 1 . 3 

Stichus  quorum  nomin  olim  B.omx.  ~84.a 
StiUicidioium  lex"qux.  5  27  •  D 

Sl  ipcndiaprofefforibus  conflttuta.      4  9  3 .  a 
Sttpcndium  quandoprimum  Romanis  rnili  ■ 
tibus  dari  cceptum.  7 1 2  .b 

Stipendium  in  dies  fingulos  mitio  qttantu,ac 
deinceps  qudrn  &  quoties  vari.tin.  ibid.b 
Stipendium  quxgentes  non  darent,ftd  pr.e- 
dam  tanturn  militibus  concedercnt.~I 4.b 
Stipis  fparfio  in  populum.  4-7  ?.a 

^.■mxqutd.  825.8 

Stipite  qui  maBabitnt  hoftt.ts.  1 1 07.3 

Stoici  ubi  philofophai  mtur .  ibid . 

Stola  longa  ,  quarum  vtjiis .  2  5  2.  b 

Stola  yvcflis  qualis.  2i8-b 

Stola  militans  ,  ubi  adolefcentium  orn.ttus. 

202. b 
Stolones  unde  vocati.  5  4  • a 

Str.tbones  undtftc  diili.  56-8 

Stragulaquid  fit.  "767.  a 

Strenia  facclium.  4c8.a 

Strobilus  quid.  497a 

Strophium  quid.  2  2 1  .  b 

Sf  >■«/>/;»  quid.  3  7  c  •  b 

Strutbiocamelifennisqui  ing.tkis  nfi.  1543 
Stuprator  llflaliurn  qvtmodo  fitr.irctm, 
JI7.b 


E      X 

frjgM  Proferpina  Siculis  dca  qrtx.    466/b 
^'J.5" *n  strcadta  qualis  aqua.  97. b 

Suariumfoium.  55C3 

5*6  cwcwu  fip  </f  /rf/JiWf  f  w/tf;  ^*/ .      751.3 
5*6  hajlapttblica  vendtre quid.  ibid. 

SubpUeo  vtndcndi  mancipiajus  quod.j^l.» 
Subcinericinspanis.  l8l-b 

Subitarix  legiones  qux.  885  .a 

Subfcriptcres  qui  effent.  602 .3 

SubJeUia  equitibud  &•  finatoribtt*  in  thea- 
tr.s  d  pitbe  dificretaquot.  176.^.177.^ 
SubftUiorum  ornatus.  179.  b 

Sufhttttio  Pontificis  quificret.  3 1 3  a 

Subulcis  omniius  ubi  ttmpla  ingrediveii' 
tum.  icSi.a 

Subucula ,  vesiis.  1 96 .  b 

Subnrrana  tribus  quar.do  C^  d  quo  inflttuta, 

iz6.a 

Succtdtndi  )us  inter  matrem  &filiam  qua} 

lex  non  permittat.  548 •  b 

Sttccefiio  rcgni  apud  JEtbiopes  qu.im  info- 

itta.  5j8.b 

Succtjfus  magnos  cx magnacalamitate qui 

olimadepti.  5  3b-a 

Sues  quibus  acccpti  &•  quibus  inv!fi.6()6.3. 

Sms  uitunguli  ubi  nafcantur.  j  5C .b 

Suetoniilocusdifcujfus.^.3.     I.ius.        4<a 

Sufft  3i  triLuni  qm.  61 1  .b 

Sujfctcs  Carthaginenf.  qui.  5 66. a.  1 165.8 

Sujfibulum  qmd.  1 1 5 » b 

Sujfitio,  quale  expiationis gcnus.       646.8 

Suffragandi  ratioms  quam  divtrfie.  89  3  -a. 

&  letjq. 

Suffragia  alia  aiqut  alia  divcrfis  comitiis 

tata  y  quomodo  ponderarentur,        897. * 

Suffragia  divitum  in  Ccntunatis  Comitiis 

praxvalebant.  898.3 

Suffi agiurum ficita  qui firvarcnt.        893-3 

Suibus  qut  ftmpcr  abjlinerent.  6^6.3 

StiiUiundcdtcii.  55-3 

1  Sulphur  cur  in  luflrationibus  adhibitum. 

377-b.  583-b 

Sitipitiitrib. pl.  le.x  qtta  6""  qnomodo  ab  ;pji 

i-.-jlata.  46. a 

Sulpiiil  fiivus  cb  proditum  dcminumque- 

modc  ptexus.  778-3 

Sulpitius  flanten  qua  de  caufa  fi'cerdotio 

privitus.  576-b.  577-b 

C.  Si-.lpititts  qti.tm  tcvem  cb  caufiam  itxortm 

repudiarit.  95  3 -a 

Sulpitius  tribwns  qtns  fittcUitcs habacit. 

691.^ 

Su>9* 


Rerum  et  Verborum. 


Sttmmanus  quis.  1 1 5  b 

Summtnium  t\omxquid.  nji.a 

Sumptuarif  leges panl.it im  abrogatit.  686.a 
SuppeUix  quid  ,  Cy  ejus  nomine  iju.t  com- 

prehendantur.  I }  7  .a 

Supcrbix  domicilmm  apud  Campanusfuit. 

ioji.a 
Supercilia  cui  Dcaftcra.  42 J  .3 

Superciliorum  indiciit.  ibid. 

Superorum  ara  quomodofieret.         1  o  87. 3 
Superorumhofiia'  qualcs.  1085.8 

Supervaganex  aves  quomodo  auguriumfa- 

ciant.  ijo.b 

Supparo  qux  naves pro  infigni ufig.      88 1 . a 
Supparum,veftimentigcnus.  HO.b 

Supplicatio  triumphi  jirxrogativa.      5  7  2  •  b 
Supplicationes  quando ,  cwr  ,  £7"  quomodo 

fierent.  2  69.  b 

Supplicuionet  apud  Grfcos  quomodofierent. 

Supplicationes  obfutiles  caufas  decrct*  cui 

Crqua.  j7i.b.  J7j.b 

Supplici*   de    noccntibus  noflu  fumcbant 

Lacedamonii.  5  9  z .  a . 

irf  w  *p«/  Romanos  vetitum.        ibid. 
Supplicia  noxiorum  apud  diverfos  quam  di- 

verfa.  587.8.  &  feqq. 

Supplicia  t\omanorum  pofhriorum   quam 

crudelia.  6rj.a 

Supplicia  undefett  quare  diRa.  5  86.  a 

Supplicio  afjficiendi  in  JEgypto  quomodo  tra- 
clarentur  paulo  antemortem.<yt)l,a.^J.i 
Suppliciumde  Rcgibus fumptum.  605.8 
SuppUcumgefius  apud  diverfhs.qi^ ,a.&  f. 
Sura'  unde  quidam  cognominaii.  60. a 

Surculatavcfiis.  2IO.b 

Sus  faedcribus  &  fponfalibus  adhibebatur. 

694.8 
Sus  ,    nifi  pra:gnans  ,    alitcr  in  facrificiis 

nonhabetur  pura.  702.3 

Sufit,  oppidum,  quorum  fuerit  Jrarium  &• 

rcgia.  254.8.  61 1.a 

Sutorfupracrepidas,quid.  *59-b 

Sutrinorum  dea  pcculiaris  qu*,  4  5 1 .  b 

Sjbnrit ,  Colchorum  rcgia.  6 1 1. a 

Sjbaritarum  libidinum  in  convhiis  iUece- 

br*.qu&.  Jll.b 

Sjbaritidis  fluvii  potus  qualesfaciat  capil- 

los.  25C.b 

Syccphanta,ncmen  qudm  probrofum.iioO  .3 
Sjginnorum   virgints  qu*   ratiene  nuptui 

dcnt?r,.  »31.» 


SjUa  Ugum  t\omanarum  evcifr.  77 1 .  a\ 
primus  Rcmanorum  fine  pvpuli  yudieie 
ci-jes  mortc  mulHavit.  ibid. 

SjUa  quam  ligcm  d  fe  latam  ipfe  infrege- 

„  f ;.      .    '  599-t» 

C.  ojUapnmus  crematus  t\oma:.        549-8 
Sj#<*  lex  debonisprofcriptorumpublican- 
dis.  Sil.a 

<?j//.*  r/f  Jtrchclao  troph.tum  quale.  1 74.» 
SjUartim  cognomen  unde.  77.8 

Sjlva;  in  mari  rubro.  8 1 .  b 

Sjlvano  proquibus  animalibuS  vetafierent 

O-qux.  8i6a 

Sjhano  quid  immolaretur.  700.8 

Sjlvanus  pm  ris  infeUus.  485.8 

Sjt/VM  ^hj  /{(>£«  </;V?».  I J  .3.  14.2 

Sjmbola  qua  diHafint.  5  00.  a 

Sjnagia  quid.  5  $9  b 

Sjngrapha  quid.  5  2  5  .a 

Sjnthi/ibus  qui qu4tidoutercntur.  25 1.b 
Sjracufanai  deliciai.  }  1 5 . 8 

Syracufmi  natura  quales.  1040.8 

Sjracufani  in  cujusfuerint  clicntela.  J  28  •  b 
Sjracufaniquomodo')urarent.  90. b 

Syracufanis  Hercules  quam  charus  &  cul' 

tus.  378-a 

Sjracufanorum  ararium  ubifuerit.  254.8 
Sjracufanorum  improba  quxdam  te  x.  2  }  8  .b 
Sjri  natura  quales.  I O  J  4.8 

Sjrt    qudm   impemi  Forttmam  coluerint. 

107. a 

Sjria  in  Topai  chixs  divifa.  511.8 

Sjrma.,quorumvejiis.  ZH).b 

Sjrmea  quid.  69  •  b 

Sjrorum  du  qui.  ■■.  1  ,  l> 

ijre»-*»»   >n   condiendis  cadavcribus  mos. 

550. a 
Syrorum  in  pr.tlio  ttggridicndo  mos.  9  5  2.a 
Sy,orum  d  quoto  anno  mafclili ,  d  quotofx- 

minax  tributum pendaent.  985.8 

Sjrorum  t\egum  Isenos  •  211-8 

Sjfiitia  quid.  *94<h 

T. 

T  &  A  ptr  fepifita,  quid  infcnterttiisfc 
rcndis  fegnanut :  59-*'* 

Tlitlera  in  fubfiriptione  Tribb.  fl.  quut 
vellet.  24.3.  quim  numernm  aliquand* 
denotarit.  115.« 

TabeUa:  in  triumpl»  qnalet  pntferrentur» 
482.I? 

lii  2  rM- 


I       N       D 

TabeUarii  Cyri  pey  inttrvaUa  locorum  di- 

ftofiii.  2l^.a 

TabeUariorum  diverfa  nomina.zi^. a.2 1 5 -a 
Tabellarum  ctrearum  ufus  quii  olim  cjfel. 

526.a 
TabeUis fntcntiat  quiferrent.  595-3 

T-tbernacula  fua   miiites  abituri  incendc- 

bant.  gtj.Q 

Tabcrnaculorum  cafirenftum  mattria  elim 

quf  apud  diverftsgentes.  90.  a 

Taciti  Cxfaris  edictum pro  dominis  contra 

fcrvos  quod.  779-a 

Taciti nomen cuimenft  inditum.         837. a 

Taciturnitas    in  ficris  quarn  ntctjjaria. 

1079.8 
Txnariorum  deus prxcipuus  quis.      449-8 
Txpocos  Grscis  quid.  5  2  9.8 

Tagus ,  fiuvius.  854.8 

Talchtx  quomodo  fibi  uxoresparent.  190.8 


Talentorum  diverfa  genera. 

Tuientum  ^tchaicum. 

Talentum  Romanoruiu, 

Tali  luforii  quales. 

Talionis  lex. 

Talparum  fibrx  qmles. 

Tanacra  ,  cttjus  regionis  civitdt 

Tanais ,  ftuvius. 

Tanaquilis  quanta  cajlitas.  266.8.    lana, 

colus  &fufum.  9  5  9  ,a 

Tantum  ©"  quantum  quomodo  ufurpintur. 

516.D 
Taprobanis  fervi  nulli. 
Tapyrxi    uxores    altis   ufuariat 

193.3 
Tarantati  qui. 
Tarantula  quid. 
Tar.ts  cujusfilius,  &  qucrum  nnramis  in- 

cujfus.  10  57-a 

Tarcntinx ,  placenlarum goius.  28 2«b 

Tarentini  namra  quales.  1039.3 

Tarentinimilites  Cumati.  879-8 

Tarentini  quomodofe  matutinif  poculis  in- 

gurgitarent.  3c8.b 

Tarptja  una  ex  Vefialibus.  I  Tj-f.b 

Tarpejus  coUisquis.  55°-b 

Tarquinii ,  cu)us  regionis  olirtfoppidum  <& 

undt  denominatum.  851.8 

Tarquinit  junioris  tecbna.  5  4 1 .  a 

Tarquinii  Prifci  in  tdtndis  ffeHaculu  flu- 

dium.  \yo. b.fceptru  qualr.li^.a.ll6.a 

Tarquinii  Superbi  cum  Collatino  cognatio 

qux.  388.  bt  callidum  &  tjr*nnicum 


1187.8 
n85-a 

1190. a 
780. a 
548-b 
35?b 
4^5-b 
299  a 


775-a 

dala.it. 


J8J.J 

ibid. 


E      X 

faHum.  54C.a.  ti quid prodigii obvtnt* 

rit  anttquam  exularet.  7  ?  ?  •' 

Tarquiniorum  agcr  qutd  J^pmx  pofttafa- 

#«'•  82c.a 

Tarquinius  Prifcus  ubi  xdesfuas  habuerit 

Rotnx.  6c8-a 

Tarquinius  Superbus  rcgni  cufiditatt  foce- 

rum  fuum  Servium  TuUium  interficien- 

dum  curavit.  zqy.a.  primus propttr  in- 

folentiamregnopulfus.  9  24-8 

Tauri  amphithtatrum.  1195.8 

Tauri  an  facrificio puri fint  quomodo  explo- 

rent  Grxci.  693  3 

Tauri  Scythx  quos  cum  Regibus  vivos j 'e- 

peliant.  199.8 

Tastrii  ludi  qui  &  curfic  vel  dicli  vrt  infli- 

tuti.  634.  b 

Taurinaporta  unde  diBa.  106 }.  a 

Taurorumfamiita  undefic  dicJa.  56.8 

Taurorum  herrenda  ficrificia  qualia.n\l. 

b 
Tattrus  xneus  quorum  fucrit  fignum  mili- 

tare.  g68.a 

Taurus  lunx proprie  dicatus.  697.8 

Taurus  jpoetarum  vicfima.  65  5. b 

Taurus  quibus  diis  immolaretuY,         689.8 
Taxila  ,  Intlorum  regia.  6  >  Z .  8 

Taxiles  qtii  Rcgts  vocatf.  I  5  .a 

Taxilis  dtfunBa  coipora  vulturibus  obyce- 

re  mos  erat.  5 5 2.8 

Taxtlorum  impudentia  in  virginibus  egtnti- 

busnuptuitradcndi-s.  187.8 

TaxiUorum  iudus  qualis.  791-3 

Ttdx  ligni fuccus  quam  tjficax  in  cadaveri- 

bus  confervandts.  5  5  1 .3 

Tfgeatttm  contra  Lacedxmonios  quanta  Cf 

quam  injperata  vicioria.  94C  .a 

Tckmachi  prxctptor  quis.  49C  .8 

Ttlephus,  Hercults  filtus,  expofitus.  5}7.a 
Ti/jstquid.  29  5.  b 

Tt  Uuris  invocandx  mos  quis.  817.8 

TtUus  d  quibus  culta.  744>b 

Tilum  vthcmcntius  qitdm  hafta.        68  J,  .b 
Tcmenittda ,  cuius  urbis  porta.  IO75.8 

Ttmptrantix  furtimx  cxempla.  3  14. b 

Ttmptfiati  quid  foiitum  immolari.      700. a 
Templa  auguribus  dicata  qux.         121.b 

264. b 
Templa  ctarifima  olim  qux.  4r6  b. 

&feqq. 
Templa  Dcsrtim  extra  urbtm  qux  ,  &  quit 
poftea  ex  his  in  urbcm  rectpta.      157-3 
*     Ttm- 


Rerum   et   Verborum. 


Templd  dtorum  hofidibus  fpoliis  omata. 

55i.b 
Ttmpladiisvota.  8r2..a 

Ttmpla  drjcrfa  Fortun<e.     97. a.  &  icqq. 
Ti  tnpia  Jani.  I  iG.a.  &  feqq. 

Tcmpla  jine  tecjo  quibus  tlin  oiimfitrtnt. 

4S+a.455.a 

Tfmpla  nbi  nu/lt.  <\\  5.0.  IO^I.a 

Ttmpli  ambiiuifu  area  quibui  cxrtmoniis 

confcraretur.  6 1 1  .b 

Temp.i  ^ApoUinis  locus  apud  Dtlphos.  398. 

h.bonos.  405. b 

Ttmpi  confcratio  quibui  c<trcm<niu  fitit 

flua.  59*.b 

Ttmplum  iuxta tibcmaculum  ducis.     91.8 

Timput  apparandx  rxpedittonrs .        885  .a 

Tempui  ficrificiii  idoiuum  quoil .      1098.8 

Ttmpm  lutlui  d  i\uma  caujl.tutum.    6s  :  .3 

Tcmultntoi  dupltct pcena  c-ifiytndos  ctnf  - 

b.U  1'itlacus  ,  fi  qnid  ddiquiffnt.  674-3 

Teneaiic.iporta  Cormtbi.  1073.8 

27w< diaium  muitrum  pulcbritudo qwnta. 

7;.b 
Tcncclioritm  in  ^th./Um  odium  quantum. 
378.8-    in  adultcros  lcx  quam  fcscra, 
861. a.  862. a 
Tenes ,  quorum  dcus.  449-b 

Trnrj  timplum  qmbut  adirtntfn.      5  -  5-b 
Ter  flum   in   vita  lavare  nbi  fiaiutum. 

U56a 

Tueifpulcbrumulii.  1103.8 

Terentti  locus  quiila  clucidatu.t.,yt,3. 30 1 . a 

O.  Tticntius  Ciilito  libert/ti  Scipioms  .'i- 

pbriatii  elatum  corpiis pikatut prauvit. 

651. a 

Ttrmini  facrum  quale.  45?,a 

tcmplum.  454.3.456.8.  55  i.b 

Ttrminaliafefla.  456.8 

Terr.t  filti  qui  dicli.  3  80 . 3 

Tcrremotuiqun dcus prffit  ,ignorari .  $86  b 

Terrx  rnotum  Romai  nuUum  ,  nift  alicujm 

mali prxnuncium  ,fuiff.  ibid.b 

Tcrr.t  motus  quomodo  expiarcntur.    ibid.  b 

Ttrra;  quale  votum  vovtrit  ^lttaxtrxis. 

812. a 
Ttrr.t  facrttm.  4  5  9 . 3 . 

fimulachrum.  1026.3 

Ttrram  CjT  aquam  cffrrrc,dtditionis  fignum 
trat  apud  Perfu.  944 -a 

Trfjua,  quaruni  locorum  iwnten.        lOy.b 
Tcfftra  in  militia.  8  7  1 . 3 

Tfjftr4.qnib>ts  pr»  cadxcco  fucrit.         3.4.  b 


Ttffr.e  alia  aiquc  a/iafignificalie.     88?>3 

884. a 

Ttffrxlufrixquabs.  7<)0.a 

Ttjfamenia  quibus  H?m<*  cufioditnda  tradi 

l.c.b 

Tijhmtntaria  ItX tx  XI 1.  ia/uli-i qurtm 

"V<«.      ^  5}6.b 

Tifi.imtniorurmeravctcyibui  quot.  qr  ;>.a 
Tiflamentum  militare  quomcdo  fitri  jlli- 

ium-  901.3 

Ttjlamli dc  boms  ratio  apnd  Gcrmanes  nul- 

'"■  5J7-l> 

Tfl.tntiumvttiumos.  5.3 

Ttjtaiori  Solonis le^c  quid pcrmiffum.  557. 

b   qualcge  nirntum  pcrmiffurn.     548.lt>. 

5»9-b 

T:Jlimonium  falfum    dicentis  fupplicium 

<jM'l.  546.  b 

Tjiidinri qui  ut  dcoi  honorarin!.      74 5  b. 

quibm  qmtiaihn  u»  cibusfucrint.    6774J 

Tcfiuthnis  figuram  quornm  tmmmi  babuc  - 

rint.  ,r  57. 3 

Tifludinum    trfiis    qui  domos  conjhuant. 

259-b 
Tetracina  ,  quwum  nummw.  1055.8 

Telraconnu  quid.  496*8- 

Ti  trapolitani convtntm  cppida  qu.t.    8 5  <  .3 
Tttiicorum  d/.miu  ubi  Roma\  564  .b 

Tttritm  ,    vir  Seaatvriuj  ,   d  qut  vitit.*. 

t7r,a 
Ttucri  quo  ornatu  ingalcis  vfi.  156.3 

Thala,  Jugurtha  ararixm.  ^54-3 

Thalam  1  difcrip  'io.  3  J  5 .  b 

Thargelion  mtnjis  infrtunatus.        1 141.3 
Tha/afiio  quidft.  1 8  ? .  a 

Thalaftiusquisfucrit.  ibid. 

Tha/es  qucm  fummum  flatutrit  dtu.  744-b 
Tbnles  ajirologus  quis  cujafjcfueril.47  2  .b* 
quomodo  annum  difimxtrit.  8 2 8.3 

Tbaleiis  ftpdicndimos.  549>2W 

fpulchrum.  3  5  4  a 

Tbalctis  Mittfii  diRnm  dc  uxore  duct  nda^ 

946.8 

Th.fi  qnali  vino  libartnt.  707.S 

Thaliorum  vinaqudm  mira:&divtrft  na- 

tuijc.  4<5-b 

Thtatrales  lucli  quaks  &  d  quibus  txbibt- 

rentur.  64S.b.  646.  b 

Thcati  alium  origo.  647. D 

Theatra  temporanea  d  quoprimum  txcogi- 

tata.  ,x'9?-* 

Theatrh  qusarccrcntu/.  l8i.b» 

/ij  5  Thta- 


I       N       D 

Thtafrtrum  }\pma  qUdnta  olimmultitudo 

accclebritas.  Iic)l.a.  &  feqq. 

Tbeatrum  aptid  T-idcnM  lapfiurn,  iic^-a 
Tbeatrumlapidcum.  Iir)^.a 

Thtbaipcr  Ofiridcmjurabant.  87. b 

Thebitninatura  quales .  1039.8.    novos  in- 

colai  nonadmittebant.  980  8 

Thebanii  publicapoena  fiequenS  ,c:cuta  aut 

venenum.  59c,a 

Thebanorum  fignum  militare  quod.  868. a 
Thebanorum  fintftrum  cornu.  9  }  5  •  a 

Thcbarum  aer  crajfm  &  pinguis.  10}  1.3 
Thtbarum di-jerfii as  qux.  4ic.b.  &  leqcj. 
Their  JF.iyptiis  dcus  quis.  465^ 

Themijhctes  a  Spartanis  qualicororta  dona- 

/«/.1129.3.  cur  in  exiium  afius.yji.3. 

ex  quafuerit  tribu  Athenienfium.l  52.0 
Thtmifiocli  quam  levi    de  caufit  quidam 

pralati.  498.3 

Tbemifioclis  dexteritat  invitandaconttn- 

tione.  9j6.a.  fipulchrum.  353>a 

Themitesdrus  quis.  45  6  b 

Thtnfaquid.  534.8 

Theodori    cujufidam   inaudita   conftantta. 

231.8.234.8 
Thoodoricus ,  Gothorum  rex  ,  quo  tempore 

maxirr.e  placidus  tjfit.  794-a.    eiquam 

exofefucrint  gladiatores.  643.  b 

Theodorus  Cyroiazus  atheus.  747-b 

Thcodorus   Gadareus ,   Tiberii  prxceptor. 
.  49o.a 

Theodorus  Ga%a  quid  aliquando  monftri  in 

Peloponncfio  viderit .  657.8 

Theodofius  Bithynus  qudmfuerit  exctUcnti 

ingenio  vir.  47  ?  •  b 

Thcodofius  Irnperator  qualia  aliquanclo  vota. 

fecerit.  804.8 

Thtogenes  atrju  ,  lutla  &pugilatn  celtber- 

rimus.  ^y.b.  60. b 

Tbeophanes  cratorcujasfuerit.  47  }  .b 

Thtopempus  hiftoricus  cujasfucrit.  ibid.b 
Theopompus  i/i  quo certamine  viBorfue.it. 

654-b 


X 

ptfofie.  tlJ3. 8,1154.» 

Tbcryclia  quid.  6->o.a 

Thtfauri  dhcrforunt  popuiorum  &  Regum 

ubiolim  tutoreccnditi.    253.0.  &  feqq. 
Tbtfau)  us  ,  carctris  nomen  apud  Mejfemos. 

583.3 
Tbefii  ficpttlcbrum  qttid  prhilegii  &  )urii 

habuerit.  781.3 

Thefcitonfiuraqute.  104.  b 

Tbefio  qui  diesfitcri  apud  Gracos.      766.» 
Thificus  cur  in  Scyrum  cxacius .  7  7  2 .  a 

Thcfi  us  Ifibmiot  um  inventor.  66.  b 

Thifius  quid  boni  ^ithenicnfibus  contule- 

ri*'  i6.a 

Tbefimothet.e  qualts  ^Atbenisfuerint.y  54.a 

Thefpioifis  in  quot generadivifi.        lyo.b 

Tbejprotiui  ager  ubifitt.  23 7. a.  238 .a 

Thejfilafides.  ioo.b 

Tbejfaliain  quasfaBionesolim  divifia.%%j.& 

Tbejfalorum  amiclus.  2  29-b 

Thijfalorum  Regum  cognomeu.  i6.a 

Thetes  qtti dicii.  786.3 

Thetidis  argenteiptdts.  420.3 

Theutates  GaUk  deus  quis.  465 .b 

Tbeutones cujujmodi gateis  inbcllo  ufi.  1 5  <j .a 

Tbcutui ,  quorum  deus.  44  5  .b 

Thiatis  qttis  apud  Athenienfics  mtnfis.%\  5  .a 

Tbomidjefa&io  Jlthenis.  887. a 

Thoraces  equerum  apud  Romanos  olim  qua- 

les.  695. b 

Tborax  Rfgis  v4mafiis  linleus  quamfuerit 

mirus.  ibid.b 

Tbraciaz  provincia  quot.  5  12 . 3 

Tbraces  mulieres  ut  nttbant.  1 87.3.  ut  cum 

maritisdefun&is  tumulentur.        640.3 

Thraces  dumfulminat  aut  tonat ,  in  ccelum 

fagittasintcndunt.  1  26.b.    multiludine 

uxorum  gaudcnt .  192.3.    quomodo  abfi- 

qne  potu  iutbriari  fioliti.  675.3.    natot 

deplorabant,moriiiiicongaudebant.^-]^.t 

per  Mercurium  jurare fiotiti.  87. b.  quem 

ornatum  in  galeis  ufiurparint.  156.3 

Thracia  infiratcgias  divifa.  5  I  I.a 


Theopbrajii  laus  &  fententia  de  rcmedio  \Thracumdeus  quis.  444-b 

viperinimorjus.  397-Z  \Thracumluc7us infuneribus  mUus.  6248. 


Theophraflus  Jlriftotelk  aliquando  prace 
ptor.  i8o.a 

Tbeoxenion  quid.  69. b 

Tbtrani  quos  defunHos  lugtant  aut  non  lu- 
gtant.  650.8 

Tberatie  Piftali  quid  apopulo  daiuni.ioQ.b 
Tbtrma;  oiimRsmce  quam  multa  O  fura- 


655.8 

Thraaminumerur.  495-* 

Thracum  acies  ut  inftrueretur.  934-3.  in 
acies  prodeuntium  vtftitus  cujus  coh' 
loris.  147.  a.  f»  fixdere  peicutienda 
mos.  29. b.  in  Orpheum  amor  quantus. 
378.  a.    inprailiii  arma  qutt.  716.  b» 


Rekum  et  Verborum. 


p  sfl  intemperatijsim.upcrpotationcs  mos. 

296.b 
Thracum  faplcntes  quam  mirc  mori  &  fc- 

peliri  foliti.  555.3 

Tbracum  pneri  ut  inflitutrentur,         479-3 
Guct,  cuiusfcjium.  424- b 

Thucydtdes  cx   qua  tribu  ^Athenienfium 

fuerit.  !?Va 

Thucydictis  fa&io  ^Athenis.  886.3 

Thurt/  cur  Borex  utidcovota perfoherint. 

8:9-3 
Tburii  miiites  comati.  878.3 

Thitricnn.i lt x  mitit.uis.  366-3.  Itx de ma- 

trim',;tits.  94.8.  a.     lcx   de   tuloribv.s. 

538.b 

Tburtoium  urbs  in  quot  tribus  divift.  I  3  •; .  a 

earum  nomina.  ibid. 

Thufci  tcrra&  mari  belliccfi.  848.8.    eo- 

rttm  origoCjr  etymon.  849.3 

Thufcorum  ctvitat  es  excellentiores  qu.c  cy 

quot.  V'  >8 

Thufculanus  quii  dcfita  ipftis  patria  Romx 

triumpha.tt.  48c.a 

Tbufcits  vicus  unde  ftc  diUus.  40 1 .  a 

Thyat  qttisdiUnS.  J2c.a 

Tbybis  mcnfts  quis  apud  JFgyptios.    85  5-3 
Thymele  quid.  66c.a 

Tbymclici  qni  dicli.  ibid. 

Tbymochrcjta  Gallis  qttid.  692. b 

Thymttchi  apud  Majsditnfes  qui.         995-3 
ThyofctGrXcii  qui.  849*3 

Thyrxot  Grxcis  deus  quis.  4  5  7-b 

Tiara ,  qna.lt  !{cgum  diadcma.  2  20.3.  c\us 

affmitas  cum  cid.tri.  2 2  s.a 

Tibarcnorum  m.tritorum  ,  peji  uxoris  puer- 

perium  ,mos.  4S1  j 

Tibcrii  prxceptor  quis.  49C.3 

Tiberii  hnperatoris  lex  de  focnore   touen- 

do.  46. a.    Jiatux  ubi  pro  a/ylo  fucrint. 

782.8. 
Tibcrius  Cxfar  quam  rtfugcrit  mtnft  aiicui 

fuuzn  indere  nomtn.  83  6. a-    qiiam  fc- 

vcre  miittcm  prxtoriannm  ob  fubtraUum 

fnvonem  punivcrtt.  365.3.    quid  co.uva 

iuxttm  tentarit  C  tamen  omij^erit. G\6.3 

quibus  fattUitibuS  ufuS.  G^-J.b 

Tiberio  Graciho,  ea  tii.  quain  turbacxfus 

occubuit  ,  pnlii  non  addixe,  e.  2  29.3 

Tibia  Porygia  quam  'jarium    edcrc  foleat 

fonum.  874-3 

Tibi.t  in  qunun  funere    nfurpari  folua. 

6:9.3 


Tibix  Romanx    quot  fer.tminum   cffait. 

876.3 
Tibix  facrorum  nnde  fierent.  lc  8  ♦••* 

Tibiarnm  genrra  qu.im  divcrft  ,  C>  7«»  »■'- 

lis  miiitix  utifliti.  874.3.876.3 

Tibtcincs  miiitix  quandocaicrtnt.  873.  3. 

quomodo  aliquando  I\om.t  expulji  C"  ta. 

reduRi.  760.3 

Ttbicinnm  fefius  dies  quis  &•  quam  ridicn- 

tetranfigtfolittts.  760.8.762.3 

Tibiltntus,  quorum  dtus.  \  \ s  b 

Tigrancs  qwjmodoftum  di.-.dcma  ante  pedes 

Pompifprojtccnt.  2i8-a 

Tigranci  quorumly  ?umC0gn',mc:'t<m.l(-.H 
Ttp  mu  xrariHmubi  fucrit.  2  1S-3.    info- 

tenlia  quanta.  494.^  rcfta  nbi.  6 1 2 . a 
Tigribus  m  triumpbo  quis  vccius.  494-b 
Timaltitumului  nlifuerit.  1 2  3 .3 

Timere  afimno  quid portendat.  845.3 

Twioiccitis  aiicLrit.u  apud  Sjracttfimos. 

619.3.    dits  n.ttalis  quibui  feHttt  O- 

fjujlus.  K43.3 

Ttmolus  ,  fitt  Tmohis  ,  quales  cxfcfntcs 

emittat.  .  853.3 

Timonia  ,  ^AIexandrix  rtgid.  6 1  3 .3 

Ttmori  deo  qut  tcmpla  dicaverint.  105.3 
Ttmoris  fiac.llum  a  qutbus  erciium.  73  ^.b 
Timorii  templum  cur  extrauibit  moenia. 

262 . 3.  Spa;  tx  tamtn  tntra  urbcm  >  tc e- 

ptum.  ibid» 

Timo:hcui,  CononU  F.  ,  exfortunato  quam 

infortunatns.  IO^.a 

Timothcui  mufcui  cuj.u.       472.^480.3 

quo  canta  yi texandrum  vetHtiftirentem 

acccndere  filitus.  876.8 

Tinnitu  aurium  quid prx/intialur.  432.8 
Ti-:t;;m.dida  (y  tympanamilitix  quiufur- 

pent.  868.a.  877.3 

Tttan quisdics cuidiHuS.  456.fi.  1144.3 
Titi  convnia  quali.i.  299.6 

Titi.e  a'.cs qux.  20O. 9 

Titii  fcddes  qni  CT  cur  irflituti.  ibid. 

Tkienfis  trilus  undejic  dtcia.  1 24.8. 125.8" 
Tntbrnidia  quid.  294-b 

Tituli  nnde  diHi.  3  8.  b 

Titus  ttnde diBns.  ibid. 

Titus  Tatius  ubi  fpultus.  562-6 

Tityri  i;i  quibns  facris  rcprxfc  ntarentur.. 

649.6 
Titjus  unde gtnitus.  %  80. 8 

Toga  qua  xtate  &r  quar.do  fumtretur  ttb 

adcltjcentibus.  ipg.b.  20i.b 

lii  4  Tm& 


I       N       I 

T*gaa,Fl.iqua!.  toi.b 

Togacum  puipura,  quorum propria.  izz.b 
To%a  Gabina  i/u.t.  1 1 }  .a 

Togaprxtcxta,  confutaris  & prxtorta.ict). 

b.  J92-3 
Toga  quatts  feu  quorum  fuerit  vcjiis.lZO.b 

201. b 
Togarum  divtrfitas  quahta.  2C  ,.b 

Tomyris  quanta  Jira-re  Cyiwn&  Ptrfat  nc- 

cidtrit.  737-b 

Tonderi  d.  Rsge  maxirna  apud  Indoi  pxna. 

595.« 
Tomtrus  impares,  p-ares  ,  matutini ,  meri- 

diani  ,  ftrtm  tempote  emijii ,  quidjin- 

gult  por:  tndttttnt,  1 2  6-  b 

Topiarii  qui.Sf  1.2.    unde  didi.     838.3 
Torqu  iti  nom.cn  unie.  64.3 

Torquibm  quibus  R.jmani ,  &  quilus  ex:e- 


quw 
ri  d-jnarentur. 
Tot  /Egyptiu  minfis  quis. 
Trabea ,  quorum  vefiis. 
Trabea  qnis primiu  ufus. 
Trabearum  genera  qr.ot. 


1124.3 

2ii-b.S7i.a 
21:. a 
ibid. 


Tr.ibs  cum  Lipide  concreta  ubi  invtnta.%  1  .b 

Traduces  quid.  329>a 

Tragclinus  menfs  qnis.  83  5-3 

Tragica fcciiam  Theatris qux.  I74-b 

Tragoedi  pramium  qmd,  6  S  3  .b 

Tragctdumi primu* ejuis  dcderit.       ibid.b 

Tragtedorum  ctrtamt  ,1  ubi.  ibid.b 

tnfigne  qu;d.  6 2  r . b 

Trajaniforum-  3Soa 

Trajani  modejlia,  laus  &  prudintia. 7  30 . b 

Tyajani  uxori /hrorique  Scnants  frtqucnti 

curia   4ugufl.irumcoinomended.it.   8.3 

Ti.iytnui  Parthicicognome recujavit.  3  3 8.3 

Optirni agnominatione gavijusfuit.f  39.8 

ubi  ^Alexandri  M.  manibus  parentarit . 

365. b.  primus  Romre fepulrhrum  1» fo- 

ro  mcruit.  597>b.    quo  mr.do  mortuus 

ttinmphaK..  4C;0.b 

Tralliani  quam  levtm  in  homicidas  quoj- 

dam  pxnamJi.Juerint.  596.3 

TranquiUi  tocus  difcuffuu  \ .  a 

Transfuge  quomodo  traciartnluryAut  iu  acie 

iocarcntur.  94C3 

T,  a,isfugarum  paena.  3  6 1  -3 

Ttanjitot  iumforum  quod.  3  49.  a 

Tranfvtclionis  mos.  7^3-3 

T,apc^e,que Grecis leca  dicla.  Ufi. .3.7 53.3 

Trapc\ophorx  qux.  14C.  a 

Trajpic!;cei  qui  dicih  1 3  \  .a 


Trauforum  mos  in  eondolendo  nath  &  cvn^ 
Ixtundomortuis.  475«a 

Trebatius  quam  fuerit dotlus & txctllent 
«r._  7i9.b 

Trebomus  cur  ^Affier  cognommatus.  7  O.a 
Irefviriiiitcr  actrdotts  adfciti  qui.  ~n.y.Z 
l'i  1  vi,'.,  k  m p,  xii ;  ag  ..,  edier.do  mos.  9  3  2 «a 
Tgj*  ?4tm  ya.r.i%7x.  tproverb.  103  ;-a 
r.-.ar.i  nnlitcs  qut  cy  qurm  m  acie  locum 

tentrent.  29.3.686.^933.« 

Triafta  ,  citjus  urbis  porta.  I  c  7  J  a 

Triatnu.  466.3.762.3 

Triballi  quomodo  copizs  fu.xs  dividtrc  I  o!t- 

rent.  93  5-a 

Tribubut  ftngtdis  oiim  ftnguli  atigures  praz- 

ftcii.  26o.b 

Trihmnal  apud  Bithynos  ubiflatuifditum. 

591.3 
Tribunatui    militati   qui    admittcrentur. 

627.b 
Tribmatus  plcbis  adfenatores  &patricios 

tranfiatus,  1  ^.b.  75  ^.b 

Tribumtia  potcfl.vs  quam  infohns  &  quam 

d  Syila  comminuta.  1 2 .  b 

Tribunitiaipoteflatis  hoaor  quantus.  73  5.  b 
Tribuni  xrarii  qui.  17. b.  472.3. 

comitiati.  QOI.a 

Tnbwii  confuiari  potejiate  quando&  qtti- 

bus  aujpiciis  creati.  1 6-  b 

Tribum  militarcs  quot  aliquand»  fimulfut- 

rint. i6.b.  i7-b.  62i.b.  ptr quos  elige- 

retitur,  ibid.b.  ey  622. b 

Tribunorum  milltarium gcntraqttot.  62l.b 
Tribunorum  militarium  cfficia  qua.  144.3. 

623. b.  624. b.  625. b.  potejias.  ibid.b 
Tribuni  facrofatuii.  7j6.b 

Tribuni  plebis  init  io  quot.  96 

dtccm  dcinde  crcati.  '  IC.b 

Tribuni plebis  qxando primttm  ereati,  Ig.a. 

nonliclorem  ,  ut  Confules  ,fid  viatorem 

habtbant.l  o.  a.   corutn  po:  cfi.ts.  ibid  .3. 

&  fccjq.   an  iis  uilacoMta  Ditlatorem 
fucritfacultas.  2 1 .3.  22 .3.  eorum  impe- 

rium  qutufq;  extra  urbem  valeret.  22.a» 

an  <y  quando  iis  aburbe  abejfe  liccrct. 

23.3.  intra  curiat  limitts  ,  cum  fiequrns 

h.tbttur fnatus  ,adi Jft iis  iUicitum.zy.a. 

2-j.a.  quando  Senatores  tfftciceeperint. 

24-3.  eorum  forcs  cur  ptr  no,Bem, ptrque 

dkm  reciujas  ejfc  oponeret.  2  5  .a 

Tribunum  plebis  iwminem  patve  fuperjiiu 

tfeftfe.  13  •» 


■Rerum  et  Verborum. 


Yrihnni  plibii  ,  quomod</t  fi  delinquerent, 

cajiigarcmur.  73 5. b.  756. b 

Tribuno  plcLtt  qitando &  ubi  liHorei  con 

cefli.  2~9.a 

Tribunontm  plebif  in  cenfores  pot(jla.s.  I  o.b 

72^.3 
Tribunorum  fortitio  in  )ure  dicundo  quo- 

medofurtt.  10. a 

Tnbiinornm  ojbcium.  19  b 

T> tbunorum  pouflas  d  quo  aufla.  I  } .  b 

Tribunus  pl.  dreliquu  triblt,  (y  populo  pu- 

niri  poitrat.  ii.b 

Tr:b:inuiC('.cru  fmpcrRrpi  adcrat.  T  t8o.  a 
Tribunus  militaris  cui  immidiate fubfit 383 
Ti  ibus  qux  olim  diii.t.  28. a 

Ti  ibut  quaque  iu  quot  cttrias  dhifix.  1 14..  a 
Ttibus  Rom.ma:  clim  qtiot  &  tarum  nomi- 

04.  124.3.  &  feqq.     urban.t.     116. a 
Tiibus duem  Jlthcmenfium.  152 .a 

earum  nooiina.  ibid. 

Tribut  yiuguflo  peculiaritcr  addiBrt  q:tx. 

TiS.a 
Tribus  Bo)trum.  J  }4,a 

Tnbu <  0B0  Corinthiorum.  1 ;  3 . a 

Trihitf  duodecim  Hdecrum*  I  3  5 .  a 

Tn1  us  Hibcrorum.  j  5 4.3 

Tf.bus  Indorum  quit.  1 3  j...i 

Tribus  "hlcgarecfinm.  1  j  j. a 

Tiibus  Rujiica:.  1:7.3 

Tribtu  Spartarum.  1 3  3 .  a 

Tribus  Thiiriornmdecem.  ■   l}3a 

carumnomina.  ibid. 

Tributa  ccmiti.x  quomodo  fierifolita.  90 1  ■  a 
Tricennaiiavota.  804-3 

T/ iccpfos  f\ima: quid.  5  69 •  b 

Triens  in  os  cremandi  cur  olim  ingcri  foli- 

tut.  654.3 

Tritterif  qttid.  %  2 1 .  a 

Ttigemina  dca  qux.  463. b 

Trigeminapurt.xqua:.  1069.3 

Tngtllia  potta.  I C  70 .  a 

Trigtnta  \ildicCf  quomodo  aphd  iT^ypttOf 

crtari  foliti.  75  J -3 

Trigon  quid  locifit.  L  7}2.a 

Trtgonia  porta  undefic  diBa.  I C  5  9 .3 

Trigonumforum  Alhtnis.  5 5 i.a 

T.inundtno  legcfferri  quid.  7  2  5  •  b 

TrioboluS.  n86.a 

Tn-rches  qualis  avis.  I  34.  b.    Cujufmodi 
prxbeat  aufpicia  &  undefic  diBa.  64. 3 
Triphilii  Jo-jis  colttmnaaurea.         4^o.b 
Tnplcxftrum  apudMari.  mrid  wHt.i  5  c  a 


Tripodes  qii.d.  140.3 

Tripudia  qu.tlia  faci.mt  augttria.        I42.I» 
Tripudia  Saiiorum.  7  02-  S 

Trifnegifiits  qutbus  leqts  tulcrit.        520. b 
Tritxa  ,  cujttf  rcgionii  urbs.  850-4 

Tnitonis  cujufd.tm  feu  hcminis  mayini  <*p- 

paritio.  656.*.  65^-a 

Trhertex  Brutiis  qttid.  J  5  6. b 

Trhist  tcmpli  pn-jilegium  apud  Stratoni- 

ccnftf.  7^'2.a 

Triumphalis  porta.  I C  7 1  •* 

Triitmphalcf  ttiri  quo  ornatu  ad  rtm  dtvi- 

nam  acccdcrent.  1093. a.  ut  cffaritnur 

apud  t\omanos.  624.8.  630.8 

Triumphandi  caufit  quibits  inlocis  traclari 

folit.t.  476. b.  477. b 

Triumph.xndi leg'S.  1.66.3.  l6~.a 

Triumphantcs  utrum  irc  in  urbcm  ptdiuus, 

anvihi  eonfue-jcrint.  I7C.a 

Triumph.xnii ipfi pr.rfcrrifolitu  quid.cfcs  I  .b 

quis   covonam  fupra  capus  fufltntoret* 

495. b 
Tnumph.trtti  Stnaluf  qutd  cxhibcrcfotiiuft 

500. b 
Triumphantis  cttyrnm  quifcqutrentur.^ff 

b.  orn.ttuf.  491  .b 

Iriumph.tnttttm    aliquot    infolcntix    qux. 

493  b.  494. b 
Triumph.xnf.K  tquitqtiiveherentur.  496^ 
Triuniphare  dc  civc  Rmtano  qu.xndo  pri- 

mum  C^  citi pcrmiffum.      170.8.  171.8 
Triumphi  ahqu.xndo  a  populo  fine  Senatui 

au.UiiiiXtc  dccrcti.  47$.b 

Triumphi  cxremonia:  ac  pompa  qua.^%  i.b. 

&  looq.    pr.trogatha  quid.         572.b 
Triumphi  Gr.ccorttm  qui.  171.3 

Triumphi  t\omx  quot  afli  d  condtta  urbe 

ad  ttlpafiaiium&litum.  479. b 

Triumphi  t\pmanorvm  pluref  dc  Gallif  acii3 

quam  de  reliquo  icrrarum  orbe.      479.  b 
Triumphorum  caufa:  a  trima  origine  qttam 

exilct.  165.3.   ta al.rogatit.  l66a 

Triumphot  qui  rtcuftrint.  480.  b 

Titunphum  pcttnli qua primum  faciunt- 

ctff.iria.  476.b 

urbem  inire  ntf.ts.  ibid.b 

Triumphuf   quando  a\,f  nliLus   dcccrnere- 

tur.  477-b 

Triumphui  quibuf  j  elfi  meritif ,   qua  de 

cauja  nc^atus..  i68.3.£>c  lcqq. 

Triumphuf  quanti  olim  ii.xbitutfit.      I  67.8 

totiibuf  ta/iium  dtcrmerei tir,  ibid, 

4 ;  i   «;  Tium  - 


Tnumphus  &  coatio  ut  iiffcrant.     6  2  o.  b 
Triumsiri  capitales  qui ,  &  cur  &  quando 


TuUius  unde  didus. 
■M.Tullius.  yidcCictrt. 


39.5 


742.3. 


crcatt. 
Trtutnvirorum  dhafitas  quanta, 

744.a.7<H.a 
Trotu  iri  quotprincipatus  drjift.        5  r  r. a 
Trae\enticur  tridentem  niimmo  (fftilum  ba- 

buerint.  1056.8 

Troglodytarum pernicitas  infi^nis .  449.3. 

in  'Jtrginibus  elocandis  abomin.tndus  mos. 

191. a.  fcpdiendicoiifuctudo.  556.8 
Troglodytarum  'julgus  quid  bibat.  671.3 
Tro)a,faltationisgcnus  apud  Sucton.  657. b 
Tromentina  tribus.  117.3 

Trophaa  quibus  flatuerentur  O1  quoin  loco. 

174.3 
Trophaa  erigcre  "Mitcedoiiibus  cur  vetitum. 

177.3 
TropbpaCTencomia  quibus  negarcntur.  175« 
Ttophaza  dherfa  variarutngcntiumex  di- 

verfis  caufts.  I74-a 

Trophatum  quid.  I 72 .  a 

Trophaum  Fabii  JEmiliani  adRhodanum. 

1 74.3 
Trophonii   tx  antro  reverfi  qualcs  fcmpcr 

cffcnt.  4lJ.b 

Trophonii  temphim  ac  oraculitm  quale.  4 1  c . 

b.  412. b.  flatua.  41  j.b 

Troffuitquidicii.  688.b 

Trulla  quidfit.  66j.a.&fcq. 

Tuba  in  quoriifunere  ufitrparifoltta.  629.  a 
Thba  quibus  fieret  pecuitarein  btUo  fignum. 

872.8 
Tubat facrorum  ubilufirarentnr.         6ic.a 
Tubat  qu.i  decaufaZT  quibus gentibus  pro- 

hibita:  877.8 

Tubarum  &  cornuum  conccntus  qnid  indi- 

caret.  871.0.873.8 

Tubrro   quid  nomine  fupeUcciilis  tompie- 

lyiid.it.  ijS.a 

Tuberoiwm  laus  a  frugalitate  &  modcflia. 

682. a 
Tubiluflrium  quid.  382-^.466.3 

I-JX»  tvW7r(&.  IOC.a 

Tuditttnorum  famiiia  undcfic  cognominata. 

62  .a 

Tudites  quidfint.  6  J  ■» 

Tuiflcn  ,quorumdeus.  44J-b 

TuUt  Hojidit  turmat.  1 2  5 .  a 

TuUix  inpatrem  ftagitium  qiulnium.2qy.3  I 
TuUi.inumquidhcifuerit.  584.3 

TuU.ola:  corpus  in-jentum»  562  a 


742. 3  i  TuUus Hofiilius prtmo pnrpuratus cumfafci- 

bus  &■  tidoribus  in  publicum  produffe 

dicttur.  2042.    ubt  ades  fuas  habuerit 

K°mx.  6c  S.a 

Tumuituaria  manus  qu.t.  885.8 

Tumuttuariimilites  qui.  70J.b.704.b 

Tunica  reci.x ,  quarum  vcflis.  2  1 8 .  b 

Tunicx  funebrcs  Kcgum  Indorum  &  Mgy~ 

ptiorum.  64  J -8 

TurciciLcUipcrtcnta  borriltiiia  qutt.jtf  .a. 

734-a 
Turdetaniin  Hijpauia  qui  qualefque  habiti. 

Ic37.a 
Turmayqu.ifi  terma,  quot  equites  contincat. 

28.  a 
Turma   immortaimtn  apud   Perfas  quid. 

692. b 

Turma  quadrata.  30.8 

Turma  TuUi  H>,fli\ii.  1 25  -a 

Turmarum  defcriptio  &•  forma.         9-9-a 

C.Turmius,  Garatnantum  viHor,  Garaman- 

tici  cognomcn  rccufavit.  3  5  4. 8 

Turres  fiptcm  in  Cy\;co  atceptai  voces  nu~ 

merofapvrcuffu  multiplicanles.       824.8 

Turticnia  ,fritiUui.  79 1 .  a 

Turtur  marina  qmrum  fiterit  militare  fi~ 

gnum.  868-a 

Tm.moqui  -jotavovcre  fiiliii.  8l6.a 

Tutelafiduciaria  qwx.  5  3  8 .  b 

Tulelarcsdti  qui.  45  1  .b. 

quomoda  evontrentur.  450.b 

Tutclaris  marjfirtUtu  quis  &  unde  diBus. 

j86.a 

TiUor  it  effc  nonpottrat  ,  ad  qucm  pofl  obi~ 

tum  pupiili  bona  rcdundarcnt.         5  3  8.  b 

Tutorcs  quomodo  &  ex  qitibus  conflitucrtn- 

tpr.  ibid.b 

Tittorej duofiliorum apud  Indos.         53 Q.b 

Tybai  cnorum  er^a  hoflcs  -)ufl;tia.  3  7.  b 

Tybius  qttalt  in  pjpbtagoma  nomtn.  785.8 

Tyrones  qui.  686. b 

Tyronum  attts  quat  olim.  14 1.a.  145.3.;«/?»- 

tutio.  1 49.  a .  primus  congrejjtts.     929.8 

Tyruncuiorurn  cuftos  ac  magijicr.         144-3 

Tyjbcni  bovts  ruffat  imtnoUibant  Mgyptiu 

692. a 
Tyrii  H>rcultm  tnagni  nutninis  inflarba- 
buerr.  378.a 

Tyr;  bcnum  mare  unde  td  norninis  adeptnm. 

■  849.» 

Tf- 


Rerum  e  t  Verborum. 


lyrrbcnus  cujus  filius  &  cui  rcgioni  nomen 
eicdcrit.  849.8 

Tyrtxus  poeta  cur  d  Lacedxmoniis  civitatt 
dnuMMs  corttn  inJlitutamajorum.cjSLa 


V- 


VAcca  cui  Vcncri  immolarctur.      696.8 
Vacca  prxgnans  d  quibus  ir.flar  fucr- 

ptrxobfiyjarctur.  4H.b 

Vaccxi   quam  fivcre  pcrfcquantur  furcs. 

596.8 
Vaccam  ejui  dtvino  huinrt  celuerint.  231.8. 

745«b 
Vacciprata.  821. 3 

Vxjovis  xdcs.  104.8 

Valentia  quxyfcu  quorum  dea.  45  1 .  b 

Vaientintanus  Cxfar  cur  dutti  uni  uxorcs 

duccrc  pcrmifcrit.  185. 3 

Valeriaiex  dc  provocationc.  899.3.910.  a. 

921.3.912.3 
V.ilcria  via.  7 1  v  a 

Valcrianus  quod  nomcit  dcdcrit  prxcipux 

legioni,  35.3 

Valcrti  Publicol.tlex.  91?-3 

Valcrtus  Publicola  primtis  oratione  funebri 

ufus.  642.3.  Saturni  xdem  &  xrarium 

cum  condidiffct ,  duos  S^uxflores  y  qui 

publicx  pccunix  prxejftnt ,    crcari  vo- 

luit.  241.3 

Valcriui  Publicola  fccularium  ludornni  pri- 

mus  inflttutor. 644.6.  aJfertorMajcfla- 

tis  t\oma/ix.  207.3 

Valerius  unde  Corvtnus  cognominatus.  64.3 
Valeriui  Soranus  cur  mortis  fupplicio  af- 

feBui.  4S8-a 

Valetudhsis  remcdia  quomodo  &  ubi  cx  di- 

wnationc captarcntur.       42 1.b.  422. b 
Valgi  unde  fic  diBi.  6l.Z 

Vallum  caffrcnfc  undc  &  qui  pcret.    9  r .  3. 

92.3.  6c  fcqq.  cjus crafiitudo.       92.8 
Vallum  Romanorum.  9va 

Villum  ex  cadaveribus  humanis.  ibid. 
Vanni  quis  quibus  infacris  ufut.  649.6 
Vari  qui  &  unde  fic  cognominati.  6 1  .a 
M.  Varro  primus  rofl,  ata  corona  donatus. 

1I2V3 

Varro  quod  nomcn  dederit  pr<*cipua  Itgio~ 
ni.  54.3 

Varroni  quanlus  olim  honos  habitus.  527.8 
Varus  unde  Pelargus  cognomhiatui.  5 4  ;  .a 
Vaf.i  Dclphica  qux  dicantur.  J  3  9-a 


Vafapromuifidaria.  671. 3> 

Vafcx  tibix  qux.  876.* 

Vafconnm  in  pral:i.t  motqnts.  7 14.  b 

Faforum  ccaclamatio  irtmutatitne locica- 

flroium.  Ol-a 

Vaforum  vinayiorum  fpccies  aliquot.  669. a 
Vatcs  inler  Salios  quis  diflus.  2 G I  .a 

Vatix  undc  qu  dam  dicli.  6 1 .  a 

Vaticana porta  qux.  IC.7 1  .a 

Valicinandi  mos  intcr  SibyUxt  olim  quis» 

7J0.3 
Vaticiniifcdes  cui infit  inteflino.        34 5. b 
Vatiniorum  cognomcn  unde.  6 1  .a 

XJiiiorum  in  prxlio  aggredicndo  nios.  9  }  2 .  a 
Vcdigat  furari  ,    qwbus  fumme  capitale. 

5  3  2.b.  596.8 
VcBigalcs  intcr  Grxcos  olrm  qui.         9S4  a 
Vcfiigatia  nova hiflitucndi quibusjus  cjjlt* 

710  a 
Vcffigaliaper  quos  conflituerentur.     916.8 
Vtchgatinm  novorum  cyfoi  didorum  invcn- 

loresqui.  9*6.a 

ViHuramficcie  quid .  7  5  O.a 

V,  hiculorum  divcrfigcncra.  5  5 1  .a 

Vtjcntium   ducis  imago  rcfrxfentata  ptr 

fcnem  dccrepitum  quomodo  intriumpho 

duccretnr*  490.  b 

Vey,  euyis  rcgicnts  oppidum.  851.8. 

Sardtanorum  colonia.  49C  .b 

Vcjovi  qtid  hnmotaretur.  7Y.  2  ,a 

Vtjovis  fimtdachrum.  1024.3.   tentflnm, 

102$. a 
Vcl.tprotogis.  20  2.b 

Vclattdi  capitis  ritum  Eneas  primus  tn- 

vtnit.  468.8 

Vclina  tribus  quando  rcliquis  adjeila.  1 3  o  •  a 
Vclites  quL  6S6.b.  undcftc  dicli.  687. b 
Vdimpnrpurcum  cu)us  navis  ttifigne.H  t  .a 

88:.a 
Venationum  hidi  cui  deofacri.  Cl  8.b 

Vcndendi  homints mos  ac  verba  qmt.^16. b 

mancipiafub pileo  jus  quod.  7528 

Vcndcrcfttb  hafla  publica  quid.  751-4 

Vcnditor  emptori prxdiccrc  qux  debcat ,  & 

quxnon.  392. b.  39;  .b 

Venefici  ut  phHantur  in  Perftde.  5  98.3 
Vencrcm  in  carminibus  Saliaribus  nominari 

nefascrat.  2oi.a 

Vetures  quot  enumercntur.  379-* 

Vencreum  fmsjnrammm  quid,  1  co.  b 

Veneri  columba  proprie  dicata.  698.3.  m 

Astidc  qnam  >t  cfariejitcrificaret  ur.  3  7  5 .  J- 

a  qui- 


I      N 

a  quilus  puppa  offyyifolebant.      259.3 

qudm  divcrse  immolayetur.  696.3 

Ventris  Calva  <tra  ubi.  5  5  5 .  b. 

•    Caftnienfls  pbanum.  696.8 

Vcncris  diverfa  noniina  apud  dhcyf.s,  f  <J.b. 

&  leqq.       ejfigies    in    CjPro    qualts. 

1027.8 
Veneris  Epitymbia  ay«.  5  6  ; .  b 

Veneris  Erycina  adicula  ubi.  5  c2.b. 

templum  cur  ditt  in  urbem  rwn  «dmijfum. 

258.3 
Veneris  "Myrtca  «ra  ub'%.  5 62. b 

Veneris  Papbia  ar.t  quim  mira.       4 2  2 .  b 
Vcneris  Papbia  fimuiaclirum.  ICi6.a 

Veneris  Verticorda  ftmuiacbrum  ubi.i  5  g.a 
Veneris  tcmplum  in  ^Apbrodtpo  &■  Pspbo 

quid  privilcgii  babucrit.  782.8 

Veneristcmplumin  Coeiiomonte.       564. b 
Venctorum  deus  ejuis.  444-  b 

Venox  cur  quidam  dicJus.  7  3 .  a 

Vcntidii  T.tfti  fortuna  ac  virtus  quanta. 
4JC) , b.  ipfe  in  tnumpbum  dutlus poftica 
de  Partbis  triumpbavit.  ibid.b 

Ventis  qui  facrum  facere  inftitueyint.jj.  ;.b 
Ventis  votapeyfoluta  &  «ra  extrutlp.Scc) 


Venusgtnitrix  ,  cujus  aliqttdndo fuerit  tef 

ferdmditaris.  88;.a 

Venys  in  Lemno  coli  cur  vetita.  2.78. a 

Venus  in  talis  quid.  7  9  5  • a 

Venui  ubi  pracipue  culta.  4  4  8 .  b 

Vtrfacyum  quomodo  voveyetuy ,  &  quid  in 

fe  compnbendcrct.  807.3 

Verba  localia  cum  accufativo  qmmodo  cw- 

ftruantur.  5i?-a-  5  '4-a 

Verbena  Ventri  dicata.  27$.a 

Verbcnafaujia  in  smnibus  ftcyis.     1087.3 

Vrrbena  infacris  ufusquis.  ?8,.b 

Verbenarius  quis.  5  1 .  b 

Verberare  quid  ftt.  768  3 

ut  diffirat  d pulfare.  ibid. 

Vrgobretus  Heduis  quis.  I 165.8 

Vermxuli  fiyicum  nentes  qudm  mire  na- 

fcantuy  ,  neant  &•  mtcyeant.         96  J  .a 

Verna  qui  diEli.  8  o  8 .  a 

Veronic a  ,  Mitbyidatis  uxtr  >  quomcdo  fe- 

ipfam  interfcccrit.  2 1 7.  a 

Veypus  digitus  quts.  j  204.3 

Vtrrina  epulis  mterdiHa.  685.8 

Jferruca  qnid.  JJ.a 

Vt  n  ucijft  cognomen  unde.  71.3 

Vi  rfura ,  feu  vorfura  ,  c  ur  vctita.      46.  a 


Vtrtcns  «nnus.  8  2  8.  a" 

feriicorda ,  dcd  qua.  45  4-  b 

Vertunmalia  qua  &  quando  agerentnr. 

514-b 
Vftrtumm  ades  ubi.  402 .31 

Vertumnus  deus  quis.  ibid.b 

Vfl>a  quando  ©"  quale  aufbiciumfaciant. 

142  b 

Vcfji  fi.vni  infeeneratores  ediHum.      49,8 

in  iibera.fi  alicno  fervo  )ungenti.  II 64.3 

feveritas  in  mtlitcs  quife  vtvos  capi  per- 

mittcrcnt.  -  2 62 .91 

Piffi.ift.mus  quat  regiones  in  provincias  re~ 

degerit. 5  1 2 .3.   quo  tcmpore  maxime  af- 

fabilis  efjet.  79  \.3.    quinquies  adilita- 

tis  rcpuiftm  paffus ,  dcmum  ad  impe- 

riumfuit  evtclus.  9i4'3 

Vfftcrna  quitk  5c8b 

Vifla  ad jactrdotiwm  qua  cogi ,  vel  non  cogi 

pofftHt.  J07.O 

Vtfla  i»  tcmplo  Senatum  coginon  licebat. 

ic6.b 
Vrfla  temp.lu  qualc,&  qui  «dirttur.  rc  5 . b 
yeflaquid  iffe  crcdita.  Ic6.b 

quomodo  d  nonnullis  ifftngatur.     ic6.b 
Vtfla  ignis  extinflus  prodigiilcco  babttus 
ttt.  112. b 

Viflx  lucus  ubi.  5  5  9  •  b 

ftfta  quomudo  aut  quidiibaretur.     706.3 
Vtjiatcs  initio  qua  &  quot.  I  07. b.      unde 
vtl  inflituta  vcllyomam  tranflata.  104.J» 
aliquando  /pefiaculis  admijfa.       1 1 6.b 
inccfti  d.tmnaia  qua.  I  i8.b 

abfoiuta  qua.  J  IQ.b 

irnoccntes  condemnataqua.         ibid.b 
Veftales  tnctfli  d.imnata  ubi  viva  defodi 
confuevtre.  298.8.10673.1  I7.b 

Veftalts  per  quem  ttigifilit  a.  5  1 6.  a 

Veftali  etiam  fafces  pr.tftrriCr  d  Ctnfuti- 
bus  de  vta  cedi.  1 1  r .  b 

Vtftalis  ignis  quotannis  novus  accendcbatur 
Calendis  Martiis.  11;.  b.  extinilut 
quomodo rcfufcitari fhrct .  I  I2-b 

Veflalis  iinem  Vcfla  txtmguiftnentis paen* 
qua*  1 1  2.b 

Veflalis  ftcriflcii  modus.  1 1  5 .  b 

Vcjialibus  qnoto  nligiitiis  ftta  armo  licucrit 
nubere.  IJC.b 

Veflalium  )us)urandum  quale.  1 1 6.b 

munus  &  honos.  locj.b.  no.b.  ni.b. 
Ii6.b.  orn,itus  infacrificando.    114-b 
Vejie  tttatum  me.  qui  •Mcrr.uttr.       2  2 c . b 
fejkm 


Rkrum  et  Verborum. 


ffyfiem  rubram  tabcr»aculo  ducis  qui  pto~ 

tendcrcnt.  877  -a 

Vcfles  etiam  diis  iiota.  805  .a 

Vefles  exprowiciis  nominatat.  2 1  S.b 

Vtfles  militares  aiia.  .uq,  ah.t.  146.8.  &  f. 

fcricai  quando  primum  em.r/hint.  964.0 
Vcjies  tribunorum  crplebejoi um.  1 97. b 
Vtjies  tnumphales.  2 1  o  .b 

Vcjiibula  domorum  quid.  3  2 1  b 

Vtjiibus  qualibus  Hpmani uji.  19  V" 

Veflis  barb.irornm.  1 9  S  •  b 

Vcflis  pura  &■  religioja  qu.t.  1 09  3  -a 

Ve/iisficerdotisfacrificaluriqualis.irqi.i 
Vejlitus  antiquorum  cx  animaiium  piUtbui. 

227.b 
Vefiitus  auguris.  2  6  5  .  b 

Veji-.tus  difcrimen  in  mulicribus.       2 1 5  .b 

dijiinflto  inter  Pairicios  O"  Scn.ttocs. 

2o8.b 
Vcfiium  furct  tjui  tyrannus  non  punirct. 

5?l-b 
Vcjlium  inclueudarum  exucndarum-je  reli- 

gio.  765.8 

Vijiium  liigubrium  cohr  apud  I\omanos  Cr 

cxteros.  6}i.a 

Vetulonia  ,   cuyus  rcgionis  olim  chitas  Cjr 

quid  f{om.tdcilciit.  851.0 

Veturia  tribui  cjujijue prarogatha.   13  I.a. 

895.3.  894.8 
Vcturio  d  farneratore  rjuid  intcntdtum.qC.Z 
P.  Vcturius  &  \l.  Minutius  primi  ex  Pa- 

tribns Qu.tjiur*  munuscuriatis  Comitiis 

eepcre.  241.3 

Vetujla  Ctrts  dea  qu.e.  466 .  b 

VcxiUa  miUtaria  dhcrforum  cjualia.  869.8 
VexiUa  fingula fingulis  turmis  ,  manijulis, 

cohortibus  fucre.  ibid. 

Vcxi/Iares  cohortcs  qux.  694^ 

VcxiUum  ex  cjuot  hominibus fiat.  29-a 

Via  propric  cjuid  fit.  4?9,a 

Via  Principalis  in  caflris  qu.c.  8  6 .  a 

Viarum  Romf  nomina  &  celebcrrima:  qu.t. 

490.  a.  &  fcqq. 

Viat  olim  qui  curarcnt.        7  1^9 .  a .  Jk  &<]<]• 
Vtatorcs  cjui ,  &  unile  difli.  20 5. a 

Vtatorcs  cut  potifimum  fupplicart  fotiti. 

8r7.a 
V.cariuffemui  quU.  840. a 

Viccnnalia  -jota.  804.3 

Victftrnarium  aurum  nuod.  252.3 

Vicorum  Rom.t  ognimina  qna:  &■  ur.de. 

4cc.a.  &  lccjq. 


Viflimarii  qui.  IICS.3 

Viflima  focminini  gtnerU  poliorcs  qu.irn 

mafculini.  7 10. a.    impares  fupcri*  ,  in- 

fciis  pares offiribantur.  7H.a 

Viflimx  m.ijores  Cr  minores  quomodo  offcr- 

"""«■•  707.3. 7cS.a 

ViBmittfuax  cuique dctrum.  688-a 

Viflima:  tcmpcflhje  qual.  6g  I  .a 

Vifltmis  fiHitiis  quando  uti liceret.y  1  i.a. 

7i?-a 
Vitloria  ,  cuytt  aliquando  fuei  it  tefferami- 

i'"»'"'  883.8.884.» 

Viflorix  xdes  uli.  5  s  §.[> 

VtHoriam  incruentam  laudabant  lactda,- 

montt.  j  —  .j 

ViHoriati  nummi   qui  •&  mde  ftc  difti. 

1055.3 
VtHorino  vhenti  flatua  inforopofita.jija 
Victu  Cyprius  quis.  297- a 

cur  deinde  Sctleratus  diflut.  ibid. 

V.gcfima  prima  cujujque  menfu  qualis. 

1141.3 
Vigcfimani  qui.  7 1 1  .b 

Vigiiix  quo  cantu   militial  indicerentur. 

87j.a 

Vigiiiarum  caflrenfium  nices  qui  fierent. 

87.3 
Vigilum pfd-fcHi  officium  quod.  742. a 

V.gintiviratus  qualis  fueiit  magiflratuf. 

748.a 
Viminalis  campus  ubi.  570.b 

Couis  Ruma:  undc  diHus.  5  7  c .  b 

Vimin.lisftaiccii.  5  71-b 

Viminalis  porta  unde  diHa.  ic6l.a.  750.b 
Vtminci  Jovis  ara  ubi.  5  7o.b 

Vina  diis  inferis  libarc  T^uma  legibu-s  vcti- 

/"»'•  26l.b 

Vm.t  qualiadiis  lib.irtntur.  7 ~7.a 

Vina  Thafiorum  qudm  mirar  natura.^  13  .b 
Vinalia  qua;  &  quotuplicia.  5 1 4-  b 

VinHis  quo   tcmpore  vincula  demerentur. 

;72.b 
VinHum  quid  tjfe  in  facris  non  liccbat. 

IO94.3 
Vincula  cur  quidam  fimulacbris  ar.ncflc- 

rcnt.  1025.3.  450.b 

Vincuia  miiitix  quaz  &  quot.  1 4  3  a 

Vindemiffli ,  nomcn  lcghnis.  3  5-3 

Viudicix  fecundum  libcrtatemaut  fcr-jitu 

tcm  quomodo  darcntur.  528  b 

Vwdicius  cur  jjiimits  libcrtate  &  chitate 

doiiatnt.  966.3 

f'in- 


I       N        D 

PlodiB.l  qu.tiis  virgula  &  undefic  dicla. 

966.8 
Pmibibtt  mulieres  quomodo  aliquando  Hp~ 

mx  multtatx.  672.3«  67?  .a 

Viniabflinentiadpud  Perfit*.  484.8 

Vini appeUaticne  quid  contineatur.  671.8 
Vmi  conviviis  txhibendi ratio  qux.  3  Oi.b 
Vini  dtlutio apud  Grxcos .  288. b 

Vmiufut  muiicribut  oliminterdi&us.  67 1.3 
Vtrio  abflinere,  maxima  apud  Hcbrttos  cen- 

ftbuturmulBa.  595>a 

Vino  curas  reprimebat  Cato ,  non  mergebat. 

302. b 
Vino  madentts  Qrrtci  quomodo  ptrungant . 

zgi.b 
Vmoquimancipiaemerent.  788.8 

Vmo   vcftes  inquir.are   quid  portenderef. 

145. b 
Vinumin  quibus  f.tcrus  ad!)ibercntfas.6c)c\. 

3.695.3.705.3.706.3 
Vtnum  i»  quibusfadis lac  vocetur.  5o6.b. 

7c6,a  .  0     r 

Vinum  optimum  cujat e.  -  80 .  D 

Violtntnt  phanum  ubi.  117.8 

Viperx  folo  balitH  letales  aut  minut  letales 

ubi.  430.a 

Vtpfanax  porticus.  82  3  -a 

Vir  bonus  quis  dicendus.  39$'"" 

Civilisquis.  ibid. 

Virgttjafcium ,  qui  Vlagiflratibus prxfcre- 

bantur  ,  ex  qua  arborefuerint.       2  l6.a 
Virgiliipraceptorquis.  49T-a 

Virginem  vivam  qui  PaUadi  maclare  filiti. 

748.b 
Vtrvines  (hoc  cfl,innupt<t)  ubt  communcs. 

86i.a 
Virgines  in  Potiadu  Mincrvx  templo  A- 

thcni-)  quales.  lO^.b 

Virgincs  innnptx  apud  Spartanos  fucie  in- 

vetata,r.up!X  vero  vel.il/d  prodibant.zy^.a 

Virgines  lndum  literarium  adilxxnt.  492.8 

Plrgines  nudis  pedibus innoxie fuper pru- 

nxt  ambulantes.  420. b.  4H-b 

Vrginis  Fortunx  tcmpium.  99-  - 

Virginum  ac  viduarum  in  nnptiis  contra- 

hendis  diverfitat  qux.  294>a 

Virginum  certamcn  apud  1f{afamonts  qua- 

le.  72-b 

Virginum  veflts  prcpruc  qux.  220. b 

Virgulta  aquis  injecla  ubi  lapiclcfcant.  8  2  .b 
V iri  de  Hfpnbtica  bene  meriti  d  quibus  in 

deorum  catalogv.m  reiaii.  44 1  «b 


X 

Viri  in  lcBic*  uxoris  prhikiiuut   quale* 

2?8.b  *         * 

Viriper  Hcculem  ,  fccminx  per  Caflorcm 
jurabant.  98-b 

Virijubuxorisrmptrioapudquos.  95  i.a 
Vtnati  Lufitani  arrogantia  trophxa .  175.8 
Viridianus ,  querum  dcus peculiaris.  45  i.b 
V.ridomarns ,  GaUorum  dux,  d  quo  viBus. 

109. a 

Virilis  Forlunatemptum.  97.8 

Viriplacx  dexfaceUum,&  quid  potiflimum 

ibi  traBarttur.  558.^.957.3 

Viris  inacceJfafacraBone  dee.  jo6.b.  508. b 
Vifcatx  Fortunxtemplum.  gS.a 

Vifceratio  quid.  qg.b 

Vifcerationes  poftfunus  exhiberifolitx  qu.t. 

647.9 
Vifccribus finguiis  fua  vis  inefl.  3  54. b 

Vifcus  in  quercu  quibut  olim  fummum Jut- 

rit  numcn.  744-b 

VitcUiana  pathia  Cljpeus  Minervx  ditla. 

29Q.b.  500. b 
VtiUio  Foat.fici  quid  ominojitm  acciderit. 

307.8 
ViteUio  qudm  mirum   Viennx  obvcnerit 
539-a 


prodigium. 

VitcUius  matri  cognome»  ^uguflx  de- 
dit.  8.a.  oblatum fibi  Cxfiris  cognomen 
recufavit ,  Auguftidiflulit.  9.8.  idpoft- 
ea  ,  deploratis  rebus  ,  dimijfum  revo- 
cavit.  ibid.  quanta atiquando  ctxna  ex- 
ceptus.  299.  b.  quo  nomine  appeUarit 
prxcipuamlcgioncm.  34-8 

V.tem fiangmtts  aut ccnturionis  manum  in- 
ter  c<edi»dum  tcncntis pcena qux.  624. b 

Vttes characata:  qitx.  3  2 8 -3. 

compluvuitx.  330-a 

Vitcs  Mtrabi/e)  in  Germania.  96  c  .8 

Vitia  divcrfarum  regionum  naturalia  qu<x. 

iojo.a 

Vttilitigatorcs  qui.  1 048. 8 

Vitrea  Fonuna eyafquefimuldcbrum.ioz,.! 
Vtiruvn  Viiccidwius  quomodo pofl  mortem 

dominivocata.  82i.a 

Vttttt  quarum  &  quotupliccsfint.      1 2  I .  b 
V.ttati  cognomen  unde.  62.8 

yittatus  quis  qua  de  caufa  Romx  difius. 

2i8.a 
VttuU  qudm  fuerint  iaudatx  infacrificiii, 

690.3 
Vitutari  qnid.  ?  7  2  -b 

Vttutinadcaubicuita,  Jo6.» 

Vfjen- 


Rerum  et  Verborum. 


ffivtntes  (jui  caeto  confcrati  apud  Gracos. 

44i.b 
XJltoSi  deusquis  1>e/iis&\liltfiis.  457-b 
Ulnuquid  proprie  fit.  44-~-a 

Uipianus ab  ^Alexandro Stvcro  pra  c-ttins 

honoratus.  719  -b 

ab  Heliogabalo  ojficio  motus.  ibid.b 

Vtpium  furum.  349  a 

Vmbraculafcnatorum.  IOIS-3 

XJmbrarum  app.xritiunes  ncn  effc  omninofa- 

bulof.ts.  Ji<j.a.  Sc  feqq.  5 19  b 

Vmbrarum  divifio  qua.  1 1  5  2 .  a 

Vmbras  ad  convivium  adducere.  3  I  7 .  b 
Vmbricia  matrona  ,  quod  in  ancilJ.ts  fnpra 

motlumfcvtrtt ,  »»1  quinquennium  a  D . 

tJ.tdriano  rtiegata.  776-a 

Vnciaquot fcrupuiis confltt.  442.3.  445.3 
Vncia  ajlis  quot.  3  .a 

Vndfjigtfimani  qui.  7 1 1 .  b 

Vadulata  vtflis.  2  I c.b 

Vnguenta  txotica  nt  quis  'jendtitt ,  a  qui- 

bus  inhibitum.  686. a 

Vnguentarita  L.tccdamoniis  tyFti.  686.a 
Vocatorcs  quidiBi.  3^4-b 

Voces  iguominioff  apud  divtrf.  qua.  1 2CCa 
Vocoma  lex  qua  QT  quam  dura  in  mulierts. 

6i2  b.  61 3. b 
Volattrra ,  cu)us  rtgionis  urbs.  8 5  2- 3 

Voloncs  qui.  7"  5-b 

Volfcinia  tribus  undc  dicla.  129.8 

Volfinicnfes  virgines  ut  nubertnt.  19 1 .3 
Volfinicnfium  dea  peculiaris  qna.  4  5  I .  b 
Vo/tuna,quo:um  tlim  dta.  852. a 

Volucrcs  aflris  &•  flcUis  dicata.  69-.  a 
Voluntariiss  militcs  quis  vocarit.  706. b 
Vopifci  qui  &  untlc  diBi.  "]  "•  3 

Votapro  quiltts  conciptrcntur.  805.8 

Vota  X-gypt iorum pro putris  agrotis.S  r  l.a 
Vota  ji  yrtcolarum.  81 6.3.  Lquitum.  ibid. 

Furum.  ibid.    Juvtnum.  ibid. 

Laboriofrum.  ibid.  K.tutarum.     ibid. 

Paftorum.Sl-j.a.    Viatorum.         ibid. 
Vota  calamitoforum  &  injuria  affiBotum 

qualta.  815.2 

Vota  cx  auBoritate  CoUtgii  Pontif.  807.3 
Vota  tx  inccrta  ptcunia  quomodo  concipt- 

rtntur.  807. a 

Votaextrtmornmcafuum.  81 8. a 

(  Vota  Gr.tcorum.  8  ro.a 

Votaqu.xm  divnfit  ftr  dijcrfosficri  folita. 

8o2.a.b.  ccfcqcj. 
Vuta  foicnr.ij.  8 II.  8 


Votirti&damnatiqui.  8r4>8 

Votorum  conc/ptiopcnts  quos  olim.  308.8 
Vovtndi  RtgiLus  Perftrum  C~-  Ponticare- 

monixqua.  Slo.a 

Vox  inctrta  Gallos  advtntare  dicentis ,  ubi 

olim  audita ,  7  ■•  •• .  a 

Vrania  ,  Eltis  qua.  4  S  S  •  b 

Uram.t    quomodo  Athtnis  facrificantur. 

707.3 
Uranus  ,  Maurorum  dtus.  444-b 

Vrbana cohortcs.  Jo.a.    tribus.  I26.a 

Urbtm  cxpugnaturi,  dtis  tuttlaribus  am- 

pliora  ttmplapromitttrt  foliti.  4^0.  b 
Urbts  quomodo  m  triumphum  duBx.  48 1 .  b 
Urbicus cli-.us.  405. a.    vicus.  403.8 

Urbis  dtumnominart  ntfas.  45  8. a 

Urbium  luflrandarum  quam  vari.t  &  int- 

pia  ca>  tmonia.  3  7  8  b.  f  80.  b 

Urbs  quamdiu  fint  magiftratibus  ob  fedi- 

"'»»"•  758.8 

Urmatorts  a'iquot  inftgnes.  450-3 

Urnaex  quot  fextarus  conflct.  445-8 

Urnarium  quid.  I^O.a.  277. b 

Urnarium  quot  ampborarumcapax.  443.» 
Urfinis  pcllibus  qui  fupcr  galeat  &loricat 

"{'■  154-a 

Urfos  centum  quis  a/iquando  ad  venandum 

pttblicedtderit.  646.  b 

lljur.x  a  qno  Spart.e  extcrminata.  48.8 
Ujuram  odibilioi  em  quam  furtum  quibuf- 

dam  gentibus  fuiffe.  ibii 

Ufusfrutius  legatio  qutmodo  ju.xta  Mani- 

lium  &■  Scavolam  inttUigtndit.  79. 3 
Ut  cacias  nubcs  ,  fwstl  b.  1 66.  b 

Utica ,  Maffa/jiortim  rcgi.t.  61 1.a 

Vnlcanalis  flamen.  572-b 

Viilcani  .cdts   cur   diu  in  urbcm  r.on  ad- 

mijpt.l^j.  a.     cujus  Magiflratus  conci- 

linmcffet.  24. a 

Vulcani  fimulachrum  cnm  mure  apprehenfo 

"bi.  1024.« 

Vi/canoquidvovtri&  quomodo  exolvi  fb- 

leret.S  1 1  .a.quomodofacrificaretttr.yciZ 
Vn/canum  qui  maxime  rjencratifint. y^6.b 
Vulcanus  qw.rtim  dcuspracipuus.  449. b 
Vnlpts  qua/e  au\]iiciumfaciat.  1 47.  b 

Vu/pina  ptUe  qn:  pro  cafitdt  ufi.  I  f4-  a 

Vutfinii  clavos  indiccsnumeri  annonanfixos 

habcbantin  tcmpk  Kurciadta.        40.I 

Vulfinium,  cujus  rcgionis  urbs.  852.3 

Vnlturcs  qmmlt)  &  quale   aufficium  fa- 

eiaat»  131.  b.  13  ?.b 

VtA' 


I  N  D  E  X    ReIIUM    tT    V  fe  R  B  O  R  U  M. 


Vnlturius  m  ludo  t.iloium  quicL.  795'' 
fulturum  alas  in  vcjliiulit  doMirum,  apucl 

quts  nobilitatis  fignum.  ?  ?  '  -b 

Wnfo*  rpulis  quando  &  cur  inttrdicJ.t.C^  a 
Vxorcapitis  &  fam* pofiulata  judtcio  m-t- 

ritiabfoluta.  957-3 

Xfxor  Pontificis  qualis  cffc  debcat.  3  1 5  .a 
Vxores  biiiM  ,  unas  xdes  incolere  ,  Lycttrgi 

lcge  velitum,  187.3 

Vxores  communes  effe,an  decayumfit.%6  3  -3 
Vxores  necata  ob  vinttm  petum.  673.8 
Vxores  plttres  quando  uni  permiffx  apudt\o- 

manos.  iS^.a 

Vxores  Rpmanas  ducere  quibus  aliqttando 

pro  munere  conceffum.  29?  .a 

Vxores frrvilia  munera  non  obibant.  9 <jC.a 
Vxores  ubi  cum  maritts  clrfwiciis  crtmtn- 

tur.6\0.a.   ubi  emantur.  l87-a 

ubifint  commuircs.  86  I  .a 

Vxoris  inviccm  ufnarias  daiant  Grxci& 

Hpmani.  19?  .a 

Vxori  tiull.im  fuijfc  rcpudiandi  viri  pot  rfla- 

tem.  95  *a 

Vxori  apud  Gtrmanos  y  viro  mortuo ,  alteri 

nuberenegatum.  955>a 

Vxori  qua  contra  virum  aclio  dttur.  9  5 I .  a 
Vxoribus  vim  infrrentes  qut  olim  babiti. 

950.3 
Vxorii  erga  maritum  cjpcium  &  contra. 

950.3 
Vxoris  ,  tres  liberos  habcntu  ,  privdcgia. 

949.3.950.8 
Vxoru  fororem  ,fcd  mortu.v,  Rpmanisdu- 

cere  iicuit.  183.8 

Vxoris  repudiatxdtfiderio  qui  quantufque 

vir  aliqttando  extabucrit.  9  <j  4.  a 

Ifawwwj  dcltHa  ubi  aut  quomodo ytdtcarcn- 

tur.  957,a 

Vxorum  imperio  ubifuifint  viri.        9  5  1 .3 

X. 

X.j!nihtt4  hifloricns  cnytsfutrit.  47  ?  •  b 
Xenarchus  d.  Ltbacitate  \lclretes  di- 
Bus.  >+?-a 

Xmocrates philofophvs  cttjatfuerit.  47  3. b 
Xcnophanis  acrc  inMgyptiosfcomma.it  1  ia 
Xcnophontis  'jtflitus  quis.  237-b 

Xerxes  dicm ,  qm  rex  diBus ,  Titanem  vo- 


cavit.l  144. a.  qu-tntum  cladis  ad  Thcr- 
mopylas  a  paucis  admodum  Sfanams 
acccptrit .  7  3  8 .  b.  quomodo  curforcs  fuos 
diffiefuerit.  ll<j.i 

Xirxis  abominanda  luflrandi  cxtrcitus  ra- 
tio.  jSc.b.  impiet m  quant a.  404.^ 
in  Bubylonioj  ad  hoflcs  deficientes  ptxna 
qu<e.  3  62.a.  vifio  quem  txitumfortita. 
842.3 

Xyftici  qui  diBi.  659.3 

Zuscsqnid.  66o-a 


Z  in  fortibus  qttaiis  habita  littya.        594.3 
Ztma,  Jubx  rcgia.  6 1 1 .  a 

Zamolxis  ,  quorumdtus.  444- b 

Zanmlxis  qwAtim  legiflator.  5  20. b 

Z  E  qncm  numnum  aliquando  denotarmt. 

1  i;.a 

Zclcucus  Locrc»fis quomodo adulteros puni- 

>tt.  863' 3.     qntbus  Locris  quas  Irgrs 

fcrijfcnt.  519.0 

Zelotypia  Parthorum  quanta.  3  3  4.  b 

Zino  ,  .Ant\%oni ptxctptor.  490.3.    cuiai 

&  cujus  difcipnlus.  2  3  3 .  a .      "DialeBice 

primus  inventor.  ibid.    ejus  conflantia 

ad'j<rfus  Ph.tlarim  tyrannum.         ibid. 

tnrSt  oicpfeclf  auflor  perhibcat  ur.  8  2  tj .  3 

per  capparim]urabat.  88. b 

quiclin  vi fittu prohibuerit.  2?C.b 

Zenouis    ridicula    opinio  de  commumtate 

uxorum.86%.3.   veflitusquis.      2J7.b 

Zenobia,  P.tlmyrenfium  regtna,  Imperatoris 

nomen  adrpta.j^.a.    dquovicla.  17 1.3 

quomodo  in  triurnpho  vcBa.  497 '.  b 

Zcnocratcs  qttid  btbtndo  mrritus-       30^-b 

Zcnodium  urbs  d  M.  Craffofubacla.     1 1.3 

Zrnones  complurcsfuiffe.  2  ;  4 . 3 

Zephyrii  Locri  quid primiftcerint.    5  I^.b 

Zetaquid.  44  .b 

Zettta  ,nt>men  niag-flrattts  /fthenis.  47.3 

Zcugm.t,  oppidnm,  Bahyloniorum  s\?gum 

ararium.  255.3 

Zonam  [ponfx  quisfohtre  confucrit.  276.8 

290.3 
Zopyri  callidumfacinus.  541** 

•Zoroaflcs  quorum  lcgifiator.  5 19  D 

Zymitx  qttid.  2  82 .  b 


F     I     N     I     S.